Concept-handelingen van de gemeenteraadsvergadering van 25 september 2025

overwegende dat:    

40% van de fatbikeslachtoffers zijn 12-15-jarigen (bron: 14 SEH-afdelingen); de kans op hersenletsel bij deze jongeren dubbel zo vaak voorkomt als bij gewone e-bikes; de landelijke maatregelen pas in 2027 ingaan en er daarom tot die tijd iets aan de veiligheid van fatbikebestuurders en overlast die ondernemers en inwoners ervaren, gedaan dient te worden; ondernemers en inwoners zich in winkelgebieden onveilig voelen door de hardrijdende fatbikes;

27

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

  

alleen een puur helmplichtbeleid de overlast niet structureel aanpakt; het gaat om gedragsproblematiek, snelheid, massa en onwenselijke plaatskeuze van dit soort voertuigen; een lokale aanpak via de APV de enige manier is om echt veiligheidswinst te boeken in de binnenstad en in andere Delftse winkelgebieden; Delft zich als historische en voetgangersvriendelijke stad wil profileren waar verblijfskwaliteit en veiligheid centraal staan;

verzoekt het college: 1. te onderzoeken wat er, aanvullend op de landelijke maatregelen die in 2027 ingaan, nu al in Delft gedaan kan worden om fatbikes te weren uit (delen van) de binnenstad en in de andere Delftse voetgangers- en winkelgebieden, met als doel onmiddellijke afname van gevaarlijke situaties voor bestuurder en omgeving; 2. deze maatregelen te delen met de raad en te komen met voorstellen hoe dit juridisch en handhaafbaar kan worden verankerd in het beleid; 3. hiervoor mogelijk met de genoemde gemeenten te overleggen hoe zij dit momenteel aanpakken; 4. de raad uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 te informeren over de juridische haalbaarheid, handhavingsmogelijkheden, bestuurlijke consequenties en mogelijkheden tot samenwerking met andere gemeenten die al een verbod overwegen (zoals Enschede), en gaat over tot de orde van de dag. Toelichting bij de motie Deze motie is ingegeven door de groeiende onveiligheid veroorzaakt door fatbikes in met name voetgangers- en winkelgebieden, een probleem dat zelfs op landelijk niveau aandacht krijgt, maar waar tot nu toe te weinig structureel op wordt ingegrepen. Motie Enschede als precedent In Enschede heeft de gemeenteraad recent laten zien dat je lokaal wél kunt ingrijpen. Met de aangenomen motie 'Fatbikeverbod.

De binnenstad is geen circuit', van VVD raadslid Rachel Denneboom was de strekking helder: 'Ik strijd niet tegen fatbikes, maar vecht voor veiligheid.' Daarmee erkent men het verschil tussen recreatief gebruik en gevaarlijk gebruik dat de leefbaarheid bedreigt. Landelijke plannen en lokale kritiek Het kabinet bereidt inmiddels maatregelen voor zoals een helmplicht voor jongeren tot 18 jaar op e-bikes en fatbikes (ingang circa 2027). Veel gemeenten, waaronder de grote steden, vinden echter dat dit niet ver genoeg gaat. Zij willen zelf lokaal kunnen beslissen over een fatbikeverbod en over een trajectwijziging, bijvoorbeeld de fatbikes verplaatsen naar de rijbaan. De indienaars willen verder gaan 28

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De indienaars van deze motie vinden de zwakke landelijke kaders alleen niet genoeg. We willen dat fatbikes in de binnenstad en in alle winkelgebieden zo snel mogelijk worden geweerd via een stevig verbod in de APV. Hierbij sluiten we aan op het standpunt van de G5 en het Enschedese voorbeeld én signaleren we dat, zelfs als er ooit een helmplicht komt, we niet kunnen wachten om de rust en veiligheid in onze stad te herstellen. Een reëel, handhaafbaar en lokaal maatwerkbeleid is noodzakelijk. Het doel Voorkomen dat voetgangers, kinderen, ouderen of toeristen gevaar lopen door ongecontroleerd fatbikegebruik en het behouden van een leefbare, verblijfsgerichte binnenstad en de winkelgebieden." De heer VALK (CDA): Voorzitter. De voetganger op 1 beschermt de meest kwetsbare verkeersdeelnemers, namelijk de voetgangers. In de commissievergadering heeft ons commissielid David Sarkisian gepleit voor veiligere looproutes naar scholen. Het is immers belangrijk dat juist kinderen, de allerkwetsbaarste verkeersdeelnemers, veilig van en naar school kunnen lopen. Maar de afgelopen dagen bleek dat dit belangrijke onderwerp voldoende op het netvlies van de wethouder staat. We hebben daar dus geen motie over. Dan een reactie op de ingediende moties en amendementen; een aantal reacties zal ik in de tweede termijn geven.

Allereerst complimenten aan de heer Gommers voor het speurwerk voor het amendement over de wandelroutes door Tanthof. Het is knap dat hij dat gevonden heeft; het is een goede verbetering. Op het eerste amendement wachten we de reactie van de wethouder af, maar wij neigen naar een tegenstem, omdat we eigenlijk vinden dat er helaas ook fietsers zijn die beschikken over onvoldoende fatsoen. Soms is een verbod dan toch nodig als uiterste methode. Dan het amendement over het voetgangersgeluk. Het bleek al een beetje uit mijn interrupties: ik snap de hele positieve gedachte, maar het opleggen van geluk door de overheid is misschien een beetje betuttelend. Het is een beetje alsof de chef-kok de term "eetgeluk" definieert aan de hand van de hoeveelheid peper in het eten. Dat wil niet zeggen dat iedereen echt gelukkig wordt van een maaltijd met veel peper. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Het is toch eigenlijk een hele positieve benadering? "Voetgangersgeluk", dat lees je toch veel liever in de Stadskrant, in de zin van: "We gaan kijken hoe we de voetpaden beter kunnen maken. Heeft u ideeën? Zeg het ons dan." Het is toch gewoon een hele positieve bijdrage? Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Het CDA refereerde zelf al aan de term "fietsgeluk" van de Fietsersbond. Ik vraag me af hoe het CDA de term "voetgangersgeluk" ziet in relatie tot de Fietsersbond, die de term ook hanteert.

De heer VALK (CDA): Voorzitter, daar zou ik echt 16 minuten en 42 seconden over kunnen praten, maar dat ga ik niet doen. Ik zal kort en bondig antwoorden. Natuurlijk is geluk hartstikke mooi, maar ik zei in mijn interruptie al dat het gewoon een 29

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

nietszeggende term is als je er geen cijfer aan hangt. En wij kunnen als overheid niet zeggen: jij moet gelukkig zijn, want het voetpad is mooi bereikbaar en heeft mooie verlichting. Het zegt verder dus niks. Ik denk dat de Delftenaar er niks aan heeft. Dan de vraag van mevrouw Romeijnders. Het grote verschil tussen de Fietsersbond en de gemeente Delft is dat je lid kunt worden van de Fietsersbond en dat je daar een vragenlijst kunt invullen waaruit blijkt dat je gelukkig wordt op een fietspad of niet. Er is niet een overheid die zegt: gij zult gelukkig zijn. Dat maakt het voor mij toch anders en niet een-op-een toepasbaar. Nogmaals, ik snap de hele goede bedoelingen van deze motie, maar wat mij betreft doen we dat niet. Tot slot de moties over de fatbikes. Het verbaast ons een beetje dat door Hart voor Delft en de VVD toch weer om onderzoek gevraagd wordt. Door veel gemeenten is al onderzocht of dit kan of niet. Waarom moeten wij nou het elfde onderzoek gaan doen? Je weet namelijk al wat daaruit gaat komen: de APV is ondergeschikt aan de landelijke regelgeving. Helaas is ook de motie in Enschede onuitvoerbaar gebleken. Ik vind onderzoek dus jammer.

