BHP Civiele Constructies - Met wijzigingen t.o.v. oude versie

Beheerplan

Civiele Constructies 2024-2027

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 1.2 1.3

Inleidende tekst Doel van het beheerplan Leeswijzer

2 Terugblik 2019-2023 2.1 Ontwikkeling van de asset Civiel 2.1.1 Invoering assetmanagement 2.1.2 Onderhoudsniveau 2.1.3 Contractvorming 2.1.4 Integrale en wijkgerichte aanpak 2.1.5 Integratie duurzaamheid 2.2 Terugblik op beheer 2.2.1 Onderhoud 2.2.2 Binnenstad & Vervangingsonderhoud

3 Areaal 3.1 Kwantitatief Areaal 3.1.1 Omvang en typen 3.1.2 Areaal uitbreiding/ vermindering 3.1.3 Gebiedsontwikkeling 3.1.4 Eigendom van het areaal en beheerovereenkomsten 3.2 Kwalitatief Areaal 3.2.1 Kwaliteitsinspecties en boordelingssystematiek 3.2.2 Resultaten uit inspecties 3.2.3 Tevredenheid inwoners van Delft

4 Beleidskader 4.1 Landelijke wet- en regelgeving 4.2 Gemeentelijk beleid 4.2.1 Coalitieakkoord 2022-2026 4.2.2 Beheervisie Openbare Ruimte 4.2.3 Overig (lokaal) beleid

5 Programmeren 2024-2027 5.1 5.2 5.3 5.4

Onderhoud Vervangingsonderhoud Risico’s Visie voor ontwikkeling van de asset

6 Benodigde Middelen 6.1 Begroting 6.1.1 Exploitatiebegroting 6.1.2 Investeringsbegroting

4 4 6 7

10 10 10 11 12 12 12 14 14 18

25 25 25 26 27 27 27 27 30 30

32 32 33 33 34 34

36 36 36 37 37

38 38 38 41 1

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

6.1.3 Doorkijk voor 20 jaar 6.2 Capaciteit

7 Bijlagen Bijlage 1 Voorbeeld Inspectierapport Bijlage 2 Inspectie jaarplanning 2021-2031

1 Inleiding 1.1 1.2 1.3

Algemeen Doel van het Beheerplan Leeswijzer

2 Terugblik 2019-2023 2.1 Ontwikkeling van de Asset Civiel 2.1.1 Invoering assetmanagement 2.1.2 Onderhoudsniveau 2.1.3 Contractvorming 2.1.4 Integrale en wijkgerichte aanpak 2.1.5 Integratie duurzaamheid 2.2 Terugblik op beheer 2.2.1 Werkwijze 2.2.2 Onderhoud binnenstad 2.2.3 Onderhoud buiten de binnenstad

3 Areaal 3.1 Kwantitatief areaal 3.1.1 Omvang en typen 3.1.2 Areaal uitbreiding/ vermindering 3.1.3 Gebiedsontwikkeling 3.2 Kwalitatief areaal 3.2.1 Kwaliteitsinspecties en boordelingssystematiek 3.2.2 Resultaten uit inspecties 3.2.3 Tevredenheid inwoners van Delft

4 Beleidskader 4.1 Landelijke wet- en regelgeving 4.2 Gemeentelijk beleid 4.2.1 Coalitieakkoord 2022-2026 4.2.2 Beheervisie Openbare Ruimte 4.2.3 Overig (lokaal) beleid

5 Programmeren 2024-2027 5.1 Exploitatie 5.1.1 Regulier onderhoud 5.1.2 Groot onderhoud 5.1.3 Administratieve posten 5.1.4 Beleid / Beheer Civiel 5.1.5 KVS Civiele Constructies 5.2 Vervangingsonderhoud 5.2.1 Investeringsprojecten planperiode 2024-2027

46 46

47 48 49

4 4 6 7

9 10 10 11 12 12 12 14 14 18 23

25 25 25 26 27 27 27 30 30

32 32 33 33 34 34

36 36 39 39 40 40 41 41 42 2

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

5.3 5.4 5.5

Risico’s Contractvorming ingenieursdiensten Integratie Duurzaamheid

6 Benodigde Middelen 6.1 Begroting 6.1.1 Exploitatiebegroting 6.1.2 Investeringsbegroting 6.1.3 Doorkijk voor 20 jaar 6.2 Capaciteit

7 Bijlagen Bijlage 1 Inspectie jaarplanning 2021-2031

44 44 44

45 45 45 45 46 46

48 49

3

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

1 Inleiding 1.1 Inleidende tekst De afdeling Beheer Openbare Ruimte (BOR) is onderdeel van de sectie Ruimte en Economie. BOR is op dit moment onderverdeeld in de assets: • Riolering (hemelwater, afvalwater, grondwater); • Civiel (wegen, kunstwerken, kademuren, ondergrondse infrastructuur); • Groen, oppervlaktewater en recreatie; • Technische Systemen (verkeersregelinstallaties, openbare verlichting); • Gebiedsbeheer & Leefbaarheid. Riolering, Civiel, Groen en Technische Systemen zijn specialistische assets, waarbij beheer vooral is gericht op groot onderhoud (levensduur verlengend) en vervanging (investering). Ook calamiteiten onderhoud valt onder de verantwoordelijkheid van deze assets. Gebiedsbeheer en leefbaarheid richt zich vooral op het reguliere beheer (schoon, heel). In de doorontwikkeling van de afdeling zullen op termijn specialistisch beheer en regulier beheer apart worden georganiseerd. Bij specialistisch beheer is een integrale werkwijze wenselijk tussen de assets om tot een gezamenlijke aanpak te komen van steeds complexere opgaven in de stad, zoals de energietransitie. De integrale gezamenlijke aanpak minimaliseert de overlast in de stad en maakt maximaal gebruik van de financiële middelen. Onder de asset Civiel vallen: • Wegen; • Civiele constructies; • Ondergrondse infrastructuur.

Wegens het belang en de toenemende complexiteit van de ondergrondse infrastructuur, is de verwachting dat in de doorontwikkeling van de afdeling op termijn een aparte asset ondergrond wordt gevormd.

1.1 Algemeen Beheer en onderhoud van de openbare ruimte is een kerntaak van de gemeente. De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de civiele constructies binnen de gemeente. Deze verantwoordelijkheid omvat: • Het zorgen dat de civiele constructies in goede staat verkeren en niet sneller degenereren dan op grond van de gemiddelde levensduur mag worden verwacht; • De verantwoordelijkheid in juridische zin: In het Burgerlijk Wetboek is de aansprakelijkheid van beheerders van openbare voorzieningen bij ontstane (letsel)schade geregeld. De gemeente dient zorg te dragen voor veiligheid en bij geschillen aan te kunnen tonen dat inspectie en onderhoud met optimale zorg zijn uitgevoerd. Het is dan ook van groot belang het beheer van de civiele kunstwerken op orde te hebben. ; • Het verantwoorden van het uit te voeren beheer en onderhoud en de middelen die daarvoor benodigd zijn, in een periodiek Beheerplan. 4

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

De kern van de opdracht De kern van de opdracht voor de civiele constructies is het duurzaam in stand houden van alle bruggen, viaducten, geluidschermen, tunnels, vlonders, muren en kademuren die in beheer en/of eigendom zijn bij de gemeente Delft. Het gaat hierbij om alle werkzaamheden die worden uitgevoerd voor: beleid en beheer (advisering, databeheer, inspecties en onderzoek), regulier onderhoud (instandhouding), groot onderhoud en de administratieve kosten. Daarnaast omvat de opdracht de vervangingsinvesteringen aan civiele constructies. Civiele constructies zijn zowel functioneel als beeldbepalend voor de stad. Als een kunstwerk niet voldoet, kan dit invloed hebben op de veiligheid of overlast tot gevolg hebben in de vorm van wegafsluitingen en/of omleidingen. Civiele objecten zoals bruggen zijn kenmerkende elementen in de openbare ruimte en het goed onderhouden hiervan draagt bij aan de (veiligheids-)beleving van gebruikers van de openbare ruimte. Een De kern van de opdracht De kern van de opdracht voor de asset Civiel is het duurzaam in stand houden van de gemeentelijke civiele constructies en omvat alle (technische) kunstwerken in de openbare ruimte. Dit betreft alle bruggen, viaducten, geluidschermen, tunnels, vlonders en kademuren die in beheer en/of eigendom zijn bij de gemeente Delft.

