Bijlage 1 - Visie Toerisme Delft 2030 - DEF

VISIE TOERISME DELFT 2030

Platform Toerisme Delft Visie Toerisme Delft 2030 / 1 /

VOOR WOORD /

Met trots presenteer ik u de Visie Toerisme Delft 2030! Een uniek document, omdat deze visie het resultaat is van een intensieve samenwerking in bijzondere tijden. Maar ook een uniek document, als resultaat van de samenwerking tussen de gemeente en de sector. Een visie waarin we tien jaar vooruit­blikken op de gewenste ontwikkeling van toerisme en de bezoekers­economie in Delft, zonder wat nodig is op de korte termijn uit het oog te verliezen.

BIJZONDERE TIJDEN / De contouren voor de visie op toerisme in 2030 stond in de steigers toen we ook in Nederland begin 2020 werden geconfronteerd met de effecten van een wereldwijde pandemie. Het gevolg was dat alle partijen in de sector de coronacrisis het hoofd moesten bieden en de doorontwikkeling van de visie even op een laag pitje kwam te staan. WAAROM EEN NIEUWE VISIE? / Nieuwe trends en ontwikkelingen zoals de verwachte groei van bezoekers, de roep om duurzaamheid, de wens voor een leefbare stad én het verlangen van bewoners om als belang­ rijke stakeholder erkend te worden, versterkten onze wens om een aangescherpte visie op te stellen. Een visie met balans als uitgangspunt. Balans voor de bewo­ners, bezoekers, bedrijven van Delft. De coronacrisis sterkte ons in onze overtuiging dat het tijd werd voor een andere kijk op onze sector en dus nog belangrijker om de Visie Toerisme Delft 2030 op te stellen. BREED DRAAGVLAK DOOR SAMENWERKING / Toen het stof van de eerste lockdown was neergedaald, hebben we het opstellen van de Visie Toerisme Delft 2030 weer voortvarend opgepakt. De brede vertegenwoordiging van de Delftse bezoekers­economie binnen ons platform1 werkte – grotendeels online – nauw

1

Platform Toerisme Delft is een samenwerkingsverband waarin de toeristische sector wordt vertegenwoordigd door de Stichting Toeristische Instellingen Delft, de Koninklijke Horeca Delft – Afdeling Delft, het Bestuurlijk Overleg Binnenstad en de Gemeente Delft. Delft Marketing is onze belangrijkste adviseur en uitvoeringspartner.

Visie Toerisme Delft 2030 / 2 /

samen aan de totstandkoming van deze visie. Daarbij lieten we ons veelvuldig inspireren door input van belanghebbenden en samen­ werkingspartners, bewoners van Delft, gemeenteraadsleden, diverse lokale- en landelijke onderzoeksrapporten, het beleid van andere steden en webinars over ‘toerisme na de coronacrisis’. Al die verschillende perspectieven, input en samenwerking zorgt ervoor dat deze visie zeer breed gedragen wordt. VISIE VOOR DE LANGE TERMIJN, ACTIE OP DE KORTE TERMIJN / Onze visie biedt een leidraad en een ijkpunt voor de komende tien jaar, tot 2030. Bij het verschijnen van deze visie in 2021 staat onze sector voor een opgave waar we nog nooit voor hebben gestaan: het herstellen van onze bezoekerseconomie. Dat herstel brengt grote uitdagingen en onzekerheden met zich mee, maar ook nieuwe kansen. Eén ding is zeker: we moeten vol overgave en energie aan de slag om de bezoekerseconomie weer op stoom te krijgen en te houden.

SAMEN UITVOEREN / Het verschijnen van deze visie is daarvan slechts het begin. Om onze ambitie voor Delft te realiseren blijven we intensief samenwerken. Alleen samen kunnen we ervoor zorgen dat iedereen in Delft in 2030 de vruchten plukt van onze bezoekerseconomie. Ik zie deze visie dan ook als een uitnodiging aan iedereen die ons kan en wil helpen om onze ambitie te realiseren. Op naar 2030. Op naar een evenwichtige, robuuste en verantwoorde bezoekerseconomie!

Miriam Notten

Voorzitter Platform Toerisme Delft

Visie Toerisme Delft 2030 / 3 /

SAMEN VATTING /

We gaan in deze visie uit van de volgende overtuiging:

2

Veranderingen in de wereld en in de toeristische sector en de invloed daar­ van op Delft vragen om een nieuwe benadering van onze bezoekers­ economie. Daarom presenteren we nu een nieuwe visie. Deze visie vormt de leidraad voor hoe we met alle belanghebbenden de komende jaren werken aan een bezoekerseconomie die bijdraagt aan een duurzame, leefbare en welvarende stad. Deze visie is ook het startpunt voor acties, initiatieven en samenwerkings­ verbanden; met nieuwe doelen en duidelijke keuzes, afgestemd op de Delftse dynamiek en uitdagingen.

Een evenwichtige, robuuste en verantwoorde bezoekerseconomie draagt bij aan een welvarend, duurzaam en leefbaar Delft. We sturen op een evenwichtige ontwikkeling van de bezoekerseconomie en dragen zo bij aan de opgaven van Delft. We streven daarbij naar een optimale balans tussen bezoekers, bewoners én bedrijven. Ons streven is een stad waar bezoekers (zowel toeristisch-recreatieve als zakelijke) graag komen én bewoners prettig wonen en recreëren. Zij kunnen in Delft ­genieten van een rijk, gevarieerd en kwalitatief hoogwaardig cultureel aanbod en erfgoed. Daarmee stimuleren we een gezond onder­ nemersklimaat voor bedrijven en ondernemers waarin het menselijk kapitaal van Delft zich ­verder ontwikkelt. We zien een toekomst­ gerichte ontwikkeling van onze bezoekers­ economie niet als doel maar als middel. We zijn er van overtuigd dat die ontwikkeling onze stad, zijn inwoners en zijn ondernemers verder brengt. Geïnspireerd op de landelijke ambitie voor toerisme in Nederland3 streven wij daarom een vergelijkbare ambitie na: In 2030 plukt iedere Delftenaar direct of indirect de vruchten van een evenwichtige, robuuste en verantwoorde bezoekerseconomie in Delft. 2

Zie de begrippenlijst in Bijlage 2 voor een toelichting op de gebruikte termen

3

‘In 2030 profiteert iedere Nederlander van toerisme’, Uit ‘Perspectief 2030’, NBTC, 2017

We hebben vijf speerpunten geformuleerd die we centraal zetten bij de projecten en initia­ tieven die we uitvoeren. Deze speer­punten vormen een checklist bij alles wat we doen om onze ambitie voor 2030 te realiseren: Kwalitatief hoogwaardig cultuuraanbod en erfgoed ­

WEL KOM

Cultuur en erfgoed vormen het fundament voor de bezoekerseconomie. Zonder een levendige (binnen)stad, een kwalitatief en hoogwaardig cultureel aanbod en goed onderhouden erfgoed zou Delft er heel anders uit zien. Dat aanbod moet worden gekoesterd, uitgebreid en een kwaliteitsimpuls krijgen. Om dat voor elkaar te krijgen en betaalbaar te houden, zijn bezoekers nodig. Wij willen bijvoorbeeld ook inwoners stimuleren meer gebruik te maken van het cultureel aanbod van de stad – ook het aanbod met op het eerste gezicht een meer ‘toeristisch’ profiel. Sterke economie

WEL KOM

Bestedingen van bezoekers dragen in belang­ rijke mate bij aan het in stand houden en uitbreiden van bedrijven in Delft. Het zorgt voor bedrijvigheid en werkgelegenheid. Door die bestedingen hebben winkels en andere voorzieningen meer toekomst­ perspectief. Dat helpt om bijvoorbeeld winkelleegstand te gaan en om het voor­ zieningenniveau op peil te houden. Onder andere hotels, cafés, restaurants, retail en

Visie Toerisme Delft 2030 / 4 /

WEL

KOM Duurzame sector

culturele en toeristische instellingen zorgen voor een arbeidsmarkt waarin ruimte is voor werknemers van allerlei achtergronden. Deze sector biedt een diverse mix aan banen, zowel wat betreft het type functies als het benodigde opleidingsniveau.

Bezoekers zijn zich steeds bewuster van de milieu-impact van hun reisgedrag en zoeken steeds vaker naar duurzame(re) alternatieven. De stad kan daarvan gebruikmaken door duur­ zame vervoersmiddelen – fiets en openbaar vervoer – aan te bieden. Ook worden waar mogelijk bestaande richtlijnen, duurzaam­ heidscertificering, technologieën en applicaties (beter) ingezet om duurzame ontwikkeling van W E L horeca, evenementen, toeristisch-recreatieve en KOM culturele voorzieningen te bevorderen.

