Beheerplan Schoon 2024-2027 01062023

Beheerplan Schoon 2024-2027 Basis voor de toekomst

Beheerplan Schoon 2024-2027

Inhoudsopgave 1 Inleiding.................................................................................................3 1.1 Doel beheerplan...............................................................................................3 1.2 Planperiode......................................................................................................3 1.3 Afbakening.......................................................................................................3

2 Terugblik afgelopen periode..................................................................4 2.1 Toelichting aanpak afgelopen jaren..................................................................4 2.2 Tevredenheid openbare ruimte........................................................................5 2.3 Kwaliteit openbare ruimte.................................................................................5 2.4 Dienstverlening.................................................................................................6 2.5 Regie-organisatie.............................................................................................7

3 Regelgeving en beleidskaders..............................................................7 3.1 Positie beheerplan............................................................................................8 3.2 Wet- en regelgeving.........................................................................................8 3.3 Beleidskaders...................................................................................................9

4 Areaal..................................................................................................10 4.1 Huidig areaal..................................................................................................10 4.2 Areaalmutaties...............................................................................................11 4.3 Gegevensbeheer............................................................................................12

5 Uitgangspunten ontwerp & beheer......................................................12 5.1 Algemeen.......................................................................................................12 5.2 Kwaliteit..........................................................................................................12 5.2.1 Verzorgende kwaliteit..................................................................................13 5.2.2 Beeldkwaliteit..............................................................................................13

6 Ontwikkeling & perspectief..................................................................14 6.1 Intensiever gebruik buitenruimte.....................................................................14 6.2 Vervangingsopgave openbare ruimte.............................................................15 6.3 Impact van keuzes in andere beleidsvelden...................................................16 6.4 Wet- en regelgeving.......................................................................................16 6.5 ‘Ritme van de stad’ als vertrekpunt: meer flexibele inzet en innovaties..........17 6.6 Verwachtingen managen en snelle verspreiding van meningen.....................17 6.7 Financiële consequenties...............................................................................18

7 Maatregelen en activiteiten.................................................................18 7.1 Beleid en beheer............................................................................................18 7.2 Regulier onderhoud (beeldkwaliteit)...............................................................19 7.2.1 Vegen van verharding.................................................................................19 7.2.2 Zwerfafval op verharding.............................................................................20 7.2.3 Zwerfafval in het groen................................................................................21 7.2.4 Afvalbakken ledigen....................................................................................21 1

Beheerplan Schoon 2024-2027

7.2.5 Onkruid op verharding.................................................................................22 7.3 Regulier onderhoud (frequentie en afroep).....................................................23 7.3.1 Drijfvuil beheersing......................................................................................23 7.3.2 Legale aanplakplaatsen reinigen.................................................................24 7.3.3 Spinrag verwijderen onderdoorgangen en p-garage....................................25 7.3.4 Graffiti..........................................................................................................

25 7.3.5 Reinigen hogedruk......................................................................................25 7.3.6 Evenementen Lichtjesavond en Koningsdag...............................................26 7.3.7 Periode rondom Oud & Nieuw.....................................................................26 7.3.8 Calamiteiten................................................................................................26 7.3.9 Fietswrakken...............................................................................................26 7.3.10 Schoonmaken recreatiegebieden..............................................................27 7.3.11 Vegen ganzenpoep strandstrook Delftse Hout..........................................27 7.3.12 Plaagdierbestrijding...................................................................................27 7.3.13 Kwaliteitsimpulsen diverse locaties...........................................................28 7.4 Monitoring......................................................................................................28 7.5 Meldingen.......................................................................................................28 7.5.1 Seizoensgebonden (beheer) activiteiten......................................................29 7.5.2 Overige bijzondere

situaties........................................................................29 7.6 Gedifferentieerd beheer..................................................................................29

8 Financiën.............................................................................................30 8.1 Berekende benodigde kosten regulier onderhoud..........................................30 8.2 Kosten regulier onderhoud, losse activiteiten en stelposten...........................30 8.3 Kosten begeleiding beheer en beleid.............................................................31 8.4 Totaal benodigde budget uitvoering schoontaken..........................................32

9 Bijlage 1: Beeldmeetlatten schoon......................................................33

2

Beheerplan Schoon 2024-2027

1 Inleiding De openbare ruimte is onze woon-, werk- en leefomgeving en daarmee van groot belang voor inwoners en bezoekers van Delft. De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer van deze openbare ruimte en de elementen in deze openbare ruimte. Hieronder vallen o.a. verharding, groenvoorzieningen, meubilair, verkeersvoorzieningen en civiele constructies zoals bruggen, viaducten en kademuren. Naast het technisch onderhoud behoort ook het schoonhouden van de openbare ruimte tot de verantwoordelijkheden van de gemeente. In dit beheerplan kortweg samengevat tot het thema ‘Schoon’.

1.1Doel beheerplan Het doel van dit beheerplan is om voor de beheerdiscipline Schoon de kwaliteitsambities van de gemeente inzichtelijk te maken en aan te geven welke beheer- en onderhoudsmaatregelen met bijbehorende budgetten nodig zijn om deze ambitie te realiseren. Het beheerplan is een instrument voor zowel het gemeentebestuur om de doelstellingen te kunnen toetsen als voor de beheerorganisatie en uitvoerende partijen om de beheerdoelen te verwezenlijken.

1.2Planperiode Het beheerplan Schoon geldt voor de planperiode 2023 tot en met 2027. In het beheerplan wordt dit de planperiode genoemd. Het beheerplan wordt eens in de vier jaar herzien. Indien tussentijdse ontwikkelingen daartoe aanleiding hebben wordt het beheerplan eerder geactualiseerd.

1.3Afbakening Tot de scope van dit beheerplan Schoon behoren de volgende onderdelen:  vegen van verhardingen;  verwijderen van zwerfvuil op verhardingen en in groen en water;  bestrijden van onkruid op (half)verhardingen;  ledigen van afvalbakken;  bestrijden van plaagdieren in de openbare ruimte;  verwijderen van graffiti op gemeentelijke objecten. Buiten de scope valt onkruidbestrijding in groen, dit maakt onderdeel uit van het beheerplan Groen. Ook inzameling van huisvuil en bedrijfsafval maakt geen deel uit van dit beheerplan. Naast genoemde onderwerpen zijn er ook diverse losse activiteiten die onder dit beheerplan vallen. Dit betreft bijvoorbeeld ondersteuning bij evenementen of specifieke inzet na de jaarwisseling voor het opruimen van vuurwerkresten. Deze activiteiten worden separaat benoemd.

3

Beheerplan Schoon 2024-2027

2 Terugblik afgelopen periode 2.1 Toelichting aanpak afgelopen jaren De periode tot en met 2020 wordt vooral gekenmerkt door het op basis van regie gaan organiseren van de werkzaamheden rondom Schoon. Voorheen werden de werkzaamheden grotendeels ingevuld door een eigen dienst. Onder andere het machinaal vegen, zwerfvuil ruimen, prullenbakken legen, kolken reinigen en ongedierte werden verzorgd door eigen medewerkers. In 2018 zijn de laatste taken van de eigen dienst ondergebracht bij marktpartijen en daarmee is het werken op regie een feit. In 2018 is besloten om de werkzaamheden of te organiseren via Werkse! of onder te brengen in een integraal onderhoudsbestek Groen en Schoon. In dit bestek zijn de machinale- en werkzaamheden buiten reguliere werktijden opgenomen terwijl Werkse! zich richt op de handmatige werkzaamheden. De gehele transitie is versneld uitgevoerd waardoor er herhaaldelijk aanpassingen en werkzaamheden zijn beschreven en ondergebracht bij de aannemers en specifiek Werkse! Het werken met eigen mensen is uiteraard wezenlijk anders dan het werk in regie organiseren met de markt. Door de beperkte tijd voor de transitie ontstond er een effect passend bij learning by doing. Opvallende min of meer interne zaken hierbij waren de budgettering gebaseerd op de oude personele bezetting, data onvoldoende op orde en kennis van areaal onvoldoende geborgd.

Daarnaast vroeg het snel veranderende en intensievere gebruik van de openbare ruimte om een passende inzet en bijbehorende voorzieningen. Zo is duidelijk geworden dat na afloop van de voorafgaande periode de gebruikersdruk op de voorzieningen maximaal is. Het gevolg hiervan is dat piekmomenten hierdoor niet goed meer worden verwerkt. In het kader hiervan zijn innovaties verkend en er liggen goede kansen om het beheer efficiënter en effectiever te maken. Helaas ontbraken de financiën om de innovaties ook werkelijk door te voeren. In de afgelopen periode is vooral ingezet om het basisniveau voor schoon te bereiken en te borgen. Met name de keuze voor een integraal bestek en de goede samenwerking met aannemers en andere partners heeft geresulteerd in het behalen van dit kwaliteitsniveau. De inzet van Werkse! binnen Schoon is opgenomen in de Overeenkomst Schoon- en Groentaken Delft-Werkse! 2016. Door deze overeenkomst heeft Delft zich geconformeerd tot afnemen van ongeveer 33.000 uren tegen het geldende gemeentelijk uurtarief. De beperkte flexibiliteit binnen de overeenkomst, de meerkosten als gevolg van de hogere salariskosten genereren een enigszins complexe factor voor het product Schoon.

4

Beheerplan Schoon 2024-2027

Gedurende de planperiode is er gewerkt volgens de beeldsystematiek van de CROW. Hierbij is halverwege de planperiode besloten de Delftse methode voor de monitoring en bepalen van de kwaliteit, los te laten en de landelijke normen van de CROW te volgen. Het werken op basis van beeldsystematiek is niet altijd toegepast voor alle werkzaamheden. Er zijn er ook werkzaamheden frequentie gestuurd geregeld. Het beoogd effect, de kosten en beschikbare capaciteit spelen bij het maken van de keuze tussen werken volgens beeldsystematiek of frequentie gestuurd, een grote rol.

2.2 Tevredenheid openbare ruimte Terugkijkend op de planperiode kan worden gesteld dat de basis voor Schoon voldoende is ingebed. De resultaten in de stad zijn goed en stroken ruimschoots met het gekozen beleid. Het gevoel grip te hebben op het product Schoon is er. Door het ontbreken van een Beheerplan Schoon is het onvoldoende gelukt om een passende begroting te realiseren. In het bestuursprogramma 2018-2022 richtte het college zich op het realiseren van een goede openbare ruimte. Het college heeft hiervoor het volgende streefcijfer gedefinieerd: Maatschappelijk effect Huidige staat (2021) Streefcijfer bestuursprogramma 2018-2022 Een leefbare stad door 78% tevreden 78% tevreden deze schoon en veilig te houden. Indicator: percentage inwoners dat tevreden/ neutraal is over de openbare ruimte. Deze doelstelling heeft betrekking op de totale openbare ruimte, dus niet alleen op Schoon. Het cijfer geldt ook voor bijvoorbeeld wegen, groen, straatmeubilair en speelvoorzieningen. Bij het streefcijfer gaat het om bewoners die niet ontevreden zijn. Dit omvat de groep die de beoordelingen tevreden of neutraal heeft gegeven.

2.3 Kwaliteit openbare ruimte In het bestuursprogramma 2018-2022 richtte het college zich op het realiseren van een doelmatige beeldkwaliteit van de openbare ruimte. Het college heeft hiervoor de volgende streefcijfers gedefinieerd: Maatschappelijk effect Huidige staat (2021) Streefcijfer bestuursprogramma 2018-2022 Doelmatige 86% voldoet aan 87% voldoet aan beeldkwaliteit openbare kwaliteitsniveau. kwaliteitsniveau. ruimte Indicator: percentage van de openbare ruimte voldoet aan onderhoudsniveau (beeldkwaliteit). 5

Beheerplan Schoon 2024-2027

De beeldkwaliteit heeft betrekking op de waarneembare kwaliteitscriteria voor de openbare ruimte. De gemeente Delft maakt hierbij gebruik van de beeldmeetlatten van de CROW Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte (2018). Deze methode kent vijf kwaliteitsniveaus, uiteenlopend van zeer hoog (A+) tot zeer laag (D). Conform de CROW-methodiek moet tenminste 90% van de meetpunten aan de afgesproken beeldkwaliteit voldoen. Schouwresultaten Gemeente Delft meet periodiek de kwaliteit van de openbare ruimte. Uit de meest recente meting zijn de volgende resultaten gekomen:  Totaalbeeld voor het schoonhouden van de van de openbare ruimte (zwerfafval ruimen, ledigen van afvalbakken, graffiti bestrijden) voldoet ruimschoots aan het gevraagde beeldkwaliteitsniveau. Ruim 98% van de scores liggen boven het gestelde ambitieniveau. Gemiddeld wordt er een basis niveau gerealiseerd.  Het totaalbeeld voor het onkruid bestrijden op verhardingen is dat deze voldoet aan het gestelde beeldkwaliteitsniveau.

Figuur 1 Kwaliteitsgegevens metingen beeldkwaliteit 2020 gemeente Delft

Conclusie Op basis van de huidige kwaliteitsmeting ligt slechts 4% van het areaal onder het streefcijfer (niveau D waar C wordt gevraagd). Hierdoor wordt er ruimschoots voldaan aan het streefcijfer wat in het bestuursakkoord 2018-2022 wordt gevraagd.

2.4 Dienstverlening De kwaliteit van de dienstverlening wordt gerelateerd aan het aantal meldingen over de openbare ruimte en de snelheid waarmee deze worden opgelost en afgehandeld. In het bestuursakkoord 2018-2022 wordt de volgende servicenorm toegepast.

Maatschappelijk effect

Huidige staat (2018)

Streefcijfer bestuursprogramma 6

Beheerplan Schoon 2024-2027

Bevorderen van een verbonden stad, met een dienst verlenende gemeente indicator: klantwaardering op basis van Omnibusenquête akkoord 2016-2019 Doelmatige dienstverlening Indicator: % meldingen dat binnen 15 werkdagen is afgehandeld.

7,0 klantwaardering

2018-2022 7,0 klantwaardering

Servicenorm schoon en heel gehaald (75% van de meldingen binnen 15 dagen verholpen)

De klantwaardering ligt sterk in het verlengde van de eerdergenoemde tevredenheid. Klantwaardering wordt gemeten aan de hand van diverse bronnen zoals een internetpanel, besteks- en beleidschouw technische kwaliteit en ontvangen klachten en meldingen. Als er klachten of meldingen binnenkomen bij de gemeente dan is het beleid om deze binnen 15 dagen af te handelen. In de praktijk blijkt dat deze termijn ruim wordt gehaald. Meldingen komen binnen bij de wijkbeheerders die vervolgens de benodigde actie verdelen tussen de aannemers of richting de afdeling Uitvoering. Complexe meldingen gaan naar de adviseurs BOR.

2.5 Regie-organisatie De gemeente Delft is sinds 2011 getransformeerd naar een regie-organisatie met een complete en compacte kernbezetting. De gemeente houdt zich bezig met het opstellen van beleid en onderhoudscontracten, toezichthouden en het afhandelen van klachten- en calamiteiten. De uitvoerende werkzaamheden zijn georganiseerd in (integrale) contracten met opdrachtnemers. Ook werkt de gemeente samen met andere overheden, instellingen en ondernemers om de gemeentelijke taken effectief en efficiënt uit te voeren. Dit zijn bijvoorbeeld het Hoogheemraadschap van Delfland, de ondernemersverenigingen, woningcorporaties, Avalex en bedrijfsafvalverwerkers en natuur- en educatiecentrum de Papaver. Voor bewoners en andere stakeholders is ruimte voor zelfbeheer. De gemeente regisseert en faciliteert bij de uitvoering en het afsluiten van beheerovereenkomsten. Van het totale beheerareaal betreft dit slechts een klein deel van het areaal en vooral van toepassing op het onderdeel groen. Wel zijn er supporters van Schoon die via natuur- en educatiecentrum de Papaver worden gefaciliteerd. Het overgrote deel van het areaal wordt door de aannemers die binnen de contracten verantwoordelijk zijn voor de uitvoering gerealiseerd.

3 Regelgeving en beleidskaders In dit hoofdstuk wordt toegelicht welke wet- en regelgeving, gemeentelijke beleidsplannen en 7

Beheerplan Schoon 2024-2027

ontwikkelingen van invloed zijn op de Schoontaken.

3.1 Positie beheerplan Tot op heden is er nooit eerder een beheerplan Schoon geweest. De stedelijke kaders voor andere assets zijn te vinden in de beheervisie. Hierdoor ontbreken er structurele stedelijk kaders voor Schoon. De positie van het beheerplan Schoon past binnen de sectorale beheerplannen zoals te zien is in de onderstaande illustratie:

Figuur 2 Positie beheerplan schoon in verhouding tot andere beleidsdocumenten

Het beheerplan Schoon heeft een overkoepelende binding met de verschillende soorten assets. De technische kant van de assets is zodoende beschreven in de desbetreffende beheerplannen, bijvoorbeeld Groen en Water, Wegen enzovoorts. De verzorgende taak (Schoon) van de verschillende assets wordt nu opgenomen in dit beheerplan.

3.2 Wet- en regelgeving Het schoonhouden van de openbare ruimte dient te worden uitgevoerd binnen de kaders van de wet- en regelgeving. De belangrijkste wetten en regelingen die van invloed zijn op de schoontaken zijn: Burgerlijk wetboek Als eigenaar en beheerder draagt de gemeente de verantwoordelijkheid voor het in goede staat houden van haar kapitaalgoederen. Indien de gemeente aansprakelijk wordt gesteld dient zij ten minste aan te kunnen tonen dat zij aan haar zorgplicht heeft voldaan. Wet natuurbescherming De Wet natuurbescherming heeft betrekking tot de bescherming van inheemse planten- en diersoorten, de bescherming van bossen en andere houtopstanden (buiten de bebouwde kom) en de beheersing en bestrijding van invasieve exoten in de openbare ruimte (EU Verordening invasieve exoten). Wet bodembescherming Wetgeving om verontreiniging van bodem en grondwater te voorkomen. Erfgoedwet De Erfgoedwet richt zich op het behoud en beheer van het cultureel erfgoed in Nederland. In Delft zijn vier gebieden aangewezen als Rijks beschermd stadsgezicht: Binnenstad (inclusief Plantages), Agnetapark en TU-Noord. De oudste delen van het Agnetapark en begraafplaats 8

Beheerplan Schoon 2024-2027

Jaffa zijn ook Rijksmonument. Waterschapswet en Waterwet De Waterschapswet regelt verantwoordelijkheden en taken van de waterschappen en andere betrokken overheden. De Waterwet regelt in hoofdzaak het beheer van watersystemen, waaronder waterkeringen, oppervlaktewater- en grondwaterlichamen. De wet is gericht op het voorkomen dan wel beperken van overstromingen, wateroverlast en waterschaarste, de bescherming en verbetering van kwaliteit van watersystemen en de vervulling van maatschappelijke functies door watersystemen. Kaderrichtlijn water De Kaderrichtlijn water is een Europese richtlijn gericht op het waarborgen van een goede waterkwaliteit voor natuurlijke waterlichamen (zowel ecologisch als chemisch). De richtlijn bepaalt dat de EU-lidstaten voor elk stroomgebied een stroomgebiedbeheerplan en maatregelenprogramma moeten opstellen met milieudoelstellingen voor grond- en oppervlaktewater. Delft valt onder het stroomgebiedbeheerplan Rijn-West. Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten De BBV omvat voorschriften voor de begrotings- en verantwoordingsdocumenten, uitvoeringsinformatie en informatie voor derden van provincies en gemeenten.

3.3 Beleidskaders De gemeente Delft heeft verschillende beleidsmatige kaders met betrekking tot het schoon houden van de openbare ruimte: Coalitieakkoord Delft 2022-2026 In het Coalitieakkoord Delft 2022-2026 – Samen werken aan Delft, is in hoofdlijnen vastgelegd welke koers het college gaat aanhouden voor de periode 2022-2026. Ruimtelijke Structuurvisie Delft 2030 In de Structuurvisie Ontmoetingen met Delft 2030 is de visie opgenomen om van Delft een aantrekkelijke stad te maken en hoe dit wordt gerealiseerd. Visie Openbare Ruimte Delft De Visie Openbare Ruimte Delft (VORD) vormt een integratie- en afstemmingskader voor het bestaande sectorale beleid ten aanzien van de openbare ruimte en is input voor toekomstige nota’s. De visie richt zich op het verbeteren van de openbare ruimte op de onderwerpen gebruik, ontwerp, inrichting en beheer. Handboek Inrichting Openbare Ruimte Delft Het Handboek Inrichting Openbare Ruimte Delft omvat de technische eisen en wensen voor de inrichting van de openbare ruimte. Doel van het handboek is het verkrijgen van eenheid in de inrichting en kwaliteit van de openbare ruimte. Beheervisie Openbare Ruimte 2019-2023 Integrale visie op het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Met deze visie wordt invulling gegeven aan de kwaliteitsniveaus, gedifferentieerd beheer en de verschillende transities waar Delft voor staat.