Het gaat hierbij om alle werkzaamheden die worden uitgevoerd voor: beleid en beheer (advisering, databeheer, inspecties en onderzoek), regulier onderhoud (instandhouding), groot onderhoud en de administratieve kosten. Daarnaast omvat de opdracht de vervangingsinvesteringen aan civiele constructies. relatief groot deel van het Delftse areaal bestaat uit historische civiele constructies, dit zijn de gemetselde bruggen en kades in de binnenstad. Voor dit gedeelte van het areaal is de beheerstrategie niet gericht op vervangen aan het einde van de levensduur maar op ‘eeuwig’ in standhouden binnen de kaders die worden gesteld door Erfgoed. Er worden hoge eisen gesteld aan de beeldkwaliteit in de binnenstad, terwijl het gebruik van de openbare ruimte daar het meest intensief is. De civiele constructies buiten de binnenstad zijn grotendeels naoorlogs. Door de grootschalige aanleg in de jaren zestig, zeventig en tachtig, is voor dit areaal ook gelijktijdig groot onderhoud noodzakelijk, en bereiken de objecten gelijktijdig het einde van de technische levensduur. Bij vernieuwen van het areaal worden maatschappelijke ontwikkelingen, zoals op het gebied van duurzaamheid en mobiliteit meegewogen in de plan- en besluitvorming.

5

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

1.2 Doel van het beheerplanBeheerplan In het beheerplan civiele constructieBeheerplan Civiele Constructies is vastgelegd hoe de civiele kunstwerken in goede staat worden gehouden en welke (financiële) middelen daarvoor nodig zijn. Het gaat hier om zowel onderhoud als vervanging Het beheerplan speelt een belangrijke rol in de beleidsverantwoording van het college van Burgemeester en Wethouders aan de gemeenteraad. Om de raad in haar kader stellende en controlerende taak te ondersteunen, zijn gemeenten verplicht inzicht te geven in de beleidsmatige, financiële en politieke aspecten van het onderhoud van kapitaalgoederen. Deze verantwoording verloopt via de paragraaf ‘Onderhoud kapitaalgoederen’ van de programmabegroting, op basis van vastgestelde beheerplannen. In dit beheerplan wordt een terugblik gegeven op wat er de afgelopen beheerperiode heeft plaats gevonden aan beheer en onderhoud binnen het areaal en op welke manier vormgegeven is aan de doelstellingen. Het overgrote deel van dit beheerplan is gericht op wat er de komende planperiode staat te gebeuren op basis van de bestaande kwaliteit, de vertaling van beleid, de planning van werkzaamheden en de daaraan gekoppelde financiële middelen.

Figuur 1 Positionering beheervisie (niet alle relevante beleidsdocumenten zijn opgenomen)

6

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

1.3 Leeswijzer In 2016 is het assetbeheerassetmanagement geïntroduceerd in Delft, met onder andere als doel een meer planmatig beheer en onderhoud van de openbare ruimte. AssetbeheerAssetmanagement heeft tot doel om binnen kaders van acceptabele risico’s en kosten over de juiste voorzieningen te beschikken en de optimale prestaties uit die voorzieningen te halen, gemeten over de gehele levensduur van die voorzieningen. Bij het uitvoeren van beheer en onderhoud van conform de openbare ruimte worden de processtappen doorlopenprincipes van het assetmanagement model:, wordt de cyclus gevolgd van ‘IAMPro’. In figuur 1 is dit de zeshoekige ‘roos’ in het midden.

7

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

EVALUEREN & BIJSTUREN

BELEID & STRATEGIE

DATA &

MONITOREN & ANALYSEREN

INFORMATIE MENS &

BEHEREN & PROGRAMMEREN

beheerplan

ORGANISATIE

BOUWEN ONDERHOUDEN & GEBRUIK

PLANNEN & VOORBEREIDEN

Figuur 2 Assetmanagement model Indeling Beheerplan volgens IAMPro

Het Beheerplan is als document te lezen volgens de ‘IAMPro’ cyclus. In figuur 1 staan rondom de ‘IAMPro cyclus’ de hoofdstukken weergegeven van het Beheerplan.

8

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

Het Beheerplan bestaat in essentie uit een korte terugblik op de vorige periode 20192023 en een programma voor de nieuwe periode 2024-2027. Het beheerplan is als document te lezen volgens de assetmanagement cyclus: • In hoofdstukHoofdstuk 2 wordtgeeft een terugblik gegeven op de uitvoering van het onderhoud in de afgelopen planperiode; • Hoofdstuk 3 beschrijft de hoeveelheid (kwantitatief) en staat van onderhoud (kwalitatief) van het areaal, aan de hand van resultaten uit onder andere inspecties. • Hoofdstuk 4 beschrijft de beleidskaders die ten grondslag liggen aan de beheercyclus. • Op basis van de voorgaande processtappen wordt in hoofdstukHoofdstuk 5 beschrijft het programma opgesteld voor de periode 2024-2027, opgesteld op basis van de processtappen daarvoor; • Hoofdstuk 6 beschrijft de middelen die nodig zijn om het beheerplan tot uitvoering te brengen. (H4) Beleidskader

(H3) Evaluatie van de prestaties:

(H5) Programmeren 2024-2027

Kwalitiatief Areaal

(H3) gegevens uit monitoren en analyseren:

(H6) Begroten Contracteren Plannen

Kwantatief Areaal (H2)Terugblik 2019-2023

Uitvoering 2024-2027

Figuur 2 Indeling Beheerplan

9

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

2 Terugblik 2019-2023 2.1 Ontwikkeling van de assetAsset Civiel 2.1.1 Invoering assetmanagement Zoals in paragraaf 1.3 uitgelegd, wordt het beheer van de openbare ruimte uitgevoerd als assetbeheer.conform de principes van assetmanagement. In Delft is het assetbeheerassetmanagement nog in ontwikkeling en volgt een groeipad. In de beheerperiode tot 2018 is gefocust op het op orde brengen van de basis. De basis op orde wil zeggen dat er inzicht is in de kwantiteit en kwaliteit van het areaal, het zegt dus niets over de staat van de objecten zelf. Inzicht is verkregen door alle objecten te inspecteren, bruggen en kades te toetsen op constructieve veiligheid en de gegevens beschikbaar te maken in een digitaal beheersysteem. In de afgelopen beheerperiode 2019-2023 is de stap gezet om integraal beheer uit te voeren met de andere assets wegen, riolering, groen, technische systemen en ondergrond. Tevens zijn er raamcontracten afgesloten waardoor er efficiënter kan worden gewerkt . De komende beheerperiode zal het integraal beheer verder worden geïntegreerd in de werkwijze en zal een in enkele grotere wijkprojecten wordt de stap worden gezet richting omgevingsbewust beheer. Dit wordt in paragraaf 5.4 toegelicht, waarin de ontwikkeling van de asset wordt beschreven voor 2024-2027.

10

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

Figuur 3 Groeipad BOR

2.1.2 Onderhoudsniveau Als gevolg van de financiële situatie van de gemeente in 2011 zijn het beheer en onderhoud van de openbare ruimte op een minimum gebracht. Het niveau van beheer en onderhoud is daarbij gesteld op het voorkomen van kapitaalvernietiging. In de afgelopen jaren groeide in de stad de aandacht voor de openbare ruimte en de kwaliteit ervan. Een goede openbare ruimte zorgt ervoor dat mensen zich snel, veilig en comfortabel kunnen verplaatsen van de ene plek naar de andere. Daarnaast is de openbare ruimte een ontmoetingsplaats voor allerlei sociale en economische activiteiten. Door de gemeenteraad is het onderhoudsniveau van Delft vastgesteld op niveau B voor de binnenstad het Agnetapark en niveau C voor de overige wijken. De niveaus geven een gemiddelde weer van de hele wijk. Niveau C vereist zorgvuldige en actieve beheersmaatregelen, om te voorkomen dat objecten binnen het areaal afglijden naar niveau D (slecht). DoordatNa de gemeenteraad, na een periode van bezuinigingen, het ambitieniveau naar B/ C niveau omhoogwat zijn weerslag heeft gebracht, zullengehad op de staat van het areaal, was het de afgelopen periode noodzakelijk meer te investeren in de toekomst de onderhoudskosten omhoog en het areaal. De investeringen leiden ertoe dat uiteindelijk de verhouding tussen investeringskosten omlaag gaan.

