BIJLAGE 5 Ondernemingsplan 2027-2031
Tekst van het document
Ondernemingsplan
Een nieuw Museum Prinsenhof Delft 2027 – 2031
Een nieuw Museum Prinsenhof Delft 2027 – 2031
3
Inhoud Voorwoord
4
Missie, visie, kernwaarden en strategische doelstellingen
5
1 De stad: vergroten van de rol en betekenis voor de stad - De relatie tussen de stad en het museum
8
2 Het programma: meerstemmigheid en gelaagde verhalen - Een verhalend museum - Tijdelijke tentoonstellingen - De Delftse blik - Educatie en een leven lang leren
10
3 De collectie: drie thema’s en hedendaagse relevantie - Collectie van de stad Delft - Zorg en aandacht voor de objecten
16
4 Het publiek: bereiken van meer mensen met meer impact - (Inter)nationaal op de kaart - Positionering - Wie bereiken we? - Hoe bereiken we de doelgroepen?
18
5 Het gebouw: open, toegankelijk, duurzaam en gastvrij - Aangename bezoekerservaring en aantrekkelijke publieksvoorzieningen - Verduurzaming - Verhuur - Museumcafé, museumwinkel en Winkeltje Kouwenhoven
22
6 De organisatie: versterking van de organisatie - Organisatieontwikkeling - Organigram - Samenwerking en partnerschappen - SWOT analyse
24
7 Waarde voor de stad en exploitatie - Economische impact, directe en indirecte bestedingen en werkgelegenheid - Externe en interne ontwikkelingen - Prognose bezoekersaantallen na heropening - Tariefstelling - Exploitatieprognose
26
4
Ondernemingsplan
Een nieuw Museum Prinsenhof Delft 2027 – 2031
Voorwoord
Missie, visie, kernwaarden en strategische doelstellingen De grondslagen voor het vernieuwde Museum Prinsenhof Delft zijn verankerd in onze missie, visie en kernwaarden.
Bezoekers lopen via de Prinsentuin en de uitnodigende nieuwe entree het verbouwde en vernieuwde Museum Prinsenhof Delft binnen. Daar treffen zij een compleet gerestaureerd museum dat toegankelijk en duurzaam is. Met mooie goed geklimatiseerde museumzalen en daglicht dat door de ramen naar binnen valt. Er is een welkom entreegebied met een lift, een aantrekkelijk museumcafé, een museumwinkel en Studio Prinsenhof waar jong en oud leren en ontdekken. De vaste presentaties in het museum zijn aansprekend en eigentijds. Binnen de thema’s Willem van Oranje, Delfts Blauw en de Delftse Meesters is er ruimte voor collectiestukken uit de negentiende eeuw en het werk van de kunstenaars uit de Nulgroep. Ook is er hedendaagse kunst te zien. We tonen Nederlandse iconen die in deze stad tot bloei konden komen door de dynamische interactie tussen Delft en de wereld. Een interactie die naast hoogtepunten van culturele uitwisseling ook dieptepunten van oorlog en slavernij kent. De vormgeving van de tentoonstellingen is van hoge kwaliteit en de verhalen zijn verrassend, meerstemmig en divers. In alles klinkt de verbinding tussen de stad Delft en de wereld door. Het verhaal van Delft is een nationaal verhaal met internationale impact. Bezoekers voelen en ervaren dat! Het monumentale Prinsenhof zelf, met de twee kogelgaten die getuigen
van de moord op Willem van Oranje, speelt de hoofdrol. De luiken van het museum, een bijzonder Top 100 monument, staan open. De inwoners van Delft zijn er trots op, bezoekers uit binnen- en buitenland trekken er naartoe. Een bezoek aan het museum is de ideale start van een ‘dag’ of een ‘weekendje’ Delft. Museum Prinsenhof Delft speelt een hoogwaardige en onderscheidende rol in de stad Delft én in het (inter)nationale museale aanbod! In dit Ondernemingsplan 2027-2031 staat het verbouwde en vernieuwde Museum Prinsenhof na heropening centraal. Aan de hand van zes strategische doelstellingen bieden we een blik op het vernieuwde museum. We schetsen de relatie tussen het museum en de stad, het programma, de collectie, het publiek, het gebouw en de organisatie. In het laatste hoofdstuk is er aandacht voor de waarde die het museum levert aan de stad Delft en aan ons land en de exploitatie. Janelle Moerman Directeur Museum Prinsenhof Delft
Missie Museum Prinsenhof Delft is een museum van nationale betekenis en deelt, verrijkt en bewaart haar bijzondere Delftse collectie met een zo divers mogelijk publiek. Iedereen moet zich er welkom voelen. De bijzondere geschiedenis van het gebouw en de betekenisvolle verhalen over kunst, cultuur en geschiedenis versterken elkaar en zijn eigentijds en onderscheidend. Daarmee inspireren en verbinden we de inwoners van Delft en onze (inter)nationale bezoekers. Visie De wereld van vandaag is permanent in beweging en verandering. Kunst, cultuur en geschiedenis helpen ons om de wereld om ons heen te duiden en te begrijpen. Delft was en is een open, compacte, herkenbare stad met eigenzinnige mensen en een internationale reputatie van innovatie. De fascinerende en permanente wisselwerking tussen Delft en de wereld is voor Museum Prinsenhof Delft het programmatische vertrekpunt. Kernwaarden Kwaliteit: Inhoud en vorm van alles wat we doen heeft kwaliteit. Dat betekent dat we met een aansprekende programmering een helder en enthousiasmerend verhaal vertellen dat met zorg is vormgegeven. Onze bezoekers en partners herkennen en erkennen de kwaliteit. Het museum kan zich meten met gelijksoortige musea en stijgt er bovenuit. Ook de organisatie kenmerkt zich door kwaliteit: collega’s werken professioneel en volgen en initiëren ontwikkelingen op hun vakgebied.
5
Authentiek: Alles wat we doen past bij ons museum, de organisatie en de stad Delft omdat het voortvloeit uit de thema’s die we centraal stellen. We doen dat met een nieuwsgierige blik en met oog voor innovatie en experiment. Onze programmering is daardoor herkenbaar als typisch Museum Prinsenhof Delft. Verbindend: We hebben een open en actieve houding naar de samenleving en de stad Delft. Aan de ene kant zijn wij cultuurdrager: een historische plek waar we de collectie van de stad tonen en tijdelijke tentoonstellingen organiseren. Aan de andere kant is het museum een belangrijke cultuuraanjager die zelf de wijken ingaat om bewoners te ontmoeten, beter te leren kennen en samen nieuwe dingen te maken om zo een gedeeld verleden en toekomst te creëren. Het museum staat open voor iedereen, stimuleert de dialoog en is een ontmoetingsplek waar mensen met elkaar in gesprek kunnen gaan zodat er meer begrip komt voor elkaar: we zijn het huis van de stad. Daarmee leveren wij een bijdrage aan de leefbaarheid van de stad en vergroten wij onze maatschappelijke waarde. Ondernemend: We anticiperen en ondernemen met lef. We dragen bij aan de economie van de stad. Daar hoort bij: keuzes maken, daarvoor staan en op zoek gaan naar vernieuwing en externe gelden.
Dat kan in de vorm van cultureel ondernemerschap en is ook terug te vinden in de programmering en de manier waarop we de thema’s uitwerken. Met oog voor gastvrijheid en aandacht voor maatschappelijke ontwikkelingen geven alle medewerkers ondernemerschap vorm.