WEL

OM Leefbare Kstad

Een stad die leuk is voor haar inwoners, is ook leuk voor haar bezoekers. Dat is het uitgangspunt voor de bezoekerseconomie. Veel mensen kiezen voor het wonen in een (binnen)stad vanwege het eerder vermelde hoge voorzieningenniveau. Dat kan alleen zo hoog blijven als het voldoende bezoekers trekt – Delftse bezoekers, maar ook bezoekers uit de regio, Nederland en de rest van de wereld. De reuring die dat met zich meebrengt, wordt door sommigen op bepaalde momenten als overlast ervaren. Om Delft leuk en leefbaar te houden, is het nodig invloed uit te oefenen op het gedrag van bezoekers, en om bezoekers­ stromen zorgvuldig te managen.

WELCOME!

WELCOME!

Gastvrije ervaring

Gastvrijheid is dé randvoorwaarde voor een gezonde en evenwichtige bezoekerseconomie – met de Delftenaren zelf als ambassadeurs van hun gastvrije stad. Van belang is dat iedereen – van hotelreceptionist tot BOA, van taxichauffeur tot stadsgids – bezoekers zo gastvrij mogelijk behandelt. Een gastvrije stad is ook een bereikbare en toegankelijke stad – ook voor bezoekers met een lichamelijke beperking – en met een mooie, schone en veilige openbare ruimte.

Door destinatiemanagement – het managen van de bestemming en sturen van bezoekers in Delft - beïnvloeden we welke bezoekers op welk tijdstip welke locatie of plek in Delft bezoeken. De komende tien jaar is ‘destinatie­ management’ daarom de basis van onze strategie, gericht op: De juiste bezoeker, op de juiste locatie, op het juiste moment. Het managen van de bestemming Delft vraagt om inzet van en samenwerking tussen alle belanghebbenden van de bezoekerseconomie, waaronder culturele en toeristische instel­ lingen, ondernemers, de gemeente en inwoners van Delft. Destinatiemanagement vraagt om een bredere aanpak dan we gewend zijn. Een benadering die uitgaat van wat de ­bezoeker van ons vraagt en wat we deze ­kunnen bieden én van wat de bezoeker onze stad, zijn bewoners en bedrijven kan bieden.

Visie Toerisme Delft 2030 / 5 /

We gaan daar op verschillende manieren mee aan de slag. Daarbij gebruiken we diverse instrumenten. Bijvoorbeeld door destinatie­ marketing – marketing voor de bestemming Delft – specifiek gericht op het aantrekken van de juiste bezoeker. Ook blijven we het aanbod en de faciliteiten (zowel toeristische recreatief als zakelijk) van Delft ontwikkelen en waar nodig en mogelijk uitbreiden, in lijn met het Delftse DNA. Het gaat daarbij om zowel (semi-) permanent als tijdelijk aanbod. Informatievoorziening zien we ook als een essentieel instrument, om zo onze bezoekers goed te kunnen faciliteren bij hun bezoek én hen te begeleiden naar de juiste locaties. Daarbij kunnen ook fysieke maatregelen er voor zorgen dat drukte of overlast op sommige plekken wordt voorkomen, maar ook dat rustige plekken juist beter worden gevonden.

Als we onze ambitie willen realiseren, moet wel aan een aantal randvoorwaarden worden voldaan. Goed destinatiemanagement vraagt om: Datagedreven aanpak We richten ons op het vergaren van andere inzichten en een veel bredere benadering van onderzoek, gericht op data ten behoeve van gedragsbeïnvloeding en het sturen van bezoekers.

Samenwerken Onze strategie vraagt van ons om gebieds- en domein­ overstijgend te werken en samenwerkingen aan te gaan met vertegenwoordigers van andere domeinen, zowel in structurele als in gelegenheidsnetwerken. Daarbij denken we bijvoorbeeld aan partners op het gebied van duurzaamheid, mobiliteit, veiligheid, leefbaarheid, cultuur, erfgoed, onderwijs, technologie en het sociaal domein.

Samen investeren Er moet worden geïnvesteerd in innovaties, projecten, onderzoek, samenwerking en beleidsontwikkeling. Dat vraagt om publiek-private investeringen, van onder andere, ondernemers, kennisinstellingen en toeristische instellingen. Daarnaast onderzoe­ ken we hoe we de bezoekers zelf meer kunnen laten bijdragen aan het destinatiemanagement van onze stad.

Visie Toerisme Delft 2030 / 6 /

INHOUDS OPGAVE /

WAAROM DEZE VISIE?

9

DEEL II

DEEL I

/ Toerisme verandert Toerisme in een nieuw perspectief Een nieuwe visie voor Delft

9 10 10

EEN NIEUW PERSPECTIEF /

12

Bijdragen aan Delft Voor iedere Delftenaar Onze mooie stad als uitgangspunt

12 12 13

VIJF SPEERPUNTEN /

14

Kwalitatief hoog­ waardig cultuuraanbod en erfgoed Sterke economie Leefbare stad Duurzame sector Gastvrije ervaring

14 16 17 18 19

DESTINATIEMANAGEMENT /

21

Een nieuwe strategie Wat is destinatiemanagement? Onze strategie Instrumenten Randvoorwaarden Leren

21 21 22 25 27 27

DEEL III

FOCUS OP UITVOERING 2021 EN 2022 /

30

Flexibel en wendbaar Herstel is onze prioriteit Meebewegen met herstel Projectmatig aan de slag Destinatiemarketing en gastheerschap door Delft Marketing Samenwerken aan onderzoek en monitoring Thematisch samenwerken continueren Stappenplan voor duurzaamheid opstellen Toegankelijkheid verbeteren Werkgelegenheid Sturen met actueel beleid Versterken samenwerken in en buiten ons platform Investering

30 30 31 31 31 32 32 33 33 33 34 34 34

BIJLAGEN

INHOUDS OPGAVE /

DELFTSE PERSONA’S

36

BEGRIPPENLIJST

37

WAAROM DEZE VISIE? / ‘De binnenstad van Delft is altijd een reis waard.’ ‘Een van de mooiste steden van Nederland.’ ‘Geweldige stad op mensenmaat.’ ‘Gezicht op Delft’ van Vermeer heet het mooiste stadsgezicht uit de 17de eeuw. ‘Vier eeuwen later is Delft nog steeds een parel’ 4

Deze reacties zijn slechts een kleine greep uit de vele enthousiaste recensies over Delft. Volgens deze website waarderen bezoekers én bewoners onze stad. Veel genoemde ken­ merken zijn authentiek, charmant, gezellig en compact. De recensies en resultaten van publieksonderzoek5 leren ons ook meer over het meest gewaardeerde aanbod van de stad: cafés, restaurants (vooral de terrassen kunnen op waardering rekenen), Museum Prinsenhof Delft en andere musea, Delfts Blauw, het historische centrum en de kerken. Delft is dan ook voor velen een interessante bestemming. En bezoekers – zowel zakelijk als toeristisch recreatief – zijn interessant en belangrijk voor Delft. Zo zorgt onze bezoekers­ economie voor veel inkomsten, werkgelegen­ heid, een aantrekkelijk ondernemersklimaat en een uitgebreid aanbod van voorzieningen. We realiseren ons echter dat bezoekers ook in toenemende mate een stempel drukken op de stad en zich, met name in de binnenstad, mengen in de strijd om ruimtegebruik en functies – wonen, werken en recreëren. Dat kan soms leiden tot frictie. TOERISME VERANDERT / Het afgelopen decennium veranderde de wereld sneller dan ooit. Bevolkingsgroei, een groeiende welvaart, uitputting van

grond­stoffen, klimaatverandering, terrorisme, ­pandemieën, toegenomen mobiliteit en globali­ sering stellen ons voor nieuwe uitdagingen. Al deze ontwikkelingen hebben hun invloed op de toeristische sector en andersom. De wereld verandert en het toerisme verandert mee. Steeds meer mensen zijn in staat om internationaal te reizen. Ook technologische ontwikkelingen en digitalisering hebben een enorme impact op reizen. Zij hebben geleid tot een hoge mate van connectiviteit en een (reis) wereld waar het uitwisselen van ervaringen en delen van belevenissen centraal staat. Voor een steeds groter deel van de wereldbevolking is reizen verworden tot ‘primaire levensbehoefte’ en een ‘verworven recht’. Bij het ‘nieuwe reizen’ staan beleving en zingeving centraal. De gevolgen van deze ontwikkelingen werden in de jaren voor de coronacrisis steeds zicht­ baarder. In populaire steden ontstonden ongewenste situaties door bijvoorbeeld extreme drukte en stijgende huizenprijzen. Op andere bestemmingen ontstonden verkeersproblemen of toegenomen druk op natuur, milieu en erfgoed door het toege­ nomen bezoek. Deze effecten hadden als gevolg dat het maatschappelijk draagvlak voor toerisme en bezoekers afnam.

