Concept-handelingen raadsvergadering 22 december 2022

Voorzitter: mevrouw J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart, burgemeester. Aanwezig zijn: de heer Analikwu (vanaf zijn beëdiging), mevrouw Van den Berg (tot haar vertrek tijdens de behandeling van het vierde bespreekpunt), de heren Cüppers en Dag, mevrouw Dijk, mevrouw Enthoven, mevrouw Fung Fen Chung, mevrouw Gerritsen, mevrouw Gremmen, mevrouw Grobben, de heren Herrema, Hombergen en Jaff, mevrouw Janssen, mevrouw De Jongh Swemer, mevrouw Koelewijn, de heer Koelewijn, mevrouw De Koning, de heer Maruf, mevrouw Osepa, de heren Van der Post en Van Rijn, mevrouw Romeijnders, de heren Schuurman, Van der Sluis, Stoop, Treffers en Valk, mevrouw Van Velzen, mevrouw Verduijn, de heer Visser, mevrouw Voogt, mevrouw Vuik (tot haar afscheid), mevrouw Wattel, mevrouw Wentink, mevrouw Wessels en de heer Van der Woerd. Aanwezige wethouders: mevrouw Gooijer, mevrouw Huijsmans, mevrouw Schrederhof, de heer Van Vliet en mevrouw Zwart. Raadsgriffier: de heer G.A. van Egmond. XX. Opening en mededelingen. De VOORZITTER: Ik open de vergadering. Eenieder van harte welkom, dames en heren op de publieke tribune, degenen die meeluisteren via de webcast. Natuurlijk ook de mensen hier in de zaal zeer welkom: raadsleden, college en ambtelijke organisatie, inclusief de griffier en de griffie. Met kennisgeving afwezig zijn mevrouw Timmermans en mevrouw Gaal van Onafhankelijk Delft.

Mevrouw Van Rossum van de SP is helaas ziek. Eventuele hoofdelijke stemmingen beginnen vanavond bij nummer 22, de heer Van der Post van de PvdA. XX. Vaststellen agenda. De VOORZITTER: Er is deze week een actuele motie ontvangen van de fractie van de PvdA. Deze motie kan worden behandeld als agendapunt 8.5 op de bespreekagenda. Wethouder Van Vliet, die dat onderwerp beheert, is in ons midden. De indieners van deze motie krijgen de gelegenheid om in twee termijnen puntig van gedachten te wisselen met het college. De andere fracties kunnen bij de stemverklaring kort en krachtig aangeven wat hun visie is. De motie is iets aangepast en komt op het RIS. Het presidium stelt voor om ten aanzien van de bespreekagenda een totale spreektijd aan te houden van 2 uur; we hebben dat iets aangepast in verband met de actuele motie. Dit betekent 9 minuten per fractie en 27 minuten voor het college. Ik constateer dat de raad hiermee instemt. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld. De VOORZITTER: Ik zie de kersverse vader voor mij zitten. Van harte welkom, meneer Jaff. Geweldig dat u er weer bent en gefeliciteerd met de kleine Joline! (Applaus) XX. Afscheid raadslid mevrouw M. Vuik. De VOORZITTER: Voor de goede orde meld ik u dat mevrouw Vuik officieel lid is van deze raad totdat de geloofsbrieven van de opvolger zijn goedgekeurd.

Ik kan u alvast melden dat het afscheid gepaard gaat met een mooie fles, die wij voor ons hebben; dat past natuurlijk 1

heel goed bij een horecaondernemer. Zeer veel dank alvast; uw afscheid kan niet meer stuk. Laat dat een voorbeeld zijn voor velen, zou ik zeggen. Heel mooi en er zit ook een heel mooi kerstpapiertje om. Het gaat dus helemaal goed komen. Geachte raadsleden, voordat we aan de vergadering beginnen, moeten we iemand uitzwaaien, Marijke Vuik. Marijke, jij stopt ermee. Met pijn in het hart, heb je mij verteld, maar het is vanwege een prachtige reden, namelijk je benoeming tot voorzitter van Koninklijke Horeca Nederland. Daar zijn we als Delft, met relatief de grootste horecasector in Nederland, natuurlijk ontzettend trots op. Het is in deze tijd een pittige opgave, maar ook een droombaan. Als maatschappelijk bevlogen horecaondernemer met een goed draaiend bedrijf hebben ze met jou de beste vrouw op de juiste plek. Je bent ook nog eens de eerste vrouw. Je schrijft dus geschiedenis bij de KHN. We zijn ervan overtuigd dat je van je zal laten horen om de belangen van deze ook voor onze stad zo belangrijke sector stevig te behartigen. We gaan je misschien niet meer zien in deze zaal, maar zeker nog wel op tv in een van de vele, vele praatprogramma's die ons land rijk is. Hartelijk gefeliciteerd met je nieuwe functie. Je gaat het ongetwijfeld met net zoveel energie en inzet doen als je raadslidmaatschap. Raadslid was je maar kort.

Ik voel toch een beetje de drang om - net als in die oude reclame met die uitzendkracht die na twee dagen afscheid neemt - te zeggen: het waren twee fantastische dagen. In jouw geval waren het negen fantastische maanden. Als vierde op de lijst kwam je voor D66 als nieuw gekozen raadslid in maart van dit jaar met veel ambitie in de gemeenteraad. Je werd lid van de commissie Ruimte en Verkeer, maar je keek ook toen al verder dan Delft door lid te worden van de adviescommissie Vervoersautoriteit in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Dat deed je met overtuiging - dat heb ik persoonlijk meegemaakt - en vanuit de wens om Delft en de MRDH op een zo goed mogelijke wijze met elkaar te verbinden. Dat is een hele belangrijke zaak. De eerste negen maanden in de raad zijn voor veel nieuwe raadsleden een periode van wennen. Je ontmoet nieuwe mensen in je fractie en in de raad. In die raad is niet altijd iedereen het met je eens. Je leert debatteren en je leert je standpunten te verdedigen. Dat ging je goed af. Scherp in de analyse en het interpreteren van getallen en ad rem in het debat reageerde je tijdens de begrotingsbehandeling - direct na je maidenspeech - op vragen over de moties die je had voorbereid, de moties Schoolfruit en Veilig op de fiets. Beide moties hadden als thema "gezond opgroeien".

De voorbereiding van de moties had je veel tijd gekost, maar wierp - om maar in schoolfruittermen te spreken - haar vruchten af. Je bedankte de mede-indieners voor de samenwerking en je boekte succes; beide moties werden aangenomen. Beste Marijke, nu is het helaas al tijd om jou te bedanken, ook al was het maar kort. Veel dank voor je inzet in de afgelopen tijd, je rustige manier van opereren en je uitgestoken hand naar andere partijen. Dat wordt gewaardeerd in deze raad. Je hebt al aangegeven dat een terugkeer in de raad er niet in zit. Je gaat het ongetwijfeld razend druk krijgen met horecazaken, nu niet alleen die van jezelf maar die van heel Nederland. We laten je echter niet met lege handen gaan. Ook voor jou zijn er de bloemen en het mooie Delftsblauwe bord. Alle goeds en veel succes met deze prachtige nieuwe uitdaging. Gefeliciteerd! (Applaus) Normaal gesproken maken we hier een hele stoet, maar omdat we vanavond na afloop van de vergadering beneden in de Burgerzaal een borrel hebben, is de gedachte om straks ook afscheid van Marijke te nemen terwijl we met elkaar het glas heffen. Marijke, ik neem aan 2

dat je het wachten daarop even volhoudt. Je kent onze raad: met kordate, vlotte besluitvorming zitten we zo beneden in de Burgerzaal. XX. Toelating en beëdiging van de heer B.O. Analikwu. a. Rapportage commissie onderzoek geloofsbrieven/voorstel tot benoeming van de heer B.O. Analikwu (D66) (nr. 2250647) tot raadslid van de gemeente Delft. De VOORZITTER: De commissie geloofsbrieven, bestaande uit de dames Koelewijn, Verduin en Grobben, heeft geen beletselen gezien voor de toelating van de heer Analikwu tot raadslid. Stemt de raad in met de rapportage van de commissie onderzoek geloofsbrieven en met de toelating van het raadslid? Ik zie geen reacties. Daarmee constateer ik dat hij is toegelaten. b. Het afleggen van de verklaring en belofte door de heer Analikwu. De VOORZITTER: Ik verzoek de bode om de heer Analikwu naar binnen te leiden en hier voor mij plaats te laten nemen. Welkom, meneer Analikwu. U heeft aangegeven te kiezen voor de verklaring en belofte. Ik zal de verklaring en belofte voorlezen. De verklaring en belofte (artikel 14 Gemeentewet) luidt als volgt: Ik verklaar dat ik, om tot raadslid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.

Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als raadslid naar eer en geweten zal vervullen. Hierna legt de heer Analikwu in handen van de voorzitter de verklaring en belofte af. De VOORZITTER: Ik feliciteer u van harte en ik heet u zeer welkom in onze gemeenteraad. (Applaus) U ontvangt van mij de vroedschapspenning, u wel bekend, en de bloemen. Mevrouw Vuik maakt nu haar plaats vrij voor de heer Analikwu. We hopen u straks beneden in de Burgerzaal te mogen feliciteren of afscheid van u te nemen. Nogmaals zeer welkom, meneer Analikwu en alle goeds, mevrouw Vuik. XX. Vaststelling Handelingen van de gemeenteraadsvergaderingen van 10 november 2022 + erratum en van 1 december 2022. De Handelingen + erratum worden ongewijzigd vastgesteld. XX. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken van week 47 tot en met week 49 van 2022. Besloten wordt overeenkomstig de behandelvoorstellen. XX. Besluitvorming hamerstukken. INVOEGEN HAMERSTUKKEN 3

De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. De heer VAN RIJN (VVD): Voorzitter. Ik heb een stemverklaring bij het voorstel inzake de 1e wijziging Verordening ozb Delft 2023 en het voorstel inzake 2e wijziging Verordening kwijtschelding Delft 2013. Als Delftse VVD staan wij voor de middeninkomens. Deze groep, de motor van de samenleving, heeft het zwaar. Daarom zijn wij tegen verhoging van de ozb in 2023. We kijken uit naar de door het college toegezegde langetermijnvisie op de ontwikkeling van de woonlasten en we zijn tegen dit voorstel. Als VVD willen wij ook voorkomen dat Delftenaren in de schulden worden gejaagd. Daarom willen wij de woonlasten verlagen. Kwijtschelding is het paard achter de wagen spannen. Daarnaast willen wij dat er nu wat gedaan wordt voor de motor van de samenleving en de groep die keihard wordt geraakt, namelijk de middeninkomens. Wij zijn daarom tegen dit voorstel. De VOORZITTER: Mag ik u er allen op attenderen dat een stemverklaring kort en krachtig moet zijn en geen groot statement? Dames en heren, even een applausje voor de kersverse vader en de beschuiten met muisjes! (Applaus) Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Voorzitter. Hart voor Delft is het niet eens met het voorstel om de ozb te verhogen. Dat willen wij even aangeven. De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter.

De SP is niet voor het voorstel voor het verlengen van de Verordening startersleningen, omdat we niet zijn voor het op kosten en schulden jagen van mensen die net een nieuw huis willen kopen. De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Ook wij hebben een stemverklaring over de startersleningen. We hebben namelijk in de commissievergadering een ontzettend interessant debat gehad met de SP. Ik heb daarbij aangegeven dat we toch twijfelden, maar we hebben er nog heel goed over nagedacht. Uiteindelijk denken wij dat deze regeling wel degelijk helpt om starters te laten doorgroeien naar een eerste woning. Wij zullen dus wel voorstemmen. Mevrouw ROMEIJNDERS (GroenLinks): Voorzitter. Ook GroenLinks heeft een stemverklaring over het voorstel over de startersleningen. Het is voor veel starters lastig om een huis te krijgen. Het is ontzettend mooi dat we hen een stukje op weg kunnen helpen om een huis te kopen. Daarom vindt GroenLinks dit een goed punt. De heer VISSER (CDA): Voorzitter. Ook het CDA wenst geacht te worden tegen het voorstel inzake de Verordening ozb Delft te hebben gestemd. Bij het voorstel inzake de Verordening kwijtschelding Delft merken we dat het erg laat naar ons is gekomen. De voorstellen van de hamerstukkenlijst worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. XX.

Benoemingen: - Voorstel van het fractievoorzittersoverleg inzake benoemingen in adviescommissies MRDH en commissie R&A (nr. 2250641). De VOORZITTER: Dit is allemaal heel goed verlopen. Dank aan alle fracties voor de flexibiliteit die op dit punt gehanteerd is. Wenst iemand stemming over de benoeming? Ik constateer dat dat niet het geval is. Dan is aldus besloten. 4

XX. Voorstel van het college aan de raad inzake tijdelijke onderwijshuisvesting Stichting Islamitisch college (nr. 2247606). De VOORZITTER: De fractie van Hart voor Delft heeft een motie aangekondigd. Er is een amendement van Volt. Ik begin dus met Volt. Daarna ga ik naar Hart voor Delft, de VVD, de SP en het CDA. Vervolgens kijk ik welke raadsleden verder nog het woord willen voeren. Mevrouw GREMMEN (Volt): Voorzitter. Ik wil het amendement slechts kort toelichten, omdat het met name een technische wijziging is. In de raadsinformatiebrief van 11 januari 2022 wordt toegelicht dat de te bouwen noodlokalen ook kunnen worden gebruikt als wissellocatie voor de verdere uitvoering van het IHP Onderwijs 2020-2035 en dat de koop van deze noodlokalen een goede oplossing is. Het gaat dus niet om de tijdelijke huisvesting van alleen het Islamitisch College, maar om de aankoop van noodlokalen voor toekomstig onderwijs, waarvoor ons nu wordt gevraagd de algemene reserve aan te wenden. Wij vonden het raadsbesluit om die reden niet volledig en zijn daarom tot dit amendement gekomen. Mevrouw KOELEWIJN (ChristenUnie): Ik vraag me af of dit amendement niet meer onzekerheid zal opleveren voor De Nieuwe Maan. Mevrouw GREMMEN (Volt): Dat lijkt mij niet, want wij kiezen er nu voor om noodlokalen te kopen, zodat zij zich daar tijdelijk kunnen huisvesten.

In de brief van 11 januari staat ook al dat zij om een tijdelijke huisvesting vragen. Zij hebben daar nu recht op. Dat staat ook in alle stukken. Ik denk dus dat het alleen maar goed is dat wij voor de toekomst noodlokalen aankopen en dat we dat ook op die manier benoemen. Ik denk dat we het daarmee juist alleen maar beter verantwoorden. Ik zie niet in hoe dat voor het Islamitisch College nadeel oplevert. De VOORZITTER: Dat lijkt mij een helder antwoord. Ik zie mevrouw Koelewijn knikken. Door de fractie van Volt wordt amendement 9.A.1 (Units toevoegen als wissellocatie voor de uitvoering van het IHP) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 22 december ter bespreking van het voorstel van het college aan de raad inzake tijdelijke onderwijshuisvesting Stichting Islamitisch college, Besluit Het onderwerp en beslispunt 2 en 5 van het ontwerpbesluit Tijdelijke onderwijshuisvesting Stichting Islamitisch college als volgt te wijzigen: Onderwerp Was: Tijdelijke huisvesting Islamitisch college Wordt gewijzigd in: Units toevoegen als wissellocatie voor de uitvoering van het IHP Beslispunt 2 5

Was: 2. extra investeringskrediet toe te kennen naar aanleiding van de uitkomst van het aanbestedingstraject en de hieruit voortvloeiende opdracht voor de tijdelijke huisvesting van de Nieuwe Maan. Wordt gewijzigd in: 2. extra investeringskrediet toe te kennen naar aanleiding van de uitkomst van het aanbestedingstraject voor het bouwen van units om zo extra (flexibele) onderwijsruimte aan Delft toe te voegen die kunnen dienen als wissellocatie voor IHP-projecten. Beslispunt 5 Was: 5. deze noodlokalen vanaf juli 2023 in te zetten als huisvesting voor de ISB Nieuwe Maan. Wordt gewijzigd in: 5. deze noodlokalen vanaf juli 2023 in te zetten als tijdelijke huisvesting voor de ISB Nieuwe Maan. Toelichting In de raadsinformatiebrief van 11 januari 2022 over de tijdelijke onderwijshuisvesting Islamitisch College wordt toegelicht dat de te bouwen noodlokalen ook kunnen worden gebruikt als wissellocatie voor de verdere uitvoering van het IHP Onderwijs 2020-2035 en dat de koop van de noodlokalen [Volt: in plaats van bijvoorbeeld huur] een goede oplossing is. Volt is van mening dat dit het uitgangspunt moet zijn voor het raadsbesluit met betrekking tot het voorstel om extra investeringskrediet toe te kennen.