Dooren onderhoudskosten meer in balans zal zijn, dat wil zeggen structureel lagere investeringskosten en hogere onderhoudskosten. Het plegen van meer onderhoud te plegen om het gewenste beheerniveau te halen gaanhandhaven, zorgt ervoor dat kunstwerken langer meemeegaan, waardoor de lifecycle‘lifecycle’ kosten en de 11

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

investeringen dalen. Dit levert op termijn geld op, omdat er tijdig onderhoud wordt gepleegd en daarom kapitaalvernietiging wordt voorkomen. Er zijn raamcontracten afgesloten voor onderhoud, inspectie en ingenieursdiensten om de door de raad vastgestelde ambitie in de stad op niveau te houden. 2.1.3 Contractvorming De afgelopen beheer periodebeheerperiode zijn raamcontracten afgesloten met uitvoerende partijen voor groot onderhoud aan de kades en bruggen. De contractvorming geeft garantie en continuïteit in werkzaamheden, wat gezien de krappe arbeidsmarkt bij uitvoerende partijen zeer wenselijk is. De contractvorming bespaart de asset veel tijd, aangezien er nu één keer een uitvraag voor heel de asset wordt gedaan, in plaats van dat elk object apart meervoudig wordt uitgevraagd. De gewonnen tijd kan nu ingezet worden om de kwaliteit van het werk te verbeteren. DeOok de periodieke inspecties worden voor het hele areaal uitbesteed aan een externe partij. Voor ingenieursdiensten wordt momenteel een contract opgesteld, deze diensten kunnen bijvoorbeeld ingezet worden voor het technisch onderzoeken van een object en voor werkvoorbereiding. Daarnaast wordt een contract opgesteld voor beleidsadvies diensten voor de hele afdeling BOR, waar Civiele Constructies ook gebruik van kan maken.

2.1.4 Integrale en wijkgerichte aanpak Nu er inzicht is in de staat van het areaal (de basis op orde is ), zijn er naar aanleiding hiervan urgente acties uitgevoerd. De benodigde werkzaamheden zijn inzichtelijk en kunnen worden ingepland, en de slechtste objecten zijn al hersteld of vervangen, is er ruimte ontstaanDit biedt mogelijkheid om integraal en wijkgericht het areaal aan te pakken. Dit zijn reedsHieronder staan de al in werking gezette acties, die de komende planperiode verder zullen worden uitgebouwd: • De samenwerking versterken tussen de assets van specialistisch beheer. Hiervoor is een overlegstructuur opgezet, waarin de te plannen werkzaamheden aan het areaal worden afgestemd tussen de assets, om zo werkzaamheden te kunnen bundelen. • Databeheer vormt een belangrijke basis voor integrale planning. De afgelopen planperiode is het beheerprogramma verder geactualiseerd en wordt er onderzoek gedaan of de integrale planning op een visuele wijze toegankelijk gemaakt kan worden. • Zoals in paragraaf 2.1.1 aangegeven ontwikkelt Delft zich in een groeipad van planmatig beheer naar omgevingsbewust beheer. De raamcontracten voor inspectie, onderhoud en vervanging worden wijkgericht ingezet. Een wijkgerichte aanpak biedt voordelen ten aanzien van duurzaamheid.

Werkzaamheden clusteren is gunstig voor de logistiek, inrichting van een bouwterrein, gebruik van materiaal en materieel. De overlast wordt zo geminimaliseerd. 2.1.5 Integratie duurzaamheid In de (raam)contracten met uitvoerende partijen stelt de De Gemeente Delft heeft beleid en doelstellingen geformuleerd ten aanzien van de Energietransitie en klimaatadaptatie. Om dit beleid ten uitvoering te brengen, zijn bij de markt uitvraag randvoorwaarden gesteld ten aanzien van duurzaamheid. Deze voorwaarden zijn 12

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

opgenomen in de uitvraag voor (raam)contracten en worden dus in bestaande contracten al toegepast. Hiervoor is een specifieke paragraaf opgenomen in de inschrijvingsleiddraad. Mede op basis van het coalitieakkoord ‘Bouwen aan een Duurzaam Delft’ is een ‘Ambitieweb’ opgesteld. Het ‘Ambitieweb’ is een instrument om inzicht te geven in de duurzaamheidsthema’s en de daaraan gekoppelde ambitieniveaus. Onderstaande figuur is een voorbeeld van het ‘Ambitieweb’ voor gemetselde kades en bruggen van een inschrijving van een aannemer, en laat zien dat wordt beoordeeld op de duurzaamheidsthema’s Ecologie & Biodiversiteit, Welzijn en Bereikbaarheid.

Figuur 4 Ambitieweb Gemetselde kades & bruggen van een aannemer

Bij een aantal projecten ligt er extra focus op duurzaamheid: Een voorbeeld van een duurzaam project, dat de afgelopen periode is uitgevoerd: • Pilotproject ‘Wall Garden’ ontwikkeld door de TU Delft, is een experiment om kadeconstructies in te richten als groene gevel. De ‘Wall Garden’ bestaat uit een constructief stapelsysteem voor bakstenen. In plaats van cement als voegwerk, wordt er substraat gebruikt, die een diverse plantgroei mogelijk maakt. Het systeem is onderhoudsvriendelijk vanwege het stapelsysteem. Tevens werkt de wand als regenwaterbuffer. Momenteel ligt er een testopstelling aan de Graaf Floriskade.

13

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

Figuur 5 Wall Garden • De Rozemarijn Brug, een fiets-/voetgangersbrug in de binnenstad, wordt binnenkort

vervangen en gerealiseerd met circulaire materialen. • De Tweemolentjesbrug wordt op innovatieve wijze ontworpen, waardoor geld,

materiaal en arbeid wordt bespaard.

2.2 Terugblik op beheer 2.2.1

Onderhoud 2.2.1

Als wij terugkijken op de Werkwijze De afgelopen paar jaar dan is erplanperiode laat een duidelijk onderscheid/duidelijke tweedeling te zien metin het beheer en onderhoud in deze periode.. De twee periodes zijn als volgt te scheiden: de eerste periode 2019/2020 & de tweede periode van 2021 tot en met 2023. 2019 t/m 2020 Onderhoud gebeurdeIn deze periode heeft onderhoud plaats gevonden in heel de gehele stad. Er waren meerdere objecten die onderhoud nodig hadden om aan de minimale vastgestelde eisen met betrekking tot functioneren en veiligheid te voldoen. Sommige objecten werden door de financiële impact niet gerepareerd maar vervangen, omdat dat op de lange termijn goedkoper is, in paragraaf 2.2.2 wordt daar een nadere toelichting op gegeven. Door het ontbreken van raamcontracten voor onderhoud moest elke klusopdracht apart worden uitgevraagd aan minimaal 3drie partijen om aan het inkoopbeleid te voldoen. OmdatAangezien het allemaal aparte uitvragen zijn gaatwaren, werd er veel tijd zitten inbesteed aan het beoordelen van al 14

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

deze inschrijvingen. In deze periode is dan ook besloten om raamcontracten op te stellen die voor een periode van 3drie jaar geldig zijn. Hierdoor hoeft alleenDit heeft de inschrijving te worden beoordeeld en daarna komt er inafdeling de asset 3 jaar lang veelruimte gegeven om de vrijgekomen tijd vrij die anders/ effectiever besteed kan worden.te besteden.

15

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

2021 t/m 2023 2021 stond in het teken van het opstarten van de onderhoudsraamcontracten. De verschillende aannemers werden voorzien van opdrachten waardoor zij de werkvoorbereidingen konden starten en de eerste werken werden uitgevoerd. In 2022 is gestart met een gebiedsgerichte aanpak. Een aannemer kreeg de opdracht om alle objecten aan de noordzijde van de Delftse Hout aan te pakken. In 2023 wordt de

Figuur 5 Nieuwe brug Delftse Hout

zuidzijde van de Delftse Hout aangepakt.

16

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

Figuur 6 Nieuwe brug Delftse Hout

Het voordeel bij gebiedsgericht werken is dat de aannemer niet elke keer zijn werkterrein door heel de stad hoeft te verplaatsen, de kosten hierdoor worden gedrukt, de overlast in het gebied een keer is en daarna alles er weer jarenlang goed bij ligt. Er kan een wijkgerichte integrale planning worden gemaakt waarin inspectie en onderhoud elkaar opvolgen. Door de efficiëntie slag die hiermee gemaakt is was het ook mogelijk om veel meer werk te verzetten waardoor de kwaliteit van de openbare ruimte een impuls kreeg. In dezelfde periode zijn ook alle beweegbare bruggen, die bij de gemeente in beheer zijn, in groot onderhoud gegaan. Zo staat onder andere de Kleine Oostpoortbrug er weer schitterend bij en kan weer jaren mee.