4

Uit: Kampioen, ANWB, 2020

5

Onder andere het jaarlijkse onderzoek ‘Toeristische bezoek aan steden’ en de ‘Citymonitor’ van het NBTC-Nipo.

Visie Toerisme Delft 2030 / 9 /

Aan de andere kant blijkt regelmatig dat in het verleden behaalde resultaten geen garantie bieden voor de toekomst.Toerisme en de bezoekers­economie zijn gevoelig voor de gevolgen van pandemieën, natuurrampen, terrorisme, economische recessie, klimaat­ verandering en andere gebeurtenissen en ontwikkelingen die het gedrag van onze bezoekers beïnvloeden. Ook daarvan hebben we de afgelopen decennia – en met name in 2020 – de gevolgen kunnen ervaren. Ook in Delft. TOERISME IN EEN NIEUW PERSPECTIEF / Al deze ontwikkelingen hebben geleid tot het besef dat de ontwikkeling van toerisme op een kruispunt staat. Dat het anders moet. Daarom ontwikkelde het NBTC in 2018 in samen­ werking met vele partners (waaronder steden, regio’s, provincies, belangen- en vervoersorga­ nisaties, de rijksoverheid en kennisinstellingen) een nationale visie op toerisme: Perspectief 2030, Bestemming Nederland. Deze visie en de later verschenen Actieagenda Perspectief 2030 schetsen de uitgangspunten voor de toeristische ontwikkeling van Nederland tot 2030. De actieagenda biedt Nederlandse bestemmingen ook een handelings­perspectief voor lokale ont­ wikkeling. En hoewel deze visie is verschenen vóór de coronacrisis, is de inhoud nog steeds waardevol.

Proactief beleid is noodzakelijk om richting te geven aan de ontwikkeling van toerisme en de bezoekerseconomie. Dergelijk beleid richt zich vooral op destinatiemanagement, waarmee de ontwikkeling van een bestemming en haar bezoekerseconomie in goede banen worden geleid. Dat gebeurt op zo’n manier dat welzijn en economie zich in balans ontwikkelen en er voldoende draagvlak voor toerisme blijft. Slim destinatiemanagement zorgt ervoor dat bezoekers en bewoners niet op hetzelfde moment concurreren om de schaarse ruimte in de stad, maar juist elkaars behoeftes aanvullen. Zo levert toerisme een positieve bijdrage aan brede welvaart en welzijn door het gedeelde belang van bewoners, bezoekers en bedrijven voorop te zetten.

EEN NIEUWE VISIE VOOR DELFT / Kortom: genoeg aanleiding om in Delft de handen uit de mouwen te steken! Te beginnen met het opstellen van deze visie. Deze visie is het startpunt voor onze acties, initiatieven en samenwerking de komende jaren; met duidelijke uitgangspunten, afgestemd op de Delftse dynamiek en uitdagingen. Een nieuwe visie met een hedendaagse ambitie. Met deze visie als leidraad werken we met alle belanghebbenden aan een bezoekerseconomie die bijdraagt aan een duurzame, leefbare en welvarende stad. Op naar 2030!

Visie Toerisme Delft 2030 / 10 /

DEEL I OVER TUIGING, AMBITIE, EN SPEER PUNTEN /

Visie Toerisme Delft 2030 / 11 /

EEN NIEUW PERS PEC TIEF /

BIJDRAGEN AAN DELFT / Veranderingen in de wereld en in de toeristische sector en de invloed daarvan op Delft vragen om een nieuwe benadering. Een duidelijke visie met een brede en open blik. Breed omdat we de focus op economische groei en werkgelegenheid uitbreiden met nieuwe doelen. Doelen op het gebied van bijvoorbeeld leefbaarheid, verduurzaming en inclusie. En open omdat we nieuwe perspec­ tieven verwelkomen en graag in gesprek blijven over het belang van de ontwikkeling van de bezoekerseconomie in Delft. We gaan daarbij uit van de volgende overtuiging:

Een evenwichtige, robuuste en verantwoorde bezoekerseconomie draagt bij aan een wel­ varend, duurzaam en leefbaar Delft. We sturen op een evenwichtige ontwikkeling van de bezoekerseconomie en dragen zo bij aan de ambities van Delft. We streven daarbij naar een optimale balans tussen bezoekers, bewoners én bedrijven. Ons streven is een stad waar bezoekers (zowel toeristisch-recrea­ tieve als zakelijke) graag komen én bewoners prettig wonen en recreëren. Zij kunnen in Delft genieten van een rijk, gevarieerd en kwalitatief hoogwaardig cultureel aanbod en erfgoed. Daarmee stimuleren we een gezond

6

‘In 2030 profiteert iedere Nederlander van toerisme’, Uit ‘Perspectief 2030’, NBTC, 2017

ondernemersklimaat voor bedrijven en onder­ nemers waarin het menselijk kapitaal van Delft zich verder ontwikkelt. Kortom, we definiëren het succes van de bezoekerseconomie op een nieuwe manier. Naast de belangrijke economische meerwaarde kijken we ook naar meerwaarde van bezoekers voor de leefbaarheid, levendigheid en duur­ zaamheid van onze stad. VOOR IEDERE DELFTENAAR / We zien een toekomstgerichte ontwikkeling van onze bezoekerseconomie niet als doel maar als middel. We zijn er van overtuigd dat die ontwikkeling onze stad, zijn inwoners en zijn ondernemers verder brengt. Geïnspireerd door de landelijke ambitie voor toerisme in Nederland6 hanteren wij een vergelijkbare ambitie:

In 2030 plukt iedere Delftenaar direct of indirect de vruchten van een evenwichtige, robuuste en verantwoorde bezoekerseconomie in Delft.

Visie Toerisme Delft 2030 / 12 /

Als we het hebben over ‘vruchten’, dan bedoelen we de waarde die toerisme en onze bezoekers­ economie opleveren voor Delftenaren. We onderscheiden daarbij7: – Economische waarde, zoals bijvoor­beeld werkgelegenheid en het ­vestigings- en ondernemersklimaat; – Waarde voor de leefomgeving, zoals de kwaliteit en kwantiteit van voorzie­ ningen (horeca, retail, culturele voorzieningen en erfgoed)

ONS DNA /

– Sociale waarde, zoals trots, diversiteit en inclusie. ONZE MOOIE STAD ALS UITGANGSPUNT / Delft is een prachtige stad. Dat weten de inwoners, bedrijven en hun werknemers, die vaak optreden als enthousiaste ambassadeurs van Delft. Maar ook bezoekers zijn vaak erg onder de indruk van onze stad en komen er ook graag terug. Bij die ontwikkeling gaan we altijd uit van de kracht van onze stad; we blijven trouw aan het ‘DNA’ van Delft. Dat DNA bestaat uit de unieke combinatie van eigenschappen die Delft onderscheidt van andere steden en daarmee altijd het uitgangspunt blijft voor onze visie, strategie en projecten.

Historie, creativiteit, technologie en innovatie vormen het hart van Delft en komen kernachtig tot uiting in de stadsslogan ‘Delft Creating History’.We vertellen graag de verhalen over de – voor Delft zo typerende – historische iconen: Delfts Blauw, Oranje en Vermeer & tijdgenoten. Altijd met oog voor het eigentijdse én op innovatieve wijze. Daarmee geven we de verhalen een nieuwe dimensie, een Delftse twist en bena­ drukken we onze kenmerkende combinatie van heden, verleden en toekomst. Bewoners en bezoekers herkennen het Delftse DNA in de sfeervolle en gemoedelijke historische binnenstad, het eigentijdse cultuuraanbod, het aanbod van ondernemend Delft en de innovatieve uitvindingen van de TU Delft, start-ups en kennisinstellingen. Dit maakt Delft echt ‘Delft’!