Dit omdat de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders volgens de Wet op het Primair Onderwijs zorg dragen voor de voorzieningen in de huisvesting op het grondgebied van de gemeente. Het college moet kunnen onderbouwen hoe het extra investeringskrediet bijdraagt aan de strategische voorraad/wissellocaties van Delft zoals beschreven in het IHP. Op basis daarvan kan de gemeenteraad al dan niet besluiten om extra investeringskrediet toe te kennen om daarmee de flexibiliteit in het scholenlandschap te borgen, flexibiliteit die nodig is om scholen in de toekomst tijdelijke huisvesting te geven gedurende bouw- en sloopwerkzaamheden." De heer STOOP (Hart voor Delft): Voorzitter. We dienen de aangekondigde motie in. Ik benadruk dat dit over onderwijshuisvesting gaat, niet specifiek over de islamitische school. Die is in de motie verzeild geraakt door wat in de motie wordt aangescherpt. We hebben tijdens de coalitieonderhandelingen toentertijd de toezegging gekregen van transparantie, omdat de coalitie de oppositie hierbij nodig heeft en dat alle informatie daarom zou worden gedeeld, omdat we samen deze stad moeten besturen. Wat in de motie over onderwijshuisvesting staat, is eerst in de commissie aan de orde geweest en op 1 december in de gemeenteraad. Toen heb ik een stemverklaring afgegeven, zoals in de motie uitgebreid wordt beschreven.

Een paar dagen daarna kregen we een mail met de notitie dat het een conceptbesluit is om 9 ton vrij te maken vanuit de reserve, omdat er een aanbesteding is geweest en omdat het college geld tekortkomt. Wat we het college met deze motie opdragen, is duidelijk in de motie geformuleerd. Ik denk dat daaraan weinig toe te voegen is, maar mijn fractie was in ieder geval verrast toen we die brief kregen. Sommige fracties wilden het zelfs van de agenda halen in de zin van: maak die 9 ton maar over; zo is het goed. Voor ons is dat toch iets anders, want volgens ons hadden wij als raad hierover geïnformeerd moeten worden. Ook al komt het uit de algemene reserve, men had in de 6

raadsvergadering van 1 december of in die commissievergadering kunnen zeggen: we hebben wel even een puntje. Want er is natuurlijk ook geen plafond voor wat het tekort eventueel had kunnen zijn. Dat hadden we dus liever gehad, zodat ook de toezegging was nagekomen die we tijdens de onderhandelingen van deze coalitie hebben gekregen. Door de fracties van Hart voor Delft, de VVD, de SP en het CDA wordt motie 9.1.1 (Transparant en tijdig informeren van de gemeenteraad) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 22 december 2022, constaterende dat: • • • •

• •

op donderdag 24 november 2022 de onderwijshuisvesting op de agenda stond tijdens de commissie Sociaal Domein; op donderdag 1 december 2022 hetzelfde onderwerp als hamerstuk op de agenda van de gemeenteraadsvergadering stond; de fractievoorzitter van Hart voor Delft in zijn stemverklaring aangaf dat als blijkt dat de kosten hoger worden dan berekend, de raad hierover vooraf geïnformeerd moet worden; uit een raadsvoorstel opgesteld op 22 november 2022, dat na de raadsvergadering van 1 december naar de raad is gestuurd, een tekort blijkt van € 900,000 met voorstel van het college van B en W om dit bedrag uit de Algemene Reserve te halen; zowel bij de commissievergadering van 24 november 2022 als bij de raadsvergadering van 1 december 2022 hierover door het college niet werd gesproken; deze informatie op 24 november en op 1 december door het college niet actief gedeeld is met de raad;

overwegende dat: • • •

• • •

het college de gemeenteraad niet tijdig en integraal geïnformeerd heeft over de meerkosten ten aanzien van de aanbesteding voor tijdelijke onderwijshuisvesting; het college een actieve informatieplicht heeft en de gemeenteraad over het tekort van € 900.000 niet tijdig werd geïnformeerd, terwijl het tekort op dat moment (22 november en 1 december) bij het college van B en W bekend was; hierdoor de gemeenteraad de mogelijkheid is ontnomen om dit onderwerp integraal te betrekken bij de bespreking op 24 november over tijdelijke onderwijshuisvesting en de raad daardoor hierover niet met het college van B en W van gedachten kon wisselen; de raad steeds vaker voor een voldongen feit wordt gesteld; de raad steeds vaker onder tijdsdruk beslissingen moet nemen over veel geld met grote gevolgen voor de stad; de financiële positie van Delft niet positief is;

draagt het college op: -

de raad te allen tijde tijdig te informeren over wijzigingen en financiële tegenvallers; de raad te allen tijde, al dan niet vertrouwelijk, te informeren over besluiten met grote maatschappelijke impact; uit te zoeken waarom de gemeenteraad m.b.t. het raadsvoorstel Tijdelijke onderwijshuisvesting Stichting Islamitisch college niet tijdig is geïnformeerd en hierover aan de raad te rapporteren, zodat dit in de toekomst kan worden voorkomen, 7

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter. Zoals in de commissie al aangegeven gaat het ons ook om het verloop van het proces ten aanzien van onderwijshuisvesting in brede zin en de misgelopen aanbesteding. Wij begrijpen nog steeds niet waarom nu met spoed over dit verzoek moet worden besloten en waarom er geen nieuwe aanbesteding wordt gestart, bijvoorbeeld nu wél met een prijsplafond. Er is nog voldoende tijd om voor september 2023 een oplossing voor de huisvesting te vinden. Een overschrijding van meer dan 50% vinden wij wel erg gortig. Graag een reactie hierop van de wethouder. Verder begrijpen wij, zoals de heer Stoop al heeft verwoord, niet waarom dit stuk niet is betrokken bij de besprekingen op 24 november en 1 december, zodat de raad op dat moment het volledige beeld had gehad en een integrale afweging had kunnen maken over de kosten voor de onderwijshuisvesting. Ook hierop krijgen wij graag een reactie van de wethouder. Afsluitend: wij maken ons grote zorgen over de mate waarin dit college steeds weer versnellingsverzoeken indient om bovenop wettelijke taken en kaders geld van de Delftse belastingbetaler uit te willen geven, bijvoorbeeld aan het uitbreiden van de noodopvang en het eerder met terugwerkende kracht uitbetalen van de kostendelersnorm.

Dat geld had ook kunnen worden ingezet voor het verlagen van de gemeentelijke belastingen, het schoon, heel en veilig houden van onze stad, het opknappen van speeltuintjes in Delftse wijken of het op orde brengen van de Delftse sportvoorzieningen. Dit college mist een degelijke financiële partij die overzicht houdt, ervoor zorgt dat Delft niet méér geld uitgeeft dan verstandig is en de lasten voor Delftenaren niet laat stijgen. Daarom willen wij dit signaal afgeven en hebben wij de motie van Hart voor Delft mede ingediend. Ik heb een aanvullende vraag naar aanleiding van het amendement van Volt. Ik ben benieuwd of de wethouder kan toelichten of dit nog gevolgen heeft voor het aankopen van de portocabins en of het onderhouden daarvan op de lange termijn nog kosten met zich meebrengt. De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. Als het aan de SP ligt, hebben we alleen nog maar openbare scholen, maar daar hebben we het vandaag niet over. Vandaag gaat het over het schoolgebouw waar honderden Delftse kinderen onderwijs in gaan krijgen. Dat de aanbesteding hoger uitvalt dan verwacht, kan gebeuren, maar wat niet kan, is dat als de raad expliciet vraagt of de kosten uitlopen, dat niet direct aan de raad verteld wordt. Dat heeft twee redenen.