De motie over strenger optreden tegen fatbikes van Onafhankelijk Delft zullen wij wel steunen, want het is natuurlijk alleen maar goed dat er hard opgetreden wordt tegen fatbikers die zich niet aan de regels houden en over onvoldoende fatsoen beschikken. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Ik hoor de heer Valk zeggen dat het onderzoek naar aanleiding van de in Enschede aangenomen motie al is vastgelopen of woorden van gelijke strekking. Deze motie over de fatbikes roept er niet toe op om alleen dat onderzoek te doen, zelf weer het wiel uit te vinden en dingen apart te doen, maar vooral juist om de verbinding te zoeken met steden als Enschede, waar die motie al is aangenomen, om dat te onderzoeken en ook met de G5. Ik ben dus benieuwd naar het antwoord van de heer Valk: waar haalt hij vandaan dat het onderzoek naar aanleiding van de motie in Enschede al is vastgelopen? Ik heb geen idee. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Ik heb een vraag over het strenger optreden tegen gevaarlijk gebruik van de fatbikes. Het CDA zegt daarvoor te zijn, maar is het CDA dan alleen tegen gevaarlijk gebruik van fatbikes of ook tegen gevaarlijk gebruik van andere voertuigen? Ik ben dus benieuwd of dit heel selectief is.

Is dit bijvoorbeeld niet een beetje cherrypicking, gericht op één groep? De heer GROENEVELD (D66): Ik had dezelfde vraag als de heer Van der Steeg: waarom is de fatbike nu de kop van jut? Ik snap het deels wel, maar waar bij de heer Valk zijn de andere tweewielers, waar we het in commissiedebatten ook regelmatig over hebben? De heer VALK (CDA): Ik heb vandaag even contact gehad met mijn collega's in de gemeenteraad van Enschede. Zij zeggen: de motie is heel stoer, maar is achteraf gezien ook wel symboolpolitiek, want zij is gewoon niet uitvoerbaar. Daar baseer ik mij dan op. Bovendien is dat ook de uitkomst van wat de wethouder daar gezegd heeft en wat in andere gemeenten is geconcludeerd: de APV is ondergeschikt aan 30

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

landelijke regelgeving. Om dan nog weer bij ons … Het kost altijd ambtelijke capaciteit of geld. Laten we dat besparen. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Het CDA was in Enschede de indienende partij van die motie, samen met de VVD. Nu ben ik dus eventjes in de war. De VOORZITTER: De heer Valk, van het CDA. De heer VALK (CDA): Ja, maar niet van het CDA Enschede, maar gewoon van het CDA Delft. Het is waar, maar met de wijsheid van nu zou de motie anders geformuleerd zijn; dat was de conclusie, omdat het CDA niet voor onuitvoerbare moties is. Dan de vraag van de heer Van der Steeg en de heer Groeneveld of alleen fatbikes aanpakken geen cherrypicking is. Misschien een beetje, maar tegelijkertijd moet dit gedrag aangepakt worden. We hebben eerder ook moties aangenomen om bijvoorbeeld maaltijdbezorgers extra streng te controleren en eruit te pikken. Deze motie valt voor mij in hetzelfde rijtje. Andere verkeershufters mogen ook aangepakt worden; dat is geen enkel probleem. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Volgens mij is er al regelgeving die gevaarlijk gedrag kan aanpakken. Wat voegt deze motie dan toe? De heer VALK (CDA): Van de huidige regelgeving gaat blijkbaar onvoldoende preventieve werking uit. Ik vind het dus goed om bij de handhaving extra aandacht te besteden aan deze groep. De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter.

Vanavond speelt de voetbalclub waar ik een seizoenskaart voor heb, voor het eerst in vijftien jaar Europees voetbal, in de poulefase. Vijftien jaar geleden was ik bij al die wedstrijden, maar vandaag zit ik hier. Dat is een soort plichtsbesef: uiteindelijk willen we toch wat doen voor de stad. Dan zit ik hier in deze vergadering en dan krijg je dit stuk voor je kiezen. Het is een herhaling van zetten, alleen maar dingen die al eerder besproken zijn en waar al eerder toe besloten is. Er staat niks nieuws in. Om het dan wat op te leuken - want er moet toch iets in zo'n tekst staan - staan er dingen in zoals: "Lopen is bovendien de meest inclusieve vorm van mobiliteit. Vrijwel iedereen kan lopen, of dat nou met of zonder hulpmiddel is." Of de wethouder hiermee bedoelt dat mensen die speciaal vervoer nodig hebben, voortaan kunnen gaan lopen, staat er verder niet in. We hebben dit in de commissievergadering allemaal al besproken. Toen had ik de lachers op mijn hand en iedereen dacht "ja, ja, lastig, grappig" of weet ik veel wat. Maar we bespreken het vandaag wel nóg een keer. We zijn de vorige keer, in de commissievergadering, al tot de conclusie gekomen dat het enige nieuwe wat erin staat de verbreding van de voetpaden is; verder niks. Het zijn allemaal oude koeien. Het is zonde van de tijd, van mijn tijd, van jullie tijd, van ieders tijd.

Het enige voordeel dat ik eruit kan halen, is dat sommige partijen een leuk bericht hebben in de Delftse staatskrant op zondag. Verder zie ik het nut hier echt niet van in. 31

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De VOORZITTER: Dank, meneer Van der Sluis, voor uw aanwezigheid vanavond met deze moeilijke afweging tussen de seizoenskaart en deze bijeenkomst. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): De SP is tegen herhaling van zetten. De vraag aan de SP is: waarom doet u dat vanavond? De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik heb gelukkig een samenvatting gegeven. We hebben dit de vorige keer besproken. Ik hoopte mensen toen ervan te overtuigen om het niet in te brengen, maar vandaag gaan we er natuurlijk gewoon over stemmen. Ik probeer nog steeds uit te leggen waar de SP voor staat en waarom en ik probeer extra argumenten in te brengen, gegeven wat er de vorige keer allemaal besproken is. Ik zit hier immers niet omdat ik niks voor elkaar wil krijgen. Ik zit hier om dingen voor elkaar te krijgen, niet om slap te ouwehoeren. Misschien ben ik daar goed in, maar het is toch niet waarvoor ik hier zit. De VOORZITTER: Laten we het taalgebruik zo houden dat ook degenen die op deze tijd nog wakker zijn daar een goed voorbeeld in zien. De heer VAN DER SLUIS (SP): In deze gemeenteraad zitten vooral ambtenaren. Mij wordt vaak gevraagd: wat is er volgens jou als ondernemer qua bestuurscultuur in ondernemingen echt anders dan in de gemeenteraad? Als je dit in een bedrijf zou indienen bij de raad van bestuur, is dat niet best.

Dan zeggen ze meteen: zonde van onze tijd en zonde van jouw tijd; waarom heb je dat gedaan? Dan kan je zeggen dat je er heel veel tijd aan hebt besteed, maar dan wordt er meteen gezegd: jammer dan; dit stuk gaat gewoon direct de prullenbak in; geen tijd meer aan besteden, maar de pleister er direct af trekken. Hoe anders is dat hier? De SP heeft de afdrachtsregeling. Dat betekent dat wij, alle vrijwilligers die in de gemeenteraad zitten, de vergoeding die ze daarvoor krijgen afstaan aan de partij. Er zijn heel veel partijen die dat niet doen. Er zijn dus ook heel veel mensen die gewoon betaald krijgen voor dit werk. Soms heb ik weleens het idee dat mensen het ook als werk zijn gaan zien. Er is een stuk; we moeten het erover hebben en we gáán het er dus over hebben. Maar dat is niet waar. We hebben geen bespreekplicht. We hebben een controlerende taak. Als wij zien dat een stuk niet goed genoeg is, moeten we het gewoon wegstemmen, niet blind ermee doorgaan. Als we dit stuk afwijzen, verandert er niks in de stad, helemaal niks, behalve dan voor die Delftenaar die in de toekomst wil opzoeken wat de regels zijn met betrekking tot voetgangers, want die hoeft dan negentien pagina's minder te lezen of negentien pagina's minder aan ChatGPT te voeden. Samenvattend: de SP stemt tegen dit voorstel, niet omdat we het er inhoudelijk niet mee eens zijn, maar omdat het overbodig is.