6
Ondernemingsplan
Een nieuw Museum Prinsenhof Delft 2027 – 2031
Strategische doelstellingen De missie, visie, kernwaarden en ambitie zijn vertaald in zes strategische doelstellingen. 1 De stad: vergroten van de rol en betekenis voor Delft 2 Het programma: meerstemmigheid en gelaagde verhalen 3 De collectie: focus op drie thema’s en hedendaagse relevantie 4 Het publiek: bereiken van meer mensen met meer impact 5 Het gebouw: open, toegankelijk, duurzaam en gastvrij 6 De organisatie: versterking van de organisatie
‘Het behoud van cultureel erfgoed is cruciaal voor het karakter van onze leefomgeving. Dat speelt ook een belangrijke rol in de omgevingsvisies die de gemeenten en provincies momenteel maken. We zullen ons gezamenlijk inspannen om de historische steden en gebieden, de archeologische vindplaatsen, de monumenten en de betekenisvolle verhalen door te geven. Dat geldt zeker ook voor Delft en voor Top 100 monument het Prinsenhof.’ Susan Lammers, algemeen directeur Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed Nederland
7
8
Ondernemingsplan
Een nieuw Museum Prinsenhof Delft 2027 – 2031
9
1 De stad:
Vergroten van de rol en betekenis voor Delft
• We duiden de geschiedenis en betekenis van Delft aan mensen die in de stad wonen, werken, studeren en op bezoek komen. • We zoeken actief verbinding met de stad en de wijken vanuit onze rol als belangrijke cultuurdrager en -aanjager. We leveren daarmee een bijdrage aan de leefbaarheid in de stad. • Door co-creatie en samenwerking met (Delftse) individuen, gemeenschappen en organisaties creëren we draagvlak, eigenaarschap en betrokkenheid bij het museum. • We dragen bij aan de economie en aan het vestigingsklimaat van de stad. • We zijn een must-see bestemming voor inkomende kwaliteitstoeristen (nationaal en internationaal). De relatie tussen de stad en het museum Delft is een open, compacte, historische en eigenzinnige stad met een internationale reputatie, gebaseerd op de ruimte die de stad gaf en geeft aan innovatie. De geschiedenis van Delft is altijd verbonden geweest met de wereld. Museum Prinsenhof Delft draagt op herkenbare wijze bij aan de identiteit, het profiel en de kwaliteit van de stad. Het museum bewaart en presenteert de collectie van de Gemeente Delft. Het geeft inzicht in de ontwikkeling van Delft in nationaal en internationaal perspectief. Het helpt inwoners van Delft, van cultuurliefhebbers tot nieuwkomers zonder
useumervaring, om die geschiedenis te duiden, te m begrijpen en daarover met elkaar in gesprek te gaan. Daarnaast speelt het museum een belangrijke rol op het gebied van educatie onder meer via de programma’s waarmee alle basisschoolleerlingen in Delft een bezoek brengen aan het museum. Het museum werkt in co-creatie samen met nieuwe doelgroepen. Niet alleen binnen de muren van het museum maar ook daarbuiten, in de wijken. Daarmee levert het een belangrijke bijdrage aan de sociale verbinding in de stad. En het museum is er om van kunst en cultuur te genieten met hoofd, hart en handen. Het museum draagt samen met de partners in de stad bij aan de aantrekkelijkheid van de stad voor huidige en toekomstige bewoners. Het museum is een echte must-see bestemming in Delft voor de (inter)nationale toerist en versterkt de lokale economie. Uit eerder onderzoek naar de tentoonstelling Het Delft van Vermeer (2023) blijkt dat het museum kwaliteitstoeristen aantrekt die van belang zijn voor de stad. De tentoonstellingsprogrammering na 2027 is gericht op deze bezoekers. Nadat zij het Museum Prinsenhof Delft hebben bezocht bekijken ze andere toeristische attracties en spenderen zij geld in winkels en bij de lokale horeca. Museum Prinsenhof Delft is ronduit onmisbaar in de culturele en economische basisinfrastructuur van Delft.
Unieke positie In het Nederlandse museumlandschap neemt Museum Prinsenhof Delft een unieke positie in. De cultuur- en kunsthistorische collectie van het museum is gevestigd in een gebouw met een rijke en relevante geschiedenis. Die begint zes eeuwen geleden bij de stichting van het Sint Agathaklooster in 1402. In 1572 wordt dit het toevluchtsoord van Prins Willem van Oranje tot hij in 1584 wordt vermoord. In de 19de eeuw groeit het besef van de historische waarde van het pand en in 1887 opent op deze plek het Rijksmuseum de Historische Zaal om de herinnering aan Willem van Oranje en zijn betekenis voor onze geschiedenis
levend te houden. Het Gemeente Museum met het oude kunstbezit van de stad verhuist in 1906 naar het Prinsenhofcomplex. In 1947 worden de twee musea samengevoegd tot Stedelijk Museum het Prinsenhof, dat in 1948 zijn deuren opent na een grondige renovatie. In 1990 bestempelt de Rijksdienst voor de Monumentenzorg het ensemble van het Prinsenhof en de Waalse kerk als een van de ‘Top 100 van de Nederlandse monumenten’ waarmee het tot nationaal beschermd cultureel erfgoed hoort. In 2014 wordt het museum omgedoopt in Museum Prinsenhof Delft.
10
Ondernemingsplan
Een nieuw Museum Prinsenhof Delft 2027 – 2031
11
2 Het programma:
Meerstemmigheid en gelaagde verhalen
De proloog
Oorlog en vrede
16e eeuw
17e eeuw
De moordhal
Delftse meesters
Delft en de wereld
18e eeuw
19e eeuw
Experimenteel en informeel
Hedendaagse kunst
20e eeuw
21e eeuw
Publicatie Bij elke tentoonstelling geeft Museum Prinsenhof Delft een publieksvriendelijke publicatie uit die de bezoeker de mogelijkheid geeft het verhaal van de tentoonstelling thuis op een plezierige manier nog eens rustig tot zich te nemen. Ook biedt de publicatie de mogelijkheid tot verdieping. Tegelijkertijd vormen de publicaties samen een ‘papieren archief’, waarbij de prachtige tentoonstellingen uit het verleden op tastbare wijze blijven bestaan.
Delfts aardewerk & Consistoriekamer
• Verhalen zijn helder en toegankelijk en zetten bezoekers aan het denken. In de vaste collectiepresentaties, tijdelijke tentoonstellingen en het publieksprogramma bieden we gelaagde verhalen. • Verbinding tussen de stad Delft en de wereld staat centraal. • Door de verbinding en co-creatie met de stad in De Delftse Blik creëren we een meerstemmige perspectieven op de collectie. • Verbinding van het verleden aan het heden. De geschiedenis heeft ook met mij te maken! • In de programmering is er altijd een relatie met het gebouw. • Educatie en een leven lang leren zijn speerpunten.
