Concept-notulen gemeenteraadsvergadering 11 juni 2026

Ik wilde het eigenlijk niet doen, maar u geeft aan dat die fietsen rondrijden met slechte remmen en dat we gaan aanbieden dat wij die remmen gaan repareren. Dan denk ik: wat moeten de ondernemers - de fietsenmaker en dergelijke - dan nog doen? Dit is pamperen ten top. Wat vindt u ervan als gewoon de fiets in beslag wordt genomen als er eentje aangehouden wordt zonder remmen, zoals ze dat ook bij mij doen? Is dat niet beter in het kader van preventie? 26

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

De heer GOMMERS (STIP): Ik pak wat antwoorden samen. Als je mensen gaat beboeten, repareer je daar de remmen niet mee. Laten we er daarom juist voor zorgen dat we deze mensen, die op straat fietsen, veilig over straat kunnen gaan. Ik denk dat dat heel wat schades voorkomt en ook heel wat zorgvragen. Wat de vraag van het CDA betreft: ik denk inderdaad dat we zeker moeten inzetten op het stukje dat onacceptabel is. Gelukkig doen we die controles al. Ons voorstel is juist om wat meer aandacht te creëren voor de preventieve hoek. Dat brengt me bij de vraag van D66. Ja, er is inderdaad een landelijke campagne begonnen. Ik denk dat we daar lokaal juist een schepje bovenop kunnen doen door die campagne duidelijk te maken bij de scholen en door de mensen die al vertrouwd zijn bij de jongeren datzelfde verhaal te laten vertellen en dus niet alleen maar te prediken wat ze zouden moeten doen maar ze juist ook een helpende hand te bieden door ook die controle op die fietsen uit te voeren en die fietsen samen met maatschappelijke organisaties eventueel te repareren. Op die manier zorgen we er juist voor dat de veiligheid op straat verbeterd wordt. De heer STOOP (Hart voor Delft): Ik kreeg vanmorgen toevallig een artikel toegestuurd over fatbikes. Volgens mij ging dat over Arnhem of zo.

Als ze daar jongeren aanhouden met een fiets met gebreken, pakken ze die fiets, bellen ze de ouders op en zeggen ze: je gaat eerst die fiets repareren voordat je je kind er weer op laat rijden. Daar ben ik een groot voorstander van en ik wil weten wat meneer Gommers daarvan vindt. Het gaat immers niet alleen om de jongere die erop rijdt. Ook de ouders moeten erbij worden betrokken. Wat vindt u daar dan van? De heer GOMMERS (STIP): Als een fatbikerijder staande gehouden wordt, is het protocol momenteel al vrij standaard dat de ouders geïnformeerd worden en dat een gesprek plaatsvindt met de ouders. Dat geeft de politie ook aan als je met ze in gesprek gaat. We zetten er nu op in om, zoals mevrouw Timmer al zei, niet alleen met dat vingertje te wijzen maar om deze jongeren juist ook een helpende hand te bieden om ervoor te zorgen dat hun fietsen veiliger worden. De heer SARKISIAN (CDA): Ik hoorde de heer Gommers zeggen dat de gemeente nog een schepje bovenop de landelijke campagne moet doen. Kijkend naar de motie vraag ik me af waar de dekking is. Kan de heer Gommers iets vertellen over het financiële plaatje hierachter? De heer GOMMERS (STIP): De motie is juist gericht op verbinding. Ik denk dat we als gemeente het wiel niet opnieuw moeten uitvinden. We moeten er juist voor zorgen dat partijen in de stad samengebracht worden.

Volgens mij heeft het CDA net als STIP bij Kijk in de wijk Voorhof een mooi voorbeeld gezien van PrO Grotius, waarbij de jongeren zelf eigenlijk een vergelijkbaar initiatief hebben opgestart. Laten we dat soort initiatieven nou doorzetten.

27

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

Mevrouw GROBBEN (PVV): Ik heb geen antwoord gehoord op mijn vraag over symboolpolitiek. Het zou kunnen zijn dat meneer Gommers niet wil antwoorden, maar dat wil ik dan graag horen. De VOORZITTER: De vraag kan met ja of nee worden beantwoord. De heer GOMMERS (STIP): Zoals de motie Winkels open, fietsers lopen nu luidt, vraagt zij om een onderzoek. U weet dat wij geen voorstander zijn van de uitkomst van dat onderzoek. Waarom zouden we dan dat onderzoek doen? Mevrouw GROBBEN (PVV): Ik vind deze uitleg begrijpelijk. "Symboolpolitiek" vond ik niet begrijpelijk. De VOORZITTER: Oké, u bent het bijna eens. De heer Van Warmerdam gaat zijn maidenspeech houden. Dat betekent dat u hem niet kunt interrumperen. De heer VAN WARMERDAM (VVD): Voorzitter. Dus nu mijn zogeheten maidenspeech. Toen ik enkele jaren geleden voor het eerst in Delft kwam, had ik het gevoel alsof ik in een bijzondere wereld stapte: een stad waar water door eeuwenoude straten stroomt, waar geschiedenis zichtbaar aanwezig is en waar innovatie en traditie hand in hand gaan, een stad die met recht een van de mooiste van Nederland genoemd mag worden, zo niet de mooiste. Toch is dit niet het decor waarin ik ben opgegroeid. Ik ben opgegroeid in een dorp in het zuiden van het land, dat qua geschiedenis aanzienlijk minder eeuwen kan laten zien, in de schaduw van een andere technische universiteit.

Daar zette ik mijn eerste stap in de lokale politiek. Sommigen van u wisten tijdens het raadsweekend zelfs al te raden dat ik daar voorstander ben geweest van de jongerenraad. In die rol ontdekte ik hoe dicht bij lokaal bestuur je eigenlijk staat, hoe besluiten die hier worden genomen direct invloed hebben op de straat waar mensen wonen, op de ondernemers die een bedrijf opbouwen en op de verenigingen die onze samenleving draaiende houden. Dat besef veranderde mijn eigen plannen, want waar ik aanvankelijk een puur technische studie wilde doen, koos ik uiteindelijk voor een combinatie van techniek en bestuurskunde, een keuze die mij uiteindelijk naar Delft heeft gebracht en waardoor ik hier zit. Van thuis heb ik iets meegekregen wat mij altijd richting geeft: je mag zijn wie je bent zonder dat anderen zich daar onnodig mee bemoeien. Oftewel: iedereen moet vrij kunnen zijn om het eigen leven vorm te geven. Maar die vrijheid bestaat niet vanzelf, want vrijheid begint bij veiligheid. Wie zich niet veilig voelt op straat, wie wordt nageroepen om wie hij is of hij eruitziet, wie bepaalde routes vermijdt omdat hij zich niet veilig voelt, is minder vrij dan zou moeten.

"Vrij" betekent ook ruimte: ruimte voor ondernemers om te ondernemen en te innoveren, ruimte voor inwoners die zich door de stad verplaatsen op een manier die bij hen past, of dat nou met de fiets, de auto of het openbaar vervoer is, en ruimte voor mensen om hun eigen keuzes te maken. De taak van de overheid is daarbij wat mij betreft helder: zorg voor een veilige, stevige basis waarop mensen hun leven kunnen opbouwen zonder hen te betuttelen of op te zadelen met onnodige lasten. Het zal u daarom niet verbazen dat ik mij hier 28

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

namens de Delftse Volkspartij voor Vrijheid en Democratie ga inzetten, een partij die voor mij staat voor precies datgene wat mij ooit naar de politiek trok: een samenleving waarin mensen veilig zijn, kansen krijgen en de vrijheid hebben om hun eigen weg te kiezen. Dan naar de inhoud van dit debat, want het vanavond voorliggende onderwerp raakt diezelfde waarden. We spreken over fatbikes en dan vooral over het gedrag dat daar in sommige gevallen mee gepaard gaat. Vrijheid in de openbare ruimte kan alleen bestaan als die ruimte er voor iedereen is; dat geldt net zo goed voor de bestuurders. We constateren overlast, zoals meerdere sprekers al hebben aangegeven. Wat ons betreft vraagt die overlast om actie, niet pas wanneer de landelijke aanpak volledig is uitgewerkt maar juist nu, ook omdat die landelijke aanpak uiteindelijk weer een beroep zal doen op de gemeente. Laten we daarom onderzoeken hoe groot het probleem in de Delftse winkelstraten nu is, welke aanvullende handhaving daarvoor eventueel nodig is en welke preventieve maatregelen effectief kunnen bijdragen aan een veiliger straatbeeld. Ik rond af. Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: een Delft waarin je goed kunt werken, prettig kunt leven en vooruitkijkt naar een fijne toekomst. Voor deze stad, met een rijke historie en sterke innovatiekracht, blijf ik mij de komende jaren inzetten.