7

Geïnspireerd op de resultaten uit ‘De maatschappelijke waarde van toerisme en recreatie’, 2021, CELTH in opdracht van Gastvrij Nederland

Visie Toerisme Delft 2030 / 13 /

VIJF SPEER PUNT EN /

We hebben vijf speerpunten gefor­ muleerd die we centraal zetten bij de projecten en initia­tieven die we uit­ voeren. Deze speerpunten vormen een checklist bij alles wat we doen om onze ambitie voor 2030 te realiseren. Die speerpunten zijn: –

Kwalitatief hoogwaardig cultuur­ aanbod en erfgoed

–

Sterke economie

–

Leefbare stad

–

Duurzame sector

–

Gastvrije ervaring

KWALITATIEF HOOG­ WAARDIG CULTUURAANBOD EN ERFGOED / Cultuur en erfgoed zijn het fundament van onze bezoekerseconomie. Er bestaat in Delft een bijna symbiotische relatie tussen de bezoe­ kerseconomie en cultuur en erfgoed. Zonder een levendige (binnen)stad, een kwalitatief en hoogwaardig cultureel aanbod en goed onder­ houden erfgoed zou Delft er heel anders uit zien. Dat aanbod is essentieel voor een leefbare en levendige stad. En voor een gezonde en evenwichtige bezoekers­economie. Maar alleen het aanbod hebben is niet genoeg; we moeten het koesteren, uitbreiden en de kwaliteit ervan verhogen. Andersom geldt hetzelfde: voor het in stand houden van ons culturele aanbod en erfgoed zijn bezoekers – die voor de benodigde inkomsten zorgen – in veel gevallen ook nood­ zakelijk. En onder bezoekers verstaan we in dit geval ook de inwoners van Delft. Wij zien kan­ sen om ­inwoners van Delft te stimuleren meer gebruik te maken van het cultureel aanbod van de stad – ook het aanbod met op het eerste gezicht een meer ‘toeristisch’ profiel. Wij vinden het belangrijk dat de charmante en gemoedelijke levendigheid en authenticiteit van Delft behouden blijven. Daarbij staat voor ons centraal dat we een rijk onderscheidend cultureel aanbod in Delft stimuleren voor

Visie Toerisme Delft 2030 / 14 /

bezoeker én bewoner – aansluitend op onze identiteit. En we ontsluiten ons rijke his­ torisch erfgoed, onder andere door het delen van mooie verhalen . We zetten Delft op de kaart als een hedendaagse, innovatieve en creatieve cultuurbestemming, geworteld in een rijke geschiedenis. We profileren Delft met de iconen die bij ons passen en waar we trots op zijn: Delfts Blauw, Oranje en Vermeer & tijdgenoten. Maar Delft biedt meer dan deze historische iconen! We doen de stad en onze bezoekers tekort als we alleen ons historisch aanbod tonen. Delft heeft de bezoeker veel meer te bieden, zoals interessante galeries en musea, vernieuwende studentenproducties, kunstprojecten, (muziek) evenementen en bijzondere maatschappelijke initiatieven. Aanbod dat vaak goed aansluit op de interesses van onze doelgroep en de creati­ viteit en innovatie van het hedendaagse Delft laat zien. We zoeken daarbij naar interessante crossovers – bijvoorbeeld tussen kunst en tech­ nologie – waarbij ook de innovatieve kant van de sector zichtbaar wordt gemaakt. Ook gaan we recenter ‘erfgoed’ van Delft vaker ‘in de etalage’ zetten: technologie. Ook dit Delftse thema heeft de bezoeker8 veel te bieden.

8

Voor de zakelijke bezoeker is het technologisch profiel van Delft vaak al de bezoekreden, door bezoek aan onze kennisinstellingen, bedrijven of congressen en businessevents.

Bestaand aanbod voor de toeristisch-recrea­ tieve bezoeker op dit thema is echter nog beperkt en vaak te onbekend of hoogdrempelig. Daar willen we verandering in brengen door hiervoor er meer aandacht te vragen, maar ook door het aanbod uit te breiden. Hiermee willen we de bezoeker ook laten zien dat Delft meer is dan de binnenstad, al is die natuurlijk prach­ tig. Ook in andere Delftse wijken zijn interes­ sante plekken te vinden die wel wat meer aan­ dacht mogen krijgen, zoals bijvoorbeeld de TU-campus. We zien de bezoeker van onze stad als een belangrijke aanjager van een gevarieerd en aantrekkelijk cultureel aanbod en willen daarom de verbinding tussen de bezoekers­ economie en de culturele sector verder ­versterken. Het cultureel aanbod moet in eerste instantie interessant zijn voor de inwoners van Delft. We streven ernaar dat het deel van ons aanbod dat zich nu nog vooral richt op de inwoners van Delft in de toekomst ook interes­ santer wordt voor bezoekers. Andersom wil een deel van onze toeristische voorzieningen graag meer inwoners verwelkomen. Van een cultureel aanbod dat inwoners kan boeien, kunnen ook (inter)nationale bezoekers genieten.

Visie Toerisme Delft 2030 / 15 /

WEL KOM

STERKE ECONOMIE / Een gezonde en evenwichtige bezoekers­ economie is erg belangrijk voor Delftse bedrijvigheid en het vestigingsklimaat van onze (kennis)economie. Bezoekers zorgen voor inkomsten voor ondernemers (door directe bestedingen), voor bewoners (door werkgele­ genheid) en voor de overheid (door belastingen). Bestedingen van bezoekers dragen in belangrijke mate bij aan het in stand houden en uitbreiden van bedrijven in Delft. Door die bestedingen – aanvullend op de bestedingen van alleen inwoners – hebben winkels en andere voorzieningen eerder toekomst­ perspectief. Daarmee voorkomen we bijvoor­ beeld winkelleegstand en kunnen we een hoog voorzieningenniveau op peil houden. De bestedingsimpact van onze bezoekers ver­ taalt zich ook in veel banen voor Delftenaren. Onder andere onze hotels, cafés, restaurants, retail en culturele en toeristische instellingen zorgen voor een inclusieve arbeidsmarkt waarin ruimte is voor werknemers van allerlei achtergronden. Onze sector biedt een diverse mix aan banen, zowel wat betreft het type functies als het benodigde opleidingsniveau.

9

MICE staat voor Meetings, Incentives, Conventions en Exhibitions en is een internationaal gebruikte term voor de toerismemarkt die zich richt op de organisatie van zakelijke evenementen.

We leveren daarmee een belangrijke bijdrage aan de banenkansen voor bijvoorbeeld ­praktisch geschoolden en studenten in onze stad. Daarnaast is er ook veel afgeleide werkge­ legenheid, zoals bijvoorbeeld bij groothandels, schoonmaak- en beveiligingsbedrijven. Daardoor levert onze sector ook een belangrijke bijdrage levert aan het succes van andere ­sectoren in onze stad. Én de sector biedt vaak gelegenheid voor leer-werktrajecten en ­stagiaires, wat een gezonde arbeidsmarkt ten goede komt. Het creëren van werkgelegenheid en het daarbij behorende gunstige ondernemersen investeringsklimaat blijft voor ons daarom een belangrijk speerpunt. Een robuuste en evenwichtige bezoekerseconomie stimuleert een divers aanbod van retail, restaurants en cafés. We willen voorkomen dat door een eenzijdige focus op bezoekers verschraling van het aanbod optreedt. Diezelfde diversiteit streven we na voor het accommodatieaanbod: overnachtingsmogelijkheden die perfect aansluiten op de vraag en behoeften van de verschillende doelgroepen die we graag in onze stad verwelkomen. Een toekomstbestendige hotelsector is daarbij van groot belang.

Ook willen we meer bijdragen aan een sterke kenniseconomie in Delft. Een gezonde bezoekers­economie die zorgt voor een hoog voorzieningenniveau – waaronder een keur aan horeca, retail, culturele voorzieningen, musea en goede vervoersmogelijkheden – draagt bij aan een aantrekkelijk vestigings­klimaat voor (kennis)bedrijven en -instellingen. Daarnaast moet meer aandacht voor technologie in ons aanbod gaan bijdragen aan de profilering van Delft als hoofdstad van techno­logie en innova­ tie. Daarbij is ook een belangrijke rol wegge­ legd voor georganiseerde zakelijke markt – de MICE9-markt. Deze markt zorgt voor meer directe inkomsten – zakelijke bezoekers beste­ den gemiddeld aanzienlijk meer dan toeris­ tisch-recreatieve bezoekers – én voor indirecte effecten. Denk daarbij aan een beter vestigingsklimaat, meer werk­gelegenheid, kansen voor vastgoedontwikke­ling en versterking van het imago van Delft als kennisstad.