Een verhalend museum Museum Prinsenhof Delft is een verhalend museum waar je de historie letterlijk aanraakt. De luiken van het middeleeuwse klooster staan open. Hier zie, hoor en voel je de Delftse kunst en geschiedenis in een 21ste-eeuwse setting. De verhaallijnen in het museum en in de vaste presentatie steunen op de drie thema’s, Willem van Oranje, Delftse Meesters en Delfts Blauw, de collectie en het gebouw. In de zalen met de vaste collectiepresentatie staan de drie thema’s centraal. Ze zijn kenmerkend voor de stad Delft door de eeuwen heen, maar hebben ook een nationale en internationale reikwijdte en importantie. Maar het museum toont ook prachtige Art Nouveau-objecten en intrigerende werken van de Nul-groep en kunstenaarskeramiek. Nieuw is de aandacht voor het koloniale verleden, voor wetenschap en industriestad Delft en voor vrouwen in de kunst. En hedendaagse kunst heeft ook de ruimte. Het uitgangspunt is de
interactie tussen Delft en de wereld. Het museum verbindt daarbij altijd het verleden aan het heden. Bezoekers ervaren: de geschiedenis heeft ook met mij te maken! We tonen sleutelstukken uit onze collectie van 1500 tot en met nu. Dat doen we chronologisch. De schilderijen, aardewerk, zilver, prenten en tekeningen worden samen gepresenteerd. Zo zijn in de Historische zaal, met de 17de-eeuwse plafondschildering van Leonaert Bramer (zeldzaam overblijfsel!), absolute topstukken uit de collectie Delftse Meesters en Delfts Blauw te zien. Een visueel spektakel van Delfts Blauw in de Waalse kerk imponeert de bezoeker en vertelt tegelijkertijd over het ontstaan van dit typische Delftse ambacht door de tijden heen. Op meerdere plekken in de presentatie is hedendaagse kunst te zien zoals de Benedenkruisgang, het Abdissengraf en in de binnentuin. En aan de Oude Delft is de prachtige consistoriekamer te bezoeken, een parel in het museale complex. Het gebouw maakt onderdeel uit
van het verhaal, zo wordt de religieuze geschiedenis van het Prinsenhof en de vroege tijd waarin er rijke nonnen woonden, belicht. Tijdelijke tentoonstellingen We organiseren jaarlijks twee grote tijdelijke tentoonstellingen met een looptijd van vier of vijf maanden. Die periode biedt optimale gelegenheid om deze presentaties goed in de markt te zetten en er verdiepende publieks- en onderwijsprogramma’s bij te ontwikkelen. Deze tentoonstellingen sluiten altijd aan bij de collectie, geven nieuwe inzichten en perspectieven en stimuleren herhaalbezoek. Daarnaast maken we presentaties en organiseren we activiteiten gericht op kansrijke doelgroepen waarbij er ruimte is voor innovatie, verrassing en input vanuit de stad. Een mooi voorbeeld hiervan is de expositie van werken van de winnaar van de Keramiekprijs De Kei, die eens per twee jaar wordt uitgereikt aan een
12
Ondernemingsplan
Een nieuw museum prinsenhof delft 2027 – 2031
13
De Delftse Blik op je veilig voelen Een mooi voorbeeld van een eerdere Delftse Blik is een succesvol participatieproject rondom het thema ‘veiligheid’ in 2023. In zijn zoektocht naar een veilige plek belandde Willem van Oranje in 1572 in het Prinsenhof in Delft. Ook in onze huidige samenleving is het thema veiligheid hoogst actueel. Het leidde tot de imposante kunstwerken Malawa van Koerdisch beeldend kunstenaar Hozan Zangana in de Waalse kerk. Malawa betekent ‘thuis’ in het Koerdisch. De kunstwerken zijn in co-creatie met Nieuwe Delftenaren (waaronder vluchtelingen en migranten), nazaten van kolonialisme in het Caribisch gebied, Delftse studenten en jongeren van de sociaal-culturele instelling CANIDREAM gemaakt. De deelnemers deelden hun persoonlijke ervaringen met veiligheid. Hun verhalen kregen ook vorm in een bijzondere buitententoonstelling aan de Oude Delft, waarmee het museum letterlijk buiten de muren van het Prinsenhof trad.
keramist van uitzonderlijke kwaliteit. Maar er zijn ook tentoonstellingen van hedendaagse kunstenaars uit Delft. En uiteraard is er plek voor presentaties van nieuwe aanwinsten. Eens in de drie à vier jaar organiseren we een prestigieuze blockbustertentoonstelling zoals in 2019 Pieter de Hooch uit de schaduw van Vermeer (90.000 bezoekers) en in 2023 Het Delft van Vermeer (71.000 bezoekers). Zowel organisatorisch als qua publieksbereik zijn we in staat om internationale tentoonstellingen op het allerhoogste internationale niveau te realiseren. In 2029 presenteren we de eerste blockbustertentoonstelling: de voorbereidingen zijn hiervoor al aan de gang. Ook hierin wordt weer samengewerkt met het Rijksmuseum. Het biedt het museum daarnaast de mogelijkheid om iconische werken eenmalig naar Delft halen. Grote internationale tentoonstellingen geven het museum de mogelijkheid zich te positioneren op een internationaal podium. De hoge bezoekersaantallen en de daarmee samenhangende publieksinkomsten zijn van belang, maar de tentoonstellingen hebben ook een enorme toegevoegde waarde voor Delft.
De Delftse Blik In de nieuwe vaste en tijdelijke tentoonstellingen is ruimte voor meerstemmigheid, voor verhalen en objecten waarvan het belang eerder niet werd gezien. Dat betreft onder meer het koloniaal- en slavernijverleden van de stad: Delft huisvestte in de 17de en 18de eeuw zowel een VOC- als een WIC-kamer en in de 19de eeuw bevond zich hier het opleidingsinstituut de Indische Instelling voor bestuursambtenaren in Nederlands-Indië. In de nieuwe opstelling is ook aandacht voor het werk van vrouwelijke kunstenaars en het vrouwelijke perspectief. Zo hebben de vrouwelijke eigenaren van Delftse aardewerkfabrieken een podium. De Delftse Blik zorgt voor de gewenste meerstemmigheid in het museum. De Delftse Blik is een nieuwe manier van kijken én werken die te vinden is in de vaste presentatie, in tijdelijke tentoonstelling en in het publieksprogramma ‘een leven lang leren’. In De Delftse Blik staat een nieuwsgierige, innovatieve en open kijk op de wereld centraal. Dat zorgt ervoor dat in Museum Prinsenhof Delft iedere bezoeker zich erkend, herkend en welkom voelt. Dat bekent dat het museum bewust diversiteit en inclusie opzoekt via langdurige partnerschappen met gemeenschappen in de stad.
Een belangrijke partner is bijvoorbeeld CANIDREAM, de instelling die tieners in Delft zelfvertrouwen, -expressie en -redzaamheid bijbrengt via kunstprojecten en talentontwikkelingsprogramma’s om sociale ongelijkheid onder jongeren tegen te gaan. De Delftse Blik is dus geen vast omschreven programma.
'De Delftse Blik is een prachtig voorbeeld van een project waar twee werelden samen komen en op een bijzondere manier unieke verbindingen met elkaar maken. Jongeren van de CANIDREAM community gingen in gesprek met collega’s van Museum Prinsenhof Delft in de binnenstad én buitenwijken, en reflecteerde gezamenlijk op veiligheid. Niet alleen werden ze gehoord, hun woorden werden serieus genomen en verbeeld. In de toekomst werken wij graag verder om via dit partnership bij te dragen aan De Verbonden Stad' Glenn H.S. Weisz, Directeur-bestuurder CANDIREAM
Het vraagt van de organisatie flexibiliteit in de programmering en inrichting, en vooral in denken en houding. De nieuwe inzichten die we opdoen verdiepen ons verhaal en zijn aanleiding voor aankopen. Vervolgens staat onze kennis ook voor externe partijen ter beschikking. Door De Delftse Blik houdt Museum Prinsenhof Delft op eigentijdse en dynamische wijze binding met de stad, zijn inwoners en instellingen. Educatie en een leven lang leren Museum Prinsenhof Delft inspireert tot een levenslange liefde voor kunst en geschiedenis. Iedereen in Nederland jong of oud moet tenminste één keer in het leven de kogelgaten zien. Bezoekers staan op historische grond waardoor zij beseffen onderdeel te zijn van de geschiedenis van Nederland. De kogelgaten, de schilderijen van de Delftse Meesters en het Delfts Blauw geven verdieping. Binnen deze thema’s verbinden we heden en verleden en verleiden we bezoekers met elkaar te praten en zelf aan de slag te gaan in Studio Prinsenhof, tijdens een workshop, museumles of lezing. Wie kennis heeft van het verleden kan het heden immers beter duiden. Iedereen is welkom: of je nu 7 of 77 bent en Museum Prinsenhof Delft is de ultieme leerplek. Het museum wordt ervaren als een laagdrempelige en veilige plek in de stad. Mensen die niet zo snel het museum binnenstappen worden actief uitgenodigd.
De ontvangst is hartelijk en het aanbod is zo dat er voor iedereen iets waardevols te zien en te doen valt.
14
Ondernemingsplan
Onderwijs In Museum Prinsenhof Delft kun je buiten de schoolmuren leren door naar echte objecten én het historische gebouw te kijken. Dit levert een andere leerervaring op dan een tekst in een boek of een filmpje. In het museum lees je niet over de kogelgaten die achterbleven na de moord op Willem van Oranje, hier zie je de echte kogelgaten. Dat maakt grote indruk, blijkt iedere keer weer. Leerlingen hebben nieuwe kanten van zichzelf en klasgenoten ontdekt in het museum door met elkaar te praten, te kijken, te doen en te voelen. De collecties en verhalen in het museum sluiten naadloos aan bij belangrijke onderwerpen uit het onderwijscurriculum: geschiedenis, kunst, ambacht en burgerschap. De kerndoelen (aangegeven door het Nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling) en de leefwereld van jongeren staan centraal. Museum Prinsenhof Delft herbergt maar liefst vijf vensters in de Canon van Nederland. In de educatieruimte Studio Prinsenhof en in de prachtige binnentuin is er volop ruimte voor introducties, nagesprekken en workshops waar leerlingen zelf aan de slag kunnen gaan. Bij elke rondleiding of workshop wordt vooraf door de museumdocent goed gekeken en geluisterd naar de wensen van de school en de leerlingen. Bij de tijdelijke tentoonstellingen werken we vraaggericht.