17

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

Figuur 6 Kleine Oostpoortbrug voorafgaand aan de renovatie

Figuur 7 Kleine Oostpoortbrug na renovatie

2.2.2

Onderhoud binnenstad

2.2.2Binnenstad & Vervangingsonderhoud Binnenstad Ook inIn de binnenstad was de tweedeling merkbaar. In de eerste periode zijn verschillendesprake van achterstallig onderhoud van historische objecten. Er is 18

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

gestart met losstaande renovatie projecten gedaan, waarvan de Scheibrug de belangrijkste was. Deze projecten werden op projectbasis gedaan. Nadat Direct na het afsluiten van de raamcontracten waren afgesloten werd hier meteen, is in de historische binnenstad met een gebiedsgerichte aanpak worden gestart.gestart. De renovatie werkzaamheden aan de bruggen en kades zijn volgens een route door de binnenstad ingepland. In de Kolk is begonnen met de twee kades en 3drie bruggen om vervolgens met het naastgelegen Noordeinde verder te gaan en daarna langs de Oude Delft af te zakken richting Arsenaal. Vervolgens via de Lange Geer, Koornmarkt enzovoorts weer terug richting de Kolk. Zo wordt systematisch heel de binnenstad aangepakt. Op deze wijze is ook Het Oosteinde aangepakt.

19

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

In de afgelopen periode zijn ook alle beweegbare bruggen, die bij de gemeente in beheer zijn, in groot onderhoud gegaan. Zo staat onder andere de Kleine Oostpoortbrug er weer goed bij voor de komende decennia. De grootschalige werkzaamheden zijn een lange termijn kwaliteitsimpuls voor de binnenstad, waardoor de verwachting is dat komende 40 à 50 jaar alleen regulier onderhoud nodig zal zijn.

20

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

Figuur 8 ScheibrugKleine Oostpoortbrug voorafgaand aan de renovatie

21

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

Figuur 9 GerealiseerdeScheibrug

22

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

Figuur 10 Een gerealiseerde Delftse Stijl brug

2.2.3 Onderhoud buiten de binnenstad In de wijken van Delft zijn de afgelopen periode onder andere deze werkzaamheden uitgevoerd: • Renovatie Kolenhavenbrug; • Vervanging Damwand Grote Plas Delftse Hout; • Het vervangen van slijtlagen van diverse bruggen; • Het vervangen van de houten trappen bij het Pierre van Hauweviaduct; • Het vervangen van diverse vlonders en steigers; • Het plaatsen van de Bruggen Delftse Stijl (zie toelichting hieronder); • Groot onderhoud en vervanging bruggen Buitenwatersloot; • Het vervangen van bruggen aan de Delfgauwseweg; • Het vervangen van bruggen bij Stille Putten; • Het vervangen van de kade bij de Kastanjewetering. Bruggen Delftse Stijl In 2018 is gestart met het vervangen van voetgangersbruggen en fietsbruggen die aan het einde van hun levensduur zijn aangekomen. Deze bruggen worden in de bebouwde kom vervangen door een speciaal ontworpen brug: de Brug Delftse Stijl. De bruggen kenmerken zich door een Delfts blauw gecoate toog met een icoon in het slanke witte hekwerk. De bruggen zijn ontworpen als ornament in de openbare ruimte. In principe worden elk jaar 3drie à 4 bruggenvier houten fiets- / voetgangersbruggen op deze manier vervangen. In totaal zijn er nu 19negentien bruggen opgeleverd.

Bij het ontwerp van de brug is speciaal aandacht geweest voor de circulariteit van de brug, ook wordt en regelmatig gekeken hoe de nieuwe bruggen steeds duurzamer kunnen worden.

23

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

Figuur 11 Iconen Delftse Stijl brug

24

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

3 Areaal 3.1 Kwantitatief Areaalareaal 3.1.1

Omvang en typen

Onderstaande areaalgegevens zijn een samenvatting van de data uit het beheersysteem. Het beheersysteem wordt doorlopend geactualiseerd. Voor een effectieve en efficiënte besteding van de middelen is het gebruikelijk te streven naar een bekendheid van circa 95 % van het areaal. Dit geldt zowel voor de kwantiteit als de kwaliteit. HISTORISCHE BINNENSTAD Objecten Kunstwerktype Gemetselde en/of monumentale verkeersbruggen Gemetselde en/of monumentale voetganger-/ fietsbrug Verkeersbrug na 1960 Voetganger-/ fietsbrug na 1960 Beweegbare brug Tunnel

Aantal

Lijnobjecten Kunstwerktype Kademuur

Lengte (m1) 13436

47 Keermuur

61

12 DamwandLosstaande 289n.t.b. 6 muur 289 19 Damwand 1 2

Figuur 12 Verdeling bruggen / tunnels in binnenstad, april 2023

25

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

OVERIGE WIJKEN Objecten Kunstwerktype Verkeersbrug Voetganger-/ fietsbrug Beweegbare brug Steiger/ vlonder Tunnel/ onderdoorgang Viaduct

Aantal

Lijnobjecten Kunstwerktype Lengte (m1) Kademuur 3715 68 339 244 Keermuur Losstaande n.t.b.5557 6 muurDamwand 55572933 17 DamwandGeluidsscherm 2933 9 Geluidsscherm 2

Figuur 13 Verdeling bruggen / steigers / tunnels in overige wijken, april 2023

3.1.2 Areaal uitbreiding/ vermindering De afgelopen planperiode hebben een aantal mutaties in het areaal plaatsgevonden: • Het areaal is uitgebreid met de objecten in onder andere de Spoorzone en Nieuw Delft; • De tunnel bij Station Campus is toegevoegd aan het areaal; • Er zijn een aantal objecten opgeheven, waaronder een brug aan de Delfgauwsevaart en een aantal vlonders. Voor de komende planperiode wordt verwacht dat deze objecten bij een uitbreiding van het areaal komen: • De Gelatinebrug over de Schie; • Als onderdeel van de metropolitane fietsroute Delft – Rotterdam, staat de realisatie gepland van een fiets-ecoduct over de A13. Het is nog niet bekend of de gemeente het beheer krijgt over het ecoduct; • Inverwacht, onder andere in de Spoorzone, Nieuw Delft en de Schoemaker Plantage zullen ook een aantal objecten worden opgeleverd. .

26

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

3.1.3 Gebiedsontwikkeling Delft staat voor een grote nieuwbouw opgave van 15.000 woningen. De ontwikkeling van Schieovers Noord, waar het Kabeldistrict en De Nieuwe Haven onder vallen voorziet in 6500 van de 15.000 woningen. Voor de assetAsset Civiel betekent dit enerzijds een potentiële uitbreiding van het areaal in de vorm van infrastructuur die nodig is voor de nieuwe woonwijken. Anderzijds betekent de overgang van industrie naar wonen een functieverandering en wijziging in het gebruik van het areaal. 3.1.4 Eigendom van het areaal en beheerovereenkomsten De afgelopen jaren is actief gewerkt aan het inzichtelijk krijgen van areaal. Veel objecten waarvan de status onduidelijk was, zijn toegevoegd in het beheersysteem. Er dient een analyse uitgevoerd te worden op de data, om verder in beeld te krijgen of er objecten ontbreken. De Gemeente Delft heeft een aantal beheerovereenkomsten van civiele constructies, die in eigendom zijn of worden beheerd door de Gemeente Delft: • Buurgemeenten • Provincie Zuid-Holland • Hoogheemraadschap van Delftland • Rijkswaterstaat • NS/ ProRail • TU Delft • Coöperatief Beheer Groengebieden Midden Delfland • Staatsbosbeheer • Metropoolregio Rotterdam den Haag (waaronder HTM) • Volkstuinen • Begraafplaatsen • Kinderboerderijen Van sommigen van deze overeenkomsten zijn de verantwoordelijkheden met betrekking tot beheer niet duidelijk vastgelegd.

Om deze risico’s te beheersen, zal in de komende beheerperiode bekeken worden of de beheerovereenkomsten aanwezig zijn en kritisch worden bestudeerd, waarop indien nodig actie wordt ondernomen.