(Geroffel op de tafels) De VOORZITTER: Een maidenspeech die uw afkomst uit een zeer liberale achtergrond zeker niet verraadt. U heeft de vrijheden op uw eigen wijze mooi verwoord. Dit is uw tweede stap in de politiek. We begrepen zojuist dat u eerst in een jongerenraad heeft gezeten. Als u nu om u heen kijkt, denk ik dat de overgang niet héél erg groot is. Wij feliciteren u. Ook mevrouw Bovelander van PRO gaat haar maidenspeech uitspreken. Mevrouw BOVELANDER (PRO): Voorzitter. Ik beloof dat ik het over fatbikes ga hebben, maar zoals het een maidenspeech betaamt, mag ik het eerst even over mezelf hebben. In de maatschappijleerles op het Stanislascollege, niet al te ver hier vandaan, een paar straten verderop, concludeerde ik twee belangrijke dingen. Eén: politiek is stierlijk saai en ik wilde er helemaal niks mee te maken hebben. Twee: als ik er dan mee te maken móést hebben, dan de VVD. Dat ik van gedachte veranderde, had uiteindelijk vooral te maken met mijn leraar Engels, meneer Stevens, die mij nomineerde of vooral een hele flinke zet gaf om het Europees Jongerenparlement te gaan doen. Dat had voornamelijk te maken met het feit dat ik Engels spreken leuk vond, want ik had dus heel weinig met politiek, maar dat bracht heel veel verandering en beweging tot stand.

Ik moest mij namelijk verdiepen in een document van een paar honderd pagina's, dat ook stierlijk saai was, namelijk het associatieverdrag van Oekraïne. Van dat verdrag had op dat moment nog helemaal niemand gehoord, maar binnen een paar maanden ben ik toen politiek volwassen geworden. Als tiener volgde ik namelijk de strijd voor vrijheid, democratie en hoop. Dat drukte me met mijn neus op de feiten, want waar je geboren wordt en wie je bent 29

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

als persoon, zelfs al kies je daar niet voor, bepaalt alles: de kansen die je krijgt maar vooral ook de kansen die je niet krijgt. Het persoonlijke is politiek. De eerste keer dat ik vervolgens moest gaan stemmen voor de Tweede Kamerverkiezingen, was ik inmiddels politicologiestudent, vond ik dat ik me wel een beetje moest gaan verdiepen en ben ik iedere avond in de partijprogramma's van ongeveer al onze partijen gedoken. Misschien weet onze voorzitter dat er in 2017 een vrij lang partijprogramma was met 170 pagina's, waar ik wel twee avonden over heb gedaan. De VOORZITTER: Ja. Mevrouw BOVELANDER (PRO): Maar ik koos uiteindelijk voor een partij die voor een leefbare aarde is, voor gelijke kansen voor iedereen, voor een dak boven je hoofd, voor goede zorgen, voor een veilige straat, voor iedereen die vooruitgang wil. Die partij heet inmiddels PRO. Door nog meer zetjes en zetten door mensen als Lenie, Anne en Erica - we kennen dat allemaal - word je uiteindelijk zo'n partij in gezogen en eindig je hier. Collega's, ik hoop dat ik een raadslid kan zijn dat twijfelt, dat door ervaringen en inzichten van mening mag veranderen, ook hier in deze zaal, en het soms allemaal nog niet zo weet. Ik hoop ook dat ik een raadslid kan zijn met een scherp moreel kompas, met het lef om te kiezen en met een gezonde dosis ongeduld, want Delft verdient onze volledige aandacht en toewijding.

Ik hoop dat we samen ook het lef hebben om te twijfelen, elkaar zetjes te geven en goede keuzes te maken, want we leven in een tijd waarin onze aarde, onze democratie en onze basisvoorzieningen toch weer op het spel staan. Het is dus tijd om aan de slag te gaan. Dat brengt mij van de aarde en de democratie naar fatbikes; laten we het daar even over hebben. We zien in de stad inderdaad roekeloos rijgedrag op fietsen en we zien slecht werkende fatbikes. Dat heeft consequenties, zowel voor de bestuurders zelf als voor de weggebruikers. We hebben allemaal veel ervaringen gehoord van inwoners van de stad. Dit baart ons zorgen. We worstelen met de snelheidsverschillen die al die elektrische fietsen, dus niet alleen fatbikes, teweegbrengen, maar het is ook een fijne ontwikkeling dat we onze beweegruimte verruimen met deze elektrische fietsen en dat we op een duurzame manier verder kunnen komen. Fatbikes kunnen ook heel mooi zijn; dat is nog een andere mening om het over te hebben. We zijn dus nog zoekende naar wat we lokaal kunnen doen. Zeker ook omdat die landelijke ontwikkelingen er zijn, willen we ook niet dat we overbodige dingen gaan doen en dat we nu als gemeente extra geld gaan uitgeven waar dat niet nodig is.

We kijken dus vooral uit naar de beantwoording door de portefeuillehouders om te zien wat deze moties kunnen brengen en of ze eigenlijk niet al enigszins in uitvoering zijn gebracht. Dan gaan wij even twijfelen als fractie. (Geroffel op de tafels) De VOORZITTER: Mevrouw Bovelander, gefeliciteerd. Zo zie je maar dat docenten een belangrijke rol kunnen spelen, misschien niet alleen in de politieke keuze en voorkeur maar ook in de ontwikkeling in het hele leven. Daar heeft u een mooi 30

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

voorbeeld van gegeven. U heeft het hele politieke spectrum verkend en bent geland bij een partij waar u zich kennelijk helemaal fijn voelt. Of het saai wordt … U bent een van de radertjes die daar wel of niet aan kan bijdragen, maar we wensen u in ieder geval vier hele mooie jaren toe. De heer SARKISIAN (CDA): Voorzitter. De mede-indieners hebben al best goed verwoord wat de motie vraagt. Daar staat het CDA natuurlijk ook achter. Wij willen nog extra benadrukken dat wat het CDA betreft een goede aanpak van fatbikes en het gedrag van fatbikebestuurders is toegespitst op zowel preventieve als repressieve maatregelen. Wat ons betreft wordt die balans goed meegenomen in de motie. Dat geven we ook ter overweging mee aan de rest van de raad. De heer VAN BEEST (D66): Voorzitter. Zoals we al besproken hebben in het debat in de commissie EFB mikken wij liever ook op een aanpak die preventief is. Het is dus goed dat er preventief wordt ingestoken door de ChristenUnie en STIP, maar we denken niet dat er nog een campagne bij moet komen. Zoals eerder al gezegd, zijn er landelijke campagnes. Lokaal zijn er in 2024 en 2025 ook campagnes uitgevoerd. Mijn vraag aan de wethouder is dan ook of het mogelijk is om de in de motie beschreven aanpak heel specifiek te betrekken bij die aanpakken in 2024 en 2025 om niet nog een nieuwe campagne op te zetten.

De heer GOMMERS (STIP): Zoals ik net zei, gaat het niet om een aanvullende campagne, maar juist om het dichter bij de mensen brengen van de campagne die bestaat, juist door de mensen die ze vertrouwen. Gelooft u daar niet in? De heer VAN BEEST (D66): Ik stel deze vraag aan de wethouder omdat mij niet helemaal duidelijk was dat er specifiek op die campagnes van 2024 en 2025 voortgebouwd wordt. Misschien kunt u dat straks nog verduidelijken. De VOORZITTER: Dat wachten we even af. De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. Ik vind het altijd vervelend en slecht voor het aanzien van de politiek als politici met allerlei onzinargumenten dingen affakkelen. Dan zeggen ze dingen zoals "het is te specifiek", alsof we als raad niet over alles gaan. Of ze zeggen "dat is te smal". Dat soort dingen heb ik vandaag heel vaak gehoord, vooral in de discussie hiervóór over dierenwelzijn. Nu is er de motie Samen klussen aan veiliger fatbike-rijgedrag, die ertoe oproept dat we op scholen specifiek iets moeten organiseren over het onderhoud van fatbikes in verband met de verkeersveiligheid. Als ik het argument zou willen gebruiken dat dat smal of klein is, is dit een heel goed voorbeeld, maar de twee partijen die de motie hebben ingediend, de ChristenUnie en STIP, hebben ergens anders precies die argumenten gebruikt. Dat vind ik jammer.

Ik zou dus zeggen: probeer het debat te voeren door op de inhoud te bepalen of je ergens voor of tegen bent en ga niet ergens tegen zijn omdat het te smal of te klein is. Dat vind ik heel vreemd. De VOORZITTER: Dit was meer een algemene stemverklaring, voor ieder ter overweging. Toch voelt mevrouw Timmer zich aangesproken. 31

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

Mevrouw TIMMER (ChristenUnie): Ik zou de SP er toch op willen wijzen dat de ChristenUnie dat argument zojuist niet genoemd heeft. De VOORZITTER: Waarvan akte. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Dank voor het onderwerp, want of die wielen nou smal of breed zijn, we hebben er een hele discussie over gehad en we zien dat elektrische fietsen in de binnenstad allerlei problemen opleveren. Gezien de tijd en omdat we vandaag nog flink wat onderwerpen te bespreken hebben, zal ik niet een heel uitgebreid betoog houden over waarom gedragsbeïnvloeding van belang is. We hebben overigens een heel mooi gedragsbeïnvloedingsdocument, namelijk het Uitvoeringsprogramma Gedragsbeïnvloeding Verkeersveiligheid, naar de vorige raad gestuurd. Wellicht is het interessant om dat te bekijken, omdat we daarmee best wel wat campagnes voeren waarin juist ook de beïnvloeding van verkeersgedrag en de wijze waarop je dat kunt doen, waarbij herhaling een belangrijk element is, terug te vinden zijn. Ik zou zeggen: kijk daarnaar, want daarin is ook duidelijk te zien dat we daar in Delft best wel veel aandacht voor hebben en dat we ons daarbij specifiek juist ook op deze jongere doelgroep richten, omdat we zien dat ze soms wat overmoedig zijn en ook met hun vrienden verkeersgedrag vertonen dat veel minder vaak voorkomt als ze alleen zijn.

We zien ook dat er in gesprekken die we daarover voeren bij de scholen maar ook samen met ouders en trouwens ook met de wijkagent, die daar een rol in pakt, een heleboel opties zijn waardoor ze hier ook een stuk bewuster van zijn. Maar ja, drie weken later zijn ze het weer vergeten en zul je het opnieuw het gesprek moeten blijven voeren. We doen als gemeente dus zeker een heleboel aan die gedragsbeïnvloeding. Ik loop de punten langs van het dictum van de motie Winkels open, fietsers lopen. We hebben via de DIP- en Omnibus-enquêtes en ook door gesprekken met partijen in de stad echt een goed beeld van waar overlast is of waar een gevoel van onveiligheid speelt. In Delft-West hebben we daar veel aandacht voor, ook rondom dat onderzoek van Muzus. We hebben daar ook al verschillende gedragscampagnes lopen voor e-bikes en voor fatbikes. Ik gaf al aan dat herhaling belangrijk is in de gedragsbeïnvloeding. We zien ook dat we met de scholen en zeker ook met de ouders steeds beter het gesprek voeren. Ik zou dus zeggen dat we op dat punt eigenlijk al een heleboel doen. De heer Koelewijn is er nu niet bij als raadslid, maar in de vorige periode heeft hij geregeld gevraagd om "winkels open, fietsers lopen". Morgen start er weer opnieuw een campagne, ook samen met de winkeliers hier in de omgeving van de binnenstad, om te kijken hoe we met elkaar dat gesprek aangaan als het onveilig wordt.

Die elementen lopen dus eigenlijk allemaal al. Voor de rest zou je nog kunnen zeggen dat we dan meer handhaving doen, maar handhaving is niet iets wat we zomaar kunnen uitbreiden. Het is echt een kwestie van: hoe verdelen we dat met elkaar? Op dit moment hebben we de keuze gemaakt om ook op andere onderwerpen nog handhaving mogelijk te maken. Er wordt op gezette tijden wel gekeken naar het opkrikken hiervan. Daar heeft de burgemeester bij het behandelen van het onderwerp in de commissie al het een en ander over gezegd: dat gebeurt echt met bepaalde acties. Maar verder hebben we op dit 32

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

moment deze keuzes gemaakt. We zien ook dat we een steeds beter beeld hebben van waar we hierop moeten inzetten en ook van wat echt helpt, maar het blijft uiteindelijk echt een kwestie van gedrag. Dan de motie van de ChristenUnie en STIP over fatbike-pitstop. Het punt is dat we toch echt nog moeten wachten op wat er vanuit landelijke wet- en regelgeving mogelijk wordt. Zoals gezegd doen we al het een en ander met die gedragscampagnes. Ook daar betrekken we de scholen steeds beter bij, maar de motie vraagt om het ondersteunen van onderhoud. Het is eigenlijk geen gemeentelijke taak maar gewoon de verantwoordelijkheid van de eigenaar van het voertuig om dat goed te organiseren. We geven wel aan, bijvoorbeeld in die gedragscampagnes en zeker ook in de gesprekken op scholen, dat de scholen daar een rol in kunnen spelen. Bijvoorbeeld het praktijkonderwijs geeft ook aan dat het daarover met jongeren in gesprek gaat om daar samen stappen in te zetten, maar wij kunnen dit als gemeente niet gaan faciliteren en opleggen. Het gesprek gaat daar zeker wel over, maar deze motie is daar best wel verstrekkend in. Ik zou haar om die reden ontraden, maar dat neemt niet weg dat dat gesprek wel wordt gevoerd, zeker ook met de scholen, maar niet op zo'n manier dat we dat kunnen opleggen. De suggestie wordt echter zeker gedaan.

Zeker in de herhalingen, waarbij ook Straatmaatjes worden betrokken, zien we dat dat soort gesprekken steeds verder op die plekken terechtkomen, maar we hebben daar als gemeente geen sturende rol in. Daarom wil ik deze motie gewoon ontraden. De VOORZITTER: Er is behoefte aan een tweede termijn. Mevrouw TIMMER (ChristenUnie): Voorzitter. De wethouder geeft aan dat er al wat dingen gebeuren op het gebied van gedragsbeïnvloeding, met name op het punt van het gedrag in het verkeer. Tegelijkertijd blijkt juist dat er heel veel misgaat in het onderhoud en dat jongeren daar wat laks in zijn of de neiging hebben om dat uit te stellen. Erkent de wethouder dus dat het belangrijk is om die gedragsbeïnvloeding ook te doen op het punt van het onderhoud van fatbikes en misschien überhaupt van fietsen in bredere zin? Daarnaast geeft de wethouder aan te willen wachten op landelijke wetgeving. Het is voor mij onduidelijk wat dat te maken heeft met een campagne om op dit moment het gedrag te beïnvloeden, want daarvoor hoeven we volgens mij niet te wachten op landelijke wetgeving. Dat lijkt mij juist iets wat we nu kunnen doen om zo snel mogelijk de veiligheid te bevorderen.

Daarnaast hebben we er in de motie heel bewust voor gekozen - dat wil ik ook aan de andere fracties laten zien - dat dit juist een samenwerking is met verschillende maatschappelijke organisaties en dat het niet zozeer zo is dat de gemeente een fatbike moet gaan opereren. Het gaat juist om het faciliteren van die samenwerking om te kijken hoe we gezamenlijk die jongeren kunnen ondersteunen en het gedrag juist vanuit een idee van vertrouwen, samenwerking en sleutelfiguren op een goede manier kunnen beïnvloeden vanuit de juiste mensen en ook juist vanuit dat onderhoud, niet met als doel om de fatbike te onderhouden maar om op die manier beter invloed te hebben op het gedrag, zoals het onderzoek van Muzus ook aantoont.

33

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Ik hoor toch twee elementen, want gedrag en het onderhoud zijn toch wel enigszins verschillende dingen. Dat neemt niet weg dat zorgen dat je je spullen op orde hebt, wel een belangrijk onderwerp is. Wijkagenten brengen ook bezoeken aan scholen om dingen te vertellen en dan worden er zeker ook preventieve controles gedaan om te kijken hoe de fatbike er eigenlijk aan toe is. Dat doen we ook als gemeente. We hebben op een gegeven moment ergens met een stand gestaan waar jongeren langskwamen met hun fatbike. Toen werd daar ook wel naar gekeken: is die helemaal goed, is je band goed opgepompt en heb je de spullen goed onderhouden? Voor dat deel is er zeker een bewustwordingselement. Ik weet niet of dat gedragsbeïnvloeding is, maar het is wel bewust maken hiervan. Met dat element zijn we zeker ook bezig. Aan het begin van het schooljaar zullen we weer opnieuw bij de scholen die campagne doorlopen, zeker ook vanuit de verkeersveiligheid en hoe de fatbike of welke fiets dan ook wordt gebruikt; daar hebben de scholen ook om gevraagd. Brommers en scooters zijn er op dit moment ook nog steeds; ook daar zie je problemen ontstaan. Daar wordt dus echt met de scholen over gesproken. Dat is ook een onderdeel van allerlei verkeersveiligheidslessen, maar het is niet zo dat wij vervolgens gaan faciliteren dat je ergens gaat sleutelen.

Dat neemt niet weg dat op een aantal praktijkscholen de spullen gewoon beschikbaar zijn om dit te doen, maar dat element kunnen we niet beïnvloeden. Maar zoals ik al zei: rondom het gedrag en het bewustzijn dat je je voertuig goed moet onderhouden, nemen we zeker in onze gedragscampagnes een heleboel mee. Wat het laatste element betreft: zeker nu we horen dat er vanuit Stunt of misschien zelfs vanuit de scholen iets wordt gedaan, kunnen ze zeker kijken of ze een link kunnen maken met de programma's, zodat we dit element misschien kunnen meenemen, misschien met een partytent, net zoals we ook verlichtingsacties doen voor fietsers. Maar het lijkt mij een beetje complex om dit heel specifiek alleen rondom onderhoud te gaan doen. Het is een goede notie, maar het is te verstrekkend om ons daar als gemeente heel erg sturend op in te zetten. De heer GOMMERS (STIP): Hoor ik daarin een toezegging van de wethouder dat we in het verlengde van die bestaande campagnes mogelijk een partytent en de Stichting Stunt mee gaan nemen, zodat ze mogelijk zelf kunnen initiëren om dat soort zaken te gaan doen? Wethouder HUIJSMANS: De heer Gommers formuleert iets wat ik niet heb gezegd. Ik heb gezegd dat we al acties hebben waarmee we jongeren bewust maken van hun voertuig in de zin van: kijk daar af en toe eens naar. Ik zeg niet dat we daarvoor meteen ergens met een partytent kunnen gaan staan.

Het zou wel op een andere manier een optie zijn. Voor fietsverlichting doet de Fietsersbond dat. Dat doen wij als gemeente niet; daar sluiten we bij aan. Als er stichtingen zijn die hier graag iets mee willen, kunnen we dat dus samenvoegen met de acties die wij al doen. Maar het is een stap te ver om dat te gaan faciliteren, want daar hebben we nu gewoon geen middelen voor binnen de middelen die we voor gedragscampagnes hebben. De VOORZITTER: Nog een laatste poging van de heer Gommers. U kunt overigens met uw studenten Techniek ook met uw eigen tent gaan staan. Dan heb ik als "Leienaar" al die jaren gelijk gehad toen ik de Delftenaren "fietsenmakers" noemde. 34

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

De heer GOMMERS (STIP): Meneer Pechtold, dat hebben wij tijdens de verkiezingscampagne wel degelijk gedaan, op de Beestenmarkt. De wethouder zegt: dan kunnen we dat gaan doen. Ik ben benieuwd hoe we dat moeten interpreteren. Gaat de wethouder dat doen, in een toezegging? Of gaat zij dat niet doen? Wethouder HUIJSMANS: Volgens mij hoor ik STIP een toezegging doen om daar met studenten te gaan staan. Als wij als gemeente Delft scholen langsgaan om die gedragscampagne te doen, kunnen jullie daar echt bij komen aansluiten. Misschien is dat dus een mooie manier om het samen te doen. De VOORZITTER: Ik hoor geen toezegging. Ik sluit de beraadslaging en we gaan stemmen over twee moties. In stemming komt motie 7.2.1 (Winkels open, fietsers lopen) van de PVV, het CDA en de VVD. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 13 tegen 24 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, FVD, Hart voor Delft, de PvdD, de PVV en de VVD ervoor hebben gestemd. In stemming komt motie 7.2.2 (Samen klussen aan veiliger fatbike-rijgedrag) van de ChristenUnie en STIP. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 8 tegen 29 stemmen, waarbij de fracties van de ChristenUnie, de SP, STIP en Volt ervoor hebben gestemd. 35. Brief burgemeester verlenging cameratoezicht (2616241).

Door de fracties van Hart voor Delft, Volt en de ChristenUnie was motie 7.4.1 (Voorkomen is beter dan genezen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen in vergadering op 11 juni 2026, constaterende dat:    

in Delft momenteel slechts op enkele locaties structureel tienerwerk aanwezig is; tieners vaak pas in beeld komen bij welzijnswerk en hulpverlening wanneer problemen al zijn ontstaan; onder andere bij De Border en The Mall succesvol tienerwerk plaatsvindt; ondermijnende criminaliteit en de werving van jongeren door criminelen ook in Delft een reëel probleem vormen;

overwegende dat: 35

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

     

de tienerleeftijd een cruciale ontwikkelingsfase is waarin jongeren buiten het gezin op zoek gaan naar erkenning, status, identiteit en een gevoel van erbij horen; de invloed van leeftijdsgenoten en straatcultuur in deze fase groot is en zowel positief als negatief kan uitwerken; goed tienerwerk jongeren helpt om sociale vaardigheden, weerbaarheid, zelfvertrouwen en verantwoordelijkheidsgevoel te ontwikkelen; tienerwerkers als laagdrempelige vertrouwenspersonen problemen zoals schooluitval, overlast, schuldenproblematiek en beginnende criminaliteit vroegtijdig kunnen signaleren en helpen voorkomen; preventie alleen effectief is wanneer jongeren gedurende langere tijd een vertrouwensband kunnen opbouwen met vaste professionals en tijdelijke projecten daarom onvoldoende bijdragen aan duurzame relaties met tieners; investeren in preventief tienerwerk kan bijdragen aan het verminderen van zwaardere en duurdere vormen van jeugdhulp en op termijn kan leiden tot minder inzet van handhaving en veiligheidsmaatregelen;

draagt het college op:  



een plan voor langjarig en structureel tienerwerk in álle Delftse wijken op te stellen; hierbij zoveel mogelijk uit te gaan van de volgende uitgangspunten: uitbreiding van het bestaande succesvolle tienerwerk naar andere wijken, vaste tienerwerkers uit en zichtbaar in de wijken bij laagdrempelige en herkenbare ontmoetingsplekken, betrokkenheid van andere organisaties, verenigingen, stichtingen en professionals, zoals onderwijs, jongerenwerk, wijkagenten, sportverenigingen, buurtcentra en wijkcoördinatoren; de raad uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 te informeren over de concrete uitwerking, dekking en uitvoering,

en gaat over tot de orde van de dag." De VOORZITTER: Omdat de motie toch echt in de portefeuille van wethouder Gooijer valt, zal zij hierover het woord voeren. De heer DE JONG (Hart voor Delft): Voorzitter. Dit onderwerp gaat over verlenging van het cameratoezicht en dan heb ik een motie over tienerwerk. Bij de verlenging van het cameratoezicht werd geconstateerd dat er een nieuwe groep tieners is die overlast veroorzaken. Daar zat een enorme verwondering bij: hoe kan het nou dat die tieners dan zo uit beeld gebleven zijn? Het is gek dat jongeren vaak pas in beeld komen als ze overlast veroorzaken, als er iets aan de hand is, als ze uitvallen op school, als ze naar de criminaliteit dreigen te glijden. Onze motie van Hart voor Delft, de ChristenUnie en Volt is heel erg gericht op voorkomen dat jongeren in problemen komen. Onderzoek van de Hogeschool van Amsterdam en het Nederlands Jeugdinstituut laten zien dat tieners precies in de periode zitten waarin ze hun identiteit ontwikkelen, waarin de rol van de straat groter wordt, waarin de peergroup belangrijk wordt. Dan is het heel belangrijk om de jongeren een stevige basis te 36