Er wordt gekeken of er een goede connectie is met het curriculum en welke behoefte er vanuit het onderwijs is aan speci-
Een nieuw Museum Prinsenhof Delft 2027 – 2031
15
fieke lesprogramma’s. De focus ligt op leerlingen uit het primair (PO) en voortgezet onderwijs (VO) en op het middelbaar (MBO), het hoger beroepsonderwijs (HBO) en wetenschappelijk onderwijs (WO). Om het juiste bereik te creëren is samenwerken cruciaal. Museum Prinsenhof Delft werkt samen met Delftse culturele, educatieve instellingen zoals KLIK, DOK Kunst- en cultuureducatie en de Stichting Gezamenlijke Projecten Haagse Musea voor het primair onderwijs. En er wordt vanzelfsprekend samengewerkt met de TU Delft. Individuele bezoekers en families Families met kinderen van 4 tot 12 jaar vormen een speerpunt voor het museum. Het museum is een plek waar familieleden met elkaar iets bijzonders beleven en kwalitatieve tijd met elkaar doorbrengen. Door gezamenlijk ervaringen op te doen en te delen onthouden zij het museumbezoek beter en komen ze sneller terug. Wij gebruiken voor deze doelgroep weinig tot geen digitale middelen omdat samen kijken, praten en doen voorop staan.
Volwassenen Met een programma voor volwassenen speelt Museum Prinsenhof Delft in op de belangstelling van het huidige publiek om ‘een leven lang te leren’. We nodigen bezoekers uit hun hoofd, handen én hart te gebruiken. Naast het reguliere programma zoals thematische rondleidingen en workshops, presenteren we de Prinsenhof Academie: een plek waar experts van binnen én buiten het museum worden uitgenodigd om hun kennis en verhalen met een groot publiek te delen. Dat doen we in de vorm van lezingen en beeldende activiteiten. Specifiek voor (kunst)historici, onderzoekers, studenten en andere vakgenoten organiseren conservatoren van het museum symposia en studiemiddagen. Informatieoverdracht in en buiten het museum Naast onze publieksprogrammering zijn er natuurlijk bezoekers die individueel en zonder rondleiding het museum bezoeken. Zij kunnen informatie vinden in de zaalteksten, tekstbordjes bij de objecten, de audiotour en de publicaties. Bij alle informatieoverdracht gebruiken we gedekoloniseerde, inclusieve en toegankelijke taal (conform de Code Diversiteit & Inclusie). Museum Prinsenhof Delft deelt haar kennis ook buiten het museum, ter voorbereiding van het bezoek of voor mensen die het museum fysiek niet kunnen bezoeken. Daarom is het educatieve en publieksprogramma beschikbaar via de website.
Rondleiders en museumdocenten In Museum Prinsenhof Delft heeft elke rondleiding, les en workshop een rode draad maar is de ervaring van elk programma uniek. Ongeacht de (voor)kennis, achtergrond of emotie van de bezoeker, leiden wij het publiek op een prettige wijze door het museum (in het Nederlands, Engels, Duits of Frans). De rondleider is hierin een belangrijke schakel die voor een persoonlijke verbinding tussen museum en bezoeker zorgt. We hebben een sterk en enthousiast team van betrokken rondleiders en museumdocenten.
16
Ondernemingsplan
Een nieuw Museum Prinsenhof Delft 2027 – 2031
17
3 De collectie:
Drie thema’s en hedendaagse relevantie
• De collectie steunt op drie herkenbare thema’s Willem van Oranje, Delfts Blauw en Delftse Meesters. • Het museum doet voortdurend onderzoek naar de Delftse topcollecties en topstukken. Lacunes op het gebied van vrouwengeschiedenis, het slavernijverleden en de geschiedenis van het gebouw zijn in kaart gebracht en opgevuld. • Beheer, behoud en zorg voor de collectie voldoen aan de hoogste eisen. • De collectie is digitaal toegankelijk voor het publiek. Collectie van de stad Delft Museum Prinsenhof Delft is verantwoordelijk voor het beheer en behoud van de collectie van de Gemeente Delft. Deze collectie bestaat uit zo’n 14.000 objecten en ongeveer 6.000 langdurige bruiklenen. Het gaat daarbij vooral om objecten met een Delftse ontstaansgeschiedenis. De gemiddelde registratiegraad van de eigen collecties ligt rond de 90%, maar er zijn grote verschillen in registratiekwaliteit per collectieonderdeel. Er worden regelmatig nulmetingen uitgevoerd, in het bijzonder van papier en aardewerk. De foto’s en de informatie over de objecten worden gedeeld op de collectiesite. Museum Prinsenhof Delft is voorstander van collectiemobiliteit en daarom honoreren we zoveel mogelijk bruikleenaanvragen. Dat het museum en haar collectie (inter)nationaal hoog
staan aangeschreven, blijkt uit de bereidheid van de belangrijkste musea wereldwijd om topstukken voor ambitieuze tijdelijke tentoonstellingen in Delft uit te lenen. Museum Prinsenhof Delft werkt continu aan het versterken van de kwaliteit van de collecties. Dat doen we via wervingen middels aankopen, schenkingen en permanente bruiklenen. Het museum beschikt over een aankoopbudget. Bij zeer kostbare aankopen worden fondsen zoals de Vereniging Rembrandt en de Vereniging Vrienden van Museum Prinsenhof Delft benaderd om de aankoop financieel te ondersteunen. Zij hebben ons museum in het verleden heel ruimhartig ondersteund en doen dat nog steeds. In het aankoopbeleid focussen we op lacunes in de collectie op het gebied van vrouwengeschiedenis, koloniaal verleden, slavernij en de geschiedenis van het gebouw. Er worden voor de collecties Delfts Blauw en Delftse Meesters alleen absolute topstukken aangekocht die daarna permanent te zien zijn in de vaste collectieopstelling. De collectie blijvend aanvullen met topstukken en hedendaagse kunst is essentieel voor de aantrekkelijkheid van het museum als geheel. Tegelijkertijd worden objecten waarvan duidelijk is dat ze geen bijdrage (meer) leveren aan deze kwaliteit actief ‘ontzameld’ volgens de LAMO (Leidraad Afstoten Museale Objecten).
Vereniging Vrienden van Museum Prinsenhof Delft Vereniging Vrienden van Museum Prinsenhof Delft ondersteunt sinds 1982 de activiteiten en programmering van het museum. De vereniging heeft circa 200 leden. Vele vrienden bezoeken het lezingenprogramma bij de tentoonstellingen en andere activiteiten die het museum organiseert. De vriendenvereniging ondersteunt niet alleen de tijdelijke tentoonstellingen en publicaties van het museum maar is als gewaardeerde partner ook regelmatig betrokken bij collectie-aankopen.
Zorg en aandacht voor de objecten Het museum voldoet aan de hoogste museale, klimatologische en veiligheidsstandaarden voor de presentatie van de schilderijen en objecten. Dat betekent dat we onze collectie en de inkomende bruiklenen op de juiste manier behouden, beheren en presenteren. Voor het in- en uithuizen van de collectie hebben we een geklimatiseerd transitiedepot met nabijgelegen schone ruimtes voor het in- en uitpakken van collectie, inlijstwerk en eventueel fotografie. Uiteraard is dit transitiedepot ook van belang voor de op- en afbouw van tijdelijke tentoonstellingen. Via de expeditielift worden objecten op veilige wijze van de begane grond naar de tentoonstellingsruimte op de eerste verdieping gebracht. De museale omstandigheden van objecten zijn op de route ‘van binnenkomst tot en met hangen op zaal’ gewaarborgd. De facilitaire dienst beschikt over een eigen schone en ‘vuile’ werkplaats voor onderhouds- en reparatiewerkzaamheden. Sinds mei 2018 heeft Museum Prinsenhof Delft de beschikking over 400 m² externe museale depotruimte die aan alle museale eisen voldoet.