3.2 Kwalitatief Areaalareaal 3.2.1

Kwaliteitsinspecties en boordelingssystematiek Om de kwalitatieve staat van de civiele constructies in kaart te brengen, worden de kunstwerken minimaal eenéén keer in de zeven jaar uitgebreid geïnspecteerd. Hierbij worden alle onderdelen zoals brugdek, leuning, hoofddraagconstructie, fundatie, metselwerk en landhoofden bekeken en beoordeeld. De inspecteur bepaalt, op basis van het schadebeeld, de maatregel die moet worden uitgevoerd. Dit kan variëren tussen het vastzetten van een leuning of het vervangen van een aantal dek planken tot nader onderzoek naar de mate van verval en een hersteladvies. Deze gegevens worden vastgelegd in heteen inspectierapport (zie Bijlage 1 voorbeeld inspectierapport). . 27

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

De inspecties worden vervolgens door de gemeente beoordeeld en zo nodig vindt er uitgebreider onderzoek plaats. Op basis van de bevindingen wordt een besluit genomen of en wanneer onderhoud aan het kunstwerk wordt uitgevoerd. Als de maatregelen grootschalig en kostbaar zijn, wordt op basis van de te verwachtte restlevensduur een afweging gemaakt of onderhoud wel de beste oplossing is of dat complete vervanging hier beter op zijn plaats is. Aan de hand van een meerjarige kosten/ baten analyse wordt deze beslissing genomen. In Bijlage 21 (Inspectie 2021-2031 jaarplanning) is te zien welke wijken in welk jaar worden geïnspecteerd. De inspecties worden uitgevoerd aan de hand van de kwaliteitsstandaard ‘Kwaliteitscatalogus openbare ruimte’ van CROW. Dit is een landelijke standaard voor onderhoudsniveaus van de openbare ruimte. Het is een beeldsystematiek die ook door Delft wordt gebruikt om ambities te formuleren en te monitoren. Deze kwaliteitscatalogus bestaat uit schaalbalken die ieder een kwaliteitscriterium beschrijven van objecten in de openbare ruimte. De beoordelingen van de objecten worden aangegeven op een niveau van A+ tot en met D, waarbij A+ staat voor een perfecte staat (als nieuw) en D voor slechte staat. De onderhoudsniveaus beschrijven de beeldkwaliteit van de openbare ruimte.

Figuur 14 Fragment uit de kwaliteitscatalogus openbare ruimte van CROW

In de kwaliteitscatalogus is voor civiele kunstwerken beperkt vastgesteld hoe de beeldkwaliteit gemeten moeten worden. Een civieltechnisch kunstwerk kan niet alleen worden gedefinieerd aan de hand van beeldkwaliteit. Het meest relevant voor het onderhouden van de constructie is de technische kwaliteit. Voor de inspectie wordt naast de kwaliteitscatalogus ook gebruik gemaakt van de NEN2767, de norm voor conditiemeting. In de NEN2767 wordt de conditie van kunstwerkonderdelen bepaald. Van elk onderdeel van een kunstwerk worden de schades opgenomen waaruit een conditiescore wordt gegenereerd van 1 tot en met 6. De conditiescore is voornamelijk om een object meerdere jaren achter elkaar te inspecteren en de degradatie inzichtelijk te maken aan de hand van een cijfer. Over het algemeen wordt een conditiescore van 1, 2 en 3 als acceptabel beschouwd en zijn een conditiescore 4, 5 of 6 reden voor (direct noodzakelijk) onderhoud, maar dit dient altijd per situatie beoordeeld te worden. 28

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

Tabel 1 Conditiescore 1-6 (bron NEN 2767)

Conditiescore

Omschrijving

Toelichting

1

Uitstekend

Incidenteel geringe gebreken.

2

Goed

Incidenteel beginnende veroudering.

3

Redelijk

4

Matig

5

Slecht

De veroudering is onomkeerbaar

6

Zeer slecht

Technisch rijp voor de sloop

Plaatselijk zichtbare veroudering. Functievervulling van bouw- en installatiedelen incidenteel niet in gevaar. Functievervulling van bouw- en installatiedelen incidenteel in gevaar.

Om uniform te zijn met de andere disciplines hanteert het inspectiebedrijf dezelfde taal als beschreven in de CROW en de NEN2767NEN2676. Onderstaande tabel geeft de gebruikte benaming weer. Om beide normeringen met elkaar in lijn te brengen is voor de CROW een extra ambitieniveau opgenomen.

NORM

Omschrijvingen per ambitieniveau

Disciplines gebouwen,

NEN2767-t

Uitstekend

Goed

Redelijk

Matig

Slecht

Zeer slecht

NEN2767-c

1

2

3

4

5

6

A Goed

B Redelijk

C Matig

D Slecht

wegen

A

B

C

D

wegen

A Goed

B Redelijk

C Matig

D Slecht

CROW-t CROW-c beeldkwaliteit

A+ Uitstekend A+ A+ Prachtig

kunstwerken gebouwen, kunstwerken

wegen, groen, meubilair

Voor ieder type kunstwerk is beschreven welke regulier onderhoud er nodig is om het kunstwerk te kunnen onderhouden. Hiermee wordt de beeldkwaliteit en de technische kwaliteit geborgd. De intensiteit waarmee het regulieronderhoudonderhoud wordt uitgevoerd, bepaalt het kwaliteitsniveau van de gemeente Delft. Tijdens de visuele inspectie worden de relevante paspoort- en decompositiegegevens gecontroleerd. De onderdelen worden op schades gecontroleerd en met foto’s vastgelegd. De schades die een acute reactie vereisen, worden direct gemeld bij de gemeente. Hierop wordt onmiddellijk actie ondernomen door de gemeente. De overige schades en/of onvolkomenheden worden vastgelegd in het inspectierapport. 29

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

Alle benodigde maatregelen om de schades en/of onvolkomenheden te verhelpen, worden weergegeven in de onderhoudsmodule van het beheersysteem. Hier wordt aangegeven of de maatregel betrekking heeft op het aspect veiligheid, aanzien, duurzaamheid of functioneren. Deze informatie wordt gebruikt om keuzes te kunnen maken en te prioriteren. Zoals in paragraaf 2.1.2 genoemd, heeft de gemeente Delft gekozen om het ambitieniveau per gebied te bepalen. De binnenstad en het Agnetapark wordt onderhouden op niveaubeeldkwaliteitsniveau B en voor de rest van Delft is gekozen om deze op niveau C te onderhouden. De huidige beoordeling van de inspecties zijn daarop gebaseerd. 3.2.2 Resultaten uit inspecties Resultaten uit inspecties zijn vertaald in een onderhoudsprogramma, zoals wordt beschreven in hoofdstuk 5 en 6. Algemeen kan geconcludeerd worden dat in vergelijking met de voorgaande reguliere inspectierondes het areaal er kwalitatief op vooruit is gegaan en dat achterstanden zijn ingelopen. Uit resultaten van de laatstereguliere inspecties blijkt dat de veiligheid en functionaliteit op orde is en dat er geen negatieve verassingenis verbeterd. Uit de reguliere (visuele) inspecties komen doorgaans een aantal objecten naar voren zijn gekomen met betrekking tot groot achterstallig onderhoud.

In vergelijking met de voorgaande inspectieronde kan geconcludeerd worden dat het areaal er kwalitatief op vooruit is gegaan. , die nader onderzoek behoeven. Dit zijn de zogenaamde object gebonden inspecties. De afgelopen periode is van een aantal objecten geconstateerd dat constructief onderzoek noodzakelijk is, bijvoorbeeld de damwand in de Nieuwe Haven en gedeelten van de Buitenwatersloot. 3.2.3 Tevredenheid inwoners van Delft De VJV’s (Volg Je Vraag) zijn meldingen Inwoners van burgers met meestal eenDelft kunnen melding of vraagmaken over de buitenruimte. DeVan de meldingen die civiele constructies betreffen is de tendens is dat er gemiddeld minder meldingen zijn ten opzichte van de vorige beheerperiode. Wel is doorgaans een incidentele piek in de meldingen te zien tijdens uitvoering van werkzaamheden en bij gladheid. De resultaten uit het DIP (Delft Internet Panel) tonen eveneens een positieve tendens. De tabel hieronder toont een samenvatting van de resultaten voor Wegen en Civiel van 2019 tot en met 2022. De tevredenheid wordt per wijk gepeild, en in de tabel is het gemiddelde weergegeven voor heel Delft. Het valt aan te nemen dat de tevredenheid van burgers is toegenomen, naar aanleiding van de uitgevoerde werkzaamheden aan het areaal.

30

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

Tabel 2 Samenvatting DIP

Delft Internet Panel Delft gemiddeld, in % 2019 Tunnels

Bruggen Tevreden Neutraal Ontevreden

70 23 6

78 17 5

74 19 7

Kademuren* 60 30 10

69 25 6

Kademuren* 57 32 11

71 22 8

Kademuren* 65 25 10

2022 Tunnels

Bruggen Tevreden Neutraal Ontevreden

68 25 7 2021 Tunnels

Bruggen Tevreden Neutraal Ontevreden

Kademuren* 64 28 9

2020 Tunnels

Bruggen Tevreden Neutraal Ontevreden

64 29 6

79 15 6

Figuur 14 Samenvatting DIP

* De tevredenheid over kademuren is alleen gepeild in de wijken Binnenstad, Hof van Delft en Voordijkshoorn.