Als raadsleden iets vragen en een antwoord krijgen dat niet klopt, hoe kunnen zij er dan de volgende keer op vertrouwen dat het antwoord wél klopt? De tweede reden is dat het geven van incorrecte informatie afwijkt van de inhoud, omdat de raad steeds gedwongen wordt om op dit soort onzorgvuldigheden te reageren om dit in de toekomst te voorkomen. De VOORZITTER: Ik denk dat het goed is als de wethouder straks goed ingaat op het punt van "incorrecte informatie", want dat is nogal een uitspraak. Daar gaat de wethouder straks op in. De heer VISSER (CDA): Voorzitter. Onze fractie hecht grote waarde aan artikel 23 van de Grondwet, de vrijheid van onderwijs. Met dat als uitgangspunt moeten we de zorgplicht voor huisvesting, ook voor deze school, zo goed mogelijk verzorgen en invullen. Maar we hechten ook grote waarde aan verantwoordelijkheid en behoedzaam bestuur. Bij de algemene beschouwingen maar ook in andere debatten heb ik daar al het nodige over gezegd. Verantwoordelijkheid en behoedzaam bestuur betekenen voor ons ook: de gemeenteraad als hoogste orgaan in ons stadsbestuur in staat stellen om op een goede 8

manier besluiten te nemen. Daar hoort bij dat de raad tijdig, adequaat en zo volledig mogelijk wordt geïnformeerd. Daarover is bij dit agendapunt een motie ingediend. Ik heb vorige week in de commissievergadering al benoemd dat het CDA met klem aandacht vraagt voor de tijdigheid van stukken. Dat is ook de reden waarom we de motie van de heer Stoop mede hebben ingediend. Wethouder SCHREDERHOF: Voorzitter. Ik begin met het amendement. Ik denk dat het een passend amendement is, omdat we deze schoolunit voor een langere tijd gebruiken. Het start wel voor de islamitische school, die daar echt start en daar ook gaat groeien. Het idee was ook dat zij daar vanuit de huidige locatie in één keer naartoe zouden gaan, maar omdat de locatie niet op tijd gereed was vanuit bestemmingsplansituaties gaan ze nu tijdelijk naar het Karrepad, wat eigenlijk nooit de langetermijnbedoeling was. Het amendement verandert helemaal niks aan de relatie die wij met de islamitische school hebben. Wij bieden hun daar een plek. Wat er wel aan de hand is, is dat wij op deze locatie die units gekocht hebben. In eerste aanvang, waarover u tijden geleden geïnformeerd bent, was het idee nog huur. De vervolgstap was koop, misschien voor een korte termijn, en dan weer naar een ander. Nu is de lijn dat we deze locatie voor een langere termijn in handen houden.

Als het Islamitisch College daaruit groeit - dat hopen we; ze moeten groeien op die plek - kunnen we deze plek hard gebruiken, want we zijn met heel veel schuiven bezig. Ik denk dat dat heel belangrijk is. Ik denk dat ik daarmee voor een deel ook antwoord kan geven op de vraag van de VVD over de financiën. In eerste instantie hadden wij het idee om te huren. Dan geef je eenmalig je huurbedrag en een inrichting uit en daarna is het klaar. Als je deze locatie veel langer exploiteert, is in de aanbesteding het bedrag wel hoger geworden, maar is je kapitaallast over de tijd verspreid lager. Dat is natuurlijk logisch, want je gebruikt de locatie dan meer. Ik denk dat dat heel belangrijk is. Het misgaan van de aanbesteding heeft te maken met de feitelijke situatie dat er nu heel veel vraag is naar dat soort units. Eén aannemer heeft niet ingeschreven, één aannemer had een niet duidelijke prijs en één aannemer zat echt hoger. Wij hebben ook nog om ons heen gekeken of er op andere locaties andere prijzen komen. Maar je ziet dat de prijs van units op dit moment op allerlei niveaus, dus ook bij woningen die je nodig hebt voor mensen uit Oekraïne en voor schoolunits, hoger is dan de reguliere prijs. Een nieuwe aanbesteding was uiteindelijk dus naar hetzelfde traject gegaan. De bedoeling is dat het Islamitisch College daar in de zomer zit of in ieder geval in de vakantie verhuist.

Je tovert ze niet zomaar op de plek. Je moet de plek dus ook inrichten en je moet zorgen dat ze er staan, zodat het Islamitisch College zijn schoollokalen kan inrichten. Dat betekent dat je echt ruim voor de zomer gereed moet zijn. Vandaar deze aanpak. Het andere punt is het Onderwijshuisvestingsplan, waar deze locatie altijd in gezeten heeft. Eerder, op 24 november, hebben wij het gesprek gehad over het Karrepad. Wij hebben het Karrepad even tijdelijk gehuurd voor het Islamitisch College, maar dat is, met het verlengde contract dat we daar inzetten, feitelijk de plek die we vooral gaan gebruiken voor het Mercuriuscollege. In dat kader is mij gevraagd of die locatie nog extra kosten heeft. Dat gaat over inrichting, in eerste instantie voor het Islamitisch College en daarna als het Mercuriuscollege daarnaartoe gaat. Dat plan, de huurcontracten die we daar hebben en de inrichting lopen niet uit de financiën. Dat was op de 24ste. Ik heb die twee locaties naar eer en geweten in de communicatie niet aan elkaar gekoppeld, want dit is de locatie aan de Slauerhoff, die specifiek voor het Islamitisch College is. U heeft een aparte notitie gekregen over de overschrijding op het moment dat wij daarvan wisten. De laatste berichten die u heeft gekregen over het Islamitisch College, waren volgens mij van begin 2022. Wij zijn met de aanbesteding aan de slag gegaan.

De overschrijding van de aanbesteding hebben we op dat moment, op de 22ste, aan u gemeld. Wat ons betreft hoort het allemaal in onderwijshuisvesting, maar zijn het wel twee aparte trajecten. Als u wil dat ik die nog een 9

keer netjes op een rij zet - daar vraagt de motie ook om - dan doe ik dat heel graag, maar dat zijn de situaties die lopen. Mevrouw KOELEWIJN (ChristenUnie): Als ik het goed heb gehoord, zei de wethouder zojuist dat zij de raad heeft geïnformeerd zodra zij van die overschrijding wist, maar in de motie staat dat het tekort al bekend was op 22 november en 1 december. Ik vraag me dus af of de motie onjuist is. Of heb ik de wethouder zojuist verkeerd begrepen? Wethouder SCHREDERHOF: U kunt op het raadsvoorstel waarin dit aangegeven is, zien dat het raadsvoorstel van 22 november is. De heer STOOP (Hart voor Delft): Die notitie is van 22 november en daarin staat dat het 9 ton hoger is uitgevallen. Op 24 november zaten we in de commissie en op 1 december heb ik een stemverklaring afgegeven. Het was dan toch bij het college bekend op 22 november, voordat wij die commissievergadering hadden op 24 november? Wethouder SCHREDERHOF: Dat klopt, meneer Stoop, en ik heb zojuist geprobeerd om dat uit te leggen. U heeft mij toen een vraag gesteld. Nogmaals, die heb ik echt gezien in de context van het Karrepad en niet in de context van deze locatie aan de Slauerhofflaan en het Islamitisch College, dat daar uiteindelijk in zijn definitieve situatie gaat zitten. Maar nogmaals, ik wil de tijdlijn graag aan u geven. U had op dat moment het bericht al.

Het zou dus heel raar zijn als ik in mijn hoofd heel helder had dat het een relatie met het Karrepad had en dat ik dat daar toch niet gemeld heb. Maar nogmaals, ik zal die tijdlijn keurig aan u melden. Volgens mij heb ik daarmee een groot deel van de vragen beantwoord. De VOORZITTER: Er is geen behoefte aan een tweede termijn. Ik sluit de beraadslaging. In stemming komt amendement 9.A.1 (Units toevoegen als wissellocatie voor de uitvoering van het IHP) van Volt. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter. De wethouder gehoord hebbende zien wij nog steeds de noodzaak niet van deze hoge kosten en de extra financiering uit de algemene reserve. Daarom stemmen wij tegen dit voorstel, maar omdat het voorstel an sich het waarschijnlijk toch gaat halen, stemmen wij uit pragmatisch oogpunt voor het amendement van Volt. De heer STOOP (Hart voor Delft): Voorzitter. Ik kan mij alleen maar aansluiten bij de stemverklaring van mevrouw Voogt, want ik blijf het een raar verhaal vinden. Ze gooit het nu op het islamitisch onderwijs, maar daar hebben we het helemaal niet over. We hebben het over onderwijshuisvesting in den brede. De wethouder kan, als ik daarnaar vraag, wel zeggen dat ze het op dat moment niet zo scherp voor de geest had, maar volgens mij vergeet je 9 ton niet zo gauw.