Visie Toerisme Delft 2030 / 16 /

WEL KOM

LEEFBARE STAD / We willen de positieve impact van bezoekers op de leefbaarheid van Delft vergroten en negatieve impact verkleinen of voorkomen. Ons uitgangspunt daarbij is: Een stad die leuk is voor haar inwoners, is ook leuk voor haar bezoekers. Een prettige stad om in te wonen biedt een evenwichtige mix van rust en reuring. Veel mensen kiezen voor het wonen in een (binnen)stad vanwege het eerder vermelde hoge voorzieningenniveau. Dat is in Delft ook zo. Een groot deel van die voorzieningen is afhankelijk van bewoners én bezoekers. Ze kunnen niet blijven bestaan zonder de inwoners van Delft, maar ook niet zonder bezoekers uit de regio, Nederland en de rest van de wereld. Voldoende bezoekers zijn daarom van essentieel belang. De reuring die dat met zich meebrengt, wordt door sommigen op bepaalde momenten als overlast ervaren. Een ingewikkelde dynamiek. Overigens is hier geen sprake van tegengestelde belangen. Een leefbare en authentieke stad is voor bewoners net zo belangrijk als voor het grootste deel van de bezoekers aan Delft.

De invloed van bezoekers is het grootst in de binnenstad. Vooral in de binnenstad kan een evenwichtige combinatie van wonen, werken en recreëren onder druk komen te staan door toenemende aantallen bezoekers. Al verschilt die druk zelfs nog per deel van de binnenstad, soms zelfs per straat. Daarnaast wordt de beleving van die druk door veel inwoners verschillend ervaren. Delft heeft de ambitie om tot het jaar 2040 15.000 woningen en 10.000 banen aan de stad toe te voegen, gerekend vanaf peiljaar 201710. De realisatie van die ambitie gaat zorgen voor extra druk op de binnenstad en de (toeristische-recreatieve en culturele) voor­ zieningen. Wij zien hier de uitdaging om een prettig woon-, werk- en bezoekklimaat voor de binnenstad te behouden. Een uitdaging die we graag aangaan, daar waar het de invloed hierop van onze bezoekers betreft. Daarom willen we invloed uitoefenen op het gedrag van bezoe­ kers. Door het managen van bezoekersstromen willen we zorgen voor balans tussen rust en reuring.

Daarbij komt nog dat de dynamiek tussen rust en reuring voor ieder deel van Delft anders is.

10 Agenda Delft 2040, gemeente Delft

Visie Toerisme Delft 2030 / 17 /

WEL KOM

DUURZAME SECTOR / De toeristische sector staat niet bekend om zijn duurzaamheid. Reizen brengt bijna altijd milieubelasting met zich mee. Dat staat in contrast met de ambitieuze duurzaamheids­ doelstellingen van onze stad, zoals bijvoorbeeld de ambitie om in 2050 100% energieneutraal en circulair te zijn en een meer natuurinclu­ sieve leefomgeving te realiseren. Dat gaan we veranderen. Het verduurzamen van onze bezoekers­ economie is deels afhankelijk van (inter) nationale wetgeving; de verduurzaming van de luchtvaartsector bijvoorbeeld is een (inter) nationale opgave. De ecologische voetafdruk van onze bezoekers is echter ook sterk afhankelijk van de wijze waarop zij naar en in Delft reizen, waar ze verblijven en eten en hoe ze zich gedagen. Daar hebben we wel degelijk – zij het soms beperkt – invloed op.

We dragen dan ook graag ons deel bij aan het behalen van de Delftse duurzaamheidsdoelstel­ lingen. Bezoekers zijn zich steeds bewuster van de milieu-impact van hun reisgedrag en zoeken steeds vaker naar duurzame(re) alternatieven. Van dat bewustzijn gaan we gebruik maken. Dat doen we onder andere door het gebruik van duurzame vervoersmiddelen – fiets en openbaar vervoer – te stimuleren bij onze bezoekers. Daarnaast gaan we waar mogelijk bestaande richtlijnen, duurzaamheids­ certificering, technologieën en applicaties beter inzetten om duurzame ontwikkeling van horeca, evenementen, toeristisch-recreatieve en culturele voorzieningen te bevorderen. Daarmee leveren wij ook onze bijdrage aan bijvoorbeeld het verminderen de CO2-uitstoot en het tegengaan van voedselverspilling in Delft.

Visie Toerisme Delft 2030 / 18 /

WELCOME!

WELCOME!

GASTVRIJE ERVARING / Gastvrijheid als speerpunt voor ontwikkeling van de bezoekerseconomie, dat klinkt als een open deur. Juist daarom kiezen we ervoor om gastvrijheid wederom als speerpunt te benoe­ men. Het is dé randvoorwaarde voor een gezonde en evenwichtige bezoekerseconomie. We streven daarom naar uitmuntend gastheer­ schap in een gastvrije omgeving. En daaronder verstaan we: – Altijd een gastvrije ontvangst in Delft, waarbij een persoonlijke benadering centraal staat. Daarbij zien we de inwoners van Delft als belangrijke ambassadeurs! – Goede bereikbaarheid. Een gastvrije stad is goed bereikbaar, heeft goede en voldoende parkeergelegenheid voor fiets en auto, faciliteert de voetganger en is uitstekend bereikbaar met het openbaar vervoer. – Mooie, schone en veilige openbare ruimte. Gastvrijheid begint al bij de grenzen van de stad. Een aantrekke­lijke en veilige openbare ruimte die het DNA van de stad weerspiegelt, is essentieel. – Goede fysieke toegankelijkheid. Een gastvrije stad is voor iedereen goed toegankelijk, ook voor mensen met een beperking.

– Een inclusief aanbod en verhaal. Onze programmering en toeristische aanbod zijn interessant en toegankelijk voor iedereen. – Gastvrij contact met onze bezoekers tijdens alle fasen van de visitor journey11. Van de eer­ ste bestemmingsoriëntatie tot na het vertrek uit Delft. We hechten eraan dat iedereen – van hotelreceptionist tot BOA, van taxi­ chauffeur tot stadsgids – onze bezoekers zo gastvrij mogelijk behandelt. Ons uitgangs­ punt daarbij zijn onze ‘Gouden regels voor gastvrijheid’12. – Language no problem! We willen graag dat ook onze niet-Nederlandstalige bezoekers onze stad zo goed mogelijk leren kennen. Daarom stimuleren we meertalige informatievoorziening. Met bovenstaande uitgangspunten dragen we bij aan verschillende opgaven van Delft, waaronder bijvoorbeeld het verbeteren van de bereikbaarheid en toegankelijkheid, maar ook de opgave om te werken aan een meer inclusieve cultuursector. Onze gastvrijheid moet leiden tot waardevolle ontmoetingen en verbinding waarbij de bezoeker het échte Delft leert kennen. Daardoor blijft ook de Delftenaar zijn bezoek waarderen,nu en in de toekomst!

11 De gehele ‘reis’ van een bezoeker, onderverdeeld in alle contactmomenten van Google tot en met de bestemming. 12 Een van de resultaten van het project ‘Gastvrij Delft’, in samenwerking met de Stichting Centrummanagement Delft