31

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

4 Beleidskader 4.1 Landelijke wet- en regelgeving Het beheer en onderhoud van de infrastructuur is een wettelijke overheidstaak die voor wegen voortvloeit uit de Wegenwet en voor civiele constructies uit de Waterwet.taak. De beheerder van de infrastructuur inclusief de kunstwerken daarin, draagt in civielrechtelijke zin de verantwoordelijkheid voor de staat waarin de voorzieningen zich bevinden. De kwaliteit waaraan civiele constructies moeten voldoen is niet in abstracte waarde wettelijk vastgelegd. Wel is bijvoorbeeld de onderhoudsplicht vastgelegd. in het Burgerlijk Wetboek. De belangrijkste wetten en regelingen die van invloed zijn op het beheer van civiele constructies zijn o.a.: • Bouwbesluit (toekomstige Omgevingswet); • Wegenwet; • Wegenverkeerswet; • Burgerlijk wetboek (Zorgplicht); • Monumentenwet; • Waterstaatswetgeving; • Provinciewet; • Wet Geluidshinder; • Wet Natuurbescherming; • Wet Natuurbeheer. • Omgevingswet: Als er geen verdere vertraging optreedt wordt in 2024 de Omgevingswet in gevoerd. In de Omgevingswet zijn alle wetten die van toepassing zijn op de leefomgeving samengevoegd. Het gaat hierbij onder andere om wet- en regelgeving over bouwen, ruimtelijke ordening, milieu, water en natuur; • Wegenwet: De wegenwet geldt niet alleen voor (vaar)wegen, maar ook voor bruggen.

De gemeente is verplicht alle binnen haar grens vallende openbare wegen, zover niet in beheer bij provincie, waterschap en/of het Rijk, te onderhouden; • Wegenverkeerswet: De Wegenverkeerswet 1994 (WVW) is de basis van alle verkeerswetgeving. De wet regelt de veiligheid en de doorstroming op de weg, en het voorkomen van schade en overlast door het verkeer aan anderen. Onder het begrip wegen wordt verstaan: alle voor het openbaar verkeer openstaande wegen of paden met inbegrip van de daarin liggende bruggen en duikers en de tot die wegen behorende paden en bermen of zijkanten • Burgerlijk wetboek: Hierin is de aansprakelijkheid geregeld voor schade als gevolg van een onrechtmatige daad. Als iemand de beheerder aansprakelijk stelt voor schade die iemand lijdt als gevolg van gebreken aan de weg of de civiele kunstwerken, dan moet de beheerder aantonen dat hij de inspectie en het onderhoud van de civiele kunstwerken met optimale zorg uitvoert. De beheerder moet dus kunnen aantonen dat voldoende is gedaan om risico’s voor de gebruiker te beperken en dat structureel aan monitoring en onderhoud is gedaan. Alleen op die manier is het risico van aansprakelijkheidstelling door gebruikers terug te dringen. (Artikelen 6:162 schuldaansprakelijkheid en 6:174 risicoaansprakelijkheid); 32

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

• Monumentenwet: Met de monumentenwet wordt de Nederlandse wetgeving voor

behoud van monumenten (in de zin van historisch erfgoed) bedoeld. De wet heeft op een drietal terreinen van de monumentenzorg een regeling: de bescherming van onroerende monumenten (rijksmonumenten), de bescherming van stads- en dorpsgezichten, een regeling omtrent archeologische monumentenzorg; • Waterstaatswetgeving: De waterstaatswetgeving bestaat uit de Waterwet en de Keur van het Waterschap. Aanleg of reconstructie van civiele constructies die een raakvlak hebben met (oppervlakte)water, moeten getoetst worden door het Hoogheemraadschap Delfland. Voorschriften uit de legger kunnen aanleiding geven voor een andere inrichting en levert dus risico voor extra kosten; • Provinciewet en Gemeentewet hebben betrekking op de verplichting van de gemeente tot verantwoording van de begroting ten aanzien van het onderhoud van kapitaalgoederen; • Wet Geluidshinder: De wetten en regels voor het bestrijden en voorkomen van geluidshinder ten gevolge van wegverkeer, railverkeer en industrie zijn sinds het einde van de jaren zeventig vastgelegd in de Wet geluidshinder. Hierin staat onder meer wanneer we de geluidsbelasting moeten toetsen. Voor het wegverkeer is dit bij de aanleg van een nieuwe weg, de bouw van nieuwe woningen en wanneer wijzigingen aan de weg plaats vinden. Daarnaast is vastgelegd hoeveel decibel geluid in deze situaties is toegestaan.

Wanneer we een overschrijding van de norm constateren bij de toetsing, moeten we maatregelen treffen om de geluidsbelasting terug te brengen. De metingen worden uitgevoerd aan de hand van het Reken- en Meetvoorschrift geluidshinder 2006 (bijlage III van de Wet geluidhinder); • Wet Natuurbescherming: De Wet natuurbescherming is de Nederlandse wet die de bescherming van natuurgebieden, soorten en bos regelt. De Wet natuurbescherming heeft drie subdoelen. Naast de bescherming van de biodiversiteit in Nederland gaat het om decentralisatie van natuurbescherming en om de vereenvoudiging van regels. De provincies worden met de nieuwe wet voor een groot deel verantwoordelijk voor natuurbeleid. Verder worden vergunningen en ontheffingen in een document geregeld. In de wet worden gebiedsbescherming, soortbescherming en bosbescherming in afzonderlijke delen behandeld; • Wet Natuurbeheer: In de Wet Milieubeheer is aangegeven welke stoffen als afvalstoffen zijn aangemerkt. Deze stoffen, die in dit kader kunnen vrijkomen bij de aanleg van en het onderhoud aan civiele kunstwerken, mogen we niet zonder beschermende maatregelen in het milieu brengen. Hier zal dus (pro-)actief naar gehandeld moeten worden.

4.2 Gemeentelijk beleid 4.2.1 Coalitieakkoord 2022-2026 In het Coalitieakkoord 2022-2026 staan zes thema’s beschreven waar de komende beleidsperiode het accent op wordt gelegd. De thema’s ‘Ruimte voor wonen’, ‘Een gezonde en veilige stad’ en ‘Een duurzame stad’ hebben rechtstreeks invloed op het beheer van de openbare ruimte. Uit het coalitieakkoord blijkt duidelijk het belang van de openbare ruimte en thema’s als participatie, wijkgericht (zie paragraaf 2.1.4) en de energietransitie. 33

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

De woningopgave voor Delft is groot met 15.000 nieuwe woningen die gebouwd moeten worden. Grote ontwikkelingsprojecten, zoals het Schieoevers Noord / Kabeldistrict en de Schoemaker Plantage, leiden tot een uitbreiding van het areaal voor Civiele Constructiesciviele constructies met bijvoorbeeld fietsbruggen en kadeconstructies. Het thema ‘Een gezonde en veilige stad’ geeft ruimte aan groen, sport en recreatie, prioriteit aan verkeersveiligheid rondom scholen, aan voetgangers en fietsers door het herinrichten van straten met 30 km inrichting. Deze doelen zullen met name invloed hebben met groen en wegen, maar zullen ook raakvlakken hebben met de werkzaamheden van de assetAsset Civiel. De gestelde duurzaamheidsdoelen, zoals o.a. klimaatadaptief inrichten, circulariteit, wijkgerichte energie aanpak en het mobiliteitsplan, zullen voor alle assets impact hebben. De assetAsset Civiel krijgt te maken met integrale projecten gericht op verduurzaming en zal specifiek te maken krijgen met gebruik van circulaire materialen, verminderen van uitstoot tijdens bouw werkzaamhedenbouwwerkzaamheden. 4.2.2 Beheervisie Openbare Ruimte De beheervisie is het verbindende document tussen de Visie Openbare Ruimte Delft (VORD), de Omgevingsvisie 2040, de omgevingsplannen en diverse organisatiedoelen. Ook is het de verbinding tussen de strategische, tactische en operationele doelen en activiteiten.

De beheervisie geeft het kader weer voor het beheer en onderhoud en het kwaliteitsniveau voor de kapitaalgoederen openbare ruimte. De beheerplannen geven invulling aan het tactisch kader, terwijl de beheervisie invulling geeft aan het strategisch kader. Met de beheervisie en de verschillende beheerplannen geeft Delft invulling aan de verplichting die voortvloeit uit de Gemeentewet en de financiële verordening van de gemeente Delft.