De VOORZITTER: Meneer Stoop, deze stemverklaring wordt echt te lang. Op een bepaald moment wil de wethouder misschien weer reageren, terwijl ik de beraadslaging al gesloten heb. Gelukkig knikt ze nee, maar ik wil echt een oproep doen: stemverklaringen bestaan uit een of twee zinnen en that's it. Het amendement wordt met een digitale stemming aangenomen met algemene stemmen. In stemming komt motie 9.1.1 (Transparant en tijdig informeren van de gemeenteraad) van Hart voor Delft, de VVD, de SP en het CDA. De VOORZITTER: Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. 10

De heer VAN DER WOERD (ChristenUnie): Voorzitter. We zullen tegen de motie stemmen, maar we willen wel graag van de wethouder de tijdlijn van de gebeurtenissen in chronologische volgorde hebben. De heer CÜPPERS (STIP): Voorzitter. STIP begrijpt en is het ermee eens dat het proces beter had kunnen verlopen. Daar is in de commissie en zojuist ook veel over gezegd, maar we vinden dat de wethouder hier duidelijk op gereageerd heeft en we hebben er vertrouwen in dat dit goed wordt meegenomen. Daarom stemmen we tegen deze motie. Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter. Wij blijven erbij dat de raad onvolledig en onvoldoende is geïnformeerd. Vandaar deze motie. Mevrouw JANSSEN (PvdA): Voorzitter. Wij snappen de uitleg van de wethouder. Wij steunen die uitleg van de wethouder. We snappen echter ook dat de raad tijdig moet worden geïnformeerd. Daarom zijn wij heel blij met de toezegging die wij gehoord menen te hebben van de wethouder. De VOORZITTER: Over het tijdsverloop. Mevrouw GREMMEN (Volt): Voorzitter. Wij zullen de motie steunen. Dit is niet het enige voorstel op de agenda dat per 1 januari verjaart. We vinden het dus een belangrijk signaal om de raad tijdig te informeren en om dat los te zien van alleen het Islamitisch College. De heer STOOP (Hart voor Delft): Voorzitter. Ik merk dat de coalitiepartijen het begrijpen.

Wij zijn een van de weinige partijen die het ook begrijpen, maar wij begrijpen niet dat ze eigenlijk zeggen: er is iets niet goed gegaan, maar laat het maar zo. De motie wordt met een digitale stemming verworpen met 13 tegen 22 stemmen, waarbij het CDA, Hart voor Delft, de SP, de VVD en Volt ervoor hebben gestemd. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Voorzitter. Ik zag een hele andere uitslag van de stemming op mijn scherm. Ik weet dus niet of het goed gaat. De VOORZITTER: Dan doen we het nog een keer, want better safe than sorry. Kan de uitslag nog een keer boven water komen? O, dat is lastig. De motie is verworpen met 13 stemmen voor en 22 stemmen tegen. Ik gaf aan dat Hart voor Delft, het CDA, de SP, de VVD en Volt ervoor hebben gestemd. Dat klopt ook met de discussie die we met elkaar hebben gehad. Mevrouw DE KONING (Hart voor Delft): Ik geloof u wel, maar op mijn scherm bleef "35 voor en 0 tegen" staan. De VOORZITTER: Dan is er iets niet goed gegaan, want dat was het amendement. Dan is het bij u niet doorgeschakeld. Ik vraag u om daar in de volgende ronde, bij de stemming over het voorstel, heel goed op te letten. In stemming komt het geamendeerde voorstel. Het geamendeerde voorstel wordt met een digitale stemming aangenomen met 27 tegen 8 stemmen, waarbij de VVD en Hart voor Delft ertegen hebben gestemd.

De VOORZITTER: Ziet u nu hetzelfde als ik, mevrouw De Koning? Ja? Heel fijn. Dan is het weer op orde, hoop ik. 11

XX. College van B en W - Huisvestings- en opvangvraagstukken doelgroepen (nr. 2245566) en voorstel van het college aan de raad inzake flexwoningen Mozartlaan (nr. 2249626). De VOORZITTER: Hart voor Delft en de VVD overwogen een motie en gaan die ook indienen. De VVD is de eerste indiener. Mevrouw VOOGT (VVD): Voorzitter. In de commissie hebben we aangegeven dat ook hier niet duidelijk is waarom de wethouder vooruitlopend op besluitvorming in de raad een inschrijving heeft gedaan voor een aanbesteding voor de bouw van flexibele sociale huurwoningen, waarbij de locatie al is aangewezen zonder dat de buurtbewoners of de raad daarvan op de hoogte gesteld waren of erbij betrokken waren. Daar heeft de VVD grote moeite mee. Daarnaast dient de opvang van asielzoekers/statushouders integraal te worden benaderd, zodat duidelijk is welke impact de opvang en de huisvesting heeft voor onze stad, de gemeentelijke financiën en onze voorzieningen en veiligheid. Wat de VVD betreft hadden deze agendapunten bij elkaar gevoegd kunnen worden, want ze hangen nogal met elkaar samen. Dat blijkt ook uit de motie die wij indienen. Ten aanzien van het toevoegen van extra sociale huurwoningen met een tijdelijk karakter is het voor de balans in de Buitenhof niet goed om daar, waar al relatief hoge aantallen sociale huurwoningen zijn, nog eens 200 extra sociale huurwoningen te bouwen.

Dat brengt de wijk, die al uit balans is, nog verder uit balans. Op basis van de Woonvisie wordt juist gewerkt aan het herstel van de balans in wijken door meer betaalbare middeldure huur en koop toe te voegen. De heer JAFF (GroenLinks): Het is nogal een uitspraak om te stellen dat de Buitenhof uit balans is. Wat verstaat u onder de uitspraak dat een wijk uit balans is? Mevrouw VOOGT (VVD): Hetzelfde als wat we in de ook door u ondertekende Woonvisie met elkaar bedoeld hebben: wij willen dat er een balans is tussen betaalbare woningen, sociale huurwoningen, middeldure en dure woningen, zodat je gemixt kan wonen. Volgens mij was u het daar altijd mee eens. De heer JAFF (GroenLinks): Ik denk dat dat toch wat anders is dan dat een wijk uit balans is. Maar goed, dan nog een andere vraag. Welk probleem of welk risico ziet u met de bouw van deze 200 woningen? Ik heb een beetje moeite met het frame dat hier neergezet wordt alsof er een heel groot probleem ontstaat door de verlenging van het huisvesten van die 200 flexwoningen en alsof de problematiek weg is als we die woningen niet bouwen. Ik vind dat een nogal rare frame. Hoe ziet u dat? Mevrouw VOOGT (VVD): Zoals we al zeiden, zijn er al relatief veel sociale huurwoningen in de Buitenhof.

Wij zijn met elkaar aan het werk om die balans weer te herstellen, waardoor we relatief een betere balans krijgen en mensen uit de sociale huur ook kunnen doorstromen naar een betaalbare huurwoning. Dat is voor de stad en voor de wijk alleen maar beter. De heer JAFF (GroenLinks): Dan heb ik nog een laatste vraag en dan stop ik. Welke problemen heeft u de afgelopen periode gezien of ervaren? Mevrouw VOOGT (VVD): Het is een statement dat wij maken en dat altijd gemaakt wordt ten aanzien van die balans. Volgens mij is dat gewoon het uitvoeren van de Woonvisie. Het gaat niet zozeer om wat ik ervaar, want ik woon zelf in de Buitenhof en ik vind het een prima wijk. Het gaat volgens mij om wat we met elkaar hebben afgesproken in de Woonvisie. Dat moeten we ook realiseren. Ik denk juist dat het goed is dat we overal die balans terugvinden, zodat we daar stadsbreed aan kunnen werken en kunnen kijken of er andere plekken zijn om sociale huurwoningen aan toe te voegen. We kunnen ze bijvoorbeeld ook in de binnenstad plaatsen of in andere wijken, waar relatief veel minder sociale huur is. Dat is dus eigenlijk het voorstel. We zijn ook heel benieuwd waarom voor deze locaties is gekozen. 12

