Document · PDF

Definitief rapportage Monitoring Abtswoudseweg 2021

Commissie Ruimte en Verkeer 16 januari 2025, gemeente DelftBij agendapunt: College van B&W - Monitoring S-bocht (nr. 2451685)13.647 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Rapport

MONITORING ABTSWOUDSEWEG Gemeente Delft

COLOFON

Titel: Subtitel:

Rapport

Monitoring Abtswoudseweg Gemeente Delft

Opdrachtgever:

Gemeente Delft André Boom

Opdrachtnemer:

DTV Consultants B.V. Lindy van Scharrenburg en Nycké Heurman

Datum:

11 augustus 2021

Kenmerk:

200153/LSc

Status rapport:

DEFINITIEF

INLEIDING

1.1

Aanleiding

1.2

aanpak van het onderzoek

1.3

Leeswijzer

KRUISPUNT 1. ABTSWOUDSEWEG MET HET ZUIDEINDE

2.1

Beschrijving huidige situatie

2.2

KruispuntTelling

2.3

wachttijden

2.4

wachtrijlengte

2.5

verkeersveiligheidsanalyse

2.6

Conclusie

3 KRUISPUNT 2. ENGELSESTRAAT/ ABTSWOUDSEWEG/ MERCURIUSPAD/ NIEUWE GRACHT

3.1

Beschrijving huidige situatie

3.1.1

Kruispunt 2a. Engelsestraat - Abtswoudseweg - Mercuriuspad

3.1.2

Kruispunt 2b. Engelsestraat – Deltaweg

3.2

Telling

3.2.1

Tellingen kruispunt 2A Engelsestraat - Abtswoudseweg - Mercuriuspad

3.2.2

Tellingen kruispunt 2B. Engelsestraat – Deltaweg

3.3

Resultaten wachttijden

3.3.1

Wachttijden 2a

3.3.2

Wachttijden 2b

3.4

verkeersveiligheidsanalyse

3.4.1

Verkeersveiligheidsanalyse 2a

3.4.2

Verkeersveiligheidsanalyse 2b

3.5

Conclusie

3.5.1

Conclusie kruispunt 2a. Engelsestraat-Abtswoudseweg-Mercuriuspad

3.5.2

Conclusie kruispunt 2b. Engelsestraat – Deltaweg

3.5.3

Onderlinge invloed kruispunt 2a en 2b

KRUISPUNT 3. NIEUWE GRACHT – MERCURIUSPAD –DELTAWEG 43

4.1

Beschrijving huidige situatie

4.2

Telling

4.3

Resultaten wachttijden

4.4

resultaten verkeersveiligheidsanalyse

4.5

Conclusie

KRUISPUNT 4. DE GROENE HAVEN MET DE IRENEBOULEVARD

5.1

Tellingen

5.2

Conclusie

BIJLAGE 1 UITWERKINGEN TELLINGEN

INLEIDING

1.1

AANLEIDING Op 29 november 2018 is het bestemmingsplan “Nieuw Delft, zuidelijke velden” vastgesteld. Het plan heeft geleid tot diverse zienswijzen op de ontworpen verkeersstructuur voor de routes Nieuwe Gracht-Deltaweg en Engelsestraat-Deltaweg en de fietsroute AbtswoudsewegMercuriuspad die beide routes kruist. Kern van de zienswijzen betreft enerzijds de verkeersveiligheid als gevolg van zichtlijnen en verschil in voorrangsregeling en anderzijds een slechte verkeersafwikkeling als gevolg van grote fietsstromen richting de campus van TU Delft. Naar aanleiding van deze zienswijzen heeft de gemeenteraad een motie aangenomen waarin het college van burgemeester en wethouders wordt verzocht om de ontworpen verkeersstructuur te monitoren. DTV Consultants is daarom gevraagd om een verkeerstelling, een onderzoek naar wachttijden en een analyse en beoordeling van de verkeersveiligheid uit te voeren op de volgende locaties (zie Afbeelding 1): 1. 2.

Het kruispunt Abtswoudseweg met het Zuideinde (gelijkwaardig kruispunt). Het kruispunt van de Engelsestraat/Abtswoudseweg/Deltaweg/Mercuriuspad bestaande uit: a. Engelsestraat met de fietsstraat Abtswoudseweg en het fiets/bromfietspad Mercuriuspad (verkeer van/naar de erftoegangsweg Engelsestraat verleent voorrang aan overig verkeer). b. Het kruispunt Deltaweg met de Engelsestraat (de Engelsestraat is een uitritconstructie, voorrang voor verkeer Deltaweg). Het kruispunt van de Nieuwe Gracht met het fiets/bromfietspad Mercuriuspad (gemotoriseerd verkeer heeft voorrang op fietsverkeer).

2a 2b

Afbeelding 1, onderzoekslocaties Abtswoudseweg

Ten noorden van de onderzoekslocaties gaat de Engelsestraat over in De Groene Haven welke sinds 2020 aansluit op de Ireneboulevard. De gemeente Delft is benieuwd naar de verkeersintensiteiten op deze nieuwe kruising. Om deze reden is het onderzoek uitgebreid met een telling op dit kruispunt.

Afbeelding 2, Onderzoekslocatie Groene Haven-Irene Boulevard

1.2

AANPAK VAN HET ONDERZOEK Allereerst is op kruispunt 1, 2a,2b en kruispunt 3 een verkeersveiligheidsschouw uitgevoerd, waarbij opvallendheden zijn vastgelegd op foto. Vervolgens is op alle onderzoekslocaties een cameraonderzoek uitgevoerd, waarbij op elk kruispunt opnamen zijn gemaakt op de volgende momenten: •

•

Dinsdag 20 april o 07.30 tot 09.30 (ochtendspits) o 16.00 tot 18.00 (avondspits) o 20:30-22:301 (duisternis) Zaterdagmiddag o 15.00 tot 17.00

Aan de hand van de gemaakte beelden zijn kruispunttellingen uitgevoerd van de ochtendspits, avondspits en de zaterdagmiddag. Voor deze momenten zijn ook de wachttijden in kaart gebracht per modaliteit. Hierbij is aangehouden dat zodra een motorvoertuig of voetganger stopt of een (brom/snor)fietser zijn voet aan de grond zet, deze persoon een wachtende is en de timer gaat lopen. Motorvoertuigen, (brom/snor)fietsers of voetgangers die als wachtenden aansloten zijn ook genoteerd als wachtend maar hun wachttijd is niet apart opgenomen. Daarnaast is voor kruispunt 1 (Abtswoudseweg-Zuideinde) ook de wachtrijlengte in beeld gebracht op het moment dat de brug op de Abtswoudseweg geopend is. Tot slot is op basis van alle beelden, dus ook de beelden gemaakt tijdens duisternis, een verkeersveiligheidsanalyse (conflictobservatie) uitgevoerd, waarbij conflictsituaties in beeld zijn gebracht. Voor kruispunt 3 zijn hierbij ook de aantallen van een aantal specifieke situaties in beeld gebracht.

In verband met COVID-19 gold een avondklok vanaf 22:00 uur, wat invloed kan hebben gehad op de uitkomst van de resultaten.

Op kruispunt 4 (Groene Haven - Irene Boulevard), is geen opname gemaakt tijdens duisternis en zijn alleen kruispunttellingen uitgevoerd.

1.3

LEESWIJZER De resultaten van de tellingen, wachttijden en verkeersveiligheidsanalyse zijn per kruispunt beschreven. Hoofstuk 2 beschrijft de resultaten voor kruispunt 1 (Abtswoudseweg-Zuideinde), hoofdstuk 3 de resultaten van kruispunt 2a en 2b (Engelsestraat-Deltaweg-AbtswoudsewegNieuwe Gracht), hoofdstuk 4 de resultaten van kruispunt 3 (Nieuwe Gracht-Mercuriuspad) en hoofdstuk 5 de resultaten van de tellingen op kruispunt 4 (Groene Haven-Ireneboulevard).

KRUISPUNT 1. ABTSWOUDSE WEG MET HET ZUIDEINDE

KRUISPUNT 1. ABTSWOUDSEWEG MET HET ZUIDEINDE

2.1

BESCHRIJVING HUIDIGE SITUATIE

Afbeelding 2, kruispunt 1 Abtswoudseweg en het Zuideinde

Het kruispunt Abtswoudseweg met het Zuideinde is een gelijkwaardig kruispunt, welke onderdeel is van de hoofdroute richting de universiteit (zie Afbeelding 2). Het kruispunt bestaat uit vier armen, drie van de vier armen zijn ingericht als fietsstraat en één arm is ingericht als een verplicht fiets/bromfietspad. Het verplichte fiets/bromfietspad ligt op de Abtswoudsebrug met aan beide zijden een voetpad. Wanneer scheepsvaart de brug moet passeren, wordt de brug afgesloten met behulp van slagbomen. Fietsers en voetgangers hebben voor de brug een korte opstelplaats om te wachten tot de brug weer opengaat. Zicht Vanuit alle richtingen die het kruispunt naderen, is aandacht besteed aan het zicht op het conflicterende verkeer. Dit is van invloed op het tijdig waarnemen van andere (brom/snor)fietsers en autoverkeer en daarmee ook op de verkeersveiligheid. Het zicht op het kruispunt is vanaf alle kanten goed, waardoor conflicterend verkeer voldoende zichtbaar is. Inrichting Het kruispunt bevindt zich op een hoofdroute richting de universiteit. De fietsstraat op het Zuideinde bestaat uit één rijloper van circa 4 meter met aan beide zijden een rabatstrook. De fietsstraat op de Abtswoudseweg bestaat uit twee rijlopers en is circa 4,5 meter breed met ook aan beide zijden een rabatsstrook.

Hiermee voldoen beide straten aan de aanbevolen richtlijnen uit de notitie van het fietsberaad over fietsstraten binnen de bebouwde kom (2019).

Bebording en markering Voor automobilisten afkomstig van het Zuideinde (zuid) ontbreekt het bord D06l, verplichte rijrichting rechtdoor of linksaf (zie afbeelding 4 en 5). Hierdoor is voor gemotoriseerd verkeer niet op tijd zichtbaar dat zij niet rechtsaf mogen in verband met het fiets/bromfietspad op de Abtswoudsebrug. Verder zijn er geen gebreken geconstateerd in de bebording en markering, op zowel de Abtswoudseweg als het Zuideinde.

Afbeelding 4 Bebording voor verkeer afkomstig van Zuideinde (zuid)

Afbeelding 5 Verkeersbord D06I, verplichte rijrichting rechtdoor of linksaf

Wegverloop Fietsers die hun weg willen vervolgen over de Abtswoudsebrug, moeten een lichte helling op rijden (zie afbeelding 6). Hierbij is het een logische gedraging dat fietsers vaart maken voordat ze de helling op fietsen. Voor fietsers op de Abtswoudseweg is de neiging om vaart te maken of te behouden het grootst, omdat deze groep geen bocht hoeft te maken om de brug op te gaan. Dit kan ertoe leiden dat fietsers vanaf het westen van de Abtswoudseweg geen voorrang verlenen aan verkeer afkomstig van het Zuideinde. Daarnaast hebben fietsers afkomstig van de Abtswoudsebrug een hogere snelheid, doordat zij de helling afrijden. Dit kan de kans vergroten dat deze groep geen voorrang verleent aan verkeer afkomstig van het Zuideinde.

Afbeelding 6. Helling om Abtswoudsebrug op te gaan

Tot slot hebben voetgangers weinig tot geen ruimte om via het voetpad de noordkant van de brug op of af te gaan door de installatie van de slagboom en de stang tussen de slagboom en de reling (zie afbeelding 5). Dit vergroot de kans dat voetgangers uitwijken naar het fiets/bromfietspad om hun weg te kunnen vervolgen.

Afbeelding 5. Installatie slagboom blokkeert groot deel voetpad noordkant Abtswoudseweg

2.2

KRUISPUNTTELLING Op drie verschillende momenten zijn alle modaliteiten geteld op de kruising. De telling heeft zich afgespeeld op de volgende momenten: • • •

Dinsdagochtend 07:30 tot 09:30 Dinsdagavond 16:00 tot 18:00 Zaterdagmiddag 15:00 tot 17:00

Per telmoment is van het drukste uur een stroomdiagram gemaakt voor motorvoertuigen (MVT) met voetgangers en een stroomdiagram voor fietsers. Hieronder worden per telmoment kort de bevindingen beschreven.

Ochtendspits drukste uur

Tijdens het drukste uur van de ochtendspits ligt de motorvoertuigintensiteit het hoogst op de tak Zuideinde (zuid) met 26 motorvoertuigen. Voor voetgangers is er een hoofdstroom terug te zien richting de Abtswoudsebrug met een intensiteit van 29 voetgangers. In de intensiteiten van het fietsverkeer zijn twee hoofdstromen terug te zien, van het zuideinde (noord) en Abtswoudseweg richting de Abtswoudsebrug. Deze twee stromen samen hebben een intensiteit van 697 fietsers in het drukste uur van de ochtendspits.

Avondspits drukste uur

Tijdens het drukste uur van de avondspits ligt de motorvoertuig hoger dan tijdens de ochtendspits, met op de drukste tak (Zuideinde, zuid) 39 motorvoertuigen. De meeste motorvoertuigen vervolgen hun weg op het Zuideinde. Daarnaast steken voetgangers met name het Zuideinde over, waarbij de hoofdstroom richting de Abtswoudseweg is met een intensiteit van 43 voetgangers. De intensiteit van fietsers ligt tijdens het drukste uur van de avondspits iets lager dan in de ochtendspits. In de avondspits is er minder duidelijk een hoofdstroom terug te zien, maar de meeste fietsers fietsen tussen de Abtswoudseweg en de Abtswoudsebrug en andersom.

Zaterdagmiddag drukste uur

Tijdens het drukste uur op de zaterdagmiddag ligt de motorvoertuigintensiteit opnieuw het hoogst op de tak Zuideinde (zuid) met 39 motorvoertuigen. Het aantal voetgangers op de zaterdagmiddag ligt hoger dan tijdens de ochtend- en avondspits op een doordeweekse dag. Hierbij steken de meeste voetgangers de Abtswoudsebrug en Abtswoudseweg over richting Zuideinde (noord), in totaal 60 voetgangers. De meeste fietsers fietsen tussen de Abtswoudseweg en de Abtswoudsebrug en andersom. Opvallend is dat tijdens alle meetperiodes ook één keer een motorvoertuig de Abtswoudsebrug op ging en één keer een motorvoertuig van de Abtswoudsebrug afkwam, terwijl dit niet is toegestaan. In 5.2BIJLAGE 1 zijn van elk telmoment de volledige twee uur weergegeven in stroomdiagrammen en tabellen.

2.3

WACHTTIJDEN Bij het uitkijken van de beelden is in kaart gebracht hoe lang de wachttijd is. In Tabel 1 is per meetperiode de gemiddelde wachttijd in secondes per arm per modaliteit weergegeven. Daarnaast is per gemiddelde wachttijd het aantal wachtenden binnen de cameraobservatie van de gehele meetperiode weergegeven. Tabel 1, gemiddelde wachttijd gehele meetperiode kruispunt 1 in seconden

De Abtswoudsebrug beïnvloedt de wachttijd op dit kruispunt, doordat fietsers hiervoor in verhouding lang moeten wachten als deze open staat. Dit is voornamelijk terug te zien op de zaterdagmiddag. De gemiddelde wachttijd loopt hier op tot 151 seconden. Daarnaast valt het op dat het Zuideinde (zuid) op dinsdagavond een wachttijd van 30 seconden heeft. Deze wachttijd wordt echter met name veroorzaakt door één fietser, welke onzeker gedrag vertoont om over te steken en hierdoor extra lang wacht. Op arm 1 en arm 2 loopt een enkele keer de wachttijd op tot licht boven de acceptabele wachttijd bij fietsers van 15 seconden (ASVV, 2012). Op de andere momenten is de gemiddelde wachttijd voor fietsers en voetgangers acceptabel en ligt tussen de 0 en 11 seconden. De gemiddelde wachttijd voor motorvoertuigen is acceptabel, deze komt niet boven de 20 seconden uit, welke grens gehanteerd wordt voor de spits in de methode harders. In Tabel 2 zijn de wachttijden weergegeven zonder de wachttijd bij het openen van de brug. Het grootste verschil is te zien op arm 4 bij de (brom- en snor)fietsers. De wachttijd bedraagt dan nog 5 seconden en 1 wachtende. Tabel 2, gemiddelde wachttijd kruipunt 1 in seconden zonder wachttijd bij het openen van de brug

2.4

WACHTRIJLENGTE Vanwege het feit dat op bepaalde momenten de Abtswoudsebrug voor wachtrijen kan zorgen, is inzichtelijk gemaakt hoe lang deze wachtrijen binnen de cameraobservatie ongeveer zijn en wat dit betekent voor de verkeersveiligheid op dit kruispunt. Tijdens de metingen in de ochtend- en avondspits is de brug niet open geweest. Op zaterdagmiddag ging op twee momenten de brug wel open, rond 15:30 uur en rond 15:50 uur. Op het moment dat de brug open ging rond 15:30 uur, bleef de wachtrij beperkt tot de opstelruimte voor de brug (zie afbeelding 6). Hierbij is terug te zien dat bij het opstellen gebruik wordt gemaakt van de gehele breedte van de rijbaan. Dit leverde geen problemen op, wanneer de brug weer open ging. De wachtrijlengte op de opstelruimte was circa 4 meter, uitgaande van de gemiddelde fietslengte van 1,85 (CROW-publicatie karakteristieken van voertuigen en mensen, 2019)

Afbeelding 6. Wachtrij brug zaterdagmiddag 15:30 uur

Op zaterdagmiddag rond 15:50 uur ging de brug opnieuw open. Zodra de opstelruimte voor de brug gevuld is, stellen mensen zich voor het kruispunt op (zie afbeelding 7). Vanwege het feit dat mensen grote afstanden van elkaar houden (COVID19) is het lastig om een wachtrijlengte vast te stellen omdat de ruimte niet effectief benut wordt. Bij een effectief gebruik van de ruimte komt de wachtrij neer op circa 4 meter, uitgaande van maximaal twee fietsers naast elkaar. Vanwege het standpunt van de camera is het niet te zien hoeveel personen buiten het beeld staan.

Afbeelding 7. Wachtrij brug zaterdagmiddag 15:50 uur

2.5

VERKEERSVEILIGHEIDSANALYSE Als laatste onderdeel is op basis van alle beelden een verkeerveiligheidsanalyse uitgevoerd. Dit betreft een conflictobservatie. Tijdens het uitkijken van de beelden zijn alle conflicten in kaart gebracht. Dit is gedaan voor de momenten: • • • •

Dinsdagochtend van 07.30 tot 09.30 Dinsdagavondspits van 16.00 tot 18.00 Dinsdagavond van 20.30 tot 22.302 Zaterdagmiddag van 15.00 tot 16.00

In deze paragraaf zijn de belangrijkste opvallendheden ten aanzien van het gedrag van verkeersdeelnemers beschreven. De volgende type conflicten en gedragingen zijn geconstateerd: • Geen voorrang verlenen • (Brom/snor-) fietsers snijden bocht af • Fietsers fietsen over het trottoir • Voetgangers op de weg • Overige opvallendheden Geen voorrang verlenen Regelmatig is geconstateerd dat fietsers vanuit alle richtingen van het kruispunt, geen voorrang verleenden aan conflicterend verkeer (afbeeldingen 8 t/m 10). Met name fietsers die hun weg vervolgden over de Abtswoudsebrug of van de Abtswoudsebrug afkwamen, verleenden geen voorrang. Echter leidde dit gedrag tijdens de meetperiode niet tot daadwerkelijke ongevallen. Doordat fietsers flexibel zijn en anticiperen op het gedrag van anderen door uit te wijken of snelheid te verminderen, werden veel (bijna) ongevallen voorkomen. Dat de weggebruikers veel op elkaar anticiperen is ook terug te zien in afbeelding 11, waar een fietser zich tussen motoren door manoeuvreert. Daarnaast is één keer waargenomen dat een voetganger met zijn fiets aan de hand vanaf de Abtswoudsebrug richting de Abtswoudseweg overstak, waarbij hij geen voorrang kreeg van een fietser afkomstig van de Abtswoudseweg (zie afbeelding 12). Dit leidde bijna tot een ongeval, maar door de lage snelheid van de voetganger en het anticiperen van de fietsers werd dit voorkomen.

Afbeelding 8 Fietser Zuideinde (noord) verleent geen voorrang aan fietsers Abtswoudseweg

Afbeelding 9 Fietser Abtswoudsebrug verleent geen voorrang aan fietser Zuideinde (noord)

In verband met COVID-19 gold een avondklok vanaf 22:00 uur, wat invloed kan hebben gehad op de uitkomst van de resultaten.

Afbeelding 10 Fietsers Abtswoudseweg verlenen geen voorrang aan auto Zuideinde (zuid)

Afbeelding 11 Fietser manouvreert tussen motoren door op Zuideinde (zuid)

Afbeelding 11 Fietsers Abtswoudseweg verlenen geen voorrang aan auto Zuideinde (zuid)

Afbeelding 12 Voetganger met fiets krijgt geen voorrang van fietser Abtswoudsebrug

(Brom-/snor)fietsers snijden bocht af Een aantal keer is geconstateerd dat een (brom-/snor)fietser op het kruispunt de bocht afsneed om zijn of haar weg te vervolgen (zie afbeelding 13 en 14). Tot (bijna) ongevallen heeft dit gedrag, in de onderzoeksperiode, niet geleid doordat (brom-/snor)fietsers anticipeerden op het gedrag van de andere (brom-/snor)fietser door uit te wijken en/of snelheid te verminderen.

Afbeelding 13 Bromfietser Abtswoudseweg snijdt bocht richting Zuideinde (noord) af

Afbeelding 14. Fietser Abtswoudsebrug snijdt bocht richting Zuideinde (zuid) af

Fietsers fietsen over het trottoir Regelmatig is geconstateerd dat fietsers over het trottoir fietsen, met name in de bocht vanaf het Zuideinde (zuid) richting de Abtswoudseweg (zie afbeelding 15). Een aantal keer is ook geconstateerd dat fietsers ook op andere delen van het trottoir behorend tot het kruispunt reden (zie afbeelding 16 t/m 18). Tot (bijna) ongevallen heeft dit gedrag, in de onderzoeksperiode, niet geleid.

Afbeelding 15 Fietser Zuideinde (noord) fietst over trottoir naar Abtswoudseweg)

Afbeelding 16. Fietser Abtswoudsebrug fietst over trottoir naar Zuideinde (noord)

Afbeelding 17 Fietser Zuideinde (noord) fietst over trottoir naar Abstwoudsebrug

Afbeelding 18. Fietser Abtswoudsebrug fietst over trottoir naar Zuideinde (noord)

Voetgangers op de weg Regelmatig is geconstateerd dat een voetganger gebruik maakt van de weg in plaats van het trottoir. Met name hardlopers lopen op de weg in plaats van op het trottoir (zie afbeelding 19). In de onderzoeksperiode kwam dit het vaakst voor vanaf de Abtswoudsebrug richting het Zuideinde (noord) en van Zuideinde (zuid) naar Zuideinde (noord). Ook voetgangers vanaf de Abtswoudsebrug liepen een aantal keer op de weg (zie afbeelding 20 en 21). Dit is het gevolg van een beperkte ruimte op het trottoir om langs de slagboom te lopen. Na de slagboom vervolgden deze personen hun weg weer via het trottoir. Ook is één keer waargenomen dat een voetganger op de weg liep vanaf de Abtswoudseweg en stak er eenmalig een voetganger schuin over waardoor een fietser moest anticiperen door uit te wijken (zie afbeelding 22 en 23).

Afbeelding 19 Hardloper loopt op de weg

Afbeelding 20. Voetganger loopt op de weg

Afbeelding 21 Voetganger loopt op weg om slagboom te passeren

Afbeelding 22. Voetganger vanaf Abtswoudseweg loopt op de weg

Afbeelding 23 Voetganger steekst schuin over, waardoor fietser moet uitwijken

Overige opvallendheden Eén keer is geconstateerd dat een auto het fiets/bromfietspad over de Abtswoudsebrug op ging (zie afbeelding 24). Dit leidde niet tot een onveilige situatie of bijna conflicten, maar is wel onwenselijk. Daarnaast is eenmalig een brommobiel (45 kilometer auto) geconstateerd afkomstig van de Abtswoudsebrug. Deze mag officieel over het fiets/bromfietspad rijden, maar heeft de uitstraling van een auto (zie afbeelding 25).

Afbeelding 24 Auto rijdt fiets/bromfietspad Abtswoudsebrug op

2.6

Afbeelding 25. Brommobiel vanaf brug

CONCLUSIE Tijdens de schouw is geconstateerd dat op het Zuideinde (zuid) het bord D06l, verplichte rijrichting rechtdoor of linksaf, ontbreekt. Hierdoor is voor gemotoriseerd verkeer niet op tijd zichtbaar dat zij niet rechtsaf mogen in verband met het fiets/bromfietspad op de Abtswoudsebrug. Daarnaast worden voetgangers aan de noordkant van de Abtswoudsebrug gehinderd door de constructie van de brug, waardoor zij weinig ruimte hebben om de brug via het voetpad te verlaten. Het kruispunt Abtswoudseweg-Zuideinde is onderdeel van de hoofdfietsroute richting de universiteit. Dit is terug te zien in de intensiteiten op het kruispunt, waarbij tijdens het drukste uur van de ochtendspits de grootste stroom richting de Abtswoudsebrug is met 697 fietsers. De hoeveelheid fietsers leidt over het algemeen niet tot lange wachttijden en blijft op de meeste momenten binnen de acceptabele wachttijd van 15 seconden bij fiets- en voetgangers (ASVV, 2019). Alleen wanneer de brug open is, loopt de wachttijd ruim op. Op de zaterdagmiddag leidt de wachtrij die hierdoor ontstaat niet tot onveiligheid op het kruispunt, doordat weggebruikers zich of op de opstelruimte voor de brug opstellen of op één van de armen voor het kruispunt zelf. Hierdoor wordt het kruispunt verder niet geblokkeerd. De maximale lengte van de wachtrij was circa 4 meter.

Op de overige onderzoeksmomenten stond de brug niet open, waardoor niet bekend is of tijdens de ochtend- en avondspits eventuele wachtrijen wel leiden tot onveiligheid. De wachttijd is het hoogst gelegen op het Zuideinde (zuid) met een gemiddelde van 11 seconden. Over alle onderzoeksmomenten gezien, stoppen 27 motorvoertuigen en 33 fietsers die voorrang moeten verlenen aan overig verkeer. In totaal passeren er 188 motorvoertuigen en 5823 (brom-/snor)fietsers het kruispunt. Tijdens de verkeersveiligheidsanalyse viel met name op dat fietsers geen voorrang verlenen aan conflicterend verkeer. Dit geldt vooral voor fietsers van en naar de Abtswoudsebrug. Hoewel het niet verlenen van voorrang regelmatig tot bijna ongevallen leidt, vinden er geen daadwerkelijke ongevallen plaats. Doordat fietsers op tijd op de situatie anticiperen door te remmen of uit te wijken. Daarnaast rijden fietsers regelmatig over het trottoir met name vanaf Zuideinde (noord) naar Abtswoudseweg. Ook snijdt een aantal (brom-/snor)fietsers de bocht af en lopen met name hardlopers over de weg. Deze gedragingen leiden over het algemeen niet tot (bijna) ongevallen.

KRUISPUNT 2. ENGELSESTRAAT/ ABTSWOUDSEWEG/ MERCURIUSPAD/ NIEUWE GRACHT

KRUISPUNT 2. ENGELSESTRAAT/ ABTSWOUDSEWEG/ MERCURIUSPAD/ NIEUWE GRACHT Kruispunt 2 bestaat uit twee kruispunten die in elkaar overlopen. De kruispunten worden aangeduid als kruispunt 2a en kruispunt 2b. In de volgende paragrafen worden deze uitgesplitst toegelicht.

3.1

BESCHRIJVING HUIDIGE SITUATIE

3.1.1

Kruispunt 2a. Engelsestraat - Abtswoudseweg - Mercuriuspad

Afbeelding 3.1, kruispunt 2: Engelsestraat- Abtswoudseweg - Mercuriuspad.

De Abtswoudseweg is een fietsstraat die op dit kruispunt overgaat in het Mercuriuspad. Op het Mercuriuspad verandert de functie van de weg naar een verplicht tweerichtings fiets/bromfietspad. De Abtswoudseweg is de hoofdrichting en kruist de Engelsestraat, het verkeer vanaf de Engelsestraat moet voorrang verlenen aan het verkeer op de Abtswoudseweg. Zicht Vanuit alle richtingen die het kruispunt naderen, is gekeken naar of er beperkingen zijn in het zicht op het conflicterende verkeer. Het zicht op het kruispunt is vanaf alle kanten goed, waardoor verkeersdeelnemers conflicterend verkeer op tijd kunnen waarnemen. Inrichting Op dit kruispunt is op zowel de Engelsestraat noord als de Engelsestraat zuid sprake van een in/uitritconstructie, wat betekent dat verkeer van deze kanten al het verkeer op de Abtswoudseweg voor moet laten gaan. Echter wijkt de in- en uitritconstructie af van de richtlijnen uit de CROW-publicatie 344 (Richtlijn drempels, plateaus en uitritten). Het trottoir moet volgens deze richtlijnen zo veel mogelijk doorlopen in hetzelfde materiaal met dezelfde kleur. Op dit kruispunt worden betonstraatstenen gebruikt in plaats van de trottoirtegels (zie

afbeelding 3.2). Dit kan ertoe leiden dat het voor automobilisten onduidelijk is of zij voorrang moeten verlenen aan voetgangers.

Afbeelding 3.2, materiaalgebruik in- en uitritconstructie Engelsestraat

Bebording en markering Verkeer dat het tweerichtings fiets/bromfietspad nadert, kan alleen aan de asmarkering zien dat fietsverkeer vanuit twee richtingen komt. Echter ontbreekt op het kruispunt verzwaarde asmarkering, waardoor voor verkeer pas laat zichtbaar is dat (brom-/snor)fietsers vanuit twee richtingen kunnen komen. Hiermee voldoet het kruispunt niet aan de richtlijnen uit de Ontwerpwijzer fietsverkeer (2016). Door ontbreken van pijlmarkering, wordt verkeer niet geattendeerd op fietsverkeer vanuit twee richtingen. Wegverloop Tijdens de schouw is het opgevallen dat door het wegverloop en de relatief hoge snelheid waarmee verkeer op de Engelsestraat (zuid) rijdt, het lastig in te schatten is of motorvoertuigen op de Engelsestraat (zuid) richting het kruispunt gaan of hun weg vervolgen naar de Deltaweg. (zie afbeelding 3.3). Gezien het fiets/bromfietspad in de voorrang ligt, zal het effect hiervan op de verkeersveiligheid beperkt zijn.

Afbeelding 3.3, wegverloop op de Engelsestraat (zuid) en de Deltaweg

3.1.2

Kruispunt 2b. Engelsestraat – Deltaweg

Afbeelding 3.4, Deltaweg en Engelsestraat

Kruispunt 2b is een ongelijkwaardig kruispunt, welke vlak bij een woonboulevard is gelegen (zie afbeelding 3.4). Het kruispunt bestaat uit drie armen, twee van de drie armen zijn ingericht als een 50 km/u-weg en één arm als een in-uitritconstructie. De 50 km/u-weg bestaat uit de Engelsestraat overlopend in de Deltaweg en de in-/uitritconstructie ligt in het verlengde van de Engelsestraat. Zicht Tussen de Engelsestraat en de Deltaweg is een gebouw gelegen, welke het zicht beperkt op conflicterend verkeer (zie afbeelding 3.5). Doordat het gebouw het zicht belemmert, kan verkeer pas vlak voordat zij de bocht in gaat conflicterend verkeer waarnemen. Met name op momenten dat verkeer afkomstig van de Deltaweg, linksaf slaat over het fiets/bromfietspad richting de Engelsestraat (noord), kan dit leiden tot onveilige situaties. Weggebruikers moeten dan namelijk in de bocht waar het zicht slecht is, de andere rijbaan kruizen.

Afbeelding 3.5 Gebouw blokkeert zicht in bocht Engelsestraat - Deltaweg (Bron: Google Streetview)

Inrichting De 50 km/u-weg bestaat uit gesloten verharding en ter hoogte van het kruispunt zijn een fysieke rijrichtingscheiding en opsluitbanden aanwezig (Zie afbeelding 3.6). In de bocht wordt

de fysieke rijrichtingscheiding onderbroken in verband met de afslag richting de Engelsestraat. Aan de kant van de Engelsestraat is een verdiept trottoir gelegen. Op de rijbaan van de Engelsestraat is geen fietsvoorziening aanwezig en zijn fietsers op de rijbaan toegestaan. Hiermee voldoet de weg niet aan de minimale richtlijnen uit de Basiskenmerken Wegontwerp (CROW-publicatie 315), waarin staat dat op gebiedsontsluitingswegen 50 km/u minimaal (rode) fietsstroken aanwezig moeten zijn als fietsvoorziening. Op de Deltaweg zijn fietsers niet toegestaan en kunnen zij gebruik maken van het Mercuriuspad (Zie afbeelding 3.7). Hiermee voldoet de weg aan de CROW-richtlijnen voor een gebiedsontsluitingsweg.

Afbeelding 3.6. 50 km/u weg Engelsestraat

Afbeelding 3.7. Verbodsbord voor fietsers

richting de Deltaweg

(C14) op de rijbaan

Zoals ook aangegeven bij kruispunt 2a wijkt de in- en uitritconstructie af van de richtlijnen uit de CROW-publicatie 344 (Richtlijn drempels, plateaus en uitritten). Het trottoir loopt namelijk niet door in hetzelfde materiaal met dezelfde kleur, in plaats daarvan liggen er betontegels. Hierdoor is er geen duidelijk trottoir gelegen op de in-/uitritconstructie, wat voor onduidelijkheid bij weggebruikers kan zorgen over het voor laten gaan van voetgangers. Bebording en markering Er zijn geen gebreken geconstateerd in de bebording en markering, op zowel de Engelsestraat als de Deltaweg. Wegverloop Op het kruispunt kan gemotoriseerd verkeer ervoor kiezen om of met de bocht mee te gaan, en dus op de 50 km-weg te blijven, of om de uitritconstructie op te gaan en het fiets/bromfietspad te kruizen om de weg over de Engelsestraat te vervolgen. Wanneer verkeer vanaf de Deltaweg linksaf wil slaan de in-/uitritconstructie op, staat zij meteen op kruispunt 2a waar verkeer voorrang moet verlenen aan fietsers en voetgangers. Hierdoor kan het zijn dat er in de bocht van de 50 km-weg een wachtrij ontstaat.

3.2

TELLING Op drie verschillende momenten zijn alle modaliteiten geteld op de kruising. De telling heeft zich afgespeeld op de volgende momenten:

• • •

Dinsdagochtend 07:30 tot 09:30 Dinsdagavond 16:00 tot 18:00 Zaterdagmiddag 15:00 tot 17:00

3.2.1

Tellingen kruispunt 2A Engelsestraat - Abtswoudseweg - Mercuriuspad Ochtendspits drukste uur

Tijdens de ochtendspits ligt de motorvoertuigintensiteit het hoogst op de tak Engelsestraat (zuid) met 79 motorvoertuigen en steken de meeste voetgangers de Engelsestraat (noord) over, in totaal 35. Het kruispunt wordt dan ook op dit moment voornamelijk gebruikt door fietsverkeer, waarbij de hoofdstroom van het Mercuriuspad richting de Abtswoudseweg is met 318 fietsers. Avondspits drukste uur

Ook tijdens de avondspits wordt het kruispunt voornamelijk gebruikt door fietsverkeer. De hoofdstroom in de avondspits is tegenovergesteld aan de ochtendspits, waarbij 502 fietsers vanaf de Abtswoudseweg richting het Mercuriuspad gaan. De motorvoertuigintensiteit ligt net als tijdens de ochtendspits het hoogst op de tak Engelsestraat (zuid) met 90 motorvoertuigen. Voetgangers steken ook tijdens het drukste uur van de avondspits met name de Engelsestraat (noord) over, in totaal 48 voetganger, waarbij de hoofdstroom richting de Abtswoudseweg is. Zaterdagmiddag drukste uur

Tijdens de zaterdagmiddag zijn er meer voetgangers op het kruispunt dan tijdens de ochtenden avondspits, waarbij opnieuw voornamelijk de Engelsestraat (noord) wordt overgestoken. Ook op de zaterdagmiddag wordt dit kruispunt voornamelijk gebruikt door fietsers, waarbij de meeste fietsers (299) van de Abtswoudseweg richting het Mercuriuspad fietsen. De hoofdstroom ligt net als bij de ochtend en avondspits op de Abtswoudseweg en Mercuriuspad. In 5.2BIJLAGE 1 zijn de gehele tellingen zichtbaar in stroomdiagrammen en tabellen.

3.2.2

Tellingen kruispunt 2B. Engelsestraat – Deltaweg Ochtendspits drukste uur

Kruispunt 2b wordt voornamelijk gebruikt door gemotoriseerd verkeer. De hoofdstroom is het doorgaande verkeer vanaf de Engelsestraat (zuid) richting de Deltaweg en vice versa. Tijdens het drukste uur van de ochtendspits maakten 5 fietsers gebruik van de rijbaan. Dit waren fietsers van en naar de Engelsestraat noord en zuid. Avondspits drukste uur

In de avondspits liggen de intensiteiten ongeveer even hoog als tijdens de ochtendspits. Ook op dit moment is de hoofdstroom van de Engelsestraat (zuid) richting de Deltaweg en andersom. Tijdens de avondspits fietsen net als in de ochtendspits ook fietsers over de rijbaan. Enkele

fietsers vervolgen vanaf de Engelsestraat hun weg over de Deltaweg in plaats van het fiets/bromfietspad op te gaan. Dit ondanks het verbodsbord voor fietsers (C14). Zaterdagmiddag drukste uur

Op de zaterdagmiddag ligt de motorvoertuigintensiteit iets hoger dan tijdens de ochtend- en avondspits. Opnieuw is de hoofdstroom van de Engelsestraat (zuid) richting de Deltaweg en andersom. Het aantal fietsers dat gebruik maakt van de rijbaan ligt tijdens het drukste uur op

de zaterdagmiddag het hoogst met 21 fietsers. Ook op dit moment maakt een enkele fietser gebruik van de Deltaweg, ondanks het fietsverbod dat hier geldt. In bijlage 1 zijn de gehele tellingen zichtbaar in stroomdiagrammen en tabellen.

3.3

RESULTATEN WACHTTIJDEN Bij het uitkijken van de beelden is in kaart gebracht hoe lang de wachttijd is. In Tabel 3.1 en 3.2 is per meetperiode de gemiddelde wachttijd in secondes per arm per modaliteit weergegeven. Daarnaast is per gemiddelde wachttijd het aantal wachtenden van de gehele meetperiode weergegeven.

3.3.1

Wachttijden 2a Tabel 3, gemiddelde wachttijden gehele meetperiode kruispunt 2a in seconden

Op kruispunt 2a ligt de wachttijd op de Engelsestraat (noord), met een gemiddelde van ongeveer 4 seconden, het hoogst. Verkeer vanaf de Engelsestraat moet voorrang geven aan verkeer op de Abtswoudseweg/Mercuriuspad, waardoor deze wachttijd ontstaat. De hoogste wachttijd is voor (brom-/snor)fietsers vanaf de Engelsestraat (noord), met een wachttijd van 13 seconden. De wachttijd blijft bij fietsers op alle momenten binnen de acceptabele wachttijd van 15 seconden (ASVV, 2012). De gemiddelde wachttijd voor motorvoertuigen is acceptabel, deze komt niet boven de 20 seconden uit, welke grens gehanteerd wordt voor de spits in de methode Harders.

3.3.2

Wachttijden 2b Tabel 4, gemiddelde wachttijden gehele meetperiode kruispunt 2b in seconden

Op kruispunt 2b ligt de wachttijd op de Deltaweg, met een gemiddelde van ongeveer 3 seconden, het hoogst. Dit kan verklaard worden, doordat verkeer dat linksaf de Engelsestraat (noord) op wil gaan, meteen op een volgend kruispunt terecht komt waar verkeer voorrang moet verlenen aan verkeer op de Abtswoudseweg/Mercuriuspad. Wanneer hier één voertuig staat de wachten, is de opstelruimte vol en dient overig verkeer op de rijbaan te wachten. Tijdens de onderzoeksperiode bestond de wachtrij maximaal uit vier voertuigen. De hoogste wachttijd is voor motorvoertuigen vanaf de Deltaweg, met een wachttijd van 12 seconden. De wachttijd van fietsers blijft dus op alle momenten binnen de acceptabele wachttijd van 15 seconden (ASVV, 2012). De gemiddelde wachttijd voor motorvoertuigen is acceptabel, deze komt niet boven de 20 seconden uit, welke grens gehanteerd wordt voor de spits in de methode Harders.

3.4

Dinsdagochtend van 07.30 tot 09.30 Dinsdagavondspits van 16.00 tot 18.00 Dinsdagavond van 20.30 tot 22.303 Zaterdagmiddag van 15.00 tot 16.00

Wederom wordt de conflictobservatie uitgesplitst voor de kruispunten 2a en 2b. In de volgende paragrafen zijn de belangrijkste opvallendheden ten aanzien van het gedrag van de weggebruikers beschreven. De volgende type conflicten en gedragingen zijn geconstateerd:

3.4.1

•

Kruispunt 2a. Engelsestraat-Abtswoudseweg-Mercuriuspad o Geen voorrang verlenen o Fietsers over het trottoir parallel aan de Abtswoudseweg o Fietsers over het trottoir richting de woonboulevard o Fietsers snijden af over het trottoir o Voetganger loopt op fiets/bromfietspad

•

Kruispunt 2b. Engelsestraat-Nieuwe Gracht o Fietsers op de rijbaan o Voetgangers op de rijbaan o Overige opvallendheden

Verkeersveiligheidsanalyse 2a Geen voorrang verlenen Het is enkele keren voorgekomen dat auto’s vanaf de Engelsestraat geen voorrang verleenden aan fietsers op de Abtswoudseweg /Mercuriuspad (zie afbeelding 3.8). Dit zorgde ervoor dat fietsers moesten remmen of uitwijken. Echter leidde dit gedrag tijdens de meetperiode niet tot 3

In verband met COVID-19 gold een avondklok vanaf 22:00 uur, wat invloed kan hebben gehad op de uitkomst van de resultaten.

ongevallen, omdat fietsers flexibel zijn en anticiperen op het gedrag van anderen door uit te wijken of snelheid te verminderen. Daarnaast is eenmalig waargenomen dat een fietser afsloeg naar de Engelsestraat (noord) en hierbij geen voorrang verleende aan een voetganger. Ook is eenmalig waargenomen dat een fietser op voorhand ruim uitwijkt (zie afbeelding 3.9).

Afbeelding 3.8, Fietser moet remmen, omdat auto geen voorrang verleent aan de fietser

Afbeelding 3.9, Fietser wijkt op voorhand uit

Afbeelding 3.10, Fietser verleent geen voorrang aan voetganger

Fietsers over het trottoir parallel aan de Abtswoudseweg Het gebeurt met enige regelmaat dat (brom-/snor)fietsers gebruik maken van het trottoir dat parallel loopt aan de zuidkant van de Abtswoudseweg. Deze gedraging komt in beide richtingen voor (zie afbeelding 3.11). Tijdens de onderzoeksperiode heeft dit gedrag niet geleid tot (bijna) ongevallen met voetgangers of andere weggebruikers.

Afbeelding 3.11, fietsers rijden over het trottoir parallel aan de Abtswoudseweg

Fietsers over het trottoir richting de woonboulevard Regelmatig is waargenomen dat fietsers over het trottoir afsnijden richting de woonboulevard (zie afbeelding 3.12). Tijdens de onderzoeksperiodes leidde dit gedrag niet tot (bijna) ongevallen. Wanneer een voetganger of een fietser zich in tegengestelde richting op het trottoir bevindt, kan dit mogelijk wel leiden tot een conflict. Daarnaast kan dit gedrag er mogelijk toe leiden dat deze fietsers door automobilisten niet worden waargenomen, omdat zij vanuit een onverwachte hoek komen.

Afbeelding 3.12, fietsers snijden af over trottoir richting de woonboulevard

Fietsers snijden af over het trottoir Met regelmaat komt het voor dat fietsers vanaf de Engelsestraat (noord) afsnijden over het trottoir richting het Mercuriuspad (zie afbeelding 3.13 en 3.14). De gedraging lijkt met name voor te komen wanneer er vanaf de Abtswoudseweg fietsers aankomen, waaraan zij voorrang moeten verlenen. Om te voorkomen dat ze stil moeten gaan staan om voorrang te verlenen, fietsen ze dus in veel gevallen door over het trottoir om zo conflict met de fietsers vanaf de Abtswoudseweg te voorkomen en gelijkelijk in te voegen (zie afbeelding 3.13). Het komt ook een aantal keer voor dat één fietser van een groep fietsers afsnijdt over het trottoir, zodat de bocht gemakkelijk haalbaar is voor de hele groep (Zie afbeelding 3.14). Dit gedrag heeft gedurende de onderzoeksperiodes niet geleid tot (bijna) ongevallen.

Afbeelding 3.13, fietser snijdt af over het trottoir

Afbeelding 3.14, groep fietsers snijdt af over het trottoir

Voetganger loopt op fiets/bromfietspad Het komt een aantal keer voor dat voetgangers geen gebruik maken van het trottoir, maar op het fiets/bromfietspad lopen. Hierbij kan onderscheid gemaakt worden naar twee groepen: hardlopers, zowel richting de Abtswoudseweg als richting het Mercuriuspad (zie afbeelding 3.15) en voetgangers op het Mercuriuspad aan de zuidkant van het fiets/bromfietspad waar geen trottoir aanwezig is (Afbeelding 3.16). Dit heeft gedurende de onderzoeksperiodes niet geleid tot (bijna) ongevallen.

Afbeelding 3.15, hardloper op het fiets/bromfietspad

3.4.2

Afbeelding 3.16, voetganger op het fiets/bromfietspad

Verkeersveiligheidsanalyse 2b Fietsers op de rijbaan Op de Engelsestraat (zuid) zijn geen fietsvoorzieningen aanwezig. Bij de observatie van kruispunt 2b is te zien dat er met regelmaat fietsers over de rijbaan fietsen, dit gebeurt op twee manieren: • •

Van Deltaweg naar de Engelsestraat (zuid) en andersom (Afbeelding 3.17) Engelsestraat (zuid) naar kruispunt 2a en andersom (Afbeelding 3.18)

Dit heeft gedurende de onderzoeksperiodes niet geleid tot (bijna) ongevallen. Het is enkel voorgekomen dat een auto achter de fietsers blijft rijden. Toch kan dit gedrag op andere momenten mogelijk wel leiden tot onveilige situaties, door de hoge snelheid (50 km/u) waarmee op de Engelsestraat en de Deltaweg mag worden gereden. Hierdoor is er een groot snelheidsverschil tussen fietsers en het gemotoriseerde verkeer. Op de Engelsestraat (zuid) geldt er geen verbod voor fietsers, maar op de Deltaweg staat wel een verbodsbord voor fietsverkeer (C14).

Afbeelding 3.17, fietser op rijbaan Deltaweg

Voetganger op rijbaan Een enkele keer zijn er voetgangers op de rijbaan geconstateerd. Dit ondanks dat er een trottoir aan één kant van de rijbaan is gelegen en vervolgens het trottoir doorloopt aan het fiets/bromfietspad parallel aan de rijbaan. Dit gebeurt op de Deltaweg (Afbeelding 3.18) en op de Engelsestraat (Afbeelding 3.19). Dit heeft tijdens de observatie niet tot (bijna) ongevallen geleid, doordat verkeer op de rijbaan hierop anticipeerde.

Afbeelding 3.18, voetganger op de Nieuwe Gracht

Afbeelding 3.19, voetganger op de Engelsestraat

Overige opvallendheden Een paar keer is geconstateerd dat er een wachtrij op de Deltaweg ontstond, door verkeer dat linksaf richting de Engelsestraat wilde afslaan (zie afbeelding 3.20). De wachtrijen ontstonden doordat voorrang verleent moest worden aan verkeer op de te kruisen rijbaan. Dit heeft niet tot (bijna) ongevallen geleid. Daarnaast is op dinsdagochtend eenmalig geconstateerd dat een auto voor circa 60 seconden zijn auto voor de in-/uitrit van de Engelsestraat parkeert (zie afbeelding 3.21). Hierdoor moesten overige weggebruikers om de auto heen manoeuvreren en werd de situatie onoverzichtelijk. Dit heeft op dit moment niet geleidt tot een (bijna) ongeval.

Afbeelding 3.20, wachtrij Deltaweg

3.5

Afbeelding 3.21, auto staat geparkeerd voor in/uitrit

CONCLUSIE Kruispunt 2 bestaat uit twee kruispunten aan elkaar gelegen, het kruispunt EngelsestraatAbtswoudseweg-Mercuriuspad (2a) en het kruispunt Engelsestraat-Deltaweg (2b). In de volgende paragrafen worden per kruispunt de conclusies beschreven en wordt beschreven wat de invloed van de twee kruispunten op elkaar is.

3.5.1

Conclusie kruispunt 2a. Engelsestraat-Abtswoudseweg-Mercuriuspad Tijdens de schouw zijn er geen grote gebreken geconstateerd in het ontwerp. Het ASVV adviseert om op een in-/uitritconstructie het materiaal zo veel mogelijk te laten doorlopen in hetzelfde materiaal met dezelfde kleur. Het trottoir loopt niet door in de trottoirtegels maar in betonstraatstenen van dezelfde kleur. Daarnaast is het bij tweerichtingsfietspaden volgens de Ontwerpwijzer fietsverkeer voor de veiligheid van de fietser wenselijk om met pijlen de richting van het fietsverkeer aan te geven. Het kruispunt wordt voornamelijk gebruikt door fietsverkeer. Er is een duidelijke hoofdstroom tussen de fietsstraat Abtswoudseweg en het fietspad Mercuriuspad. In de ochtend fietsen de meeste weggebruikers richting de Abtswoudseweg en in de avond richting het Mercuriuspad. Op zaterdagmiddag is de verdeling tussen de richtingen evenrediger verdeeld. Het drukste uur van alle meetmomenten is de dinsdagavondspits tussen 17.00 uur en 18.00 uur, op dat moment fietsen er in één uur tijd 791 fietser op de hoofdstroom. Het drukste uur voor motorvoertuigen is op zaterdagmiddag van 15.15 uur tot 16.15 uur er rijden dan in één uur tijd 151 motorvoertuigen op de het kruispunt. Op zaterdagmiddag is het aandeel voetgangers het grootst.

Tijdens het drukste uur van 15.15 uur tot 16.15 uur lopen er in totaal 165 voetgangers op het kruispunt. Fietsers vanaf de Abtswoudseweg richting het Mercuriuspad (en vice versa) bevinden zich op de voorrangsweg, deze stroom heeft geen wachttijd. Op zaterdagmiddag moet een aantal fietsers op de Engelsestraat enkele seconden wachten. Motorvoertuigen hebben op het kruispunt op de drukste arm (Engelsestraat noord) gemiddeld een wachttijd van 4 seconden. In totaal stopten 143 motorvoertuigen om voorrang te verlenen aan overig verkeer. In totaal passeerden er 459 motorvoertuigen het kruispunt. De conflicten die tijdens de onderzoeksmomenten het meest voorkwamen op het kruispunt 2a zijn (brom-/snor)fietsers die over het trottoir fietsen, dit gebeurde op diverse locaties: • •

•

Parallel aan de Abtswoudseweg in beide richtingen. Dit leidt in alle gevallen niet tot (bijna) ongevallen. Over het trottoir langs de Engelsestraat (zuid) richting de woonboulevard. Dit leidt niet tot (bijna) ongevallen met voetgangers omdat er weinig voetgangers gebruik maken van de doorgang. Wanneer een fietser en voetganger elkaar passeren kan dit echter wel voor problemen zorgen. Afsnijden over het trottoir gebeurt bij het fietsen in groepjes of bij het invoegen wanneer de fietser eigenlijk voorrang moet verlenen aan fietsers vanaf de Abtswoudseweg.