Visie Toerisme Delft 2030 / 19 /

DEEL II STRATE GIE /

DESTI NATIE MANA GEMENT /

EEN NIEUWE STRATEGIE / Onze ambitie vraagt om een aanpak die erop is gericht om de bezoekers aan Delft een posi­ tieve bijdrage te laten leveren aan het verwezen­ lijken van Delftse doelen op het gebied van cultuur, werkgelegenheid, duurzaamheid en leefbaarheid van onze stad. Van een focus op volumegroei naar evenwichtige ontwikkeling van onze bezoekerseconomie. Dat betekent dat de bezoeker van Delft ons ‘werkveld’ blijft, maar in een veel bredere context. Een context waarbij naast economie ook andere aspecten van onze leefomgeving een belangrijke rol spelen. Daarom vormt destinatiemanagement – waarin al deze aspecten een rol spelen – de basis van onze nieuwe strategie. WAT IS DESTINATIEMANAGEMENT? / Destinatiemanagement is het ontwikkelen van een bestemming – in ons geval Delft – afge­ stemd op de opgaven van de bestemming en de behoefte van haar bezoekers, bewoners en bedrijven. Destinatiemanagement gaat uit van een brede benadering waarbij zoveel mogelijk onderdelen die van invloed zijn op de bestem­ ming – aanbod, marketing, dienstverlening – worden betrokken. Het startpunt is altijd een duidelijke ambitie en positionering. Op basis daarvan wordt – in samenwerking met alle

belanghebbenden – gewerkt aan een duurzame ontwikkeling van de bestemming, bijvoorbeeld door het uitbreiden of verbeteren van het ­aanbod. Op basis van een heldere doelgroep­ keuze – wordt de juiste bezoeker gestimuleerd de bestemming te bezoeken. Door een goed inzicht in het gedrag van de bezoeker, kan ­worden gestuurd op bezoekersstromen. Door het continue monitoren op basis van relevante data, kan worden bijgestuurd en geëvalueerd. Destinatiemanagement is een relatief nieuw begrip in de wereld van toerisme en de ­bezoekerseconomie. De afgelopen jaren is op verschillende plekken in Nederland al geëx­ perimenteerd met destinatiemanagement, waarbij verschillende sturingsinstrumenten zijn toegepast. Daaruit blijkt dat bij destinatie­ management altijd sprake is van maatwerk, uitgaande van de lokale context. De experi­ menten met destinatiemanagement draaiden vooral om het reguleren van (over)druk. Drukte is echter geen voorwaarde voor ­destinatiemanagement – de coronacrisis heeft ons laten zien dat ook te weinig bezoekers de sector voor grote uitdagingen kunnen plaatsen. Uitdagingen waarbij goed destinatiemanage­ ment kan leiden tot een positieve impuls.

Visie Toerisme Delft 2030 / 21 /

ONZE STRATEGIE / De komende tien jaar is destinatiemanagement daarom het uitgangs­punt voor onze strategie. Deze strategie zich richt op:

DE JUISTE BEZOEKER, OP DE JUISTE LOCATIE, OP HET JUISTE MOMENT. / Een belangrijk onderdeel van destinatie­ management is het sturen van bezoekers. Daardoor beïnvloeden we welke bezoekers op welk tijdstip welke locatie of plek in Delft bezoeken. Het managen van bezoekersstromen in Delft vraagt om inzet van en samenwerking tussen alle belanghebbenden van de bezoekers­ economie, waaronder culturele en toeristische instellingen, ondernemers, de gemeente en inwoners van Delft. Destinatiemanagement vraagt om een bredere aanpak dan we gewend zijn. Een benadering die uitgaat van wat de bezoeker van ons vraagt en wat we deze kunnen bieden én van wat de bezoeker onze stad, zijn bewoners en bedrijven kan bieden.

De juiste bezoeker Veel steden richten zich tegenwoordig op ‘de kwaliteitstoerist’. Dé kwaliteitstoerist bestaat echter niet. Die verschilt per bestemming en sluit aan op de doelen die de bestemming nastreeft. Plus: wat is kwaliteit? Wij spreken daarom liever van ‘de juiste bezoeker’ voor Delft. Met de juiste bezoeker voor Delft bedoelen we de bezoeker die bijdraagt aan het realiseren van onze ambitie. Voor het toeris­ tisch-recreatief segment zijn dat bezoekers die: – Een meer dan gemiddelde interesse hebben in de historie van onze stad, ons cultureel aanbod en/of ons technologisch en innovatief profiel; – Rustig de tijd nemen voor een bezoek aan onze stad en het échte Delft willen leren kennen; – Tijdens hun bezoek graag gebruikmaken van ons horeca- en winkelaanbod; – Respect hebben voor onze stad, b ­ ewoners en ondernemers.

Bij het benaderen van onze (potentiële) bezoe­ ker blijven we de leefstijlsegmentatie gebruiken – een indeling van verschillende soorten bezoekers gebaseerd op hun leefstijl en voor­ keuren. Die vormt een belangrijke basis voor ons destinatiemanagement. Daardoor hebben we inzicht in onder andere gedragspatronen, drijfveren en veelgebruikte informatiekanalen. Op basis van de leefstijl­segmentatie Vakantie & Vrijetijd van Marketrespons ontwikkelden we een aantal Delftse persona’s: Adriaan, Rosa, Nadia en Pablo (zie bijlage 1). Hun interesses sluiten aan bij onze speerpunten. Adriaan representeert onze grootste bezoekersgroep. Adriaan houdt van cultuur en historie en is tevens te verleiden tot een bezoek aan het groen rondom Delft. Pablo combineert het culturele bezoek aan Delft graag met een dagdeel shop­ pen en Rosa houdt vooral van het eigentijdse aanbod van Delft zoals bijzondere winkels, hippe koffie­tentjes en het moderne kunst- en cultuur­aanbod. Nadia winkelt graag – liefst wekelijks en in haar eigen buurt – en laat zich inspireren door social media.

Visie Toerisme Delft 2030 / 22 /

We richten ons binnen deze leefstijlen op:

INDIVIDUELE VERBLIJFSBEZOEKERS / bezoekers die bij de voorbereiding en uitvoering van hun reis hun eigen keuzes maken. Ze kiezen hun eigen activiteiten, boeken hun eigen hotels en kiezen zelf waar ze gaan eten. Of ze kiezen juist voor een individueel ‘kant en klaar’-programma in de vorm van een arrangement. De individuele verblijfsbezoeker neemt meer tijd voor zijn bezoek, verspreidt zich over het algemeen meer over de stad, geeft gemiddeld meer uit en kiest bewuster voor een historische, kleinschalige stad als bestemming. Voor een deel van onze doelgroep is de groene omgeving van Delft een aantrekkelijke factor.

INDIVIDUELE DAGBEZOEKERS / bezoekers die kiezen voor een dagje uit in een leuke stad voor een cultureel bezoek en/of shopbezoek. HERHAALBEZOEK / bezoekers die vaker komen, kijken vaak verder dan de bekende Delftse highlights en gaan op zoek naar bijzondere programmering.

We richten ons dus op individuele dag- en ver­ blijfsbezoekers. Wel blijven we ook ­bezoekers die georganiseerd in groepsverband onze stad bezoeken gastvrij ontvangen. Voor een deel van onze bezoekerseconomie is deze groep bezoe­ kers immers van groot belang. De touringcar- en reisorganisaties die deze bezoekers naar onze stad brengen, kunnen op onze ondersteuning rekenen. Hun bezoek aan de stad faciliteren we – binnen de kaders van onze ambitie en speerpunten – zoveel mogelijk. We kiezen echter niet voor een actieve ­benadering van deze markt en streven – ten opzichte van 2019 – geen verdere groei na. De belangrijkste focuslanden voor de ­individuele verblijfsbezoeker zijn Nederland, Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk. Bezoekers uit deze focuslanden kunnen we makkelijker verleiden tot een bezoek aan Delft. Zij kunnen onze stad goed individueel bezoe­ ken en de kans op herhaalbezoek is g­ roter. Voor wat betreft de individuele dag­bezoeker richten we ons met name op ons eigen land – waaronder steeds meer op bezoekers uit onze eigen regio – en op internationale bezoekers die al in Nederland zijn.

Visie Toerisme Delft 2030 / 23 /

De zakelijke toeristische markt kent een andere dynamiek. Daarbij zijn de bedrijven en (wetenschappelijke) organisaties van Delft de belangrijkste ‘bestemming’ en tegelijk de belangrijkste aanjager van zakelijk bezoek. De afgelopen jaren waren Biotechnologie, (offshore) energy en hightech systems & materials belangrijke speerpunten. We volgen de ontwikkelingen in het Delftse kenniscluster op de voet om zo in kunnen spelen op nieuwe kansen in de zakelijke markt.

ONZE DOELGROEPEN VOOR DEZE MARKT ZIJN: / Bezoekers van (meerdaagse) internationale congressen – deze doelgroep kenmerkt zich door een hoog uitgavepatroon als gevolg van relatief hoge verblijfskosten (voor onder andere overnachtingen en catering). Deze bezoekers benaderen we via wetenschappelijke initiatiefnemers (Legatus Delft13) en corporate & independent planners14.

Op de juiste locatie Wat ‘de juiste locatie’ is, is geen vast gegeven. Wij willen graag een evenwichtige verdeling van de bezoekers over verschillende locaties in de stad. Dat spreiden van bezoekers is geen doel op zich, maar zetten we in als het aansluit op de behoeften van de stad of van een speci­ fieke locatie. Dat kan zijn om drukke locaties te ontlasten of om locaties waar die behoefte bestaat meer te laten profiteren van bezoek aan onze stad. Het spreiden richt zich op spreiding binnen de historische binnenstad, met zijn vele toeristische instellingen, horeca- en winkel­ aanbod. Daarnaast streven we naar verdere spreiding van bezoekers over de g­ ehele stad, voor zover daar interessant aanbod is en de locatie of buurt ervan profiteert. Denk daarbij aan bekende bestemmingen als De Porceleyne Fles, de botanische tuin en de Delftse Hout, maar ook aan de TU-campus, Nieuw Delft, onze parken of de omliggende regio.