De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Ik had het al even gehoord van de heer Van der Sluis. Ik vind zijn betoog best wel interessant. Ik ben dus heel benieuwd of de wethouder heel kort en bondig kan uitleggen wat de Delftenaar hiervan merkt. Eigenlijk is dat dezelfde vraag als mijn vraag over het amendement van mevrouw Romeijnders.

32

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Ik ga de amendementen en de moties kort langs. Wij hebben samen met STIP het amendement over het verbod op fietsen in de stad ingediend. Ik kan het vast niet zo goed verdedigen als de heer Gommers; dat ga ik dus ook niet proberen. Voor ons ligt de nadruk op datgene waar we samen met bijvoorbeeld het CDA vaak op hebben gewezen, namelijk dat we niet scheutig moeten zijn met het overhevelen van bevoegdheden naar het college. In dat licht denken wij dat dit een goede toevoeging is of eigenlijk dat het goed is om dit te schrappen. Als het goed is, gaan we voor het andere amendement van STIP stemmen. We vonden het antwoord goed. We wachten nog wel even op de reactie van de wethouder. Als zij nog andere input heeft, horen we dat graag. Dan de motie van de heer Koelewijn over fatbikes. De heer Valk heeft het er met zijn collega in Enschede over gehad. Wij hebben het ook met onze Volt-collega hierover gehad en die zei eigenlijk iets anders. Hij zei: we hebben als raad gezegd dat wij een probleem in de stad zien, dat wij daar een oplossing voor willen en dat er op zoek moet worden gegaan naar die oplossing. Zijn eerste opmerking was eigenlijk ook: kunnen jullie niet wachten op onze oplossing? Maar de heer Koelewijn zei heel terecht tegen mij: we zijn toch zo van het samenwerken? Als een groep steden zegt dat hier een oplossing voor moet komen, doet dat wel degelijk iets.

In dit kader overwegen wij dus sterk om voor de motie te stemmen. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): De heer Treffers zei dat de heer Gommers het goed kan verwoorden, misschien beter dan hijzelf. Dat ben ik helemaal met hem eens; dat is één. Maar ik heb daar toch een vraag over, want de heer Gommers heeft een paar dingen gezegd waar ik mijn vraagtekens bij had, bijvoorbeeld dat het college zomaar een fietsverbod kan instellen en ook nog eens te pas en te onpas. Misschien kan de heer Treffers die woorden wél uitleggen. De heer TREFFERS (Volt): Volgens mij hebben we deze discussie heel vaak gehad. Het gaat erom dat we als raad ervoor kunnen kiezen dat heel veel dingen gewoon gebeuren in de stad omdat ze in beleid worden opgenomen, zonder dat we er überhaupt nog over te horen krijgen. In dit geval geven we die mogelijkheid aan het college. Ik zeg helemaal niet dat het college daar niet goed mee omgaat. Ik zeg wel dat wij het over het algemeen en ook in dit geval een beter idee vinden dat de raad daar ook bij wordt betrokken en daar iets over te zeggen heeft. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. Het amendement Verankering van voetgangersgeluk hebben wij mede ingediend. De belangrijkste reden is dat de term "geluk" uitlegbaar is aan heel veel mensen. We hebben allemaal ambtelijk jargon.

Je ziet dat ook terug in het stuk zelf, in Voetganger op 1, dat wij overigens verder een goed stuk vinden. Met "geluk" gaat het ook om een stukje communicatieve kracht en een stukje menselijkheid. Uiteindelijk kunnen we ons daar heel goed in vinden, want uiteindelijk is het hele beleidsstuk gewoon een stukje menselijkheid. Dat is dus een belangrijke reden waarom wij het goed vinden dat de term "voetgangersgeluk", al is het maar vanwege de communicatieve kracht, terugkomt in dit stuk. 33

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Ik zal kort de amendementen en moties langsgaan. Het amendement van STIP om fietsen niet te verbieden zullen wij niet steunen. Wij denken dat het hele spectrum van toestaan tot aan verbieden een mooi volledig spectrum is en wij hebben er alle vertrouwen in dat het college daar de juiste keuzes in maakt. Om maar wat te noemen: het college zal heus niet zomaar ergens wat gaan verbieden. Het is zeker niet zo dat wij als Partij voor Arbeid fietsen overal willen verbieden. De heer GOMMERS (STIP): Uw partij, die bewoners er altijd graag toe wil verleiden om de fiets te pakken - u heeft zelf een shirt aan met fietsen erop - is toch voorstander van een verbod op fietsen in bepaalde gebieden. Dat snap ik niet, want we willen er toch juist voor zorgen dat meer Delftenaren ervoor kiezen om de fiets te pakken in plaats van een ander vervoersmiddel, zoals de brommer of de auto? De heer TREFFERS (Volt): We weten dat de PvdA heel veel vertrouwen heeft in het college en de redenering van het college, maar dat argument gaat natuurlijk niet helemaal op, want binnen die argumentatie kunnen we de boel hier helemaal opdoeken, want "het college gaat het ontzettend goed doen".

Ik zie de wethouder knikken! Wat zorgt er nu voor dat u bij deze beleidsregel denkt dat we die gewoon uit handen kunnen geven? De heer VAN DER STEEG (PvdA): Om te beginnen met de vraag van de heer Gommers: uiteraard ben ik een groot fan van de fiets, zoals u ook van mij weet. Juist een goed en duidelijk fietsbeleid, waar ook een verbod bij kan horen, hoort bij die kracht van het fietsen. Een goed fietsbeleid en een goed voetgangersbeleid dragen wat ons betreft bij aan fietsersgeluk. Dat hoeft elkaar dus helemaal niet te bijten. Wat de vraag van de heer Treffers betreft: we hebben nu een beleidsstuk waarin deze opties worden genoemd, waarbij ook wordt aangegeven hoe daarmee wordt omgegaan. Wij denken dat die afweging per locatie een normale en logische gang van zaken is. De heer GOMMERS (STIP): U heeft het over "een spectrum", maar er zijn op dit moment weinig of eigenlijk geen kaders om te bepalen waar we op dat spectrum moeten gaan zitten. Wanneer zouden we een verbod mogen instellen? Welke kaders ziet u voor zich om te handhaven wanneer een verbod ingesteld zou mogen worden? De heer VAN DER STEEG (PvdA): Een logische zou bijvoorbeeld voetgangersintensiteit kunnen zijn. Een andere zou bijvoorbeeld blinde hoeken of dat soort zaken kunnen zijn. Dat zijn er maar twee waarvan ik me kan voorstellen dat zij logisch zouden kunnen zijn.

Het amendement Verbeter de wandelroutes door Tanthof van STIP vinden wij sympathiek. Wij vragen ons wel af of er niet meer plekken zijn waar deze dubbeling eventueel aan de orde is, maar wij zullen dit amendement waarschijnlijk steunen.

34

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Wat de motie Winkels open, fietsers lopen betreft: deze praktijk zien we bijvoorbeeld al op de Markt, waar inderdaad een dranghek staat met een bepaald bord waarop aan fietsers wordt gevraagd om even af te stappen. We vinden de motie dus best wel sympathiek, maar we zijn benieuwd naar de reactie van het college, want de zorgen die werden geuit, zien wij eigenlijk ook wel een beetje. Dan beide moties over fatbikes. Wij zien ook dat er overlast is van fatbikes. Wij zien ook overlast van andere groepen in de stad. Ik ben zelf twee weken geleden bijvoorbeeld ernstig bedreigd door een automobilist, terwijl ik overstak over het zebrapad, waar hij kennelijk niet van was gediend. Dat kan allemaal. Wij denken dat deze moties wel heel selectief te werk gaan. Overlast moet worden aangepakt; dat is helemaal terecht, maar volgens mij, namens de PvdA, is dat gewoon breed, dus niet alleen op dit onderwerp. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. Nog even over het amendement van STIP over het fietsverbod. De ChristenUnie heeft het document goed gelezen en vindt het heel genuanceerd. Wij vinden de woorden "zomaar mogelijk" of "te pas en te onpas een fietsverbod" dus erg ongepast voor dit stuk. Het stuk beschrijft goed dat het nooit op deze manier zal worden toegepast.