Wij zijn ook heel benieuwd wat de impact is van het toevoegen van 200 sociale huurwoningen. Daarom dienen wij samen met Hart voor Delft en eigenlijk ook Onafhankelijk Delft - maar die zijn helaas verhinderd - een motie in met drie oplossingsrichtingen: onderzoeken of de flexwoningen op het terrein van de TU Delft geplaatst kunnen worden, onderzoeken of de noodopvang in het kader van het volgende onderwerp ook beschikbaar gesteld kan worden voor ontheemden uit Oekraïne - dat mag, want het hoge gerechtshof heeft bepaald dat er geen onderscheid mag worden gemaakt en dat ontheemden en asielzoekers uit andere landen samengevoegd kunnen worden in de noodopvang; er is dus beletsel om beide groepen te mixen op het terrein van de TU Delft - en in de Huisvestingsverordening opnemen dat een vastgesteld percentage van sociale huurwoningen aan Delftenaren wordt toegewezen. Delft heeft het op één na grootste woningtekort. We vinden het onbegrijpelijk dat dit college woningen wil maken voor Oekraïners en statushouders in plaats van het huisvesten van Delftenaren. Daarnaast is er ook geen landelijke taakstelling. De heer TREFFERS (Volt): Ik hoor u heel vaak verwijzen naar de Woonvisie. U vindt de balans heel belangrijk, zoals we die allemaal hebben afgesproken in de Woonvisie.

In het laatste dictum stelt u voor om al een halfjaar voordat we de Woonvisie uitgebreid met elkaar gaan bespreken, vast te leggen dat daarin sowieso moet staan dat het specifiek voor Delftenaren moet zijn. U vindt de Woonvisie zo belangrijk. Zij is de basis van wat u wil bereiken, maar toch stelt u in het laatste dictum eigenlijk een best wel grote maatregel voor. Zou u daarop kunnen reageren? Mevrouw VOOGT (VVD): Bent u het er dan niet mee eens dat we een bepaald percentage aan Delftenaren zouden moeten toebedelen? Dat is immers bij wet vastgelegd. Dat mag dus. Wellicht kunnen we daar alvast op vooruitlopen. De heer TREFFERS (Volt): Ik ben het er in ieder geval niet mee eens dat dat percentage 100% zou moeten zijn. Het lijkt me heel goed om uitgebreid te praten over hoeveel mensen er al in Delft wonen die door moeten stromen, maar niet zomaar in het laatste dictum bij een bespreking die eigenlijk over flexwoningen gaat. Mevrouw VOOGT (VVD): Uiteraard. Volgens mij zijn de heer Treffers en ik het helemaal met elkaar eens, want er staat ook niet we 100% willen toewijzen. Dat mag ook niet van de wet. Het lijkt me fijn als Delft daarin gewoon de wet volgt. Dat lijkt me dus helemaal prima. Het kan ook een kader zijn dat we alvast meegeven om opgenomen te worden in de Huisvestingsverordening. De VOORZITTER: Meneer Treffers, ik geef u nog één keer de gelegenheid om uw punt te maken.

De heer TREFFERS (Volt): Ik wil heel kort aangeven dat we het helemaal niet helemaal met elkaar eens zijn. Mevrouw VAN VELZEN (D66): Mevrouw Voogt geeft in haar overwegingen aan dat het gerechtshof heeft geoordeeld dat er geen ongeoorloofd onderscheid mag zijn tussen asielzoekers en vluchtelingen uit Oekraïne, maar heeft u in de uitspraak van het gerechtshof ook gelezen dat de opvang in de meeste gevallen helemaal niet voldoet en dat er niet van gemeenten kan worden gevraagd dat ze het onmogelijke doen? De noodopvang, waar asielzoekers - als het goed is - korte tijd wonen, is niet hetzelfde als Oekraïners die misschien wel drie jaar lang in zo'n container zouden moeten blijven. Is dat dan wat u bedoelt?

13

Mevrouw VOOGT (VVD): Inderdaad, volgens mij stellen wij juist dat het goed is om de huidige noodopvangvoorzieningen op een zodanig niveau te krijgen dat je er ook langer zou kunnen verblijven. Dat lijkt me dus helemaal prima. Ja, dat lijkt me een goed voorstel. Mevrouw JANSSEN (PvdA): Alvast vooruitlopend op het volgende onderwerp: het is heel fijn om te constateren dat u goede voorzieningen van belang vindt. Vindt u het dan ook belangrijk dat er eigenlijk meer asielzoekers in dat opvangcentrum komen, waardoor we een grotere hoeveelheid voorzieningen kunnen realiseren? De VOORZITTER: Mevrouw Voogt, mag ik u erop wijzen dat u nog anderhalve minuut heeft? Ik zou dus zeggen: heel kort en krachtig, want de raadsleden stellen de vragen, maar u gaat over uw antwoord. Mevrouw VOOGT (VVD): Precies. Ik kom hier bij het volgende agendapunt uitgebreid op terug. Ik beëindig daarmee mijn betoog. De VOORZITTER: Daarmee heeft u toch nog 1 minuut en 18 seconden. Benut ze goed, VVD! Door de fracties van de VVD en Hart voor Delft wordt motie 9.2.1 (Flexwoningen op terrein TU Delft) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op donderdag 22 december 2022, constaterende dat: • • • • •

de wethouder op 6 december heeft besloten om, vooruitlopend op besluitvorming in de raad, de aanbesteding voor de bouw van flexwoningen voor statushouders en Oekraïners te starten; omwonenden en de raad hierdoor verrast zijn; er geen wettelijke taakstelling is die verplicht om Oekraïners op te vangen; TU Delft grond beschikbaar heeft gesteld voor noodopvang van asielzoekers; er om € 8.000.000 uit de Delftse algemene reserve wordt gevraagd, waarbij het onduidelijk is hoeveel van deze kosten door het Rijk worden gedekt;

overwegende dat: • • •

• • • •

asielzoekers op dit moment worden gehuisvest op door de TU Delft beschikbaar gestelde grond; de opvang van Oekraïners, statushouders en asielzoekers op dit moment niet integraal worden benaderd; het gerechtshof in Den Haag heeft geoordeeld dat er geen ongeoorloofd onderscheid gemaakt mag worden tussen vluchtelingen uit Oekraïne en asielzoekers uit andere landen. Beide groepen zijn op de vlucht voor oorlog en geweld. Deze groepen moeten gelijk behandeld worden. Dit houdt in dat er geen beletsel is deze groepen te mixen en beide noodopvang te bieden op het terrein van de TU; TU Delft mogelijk extra grond beschikbaar heeft en deze grond ook gebruikt kan worden om flexwoningen te bouwen; er onvoldoende betaalbare middeldure- huur en koopwoningen zijn voor Delftenaren; de Woonvisie bovendien oproept om de balans in wijken te herstellen, wat betekent dat in plaats van sociale huur middeldure woningen zouden moeten worden toegevoegd aan de Buitenhof; in de Huisvestingsverordening kan worden vastgelegd dat Delft bij de toewijzing van sociale huurwoningen voorrang kan geven aan Delftenaren; 14

verzoekt het college om: • • • • •

de opvang van Oekraïners en asielzoekers integraal te benaderen; te onderzoeken of de TU Delft grond beschikbaar kan stellen voor het bouwen van flexwoningen voor statushouders en Oekraïners; de noodopvang ook in te zetten voor de opvang van Oekraïners; de Woonvisie serieus te nemen en recht te doen aan balans in de wijken en het vooral bouwen van middeldure huur en koopwoningen; de Huisvestingsverordening (wanneer deze voorligt) te wijzigen en daarin op te nemen dat Delftenaren bij de toewijzing van sociale huurwoningen voorrang krijgen op mensen buiten Delft en andere doelgroepen,

en gaat over tot de orde van de dag." Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Voorzitter. Goedenavond, allen. Het moge duidelijk zijn waarom Hart voor Delft deze motie mede heeft ingediend. De meeste punten hebben wij afgelopen week ook al benoemd in de commissievergadering. Ik ben echt niet van plan om dat allemaal te gaan herhalen, zeker gezien de tijd. Dank aan mevrouw Voogt voor haar woorden, voor al het werk dat zij heeft verzet en voor de bereidheid om al onze punten op te nemen in de motie. Eén ding wil ik nogmaals duidelijk maken: Hart voor Delft heeft geen problemen met de opvang van asielzoekers - ik hoop dat u dat allemaal goed hoort - en met de opvang van mensen uit Oekraïne. De woningnood vormt de basis voor deze moties. De oorzaak van deze woningnood is buiten ons bereik, maar we moeten er wel mee dealen. Een oplossing is niet direct voorhanden. Tot dan moeten we alles aangrijpen om de woningnood op te heffen. De heer JAFF (GroenLinks): Ik ben blij dat Hart voor Delft noemt dat de oorzaken van de woonproblemen niet bij ons liggen, maar voornamelijk bij de partijen aan de overkant van Hart voor Delft; maar dat even terzijde. Ik heb het verkiezingsprogramma van Hart voor Delft er nog eens bij gepakt. Daarin staat dat Hart voor Delft sociale woningbouw juist wil handhaven en versterken voor onze Delftse inwoners.