Op het juiste moment Om onze stad in de rustigere perioden meer te laten profiteren van bezoekers en ongewenste drukte juist te voorkomen, gaan we proberen het bezoek aan Delft nog meer te spreiden in tijd. We streven naar spreiding over het jaar, over de week en over de dag. Daarmee willen we het laagseizoen (met name de wintermaan­ den) verkorten – omdat er dan nog voldoende ruimte is voor groei – en de piekmomenten in het hoogseizoen voorkomen. Dat is echter ingewikkeld. Het bezoek aan Delft – en aan eigenlijk iedere toeristische en/of zakelijke bestemming – is van veel factoren afhankelijk, zoals weersomstandigheden, aanbod en ­programmering, landelijke vakantieperiodes en de planning van congressen en evenementen. Dat zijn factoren die vaak moeilijk te beïnvloe­ den zijn. Toch gaan we ons met verschillende instrumenten nog meer inzetten om die factoren te beïnvloeden.

Bezoekers van eendaagse bedrijfsevenementen en personeelsbijeenkomsten

13 Netwerk van ambassadeurs/wetenschappers, tot stand gekomen in samenwerking met Gemeente Delft en TU Delft. 14 Corporate en independent planners organiseren bijeenkomsten in dienst van een bedrijf of als zelfstandige namens een bedrijf/initiatiefnemer. Zij zijn zelfstandig bevoegd om te boeken en/of hebben een sterk adviserende rol in de besluit­vorming over bestemming en locatie.

Visie Toerisme Delft 2030 / 24 /

INSTRUMENTEN / De komende jaren gaan we op verschillende manieren aan de slag met onze strategie. Dat doen we met instrumenten uit onze uit onze ‘toolkit’. Niet al deze instrumenten zetten we tegelijk in. Door de coronacrisis weten we dat onze strategie zo flexibel mogelijk moet zijn. Wanneer en hoe we deze instrumenten inzetten is daarom grotendeels afhankelijk van hoe de bezoekerseconomie er voor staat. Afhankelijk van drukte of juist het wegblijven van bezoekers bepalen we welke instrumenten we gebruiken. Destinatiemarketing Destinatiemarketing blijft een belangrijk instrumenten van ons destinatiemanagement. Marketing en promotie blijven namelijk van groot belang, maar op een andere manier dan voorheen. De afgelopen jaren is de focus van onze destinatiemarketing al verschoven van brede marketing gericht op volumegroei – en dus puur gericht op bezoekersaantallen – naar een specifieke aanpak gericht op het aantrekken van de júiste bezoeker. Op die trend bouwen we de komende jaren voort. De marketing beweegt daarbij mee met de behoeftes van de stad. Destinatiemarketing wordt onder andere ingezet om te sturen op spreiding in tijd en ruimte, met aandacht voor

de speerpunten van onze visie. Dat resulteert in marketingkeuzes waarbij naast de kenmer­ ken van bezoekers ook hun gedrag een grote rol speelt. Sturen op toeristisch aanbod en faciliteiten We blijven het aanbod en de faciliteiten van Delft ontwikkelen en waar nodig en mogelijk uitbreiden, in lijn met het Delftse DNA. Ontwikkeling van het aanbod betekent het op een kwalitatief hoogwaardig peil houden van het huidige aanbod, maar ook het uitbreiden met zowel (semi-) permanent als tijdelijk aanbod. Dat kan een verrijking van het aanbod betekenen met een nieuwe relevante ‘attractie’ of bezienswaardigheid of (thematische) programmering en evenementen, maar ook het uitbouwen of verbeteren van bestaand aanbod. Of het aansluiten bij evenementen die in onze regio plaatsvinden. Voor de zakelijke markt geldt dat we het aanbod blijven uitbreiden met relevante – al dan niet hybride (deels online, deel fysieke) congressen en business events die aansluiten bij de economische speerpunt­ clusters van onze stad. Actieve acquisitie en marketing van Delft als congresstad blijft daarbij van groot belang. Vanuit dat perspectief vinden we het ook interessant om het Delftse aanbod aan congreslocaties te blijven ontwik­ kelen en uit te breiden.

Visie Toerisme Delft 2030 / 25 /

Waar mogelijk en noodzakelijk willen we sturen op aanbod en faciliteiten door regu­ lering. Zo streven we er naar om het aanbod aan accommodaties in Delft zoveel mogelijk aan te laten sluiten op de vraag daarnaar. Daarmee zorgen we voor balans, bijvoorbeeld door hotelontwikkelingen te stimuleren als daar marktruimte voor is. Andersom zorgen we in tijden van lage bezettingsgraden, dat we de vraag stimuleren middels destinatie­ marketing. De huidige regelgeving rond uitbreiding van het hotelkameraanbod in Delft sluit daar nu al goed bij aan. Op basis van marktonderzoek kan die regelgeving in de toekomst worden aangepast op bijvoorbeeld de vraagontwikkeling, de gewenste ontwikkeling voor Delft als aantrekkelijke bestemming of de hoeveelheid bezoekers die we in de stad willen accommoderen. Datzelfde geldt voor toeristi­ sche verhuur van woonruimte. Het verhuren van woonruimte via platforms zoals Airbnb, Booking en Wimdu kan een waardevol onder­ deel uitmaken van het Delftse kameraanbod, maar we willen dit goed reguleren. Aanbieders moeten weten of en onder welke voorwaarden verhuur van woonruimte is toegestaan. Voor de hotelsector is regulering van belang voor het creëren van een eerlijk speelveld.

Informatievoorziening Om onze bezoekers goed te kunnen faciliteren bij hun bezoek én hen te begeleiden naar de juiste locaties blijven we onze bezoekers informeren over interessante bestemmingen in Delft. Daarnaast gaan we ze indien nodig informeren over de (realtime) drukte of rust op bepaalde plekken. We kunnen hen zo bijvoorbeeld wijzen op alternatieve rustigere tijdstippen en locaties. Digitalisering van de informatievoorziening en gebruik van – liefst Delftse – innovatieve technologie zijn daarbij belangrijke aandachtspunten. Fysieke maatregelen We zijn er van overtuigd dat ook fysieke ­maatregelen kunnen bijdragen aan goed desti­ natiemanagement. Fysieke maatregelen kun­ nen er voor zorgen dat drukte of overlast op sommige plekken wordt voorkomen, maar ook dat rustige plekken juist beter worden gevon­ den. Zo kunnen bezoekersstromen soms wor­ den gestuurd door ‘nudging’, het stimu­leren van bezoekers om zich op een bepaalde manier te gedragen door kleine ingrepen in de openbare ruimte. Goede bereikbaarheid, of juist het minder toegankelijk maken van bepaalde plekken, speelt hierbij ook een belangrijke rol. Daarnaast kan worden gedacht aan fysieke routering en bewegwijzering. Ook om de uitwisseling te bevorderen van bezoekers

Visie Toerisme Delft 2030 / 26 /

tussen stad en de omliggende regio, kan het wegnemen van fysieke obstakels nodig zijn. Eén ding is zeker: het gaat altijd om maatwerk voor een specifieke locatie met een specifieke opgave. Ook de komende jaren zal dat maat­ werk nodig zijn in Delft. In die voorkomende gevallen gaan we met alle betrokkenen rond de tafel om tot een breed gedragen oplossing te komen.

overnachtingen zijn goedkoper in de rustigere perioden en duurder in drukke perioden. Daarmee sturen hotels op hun bezetting. Dat systeem willen we ook toepassen op andere faciliteiten in onze stad. We denken dan bij­ voorbeeld aan dynamische beprijzing van entreetickets.

Regionale en nationale verbinding De bezoeker aan onze stad ervaart geen bestuurlijke grenzen. Bezoek houdt dan ook niet op bij de gemeentegrenzen van onze stad. Een deel van de uitdagingen die we in Delft ervaren, reiken verder dan alleen Delft. Wij zien daarom regionale verbindingen ook als een goede manier om nieuwe bezoekers aan te trekken, ons productaanbod te vergroten en bezoekers te spreiden over de regio. We willen onze marketing, aanbod en programmering daarom nog beter afstemmen met omliggende gemeenten en andere relevante toeristische bestemmingen in Nederland.