We hebben een vraag aan de wethouder over het amendement van STIP over de wandelroute door Tanthof: kan een groen pad ook verhard zijn en wat betekent een verhard pad ten opzichte van een groen pad qua beheer en onderhoud, zeker wat kosten betreft. De heer GOMMERS (STIP): Ik wil iets corrigeren. De term "te pas en te onpas" heb ik volgens mij niet gebruikt. Dat wil ik dus graag gecorrigeerd hebben. Als ik dat wel heb gedaan, is dat niet de bedoeling geweest. Ik heb aan de heer Van der Woerd dezelfde vraag als aan de heer Van der Steeg: de kaders die er zouden moeten zijn voor het instellen van een verbod, zijn er gewoon niet. Ziet u dan niet in dat dit eigenlijk een soort vrijbrief is om te kijken in de zin van: waar wel mogelijk misschien? De heer TREFFERS (Volt): Ik ben ook benieuwd welke kaders de heer Van der Woerd dan ziet. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Uit dit document blijkt duidelijk dat er geen sprake is van een vrijbrief. Er worden gewoon een paar concrete voorbeelden genoemd. Die kennen we allemaal. Dat is mijn antwoord op mijn vraag. En ik zou even terugluisteren om te horen dat u de woorden "te pas en te onpas" en "zomaar" heeft gebruikt. Eerlijk gezegd had ik in de voorbereiding naar deze raadsvergadering, toen we hierover spraken, ook steeds het gevoel dat dit toch wel het gevoelen was bij STIP en de mensen die dit amendement hebben opgesteld.

Wij zullen dus tegenstemmen; laat dat in ieder geval duidelijk zijn. De heer TREFFERS (Volt): Nu framet de heer Van der Woerd het natuurlijk wel heel makkelijk. Wij zeggen niet dat het college het te pas en te onpas zal toepassen. Wat 35

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

wij zeggen, is dat dat kan en dat je dat moet zien te voorkomen, juist met de kaders die we als raad meegeven. Dat is onze taak. Waarom wilt u dat niet doen? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Wij willen dat niet doen, omdat wij het document op dit punt gewoon uitermate duidelijk vinden. Daarnaast ben ik natuurlijk heel benieuwd naar de reactie van de wethouder op dit punt. Misschien kan die ons nog van gedachten doen veranderen, maar ik denk dat eerlijk gezegd niet. Wat het amendement Voetgangersgeluk betreft: wij vinden dat eerlijk gezegd een heel mooi woord, dat wordt toegevoegd. Als we dat zo opschrijven, verandert er misschien helemaal niks, maar het geeft wel iets heel moois weer, zeker zoals dat verwoord is in het amendement. Er wordt bijvoorbeeld verwezen naar de vier uitgangspunten. In die zin zijn wij als ChristenUnie heel blij dat dit op deze manier wordt toegevoegd als het amendement wordt aangenomen. Dan de motie van Hart voor Delft over het fatbikeverbod. Ik heb natuurlijk ook even contact opgenomen met Enschede, temeer omdat de ChristenUnie daar ervoor heeft gestemd. Daar heb ik met de fractievoorzitter van de ChristenUnie best wel een debatje over gehad. Zij heeft mij er niet van kunnen overtuigen om straks voor deze motie te stemmen, temeer daar de burgemeester van Enschede nog bezig is om te kijken hoe hij dit moet regelen.

De ChristenUnie zou dat graag liever afwachten. Laat de wethouder daar dan naar kijken. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Ik hoor de heer Van der Woerd al praten over "een fatbikeverbod", maar deze motie roept niet op tot het verbieden van de fatbikes. Deze motie roept op tot het doen van onderzoek naar hoe de APV wellicht aangepast zou kunnen worden om uiteindelijk tot een verbod te komen. Dat is dus een andere nuance. De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Die nuance is heel goed, waarvoor dank, maar omdat de burgemeester van Enschede ook naar die APV kijkt, vinden wij dat we dat eerst moeten afwachten voordat wij tijd eraan gaan besteden; vandaar. Dan de motie van OD over het gebruik van fatbikes. De vraag aan de wethouder is eigenlijk of de politie en de handhaving nu niet al voldoende mogelijkheden hebben en op dit punt gewoon zouden kunnen gaan intensiveren. Tot slot het document zelf. Daarbij ga ik in op wat de heer Van der Sluis van de SP te berde bracht. Dat is zeker heel interessant en we zouden het zeker een keer moeten hebben over wat hij hierover allemaal heeft gezegd. Maar de ChristenUnie heeft ook in de commissie gezegd dat het soms weleens fijn is om alle regels over een bepaald onderwerp of thema echt in één document te hebben. En ik kan de heer Van der Sluis ook vertellen dat ik geen ambtenaar ben.

Ik heb altijd in de sector handel, distributie en transport gewerkt, ook in de nabijheid van de raad van bestuur. En guess what? Ze vragen weleens om regels in een document te verzamelen en om daarbij een samenvatting te geven. In die zin is het dus helemaal niet verkeerd. 36

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De VOORZITTER: Ik weet dat het uitlokking is, maar ik zou toch willen doorgaan met het fietsbeleid in plaats van met onze hoofd- en nevenfuncties. Ik daag de interrumpanten uit om het wel bij het onderwerp te houden. De heer VAN DER SLUIS (SP): Vragen om een samenvatting is prima, maar dat is hier niet wat we gedaan hebben. We voegen hier een stapel nieuwe regels toe die eigenlijk al bestaan. Dat is een hele andere situatie. Wat vindt u van die situatie, waarin nieuwe regels worden toegevoegd die we al hebben? De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Ik wil deze discussie graag voortzetten onder het genot van een kopje koffie of een biertje. De VOORZITTER: Dat kan als wij voor twaalven klaar zijn. Dan ben ik zelfs bereid om dat te faciliteren. Kijk, nou gaan we er tempo in krijgen! Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. Ik meld mij bij dezen graag aan voor de borrel. Ik zal het dus kort houden. De Delftse VVD ondersteunt de ambitie om onze stad prettig en veilig te maken voor voetgangers, maar laten we niet vergeten dat Delft ook een stad is waar mensen wonen, studeren, werken en ondernemen, waar je fietsend naar je college gaat, lopend naar een café en soms ook met de auto naar je werk.

Wat als die zo gewenste stoepbreedte in de praktijk soms gewoon niet haalbaar is met al deze verschillende weggebruikers? De SP heeft ons in het commissiedebat aan het denken gezet over de meerwaarde van dit stuk als zodanig. Er staat relatief weinig nieuws in, in ieder geval niets wat niet al in andere documenten over mobiliteit staat. In de commissievergadering hebben we expliciet gevraagd of er iets misgaat als we dit stuk vanavond niet vaststellen. De wethouder heeft aangegeven dat dat niet zo is. Maar goed, er zijn ook allerlei moties ingediend. Die lopen we natuurlijk toch netjes even af. Winkels open, fietsers lopen is ontzettend charmant, een goede manier om beide weggebruikers tegemoet te komen. Wel hebben we Hart voor Delft zojuist gevraagd hoe het zit met de kosten van de uitvoering van deze motie. We horen graag van de wethouder of zij kan bevestigen dat dit binnen de kosten van de Adaptieve Mobiliteitsagenda past. Dan het amendement van STIP om fietsen niet te verbieden in de stad. Dat amendement kunnen we steunen, tenzij de wethouder dit gewoon kan toezeggen. Daar zijn we wel benieuwd naar. Dan lossen we het volgens ons gewoon heel simpel op. Het amendement van STIP over wandelen in Tanthof kan wellicht ook gewoon toegezegd worden door de wethouder; dat horen we dan natuurlijk ook graag. Dan gaan we lekker snel door de avond heen.