18
Ondernemingsplan
Een nieuw Museum Prinsenhof Delft 2027 – 2031
19
4 Het publiek:
Bereiken van meer mensen met meer impact
• Groei aantal bezoekers van 85.000 naar 115.000 per jaar waarvan 10% herhaalbezoek, 10% buitenlandse bezoekers, 15% meer schoolbezoek. • Het publiek is een brede afspiegeling van de samenleving. • We streven naar een waarderingscijfer van gemiddeld 8. • In 2030 behoren we tot de 25 sterkste museummerken van Nederland. • Het museum is toegankelijk voor mensen met beperkte mobiliteit en mensen die behoefte hebben aan een prikkelarme omgeving. • We faciliteren een totaalbeleving voor, tijdens en na een bezoek aan het museum. (Inter)nationaal op de kaart Met de vaste opstelling, de verrassende en hoogwaardige publieksprogrammering (onder andere via De Delftse Blik) en het bijzondere monumentale gebouw staat het museum (inter)nationaal op de kaart. We ontvangen gemiddeld 115.000 bezoekers per jaar, met een uitschieter naar 140.000 tijdens een grote tentoonstelling met internationale ambitie, die we eens in de drie à vier jaar programmeren. Daarbij ligt de focus op kansrijke doelgroepen in het (buiten)land en de stad. De strategie is gericht op het bereiken van meer mensen met meer impact. Dat gebeurt zowel in het museum als erbuiten én online, dus voor, tijdens en na het museumbezoek.
Positionering Deze historische plek in de Nederlandse geschiedenis moet je één keer bezocht hebben. Om dan steeds terug te komen voor weer nieuwe, verrassende verhalen. Over bekende en onbekende geschiedenissen. Persoonlijk en maatschappelijk. Museum Prinsenhof Delft presenteert verhalen die je keer op keer inspireren om onze wereld met heel andere ogen te bekijken.
Wie bereiken we? De belangrijkste marketing doelgroepen zijn: • Verdiepers en Fijnproevers Beide groepen bezoeken vaker dan gemiddeld musea en zijn intrinsiek gemotiveerd om dit te doen. Fijnproevers hebben een specifieke interesse in geschiedenis/historie en hebben een diepgaande inhoudelijke interesse. Ze willen zichzelf of de (klein) kinderen op een plezierige manier iets bijbrengen. Verdiepers hebben daarentegen een brede interesse in tal van onderwerpen, zowel geschiedenis, klassieke kunst als moderne kunst. Het is typisch museumpubliek dat graag iets wil leren en nieuwsgierig is. Tijdelijke tentoonstellingen zijn voor hen een belangrijke aanleiding voor een bezoek aan het museum en de stad Delft. Dankzij de kennis over het mediagebruik van deze doelgroepen evenals inzicht in motivatie, drijfveren en triggers, bereiken wij deze doelgroepen gerichter.
Onderwijs Naast het publiek dat ons in hun vrije tijd bezoekt richten we ons op het onderwijs. Naast het publiek dat ons in hun vrije tijd bezoekt richten we ons op het onderwijs: van primair onderwijs tot wetenschappelijk onderwijs. De ambitie is dat iedere Delftse leerling de kogelgaten ziet tijdens de schooltijd. Internationale kwaliteitstoerist Kunstliefhebbers, geschiedenis- en cultuurliefhebbers uit met name de buurlanden Duitsland, België, Frankrijk en Groot-Brittannië zijn ook een belangrijke doelgroep. Hiermee sluiten we aan bij de kwaliteitstoerist waarop Delft Marketing zich richt, namelijk bezoekers die langer in Delft verblijven en meer besteden. Naast bovenstaande belangrijke doelgroepen houden we voor specifieke activiteiten, tentoonstellingen of evenementen rekening met de wensen van andere kansrijke marketing doelgroepen: • Plezierbelevers bij kinderactiviteiten en must see-tentoonstellingen. Zij zijn op zoek naar amusement en plezier voor zichzelf of voor de kinderen. Deze groep bevat relatief veel jongeren met verschillende opleidingsni-
‘Het spreiden van toeristisch bezoek over Nederland is een belangrijk speerpunt van NBTC Holland Marketing. Je moet hierbij goed kijken naar de reden van bezoek. Een bezoeker die voor het Anne Frank Huis of het Van Gogh Museum komt overtuig je niet Groningen te bezoeken in plaats van Amsterdam. Echter indien men vooral geïnteresseerd is in de kunstschatten uit de 17de eeuw en de sfeer van een stad uit die tijd wil proeven, kan dat wel. Op zulke momenten komt Delft in beeld, dat een eigen uniek verhaal vertelt over de 17de eeuw. Museum Prinsenhof Delft speelt al een belangrijke rol in de aantrekkingskracht van de stad op culturele bezoekers. Een vernieuwing van het museum zal de aantrekkingskracht van Delft en de regio dan ook alleen maar verder vergroten. Juist in Museum Prinsenhof Delft kan je het unieke verhaal en het DNA van de stad ontdekken, waarmee Delft zich onderscheidend kan profileren.’ Conrad van Tiggelen, directeur Strategie en branding NBTC
20
Ondernemingsplan
veaus en bovengemiddeld veel met een migratie achtergrond. • Pioniers bij openingen en moderne/hedendaagse tentoonstellingen. Zij bevinden zich meestal in stedelijk gebied en hebben een duidelijke interesse in moderne en hedendaagse kunst. • Gezelligheidsplanners bij tentoonstellingen en activiteiten die zich afspelen in de regio Delft of een verbinding hebben met Delft. Zij hebben een sterke band met Nederland (nationale trots) met een focus op het verleden. Regionale diversiteitsdoelgroepen Via De Delftse Blik ontvangen we bezoekers die een bredere afspiegeling van de samenleving vormen. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met een smalle beurs (van wie bekend is dat ze minder vaak in musea komen) en mensen met een migratieachtergrond. De Delftse Blik is erop gericht om in co-creatie met Delftse communities specifiek aanbod te ontwikkelen, waarmee we die doelgroepen bereiken en hen voor langere tijd aan het museum binden. Hiermee sluit het museum aan bij de Sociale Visie van de Gemeente Delft: ‘Delft ontleent zijn kracht aan ontmoeten en verbinden. Aan insluiten in plaats van uitsluiten.’ We kiezen voor partijen, partners en individuele personen die diepgeworteld zijn in een bepaalde groep, kennis van leefstijl, behoeftes en gedrag hebben en zelf een groot bereik binnen die groep hebben.
Door samenwerkingspartners in een vroeg stadium te betrekken is co-creatie mogelijk en ontstaat mede-eigenaarschap bij het aanspreken van nieuw publiek. • Nieuwe Delftenaren • Studenten • CANIDREAM jongeren • Nazaten van kolonialisme in het Caribisch gebied en Indonesië Toegankelijkheid fysiek en mentaal Museum Prinsenhof Delft is een toegankelijk museum voor mensen met verminderde mobiliteit. Het museum richt zich daarnaast op mensen met behoefte aan een prikkelarme omgeving (o.a. autismespectrum, niet-aangeboren hersenletsel). Het betreft een doelgroep met meer dan een miljoen mensen in Nederland. Hierin volgen wij de aanbevelingen van de Stichting Onbeperkt Genieten, de specialist op dit terrein. Voor onze marketing gericht op deze doelgroepen werken we samen met gespecialiseerde organisaties voor een optimaal bereik.
Een nieuw Museum Prinsenhof Delft 2027 – 2031
Hoge waardering Het brede publiek waardeert de tentoonstellingen in het museum hoog. Zo ontvangt Het Delft van Vermeer (2023) een 8,2 als rapportcijfer van Nederlandse bezoekers, Pieter de Hooch uit de schaduw van Vermeer een 8,4 en Amalia een 8,9. De internationale bezoekers van Het Delft van Vermeer en Pieter de Hooch beoordelen beide exposities met een 9+. Het bezoekerspotentieel van Museum Prinsenhof Delft blijkt onder meer uit het feit dat 56% van de bezoekers speciaal voor de expositie naar Delft komt. Zij geven ruim € 5,4 miljoen uit in de stad (exclusief besteding in het museum). Deze lijn trekken we na 2027 door.