In het vierde deel van het dictum van deze motie lees ik dat er volgens Hart voor Delft juist middeldure huur- en koopwoningen gebouwd moeten worden. Hoe rijmt dat? Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Meneer Jaff, ik snap uw vraag, hoe het rijmt, niet helemaal, maar we hebben een heel korte tijd en ik wens mijn tijd niet helemaal te gebruiken, net zoals mevrouw Voogt, waardoor mijn collega's straks helemaal geen spreektijd meer zouden hebben. U haalt het verkiezingsprogramma erbij. Dit gaat over iets heel anders. Met alle respect, ik wil doorgaan met mijn betoog. De heer JAFF (GroenLinks): Ik vind dit een gek antwoord. Ik stel een hele duidelijke vraag. U geeft aan: wij willen sociale woningen bouwen in Delft en wij willen dat aspect verstevigen. In de motie vraagt u precies het tegenovergestelde. Hoe rijmt dat? Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Ik snap het niet. Wij zijn voor sociale woningen. Waar heeft u het over? De heer JAFF (GroenLinks): Ik constateer dat Hart voor Delft zijn eigen motie niet snapt. Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Ik vervolg mijn betoog. De achterban van Hart voor Delft woont niet in mooie grachtenhuizen, in het Agnetapark of aan de binnenstad. Onze achterban woont aan de Mozartlaan, waar ineens ruimte is voor de bouw van flexwoningen, woningen waar onze achterban al jaren op wacht. De ouderen willen hun kinderen van 15

achter in de 20 de deur uit hebben of de jongeren willen een gezin starten. Dat kan niet, want ze hebben geen woning. Daarom maakt Hart voor Delft zich er hard voor om de flexwoningen te bestemmen voor Delftse jongeren - sociale woningbouw, meneer Jaff - en om de ontheemden uit Oekraïne bijvoorbeeld op het terrein van de TU te laten verblijven. Daar kunt u allen in deze raad iets van vinden, maar dat vinden wij prima. Onze achterban weet dat wij het hebben geprobeerd. Hart voor Delft wil ook een opmerking maken over de samenstelling van de Oekraïense ontheemden. Mevrouw JANSSEN (PvdA): Het is mooi dat Hart voor Delft voor meer sociale huurwoningen voor jongeren is. Dat vinden wij helemaal fantastisch. We vinden het ook van belang dat u de asielzoekers op wil vangen; daar zijn we ook heel erg voor. Maar jullie zijn voor het niet uitbreiden van het aantal opgevangen asielzoekers, terwijl de Oekraïners daar wel heen moeten. Voor Oekraïners hebben we een aantal plekken. Dan blijft er toch minder plek over voor de asielzoekers en dan gaan we feitelijk toch minder asielzoekers opvangen? Bent u daar dus echt zo voor? Mevrouw GROBBEN (Hart voor Delft): Ja, wij zijn voor het opvangen van minder asielzoekers, die 200, maar dat is een ander punt. Dit gaat over de flexwoningen aan de Mozartlaan.

Er bereiken ons steeds meer berichten dat de groep, terwijl de oorspronkelijke groep bestond uit vrouwen en kinderen, nu voor ruim 30% uit mannen bestaat. Dat zijn geen mannen boven de 60 of met een medische beperking, maar mannen die om wat voor reden dan ook hun land niet als soldaat willen dienen maar liever een veilig heenkomen zoeken in bijvoorbeeld Nederland. Deze Oekraïense vluchtelingen genieten in tegenstelling tot asielzoekers uit bijvoorbeeld Syrië, Afghanistan of Eritrea een voorkeurspositie. Daar waar deze asielzoekers uit andere oorlogsgebieden in de noodopvang moeten verblijven, verblijven de Oekraïense mannen in heel wat betere woningen: geen containers, maar nieuwbouw, nieuwe flexwoningen midden in een woonwijk. De vraag bij deze groep is niet of zij terug willen maar eerder of zij terug mogen. En wat dan? Dan zijn het officieel vluchtelingen en geen ontheemden. Worden ze dan aangemerkt als vluchteling en verhuizen ze dan alsnog naar het TU-terrein? Mevrouw VAN VELZEN (D66): Voorzitter. Naar aanleiding van de commissievergadering heb ik nog een openstaande vraag over het financiële risico van de flexwoningen. Ik heb namelijk niet het gevoel dat mijn vraag in de commissie is beantwoord. Ik zou de wethouder het volgende willen vragen.

Als ik het goed heb begrepen, wordt er nu 8 miljoen uit de algemene reserve gehaald om drie jaar lang Oekraïense mensen te huisvesten in deze 84 niet 200 - flexwoningen, staat het Rijk garant voor die drie jaar en is de restwaarde 60%. Als er over een halfjaar geen Oekraïense mensen meer zijn, hoe gaan we dat dan betalen en kunt u de raad dan informeren over wie daar dan gaan wonen? Want die woningen staan daar dan. Het zou dus zonde zijn om ze dan leeg te laten staan. Ik zou dus graag willen weten hoe dat proces gaat als er geen Oekraïners zijn en hoe we dat dan gaan bekostigen. De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. We hebben het in de commissie al uitgebreid over de flexwoningen gehad. Daarom zal ik me vooral richten op de motie, maar ik vind het belangrijk om kort de context te schetsen, want die heeft alles te maken met de motie. Die context is niet alleen Delft; die context is onder andere Oekraïne, waar mensen op dit moment moeten vluchten voor een verschrikkelijke oorlog en een ijskoude winter. Die context is ook Ter Apel, maar overigens ook de rest van Nederland, waar mensen zijn die van buiten Europa zijn gevlucht voor oorlog, politieke vervolging of vervolging op basis van geaardheid of identiteit. Die context is een huisvestingscrisis waar veel mensen mee te maken hebben, binnen en buiten Delft.

Nu ligt er een voorstel voor ons waarmee de gemeente een stap in de goede richting zet: we gebruiken flexwoningen om tijdelijk de druk op de markt te verlichten. Ons commissielid Eva Brussaard begon haar bijdrage in de 16

commissie met: "Laten we ons focussen op de inzet en de successen van flexwoningen en op hoe we dat succes kunnen vergroten in plaats van te gaan zitten kibbelen over doelgroepen." Dat brengt me op de motie van de VVD en Hart voor Delft. Wij kunnen ons deels vinden in de zorgen, want ook wij vinden de balans in wijken erg belangrijk en ook wij denken erover na hoe je ervoor kan zorgen dat mensen niet alleen in een wijk wonen, maar de wijk ook kunnen versterken, bijvoorbeeld door ontmoetingsplekken te realiseren. De vraag aan de wethouder is of er actief wordt nagedacht over ontmoetingsplekken in de zones waar nu flexwoningen worden gerealiseerd. De voorstellen van de VVD en Hart voor Delft gebruiken heel veel mooie woorden om eigenlijk te zeggen: wij willen die mensen die zoveel last hebben van de asielcrisis, waar Delft al jarenlang om allerlei redenen geen bijdrage aan heeft geleverd, nu niet helpen. Daar kunnen wij het als Volt niet mee eens zijn. Daarom zullen wij tegen de motie stemmen. De heer VAN DER SLUIS (SP): Voorzitter. Ik wil het hebben over de motie van de VVD en Hart voor Delft, de motie Flexwoningen. Ik vraag me af wat het doel van die motie is. Ik heb de fractievoorzitter van de VVD vaak horen zeggen dat politiek theater is. Dat kan zo zijn, maar deze motie is echt alleen voor de bühne.