Of dat voor Delft werkt en op welke momenten dan, moeten we eerst verder onderzoeken. Een ander prijsinstrument dat we willen stimu­leren is het aanbieden van staffelkortingen. Door het bieden van staffelkortingen bij het boeken van meer verschillende tickets voor (gecombi­ neerd) bezoek aan toeristische en recreatieve bezienswaardigheden, willen we sturen op lan­ ger verblijf in onze stad en regio. En tot slot: tijdssloten. Het werken met tijdssloten wordt in veel drukbezochte bestemmingen al langer ingezet. In Delft wordt dit instrument nog maar sporadisch ingezet, omdat de noodzaak hiervoor tot nu toe ontbrak. We zien echter meer kansen om door tijdssloten bezoekers te sturen waar nodig.

Overige instrumenten Naast de eerder genoemde instrumenten zijn er nog andere die we nog verder willen onderzoeken. We denken onder andere aan dynamisch beprijzen. Sturing door prijs zien we al veel terug in de hotelsector;

RANDVOORWAARDEN / Om onze ambitie te kunnen realiseren moet aan een aantal randvoorwaarden worden gedaan. Goed destinatiemanagement vraagt om:

Een datagedreven aanpak Het is van groot belang dat we goed weten wie onze stad bezoekt, op welke momenten en met welke motieven en beweegredenen. Die data zijn een belangrijke basis voor onze strategie en de daaruit voortkomende projecten, acties en samenwerkingsverbanden. Data over de bezoe­ kerseconomie en toerisme zijn traditioneel gezien vaak vooral gericht op economische en financiële effecten. Onze nieuwe ambitie vraagt ook om andere inzichten en een veel bredere benadering van onderzoek, gericht op het vergaren van data ten behoeve van gedrags­ beïnvloeding en het sturen van bezoekers. Een benadering die bijvoorbeeld ook kijkt naar: – Bezoekersdruk en draagkracht van Delft; – Tevredenheid en welzijn van bewoner en bezoeker; – De waardering van ons aanbod door onze verschillende doelgroepen/persona’s; – Wat zijn het rendement en de impact van (investeringen in) onze bezoekerseconomie; – De ecologische voetafdruk van de bezoeker. We richten ons daarom de komende jaren op een veel bredere monitoring, op basis

Visie Toerisme Delft 2030 / 27 /

van gekoppelde datasets en – indien van meerwaarde – real-time data.We streven ernaar dat de data die dat oplevert zo goed mogelijk te vergelijken zijn met data uit onderzoeken in de rest van Nederland. Samen investeren Er moet worden geïnvesteerd in innovaties, projecten, onderzoek, samenwerking en beleidsontwikkeling. Dat vraagt om publiekprivate investeringen, gekoppeld aan een ­projectmatige aanpak in combinatie met een strategische destinatiemarketing. De inves­ teringen van de gemeente – maar ook van de provincie Zuid-Holland en het Rijk – vormen de motor voor investeringen door andere belanghebbenden, waaronder ondernemers, kennisinstellingen en toeristische instellingen. Daarnaast onderzoeken we hoe we de bezoekers zelf meer kunnen laten bijdragen aan het desti­ natiemanagement van onze stad. Bij het inves­ teren houden we naast de initiële investering ook rekening met budget voor het eventuele beheer en onderhoud dat uit onze projecten voortkomt. Gebieds- en domeinoverstijgend samenwerken Onze ambitie is alleen haalbaar als we blijven samenwerken. Onze strategie vraagt van ons om gebieds- en domeinoverstijgend te werken

15 Veelgebruikte afkorting voor Destination Marketing/Management Organisations, ofwel de destinatie- of citymarketing organisaties die in veel steden actief zijn.

en samenwerkingen aan te gaan met vertegen­ woordigers van andere domeinen, zowel in structurele als in gelegenheidsnetwerken. Daarbij denken we bijvoorbeeld aan partners op het gebied van duurzaamheid, mobiliteit, veiligheid, leefbaarheid, cultuur, erfgoed, onderwijs, technologie en het sociaal domein. Dat vraagt om het voortzetten en uitbreiden van onze huidige samenwerking – bijvoorbeeld op het gebied van destinatiemarketing, productontwikkeling en kennisuitwisseling. Daarbij denken we onder andere aan: – Regionale en nationale samenwerking – met strategische partners buiten Delft zoals bijvoorbeeld het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen, de gemeenten Midden-Delfland, Schiedam, Rotterdam, Den Haag, Gouda en andere MRDHgemeenten en hun DMO’s15.

– Het voortzetten en uitbreiden van thema­ tische samenwerking tussen culturele- en toeristische sector en bedrijfsleven. LEREN / Onze nieuwe strategie gericht op destinatie­ management is wezenlijk anders dan voorheen. Onze ‘oude’ aanpak was grotendeels economisch gedreven. In onze nieuwe strategie is economische groei nog steeds belangrijk, maar binnen de kaders van onze ambitie en speerpunten. Deze benadering is – net als voor veel bestemmingen – nieuw voor Delft en daardoor ook nog wennen. Het wordt daarom deels learning by doing: samen zoeken naar wat in en voor Delft werkt.

– Uitbreiden van de samenwerking op het gebied van zakelijk bezoek, congressen en evenementen. – Samenwerking met onderwijs­instellingen in Delft – hogescholen en universiteit – bij het oplossen van concrete en actuele vraagstukken. – Samenwerking met inwoners van Delft en vertegenwoordigers van andere domeinen.

Visie Toerisme Delft 2030 / 28 /

DEEL III UITVOE RING /

FOCUS OP UIT VOERING 2021 EN 2022 /

FLEXIBEL EN WENDBAAR / Voor het realiseren van onze ambitie stellen we iedere twee à drie jaar een uitvoeringsplan met concrete acties en projecten. Daardoor blijven we flexibel en wendbaar in een snel veranderende sector. Dat is hoognodig gezien de situatie waarin de bezoekerseconomie zich nu in bevindt. In dit deel van de visie – deel 3 – concentreren we ons op 2021 en 2022. Een snel en verantwoord herstel van de bezoekers­ economie tijdens en na de coronacrisis staat daarbij centraal. Eind 2022 wordt dit deel van de visie geactualiseerd, op basis van de situatie op dat moment. Dit deel van de visie heeft dus een kortere looptijd dan deel één en twee, die gelden tot 2030. HERSTEL IS ONZE PRIORITEIT / De bezoekerseconomie is door de coronacrisis heel hard geraakt. De maatregelen die golden – en nog steeds gelden – hebben een rampzalig effect op onder andere het bezoek aan musea en attracties, evenementen, cafés, hotels, restaurants, winkels en vervoer. Ook tijdens perioden van versoepeling zorgde de maatregel om anderhalve meter afstand te houden voor aanzienlijk lagere bezoekers­aantallen in de bin­ nenstad, musea en horeca. Bij het verschijnen van deze visie is de crisis nog in volle gang.

De crisis laat meer dan ooit tevoren zien dat de toeristische en culturele sector van onze stad een belangrijke bijdrage leveren aan de welvaart, werkgelegenheid, ontspanning, creativiteit en persoonlijke ontwikkeling van Delftenaren, bewoners van de regio en de bezoekers van onze stad. Het ondernemen, bezoeken van een museum of theater, het ont­ spannen op een terras; allemaal voorbeelden van wat we tijdens de crisis zo missen. Wanneer en hoe de maatregelen worden afgebouwd is echter niet te voorspellen. Dat geldt ook voor de totale impact van de crisis op de economie in het algemeen en de bezoekerseconomie in het bijzonder. Hoe snel de bezoekerseconomie zich herstelt, is afhankelijk van veel factoren. Wanneer komt het toeristisch-recreatieve bezoek weer echt op gang? Welk langdurig of mogelijk permanent effect heeft de crisis op het zakelijk bezoek nu bedrijven hebben ontdekt dat veel bijeenkomsten ook online georganiseerd kunnen worden? Hoe doorstaat de cultuursector in Delft de crisis? Wat bete­ kent de groei van het online winkelen voor de retailsector en het bezoek aan onze (binnen) stad? Versneld de crisis de toekomstige trans­ formatie van onze (binnen)stad? Of verandert het de manier waarop bezoekers door onze stad zullen bewegen? Het zijn slechts enkele relevante vragen die we de komende jaren moeten gaan beantwoorden.