‘Museum Prinsenhof Delft laat de bloeiperiodes zien van Delft en van Nederland, en toont de bijzondere rol die Delft in de geschiedenis van ons land heeft gespeeld. In Delft hebben zowel beroemde kunstenaars als wetenschappers gewoond en gewerkt aan wie het museum aandacht besteedt. De TU Delft voelt zich dan ook zeer verbonden met deze bijzondere en prachtige plek. Een vernieuwd Museum Prinsenhof Delft geeft natuurlijk ook een sterke culturele impuls aan onze stad, en daar profiteren we allemaal van. Een levendig en cultureel interessant Delft is ook aantrekkelijk voor de vestiging van internationaal talent in de stad. Geheel in de traditie van de Delftse Meesters maken we in de huidige tijd samen de verbinding tussen kunst en wetenschap, maar ook praktisch, als partners.’ Tim van der Hagen, rector magnificus van de TU Delft
Hoe bereiken we de doelgroepen? Een nieuw merk en digitale voordeur Museum Prinsenhof Delft heeft een tijdloze visuele identiteit en tone of voice – zowel online als offline – die past bij ons DNA. De Delftse Blik is geïntegreerd in het merk Prinsenhof en haar uitingen. De website is onze ‘digitale voordeur’, daarnaast zijn de online communicatiekanalen geprofessionaliseerd. We werken met digitale klantprofielen waardoor we gerichter communiceren en inspelen op interesses. Hiermee bevorderen we klantbinding en herhaalbezoek. Met wervingsacties vergroten we het aantal nieuwsbriefabonnees en volgers op sociale media. Via de website kunnen tijdelijke tentoonstellingen, museale verhalen, podcasts en video’s steeds opnieuw worden beleefd. Bezoekersreis In het museum staat gastvrijheid centraal. De verschillende bezoekerstypes voelen zich welkom, gewaardeerd en kunnen zelf hun bezoek samenstellen. Van de flitstoerist tot families en van een speurder en dwaler tot de bezoeker die graag alles in het museum wil bekijken. De bezoekersreis start al thuis met het bekijken van de website waar praktische informatie staat, de tickets te koop zijn en verhalen worden
21
beleefd over grote Delftse meesters zoals Johannes Vermeer. Bij aankomst in Delft (met trein, auto of fiets) weet het publiek Museum Prinsenhof Delft makkelijk te vinden. De hoofdingang is uitnodigend en maakt nieuwsgierig. Er zijn duidelijke aanlooproutes. Na een bezoek aan het museum zet de bezoeker het dagje Delft voort met andere culturele activiteiten, lunches en winkelbezoek. Voor de meerdaagse toerist zijn er vele overnachtingsmogelijkheden. Onderzoek Museum Prinsenhof Delft leert haar bezoekers elke dag beter kennen. Hiervoor maakt het museum gebruik van het Motivaction-onderzoek, neemt deel aan doorlopend bezoekersonderzoek en doet gerichte onderzoeken onder andere door Kantar. Zo meten we de klanttevredenheid en stellen we de programmering en campagnes indien nodig bij. Ook introduceert het museum The Europeana Impact Playbook om de sociale impact van het museum te meten en te monitoren. Museum Prinsenhof Delft onderhoudt goede contact met regionale, nationale en internationale journalisten. Dat levert veel free publicity op. Rondom tentoonstellingen en activiteiten zijn er landelijke en regionale campagnes.
Programma tijdens sluiting: Museum Prinsenhof Delft NAAR BUITEN Tijdens de sluiting van het museum voor de verbouwing en vernieuwing presenteren we een divers programma in de stad en daarbuiten. Zo gaan onze topstukken ‘uit logeren’, onder meer bij het Rijksmuseum en kleinere instellingen in de regio. We continueren De Delftse Blik, we maken een educatieve theatervoorstelling in samenwerking met theater De Veste, realiseren een mural in de wijk en presenteren een podcast. Tijdens de sluiting is het museum digitaal toegankelijk via de collectiewebsite. Tijdens de verbouwing loopt een structurele marketing en communicatie campagne met merkactivaties. We lanceren verhalen over de verbouwing waarbij we de opgedane kennis over het gebouw en onze collectie delen. Zo blijft het museum zichtbaar in de stad en het land, continueren wij de educatieve functie van het museum, enthousiasmeren en informeren wij stakeholders en bestendigen wij de band met collegamusea. De heropening in 2027 is een landelijke én regionale happening die bestaat uit diverse openingsactiviteiten. Het is een feest voor de stad en voor genodigden uit binnen- en buitenland. Deze openingsevenementen gaan gepaard met een grootse openingscampagne om dit unieke moment te markeren. Bij de heropening bereiken wij de gewenste doelgroepen.
22
Ondernemingsplan
23
5 Het gebouw:
Open, toegankelijk, duurzaam en gastvrij • Het museum opent zich naar de stad. Het museum, het Agathaplein en de Prinsentuin zijn verbonden. In het museum staan de luiken open waardoor binnen en buiten zijn verbonden • In het gebouw voelt iedereen zich welkom, het museum is toegankelijk voor mensen met een fysieke beperking • Duurzaamheid en flexibiliteit in museaal functioneren • Uitnodigend museumcafé en gastvrije verhuur van ruimtes • Het gebouw is het belangrijkste object van het museum Aangename bezoekerservaring en aantrekkelijke publieksvoorzieningen Het publiek ervaart de ruimtes in het museum als prettig door het huiselijke karakter en de menselijke maat, de goede akoestiek en de gepaste verlichting. De luiken staan open, binnen en buiten zijn verbonden. Interessante doorkijkjes naar binnen én naar buiten tonen het complex in volle schoonheid aan de bezoeker én aan de passant. De presentatie is dynamisch en verrassend. Er staan banken en zitjes zodat de bezoeker zittend kan kijken en reflecteren. Er is een heldere voorkeursroute met een chronologische zaalindeling van 1500 tot nu. De geschiedenis van het gebouw als belangrijkste object van het museum draagt bij aan het totale verhaal van het de herinrichting. De bewegwijzering zorgt voor goede oriëntatie. Tegelijkertijd staan de ruimtes op zichzelf, zodat de bezoeker aan twee kanten kan beginnen.