Het amendement van GroenLinks over voetgangersgeluk vinden wij echt van geen enkele toegevoegde waarde voor de Delftenaar. Dat zullen wij dus niet steunen. 37

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

We hebben zelf ook een motie mede ingediend. Daarvoor zou ik graag via u, voorzitter, het woord willen doorgeven aan mederaadslid mevrouw Voogt. De VOORZITTER: Zeker. Ik heb overigens gezien dat de door u mede ingediende motie van Hart voor Delft is aangepast. Ik heb die zojuist ook aan de wethouder verstrekt, zodat zij die straks in haar eerste termijn kan meenemen. Mevrouw VOOGT (VVD): Dit punt was eerst los geagendeerd. Vandaar dat we het zo hebben gedaan, want ik heb dit voorbereid en ik heb de motie samen met de heer Koelewijn uitgewerkt. Wij vinden het namelijk heel belangrijk dat we in vrijheid leven en dat we dus ook de vrijheid hebben om ons voort te kunnen bewegen op een fatbike. Dat is natuurlijk heel mooi, maar die vrijheid stopt als de veiligheid van een ander in het geding is. Dat is precies wat we in Delft steeds vaker zien: opgevoerde fatbikes, bestuurd door veel te jonge kinderen, rijden hard door voetgangerszones. Ondernemers en bewoners voelen zich onveilig. Dat is voor de VVD onacceptabel. Ook zien we dat het aantal slachtoffers met hersenletsel onder jongeren stevig toeneemt.

Ik wil er dus nog even op wijzen dat we het college met deze motie juist vragen om te kijken hoe opgetreden kan worden tegen fatbikes in winkelgebieden en om dit met name na te gaan - ja, je kunt dat "onderzoeken" noemen, zoals net aan de orde is geweest - bij andere gemeenten die hier al ervaring mee hebben en hiermee bezig zijn en om daarbij aan te sluiten om fatbikes uit de binnenstad en andere winkelgebieden in Delft te kunnen weren. Dat kan dus zijn via de APV, maar ook via andere maatregelen, zoals handhaven, zodat Delft het wiel dus niet zelf opnieuw hoeft uit te vinden. Daarom zijn beide fatbikemoties complementair aan elkaar. De ene houdt het wat hoog-over en de andere geeft wat meer invulling. De door de heer Valk genoemde tegenstelling is er helemaal niet. Daarom zijn beide moties prima te steunen. Idealiter hadden zij samengevoegd kunnen worden tot één motie en zo ingediend kunnen worden. Voor de VVD is dit een kwestie van verantwoordelijkheid nemen. Daarom kan iedereen prima beide moties steunen. Ik ben heel benieuwd hoe de wethouder hiernaar kijkt en of zij ons kan helpen om twijfelende fracties over de streep te trekken om de moties te steunen. De heer GROENEVELD (D66): Voorzitter.

Zoals we in het commissiedebat al hebben aangegeven, is de beleidsnotitie Voetganger op 1 wat D66 betreft een goed kader en een heldere kapstok voor de uitwerking van het beleid in de Adaptieve Mobiliteitsagenda. Ook het door het college uitgesproken adaptieve karakter van de na onze vragen daarover bijgestelde netwerkkaart stemt ons positief. D66 kijkt dan ook uit naar de verdere doorwerking van deze kaders in het voetgangersbeleid en de vertaling daarvan in al onze straten, parken en alle andere openbare ruimtes. Een goed uitgevoerd voetgangersbeleid aan de hand van deze kaders draagt bij aan een positieve voetgangerservaring en daarmee aan voetgangersgeluk; dat is een mooie term, die door de collega van GroenLinks werd geïntroduceerd. Het nastreven van deze emotie is niet iets om voor weg te duiken of om je voor te schamen. Vandaar dat wij het amendement hierover mede hebben ondertekend. Ik ga nog even langs de andere voorstellen. Het verwijderen van het fietsverbod steunen wij niet; dat weet de heer Gommers volgens mij al heel goed. We vinden het 38

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

belangrijk dat het instrument van een verbod in de gereedschapskist zit, al vinden we het wel belangrijk om mee te geven dat dit een uiterste noodgreep moet zijn. We hebben in deze zaal ongetwijfeld allemaal dezelfde straat in gedachte voor een toekomstig fietsverbod. Ik denk dus dat we best wel enige terughoudendheid van het college in het fietsbeleid kunnen verwachten. De heer GOMMERS (STIP): Ik vraag me af hoe de heer Groeneveld dan wil waarborgen dat dit een uiterste noodmaatregel is. De heer GROENEVELD (D66): Misschien kunnen we dat van de wethouder horen in reactie hierop. Ik zou zelf denken dat die waarborgen ook al in het fietsbeleid zitten. Die waarborgen zitten ook in de kaders die in dit document worden geschetst. Er wordt namelijk gezegd dat er maatwerk wordt toegepast. Op heel veel manieren kan dus naar allerlei manieren worden gezocht om beide belangen te dienen. De heer GOMMERS (STIP): Als ik u goed heb gehoord, zegt u eigenlijk dat het verbod enkel maatwerk moet zijn. Waarom zetten we het dan niet juist neer als de uitzondering in plaats van als de regel? De heer GROENEVELD (D66): Volgens mij is het gewoon al de hele bedoeling dat het als uitzondering gaat dienen. En dit wordt allemaal al als maatwerk ingezet. Dat is ook de geest die in het document doorklinkt. Ik loop nog even de andere voorstellen langs.

Het voorstel van STIP over de wandelroutes in Tanthof steunen wij. Dat vinden wij hartstikke goed en een mooie verrijking van het document. Wat het voorstel Winkels open, fietsers lopen betreft: de nota biedt al genoeg ruimte om dit allemaal in te regelen. Volgens mij is deze motie dus volledig overbodig. Ik heb in de interventies eigenlijk al aangegeven hoe wij tegen de voorstellen over de fatbikes aankijken. Er is landelijke wetgeving in aantocht. Krappe ambtelijke capaciteit inzetten om iets te onderzoeken wat we aan de hand van landelijke regelgeving misschien helemaal niet kunnen gaan uitvoeren of hoeven uit te voeren lijkt ons op dit moment dus geen goed idee. We vragen ons ook af of de problemen in de binnenstad of andere winkelgebieden wel in verhouding staan tot de inzet van de capaciteit die we nu zouden vragen. De schriftelijke vragen van de PvdA hebben ook een beetje de indicatie gegeven dat een verbod in het centrum op dit moment niet per se de richting is. De VOORZITTER: Wethouder Huijsmans, er zijn vele vragen aan u gesteld. Ik hoop dat u ze allemaal kunt beantwoorden. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Ja, er zijn flink wat vragen gesteld, natuurlijk ook aan de hand van amendementen en moties. De eerste vraag van de heer Treffers en misschien ook de heer Van der Sluis is: waarom dit beleid? In het MPD hebben we het over de voetganger op 1.

Dat hebben we ook als beleid vastgelegd, 39

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

maar als je ziet hoe we het vervolgens op straat doen met het inrichten van onze stoepen en de plek waar veel mensen lopen, vallen we eigenlijk in heel veel gevallen terug op de CROW-adviezen. Dan zie je dat dat echt hele smalle maatjes zijn. Als je echt wil zorgen dat de mensen toegankelijk, bereikbaar, aantrekkelijk en veilig op straat kunnen lopen, houden we daar eigenlijk te smalle maten voor aan. Wat dat betreft is het goed om die streefmaten echt een beetje op te rekken. Dit stuk maakt het dus eigenlijk mogelijk om die CROW-uitgangspunten opzij te zetten en in Delft meer ruimte te geven aan de voetganger en daar waar dat kan ook echt die maat te bieden, want je ziet dat er steeds meer mensen lopen. Mensen worden ook ouder en hebben vaak een andere snelheid. Als je dan maar 1.10 meter tot je beschikking hebt, is dat gewoon veel te smal. Daar moeten we echt veel meer ruimte voor geven, want dat maakt ook dat mensen langer zelf boodschappen kunnen gaan doen, hun kind kunnen vasthouden en gezellig samen kunnen lopen. Misschien hebben we ook ten behoeve van het geluk echt meer ruimte nodig dan we er nu aan geven. Met dit stuk maken we daar echt het uitgangspunt van. Gaat er wat mis als we het niet doen? Dan wordt het wat krapper, maar ik denk dat we het de stad moeten gunnen om er gewoon lekker en prettig doorheen te kunnen wandelen.