4.2.3 Overig (lokaal) beleid Tot slot dient de assetAsset Civiel onder andere rekening te houden met: • Het Mobiliteitsplan Delft; • Het Beschermingsplan Muurplanten; • Het Mobiliteitsplan Delft beschrijft de doelstellingen en thema’s van het mobiliteitsbeleid: onder andere het uitbreiden van het autoluw gebied in de binnenstad, verlagen van de maximum snelheid, versterken van het fietsnetwerk, verkeersveiligheid, wegnemen van de barrièrewerking Kruithuisweg en Prinses Beatrixlaan, innovatie, duurzaamheid, logistiek in de binnenstad, en inclusiviteit en toegankelijkheid Het Mobiliteitsplan heeft in de eerste plaats invloed op Wegen, maar zal bij de uitwerking van de thema’s in de praktijk zeker raakvlakken hebben met civiele constructies. • Het Beschermingsplan Muurplanten: Muurplanten worden beschermd door de Natuurbeschermingswet, de Flora- en faunawet en de Habitatrichtlijnen. Muurplanten, zoals bepaalde varens, komen voor op gemetselde kadeconstructies. In het Groenbeleidsplan zijn maatregelen voor het behoud van muurplanten 34

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

vastgelegd die bij het onderhoud aan metselwerk in acht dienen te worden genomen. • Duurzaamheid en circulariteit: Bij civiele constructies wordt aan deze thema’s invulling gegeven door bij aanbestedingen randvoorwaarden te stellen (zie ook 2.1.5 integratie duurzaamheid & figuur 3). Een van de optoies die wordt toegepast is die van een Economisch Meest Voordelige Inschrijving. Hier krijgen aannemers een fictieve korting op hun inschrijving waardoor het toepassen van het duurzaamheidsbeleid een hogere kans geeft om de aanbesteding te winnen. • Richtlijn Maatschappelijk Verantwoord Inkopen; : In 2018 is de Gemeente Delft toegetreden tot het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI). In het Actieplan MVI heeft de Gemeente Delft ervoor gekozen om de focus te leggen op • Richtlijnen vanuit Erfgoed en Welstand; • De Algemene Plaatselijke Verordening; • Duurzaam inkopen. ‘klimaatbewust inkopen’, ‘circulair inkopen’ en ‘innovatiegericht inkopen’. Verder blijft sociaal inkopen (SROI), het betrekken van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, een relevant thema. • Erfgoed en Welstand; In Delft zijn vier gebieden aangewezen als Rijks beschermd stadsgezicht: Binnenstad, Plantages, Agnetapark en TU-Noord. De oudste delen van het Agnetapark en begraafplaats Jaffa zijn tevens Rijksmonument.

• De Algemene Plaatselijke Verordening: In de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) staan de gemeentelijke regels op het gebied van openbare orde en veiligheid. Elke gemeente heeft een eigen APV. De APV geldt voor iedereen binnen de gemeente. Uit de regels van de APV blijkt vaak dat ergens een vergunning voor nodig is. In de APV kunnen ook regelingen staan die van invloed zijn op het beheer en onderhoud van de fysieke omgeving en daarmee de civiele kunstwerken.

35

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

5 Programmeren 2024-2027 5.1 Onderhoud 5.1 Exploitatie In 2024 gaan de nieuwe onderhoudsraamcontracten in. De aanpak zal weer wijkgericht zijn en waar nodig zal er incidenteel elders werkzaamheden worden uitgevoerd. Het onderhoudsbeheer zal worden voortgezet zoals in de voorgaande jaren is uitgevoerd en indeze paragraaf 2.2.1 is omschreven. De binnenstad zal systematisch gracht voor gracht worden aangepakt. De werkwijze die in 2021 is gestart zal op deze manier worden voortgezet. Op deze wijze wordt elke brug en kade uitgebreid behandeld en zijn deze objecten de komende jaren vrij van groot regulier onderhoud. Daarnaast zullen de diverse tunnels/onderdoorgangen worden opgeknapt. Er wordt een tunnel/ onderdoorgang per jaar aangepakt. Dit wordt gedaan om zo de financiële lasten beter te kunnen spreiden.

5.2 Vervangingsonderhoud De komende planperiode gaan een aantal grote investeringsprojecten in uitvoering. Het betreft de volgende projecten: • Damwand Rotterdamseweg: Het betreft herstel en gedeeltelijke vervanging van een

houten en betonnen damwand. De damwand bevindt zich langs een intensief gebruikt fietspad, hetgeen moet worden afgestemd met verkeer. Er wordt momenteel onderzocht of de werkzaamheden raakvlakken hebben met het aanwezige dijklichaam, hiervoor is zorgvuldige afstemming benodigd met het Hoogheemraadschap Delftland. • Damwand Zuidergracht: Het betreft het vervangen van een damwand. Op de locatie zijn woonboten aanwezig, waarvoor een transfer en tijdelijke ligplaats geregeld moet worden. • Damwand Kalverbos: Het betreft het vervangen van een damwand. Op de locatie zijn woonboten aanwezig, waarvoor een transfer en tijdelijke ligplaats geregeld moet worden. • De Nieuwe Haven: het betreft herstel en gedeeltelijke vervanging van bestaande damwand en gezien de herontwikkeling van het gebied is afstemming noodzakelijk over de status en toekomstige bestemming. • Buitenwatersloot: het betreft renovatie van gemetselde kademuren en damwanden. Hoofdzakelijk zijn het constructies waar geen documentatie van aanwezig is vanwege de leeftijd. • Geerweg en Molslaan: bij de vervanging van de kademuren, dient afstemming te zijn met de nutspartijen die op dezelfde locatie werkzaamheden verrichten. 36

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

• Tweemolentjesbrug: zoals in 2.1.5 genoemd wordt voor dit project op innovatieve

wijze een nieuwe brugconstructie vervaardigd. • De bruggen Delftse Stijl: vaste jaarlijkse reservering voor vervanging van kleine

voetganger- en fietsbruggen. • De Plantage Brug, Abtswoudsebrug en Hambrug zijn in eigendom Gemeente en in

beheer bij de Provincie. Voor deze bruggen worden onder andere de elektrotechnische installatie vervangen, zodat ze weer toekomstbestendig zijn.

5.31.1

Risico’s

De asset Civiel volgt ontwikkelingen die een risico kunnen zijn voor het beheer van het areaal. De komende beheer periode zal actief gestuurd worden om de risico’s beter in beeld te krijgen, om de financiële consequenties te kunnen vaststellen en beheersmaatregelen hiervoor te kunnen treffen. staan alle werkzaamheden Een risico dat recent naar voren is gekomen, is de zetting ter plaatse van Ireneboulevard. Dit is een combinatie van een civiele constructie en een weg. De zetting leidt tot problemen met de trambaan, hetgeen een financieel risico met zich meebrengt. Op dit moment is niet inzichtelijk wat de oorzaak is van de zetting. Naderonderzoek zal uitwijzen wat de oorzaak is en welke herstelwerkzaamheden nodig te zijn.

5.4 Visie voor ontwikkeling van de asset Zoals in de terugblik in hoofdstuk 2.1 beschreven, maakt de afdeling een ontwikkeling door volgens een groeipad, waarin al een aantal belangrijke stappen zijn gezet. Ten aanzien van ‘de basis op orde’ wordt de komende planperiode gewerkt aan: • Het achterhalen van de laatste ontbrekende informatie van het areaal; • Het vastleggen van de verkeersbelasting van de bruggen in de binnenstad. Voor integraal beheer zal de samenwerking tussen de andere assets verder worden versterkt. Bij nieuwbouwprojecten is het van belang dat de beheer assets is een vroeg stadium betrokken worden om mee te kunnen denken over de scope van een project. Om te komen tot de laatste stap, omgevingsbewust beheer zal, zoals in de Beheervisie Openbare Ruimte beschreven, een afdeling overstijgende inspanning nodig zijn. Bij vervanging van objecten wordt niet één op één teruggelegd wat er was, maar ook kritisch gekeken naar functieverandering, onder invloed van maatschappelijke veranderingen en klimaatadaptatie. De nieuwe Bruggen Delftse Stijl zijn bijvoorbeeld toegankelijker geworden, dan de hoge steile bruggen die destijds zijn vormgegeven met het oog op de schaatsroutes. Tevens zijn in de nieuwe bruggen, afhankelijk van de locatie, vleermuiskasten geïntegreerd.

37

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

61 Benodigde Middelen 6.11.1

Begroting

De noodzakelijke maatregelen om de gemeentelijke civiele constructies op het gewenste kwaliteitsniveau te onderhouden worden hieronder toegelicht. De maatregelen. Deze werkzaamheden worden gefinancierd worden vanuit de exploitatie. De werkzaamheden lopen uiteen van het operationeel houden van de beheersystemen tot de werkzaamheden die in het kader van het regulierklein en groot onderhoud worden uitgevoerd. Uitvoering van werkzaamheden vindt plaats met inachtneming van het gemeentelijk aanbestedingsbeleid. Regulier onderhoud zijn alle benodigde onderhoudsmaatregelen die gefinancierd worden vanuit de exploitatie.Onderhoud vanuit exploitatie wordt onderscheiden in regulier en groot onderhoud. De asset is verantwoordelijk voor het voorbereiden en uitvoeren van de onderhoudswerkzaamheden, beheert de financiële middelen die hiervoor beschikbaar zijn gesteld en bepaalt de randvoorwaarden met betrekking tot het onderhoud. Onderhoudskosten worden gemaakt om het object gedurende de levensduur op een bepaald kwaliteitsniveau te houden of weer te krijgen (naar behoren te laten functioneren en een bepaalde representativiteit laten behouden). Onderhoud wordt onderscheiden in groot onderhoud en klein of dagelijks onderhoud. De asset Civiel is verantwoordelijk voor het voorbereiden en uitvoeren van de onderhoudswerkzaamheden.

De asset beheert de financiële middelen die hiervoor beschikbaar zijn gesteld en bepaalt de randvoorwaarden m.b.t. het onderhoud. De asset heeft de taak om zowel intern als extern opdrachten te verstrekken voor het voorbereiden en uitvoeren van de onderhoudsmaatregelen. Uitbesteding van werkzaamheden vindt plaats met inachtneming van het gemeentelijk aanbestedingsbeleid. 6.1.11.1.1Exploitatiebegroting Hieronder is de meerjarenbegroting voor Civiele Constructies weergegeven. In de volgende alinea’s wordt per onderdeel toegelicht welke werkzaamheden hieronder vallen en welke budgetten daarvoor beschikbaar zijn. Meerjarenbegroting Civiele Constructies Bedragen in € 2023

2024

2025

2026

2027

1570358

Kostenplaats

Klein onderhoud civiel

Omschrijving

148.656

198.654

198.654

198.654

198.654

1570359

Groot onderhoud bruggen

932.843

932.843

932.843

932.843

932.843

1570362

Administratieve posten civiel

1.280.168

1.571.928

1.921.625

2.204.668

2.254.972

1570363

Beleid/beheer civiel

542.270

542.270

542.270

542.270

542.270

1570570

KVS Civiele Constructies

54.485

54.485

54.485

54.485

54.485

2.958.422

3.300.180

3.649.877

3.932.920

3.983.224

38

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

5.1.1

KleinRegulier onderhoud Civiel 1570358 Het Dagelijks Onderhoudregulier onderhoud wordt bekostigd vanuit exploitatie en bestaat in het algemeen uit de volgende soortenreguliere activiteiten: • Reinigen; • Nadere onderzoeken; • Jaarlijks reinigen; • Kleinschalig onderhoud; • Periodiek onderhoud; • Storingsonderhoud; • Nadere onderzoeken. Het reinigen heeft als doel om de objecten schoon en vrij van vervuiling te houden met als gevolg dat objecten veilig gebruikt kunnen worden maar ook langer in stand gehouden kunnen worden. Vooral bij houten objecten heeft het frequent reinigen van het object een substantieel effect op de levensduur van het object. Het is wel van belang dat de juiste bouwdelen van het object gereinigd worden en omvat meer dan het inzetten van een veegwagen. Vuilophoping op houten kespen bijvoorbeeld zorgt voor een versnelde degradatie van het object en zal dus tot een kortere levensduur leiden. Onder kleinschalig onderhoud wordt veelal verstaan het vervangen van dek planken, schilderen van hekwerken, het vervangen van slijtlagen, het lokaal optrekken van de bestrating bij een brug ten gevolge van verzakking, het vastzetten van een leuning etc. Storingsonderhoud heeft vooral te maken met het beheer en onderhoud van beweegbare kunstwerken. Onder storingen wordt verstaan het niet kunnen openen of sluiten van bruggen.

De aanpak voor regulier onderhoud zal de komende planperiode wijkgericht zijn en waar nodig zullen er incidenteel buiten de ingeplande wijken werkzaamheden worden uitgevoerd. 5.1.2

Groot Onderhoud Bruggen 1570359onderhoud Het benodigd budget voor het groot onderhoud voor een bepaalde periode wordt gebaseerd op basis van instandhoudingsinspecties. De kosten voor groot onderhoud worden veelal geraamd op basis van kostenkengetallen en ervaring. Tot Groot Onderhoudgroot onderhoud behoren die werkzaamheden die niet vallen onder het dagelijksklein onderhoud en niet voldoen aan de criteria van investeringen. Het zijn (grootschalige) werkzaamheden, over het algemeen met een lage frequentie (2 tot 3 keer gedurende de levensduur), die uitgevoerd worden om een object te laten voldoen aan de vastgestelde normen en prestaties. Groot Onderhoudonderhoud bestaat uit werkzaamheden die worden uitgevoerd wanneer de technische conditie van element en/of bouwdeel van het te onderhouden kunstwerk een bepaald minimum heeft bereikt en hersteld moet worden. Dit soort onderhoud heeft een lange terugkerende cyclus en is van tevoren in te plannen. De maatregelen zijn bedoeld om de beschikbaarheid van kunstwerken tot het einde van 39

Beheerplan conceptversie 21 maart2 juni 2023

de levensduur te waarborgen. Voorbeelden zijn: het volledig conserveren (verven ter bescherming) van een stalen hoofddraagconstructie of het vervangen van het houtendek op een brug. De toestandsinspecties, die periodiek uitgevoerd worden, bevestigen of de theoretische cyclus van vervanging/herstelling nodig is. Met deze maatregelen wordt het kwaliteitsniveau van de objecten zo efficiënt mogelijk op niveau gehouden. Vanuit inspecties wordt aangegeven of (periodieke) onderhoudsmaatregelen conform planning worden uitgevoerd, of dat deze naar voren of achter kunnen worden verschoven. Wijkgericht Ook groot onderhoud gaat de komende planperiode volgens een wijkgerichte aanpak worden uitgevoerd. De binnenstad zal systematisch gracht voor gracht worden aangepakt. De werkwijze die in 2021 is gestart zal op deze manier worden voortgezet. Elke brug en kade wordt uitgebreid gerenoveerd en voor de komende jaren zullen deze objecten vrij zijn van groot onderhoud. Daarnaast zullen de diverse tunnels/onderdoorgangen worden opgeknapt. Er wordt een tunnel/ onderdoorgang per jaar aangepakt. Dit wordt gedaan om zo de financiële lasten beter te kunnen spreiden. 5.1.3

Administratieve posten Civiel 1570362 Dit betreft een aantal vaste kosten zoals belastingen en heffingen, vaste bijdragen en de kapitaalslasten van eerdere en toekomstige investeringen. 5.1.4 Beleid / Beheer Civiel Onder beleid / beheer Civiel 1570363vallen deze posten: Advisering –: Omvat het opstellen van het beheerplan, het maken van uitvoerings- en meerjarenplanning, het geven van advies ten behoeve van bestuur, beleidsstukken opstellen, kwartaalrapportages schrijven, beleidsontwikkeling en projecten, het bijhouden van kennis en ontwikkelingen, beantwoording van vragen van het college, gemeenteraad en burgersinwoners (VJV), etc. Rationeel beheer –: Omvat het beheer van de vaste gegevens van de civiele constructies, het verwerken van inspectiegegevens en revisie, het maken van tekeningen waarop de gewenste areaalgegevens worden gepresenteerd. Door de integrale opbouw van het beheersysteem kan het onderhoud aan civiele constructies, wegen, rioleringen, groen, etc. beter op elkaar worden afgestemd. Inspecties en onderzoek –: Dit is bedoeld voor het inspecteren van de civiele constructies gebaseerd op de huidige inspectiefrequentie. Ieder jaar wordt één-vijfde van het totale areaal civiele constructies geïnspecteerd. Uit deze inspecties kan blijken of er nader onderzoek noodzakelijk is naar bijvoorbeeld de kwaliteit en/of veiligheid van bv de betonconstructie.