In Museum Prinsenhof Delft kun je dwalen zonder te verdwalen. Iedereen is welkom in Museum Prinsenhof Delft. Letterlijke en figuurlijke drempels zijn weggehaald waardoor het historische monument en de collectie voor iedereen toegankelijk zijn, zelfstandig of met hulp van onze medewerkers. In de aanloop naar de verbouwing is het museum hierin geadviseerd door De Zonnebloem. Het nieuwe entreegebied is uitnodigend met de ticketbalie en de museumwinkel. In de kelder bevinden zich de garderobe en de toiletten. En er is een aantrekkelijk museumcafé met buitenterras grenzend aan de Prinsentuin. In de Waalse kerk is het Delfts blauw te zien en organiseren we (orgel)concerten. Studio Prinsenhof is het creatieve hart van het museum waar jong en oud samenkomen voor museumlessen,
workshops en gezinsactiviteiten. De aangrenzende tuin is toegankelijk vanuit de Studio en speelt een grote rol als inspirerende verlenging van de werkplaats. Verduurzaming Een (top 100) monument verduurzamen vraagt om zorgvuldigheid en maatwerk. Het energieverlies is beperkt door hoogwaardige isolatie en het aanbrengen van nieuwe duurzame installaties, een allround gebouwbeheerssysteem. Hierin zijn de vochtigheidsgraad en de verwarming geïntegreerd voor een optimaal museaal en bezoekersklimaat. Het museum is van het gas af; warmtepompen voorzien het museum van duurzame verkoeling en warmte. Er zijn waar mogelijk materialen opnieuw gebruikt, nieuwe materialen zijn zoveel mogelijk circulair en biobased. In het ontwerp is de juiste balans gevonden tussen comfort en gebruiksvriendelijkheid voor bezoekers en medewerkers van het museum, bouwkosten en terugverdientijden. Verhuur Museum Prinsenhof Delft hecht veel waarde aan haar verbindende rol in Delft en de wijdere omgeving. Er worden jaarlijks zo’n 100 bijeenkomsten gefaciliteerd. De museale kerntaak van het museum staat echter voorop. Het museum bevindt zich in het hogere segment van de
‘Het Prinsenhof is een Gesamtkunstwerk. Bij het gebouw begint al de tentoonstelling en de tentoonstelling verheldert het gebouw, met die paar kogelgaten als onovertroffen knooppunt. Waar ooit zie je locatie en collectie zo mooi samenvloeien? Essentieel dus om ze beide bij de tijd te houden. Het verleden waar het Prinsenhof je in laat dwalen krijgt pas echt betekenis wanneer het aansluit op ons eigen heden.’ Hans Goedkoop, historicus en literatuurcriticus
locatiemarkt. Er worden diners, recepties en vergaderingen voor zakelijke, particuliere klanten en trouwerijen gehouden. Mensen doen dit graag op een verrassende en inspirerende plek zoals het Prinsenhof. Voor de zakelijke markt (onder meer TU Delft en grote internationale bedrijven en overheidsinstellingen die zich in Delft en omgeving bevinden) is het museum vaak onderdeel van het sociale programma van een internationaal congres. Voor hen is het belangrijk dat het museum een nationaal icoon is in een prachtige, typisch Hollandse grachtenstad. Particulieren kiezen voor het museum omdat het een toplocatie is in de stad waar ze graag een belangrijk jubileum vieren. Er zijn twee zalen geschikt voor de verhuur: de Van der Mandelezaal en de Kamer van Charitate. Van der Mandelezaal is geschikt voor activiteiten tot 350 personen. Aangrenzend aan deze zaal is de keuken, de pantry en opslag voor catering. De zaal is ook buiten openingstijden van het museum autonoom inzetbaar. De Kamer van Charitate is geschikt voor een ontvangst van groepen van 20 tot 50 personen voor vergaderingen, presentaties en trouwerijen. De historische ambiance – inclusief de 17de-eeuwse schoorsteenschildering door Cornelis de Man waarin de Caritas wordt afgebeeld – en de prachtige ligging aan de Prinsentuin maakt deze zaal zeer aantrekkelijk voor verhuur.
Het museum werkt samen met diverse preferred suppliers (bij voorkeur Delftse partijen) op het gebied van catering, licht en geluid. Duurzaamheid is daarbij belangrijk. Museumcafé, museumwinkel en Winkeltje Kouwenhoven Het museumcafé is een stijlvolle en aantrekkelijke plek met zicht op de Prinsentuin en de Binnentuin. Bij zonnig weer is er een terras in de Prinsentuin. Ook bezoekers die geen entreeticket hebben bezoeken het café. De aangrenzende Kamer van Charitate betrekken we bij drukte bij het café. Mooie, lokale producten staan centraal in het assor-
Eigentijdse vertaling door architecten Bij de verbouwing staat de esthetiek van deze tijd voorop terwijl het authentieke karakter van het historische gebouw bewaard is gebleven. Het ontwerpteam voor de restauratie en vernieuwing staat onder leiding van architectenbureau BiermanHenket. Dit bureau heeft zijn sporen verdiend op het gebied van restauraties en vernieuwingen van musea. Het is gespecialiseerd in het vinden van evenwicht tussen traditie en moderniteit. De architecten zijn geïnspireerd door de lichtval en de transparantie uit de kloostertijd van het gebouw (vanaf 1400). Het ontwerp heeft een duidelijke en tijdloze signatuur met gedurfde keuzes en is dienend aan het gebouw. Naast schoonheid is er flexibiliteit, wisselingen in de vaste en tijdelijke presentaties zijn makkelijk door te voeren.
timent. Voor diners en uitgebreide borrels verwijst het museum de bezoekers door naar de vele goede horecagelegenheden in de stad. De museumwinkel heeft een aantrekkelijk aanbod met een eigen productlijn. In het assortiment bevinden zich ook producten van lokale makers. De winkel is een echte eye catcher en is ook zonder entreeticket te bezoeken. De winkel concurreert niet met het rijke Delftse winkelaanbod, maar is een aanvulling. De openingstijden van de winkel volgen de openingstijden van het museum. Naast de museumwinkel maakt het historische Winkeltje Kouwenhoven deel uit van het museum. In ‘het leukste snoepwinkeltje van Delft’ kan de bezoeker onder meer terecht voor snoepgoed, speelgoed en klassieke ansichtkaarten. Winkeltje Kouwenhoven is gelegen aan het Sint Agathaplein en is gratis toegankelijk. Openstelling is mogelijk door de inzet van vrijwilligers. Winkeltje Kouwenhoven is jaarlijks goed voor circa 19.000 bezoekers. De verwachting is dat ook Winkeltje Kouwenhoven meelift op de groeiende belangstelling voor het museum.
24
Ondernemingsplan
Een nieuw Museum Prinsenhof Delft 2027 – 2031
25
6 De organisatie:
Versterking van de organisatie
Organigram
Directeur Museum Prinsenhof Delft
Hoofd Bedrijfsvoering
Facilitaire dienst Bedrijfsadministratie Beveiliging Secretariaat Publieksontvangst
• Organisatieontwikkeling zet in op professionaliteit van de medewerkers: omgevingssensibiliteit, flexibiliteit en nieuwsgierigheid. • Beperkte groei van de formatie met specialisten. Het vergroten van het aantal vrijwilligers. • Wij conformeren ons aan de Code Diversiteit en Inclusie, de Code Fair Practice, de Ethische Code van de International Council of Museums en de Governance Code Cultuur. • De museale organisatie heeft een voortrekkersrol in het Delftse en (inter)nationale culturele veld en in museale en andere relevante netwerken Organisatieontwikkeling Om onze ambitie en strategische doelen te realiseren werken we permanent aan de ontwikkeling van de organisatie en de medewerkers. Onze medewerkers zijn professionals we geven hen ruimte en sturen tegelijkertijd op het behalen van de gewenste museumdoelen. Er is ruimte voor scholing en coaching. We zetten daarbij in op vaardigheden zoals omgevingssensibiliteit, flexibiliteit en nieuwsgierigheid. Kerncompetenties zijn gastvrijheid, eigenaarschap en samenwerking. Collega’s dragen bij aan het algemeen belang en aan het geformuleerde resultaat. Het museum legt de lat hoog (kwaliteit). Dat betekent dat van alle medewerkers wordt verwacht dat zij ambitieus zijn in hun persoonlijke ontwikkeling. We voorzien een kleine groei van de formatie door het projectmatig inzetten van een flexibele schil externe specialisten.
De beoogde groei van het aantal bezoekers, de toename van de maatschappelijke impact en de daarmee samenhangende programmeringsambitie vragen om een beperkte structurele uitbreiding van de
organisatie naar zo’n dertig fte. onder meer bij bedrijfsvoering en bij educatie. We handhaven de huidige flexibele schil van circa 10% van het totale personeelsbestand. Ook vergroten we het aantal vrijwilligers, zij hebben een ambassadeursfunctie in de stad. We streven ernaar dat ons personeelsbestand een representatieve afspiegeling is van de Nederlandse bevolking, inclusief mensen met verminderde mobiliteit. Jaarlijkse bieden we ruimte aan een aantal stagiaires, onder meer via de samenwerking met de Reinwardt Academie en diverse universiteiten in het land. Hiermee leveren we een actieve bijdrage aan het opleiden van studenten. Alle medewerkers zijn centraal gehuisvest in het gebouw. Er is een gezamenlijke lunchruimte en er zijn verschillende overlegkamers. Ook is er een archief met bibliotheek. Als geregistreerd museum voldoet Museum Prinsenhof Delft aan de Museumnorm 2020 van het Museumregister Nederland. Ook conformeren we ons aan de Code Diversiteit en Inclusie, de Code Fair Practice, de Ethische Code van de International Council of Museums en de Governance Code Cultuur. Samenwerkingen en partnerschappen Voor een museum dat is geworteld in de samenleving is samenwerken en het ontwikkelen en onderhouden van partnerschappen noodzakelijk.