De VOORZITTER: Wethouder Huijsmans, ik denk dat de mensen die thuis meeluisteren bij "CROW-adviezen" denken: waar hebben we het over? Wethouder HUIJSMANS: De CROW-adviezen gaan over maatvoering in alles rondom verkeer. Er zijn allemaal minimale maten aangegeven waaraan een stoep, een parkeerplek of wat dan ook zou moeten voldoen. Dat zijn adviezen, dus geen normen, zoals sommige mensen denken. Wij zeggen: laat die adviezen los; we gaan daar Delftse maten aan geven. Het is goed om de vragen aan de hand van de amendementen en moties langs te lopen. Ik twijfel en vraag daarom indirect aan de griffie: volgens mij kan ik een amendement niet toezeggen en moet daar echt over gestemd worden; dat weet de griffie wellicht. Wat het amendement Geen verbod op fietsen in de stad betreft: op zich kan ik me voorstellen dat de raad het zo wil aangeven dat verbieden niet mag, maar volgens mij kwam ook in het debat langs dat het soms toch echt nodig is om een laatste handrem te hebben op het moment dat de openbare ruimte door verschillende gebruikers onder druk komt te staan. Volgens mij hebben we hier in de raad over en weer ook het gesprek over gehad. Ik zou zeggen: beide kanten zouden kunnen; raad, spreek u daarover uit. Dan het verbeteren van de wandelroutes in Tanthof. Volgens mij is dat prima.

Daar komt eigenlijk de technische vraag van de ChristenUnie achteraan: wat betekent dat voor de kosten en hoe ziet het er dan uiteindelijk allemaal uit? Dat ligt een beetje aan hoe je het vervolgens gaat uitwerken. Dat zouden we dus op dat moment in beeld moeten brengen, maar we gaan dat niet allemaal in één keer aanpakken, net zoals we dat ook niet doen met 30 kilometergebied. Ik krijg in ieder geval mee dat afhankelijk van de keuzes die je daarin maakt verschillende dingen mogelijk zijn. Het precieze technische antwoord kan ik helaas niet geven, maar we hebben nog voldoende ruimte om daar verschillende manieren van inrichting te doen. 40

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Dan het voetgangersgeluk. Wat het college betreft is dat een prima wijziging. Het is een beetje aan de raadsleden of zij hier wel of niet gelukkig van worden. De heer TREFFERS (Volt): Ik ben heel benieuwd of de wethouder kan aangeven hoe zij anders gaat handelen als we het amendement aannemen. Wethouder HUIJSMANS: Mijn collega zegt al: "gelukkiger". Volgens mij is het goed om gewoon de lol en het fijne van prettig kunnen lopen door je stad vast te houden. We hoeven het niet alleen technisch en vanuit de stoeptegel te zien. Het is ook gewoon leuk om door je stad te lopen. Dat betekent niet altijd dat je de meest efficiënte route van A naar B loopt, maar ook een keer een slingerpaadje of een leuke route door een park volgt. Dat is volgens mij wat we in de intentie van geluk en prettig wandelen mee zullen nemen. Op die manier zullen we het dus als beleidsuitgangspunt oppakken. Dan de motie Winkels open, fietsers lopen. We hebben eerder een soortgelijke campagne gedaan. Dan zie je dat het best wel ingewikkeld is om gedrag om te zetten. We gaan door met verschillende gedragsacties om te zorgen dat mensen zich beter gedragen als het druk is, maar je ziet ook dat het best complex is om dat te doen en dat het ook veel tijd en geld gaat kosten om dat te doen. De intentie die hierachter zit, kan ik heel goed onderschrijven.

We hebben daar ook de nodige zaken op lopen, maar het wordt best wel complex om dat op korte termijn te doen, want er zit een soort tijdlijn achter. Volgens mij hoorde ik in het debat al de vraag langskomen hoe we dit ook gaan doen rondom de Adaptieve Mobiliteitsagenda. Daar zitten immers natuurlijk ook veiligheidsacties en zaken over gedragsaanpassing in. Wellicht is het goed om nog wat scherper met elkaar te bekijken wat je daar als raad voor overhebt, want dat kan best een behoorlijk bedrag worden, zoals ik hier ook langs hoorde komen. Met de intentie hierachter zijn we inderdaad al bezig met gedragsacties, maar zoals het nu in deze motie staat, zou ik dit toch willen ontraden. We hevelen dit ook over naar het gesprek over de Adaptieve Mobiliteitsagenda. Dan de motie over het onderzoek naar een volledig fatbikeverbod. Ik heb al eerder aangegeven dat het best lastig is om daar iets mee te doen, omdat in de APV eigenlijk alleen de Markt wordt genoemd als een plek waar we dat zouden kunnen verbieden. Maar het is ook een beetje complex, want als je hier iets in doet, heb je eigenlijk meteen een verbod voor alle fietsen, dus niet alleen fatbikes maar alle fietsen.

We volgen met veel interesse alles wat er nu gebeurt in andere gemeenten en ook in landelijk beleid, want we zien wel dat de publieke opinie vraagt om een duidelijk uitgangspunt: hoe kunnen we hier met elkaar dan wél iets in doen? Wat dat betreft lijkt het mij goed om die landelijke regelgeving af te wachten en in de tussentijd te doen wat we kunnen. Dat is misschien ook alvast de reactie op de volgende motie, want we leggen dit ook neer bij de politie: kunnen jullie hier meer tijd en aandacht aan besteden? Maar de politie maakt uiteindelijk haar eigen keuzes voor de indeling van haar tijd. Dat neemt niet weg dat we bijvoorbeeld samen met scholen, de politie en ook ouders het gesprek aangaan, want het zijn soms hele 41

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

jonge kinderen die een fatbike krijgen voor hun verjaardag of omdat ze over zijn naar de volgende klas. We willen ook dat de ouders er goed over nadenken of ze wel zo'n fiets zouden moeten geven, want er wordt echt te hard op gereden en kinderen zijn niet altijd goed op de hoogte van de gevaren die zij daarmee lopen. Ik ontraad dus de twee moties, maar we zijn in die lijn wel met allerlei zaken bezig. Wellicht is het goed om bij de Adaptieve Mobiliteitsagenda terug te koppelen wat we daarin precies doen, maar ik voel dit ook als een steun om in ieder geval richting de politie en scholen stevig hiermee bezig te blijven. Ik hoop dat er daarmee minder noodzaak is om de moties nog in stemming te brengen, maar dat is aan de raad. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Zouden wij daarvan een soort verslagje kunnen krijgen: wat is er besproken bij de politie en wat is er gedaan op scholen? Daar begint het immers eigenlijk. Ik zie ze met z'n drieën door de stad sjezen. Je kan nog net remmen en ze gaan vlak voor je langs. Er wordt een vergelijking gemaakt met gewone fietsers, maar het gedrag dat deze jongeren vertonen op deze fietsen vertonen ze niet op een gewone fiets. Dat is eigenlijk mijn punt. De heer VALK (CDA): Ik kan niet goed uit het betoog van de wethouder halen waarom ze de tweede motie over fatbikes ontraadt.

Wethouder HUIJSMANS: Op de vraag van de heer Valk: ik ontraad de motie niet, maar ik geef aan dat we hier vanaf verschillende kanten al met de politie over spreken om te kijken op welke manier zij die handhaving zou kunnen doen. We zouden onze handhavers ook kunnen vragen om hier tijd in te stoppen, maar dat gaat ten koste van allerlei andere zaken. Wat dat betreft hebben we gewoon een beperkt aantal uren die we zouden kunnen inzetten voor handhaving. En we zijn er dus ook mee bezig en er worden ook de nodige gesprekken over gevoerd. Ik geef dus aan dat we hierin al doen wat we kunnen. Ik kan daar nog een keer opnieuw een gesprek over aangaan, maar er is op dit moment niet heel veel extra's mogelijk. In antwoord op de vraag van mevrouw Gaal: misschien is het goed om bij het terugkijken bij de Adaptieve Mobiliteitsagenda op wat we het afgelopen jaar hebben gedaan iets verder aan te geven wat we hebben gedaan op het punt van gedrag en zaken rondom fatbikes, want daarin hebben echt de nodige dingen plaatsgevonden. Dan heeft de raad ook wat meer beeld van wat we daar zoal in doen. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Ik hoor de wethouder zeggen dat daar eigenlijk geen capaciteit voor is, maar het gaat hier wel om de veiligheid van onze inwoners. De inwoners klagen echt.

Ik weet niet of u weleens op sociale media kijkt, maar als je het over fatbikes hebt, zijn de reacties niet van de lucht. Mensen zijn gewoon niet veilig. Ze lopen in de Hoven of op de Markt en worden gewoon van de stokken gereden. Als je niet opzij gaat, word je gewoon aangereden en je krijgt ook nog een scheldpartij naar je hoofd. Ik wil echt dat hier meer en beter op wordt gehandhaafd, want het is momenteel gewoon veel gevaarlijker dan wat dan ook. Wethouder HUIJSMANS: Ik hoor u goed. Ik zal het er ook even met de burgemeester over moeten hebben hoe we dit ook bij de politie nogmaals onder de 42

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

aandacht brengen, maar we hebben daar zeker aandacht voor, ook omdat we zien dat er ouders zijn die zich echt zorgen maken. Op scholen krijg ik ook verhalen terug van klasgenoten die in het ziekenhuis zijn beland omdat ze zijn gevallen met de fatbike. Wat dat betreft doen we daar echt ons best in, maar er zijn op dit moment echt beperkingen in wat we op dit punt kunnen doen. De VOORZITTER: Dank u, wethouder, voor de beantwoording van de vragen en uw oordeel over de amendementen en moties. U kunt een amendement inderdaad niet overnemen, want daar moet over gestemd worden, omdat het over een wijziging gaat. Er is behoefte aan een tweede termijn. De heer KOELEWIJN (Hart voor Den Haag): Voorzitter. Ik heb een korte vraag aan de wethouder over de motie Winkels open, fietsers lopen. Ik zou de wethouder graag willen vragen of zij wil toezeggen dat zij gaat kijken wat zij daar in de tussentijd eventueel in kan doen. Dat wil ik graag met haar bespreken bij een kop koffie. Wat de fatbikes betreft wil ik antwoord geven op een vraag van de heer Van der Steeg van de Partij van de Arbeid. Hij vroeg aan de heer Valk: waarom specifiek die groep fatbikes? Mijn antwoord is: omdat deze groep sterk overlastgevend is en op dit ogenblik heel veel politiecapaciteit vergt. Dus daarom juist extra aandacht voor deze groep.

Ik denk dat we er goed aan doen om dit probleem niet verder voor ons uit te schuiven en om in navolging van de G5 en vergelijkbare steden zoals Enschede en Almelo dit probleem nu aan te pakken. Nogmaals ter verduidelijking: deze motie roept op tot een aanpassing van de APV of anders, zoals mevrouw Voogt al aangaf, wellicht tot een onderzoek hiervan door middel van een gedragscampagne, maar in ieder geval tot het zoeken van verbinding met de genoemde steden om het wiel niet opnieuw en apart uit te vinden. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Begrijp ik goed dat de heer Koelewijn eigenlijk zegt: het vraagt wel extra capaciteit omdat ze er extra mee bezig zijn? Ik snap het niet helemaal, want volgens mij zijn ze er dan dus al mee bezig. Dan heeft het de aandacht toch al? De heer KOELEWIJN (Hart voor Den Haag): Maar het vergt heel veel capaciteit die we in deze stad volgens mij voor heel veel andere dingen nodig hebben. Het lijkt me dus handig om dit zo snel mogelijk aan te pakken, zodat we dit van het lijstje kunnen afstrepen en die politiecapaciteit voor iets anders kunnen inzetten. De heer VAN DER SLUIS (SP): De wethouder zei zojuist dat de huidige regels nogal smal zijn om te gebruiken bij het inrichten van de openbare ruimte, maar in dit stuk staan ook geen nieuwe ideeën of regels voor de inrichting van die straten, behalve dan die nieuwe breedtematen voor voetpaden.

Er is in dit stuk dus echt niks anders dan de breedtematen van voetpaden. Als de raad dit stuk wegstemt, staat het het college daarna dus vrij om met een nieuw voorstel te komen om de breedte van voetpaden vast te leggen in een van de vele andere regelingen die we al hebben. Dit stuk is dus echt volkomen overbodig. 43

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter. Nog heel even voortbordurend op de motie over de fatbikes: ik heb de wethouder volgens mij horen zeggen dat zij nu wel in de tussentijd gaat kijken wat zij al kan doen aan de overlast door fatbikes. Ik ben benieuwd of dat kan worden vastgelegd als een toezegging. De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Ik heb het minder gehad over twee moties, ten eerste de motie Winkels open, fietsers lopen. Daarvoor wil ik de heer Koelewijn ontzettend bedanken, ook voor zijn constructieve houding. We hebben het weleens anders meegemaakt, maar dit was echt een topsamenwerking. Wij zullen dus voor deze motie stemmen, juist omdat het gaat om die gedragscampagne. Ten slotte toch nog over voetgangersgeluk. Ik vind het lastig om bevoegdheden aan het college over te geven, maar ik vertrouw de wethouder zeker in het uitgangspunt waardoor een paadje kronkelend wordt. Dat maakt dit amendement volgens mij echt enorm overbodig. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Voorzitter. Voor mij gaat het echt niet alleen over kronkelende paadjes, meneer Treffers, want niet iedereen heeft een auto of een fiets en iedereen is voetganger. Elke reis begint en eindigt dus lopend.

Daarom is dit amendement zo belangrijk, want het borgt dat we niet alleen technische keuzes maken maar vooral ook sociale keuzes en dat Delft aantrekkelijk is en blijft om in te lopen, in een gezonde, socialere en levendigere stad. Ik wil het nog heel kort over fatbikes hebben. We steunen het sentiment van de moties, maar ik denk dat we goed moeten kijken naar de mogelijkheden die er zijn. We zien dat de wethouder die goed benut. Daarom zullen we tegen deze moties stemmen. De VOORZITTER: Ik hoorde niet heel veel vragen meer aan de wethouder, maar toch is het woord aan haar voor de tweede termijn. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Nog heel even over de fatbikes: we hebben het volgens mij nog wel een keer over verkeersveiligheid en misschien is het handig om op dat moment ook even te kijken wat er op dit moment gebeurt en wat we ondertussen al hierover kunnen melden. Er gebeurt immers natuurlijk wel het een en ander. Volgens mij is dat in ieder geval goed. Vanaf 2027 wordt sowieso gekeken naar inperking en het dragen van een helm. Het is dus goed om daar op gezette tijden even aan te geven wat er zoal gebeurt. In de tussentijd zullen we zeker ook bij de politie blijven vragen wat daar mogelijk is.

Over de gedragscampagne en wat we tot nu toe hebben gedaan in de binnenstad, ook in het verlengde van de vraag van de heer Koelewijn: het is goed om dat ook daar aan te geven, omdat daar in relatie tot alles wat we doen rondom fietsen in de binnenstad wel het en ander over te melden is. Het is dus goed om de informatie daarover richting de raad scherp te houden, zodat we met elkaar weten wat wel werkt en wat niet. Dan kan de volgende keer dat er investeringen nodig zijn, ook bekeken worden of we daarmee de goede doelen hebben bereikt. Op dat niveau wil 44

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

ik dus wel toezeggen om dat gewoon goed zichtbaar op te nemen in de stukken die langskomen, zodat u ziet wat daarin heeft plaatsgevonden. Mevrouw VOOGT (VVD): Dank aan de wethouder voor deze toezegging, maar ik zou die toch nog een beetje specifieker willen maken. Het wordt meegenomen bij de stukken over verkeersveiligheid, maar zou de wethouder in de tussentijd ook echt willen bekijken wat er aanvullend kan worden gedaan? We willen immers niet wachten tot 2027, want we hebben een probleem in de stad op het punt van de veiligheid voor kinderen maar ook voor ondernemers en bewoners. Ik roep dus op om daar echt actief mee aan de slag te gaan. De VOORZITTER: Als allerallerallerlaatste heeft ook de heer Treffers nog een vraag. De heer TREFFERS (Volt): Voor ons is het belangrijkste van deze moties dat we ook dat gesprek aangaan met andere steden die hierin voorop willen lopen, zoals Enschede. Als de wethouder dat ook zou willen toezeggen, is het voor ons afgedaan, maar dat is voor ons wel belangrijk. Wethouder HUIJSMANS: Volgens mij heb ik in het debat in de commissie al aangegeven dat we dit goed in de gaten houden en ook zeker contact hebben met verschillende gemeenten, omdat we ook benieuwd zijn wat wel of niet kan en ook in hoeverre onze APV passend te maken is.