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

bieden. Uit onderzoek blijkt dat tienerwerk daarbij kan helpen. Dat kan veiligheid bieden en kan jongeren op het rechte pad helpen. Een heel mooi voorbeeld is dat een tienerwerker bij De Vleugel zei: "Jongeren die echt naar de criminaliteit afglijden, bereik je niet meer, maar jongeren die op de grens zitten, kan ik bereiken en op de goede weg brengen en ik kan zorgen dat zij weer naar school gaan." The Mall en De Border zijn ook fantastische plekken waar dit succesvol is. Omdat tienerwerk problemen kan voorkomen, pleiten wij ervoor om dat structureel in alle wijken van de stad in te voeren met structurele financiering en met tienerwerkers die ook uit de wijken komen omdat zij die problemen juist kunnen voorkomen. De motie heb ik met verschillende partijen besproken. Daar kwamen een aantal heel goede adviezen uit die Hart voor Delft ook heeft meegenomen. Dat is in de eerste plaats het advies van D66: neem dit alsjeblieft mee naar de Kadernota, omdat hier nieuw budget tegenover moet staan. Dat vind ik een hele goede. Daar gaan we ook in mee. Er werd ook iets gezegd over het derde dictum: het is wel heel erg vroeg om al in het eerste kwartaal van 2027 een evaluatie te doen als iets net gestart is. Het is dus logisch om dat naar achteren te schuiven. Dat gaan we dus aanpassen. We schuiven het dus door naar de Kadernota.

Ook STIP heeft aangegeven dat dat veel beter is, omdat hier nieuw budget tegenover staat. Maar ik wilde de motie wel toelichten, omdat ik echt denk dat tienerwerk ontzettend cruciaal is in alle wijken ook in de Pieter van Foreestbuurt en ook bij de Brasserskade, want ook daar zijn jongeren, niet alleen in Delft-West - om jongeren structureel te ondersteunen. De VOORZITTER: Mevrouw Reyes Pichardo heeft aangekondigd haar maidenspeech te houden. Mevrouw REYES PICHARDO (PRO): Voorzitter. Ruim 30 jaar geleden landde ik als 5-jarig kind in dit land. Nederland zou mijn thuis worden. Dat werd het ook, maar het werd me ook al snel duidelijk dat thuis zijn meer is dan een adres en een taal. Thuis zijn is weten dat je erbij hoort, want hoe vaak zat ik niet aan een keukentafel naast mijn moeder met in mijn handen een brief die we samen als een vreemde code probeerden te ontcijferen? Wat werd er nou van ons gevraagd en wat betekende dat nou voor ons leven? Zo leerde ik, nog voordat ik de woorden precies kende, dat systemen soms muren zijn waar je als burger tegenaan loopt in plaats van deuren die voor je opengaan. En wat zijn rechten als je niet weet dat ze bestaan? Wat zijn regels als ze je uitsluiten voordat je ze begrijpt? Een overheid die alleen bestuurt maar niet uitlegt, laat mensen achter in een schaduw van onbegrip.

En dan is er mijn stem die soms haast verdwaalt in de weg naar buiten maar die toch altijd weer de moed vindt om te klinken. Elke lettergreep die ik uitspreek, is een kleine overwinning, een bewijs dat de moeilijkste paden begaanbaar zijn, want politiek bedrijven met een stotter is leren dat je niet alleen gehoord wordt als je aan de norm voldoet. Dat is geloven in een wereld waarin iedereen die een plek wil een plek aan tafel kan krijgen. Wij eisen van burgers dat zij meedoen, dat zij de regels volgen en voldoen aan hun plichten, maar ik denk dat we te vaak vergeten dat meedoen begint bij toegang. Daarom wil ik mij als raadslid inzetten om bij te dragen aan een Delft waarin innovatie niet ten koste gaat van gelijkheid, transparantie en 37

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

inclusie. Ik vind het dan ook een voorrecht om raadslid te mogen zijn in een stad waarin samenwerking tussen bewoners, ondernemers, kennisinstellingen en de overheid centraal staat en waarin we met z'n allen werken aan een toekomst die duurzaam, veilig en inclusief is. Helemaal nu digitale systemen ons leven vormgeven moeten we extra goed op die toegang letten. Technologieën mogen geen nieuwe muren bouwen daar waar we net de oude afbraken. Of het nou gaat om een onlineformulier of om een automatische beslissing, het moet voor iedereen werken. Vooruitgang is pas vooruitgang als die echt voor iedereen werkt. Ik sta of zit hier vanavond niet alleen als volksvertegenwoordiger. Ik sta hier als iemand die weet hoe het voelt om te vechten voor een plek in een systeem dat niet voor jou is ontworpen. Mijn ervaring heeft mij ook geleerd dat inclusie geen gunst is maar een plicht, een plicht van de overheid om drempels weg te nemen, een plicht van de samenleving om verschillen te omarmen en een plicht van ons allemaal om ervoor te zorgen dat niemand in de kou blijft staan. Dit is waarom ik de politiek in ben gegaan.

Laten we daarom bouwen aan een stad waarin de overheid niet alleen beslist maar ook verbindt, waarin toegang tot informatie en participatie geen voorrecht is maar een vanzelfsprekendheid en waarin elk kind, elke ouder en elke burger weet "hier hoor ik bij", zonder vertaler, zonder jurist, zonder een deur die gesloten blijft, maar met een sleutel die voor iedereen past. Vanavond zijn we hier om te praten over preventief tienerwerk in het kader van cameratoezicht. Vanuit mijn fractie is inzetten op de ontwikkeling van jongeren een plicht. Daarom onderschrijven wij de boodschap van deze motie, maar ik heb nog een enkele vraag aan de heer De Jong. Waarom wordt ervoor gekozen om uit te breiden naar alle wijken in plaats van te focussen op specifieke wijken met die behoefte? Verder zijn wij ook van mening dat de motie beter behandeld kan worden bij de Kadernota om dit te zien als een complete maatregel in plaats van een losstaand pakket binnen het cameratoezicht. Het is goed om te horen dat dit al wordt meegenomen. (Geroffel op de tafels) De VOORZITTER: Dank, mevrouw Reyes Pichardo. Een zeer gemotiveerde speech waarin het sociale hart spreekt: toegankelijkheid, diversiteit, maar vooral bereikbaarheid van onze systemen voor iedereen. U bent er zelf een bewijs van dat dat lukt. Veel succes in uw raadsperiode. Mevrouw Reyes Pichardo stelde een vraag aan meneer De Jong.

De heer DE JONG (Hart voor Delft): U vroeg inderdaad: waarom niet in Delft-West en waarom noem ik ook andere wijken? Dat is een mooie vraag, want die bevestigt eigenlijk de toon van de boodschap. In Delft-West worden al heel veel problemen en knelpunten gesignaleerd. Juist daar kan tienerwerk problemen voorkomen, maar als wij tienerwerk in alle wijken inzetten, voorkomen wij juist de problemen en voorkomen wij dat die problemen gaan ontstaan op de Brasserskade, bij Pieter van Foreest of in welke wijk dan ook. Het heeft dus heel sterk die preventieve kant. En bij Delft-West gaat het om tijdelijke gelden. Dat is geen structureel geld. Wij willen heel graag structureel geld. Ik ben overigens heel blij met de suggestie om dit naar de 38

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

Kadernota te trekken en neer te zetten in het bredere tienerbeleid, omdat dit geen geïsoleerde maatregel is. Dat vind ik zelf een hele mooie. Dat bevestigt het belang ervan om dit naar de Kadernota te trekken. De heer STAP (STIP): Voorzitter. Wij kunnen ons erg vinden in de constateringen en de overwegingen. Wij zien ook heel erg de meerwaarde in van preventie. Wij vinden het ook erg belangrijk om juist lessen te halen in Delft-West en die in alle wijken te implementeren. Omdat we dit een belangrijk onderwerp vinden, vinden we het fijn dat de heer De Jong heeft voorgesteld om dit op een ander moment uitgebreid te bespreken en dit zo ook integraal te kunnen afwegen met de rest van de financiën. Wethouder GOOIJER: Voorzitter. Zo krijg ik ineens het woord bij een agendapunt over cameratoezicht; wie had dat kunnen denken? Maar dat is mooi en het is natuurlijk geheel terecht dat er wel degelijk een relatie is met hoe we in onze stad bezig zijn met jongeren, jonge jongeren, tieners of kinderen om te voorkomen dat ze in problemen geraken. De motie wordt vanavond dus niet ingediend, maar er is wel het een en ander over gezegd. Het college kan van harte ondersteunen dat het belangrijk is om overal in de stad te werken aan jeugd- en jongerenwerk. Dat zijn we ook aan het doen. Ik wil wel weerspreken dat we alleen in Delft-West aan tienerwerk of aan kinder- of jongerenwerk zouden doen.

Dat doen we in principe in de hele stad, maar vanuit het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid hebben we extra middelen gekregen om in Delft-West dingen te doen. We hebben altijd ook gezegd dat we in Delft-West zodanig dingen doen dat we ook kunnen kijken wat we daarvan meenemen naar de rest van de stad. Hoe we omgaan met jeugd- en jongerenwerk staat ook in de visie op de sociale basis; daar zit dit gewoon ook in. Ik denk dat wat in deze motie staat daar een onderstreping van is. Als de raad wil dat we meer doen, zal daar ook budget tegenover moeten staan. De motie in deze vorm zou het college moeten ontraden, niet omdat we het niet met de richting eens zouden zijn maar omdat er geen dekking bij zit. Het dekkingsvraagstuk is iets waar de raad zelf over gaat en zelf een afweging over zal moeten maken: vanuit welk budget kan er dan eventueel extra geld vrijgemaakt worden? Dat lijkt mij straks een prachtig debat voor bij de Kadernota of de programmabegroting. De VOORZITTER: Er is geen behoefte aan een tweede termijn. Ik sluit de beraadslaging. Er is geen raadsvoorstel, wel een motie, maar die is ingetrokken. 93. Collegebrief Samenwerkingsovereenkomst Metropolitane Fietsroute DelftWestland (2610138). De VOORZITTER: Dit is een gouwe ouwe.

Er zijn een aantal moties aangekondigd: motie 7.5.1 (Bescherm het woonkarakter en de verkeersveiligheid van de Buitenwatersloot) van mevrouw Grobben van de PVV, motie 7.5.3 (Buitenwatersloot - Herstel van vertrouwen van bewoners) van mevrouw Elsinga van Volt, mede namens Hart voor Delft, en motie 7.5.4 (Kies voor de meest logische fietsroute tussen Delft en Westland) van mevrouw De Jongh Swemer van Hart voor Delft. Ik had al vermeld dat motie 7.5.2 is vervallen. 39

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

Mevrouw GROBBEN (PVV): Voorzitter. Het voordeel van alleen zijn is dat je constant in beeld en dus ook heel zichtbaar bent. Dan hadden maar meer mensen op ons moeten stemmen; dan had ik hier met meerderen gezeten en dan was ik niet zo aanwezig geweest. Maar goed. De PVV is kritisch op de Metropolitane Fietsroute Delft-Westland. Via eerdere kaderstellingen en afspraken binnen de MRDH is de ruimte voor de gemeenteraad om nog echt bij te sturen inmiddels zeer beperkt. Maar dit betekent niet dat wij de bewoners langs de route aan hun lot moeten overlaten. De Buitenwatersloot is geen gewone doorgaande weg, maar een historische woonstraat met woningen en winkels direct aan de straat. Bewoners ervaren nu al onveilige situaties door fietsers die over de stoep en rakelings langs voordeuren rijden. Een snellere fietsroute mag die problemen niet vergroten. Daarom vraagt onze motie om duidelijke randvoorwaarden: geen asfalt of vergelijkbare gesloten verharding, behoud van klinkers, verkeersdrempels en andere snelheidsremmende maatregelen en behoud van verhoogde stoepen, die waar mogelijk worden verbreed. Ook moeten bewoners vroegtijdig bij het ontwerp worden betrokken en moet de raad voor de vaststelling van het definitieve ontwerp schriftelijk worden geïnformeerd.

De kern is eenvoudig: een regionale fietsroute mag nooit ten koste gaan van veiligheid, leefbaarheid en het woonkarakter van de Buitenwatersloot. De heer GROENEVELD (D66): Ik heb een déjà vu. Ik vraag me af wat mevrouw Grobben nu nog mist ten opzichte van het debat van een halfjaar geleden waarin we een raadsbrede motie hebben aangenomen waarin allerlei hierin genoemde aspecten staan. De heer MOLKENBOER (STIP): Ik had exact dezelfde vraag. Onder andere de klinkers en het participatietraject staan expliciet in die motie om daar in de eerste plaats expliciet op te sturen. Ik vraag me dus precies hetzelfde af. De heer SARKISIAN (CDA): Drie op een rij: ik had dezelfde vraag. De VOORZITTER: Mevrouw Grobben, u bent dan wel in uw eentje, maar u krijgt drie vragen die allemaal hetzelfde zijn. Mevrouw GROBBEN (PVV): Wat fijn! Ik hoop dat ik niet drie keer hetzelfde antwoord hoef te geven. Nee, dat is onzin. Ik snap de vraag. Natuurlijk herinner ik mij het debat van een halfjaar geleden. We hebben hier natuurlijk uitgebreid over gesproken. Misschien is het voortschrijdend inzicht waardoor wij hier opnieuw aandacht voor vragen. Het komt natuurlijk ook doordat de bewoners van de Buitenwatersloot hun zorgen blijven uitspreken. Dit is de reden waarom we toch opnieuw met een motie komen. U mag daar natuurlijk gewoon tegen stemmen. De VOORZITTER: Dat is zeer sympathiek.

De heer KRISHNASING (VVD): Wat is dan het verschil tussen uw motie en die motie van Volt en Hart voor Delft?

40

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

Mevrouw GROBBEN (PVV): Die is ingetrokken, meneer Krishnasing. Dat is toch motie 7.5.2? Die is inmiddels ingetrokken. Het klopt dat wij ook overeenkomsten hebben gezien tussen deze twee moties. De heer MOLKENBOER (STIP): Dan wil ik de vraag op een andere manier stellen. Als het goed is, was mevrouw Grobben zelf aanwezig tijdens die raadsvergadering en heeft zij destijds zelf voor die motie gestemd. Waarom vindt mevrouw Grobben het nog waard om moties in te dienen als we elkaar de hele tijd gaan herhalen? De VOORZITTER: Ook meneer Sarkisian wil interrumperen. U doet als interrumpanten nu eigenlijk hetzelfde als wat u mevrouw Grobben verwijt, namelijk het onnodig lang maken, maar de heer Sarkisian heeft het woord. De heer SARKISIAN (CDA): Sterker nog: mevrouw Grobben zegt "stem dan maar tegen", maar als een motie die precies hetzelfde is als de motie van december 2025 om die reden wordt verworpen, wat betekent dat dan volgens mevrouw Grobben voor die eerder aangenomen motie? Dat ondermijnt toch die eerder aangenomen motie? Is mevrouw Grobben het er dus mee eens dat het gewoon zonde is van die eerste motie, die raadsbreed was aangenomen? Mevrouw GROBBEN (PVV): Nogmaals, ik begrijp wat u bedoelt. Ik noem het maar "voortschrijdend inzicht". We hebben onze mening bijgesteld. Na gesprekken met bewoners zijn we toch tot de conclusie gekomen dat we deze motie wilden indienen.

De VOORZITTER: Dat lijkt me een helder antwoord. Door de fractie van de PVV wordt motie 7.5.1 (Bescherm het woonkarakter en de verkeersveiligheid van de Buitenwatersloot) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 11 juni 2026, ter bespreking van de Metropolitane Fietsroute Delft-Westland. constaterende dat:     

de gemeente Delft samen met de gemeenten Westland, Midden-Delfland en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag werkt aan de Metropolitane Fietsroute Delft-Westland; de Buitenwatersloot tussen de Krakeelpolderweg en de Spoorsingel onderdeel wordt van deze route en volgens de huidige plannen wordt heringericht als fietsstraat; in de raadsoplegger is vastgelegd dat op de Buitenwatersloot de elementverharding in stand blijft en geen asfalt wordt toegepast; bewoners van de Buitenwatersloot zorgen hebben geuit over de gevolgen van een snellere en comfortabelere fietsroute voor de verkeersveiligheid, de leefbaarheid en het historische karakter van hun straat; bewoners erop wijzen dat fietsers nu al regelmatig over de stoep rijden wanneer stilstaande of parkerende voertuigen de doorgang tijdelijk beperken; 41

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

overwegende dat:       

de Buitenwatersloot niet uitsluitend een doorgaande fietsverbinding is, maar in de eerste plaats een woonstraat met woningen en winkels direct aan de straat; bewoners veilig hun woning of een winkel moeten kunnen verlaten, zonder het risico rakelings te worden gepasseerd door (snel)fietsers; de bestaande klinkerverharding en verkeersdrempels een belangrijke snelheidsremmende functie hebben; het enkele uitgangspunt dat geen asfalt wordt toegepast onvoldoende zekerheid biedt over de uiteindelijke inrichting van de straat; de samenwerkingsovereenkomst met de MRDH niet de inhoudelijke keuzes regelt, die de gemeente Delft op het eigen grondgebied maakt; de gemeente Delft als wegbeheerder daarom zelf duidelijke randvoorwaarden aan het ontwerp kan en moet stellen; verkeersveiligheid, leefbaarheid en het historische karakter van de Buitenwatersloot zwaarder moeten wegen dan het verhogen van het comfort en de doorfietssnelheid van de route;

verzoekt het college: 1. bij de verdere uitwerking van de Metropolitane Fietsroute op de Buitenwatersloot tussen de Krakeelpolderweg en de Spoorsingel vast te houden aan het uitgangspunt dat geen asfalt of vergelijkbare gesloten verharding wordt toegepast, de bestaande elementverharding behouden blijft en de huidige verkeersdrempels en overige snelheidsremmende maatregelen worden gehandhaafd, dan wel uitsluitend worden vervangen door maatregelen met een minimaal gelijkwaardige snelheidsremmende werking; 2. de verhoogde stoepen te behouden en waar dit ruimtelijk mogelijk is te verbreden en bij de verdere inrichting verkeersveiligheid, leefbaarheid en het historische karakter van de Buitenwatersloot als harde randvoorwaarden te hanteren, waarbij deze belangen niet ondergeschikt worden gemaakt aan het verhogen van het comfort of de doorfietssnelheid van de Metropolitane Fietsroute; 3. de bewoners van de Buitenwatersloot vroegtijdig en aantoonbaar te betrekken bij de verdere uitwerking van het ontwerp en voorafgaand aan de definitieve vaststelling inzichtelijk te maken op welke wijze hun inbreng in het ontwerp is verwerkt; 4.

de raad vóór de vaststelling van het definitieve ontwerp schriftelijk te informeren over de gekozen inrichting van de Buitenwatersloot en de wijze waarop uitvoering is gegeven aan deze motie, en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw ELSINGA (Volt): Voorzitter. In december stemde de raad unaniem over een motie die het college opdroeg om bewoners van de Buitenwatersloot actief te 42

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

informeren en te betrekken bij de herinrichting; we hadden het daar al over in de vragen aan mevrouw Grobben. Sinds december vorig jaar is er een samenwerkingsovereenkomst getekend die stelt dat de Buitenwatersloot ingericht wordt als fietsstraat. De bewoners lezen dit en vrezen nu dat er toch ontwerpkeuzes zijn gemaakt die de veiligheid en de leefbaarheid van hun straat aantasten en dat er al voor hen belangrijke keuzes zijn gemaakt voordat zij aan tafel hebben gezeten. Het vertrouwen moet worden hersteld. Dat kan ook, want de daadwerkelijke inrichting wordt pas bepaald bij de verdere uitwerking. Daarom dienen wij deze motie in. Daar staan drie concrete opdrachten in. Ten eerste: communiceer structureel, dus ook in fases van het proces waarin geen participatie op de agenda staat, want juist in die periodes van radiostilte groeit de onzekerheid: waar staat het project en wanneer is de volgende kans om mee te praten? Bewoners hoeven dat niet te moeten raden. Ten tweede: schep heldere verwachtingen. We zien nu een kloof: bewoners zijn bezorgd over de toekomstige inrichting en de reactie van het college daarop is dat de ontwerpfase daar niet voor is bedoeld. Dat is voor bewoners beter te accepteren als zij weten wanneer dat gesprek dan wél gevoerd wordt. Ten derde: koppel gemotiveerd terug wat er met de inbreng van bewoners wordt gedaan, wat niet en waarom niet. Dat is eerlijk.

Ik reken erop dat ik van de collega's hier in de zaal ongeveer dezelfde vragen krijg als mevrouw Grobben. Ik plak de beantwoording daarvan dus maar meteen achter mijn verhaal; dan kunt u zich die vragen straks besparen. De in december aangenomen motie geeft natuurlijk de opdracht om beide straten op te nemen, op veiligheid en cultuurhistorische waarden te sturen en bewoners te betrekken. Dat is hartstikke goed, maar er is sindsdien bij de bewoners opnieuw onrust ontstaan nadat ze die SOK hebben gelezen. Dat komt doordat er een aantal heel dubbelzinnige formuleringen in staan over de inrichting van de Buitenwatersloot als fietsstraat. De motie die Volt vandaag samen met Hart voor Delft indient, is dus geen vervanging van die decembermotie, maar een aanscherping en een handhaving daarvan, want waar die decembermotie de richting bepaalde, maakt deze motie concreet wat het college zou kunnen doen om die richting ook te volgen. Deze motie voegt dus toe wat in december nog niet nodig leek, maar nu wel, namelijk het verzoek om ook in periodes tussen de participatiemomenten structureel te communiceren met bewoners. Alleen zo kan een begin gemaakt worden met het herstel van het vertrouwen, dat is geschaad. De heer MOLKENBOER (STIP): Ik denk dat dit een ongelofelijk sympathieke motie is. Nou, "ongelofelijk" … De motie is in ieder geval erg sympathiek.

Duidelijkheid scheppen komt iedereen ten goede, maar ik heb een vraag over de derde opdraging, namelijk om participatie plaats te laten vinden voordat onomkeerbare ontwerpkeuzes worden gemaakt. Ik vraag me af wat Volt verstaat onder "onomkeerbare ontwerpkeuzes". Mevrouw ELSINGA (Volt): Dank u wel, meneer Molkenboer, voor de vraag. Dat gaat vooral om keuzes die worden gemaakt over de inrichting van de Buitenwatersloot als fietsstraat die dan niet meer teruggedraaid zouden kunnen worden. Daar zit de grootste zorg van de bewoners: dat er bijvoorbeeld drempels worden weggehaald 43

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

die de snelheid kunnen breken van de fatbikes, elektrische fietsen en andere vervoersmiddelen waar we het al over gehad hebben, dus dat in het ontwerp keuzes worden gemaakt die niet meer teruggedraaid kunnen worden. We willen graag dat in ieder geval de bewoners daar vooraf al over kunnen meepraten, zodat ze niet voor voldongen feiten komen te staan. Door de fracties van Volt en Hart voor Delft wordt motie 7.5.3 (Buitenwatersloot: herstel vertrouwen van bewoners) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 11 juni 2026 ter bespreking van 2610138 College van B en W - Samenwerkingsovereenkomst Metropolitane Fietsroute Delft-Westland, constaterende dat:  

de raad op 18 december 2025 unaniem heeft opgedragen bewoners van de Buitenwatersloot actief te informeren en te laten participeren bij het ontwerpen van de herinrichting; er sindsdien geen contact of participatie met de bewoners heeft plaatsgevonden;

overwegende dat:    

bewoners hebben aangegeven te vrezen dat zij geconfronteerd worden met 'gepasseerde stations' vanwege de dubbelzinnigheden in de SOK en de ervaring met participatie in de vorige fase; deze zorg door tijdige communicatie over- en heldere verwachtingen van de participatie verminderd wordt; mits goed geïnformeerd en goed betrokken, de bewoners openstaan voor herinrichting, zolang de verkeersveiligheid geborgd is en het historische karakter behouden blijft; hiermee de tevredenheid over- en de kans op tijdig slagen van het project verhoogd wordt;

draagt het college op om:   

structureel te communiceren met bewoners over de voortgang en planning van het project waarbij duidelijk wordt aangegeven wanneer en waarover zij zullen participeren; duidelijk en gemotiveerd terug te koppelen aan de bewoners welke uitkomsten van de participatie wel en niet opgenomen worden in het ontwerp; participatie plaats te laten vinden vóórdat onomkeerbare ontwerpkeuzes worden gemaakt,

en gaat over tot de orde van de dag."

44

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Voorzitter. Wat een discussie weer over een stukje fietsroute waar niet de MRDH maar wij als Delftse raad zelf over gaan. Wij mogen als Delft namelijk zelf besluiten over de routes op ons eigen grondgebied. Dus toon een beetje lef, neem elkaar niet de maat en gebruik je gezond verstand. Wij als Hart voor Delft gebruiken ons gezond verstand. Wij zien dat er voor fietsen van Delft naar het Westland één logische route is. Die logische route loopt over de Ireneboulevard, via de Westlandseweg en de Reinier de Graafweg. Dan ga je zo verder rechtdoor richting 't Woud en dan vervolg je verder je weg. Op de een of andere manier dringt het maar niet door en zijn we hier aan het pielen in de marge om te kijken of we de Buitenwatersloot wel of niet kunnen behouden - daar zijn we natuurlijk voor en daarom gaan we dat soort moties ook steunen - maar dat hoeft niet. We kunnen ons gezond verstand gebruiken en gewoon de weg pakken die er al is. Het enige wat we moeten doen is zorgen dat we rechtdoor kunnen fietsen en met de stoplichten een groene golf voor de fietsen kunnen maken. Ik heb een groen jasje aangedaan om dat te benadrukken: een groene golf in Delft voor de fietsers is heel makkelijk te maken.

Verder spreekt onze motie voor zich: toon gezond verstand en lef; kom terug op eerdere besluiten, zorg dat onze Buitenwatersloot behouden blijft en dat je makkelijk van Delft naar het Westland kunt fietsen over de logische route die er ligt. De heer KRISHNASING (VVD): In december hebben we hier al over gesproken. Toen heeft ook Hart voor Delft voor de motie gestemd die toen raadsbreed is aangenomen en nu begint Hart voor Delft weer over een alternatieve route. Is Hart voor Delft het niet met ons eens dat we een betrouwbare overheid moeten uitstralen en dus niet iedere keer op iets terugkomen als we een station hebben gepasseerd? De heer SARKISIAN (CDA): Is mevrouw De Jongh Swemer het met mij eens dat deze motie de bewoners gewoon valse hoop geeft, omdat het debat al is geweest en er een overeenkomst is ondertekend? Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Ik denk dat u misschien niet beseft wat een samenwerkingsovereenkomst inhoudt. Dat is dat wij eigenlijk zeggen dat wij ons als Delftse raad conformeren aan de Metropolitane Fietsroute en dat wij subsidie kunnen krijgen voor bepaalde kunstwerken als dat nodig is. We willen ook dat je zo snel mogelijk van A naar B kunt gaan. Dat staat in de samenwerkingsovereenkomst. Er staat niet: u dient zich te houden aan de route over uw eigen grondgebied die ooit is afgesproken.

Wij gaan daar zelf over; wij kunnen daar zelf over besluiten. Het is zo jammer dat er partijen zijn die zeggen: ja, maar in december heeft u gezegd dat we ook kunnen kijken of de route nog via de Hugo de Grootstraat kan. Dat doen we omdat we het gepiel in de marge vinden: we proberen eigenlijk een oplossing te bedenken voor een probleem dat we zelf creëren, namelijk de prachtige Buitenwatersloot bestempelen tot Metropolitane Fietsroute, wat niet hoeft. Dus nogmaals: toon nou eens lef als raad. Wij kunnen hier zelf over gaan. De bewoners zijn superblij. Toen ik dit aankaartte, zat de tribune ook te klappen. Mensen willen dit. Mensen willen niet dat de route over de Buitenwatersloot gaat en dat we allemaal rare fratsen bedenken om maar te repareren wat eigenlijk niet deugt. Dus kom erop terug, toon lef en toon dat wij als behoorlijk bestuur luisteren naar inwoners. 45

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

De heer KRISHNASING (VVD): Ik bijt me toch nog even vast in de woorden van mevrouw De Jong Swemer over "toon lef". Waarom is die lef dan niet getoond in december? Waarom is unaniem een motie aangenomen om twee opties te onderzoeken en waarom is er toentertijd, toen dat mogelijk was, niet bijgestuurd? Nogmaals, wat is er "betrouwbare overheid" in nu achteraf terugkomen op een bestuurlijke overeenkomst? Die vraag werd niet beantwoord. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Ik denk dat wij ons door angst hebben laten leiden en dat wij overbluft werden door een wethouder die ontzettend mooi kan vertellen hoe het allemaal zit, maar als je logisch na gaat denken, heb je ruimte om het anders te doen. Dat vraag ik hier: ik vraag lef, ik vraag bestuurlijke moed, ik vraag onze raad om onze bewoners serieus te nemen. In de tijd waarin de route op het plaatje werd getekend, was de route van de Reinier de Graafweg niet logisch, omdat er gebouwd werd. Het ziekenhuis werd toen verbouwd. Het was toen dus helemaal niet logisch om daarlangs te rijden, maar nu wel. Dus kom erop terug. Dat is bestuurlijke lef en dat zijn we meer dan verplicht aan onze inwoners. De VOORZITTER: De heer Groeneveld nog en dan wil ik doorgaan.

De heer GROENEVELD (D66): Ik vraag me af hoe mevrouw De Jongh Swemer het duidt dat er over de route van ongeveer de Buitenwatersloot elke dag ongeveer 10.000 fietsers passeren. Zijn die allemaal bij wijze van spreken een beetje knettergek of moeten we die gewoon op de een of andere manier zien te faciliteren, ook met een goed gesubsidieerde veilige fietsstraat? Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Ik vraag dus om een logische route. Het is niet logisch om over klinkertjes te rijden en elke keer over die drempels te gaan. Dat is dus niet de logische route. Als wij de mensen vragen hoe zij rijden, zeggen zij dat zij niet vanzelfsprekend over de Buitenwatersloot rijden. Ze rijden juist vanzelfsprekend over de Westlandseweg. Daarover kunnen we van mening verschillen, maar alle mensen die wij vragen wat zij logisch vinden, geven het antwoord dat wij nu bepleiten. De VOORZITTER: De heer Groeneveld, de laatste keer. De heer GROENEVELD (D66): Ja, de laatste keer. De vraag is dan in hoeverre mevrouw De Jongh Swemer gelooft in de maakbaarheid van de samenleving, want uiteindelijk kiezen bewoners er nu al voor om over deze route te fietsen. De VOORZITTER: Mevrouw De Jongh Swemer, een laatste poging. Mevrouw DE JONGH SWEMER (Hart voor Delft): Ik moet en wil het kort houden.

Nogmaals, als je de route logisch maakt, nog logischer dan die al is, gaan de mensen niet over de Buitenwatersloot rijden. U denkt dat de samenleving maakbaar is en wij denken logisch na over wat logisch is. U maakt er een complex probleem van, wat het niet is en niet hoeft te zijn. 46