Museum Prinsenhof Delft draagt bij aan tal van initiatieven en ontwikkelingen in de stad, de regio en het land op het gebied van kunst, cultuur, erfgoed en andere maatschappelijke domeinen. De samenwerkingen zijn langdurig en gebaseerd op gedeelde belangen. We werken samen met Delftse (culturele) instellingen zoals de Oude en de Nieuwe Kerk, 38CC, Royal Delft, het Vermeer-
Hoofd Collectie & Presentatie
Collectie Tentoonstellingsprogrammering Educatie
centrum, Delft Marketing, Delfts Peil en de TU Delft, met Cultuurmenu en KLIK en collega musea in binnen- en buitenland. Daarnaast treden we op als partner in het bruikleenverkeer voor tentoonstellingen, zoals het Rijksmuseum en het Mauritshuis. Het museum maakt deel uit van relevante netwerken en vakorganisaties. Met lijnen naar universiteiten, onderzoeksinstellingen, musea en andere erfgoedinstellingen en netwerkorganisaties zoals de Canon van Nederland, Verhaallijn Koninklijk Nederland, Delfts aardewerknetwerk, Codart, de Museumvereniging en ICOM. Ook werkt het museum samen met zeer uiteenlopende partners als de media, het bedrijfsleven, NBTC Holland Marketing, CJP en de Vriendenloterij (VIP-kaart). SWOT analyse Er heeft een SWOT-analyse plaatsgevonden waarbij externe kansen en bedreigingen, en interne sterkten en zwaktes in kaart zijn gebracht. De analyse toont een sterke uitgangspositie. Museum Prinsenhof Delft is relevant en dat wordt gezien door bezoekers, door inwoners van Delft en door bestuur en politiek. Het museum biedt toegevoegde waarde ten aanzien van het vestigingsklimaat. Daarnaast vervult het museum een belangrijke rol in de regio en in ons land als cultuurtoeristische bestemming.
Het unieke historische gebouwencomplex (verbonden met de historische binnenstad) en de focus op de thema’s Willem van Oranje, Delfts Blauw en Delftse Meesters vormen een stevig fundament voor de programmering, profilering en positionering. Goed voor de zichtbaarheid en het bereik is de actieve deelname aan landelijke netwerken en samenwerkingen. De continue vraag naar kwalitatief hoogwaardige
Hoofd Marketing, Communicatie & Development
Marketing & Communicatie Verhuur & Events Development
(culturele) bestemmingen biedt kansen voor het museum. Er is in de samenleving duidelijk behoefte aan duiding van de Nederlandse geschiedenis in een breder perspectief. Kennis van de geschiedenis is noodzakelijk om het heden te begrijpen. Het museum geeft met haar Delftse Blik activiteiten invulling aan de sociale agenda van de Gemeente Delft en de groeiende aandacht voor maatschappelijke thema’s als diversiteit en inclusie. De Delftse Blik past daarmee naadloos in het Cultuurkader 2021-2030 dat zich richt op drie aspecten: stedelijke aantrekkelijkheid, meedoen en innovatie. De lacunes in de eigen collectie en de verhalen in de vaste opstelling pakt het museum op door (wetenschappelijk) onderzoek te doen. Via De Delftse Blik worden verhalen en kennis opgehaald bij diverse gemeenschappen in Delft. Door grote tentoonstellingen met internationale ambitie te organiseren toont het museum iconische topstukken aan het publiek. Tegelijkertijd is er stevige concurrentie op de vrije tijdsmarkt en tussen musea. Er worden in ons land veel kwalitatief hoogwaardige tentoonstellingen georganiseerd. De druk op fondsen die tentoonstellingen financieren is blijvend hoog. Daar kan het museum in de toekomst last van krijgen. Museum Prinsenhof Delft slaagt er tot nu toe steeds in om externe financiering te krijgen van fondsen en sponsoren.
In 2021 schonk een particuliere Delftse familie 10 miljoen euro aan het museum voor de verbouwing en vernieuwing. Ook lukt het om via externe financiering belangrijke objecten en schilderijen aan de collectie toe te voegen. De professionalisering van de fondsenwerving en het stakeholdermanagement dragen daaraan bij.
26
Ondernemingsplan
27
7
Waarde voor de stad en exploitatie
‘Kunst en cultuur zijn voor een stad niet de slagroom op de taart, ze zijn van cruciaal belang voor de aantrekkingskracht van een stad en de lokale economie. […] Het is een van de weinige bewezen effectieve manieren om met lokaal beleid de aantrekkingskracht van een stad te vergroten, en de lokale economie te stimuleren.’ Gerard Marlet, econoom en medeauteur Atlas voor gemeenten
De toegevoegde waarde van het museum voor Delft en ons land is in het voorgaande uitvoerig beschreven. Om de maatschappelijke en economische impact nader te duiden lichten we een aantal zaken uit. Het betreft zachte, moeilijk meetbare waarden en meer cijfermatige, harde waarden. Voor het ramen van het publieksbereik is door de onderzoekers/adviseurs van TiMe en LAgroup1 onderzocht wat een realistisch meerjarig bezoekersaantal is voor het vernieuwde Museum Prinsenhof Delft. Om tot een raming van de eerste drie jaren na heropening te komen, is allereerst gekeken naar de ontwikkeling van de bezoekersaantallen de afgelopen jaren. Vervolgens zijn relevante externe en interne ontwikkelingen in kaart gebracht en is hun impact beoordeeld. Ook heeft onderzoek plaatsgevonden naar de ontwikkeling van bezoekersaantallen van vernieuwde musea elders in Nederland. Op basis van de groeiverwachting becijferen LAgroup en TiMe dat Museum Prinsenhof Delft in een regulier jaar na de verbouwing – inclusief bezoek via verhuur – gemiddeld genomen 115.000 bezoeken trekt. In jaren met een grote tentoonstelling met internationale ambitie komt het bezoek hoger uit, op circa 140.000. Waarde voor de stad Het vernieuwde Museum Prinsenhof Delft stelt haar deuren open voor bewoners en bezoekers van de stad. Hiermee draagt het museum bij aan een aantrekkelijke stad waar het goed wonen is.
Het museum maakt onmisbaar deel uit van de culturele basisinfrastructuur van de stad. Museum Prinsenhof Delft inspireert tot een levenslange liefde voor kunst, cultuur en geschiedenis. Het presenteert verhalen die aan het denken zetten. Kunst, cultuur en geschiedenis helpen om de wereld om ons heen te duiden en te begrijpen. Het museum draagt
bij aan het trots(er) maken van de inwoners van Delft op de bijzondere plek die het Prinsenhof inneemt in de Nederlandse geschiedenis en op de kunst en innovaties die verbonden zijn met de stad. Collectiewaarde Het museum is schatplichtig aan de bijzondere collectie die het namens de Gemeente Delft in eigendom heeft en beheert. Museum Prinsenhof Delft zet zich in om de collectie en het bijzondere complex, te beheren, in goede conditie te behouden, van context en duiding te voorzien en tentoon te stellen aan een breed publiek. Educatieve waarde en een leven lang leren Kunst en cultuur dragen bij aan de persoonlijke ontwikkeling van mensen. Het ontwikkelen van kennis en inzicht over de Delftse cultuurhistorie en over kunst van onder meer de Delftse Meesters leidt tot verbeeldingskracht en nieuwe ervaringen. Dit alles is misschien nog wel het meest van toepassing op jonge Delftenaren. Museum Prinsenhof Delft hecht veel belang aan haar educatieve functie, met name voor onderwijsgroepen uit Delft en (wijde) omstreken. De educatieve waarde richt zich ook op volwassenen, ook zij willen een leven lang leren. Het programma van het museum is meerstemmig en biedt gelaagde verhalen.
Verbindende waarde, ontmoeting en sociale cohesie Museum Prinsenhof Delft zet zich in als inclusieve verbinder in de stad en als plek waar mensen vanuit verschillende achtergronden elkaar ontmoeten en waar een breed gedragen gevoel van samenzijn ontstaat. Wij geven hiermee gehoor aan de ambities van de gemeente zoals onder meer geformuleerd in de gemeentelijke Programmabegroting 2020-2023: