Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022
Tekst van het document
Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025 bereikbaarheid en veiligheid
Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Delft Ruimte & Economie Afdeling Beheer Openbare Ruimte Postbus 78, 2600 ME Delft Telefoon 14015 Internet www.delft.nl September 2022
2
Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025
Inhoudsopgave 1
INLEIDING ......................................................................................................................................... 5 1.1 DOEL BEHEERPLAN .............................................................................................................................. 5 1.2 PLANPERIODE ..................................................................................................................................... 6 1.3 AFBAKENING ...................................................................................................................................... 6 2 TERUGBLIK VORIGE PLANPERIODE ................................................................................................... 7 2.1 BEELDKWALITEIT. ................................................................................................................................ 7 2.2 BURGERTEVREDENHEID EN DIENSTVERLENING ........................................................................................... 7 2.3 SER ENERGIEAKKOORD EN DUURZAAM INKOPEN ....................................................................................... 8 2.4 VERVANGING VERKEERSREGELINSTALLATIES EN PARKEERROUTEINFORMATIESYSTEEM ........................................
8 2.5 TALKING TRAFFIC ................................................................................................................................ 9 2.5.1 In-car brengen van parkeerinformatie ..................................................................................... 10 2.5.2 Intelligente verkeersregelinstallaties ....................................................................................... 10 2.6 REGIONALE VERKEERSCENTRALE ........................................................................................................... 11 3 KADER ............................................................................................................................................ 12 3.1 WET EN REGELGEVING ....................................................................................................................... 12 3.2 BELEIDSKADER .................................................................................................................................. 14 3.2.1 Coalitieakkoord 2022-2026 ...................................................................................................... 14 3.2.2 Beheervisie Openbare Ruimte Delft en Materiaalboek Verkeerslichten. ................................. 14 3.2.3 Verkeers- en Vervoersbeleid en wegcategorisering .................................................................
14 3.2.4 Duurzaamheidsstrategie Delft 2040 “Bouwen aan een duurzaam Delft” ............................... 15 3.2.5 Maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI). ........................................................................ 15 3.2.6 Programma van eisen Verkeersregelinstallaties gemeente Delft (2019) ................................ 16 4 AREAAL ........................................................................................................................................... 17 4.1.1 Areaal verkeersregelinstallaties............................................................................................... 17 4.1.2 Areaal communicatienet / koppelkabelnet.............................................................................. 19 4.1.3 Areaal Verkeersmonitoring / Verkeerstelpunten ..................................................................... 20 4.1.4 Areaal zelfstandige tramwaarschuwingsinstallaties ............................................................... 20 4.1.5 Areaal Verkeerscentrale .......................................................................................................... 21 4.1.6 Areaal Parkeerrouteinformatiesysteem (PRIS) ........................................................................
22 4.1.7 Areaal Selectieve Toegangssystemen ...................................................................................... 22 4.1.8 Areaalmutaties ........................................................................................................................ 23 5 UITGANGSPUNTEN ONTWERP EN BEHEER ...................................................................................... 24 5.1 ALGEMEEN. ..................................................................................................................................... 24 5.2 ONTWERP EN INRICHTING ................................................................................................................... 24 5.2.1 Vormgeving - wel of niet regelen ............................................................................................. 24 5.2.2 Bedrijfstijden ............................................................................................................................ 24 5.2.3 Functionele eisen ..................................................................................................................... 25 5.2.4 Technische eisen ......................................................................................................................
27 5.3 BEHEER EN ONDERHOUD .................................................................................................................... 27 5.3.1 Uitgangspunten onderhoud ..................................................................................................... 27 5.3.2 Correctief onderhoud ............................................................................................................... 27 5.3.3 Preventief onderhoud .............................................................................................................. 27 5.3.4 Functioneel onderhoud ............................................................................................................ 28 5.3.5 Vervanging van verkeersregelinstallaties ................................................................................ 28 5.3.6 Hergebruik materialen ............................................................................................................. 28 6 MAATREGELEN ............................................................................................................................... 29 6.1 BEHEERCYCLUS & BEGRIPPEN ..............................................................................................................
29 6.2 BELEID EN BEHEER ............................................................................................................................. 30
3
6.3 REGULIER ONDERHOUD ...................................................................................................................... 30 6.3.1 Elektriciteit ............................................................................................................................... 30 6.3.2 Onderhoud Verkeerscentrale en Communicatienetwerk ......................................................... 31 6.3.3 Reguliere onderhoudsmaatregelen.......................................................................................... 31 6.3.4 Herstel storingen en schade ..................................................................................................... 32 6.3.5 Voorbereiding, advisering en onderzoek ................................................................................. 32 6.3.6 Onderhoudskosten Parkeerrouteinformatiesysteem (PRIS) ..................................................... 33 6.3.7 Onderhoudskosten Selectieve afsluitingen .............................................................................. 34 6.3.8 Onderhoudskosten walstroomvoorziening .............................................................................. 34 6.4 VERVANGING ...................................................................................................................................
35 6.4.1 Planmatige vervanging ............................................................................................................ 35 6.4.2 Projectmatige werkzaamheden ............................................................................................... 36 7 MIDDELEN ...................................................................................................................................... 37 7.1 BEGROTING...................................................................................................................................... 37 7.2 DEKKINGSVOORSTEL .......................................................................................................................... 39 7.2.1 Exploitatiebegroting ................................................................................................................ 39 7.2.2 Investeringen ........................................................................................................................... 40 7.2.3 Indexering ................................................................................................................................ 40 8 INNOVATIE EN DUURZAAMHEID ....................................................................................................
41 8.1 TALKING BIKES.................................................................................................................................. 41 8.2 ONDERZOEKSPROJECT FIETS - TU DELFT ................................................................................................ 41 8.3 TLCGEN .......................................................................................................................................... 42 9 RISICO’S .......................................................................................................................................... 43 9.1 HOGERE KOSTEN DOOR STIJGING PRIJZEN ............................................................................................... 43 9.2 BODEMONDERZOEKEN ....................................................................................................................... 43 9.3 VEROUDERDE APPARATUUR (SIEMENS) ................................................................................................. 43
4
Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025
1
Inleiding
De verkeersregelsystemen zijn van belang voor de bereikbaarheid en verkeersveiligheid van de stad. De verkeersregelsystemen leveren een bijdrage aan het veilig en vlot afwikkelen van het verkeer op het Delftse wegennet. Als wegbeheerder draagt de gemeente de verantwoordelijkheid dat de verkeersregelsystemen in goede staat verkeren en niet sneller degenereren dan op grond van de gemiddelde levensduur mag worden verwacht. De gemeente Delft heeft een verkeersregelcentrale, 52 verkeersregelinstallaties, 9 solitaire tramwaarschuwingsinstallaties en een communicatie/kabelnetwerk in beheer. De vervangingswaarde van deze voorzieningen geeft een indicatie van deze verantwoordelijkheid. De investering die de gemeente zou moeten doen om het huidige areaal opnieuw aan te leggen bedraagt circa € 10,6 miljoen. Het parkeerrouteinformatiesysteem (PRIS) zorgt ervoor dat de automobilist met behulp van actuele informatie via de kortste en meest geschikte route naar de vrije parkeerplaatsen wordt geleid. Dit voorkomt onnodig zoekgedrag en draagt bij aan een betere benutting van de aanwezige parkeercapaciteit. De gemeente Delft heeft een parkeerrouteinformatiesysteem in beheer, dat bestaat uit een centraal besturingssysteem, 36 dynamische parkeerverwijsborden en 27 statische parkeerverwijsborden.
De investering die de gemeente zou moeten doen om het huidige parkeerrouteinformatiesysteem opnieuw aan te leggen bedraagt circa € 400.000,-. Het parkeerrouteinformatiesysteem en verkeersmonitoring zijn vanwege de samenhang met de verkeersregelsystemen in dit beheerplan opgenomen. 1.1 Doel beheerplan De Beheervisie Openbare Ruimte Delft geeft het strategisch kader weer voor het beheer en onderhoud en het kwaliteitsniveau voor de kapitaalgoederen openbare ruimte. Het beheerplan geeft invulling aan het tactisch kader en legt vast hoe de openbare ruimte duurzaam in stand wordt gehouden en welke (financiële) middelen daar voor nodig zijn. Het gaat hierbij zowel om het reguliere onderhoud en de vervanging aan het einde van de levensduur. Afgezien van de minimale wettelijke en technische eisen waar de openbare ruimte aan moet voldoen, biedt het beheerplan ruimte voor het maken van keuzen. Gebruiken we de meest duurzame materialen? Hoe snel moet alle verkeersregelinstallaties energiezuinig zijn? Welke kwaliteit moet de verkeersregelsystemen hebben? Hoeveel geld stellen wij daarvoor beschikbaar? Beleidskeuzes die per gebied of voorziening kunnen verschillen. Het beheerplan speelt ook een belangrijke rol in de beleidsverantwoording van het college van burgemeester en wethouders aan de Gemeenteraad.
Het college houdt zich bezig met het dagelijks bestuur, de raad vertegenwoordigt de inwoners, stelt de kaders en controleert het bestuur. Om de raad in haar kader stellende en controlerende taak te ondersteunen zijn gemeenten verplicht1 inzicht te geven in de beleidsmatige, financiële en politieke aspecten van het onderhoud van kapitaalgoederen.
1 Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV)
5
1.2 Planperiode De periode waarop op het Beheerplan Verkeersregelsystemen betrekking heeft is vier jaar, namelijk van 2022 tot 2025. In het beheerplan wordt dit vanaf nu de planperiode genoemd. Het beheerplan wordt eens in de vier jaar herzien. Indien tussentijdse ontwikkelingen daartoe aanleiding geven, wordt het beheerplan eerder geactualiseerd. 1.3 Afbakening Het Beheerplan verkeersregelsystemen biedt inzicht in het beheer en onderhoud van de volgende objecten: •
Verkeersregelsystemen o Verkeersregelcentrale. o Verkeersregeltoestellen. o Masten en armaturen (inclusief lampen). o Detectiemiddelen (detectielussen, drukknoppen, selectieve detectie/KAR). o VRI-kabels. o Communicatienet/koppelkabelnet. o Communicatieapparatuur.
•
Verkeersmonitoring o Permanente telpunten. o Datalogging verkeersregelsystemen (streaming V-Log en RIS-Log).
•
Parkeerrouteinformatiesysteem (PRIS) o Centraal besturingssysteem. o Masten en parkeerverwijsborden. o Communicatieapparatuur.
De volgende objecten vallen buiten het kader van dit beheerplan: •
6
Zelfstandige tramwaarschuwingsinstallaties waarvan het beheer en onderhoud wordt uitgevoerd door Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) als onderdeel van de railinfrastructuur.
Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025
2
Terugblik vorige planperiode
Dit is het eerste beheerplan verkeersregelsystemen. De terugblik richt zich op de periode 20182021. 2.1 Beeldkwaliteit. De beeldkwaliteit heeft betrekking op de visueel waarneembare kwaliteitscriteria voor de openbare ruimte. Voor het beheer en onderhoud van de verkeersregelsystemen is ingezet op instandhouding met behoud van functionaliteit, zonder dat kapitaalvernietiging ontstaat. De beeldkwaliteit van de verkeerslichtenmasten wordt tijdens de kwartaalschouw niet beoordeeld op de criteria, zoals deuken, gaten en scheefstand. Bij aanrijdingen van verkeerslichtenmasten wordt dit gemeld en vervolgens direct gerepareerd. Jaarlijks vindt er een visuele controle plaats op alle masten en armaturen; scheve masten en armaturen worden dan rechtgezet.
2.2 Burgertevredenheid en dienstverlening Deze doelstelling heeft betrekking op de openbare ruimte (openbare verlichting, wegen, straatmeubilair, groenvoorzieningen, etc.). Het college heeft de volgende streefcijfers gedefinieerd: Maatschappelijke effect Een goede openbare ruimte. Indicator: oordeel van de inwoners.
Nulmeting 2016
Streefcijfer 2019
79% tevredenen neutraal.
78% tevreden en neutraal.
De tevredenheid van de inwoners over het onderhoud van de openbare ruimte wordt gemeten door middel van het Delft Internet Panel (DIP). De tevredenheid over de verkeersregelsystemen wordt niet apart gemeten. De kwaliteit van de dienstverlening wordt gerelateerd aan de snelheid waarmee klachten en meldingen van storingen worden afgehandeld. Maatschappelijke effect Doelmatige dienstverlening Indicator: servicenorm heel en servicenorm schoon
Streefcijfer 2016 Servicenorm schoon en heel gehaald (75% van de meldingen binnen 15 werkdagen verholpen)
Streefcijfer 2019 Gelijkblijvend
Een verkeersregelinstallatie controleert automatisch de werking van het verkeersregeltoestel, de detectie en de lampen. Storingen worden direct gemeld aan de verkeersregelcentrale en daarna gerepareerd. Vanwege de verkeersveiligheid en wettelijke aansprakelijkheid wordt er bij verkeersregelinstallaties een hogere servicenorm gehanteerd.
7
De onderstaande grafiek geeft inzicht in het aantal en de soort van de storingen van de verkeersregelsystemen in de periode 2018 t/m 2021. De grafiek geeft een gelijkblijvend beeld weer van het aantal storingen per jaar. Het aantal fatale storingen is in de afgelopen periode wel substantieel afgenomen.
Het onderhoud van de verkeersregelsystemen, inclusief het afhandelen van de storingsmeldingen wordt in regie uitgevoerd. 2.3 SER energieakkoord en duurzaam inkopen Het SER-Energieakkoord vormt de basis voor het landelijke energie- en klimaatbeleid tot 2030. Het bevat afspraken over energiebesparing, schone technologie en klimaatbeleid. De inspanningen in beheerperiode 2018-2021 waren gericht op het zo goed mogelijk realiseren van deze afspraken. Dit betekent dat bij nieuwe aanleg en vervanging van verkeersregelinstallaties is gekozen voor toepassing van energiebesparende LED units (42 Volt). Daardoor voldoen de Delftse verkeersregelinstallaties nu aan de uitgangspunten van het SER-akkoord. 2.4 Vervanging verkeersregelinstallaties en parkeerrouteinformatiesysteem In de afgelopen beheerperiode zijn 10 verkeersregelinstallaties vervangen in het kader van het vervangingsprogramma verkeerslichten. Daarnaast zijn er 12 verkeersregelinstallaties vervangen of geplaatst in herinrichtingsprojecten, zoals Spoorzone, Sebastiaanbrug, Reinier de Graafweg. In de periode 2019-2020 heeft de provincie Zuid-Holland de verkeersregelinstallaties op de Kruithuisweg (N470) vervangen. In de periode 2018-2019 is het Parkeerrouteinformatiesysteem (PRIS) vervangen en aangepast voor verwijzing van de nieuwe parkeergarage Prinsenhof.
8
Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025 Overzicht vervangen verkeersregelsinstallaties Jaar
Locatie
KR-Nr Project
2018
Zuidwal - Westvest
004 Spoorzone
2018
Phoenixstraat - Binnenwatersloot
021 Spoorzone
2018
Ruys de Beerenbrouckstraat - Prinses Beatrixlaan
040 Vervangingsprogramma
2018
Rotterdamseweg - Jaffalaan
062 TU-Fiets
2018
V.O.P. Nassaulaan t.h.v Prof. Krausstraat
093 Vervangingsprogramma
2018
Bouw inrit Irene Boulevard
104 Spoorzone
2019
Poortlandplein
010 Vervangingsprogramma
2019
Jaffalaan - Mekelweg
067 TU-Fiets
2020
Papsouwselaan - Nijverheidstraat
003 Vervangingsprogramma
2020
Zuidwal - In de Veste
006 Sebastiaanbrug
2020
Mijnbouwplein
011 Sebastiaanbrug
2020
Delflandplein
030 Vervangingsprogramma
2020
Westlandseweg - Buitenhofdreef
041 R de Graafweg
2020
Reinier de Graafweg - Bezoekers parkeren
064 Reinier de Graafweg
2020
Reinier de Graafweg - Personeel parkeren
065 Reinier de Graafweg
2020
Reinier de Graafweg - Jan Thomelaan
066 Reinier de Graafweg
2020
Kruithuisweg (N470) - Voorhofdreef
031 Provincie Zuid-Holland
2020
Kruishuisweg (N470) - Buitenhofdreef
043 Provincie Zuid-Holland
2020
Kruithuisweg (N470) - Laan der Verenigde Naties
7002 Provincie Zuid-Holland
2020
Kruithuisweg (N470) - Prinses Beatrixlaan
7003 Provincie Zuid-Holland
2021
Vrijebanselaan - Brasserskade - Insulindeweg
2021
Schoenmakerstraat- de Hoeksteen
2021
Brasserskade - Sportring - op/afrit A13
2021
Busoversteek PW 15 - C. v/d Lindenstraat
107 Vervangingsprogramma
2021
Van Miereveltlaan - Maria Duystlaan
013 Vervangingsprogramma
2021
Tanthofdreef - Forensenweg
074 Pilot ITC3 Swarco
07/018 Vervangingsprogramma 045 Vervangingsprogramma 069/070 Vervangingsprogramma
2.5 Talking Traffic We staan in de verkeerskundige wereld voor een paar mondiale – vaak technische – ontwikkelingen die het vakgebied sterk zullen beïnvloeden. Voertuigen die in steeds sterkere mate rijtaken van de bestuurder overnemen, communicatie tussen voertuigen en verkeerssystemen zoals verkeerslichten. Verkeersregelsystemen gaan ook communiceren met andere weggebruikers, zoals fietsers en voetgangers. Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is hiervoor het Partnership Talking Traffic gestart. Het Partnership is een samenwerkingsverband tussen het ministerie van I&W, Rijkswaterstaat, zo’n 60 lokale overheden en 20 (inter)nationale bedrijven uit de verkeersindustrie, telecom- en internetsector en dienstverlening- en automotive sector. Samen werken zij aan de ontwikkeling van innovatieve verkeerstoepassingen die bijdragen aan een betere bereikbaarheid, meer reisgemak, minder ongevallen en meer vergroening van onze mobiliteit.
9
2.5.1 In-car brengen van parkeerinformatie Het nieuwe Parkeerinformatiessysteem (PRIS) publiceert vanaf 2020 het aantal vrij beschikbare parkeerplaatsen (dynamische parkeerdata) via de RDW, als open parkeerdata. De vrij beschikbare parkeerplaatsen van de parkeergarages worden hierdoor ook getoond op websites over parkeren zoals www.prettigparkeren.nl en ook in het voertuig met behulp van een app zoals de ANWB-app Onderweg. Het in-car verstrekken van actuele parkeerinformatie leidt er toe dat de bestuurder tijdig op de hoogte kan zijn van de locatie en beschikbaarheid van een parkeerplaats en hierop de route kan afstemmen. 2.5.2 Intelligente verkeersregelinstallaties In 2017 heeft de MRDH een verzoek aan de gemeente Delft gedaan om mee te doen in het partnership Talking Traffic, waarbij 16 verkeersregelinstallaties (VRI’s) langs tramlijn 1 in Delft zijn omgebouwd naar intelligente verkeersregelinstallaties (iVRI’s). In deze iVRI’s worden de use-cases geconditioneerd prioriteren en informeren geïmplementeerd: - (geconditioneerde) prioriteit voor de trams bij verkeerslichten; - real-time informatie tussen verkeerslichten en weggebruikers: . informatie in het voertuig over resterende groen- en roodtijd; . reden extra wachttijd (bijv. passeren tram met prioriteit); weggebruikers kunnen deze informatie met een app ontvangen.
De gemeente Delft heeft van de MRDH een subsidie ontvangen voor de uitvoering van dit project. Priotalker app overzicht ombouw verkeersregelinstallaties naar iVRI - Delft (017/018): Vrijenbanselaan / Brasserskade / Insulindeweg - Delft (019/080): Vrijenbanselaan / Nieuwe Plantage / Noordeinde – Wateringsevest - Delft (020): Wateringsevest / Ruys de Beerenbrouckstraat - Delft (021): Westvest / Binnenwatersloot - Delft (004): Prinses Irenetunnel / Engelsestraat Zuidwal / Lange Geer - Delft (002): Westlandseweg / Papsouwselaan - Delft (003): Papsouwselaan / Nijverheidsstraat - Delft (030): Delflandplein - Delft (056): M. Nijhofflaan / Aart van der Leeuwlaan - Delft (042): Buitenhofdreef / M. Nijhofflaan / Griegstraat - Delft (053): Buitenhofdreef / Van der Slootsingel - Delft (052): Buitenhofdreef / Vrijheidslaan - Delft (081): Buitenhofdreef / Derde Werelddreef - Delft (038): Phoenixstraat / Molen De Roos - Delft (039): Phoenixstraat / Schoolstraat - Delft (008): Westlandseweg / Nieuwe Gracht Inmiddels zijn meerdere installaties uitgevoerd als iVRI. Hierbij zijn installaties omgebouwd of vervangen in het kader van einde levensduur.
10
Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025 2.6 Regionale verkeerscentrale De Delftse verkeersregelinstallaties zijn in de periode 2015-2019 aangesloten op de regionale verkeerscentrale van de gemeente Den Haag en de Provincie Zuid-Holland. De MRDH heeft een subsidie verstrekt voor de uitvoering van deze werkzaamheden. Hierdoor kunnen de Delftse verkeersregelinstallaties vanuit de Regiodesk in Rhoon tijdelijk worden aangepast bij de uitvoering van regelscenario’s bij bijzondere verkeersbelastingen op het regionale wegennet, zoals bijvoorbeeld bij een extreme piek van bezoekers bij Ikea. De onderstaande afbeelding geeft schematisch de systeemopzet van de de regionale verkeerscentrale weer.
11
3
Kader
3.1 Wet en regelgeving Het beheer en onderhoud van de verkeersregelsystemen dient te worden uitgevoerd binnen de kaders van de wet- en regelgeving. De belangrijkste wetten en regelingen zijn: • • • • • •
Wegenwet en Burgerlijk wetboek (boek 6, artikel 174) aangaande de zorgplicht in relatie tot aansprakelijkheidsrisico. Regeling Verkeerslichten. - RVV (Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens). - BABW (Besluit Administratieve Bepalingen inzake Wegbeheer). Wet Informatie-uitwisseling Ondergrondse Netwerken (WION). CROW 400 – richtlijn, werken in en met verontreinigde bodem. Elektrische veiligheid en installatieverantwoordelijkheid (NEN1010, NEN3140 en NEN50110). Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO)
Wegenwet en Zorgplicht (Burgerlijk wetboek) – Op grond van de wegenwet heeft de gemeente de verantwoordelijkheid voor het in goede staat houden van haar wegen, waaronder de verkeersregelsystemen. Consequenties beheer - Indien de gemeente aansprakelijk wordt gesteld dient zij aan te kunnen tonen dat zij aan haar zorgplicht heeft voldaan. Dit betekent dat: • • • •
De verkeersregelinstallaties deugdelijk zijn aangelegd (normen en richtlijnen). Reguliere inspecties worden uitgevoerd. Preventief en correctief onderhoud wordt uitgevoerd. Klachten en meldingen adequaat worden afgehandeld.
Regeling verkeerslichten - In de Regeling Verkeerslichten zijn voorschriften vastgesteld ten aanzien van de toepassing, inrichting, plaatsing, kleur, afmeting en materiaal van verkeersregelinstallaties. Verkeersregelinstallaties moeten voldoen aan de gestelde eisen in de normen: - NEN-EN 12368 en NEN 3322 voor de verschijningsvorm en lichtopbrengst van de verkeerslantaarns, en - NEN-EN 12675 en NEN3384 voor de verkeersregeltechnische, elektrische en mechanische eisen van verkeersregelinstallaties. De Regeling Verkeerslichten heeft een wettelijk kader (artikel 14 van de Wegenverkeerswet 1994). Consequenties beheer - De gemeente Delft volgt de Regeling Verkeerslichten. Als van de Regeling Verkeerslichten wordt afgeweken, wordt dit gemotiveerd in de Ontwerpverantwoording. WION - Om onnodige graafschade te voorkomen moeten de beheerders hun ondergrondse kabel en leidingen registreren. Het kadaster is aangewezen als beheerder van de gegevens. Consequenties beheer - De gemeente is verplicht om de ligging van haar kabelnetwerk te registreren en digitaal uit te wisselen met het Kadaster.
12
Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025 CROW 400-richtlijn - Bij werkzaamheden in de bodem lopen werknemers het risico blootgesteld te worden aan gevaarlijke stoffen. Bij de verkeersregelsystemen gaat het om het leggen van kabels en het plaatsen van masten. De CROW 400-richtlijn voor veilig en risico gestuurd werken in en met verontreinigde bodem is een goed hulpmiddel om de risico’s te bepalen op blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Consequenties beheer – De gemeente werkt conform deze richtlijn. Voorafgaand aan graafwerkzaamheden worden de mogelijke risico’s in beeld gebracht. Elektrische veiligheid en installatieverantwoordelijkheid - De gemeente Delft is verantwoordelijk voor een correcte installatie en werking van haar elektrische installaties. Om de veiligheid van elektrische installaties te waarborgen dienen deze te voldoen aan het Bouwbesluit, NEN1010 en NEN3140. De normen zijn niet verplicht, maar verplichtend van aard. Met andere woorden, wanneer de gemeente niet voldoet aan de normen kan zij aansprakelijk worden gesteld in het kader van de zorgplicht. Consequenties beheer - De gemeente blijft dus eindverantwoordelijk voor zaken zoals: • Kwaliteit, functioneren en beschikbaarheid van de installatie. • Schriftelijke aanwijzing van de installatieverantwoordelijke. • Inspectiebeleid. • Analyse mogelijke gebreken en risico’s. • Opleidingsplan.
• Toezicht op alle werkzaamheden conform de NEN3140 en Arbonormen. • Tekeningen‐ en documentenbeheer. Het onderhoud van de verkeersregelinstallaties is in 2021 opnieuw aanbesteed. In deze aanbesteding is de gedelegeerde installatie verantwoordelijkheid bij de aannemer ondergebracht. Hiertoe behoren ook de reguliere inspecties volgens NEN3140. Als eigenaar en opdrachtgever ziet de gemeente Delft toe op een correcte uitvoering van deze taken. Bij de aanleg en vervanging van verkeersregelinstallaties is een aanrakingsveilige spanning van 42 Volt het uitgangspunt. Baseline Informatiebeveiliging Vierheid (BIO) - Vanaf 1 januari 2020 is de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) van kracht. De BIO vervangt de bestaande baselines informatieveiligheid voor Gemeenten, Rijk, Waterschappen en Provincies. Van BIG, BIR, BIR2017, IBI en BIWA naar BIO. Hiermee ontstaat één gezamenlijk normenkader voor informatiebeveiliging binnen de gehele overheid, gebaseerd op de internationaal erkende en actuele ISOnormatiek. Helder, actueel en veilig. Consequenties beheer – De gemeente hanteert deze norm voor de informatiebeveiliging van de verkeersregelsystemen. Het communicatienetwerk van de verkeersregelsystemen wordt hiervoor continue gemonitord door een gespecialiseerd beveilingsbedrijf.
13
3.2 Beleidskader In deze paragraaf is kort aangegeven welke beleidsstukken van invloed zijn op de manier waarop het beheer en onderhoud van verkeersregelinstallaties wordt uitgevoerd. 3.2.1 Coalitieakkoord 2022-2026 In deze planperiode zijn de volgende doelstellingen uit het Coalitieakkoord 2022-2026 van invloed op het beheer en onderhoud van de verkeersregelinstallaties: • Een gezonde en veilige stad o Wij geven prioriteit aan de voetganger en de fietser. De openbare ruimte is vrij van obstakels en goed toegankelijk voor alle gebruikers. o Ieder kind moet veilig naar school kunnen fietsen. o • Een duurzame stad o De uitvoering van het Mobiliteitsplan Delft zetten wij voort. Projecten die bijdragen aan een duurzame stad krijgen prioriteit. Het gaat om onder meer het verbeteren van het fietsnetwerk, extra stallingsplaatsen voor fietsen, de uitbreiding van de milieuzone voor de hele stad, een verbod op tweetakt brommers, het uitbreiden van het autoluwplus-gebied en het aanleggen van voldoende oplaadpunten voor elektrische fietsen en auto's. o Met goede fietsverbindingen en openbaar vervoer zorgen wij voor een goede bereikbaarheid van station Delft Campus en Schieoevers. o Met goede fietsverbindingen en openbaar vervoer zorgen wij voor een goede bereikbaarheid van station Delft Campus en Schieoevers. o Wij verminderen de barrièrewerking van de Kruithuisweg en de Beatrixlaan.
3.2.2 Beheervisie Openbare Ruimte Delft en Materiaalboek Verkeerslichten. De beheervisie openbare ruimte is een integrale visie op het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Met deze visie wordt invulling gegeven aan de kwaliteitsniveaus, gedifferentieerd beheer en de verschillende transities waar Delft voor staat. De beheervisie is het verbindende document tussen de Visie Openbare Ruimte Delft (VORD), de Omgevingsvisie, de Omgevingsplannen en diverse organisatiedoelen. De afspraken over de materialisatie van de verkeersregelinstallaties zijn vastgelegd in het Materiaalboek Verkeerslichten Delft (2019). Consequenties beheer – Het Materiaalboek Verkeerslichten Delft wordt voorgeschreven bij de aanbesteding van de verkeersregelinstallaties en is onderdeel van het aanbestedingsbestek. Het Materiaalboek Verkeerslichten wordt jaarlijks geactualiseerd.
3.2.3 Verkeers- en Vervoersbeleid en wegcategorisering Het Delftse verkeers- en vervoersbeleid heeft als doelstelling een gezonde leefomgeving in een bereikbare, economische florerende en verkeersveilige stad, die behoort tot de beste fietssteden van Nederland. De functie van een weg is vastgelegd in de wegcategorisering van het Mobiliteitsplan Delft 2040 (MPD2040); zie bijlage 1. Consequenties beheer - De wegcategorisering is van invloed op de weginrichting. De verkeersregelinstallaties bevinden zich voornamelijk op het Delftse hoofdwegennet. Bij het opstellen van de meerjarenplanning vervanging wordt rekening gehouden met de herinrichtingsprojecten.
14
Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025 Waar mogelijk wordt werk met werk gemaakt. De wetcategorisering vormt ook de basis voor de uitwerking van regelscenario’s bij ernstige verkeershinder op het Delftse wegennet.
3.2.4 Duurzaamheidsstrategie Delft 2040 “Bouwen aan een duurzaam Delft” De duurzaamheidsstrategie is een herijking van het beleid, vastgesteld door het college en ter kennisname gebracht aan de raad in november 2017. Met “Bouwen aan een duurzaam Delft” worden de randvoorwaarden geschetst voor een duurzaam en toekomstbestendig Delft. Met het oog op de opgaven die liggen in de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving richt deze strategie zich op de ruimtelijke ontwikkelingen. Dit gebeurt aan de hand van de 4 pijlers: - Groen, blauw & gezond - Circulaire economie - Klimaatadaptief - Delft energieneutraal Om duurzaamheid te borgen in de ontwikkeling van de stad pakken we als gemeente onze rol. Dat doen we daar waar we aan zet zijn of met behulp van de instrumenten die we tot onze beschikking hebben. Daarnaast kijken we ook hoe we duurzaamheid nog beter in de praktijk kunnen brengen, door het beter borgen in gemeentelijke processen, bijvoorbeeld door de uitwerking van gebiedsgerichte kansen kaarten voor de prioritaire gebiedsopgaven, het optimaliseren van het proces openbare ruimte en de inventarisatie van financieringsmogelijkheden. Uiteindelijk leidt dit ertoe dat duurzaamheid gaat gelden als essentieel criterium bij de ontwikkeling van de stad. Consequenties beheer – Bij nieuwe aanleg en vervanging wordt gekozen voor energiebesparende LED units in de verkeerslantaarns.
Bij vervanging van verkeersregelinstallaties wordt gekeken naar mogelijk hergebruik van materialen. Bij aanbestedingen wordt gelet op de inkoop van circulaire goederen en minder gebruik van grondstoffen. 3.2.5 Maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI). In 2018 is de gemeente Delft toegetreden tot het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (zie bijlage 2). In mei 2019 heeft het GMT in dit kader het Actieplan MVI vastgesteld. Qua MVI heeft de gemeente Delft er voor gekozen om de focus te leggen op de volgende thema’s: • • •
Klimaatbewust inkopen Circulair inkopen Innovatiegericht inkopen
Daarnaast blijft sociaal inkopen c.q. SROI (betrekken mensen met afstand tot de arbeidsmarkt) een relevant thema. Bij innovatiegericht inkopen is expliciete aandacht voor digitale veiligheid, zowel in de zin van de (eventueel verdachte) herkomst van de apparatuur als de bescherming tegen ongeoorloofde binnendringing.
15
Consequenties beheer – Bij aanbestedingen van verkeersregelsystemen zal per aanbesteding gekeken worden in hoeverre en op welke wijze invulling gegeven kan worden aan de focusthema’s. 3.2.6 Programma van eisen Verkeersregelinstallaties gemeente Delft (2019) Via het programma van eisen wordt geborgd dat een gerealiseerde verkeersregelinstallatie bij oplevering voldoet aan de hiervoor genoemde wettelijke en gemeentelijke kaders. In het programma van eisen staan de gemeentelijk richtlijnen voor de levering van apparatuur en aanleg van de verkeersregelinstallaties. Deze bevat tevens de technische en procedurele eisen tot aan de oplevering. Het programma van eisen Verkeersregelinstallaties Delft zal in de komende beheerperiode worden geactualiseerd. Consequenties beheer – Met het programma van eisen wordt gezorgd voor de realisatie van een uniform, duurzaam en energiezuinig areaal van de verkeersregelinstallaties.
16
Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025
4
Areaal
Dit hoofdstuk geeft inzicht in de omvang en samenstelling van de gemeentelijke verkeerregelinstallaties, verkeerstelpunten (verkeersmonitoring), tramwaarschuwingsinstallaties en het Parkeerrouteinformatiesysteem. 4.1.1 Areaal verkeersregelinstallaties De areaalgegevens van verkeersregelinstallaties worden vastgelegd in het beheersysteem. De bekabeling van de verkeersregelinstallaties wordt ook vastgelegd in het integrale beheersysteem. De gemeente Delft beschikt in 2020 over: • 52 verkeersregelinstallaties (VRI) • 9 tramwaarschuwingsinstallaties (TWI) • 1 communicatienet/koppelkabelnet • 1 verkeerscentrale De onderstaande tabel geeft meer in detail inzicht in de omvang en samenstelling van het areaal van de verkeersregelinstallaties in 2020. Areaalverdeling Verkeerslichten 2022
Configuratie
Aantal Eenheid
Geregelde oversteekplaats
14
st
T-splitsing
10
st
Simpel vierarmig kruispunt
12
st
Uitgebreid vierarmig kruispunt
16
st
Tram Waarschuwings Installatie
9
st
Verkeersregelsoftware
61
st
Totaal verkeersregeltoestellen
61
st
Aantal koppelkasten t.b.v. transmissie
18
st
Aantal masten
913
st
Aantal portalen / zweepmasten
37
st
Aantal armaturen
1734
st
Aantal drukknoppen
250
st
VRI detectieluskabel
20
km
VRI kruispuntkabels
250
km
VRI transmissiekabels koper
39
km
VRI transmissiekabels glas
6
km
VRI centrale
1
st
Jaarverbruik
175000
kWh
Een overzicht van de verkeersregelinstallaties is opgenomen in bijlage 3.
17
Verkeersregeltoestellen De onderstaande grafiek toont de leeftijdsopbouw van de verkeersregeltoestellen. Uit de grafiek blijkt dat 16% (10 stuks, waarvan 9 TWI’s) van de verkeersregeltoestellen ouder is dan 15 jaar. Onderdeel van het verkeersregeltoestel is de regelsoftware. De regelsoftware wordt eens per 4 jaar geevalueerd, aangepast en geupdated naar de laatste stand van zaken.
Masten en armaturen De onderstaande grafieken tonen de leeftijdsopbouw van de masten en armaturen. Uit de grafieken blijkt dat er geen armaturen zijn ouder dan 30 jaar. Er zijn nog enkele masten ouder dan 30 jaar die deze beheerperiode worden vervangen. De armaturen zijn uitgevoerd met energiezuinige LED units van 42 volt.
18
Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025
4.1.2 Areaal communicatienet / koppelkabelnet De gemeente Delft beschikt over een eigen communicatienetwerk (TCP/IP) van circa 50 km (44 km koper en 6 km glas) voor de datacommunicatie van de verkeersregelinstallaties met de verkeerscentrale en de onderlinge datacommunicatie tussen verkeersregelinstallaties. Het parkeerrouteinformatiesysteem maakt ook gebruik van dit communicatienetwerk voor de aansturing van de dynamische parkeerverwijsborden. Parkeren Delft maakt voor de communicatie tussen de Delftse Parkeergarages Markt, Phoenix, Zuidpoort en Prinsenhof en hun centrale systeem ook gebruik van het communicatienetwerk van de verkeersregelsystemen (glasvezelverbindingen). De onderstaande grafiek toont de leeftijdsopbouw van het koperkabelnet . Het glasvezelnet is na 2000 aangelegd.
19
4.1.3 Areaal Verkeersmonitoring / Verkeerstelpunten Bij de planvorming van de verkeersinfrastructuur is een goed inzicht nodig van de omvang van de verkeersstromen op het Delftse wegennet. Op de belangrijkste wegen van het hoofdwegennet worden door de verkeersregelsystemen continue verkeerstellingen en monitoring uitgevoerd. De verkeerscentrale verzamelt al deze (tel)gegevens. Deze gegevens worden o.a. gebruikt om het verkeersmodel en de verkeerssimulatie te voeden en te kalibreren. Het areaal voor Verkeersmonitoring bestaat uit: • •
•
116 permanente telpunten, die zijn aangesloten op de verkeersregelsystemen. een centrale datalogger voor realtime monitoring (streaming V-Log) op de werking van 47 verkeersregelinstallaties. deze data wordt ook doorgestuurd naar de Regionale verkeerscentrale van de provincie Zuid-Holland en de gemeente Den Haag. een centrale datalogger voor realtime monitoring (streaming RIS-Log) van RIS-data van 16 intelligente verkeersregelinstallaties (iVRI’s).
4.1.4 Areaal zelfstandige tramwaarschuwingsinstallaties In de gemeente Delft staan zelfstandige tramwaarschuwingsinstallaties in de wijken Voorhof, Buitenhof en Tanthof die door de gemeente Delft zijn geplaatst in het kader van de doortrekking van tramlijn 1 naar Tanthof. Deze tramwaarschuwingslichten staan op de volgende locaties: • • • • • • • • • • • •
Papsouwselaan-Mercuriusweg (KR029) Buitenhofdreef-Pijperring (KR054) Buitenhofdreef-Diepenbrockstraat (KR055) M. Nijhofflaan-Toegang Sporthal (KR057) M. Nijhofflaan-In de Hoven (KR059) Sadatweg-Afrikalaan (KR082a) Afrikalaan-Egyptelaan (KR082b) Afrikalaan-Bikolaan (KR083) Israellaan-Libanonstraat (KR084a) Israellaan-Ben Goerioenstraat (KR084b) Israellaan-Derde Werelddreef (KR085a) Gandilaan-Sri Lankapad (KR085b)
Concept onderhoudsovereenkomst Vervoersregio (MRDH) In het kader van de aanleg van Tramlijn 19 is in 2011 door de Vervoersregio (MRDH) een concept overeenkomst opgesteld voor het onderhoud van o.a. de (zelfstandige) tramwaarschuwingsinstallaties en de doorstromingsvoorzieningen in verkeerslichteninstallaties bij tramlijnen. De Vervoersregio stelt zich in deze overeenkomst op het standpunt dat de kosten voor het onderhoud van de doorstromingsmaatregelen in verkeerslichteninstallaties door betreffende wegbeheerders moeten worden betaald. Het plaatsen van zelfstandige tramwaarschuwingsinstallaties zou volgens deze conceptovereenkomst door de Vervoersregio moeten gebeuren. Het voorstel is dat degene die de installatie plaatst ook de kosten voor het beheer en onderhoud gaat betalen. In de gemeente Den Haag is op deze wijze het onderhoud geregeld. De Vervoersregio wil die regeling op alle tramlijnen in de Vervoersregio van toepassing verklaren.
20
Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025 Vervanging zelfstandige tramwaarschuwingsinstallaties in Delft De meeste van bovengenoemde tramwaarschuwingsinstallaties zijn nu 27 jaar oud en zijn geleverd door de firma Siemens. De automaten zijn van het type MS32. Siemens heeft het fabrikantsupport van deze automaten op 1-1-2011 officieel gestopt. Reparatie geschiedt nu nog op basis van nog beschikbare materialen en kennis. De zelfstandige tramwaarschuwingsinstallaties zijn technisch verouderd en zouden op korte termijn moeten worden vervangen. De MRDH heeft in 2016 aangegeven de tramwaarschuwingsinstallaties te zullen vervangen in de scope van het project aanpassing van tramlijn1 voor breed materieel. Na vervanging zal de MRDH deze tramwaarschuwingsinstallaties in beheer nemen. zelfstandige tramwaarschuwingsinstallaties van de MRDH De tramwaarschuwingsinstallaties langs tramlijn 19 zijn in beheer en onderhoud van de MRDH. Areaal Tramwaarschuwingsinstallaties MRDH 2020 Installatie Aantal TWI Phoenixstraat - Kampveld 1 TWI Phoenixstraat - Schoolstraat 1 TWI Stationsbruggen 2 TWI M. de Ruyterweg - Julianalaan 3 TWI Mekelweg - Chr. Huygensweg 3 TWI Mekelweg - Stielstjesweg 1 TWI Mekelweg - Berlageweg 2 TWI Mekelweg - Kruihuispad 1
Eenheid st st st st st st st st
4.1.5 Areaal Verkeerscentrale Het areaal van de Verkeerscentrale bestaat uit: • 1 centraal besturingssysteem (computer). • 2 bedienposten • 2 dataloggers voor de opslag van verkeersregeldata. • communicatieapparatuur (TCP/IP), - beveiligingsappartuur (firewall) - modems/routers - glasvezelapparatuur • programmatuur/software. • NAS backup server. • climatecontrol. • testapparatuur. De gemeente Delft beschikt over een eigen beveiligd TCP/IP datacommunicatienet voor de communicatie met de verkeersregelsystemen. De verkeersregelsystemen kunnen vanuit de bedienposten via de verkeerscentrale worden benaderd. Storingen worden door de verkeersregelsystemen automatisch gemeld. De verkeerscentale is gesitueerd in het Stadskantoor van de gemeente Delft. Indien de verkeerscentrale uitvalt als gevolg van een calamiteit, heeft dit geen gevolgen voor de werking van de verkeersregelsystemen op straat.
21
4.1.6 Areaal Parkeerrouteinformatiesysteem (PRIS) Het areaal van het Parkeerrouteinformatiesysteem bestaat uit: • een centraal besturingssysteem (computer). • communicatieapparatuur (TCP/IP). • 36 dynamische parkeerverwijsborden met 65 displays. • 27 statische parkeerverwijsborden. • 28 masten. De areaalgegevens van het parkeerinformatiesysteem worden vastgelegd in het beheersysteem van de verkeersregelinstallaties. Het parkeerrouteinformatiesysteem maakt gebruik van het datacommunicatienetwerk van de verkeersregelsystemen en de dynamische parkeerverwijsborden worden vanuit de verkeersregeltoestellen van voedingsspanning voorzien. Het centraal besturingssysteem heeft een glasvezelverbinding met de Zuidpoortgarage en ontvangt via deze verbinding het aantal vrij beschikbare parkeerplaatsen (dynamische parkeerdata) van de Delftse Parkeergarages Markt, Phoenix, Zuidpoort en Prinsenhof en toont deze aantallen op de dynamische parkeerverwijsborden. Bijlage 4 geeft een overzicht van de locaties en opbouw van de parkeerverwijsborden. 4.1.7 Areaal Selectieve Toegangssystemen Het areaal van de Selectieve Toegangssystemen bestaat uit: • 16 cameramasten. • 12 voedingskasten voor de kentekencamera’s inclusief apparatuur voor signaleringslampen. • signaleringslampen in het wegdek • kabelnet De onderstaande tabel geeft een overzicht van het aantal voorzieningen per locatie.
Areaal Selectieve afsluitingen 2020 Camera
Signalering
Camera afsluiting Binnenstad
14
7
Camera afsluiting Buitenwatersloot
1
Camera afsluiting knip Harnaschpolder
1
Locatie
Dynamische afsluiting Groene Brug Totaal
Poller
1 16
7
1
Het beheer en onderhoud van de camera’s is ondergebracht bij Parkeren Delft.
22
Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025 4.1.8 Areaalmutaties Bij areaalverandering gaat het om kleinschalige verandering in de samenstelling. Bijvoorbeeld het vervangen van een verkeerslantaarn door een verkeerslantaarn van een ander merk. Bij areaaluitbreidingen of –verminderingen gaat het om wezenlijke veranderingen in de omvang van het areaal. Hierbij moet gedacht worden aan areaaluitbreiding, bijvoorbeeld nieuwe geregelde kruispunten. Of areaalvermindering door herinrichting; bijvoorbeeld het vervangen van een geregelde voetgangersoversteekplaats door een verhoogde zebra. Kleinschalige areaalveranderingen worden na de realisatie in de betreffende beheersystemen en beheerplannen verwerkt. Bij grote areaalmutaties is het noodzakelijk om al vooraf voldoende budgetruimte te creëren, zodat op het moment van overdracht voldoende budget beschikbaar is. Bijvoorbeeld voor de uitvoering van het reguliere onderhoud, afhandeling van klachten, meldingen, etc. Technopolis – Bij de inrichting van Technopolis wordt één nieuwe verkeersregelinstallatie geplaatst op de aansluiting van de Schoemakerstraat met de Huijsmansingel. Voor het beheer en onderhoud van deze nieuwe verkeersregelinstallatie in Technopolis is geen structurele verhoging van het uitvoeringsbudget in de begroting noodzakelijk.
De kosten voor beheer en onderhoud van deze verkeersregelinstallatie worden betaald door de TU-Delft, hiervoor wordt een beheerovereenkomst afgesloten. Nieuw Delft – De verwachting is dat door de aanleg van Nieuw Delft het aantal verkeersregelinstallaties niet toe zal nemen. Bestaande verkeersregelinstallaties zullen wel moeten worden aangepast om wijzigingen in het verkeersaanbod te kunnen verwerken. Voor het beheer en onderhoud van de aangepaste verkeersregelinstallaties in Nieuw Delft is geen structurele verhoging van het uitvoeringsbudget noodzakelijk. Gelatinebrug – De verwachting is dat bij de aanleg van de Gelatinebrug een nieuwe verkeersregelinstallatie wordt geplaatst bij de aansluiting met de Rotterdamseweg. Voor het beheer en onderhoud van deze nieuwe verkeersregelinstallatie is nog geen structurele verhoging van het uitvoeringsbudget in de begroting opgenomen. De financiele consequenties worden meegenomen in de komende programmabegrotingen.
23
5
Uitgangspunten ontwerp en beheer
5.1 Algemeen. De volgende doelstellingen in het bestuursprogramma 2018-2022 zijn van invloed op het ontwerp en beheer van de verkeersregelinstallaties en het parkeerrouteinformatiesysteem: • Een stevige basis, de openbare ruimte op niveau o Een leefbare stad heeft een bruikbare openbare ruimte: schoon, heel, veilig, overzichtelijk en goed verlicht. o We investeren om het beheer van de openbare ruimte op niveau te houden en te voldoen aan afgesproken beeldkwaliteit en onderhoudsniveau. • Sterke wijken, een veilige stad o Bij de inrichting en het beheer van de openbare ruimte houden we er rekening mee dat deze bijdraagt aan het gevoel van veiligheid. • De energietransitie, naar duurzame energie o Doorbouwen aan een duurzaam Delft, met energieneutraliteit als perspectief. o Bij gebiedsontwikkelingen (zoals Schieoevers) is energietransitie een leidend principe. • De mobiliteitstransitie, goed bereikbaar blijven o De mobiliteitstransitie leidt tot een goed evenwicht tussen een bereikbare en leefbare stad. o Parkeerplekken in de garages benutten we optimaal. 5.2
Ontwerp en inrichting
5.2.1 Vormgeving - wel of niet regelen Een veilige en geloofwaardige verkeersregeling begint bij de vormgeving! De vormgeving van een kruispunt en de verkeerslichtenregeling kunnen niet los van elkaar worden gezien. De keuzen die gemaakt worden in de vormgeving kunnen grote invloed hebben op de verkeersafwikkeling. Denk hierbij o.a. aan aantal rijstroken (deel)conflicten, vrije rechtsaffers, eigen ruimte voor bepaalde verkeerssoorten, e.d. Het is daarom van belang dat al in een vroeg stadium een goede afstemming plaatsvindt tussen de vormgeving van het hoofdwegennet en de verkeerslichtenregeling. Een kruispunt dient in principe zodanig te worden vormgegeven dat het kruispunt (bij geringere verkeersbelastingen) ook zonder verkeerslichtenregeling veilig kan functioneren. Een verkeerslichtenregeling wordt geplaatst indien er sprake is van een verkeersafwikkelings- of verkeersveiligheidsprobleem. Indien dit probleem met een andere maatregel kan worden opgelost dan een verkeerslichteninstallatie dan wordt er bij voorkeur geen verkeersregelinstallatie geplaatst. 5.2.2 Bedrijfstijden Bij het instellen van de bedrijfstijd van een verkeerslichteninstallatie wordt gekeken naar de perioden dat veiligheids- of afwikkelingsproblemen aanwezig zijn.
De standaardbedrijfstijden in de gemeente Delft zijn gebaseerd op de afwikkeling voor het langzame verkeer, namelijk de oversteekbaarheid en bestrijken dagelijks een aaneengesloten periode. In de spitsuren zijn namelijk de afwikkelingsproblemen het grootst, maar in de uren daarbuiten maken de meer kwetsbare verkeersdeelnemers (o.a. schoolkinderen en bejaarden) van de verkeerslichten gebruik.
24
Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025 De volgende standaard bedrijfstijden gelden: werkdag: 07:00-21:00 zaterdag: 09:00-21:00 zondag: 10:00-21:00 Indien de verkeersveiligheid dit vereist worden er langere bedrijfstijden gehanteerd. De verkeerslichteninstallaties op de Prinses Beatrixlaan en de Kruithuisweg zijn bijvoorbeeld uit verkeersveiligheidsoverwegingen 24 uur in bedrijf en de verkeersregelinstallaties rond het centrum zijn op vrijdagen tot 21.30 uur in bedrijf vanwege de koopavond. Indien de verkeersveiligheid en de verkeersbelasting dit toelaat worden er ook kortere bedrijfstijden gehanteerd, zoals bijvoorbeeld in de TU-wijk. Bijlage 3 geeft een overzicht van de bedrijfstijden van de verkeersregelinstallaties in de gemeente Delft. 5.2.3 Functionele eisen De verkeersregelinstallaties zijn van belang voor het veiligheid en vlot afwikkelen van het verkeer. Verkeerregelinstallaties zijn vooral geplaatst op de hoofdwegen van het Delftse wegennet. Voertuigafhankelijk regelen Alle verkeersregelinstallaties in Delft zijn zogenaamde voertuigafhankelijke regelingen, die reageren op het actuele verkeersaanbod (langere groenduur bij meer verkeer).
De aanwezigheid van verkeer wordt gemeten met behulp van detectiemiddelen: - detectielussen: auto’s en (brom)fietsers - drukknoppen: voetgangers en (brom)fietsers radardetectie: voetgangers en fietsers - infrarooddetectie: auto’s, (brom)fietsers en voetgangers - selectieve detectie: openbaar vervoer en hulpdiensten (KAR) Om de wachttijden voor het langzame verkeer te beperken wordt getracht de cyclustijd (tijd tussen twee opeenvolgende groenrealisaties) klein te houden. Prioriteit voor openbaar vervoer en hulpdiensten Het openbaar vervoer en de hulpdiensten die met selectieve detectie zijn uitgerust krijgen prioriteit in de verkeersregelingen, zodat deze verkeerssoorten met zo min mogelijk vertraging een geregeld kruispunt kunnen passeren. Koppelingen voor voor gemotoriseerd verkeer, fietsers en voetgangers Wanneer twee opeenvolgende verkeerslichten zodanig op elkaar zijn afgestemd dat de (meeste) voertuigen die bij het eerste verkeerslicht vertrekken bij het tweede verkeerslicht zonder noemenswaardige wachttijd door kunnen rijden, is er sprake van een koppeling. Koppelingen kunnen betrekking hebben op zowel gemotoriseerd als op langzaam verkeer. De kruispunten die op relatief korte afstand (minder dan ongeveer 150 meter) van elkaar liggen worden gekoppeld.
Automobilisten die bij het eerste verkeerslicht wegrijden, verwachten niet dat zij op zeer korte afstand weer met een rood licht worden geconfronteerd. Gebeurt dat toch, dan is de kans op kop/staartbotsingen niet denkbeeldig. Daarnaast is de opstelruimte tussen
25
twee dicht bij elkaar gelegen kruispunten vaak onvoldoende groot om zich veel verkeer te laten opstellen. Hierdoor kan bij het ontbreken van een koppeling gebeuren dat het stroomopwaarts gelegen kruispunt geblokkeerd raakt door de wachtrij die voor het stroomafwaartse kruispunt voor rood licht staat te wachten. Fietsoversteken en voetgangersoversteken die worden gescheiden door smalle middenbermen worden ook gekoppeld. Fietsvriendelijk regelen De gemeente Delft wil bij de verkeersregelingen specifiek aandacht besteden aan de fietsers en hanteert daarbij een checklist om af te vinken of aan alle voorzieningen is gedacht.
Checklist fiets bij verkeerslichten • Bij de stopstreep: - drukknop (aanvraag) - detectielus (aanvraag +verlenging) • Op afstand: - detectielussen (aanvraag en verlenging) - radardetectie (aanvraag en verlenging) • Aanvraagsignalering: - wachtsignaal • Gebruik van fietsonderlichten • Rechtsafslaande fietser - vrij rechtsaf paadje - rechtsaf vrij bij rood, vast tekstbord - rechtsaf vrij bij rood, verschijnbord • Linksafslaande fietser - koppeling fietsrichtingen - ofos (opgeblazen-fiets-opstelstrook) • Rechtdoorgaande fietser - koppelen fietsrichtingen • Fietskoppelingen over grotere afstand - groene golf voor fietsers • Wachtstand roodregeling - tevens afstanddetectie voor fietsers • Alternatieve realisaties fiets - kortere wachttijd fietsers - toename wachttijd autoverkeer • Meer primaire realisaties fiets - kortere wachttijd fietsers - sterke toename wachttijd voor autoverkeer en voor fietsers zonder extra realisatie • Verkorten cyclustijd - kortere wachttijd fietsers en voetgangers - toename wachttijd autoverkeer • Wachttijdvoorspeller voor fietsers
26
Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025 5.2.4 Technische eisen De technische eisen zijn vastgelegd in het programma van eisen Verkeersregelinstallaties gemeente Delft (2019). De afspraken over de materialisatie van de verkeersregelinstallaties zijn vastgelegd in het Materiaalboek Verkeerslichten Delft (2019). 5.3 Beheer en onderhoud Na realisatie richt het beheer en onderhoud zich op het efficiënt in stand houden van de verkeersregelinstallaties en de onderdelen waarmee deze zijn gerealiseerd. 5.3.1 Uitgangspunten onderhoud De verkeersregelsystemen leveren een belangrijke bijdrage aan het veilig en vlot afwikkelen van het verkeer op het Delftse wegennet. Door het uitvoeren van preventief onderhoud en het tijdig vervangen van verouderde apparatuur wordt getracht storingen te voorkomen. Voor het uitvoeren van het correctief en preventief onderhoud aan de verkeersregelinstallaties wordt een onderhoudscontract afgesloten. Deze onderhoudswerkzaamheden worden Europees aanbesteed in samenwerking met de afdeling Inkoop. Naast correctief en preventief onderhoud moet er ook functioneel onderhoud worden verricht, waarmee wordt beoogd het regelprogramma gedurende langere periode optimaal te laten functioneren. De vervanging van de verkeerslichteninstallaties wordt meervoudig onderhands aanbesteed.
Verkeersregeltoestellen en installatiewerkzaamheden (inclusief masten en verkeerslantaarns) worden afzonderlijk aanbesteed omdat er dan meer partijen zijn die kunnen inschrijven. De gemeente Delft beschikt over een verkeerscentrale waarmee op afstand gecommuniceerd kan worden met de verkeersregelinstallaties. Een verkeersregelinstallatie controleert automatisch de werking van het verkeersregeltoestel, de detectie en de lampen. Storingen worden direct gemeld aan de verkeersentrale, zonodig kunnen vanuit de verkeersregelcentrale (tijdelijke) aanpassingen worden aangebracht.
5.3.2 Correctief onderhoud Met correctief onderhoud wordt het opheffen van gesignaleerde storingen in apparatuur, meubilair, kabelnet en programmatuur bedoeld, door het verrichten van de daartoe noodzakelijke reparaties. Voor de verschillende type storingen zijn in de onderhoudsovereenkomst responsetijden vastgelegd. Buiten kantoortijden gelden aparte responsetijden. Bijlage 5 geeft een overzicht van de afgesproken responsetijden. Indien storingen niet kunnen worden opgelost dienen tijdelijke maatregelen te worden genomen, om gegeven de omstandigheden toch een zo goed mogelijke verkeersafwikkeling te bewerkstellingen.
5.3.3 Preventief onderhoud Preventief onderhoud is gericht op het voorkomen van storingen en wordt periodiek verricht. Hierbij worden in het verkeersregeltoestel en de buiteninstallatie controles uitgevoerd met betrekking tot de werking en de staat van de diverse onderdelen als detectie, masten en armaturen. In het kader van preventief technisch onderhoud wordt elke verkeersregelinstallatie een keer per jaar geinspecteerd.
27
5.3.4 Functioneel onderhoud Het functioneel onderhoud heeft betrekking op de werking van het regelprogramma, waarvan een optimale kwaliteit ook in de toekomst dient te worden gewaarborgd. Aangezien de verkeersbelasting van een kruispunt na verloop van tijd aanzienlijk kan veranderen moet het ontwerp van het regelprogramma periodiek kritisch worden bekeken en aan de gewijzigde omstandigheden worden aangepast. Het functioneel onderhoud wordt uitgevoerd door medewerkers van de gemeente Delft met verkeerskundige en technische kennis. Hierdoor kan flexibel worden ingespeeld op beleidswijzigingen, gewijzigde verkeersomstandigheden of tijdelijke verkeerssituaties (bijvoorbeeld wegwerkzaamheden). Indien nodig wordt het regelprogramma aangepast of gewijzigd en opnieuw in het verkeersregeltoestel geladen.
5.3.5 Vervanging van verkeersregelinstallaties Met het oog op het optimaal functioneren van de installatie en het aanpassen aan nieuwe eisen en normen is het noodzakelijk om de apparatuur, het meubilair en de bekabeling tijdig te vervangen. Het verrichten van regelmatig onderhoud zal leiden tot een verlenging van de levensduur van de apparatuur, doch naar mate deze ouder wordt blijken de inspanningen toe te nemen, die ten behoeve van een adequate werking nodig zijn. Voor de vervanging van verkeersregelinstallaties in Delft is een vervangingsprogramma opgesteld.
5.3.6 Hergebruik materialen Bij de vervanging van een verkeersregelinstallatie komen ook onderdelen vrij die nog niet volledig zijn afgeschreven. Dan worden deze onderdelen (armaturen, communicatieappartuur, kabels) zoveel mogeijk hergebruikt. Het kan ook voorkomen dat slechts een enkele armatuur al eerder was vervangen of gerepareerd. Deze onderdelen worden als reserveonderdeel in voorraad gehouden. Als hergebruik niet mogelijk is worden de onderdelen afgevoerd naar erkende verwerkingsbedrijven (WEEELABEX-gecertificeerd).
28
Beheerplan Verkeersregelsystemen 2022-2025
6
Maatregelen
Dit hoofdstuk geeft inzicht in de noodzakelijke maatregelen om de verkeersregelinstallaties op het gewenste kwaliteitsniveau te onderhouden. De maatregelen lopen uiteen van het operationeel houden van het beheersysteem tot de werkzaamheden die in het kader van regulier onderhoud en vervanging worden uitgevoerd. Uitvoering van werkzaamheden vindt plaats met inachtneming van het gemeentelijk aanbestedingsbeleid. 6.1 Beheercyclus & begrippen De actuele inrichting van de openbare ruimte is een momentopname van het cyclische proces van stedelijke ontwikkeling. Nadat is besloten om een verkeersregelinstallaties te realiseren wordt dit ontworpen, technisch uitgewerkt en gerealiseerd. Hierna wordt de verkeersregelinstalltie tot aan het eind van zijn levensduur onderhouden. Meestal betreft dit de technische levensduur, maar het komt regelmatig voor dat maatschappelijke of technologische ontwikkelingen aanleiding geven om een object eerder te vervangen.