Daar houden we dus zeker contact over, omdat we ons natuurlijk met alle steden heel erg zorgen maken over de fatbikeontwikkeling en omdat we daar lastig grip op krijgen. Alle denkkracht die beschikbaar is, zetten we dus zeker in. De VOORZITTER: Daarmee hebben we ook van de kant van het college de tweede termijn gehad. Ik sluit dus de beraadslaging. In stemming komt amendement 7.1.A (Geen verbod op fietsen in de stad) van STIP en Volt. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 12 tegen 25 stemmen, waarbij de fracties van Onafhankelijk Delft, STIP, de VVD en Volt ervoor hebben gestemd. In stemming komt amendement 7.1.B (Verbeter de wandelroutes door Tanthof) van STIP. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen, want dat draagt ook nog bij aan het geluk. De heer VAN DER STEEG (PvdA): Voorzitter. Met de beantwoording van de wethouder willen wij nog wel meegeven dat het breder bekeken kan worden. Wij zullen voorstemmen.

45

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Voorzitter. Ik heb een puntje van orde. We hebben overlegd en motie 7.1.2 van Hart voor Delft, de VVD en OD over de fatbikes wordt ingetrokken vanwege de toezegging van de wethouder. De VOORZITTER: Dan halen we die motie eraf. In stemming komt amendement 7.1.C (Verankering van voetgangersgeluk) van GroenLinks, de PvdA, Onafhankelijk Delft en D66. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer GOMMERS (STIP): Voorzitter. We zijn zeker voor het geluk van voetgangers, maar het stuk spreekt al over de toegankelijkheid, beschikbaarheid en veiligheid van voetgangersgebieden. Wat ons betreft is dat dus al onderdeel van het beleid en is dit amendement overbodig. Wij zullen dus tegenstemmen. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 17 tegen 20 stemmen, waarbij de fracties van de ChristenUnie, D66, GroenLinks, Onafhankelijk Delft en de PvdA ervoor hebben gestemd. De VOORZITTER: Dat maakt niet gelukkig. In stemming komt motie 7.1.1 (Winkels open, fietsers lopen) van Hart voor Delft. Het amendement wordt met een digitale stemming verworpen met 14 tegen 23 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, Hart voor Delft, de SP, Volt en de VVD ervoor hebben gestemd.

In stemming komt motie 7.1.3 (Strenger optreden tegen gevaarlijk gebruik van fatbikes in Delft) van Onafhankelijk Delft. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 11 tegen 26 stemmen, waarbij de fracties van het CDA, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft en de VVD ervoor hebben gestemd. In stemming komt het geamendeerde voorstel. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer KOELEWIJN (Hart voor Delft): Voorzitter. Hart voor Delft vindt dit een mooi beleidsstuk voor de voetganger en de fietser, maar we stemmen toch tegen, omdat het stuk er ook toe oproept om de auto uit de stad te weren.

46

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Voorzitter. Zoals al in mijn eerste termijn gezegd ondersteunt de Delftse VVD de ambitie om onze stad veilig te maken voor voetgangers, maar gezien het feit dat dit stuk ontzettend weinig nieuwe regels toevoegt aan de stukken die we al hebben en daarmee overbodig is, zullen wij ertegen stemmen. Het geamendeerde voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met 26 tegen 11 stemmen, waarbij de fracties van Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft, de SP en de VVD ertegen hebben gestemd. 144. Collegebrief Woonmonitor 2025 (2530419). De VOORZITTER: Er is een motie aangekondigd: motie 7.2.1 (33% sociaal borgen in plancapaciteit) van mevrouw Grobben van Hart voor Delft. Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Voorzitter, goedenavond. Ik hou het kort, omdat het vorige onderwerp lang genoeg heeft geduurd. Het doel was gezet op 33% sociale huur in 2040, exclusief studenten. De Woonmonitor laat in de plannen zien dat we nu rond de 23% zitten. Zonder bijsturen halen we het niet. De motie die Hart voor Delft vandaag indient, vraagt om drie dingen. Eén: binnen zes maanden een voorstel, zodat de plancapaciteit vanaf 2026 minimaal 33% sociaal wordt. Twee: per wijk in de eerstvolgende Woonmonitor laten zien wat de plancapaciteit totaal en sociaal doet met het doel van 33% en daarna jaarlijks. Drie: de voortgang borgen in de prestatieafspraken met corporaties.

Voor alle duidelijkheid en om vragen te voorkomen: we praten over plancapaciteit. De 33% is de huidige voorraad. Onze motie gaat over het aandeel sociaal in de nieuwe plannen. Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Hart voor Delft zegt in de laatste zin dat het erom gaat dat we op de lange termijn onder die 33% zakken. Waarom wordt er dan voorgesteld om binnen zes maanden met dit plan te komen? Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): In de eerste plaats omdat dit eerder is afgesproken, maar voor ons is nog belangrijker dat we volgend jaar rond deze tijd met de volgende Woonmonitor zitten. Onze grootste angst is dat het dan nog verder daalt en dat het dus onder de 23% komt. Wij willen gewoon proberen te borgen dat dit niet het geval is en dat het aandeel sociaal op 33% blijft, zoals afgesproken. Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Ik begrijp de oproep van Hart voor Delft, maar in de Woonmonitor kan worden gelezen dat we voor 2030 waarschijnlijk niet onder die een derde zakken. Ik vraag me dus toch af waar Hart voor Delft die zorg vandaan haalt. Mevrouw JANSSEN (PvdA): Misschien kunnen we kijken wat de nieuwe plannen zijn als we volgend jaar de nieuwe Woonmonitor krijgen. We hebben het hier al eerder over gehad. De wethouder en het college zijn het ermee eens dat we niet te hard mogen dalen. De plancapaciteit is nu even niet optimaal, maar ik ga ervan uit dat daar dingen in veranderen.

Waarom kunnen we dat niet afwachten en waarom 47

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

moeten we nu binnen zes maanden extra onderzoek vragen, wat weer extra capaciteit kost? De heer VISSER (CDA): Hart voor Delft heeft inderdaad erg veel haast met de zes maanden. Als het zo urgent is en als Hart voor Delft zoveel waarde aan dit specifieke onderdeel hecht, waarom heeft Hart voor Delft dan in september 2023 tegen de Woonvisie gestemd? Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Dat is inderdaad een mooie vraag, meneer Visser. Misschien hadden we inderdaad wel voor kunnen stemmen en nog meer moties in kunnen dienen, maar de meeste van onze moties zijn verworpen. Wij willen nu gewoon geen risico nemen. Het is zó belangrijk dat de voortgang erin blijft met de sociale huur. De woningnood is zó nijpend. Om eerlijk te zijn stond er eigenlijk drie maanden in plaats van zes maanden, maar dat heb ik na overleg met de griffier maar veranderd, want anders had ik helemaal veel vragen gekregen. Maar doet u wat u wilt; u mag natuurlijk tegenstemmen. Volgend jaar zit ik hier hopelijk nog steeds en dan gaan we hierop door. De VOORZITTER: Mevrouw Janssen heeft nog niet helemaal antwoord op haar vraag. Mevrouw JANSSEN (PvdA): Op zich wel, maar ik wil een compliment geven voor de wijziging van drie maanden naar zes maanden. Dat is hartstikke goed. Ik ben ook heel blij dat u zoveel aandacht geeft aan de sociale woningbouw, want die is heel belangrijk.