Buiten het feit dat fietsers gebruik maken van het trottoir komt het ook voor dat voetgangers gebruik maken van het fiets/bromfietspad. Dit gebeurt voornamelijk door hardlopers, maar het komt ook voor dat voetgangers aan de zuidzijde van het Mercuriuspad lopen waar geen trottoir aanwezig is. Aan de noordzijde van het fietspad is wel een trottoir aanwezig. Daarnaast komt het een enkele keer voor dat automobilisten geen voorrang verlenen aan fietsers op de Abtswoudseweg en het Mercuriuspad. Dit zorgde ervoor dat fietsers moesten remmen of uitwijken. Echter leidde dit gedrag tijdens de meetperiode niet tot ongevallen,

omdat fietsers flexibel zijn en anticiperen op het gedrag van anderen door uit te wijken of snelheid te verminderen. Kortom, ondanks het feit dat fietsers op de rijbaan rijden, voetgangers op het fietspad lopen en (brom/snor-) fietsers over het trottoir rijden, resulteerde dit gedrag tijdens de onderzoeksperiode nauwelijks tot (bijna) ongevallen. Ook is slechts een enkele keer geconstateerd dat een auto geen voorrang verleende aan fietsverkeer op de Abtswoudseweg/Mercuriuspad, waarbij dit niet tot (bijna) ongevallen leidde.

3.5.2

Conclusie kruispunt 2b. Engelsestraat – Deltaweg Tijdens de schouw is het opgevallen dat het gebouw tussen de Engelsestraat (zuid) en de Deltaweg het zicht beperkt. Dit is enkel een risico voor weggebruikers die vanaf de Deltaweg afslaan richting de in-/uitritconstructie grenzend aan kruispunt 2a. Daarnaast loopt net als bij kruispunt 2a het trottoir op de in-/uitritconstructie niet door in trottoirtegels maar in betonstraatstenen van dezelfde kleur. Dit kan leiden tot onduidelijkheid over de voorrangssituatie met betrekking tot voetgangers. Tot slot is geconstateerd dat de Engelsestraat (zuid) geen aparte fietsvoorziening heeft, waardoor fietsverkeer op een 50 km/u weg tussen het gemotoriseerde verkeer rijdt. Hiermee voldoet de weg niet aan de minimale richtlijnen uit de Basiskenmerken Wegontwerp (CROW-publicatie 315). In de observatie en telling is gebleken dat er dagelijks fietsers gebruik maken van de rijbaan en het trottoir. De telling heeft op zaterdag tijdens het drukste uur tussen 15.15 en 16.15 in één uur tijd 21 fietsers geregistreerd. De meeste fietsers komen vanaf de in- en uitrit van kruispunt 2a Engelsestraat (noord) richting de Engelsestraat (zuid) naar de woonboulevard. Een enkeling fietst ook op de Deltaweg, terwijl hier een verbod voor fietsers geldt. Het kruispunt wordt voornamelijk gebruikt door gemotoriseerd verkeer.

De hoofdstroom ligt tussen de Engelsestraat (zuid) en de Deltaweg en vice versa. Het drukste uur is op zaterdagmiddag tussen 15.15 en 16.15. Op dat moment worden er 346 motorvoertuigen geteld. Voetgangers komen bijna niet voor op dit kruispunt, in totaal zijn er 20 voetgangers geteld tijdens alle onderzoeksmomenten. Fietsers en voetgangers hebben daarnaast nauwelijks een wachttijd. Motorvoertuigen vanaf de Deltaweg hebben een gemiddelde wachttijd van 12 seconden. Van alle onderzoeksmomenten stopten 44 auto's om voorrang te verlenen. Tijdens de onderzoeksmomenten zijn er twee opvallende gedragingen geconstateerd: • •

Fietsers op de Deltaweg ondanks het fietsverbod. Deze gedraging heeft tijdens de observatie niet geleid tot (bijna) ongevallen. Voetgangers op de rijbaan, dit gebeurt zowel op de Engelsestraat als op de Deltaweg. Deze gedraging heeft tijdens de observatie niet geleid tot (bijna) ongevallen.

Kortom, op dit kruispunt zijn tijdens de onderzoeksmomenten nauwelijks (bijna) ongevallen geconstateerd. Het gedrag, dat fietsers op de rijbaan rijden en voetgangers op de rijbaan lopen, brengt echter, in combinatie met de maximumsnelheid van 50 km/u, wel risico’s voor de verkeersveiligheid met zich mee.

3.5.3

Onderlinge invloed kruispunt 2a en 2b De kruispunten Engelsestraat-Abtswoudseweg-Mercuriuspad (2a) en Engelsestraat-Deltaweg (2b) zijn naast elkaar gelegen en hebben één gemeenschappelijke arm de Engelsestraat (zuid). Er is geen duidelijke plek voor fietsers op de Engelsestraat (zuid), waardoor fietsverkeer via het trottoir parallel aan de Engelsestraat van en naar de woonboulevard gaat. Dit leidt ertoe dat op kruispunt 2a deze fietsers uit een onverwachte hoek komen voor overig verkeer op het kruispunt. Dit kan leiden tot onveilige situatie. Daarnaast zorgt de verbinding tussen deze twee kruispunten ervoor dat verkeer van de Deltaweg in een bocht linksaf kan slaan richting de Engelsestraat. Het afslaande verkeer kan pas laat zien of er van de andere kant van de bocht tegenliggend verkeer komt, waaraan de bestuurder voorrang dient te verlenen. Tijdens de onderzoeksperiode heeft dit niet tot (bijna) ongevallen geleid, maar dit neemt niet weg dat dit de kans op onveilige situaties vergroot. Tot slot is voor verkeer op kruispunt 2a pas laat zichtbaar of verkeer afkomstig van de Engelsestraat (zuid) van kruispunt 2b rechtdoor gaat en dus het kruispunt op komt of met de bocht mee gaan en zijn weg vervolgt op de Deltaweg. Echter doordat het fietsverkeer in de voorrang ligt, zijn de risico’s hiervan beperkt.

Kortom, de combinatie van deze twee kruispunten leidt ertoe dat er meer kans is op onveilige situaties.

KRUISPUNT 3. NIEUWE GRACHT - MERCURIUSPAD

KRUISPUNT 3. NIEUWE GRACHT – MERCURIUSPAD – DELTAWEG

4.1

BESCHRIJVING HUIDIGE SITUATIE

Afbeelding 4.1. Kruispunt 3 Nieuwe Gracht -Mercuriuspad-Deltaweg

Het kruispunt Nieuwe Gracht- Mercuriuspad - Deltaweg is een gelijkvloerse kruising, waarbij een gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 50 km/u, een fiets/bromfietspad kruist (zie afbeelding 4.1). Verkeer afkomstig van het fiets/brom fietspad (Mercuriuspad) dient voorrang te verlenen aan verkeer rijdend op de gebiedsontsluitingsweg (Nieuwe Gracht/Deltaweg). Dit wordt aangegeven doormiddel van haaienranden. Daarnaast is aan de noordkant van het fiets/bromfietspad een voetpad gelegen. Zicht Wanneer wordt gekeken naar het zicht op het kruispunt valt op dat fietsverkeer afkomstig van het Mercuriuspad (oost), slecht zicht heeft op verkeer afkomstig van de Deltaweg. Wanneer fietsverkeer mogelijk conflicterend verkeer vanaf de Deltaweg wilt waarnemen, dient de persoon geheel over zijn of haar schouder te kijken. Hierdoor kan fietsverkeer eventueel conflicterend verkeer pas laat waarnemen en kan het omkijken mogelijk leiden tot slingerbewegingen. Vanaf de overige kanten is het zicht op het kruispunt goed, waardoor conflicterend verkeer voldoende zichtbaar is. Inrichting De oversteek voor langzaam verkeer op de Nieuwe Gracht/Deltaweg is op een wegvak gelegen en gelijkvloers.

Volgens de Basiskenmerken Wegontwerp (CROW-publicatie 315) steekt langzaam verkeer in de ideale situatie niet gelijkvloers over op wegvakken, maar vindt oversteken (geconcentreerd) plaats bij kruispunten of ongelijkvloers. Het kruispunt voldoet dus niet aan de ideale richtlijnen. Volgens de minimale basiskenmerken wegontwerp (CROWpublicatie 315) moet er op wegvakken waar gelijkvloers wordt overgestoken, een voorziening worden getroffen. Zo'n voorziening is bijvoorbeeld een zebrapad op een plateau of een middeneiland zodat in twee etappes kan worden overgestoken, wat de verkeersveiligheid ten goede komt. Op deze oversteek zijn geen voorzieningen getroffen, hierdoor voldoet de oversteek niet aan de minimale richtlijnen.

In de Ontwerpwijzer fietsverkeer van het CROW wordt het aanbrengen van een middeneiland genoemd als aanvullende maatregel ter verbetering van de oversteekbaarheid. Op kruispunten met drukkere gebiedsontsluitingswegen binnen de bebouwde kom kan de oversteekbaarheid worden verbeterd als op de hoofdrijbaan een middeneiland (≥ 2,5 m breed) wordt aangelegd. Zonder middeneiland is de oversteekbaarheid slecht bij een intensiteit van meer dan 800 mvt/u op de gebiedsontsluitingsweg. Op dit kruispunt ligt de intensiteit lager. Bebording en markering Er zijn geen gebreken geconstateerd in de bebording en markering, op zowel de Nieuwe Gracht, Deltaweg als het Mercuriuspad. Wegverloop Doordat autoverkeer afkomstig van de Deltaweg met een scherpe bocht het kruispunt opkomt, kan dit bij het fietsverkeer leiden tot verwarring over de voorrangssituatie. Door de scherpe bocht kan het voor fietsverkeer lijken dat het autoverkeer afslaat, wat niet het geval is. Fietsverkeer is hier rechtdoorgaand verkeer en kan dan denken recht te hebben op voorrang.

4.2

TELLING Op drie verschillende momenten zijn alle modaliteiten geteld op de kruising. De telling heeft zich afgespeeld op de volgende momenten: • • •

Dinsdagochtend 07:30 tot 09:30 Dinsdagavond 16:00 tot 18:00 Zaterdagmiddag 15:00 tot 17:00

De totale motorvoertuigintensiteit op de Nieuwe Gracht/Deltaweg tijdens het drukste uur van de ochtendspits is 249 motorvoertuigen. Voor het fietsverkeer is een duidelijke hoofdstroom terug te zien van Mercuriuspad west naar Mercuriuspad oost, met een intensiteit van 258 fietsers. De totale fietsintensiteit tijdens het drukste uur van de ochtendspits is 378. Opvallend is dat er enkele fietsers op de Nieuwe Gracht en Deltaweg fietsen terwijl er een verbod is voor fietsers op de rijbaan. Tijdens de ochtendspits zijn er weinig voetgangers aanwezig, waarbij de meeste voetgangers de Nieuwe Gracht oversteken. Avondspits drukste uur

Tijdens het drukste uur van de avondspits is de hoofdstroom van de fietsers in tegengestelde richting vergeleken met de ochtendspits, dus van Mercuriuspad (oost) naar Mercuriuspad (west). De intensiteit van deze hoofdstroom is 419 fietsers. De totale fietsintensiteit is 688 (brom-/snor)fietsers. Dit laat zien dat het drukste uur van de avondspits qua fietsverkeer aanzienlijk drukker is dan de ochtendspits. Ook de motorvoertuigintensiteit ligt met 313 motovoertuigen boven de intensiteit van het drukste uur van de ochtendspits. Ook tijdens de avondspits rijden fietsers op de Nieuwe Gracht en Deltaweg, terwijl er een verbod is voor fietsers op de rijbaan. Tijdens de avondspits zijn er weinig voetgangers aanwezig, waarbij de meeste voetgangers de Nieuwe Gracht oversteken. Zaterdagmiddag drukste uur

Tijdens het drukste uur op de zaterdagmiddag is de fietsintensiteit 538 (brom-/snor)fietsers. Dit laat zien dat het drukste uur van de zaterdagmiddag rustiger is dan het drukste uur van de avondspits, maar drukker is dan het drukste uur van de ochtendspits. De motorvoertuigintensiteit tijdens het drukste uur van de zaterdagmiddag ligt met 341 motovoertuigen hoger dan het drukste uur van de ochtendspits en avondspits. Ook tijdens het drukste uur van de zaterdagmiddag rijden fietsers op de Nieuwe Gracht en Deltaweg, terwijl er een verbod is voor fietsers op de rijbaan. De intensiteiten van voetgangers is tijdens het drukste uur van de zaterdagmiddag het hoogst, waarbij ook hier de meeste voetgangers de Nieuwe Gracht oversteken. In 5.2BIJLAGE 1 zijn de gehele tellingen zichtbaar in stroomdiagrammen en tabellen.

4.3

RESULTATEN WACHTTIJDEN Bij het uitkijken van de beelden is in kaart gebracht hoe lang de wachttijd is. In Tabel 4.1 is per meetperiode de gemiddelde wachttijd in secondes per arm per modaliteit weergegeven. Daarnaast is per gemiddelde wachttijd het aantal wachtenden van de gehele meetperiode weergegeven. Tabel 4.1, gemiddelde wachttijden gehele meetperiode kruispunt 3 in seconden

Op het kruispunt Nieuwe Gracht - Mercuriuspad – Deltaweg ligt de wachttijd op het Mercuriuspad, met een gemiddelde van ongeveer 5 seconden, het hoogst. Verkeer vanaf het Mercuriuspad moet voorrang verlenen aan verkeer op de Nieuwe Gracht, waardoor deze wachttijd ontstaat. De hoogste gemiddelde wachttijd is voor motorvoertuigen vanaf de Nieuwe Gracht en Deltaweg, met een wachttijd van 10 seconden. De gemiddelde wachttijd voor motorvoertuigen is acceptabel, deze komt niet boven de 20 seconden uit, welke grens gehanteerd wordt voor de spits in de methode Harders. Het is opvallend dat verkeer op de Nieuwe Gracht en Deltaweg ook een wachttijd kent, gezien dit verkeer in de voorrang ligt. Dit kan verklaard worden doordat fietsverkeer op het Mercuriuspad onterecht voorrang neemt of verkeer ervoor kiest om voorrang te verlenen aan het fietsverkeer. Daarnaast is opvallend dat er op het fiets/bromfietspad een motorvoertuig met wachttijd is. Het wachtende motorvoertuig op dinsdagochtend op Mercuriuspad (west), welke vervolgens zijn weg vervolg op het fiets/bromfietspad, is terug te zien in afbeelding 4.2. De voetganger die als wachtende op de Nieuwe Gracht is geteld, kwam vanaf de weg parallel aan het Mercuriuspad en stak het Mercuriuspad (west) over om vervolgens de Nieuwe Gracht over te steken richting het voetpad.

Afbeelding 4.2. Wachtend motorvoertuig op fiets/bromfietspad

De wachttijd voor (brom-/snor)fietsers liep tijdens de onderzoeksperiodes op tot maximaal een gemiddelde van ongeveer 9 seconden. Het ASVV (2019) geeft aan dat bij een gemiddelde wachttijd van circa 15 seconden de oversteekbaarheid voor fietsers en voetgangers in het geding komt, uitgaande van situatie zonder verkeerslichten. De gemiddelde wachttijd voor (brom-/snor)fietsers is dus acceptabel.

4.4

RESULTATEN VERKEERSVEILIGHEIDSANALYSE Als laatste onderdeel is op basis van alle beelden een verkeerveiligheidsanalyse uitgevoerd. Dit betreft een conflictobservatie. Tijdens het uitkijken van de beelden zijn alle conflicten in kaart gebracht. Dit is gedaan voor de momenten: • • •

Dinsdagochtend van 07.30 tot 09.30 Dinsdagavondspits van 16.00 tot 18.00 Dinsdagavond van 20.30 tot 22.304

In verband met COVID-19 gold een avondklok vanaf 22:00 uur, wat invloed kan hebben gehad op de uitkomst van de resultaten.

•

Zaterdagmiddag van 15.00 tot 16.00

In deze paragraaf zijn de belangrijkste opvallendheden ten aanzien van het gedrag van verkeersdeelnemers beschreven. De volgende type conflicten en gedragingen zijn geconstateerd: • Fietser op de rijbaan • Voetganger steekt schuin over • Fietsers en voetgangers krijgen én nemen voorrang • Fietser rijdt achter motorvoertuig langs over (gedeelte) van het trottoir • Fietsers en voetgangers wachten op de rijbaan • Voetgangers op het fietspad Fietser op de rijbaan Zoals ook al bleek uit de telling zijn tijdens de onderzoeksmomenten meerdere malen fietsers geconstateerd op de rijbaan van de Deltaweg (zie afbeelding 4.3). Dit ondanks het verbod voor fietsers. De meeste fietsers op de rijbaan komen vanaf het Mercuriuspad (west) en gaan richting het Mercuriuspad (oost) richting de woonboulevard. Ook komen er fietsers vanaf de Nieuwe Gracht of gaan hier naartoe. Op de weg zijn geen fietsvoorzieningen aanwezig, waardoor de fietser zich mengt tussen motorvoertuigen die hier met een maximumsnelheid van 50 km/u mogen rijden. Gedurende de onderzoeksperiodes heeft dit tijdens de opname één keer geleid tot een bijna ongeval (zie afbeelding 4.4). Dit was op dinsdagavond tijdens duisternis en de fietser reed hierbij ook op de verkeerde weghelft. Door het anticiperen van de automobilist door te remmen en de fietser die versnelde en de bocht afsneed, werd een ongeval voorkomen.

Tot slot is eenmalig geconstateerd dat een fietser op de rijbaan vanaf de Deltaweg in de bocht rechtdoor naar de parallelweg langs het fiets/bromfietspad het Mercuriuspad (west) op fietst (zie afbeelding 4.5). Dit leidde op dit moment niet tot een (bijna) ongeval, maar is wel een onverwachte beweging voor overige weggebruikers. Op andere momenten zou dit gedrag mogelijk tot onveilige situaties kunnen leiden.

Afbeelding 4.3 fietser op de rijbaan

Afbeelding 4.4. Bijna ongeval tussen auto en fietser op verkeerde helft van de rijbaan

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14960899/1