Er wordt hier geprobeerd om de containers die gebruikt worden als noodopvang voor asielzoekers, te verwarren met sociale huurwoningen, alsof het neerzetten van deze containers ten koste gaat van sociale woningen en alsof Delftse woningzoekenden in die containers zouden willen gaan wonen. Het signaal dat hiervan uitgaat, is dat het door de asielzoekers en de Oekraïners komt dat er te weinig betaalbare woningen in Delft zijn. Dat is klinkklare onzin, zoals de VVD en Hart voor Delft zelf ook wel weten. Mevrouw VOOGT (VVD): Een korte interruptie op wat de heer Van der Sluis zegt over het verwarren van de sociale huurwoningen en dat dit geen impact heeft op de Delftse woningmarkt. Dat heeft het natuurlijk in feite wel, want deze mensen stromen ook allemaal door naar een sociale huurwoning in Delft. Dat verstopt de markt dus nog meer, waardoor Delftenaren minder kans op een woning hebben. De heer VAN DER SLUIS (SP): Asielzoekers die hier worden opgevangen, worden op het moment dat zij een status krijgen, verdeeld over het hele land naar rato van wat er afgesproken is en hoeveel asielzoekers iedere gemeente krijgt. Dat heeft helemaal geen relatie met hoeveel mensen we hier tijdelijk opvangen. Dit klopt dus gewoon niet. Met andere woorden: het is allemaal voor de bühne. Zoals ik al zei, weten de VVD en Hart voor Delft dit zelf ook wel.

In plaats van aan dit theater mee te doen, zet de SP zich echt in voor betaalbare woningen in onze stad. Wij zijn dus tegen deze motie. Mevrouw VERDUIJN (STIP): Voorzitter. Laten we niet vergeten dat het gewoon oorlog is. Dat merken we allemaal. Hoewel wij dit vooral in onze portemonnee voelen, is er ook een veel heftigere kant van dit verhaal. Ik kan me amper voorstellen hoe heftig het is om te vluchten uit je eigen land omdat er een oorlog is. Ik kan me hier niet in verplaatsen, maar ik kan me voorstellen dat het voor een moeder en haar kinderen fijn is dat zij hier een dak boven hun hoofd kunnen krijgen en geholpen worden op het moment dat ze eindelijk op deze vreemde plek, in Delft, aangekomen zijn. Wij staan achter dit voorstel. STIP vindt het goed om te zien dat flexwoningen later ook gebruikt kunnen worden om andere doelgroepen te huisvesten. De financiering lijkt ook goed afgewogen te zijn. De risico's lijken hiermee klein. STIP is positief over dit voorstel en kijkt uit naar de uitvoering hiervan. Wij kunnen ons niet vinden in de motie om deze groep mensen naar het TU-terrein te verplaatsen. Wij moeten als gemeente onze verantwoordelijkheid nemen en deze mensen huisvesten. De plek aan de Mozartlaan vinden wij daar geschikt voor. 17

De VOORZITTER: Mevrouw Verduijn, van harte gefeliciteerd, want dit was uw maidenspeech. Het was een speech met een warm hart voor de mensen over wie we hier spreken, waarbij ook de context werd geschetst waar mensen zich op dit moment in begeven. Ik denk dat we ons eigenlijk allemaal heel goed realiseren hoe zwaar dat is, zeker voor de mensen die op dit moment ter plekke in Oekraïne zijn. Dank voor dit mooie betoog en alle goeds bij de verdere betogen die u hier nog zult houden. Gefeliciteerd! (Applaus) Mevrouw JANSSEN (PvdA): Voorzitter. Ik wil mij aansluiten bij de woorden van Volt, de SP en STIP. Ik vind dat wij als stad onze waardigheid tonen door deze mensen op te vangen en ook opvang van goede kwaliteit te bieden. De heer JAFF (GroenLinks): Voorzitter. Ook mijn partij is trots op de intenties van onze gemeente om zorg te dragen voor de meest kwetsbare mensen. Wat de motie betreft: wij vinden het heel pijnlijk dat jarenlang falend beleid wordt geschoven op een groep kwetsbare mensen die nergens anders terechtkunnen. Daar gaan wij dus uiteraard tegen stemmen. De heer VISSER (CDA): Voorzitter. In de commissievergadering heeft het CDA al aangegeven hoe wij het bestuurlijke proces rondom de flexwoningen hebben ervaren. Dat zal ik niet herhalen, maar volgens mij was onze mening vergelijkbaar met die van de ChristenUnie.

Wat de opvang van Oekraïners betreft: in de motie worden de Oekraïners, de asielzoekers en statushouders naar ons gevoel op één hoop gegooid. Volgens mij zijn het echt verschillende vraagstukken en vraagt dit maatwerk per doelgroep. Het CDA vindt het belangrijk dat onderlinge ontmoeting wordt gestimuleerd en dat mensen actief kunnen deelnemen aan de samenleving. Daar past bij dat we deze mensen waar mogelijk ook opnemen in de stad. De ingediende motie staat daar haaks op. Daarom zullen wij daartegen stemmen. Ik heb nog wel een vraag aan de wethouder. Ik ben heel benieuwd naar het antwoord op de vraag van mevrouw Van Velzen, die ik van harte steun. Maar ik ben ook benieuwd hoe de wethouder in het vervolg van het proces ook de bewoners actief meeneemt in de ontwikkelingen die rond de Mozartlaan zullen plaatsvinden. Wethouder SCHREDERHOF: Voorzitter. Ik zal u heel even meenemen in de zoektocht die wij hebben gehad. Daarin moet u echt een onderscheid maken: als het over asielzoekers en over uitbreiding gaat, gaat het echt over de plek van de TU. Je gaat elders niet opeens een nieuwe plek voor asielzoekers of een noodopvang maken. Dat is dus echt een andere groep. Ten aanzien van de andere twee punten, de Oekraïners en de flexwoningen die we deels voor statushouders inzetten - dat is een regulier proces - hebben we een vergelijkbare zoektocht doorlopen met verschillende kaders.

Dat heeft uiteindelijk twee locaties opgeleverd. We hebben dus de hele stad doorlopen en hebben mogelijkheden onderzocht. Daar zijn twee locaties uit gekomen. Daarbij is heel duidelijk dat de locatie voor de Oekraïners een kortere termijn heeft dan de locatie aan de Brasserskade; daar kom ik zo op terug. De 8 miljoen die gereserveerd is, wordt betaald uit de financiering die wij krijgen voor de Oekraïense vluchtelingen; dat staat ook in het voorstel. Ik kom straks terug op de risico's waarnaar is gevraagd. Dat geld is nodig omdat mensen daarmee overdag kunnen leven, maar daarin zit ook de huisvestingslast die we nu hebben, want deze Oekraïense vluchtelingen wonen nu ook ergens. Wonen is nooit gratis. Dat is dus apart geld en komt niet uit onze reserve. 18

Wij hebben niet aanbesteed. Het Rijksvastgoedbedrijf heeft een grote aanbesteding in Nederland gedaan, omdat we ervan uitgaan dat er heel veel vraag naar flexwoningen is. Als je heel veel vraag hebt, moet je voortijdig inkopen, want anders sta je achterin de rij, ben je niet aan de beurt of is het duur. Wij zijn dus aangesloten bij wat het Rijksvastgoedbedrijf doet. We hebben aangegeven dat wij graag willen afnemen, maar dat wij simpelweg wel een omgevingsvergunning nodig hebben. Die dingen hebben te maken met het proces dat je met bewoners hebt. Dat is dus de andere lijn. Wij hebben dus geen aanbesteding gedaan. U moet ervan uitgaan dat de financiering en de wijze waarop we daarmee omgaan, totaal verschillend zijn bij Oekraïense vluchtelingen, statushouders en asielzoekers. Ik denk dat mijn collega straks nog even ingaat op de asielzoekers, maar de Oekraïense vluchtelingen bieden wij een tijdelijke plek, met het idee dat mensen ook weer teruggaan. Als iemand een status heeft gekregen, hebben wij gewoon de verantwoordelijkheid om te huisvesten. We zitten binnen verschillend rijksbeleid en het wordt ook verschillend gefinancierd. Er werd gesuggereerd dat de TU een andere keuze zou kunnen maken.