De kwaliteitsniveaus voor de openbare ruimte zijn als volgt beschreven: 9

Beheerplan Schoon 2024-2027

 

Binnenstad en Agnetapark beeldkwaliteitsniveau B (Basis) Rest van gebieden beeldkwaliteitsniveau C (Laag)

Duurzaamheidsstrategie Delft 2040 De duurzaamheidsstrategie is een herijking van het bestaande beleid. Rekening houdend met de bouwopgave vanuit in de agenda 2040 worden in de duurzaamheidsstrategie de randvoorwaarden geschetst voor een duurzaam en toekomstbestendig Delft. Dit gebeurd aan de hand van de pijlers Groen, blauw & gezond: een prettige leefomgeving, ‘Circulaire economie, Klimaatadaptief en Delft energieneutraal. Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen In het actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) heeft de gemeente Delft er voor gekozen om de focus te leggen op klimaatbewust inkopen, circulair inkopen en innovatiegericht inkopen. Verder is het betrekken van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt een relevant thema (sociaal inkopen). Integrale onderhoudsbestekken Binnen het integrale bestek worden werkzaamheden voor Schoon waar mogelijk op beeldkwaliteit uitgevraagd en anders op frequentie. Zwerfafval opruimen, prullenbakken legen, machinaal vegen en onkruidbeheersing worden binnen reguliere werkdagen op beeldkwaliteit uitgevraagd. Deze werkzaamheden worden buiten de reguliere werkdagen, dus in de weekenden en op feestdagen op frequentie uitgevraagd. Concreet worden er dan rondes uitgevraagd met een opleverniveau A. In het recreatiegebied De Delftse hout en Wilhelminapark wordt het zwerfafval en prullenbakken legen in de weekenden op afroep gedaan.

Een afroep is afhankelijk van mooie weer of de te verwachte drukte. Rondom periode van Kerst tot en met oud en nieuw wordt er een piket ingericht. Dit piket wordt door Avalex verzorgt en is 24/7 oproepbaar om brandbare materialen uit de openbare ruimte weg te halen.

4 Areaal Dit hoofdstuk geeft inzicht in de omvang en samenstelling van het areaal wat betrekking heeft tot het thema Schoon.

4.1 Huidig areaal De gemeente Delft is verantwoordelijk voor het beheer van de openbare ruimte. Terreinen die eigendom zijn van particulieren en andere overheden vallen niet onder het beheerareaal van 10

Beheerplan Schoon 2024-2027

de gemeente. In onderstaande tabel zijn de te beheren arealen van de gemeente weergegeven inclusief de differentiatie in kwaliteitsambities. Tabel 1 Beheerareaal gemeente Delft (bron: beheersysteem van gemeente Delft, peildatum 8-1-2021) Beheercategorie

Verhardingen

Ehd.

Centra

Recreatie-

Overige

(B)

gebied

gebieden

(B)

(C)

Totaal

m2

352.158

32.909

3.239.690

3.624.757

m

2

48.998

4.624

896.618

950.240

Elementen verharding

m

2

293.372

18.916

2.196.943

2.509.232

Halfverharding

m2

9.788

9.369

146.101

165.258

Onverhard

m

2

-

-

28

28

Groen

m2

57.810

537.062

2.442.566

3.037.439

Bosplantsoen

m

2

6.205

272.371

685.620

964.196

(Bodembedekkende)

m2

9.169

6.197

140.798

156.164

m2

3.192

2.738

24.544

29.473

m

2

702

801

21.980

23.484

Gazon

m

2

32.871

129.295

621.810

783.976

Kruidenrijk gras/ bermen

m2

5.672

126.659

947.814

1.080.145

Water

m2

82

265.992

131.632

397.706

Waterloop

m2

82

265.992

131.632

397.706

Meubilair

st.

274

14

1.141

1.429

Afvalbakken

st.

274

14

1.141

1.429

Gesloten verharding

heesters Hagen Rozen/ vaste planten

4.2 Areaalmutaties Onder invloed van de vele stedelijke ontwikkelingen, verandert ook de omvang en samenstelling van het areaal. Areaalverandering Bij areaalverandering gaat het om kleinschalige veranderingen in de samenstelling van het areaal. Bijvoorbeeld als een voetpad wordt omgevormd naar beplanting. Kleinschalige areaalveranderingen worden na de realisatie in het beheersysteem verwerkt. De budgettaire gevolgen worden bij de eerstvolgende herziening van de beheerplannen inzichtelijk gemaakt. Areaalmutaties: Uitbreiding of vermindering 11

Beheerplan Schoon 2024-2027

Bij areaaluitbreiding of -vermindering gaat het om wezenlijke, grootschalige veranderingen in de omvang of samenstelling van het areaal. Hierbij moet gedacht worden aan een uitbreiding of herontwikkeling of binnenstedelijke ontwikkelingen. Of aan wijzigingen in de verantwoordelijkheden in het beheer, zoals overdracht van het beheertaken. De beheer- en onderhoudslasten van areaaluitbreiding als gevolg van gebiedsontwikkelingen worden vanuit deze projecten inzichtelijk gemaakt en integraal afgewogen bij besluitvorming voor het project. De verwachte kosten worden binnen de begroting opgenomen in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. De financiële verwerking van de beheer- en onderhoudslasten volgt bij de actualisatie van de beheerplannen. De in paragraaf 4.1 genoemde arealen vormen het uitgangspunt voor dit beheerplan. In de planperiode van dit beheerplan worden de volgende grote areaalmutaties verwacht:  Nieuw Delft;  Schoenmakersplantage;  Schieoevers. Toenemende gebruikersdruk door maatschappelijke en klimatologische veranderingen Naast geplande areaaluitbreidingen of – verminderingen is er ook sprake van een functieverandering in de openbare ruimte, bijvoorbeeld kantoorgebouwen naar appartementen. Dit geeft een hele andere dynamiek in de stad, hetzelfde geld voor de verkamering van panden voor studenten en expats.

Dit is geen areaaluitbreiding maar wel degelijk een factor, en in hetzelfde verlengde ligt de regiofunctie en de verandering van het aanbod in met name de binnenstad van detailhandel naar meer horeca en bijvoorbeeld het food aanbod rondom het station. De koopzondagen en de 24/7 economie zijn daarbij ook van invloed op het beheer. Ontwikkelingen als het verlengen van openingstijden van winkels kunnen een rol gaan spelen en een effect hebben op de uitvoering van het onderdeel Schoon in de openbare ruimte.

4.3 Gegevensbeheer Voor een goede bedrijfsvoering is het belangrijk dat de beheer- en inspectiegegevens actueel zijn en up to date worden gehouden. Na elke renovatie, vervanging of nieuwe aanleg worden wijzigingen doorgegevens aan de gegevensbeheerders. Deze verwerken de mutaties in het beheersysteem. Het actualiseren van het beheersysteem is een doorlopend proces.

5 Uitgangspunten ontwerp & beheer 5.1 Algemeen Inwoners en bezoekers van Delft maken gebruik van de openbare ruimte. Ze lopen en rijden over de wegvakonderdelen, maken gebruik van het straatmeubilair en ervaren de kwaliteit van de ruimte waarin ze verblijven. Het is daarom belangrijk om de openbare ruimte zo in te richten dat de gebruikers van deze ruimte zich veilig voelen en schoon en correct van de objecten gebruik kunnen maken.

5.2 Kwaliteit Na de realisatie van de openbare ruimte richt het beheer en onderhoud zich op het in stand 12

Beheerplan Schoon 2024-2027

houden van de gewenste functie, eindbeeld en kwaliteitsniveau van het object. Er wordt hierbij onderscheid gemaakt in de technische kwaliteit en de beeldkwaliteit van het desbetreffende object. De beeldkwaliteit van een object wordt in stand gehouden door het uitvoeren van verzorgende maatregelen, zoals bijvoorbeeld het schoonmaken van het object, zwerfafvalbeheersing enzovoorts. 5.2.1 Verzorgende kwaliteit De technische kwaliteit van een object kan niet verloederen, maar een slechte technische kwaliteit kan wel leiden tot verloedering (vuil trekt vuil aan). Objecten van een slechte technische kwaliteit, bijvoorbeeld kapotte banken en afvalbakken, werkt onverschillig gedrag op het gebied van schoon in de hand. Dit kan een verloedering van het beeld opleveren. Een slechte technische kwaliteit kan door slecht beheer of onderhoud van een object leiden tot extra kosten, risico’s en uiteindelijk kapitaalverlies. De passende beheersmaatregelen houden het veiligheid en functionaliteit op het afgesproken niveau. Het verhogen op basis van beheer kan alleen als uitgangspunten zoals ambities of samenhang met ander objecten worden veranderd. 5.2.2 Beeldkwaliteit De beeldkwaliteit methodiek van het CROW maakt de kwaliteit van de openbare ruimte meetbaar. Het zorgt er voor dat uitvoerende partijen, beleidsmakers en gemeenten dezelfde taal spreken en elkaars kwaliteitsambities begrijpen.

De beeldkwaliteit systematiek van het CROW bestaat uit een verzameling van beeldmeetlatten met daarin illustraties van de verschillende kwaliteitsniveaus. Deze kwaliteitsniveaus lopen van A+ (Zeer hoog) tot en met D (Zeer laag). De beeldmeetlatten geven per beheerobject en per niveau weer welke eisen er aan de kwaliteitsambitie worden gesteld. Bijvoorbeeld de toelaatbare hoeveelheid zwerfvuil, drijfvuil of onkruid op een verhardingsvlak. Onderstaande illustratie geeft een voorbeeld weer van een beeldmeetlat uit de kwaliteitscatalogus van CROW:

Voor het beheerplan schoon hanteren we de landelijke kwaliteitscatalogus beheer openbare ruimte van de CROW. We hanteren hierbij de beeldmeetlatten voor de volgende onderdelen:      

Vegen van verharding Zwerfafval op verharding (beheersing) Zwerfafval in het groen Afvalbakken ledigen Onkruid op verharding Verwijderen van drijfvuil 13

Beheerplan Schoon 2024-2027

Voor elk van deze aspecten is een schaalbalk aanwezig in de bijlage (zie bijlage 1) waarin de kwaliteitseisen objectief en meetbaar zijn beschreven, met een foto als illustratie.

6 Ontwikkeling & perspectief Het gebruik van de Delftse openbare ruimte is constant onderhevig aan trends en veranderingen. Dit vraagt om constante grote of kleinere aanpassingen in het beheer. Op dit moment merken we een flinke verhoogde gebruikersdruk in de stad. Dit wordt onder andere ingegeven door het veranderende winkelaanbod met een verschuiving naar kleinschalige horeca, vergrootte regiofunctie, stijgend aantal woningen, agenda 2040, toegenomen verkamering, de uitbreiding van de hogescholen en technische universiteit. Maar ook de vraag van bewoners en ondernemers geven steeds vaker blijk van betrokkenheid en ambities. Willen we komende jaren onze aanpak en organisatie van de beheertaken en specifiek de schoontaken kosten efficiënt houden en aan laten sluiten op de ontwikkelingen in Delft en de wereld om ons heen, is het zaak op de ontwikkelingen te anticiperen.

6.1 Intensiever gebruik buitenruimte De openbare ruimte wordt steeds intensiever gebruikt voor allerhande activiteiten. Door de recente lockdowns zijn versneld een aantal ontwikkelingen zichtbaar geworden. Enerzijds zijn 14

Beheerplan Schoon 2024-2027

de take-away mogelijkheden veel groter geworden. Voorheen hadden vooral de landelijk opererende fastfoodketens deze mogelijkheid. Ondertussen bieden ook vele lokale ondernemers via een loket de mogelijkheid tot take-away wat bijdraagt aan extra verspreiding van de verpakkingsmaterialen van deze producten. Een oplossing voor het verdienmodel voor de ondernemers, maar ook een factor die de inzet en kosten voor de gemeente opdrijft. Daar komt bij dat door de lockdowns en beperkingen vanwege de Corona-maatregelen het gebruik van de gehele buitenruimte is herontdekt. Sporten, recreëren en bewegen in de eigen omgeving, individueel of in groepen, heeft de waarde van de openbare ruimte aangetoond. Stadsparken, pleintjes, grasvelden en recreatie- en natuurgebieden zien een enorme toename in het gebruik. Ook het buitenspelen door kinderen heeft een impuls gekregen en is herontdekt. Voor de technische assets als verharding en groen betekenen deze ontwikkelingen dat de functionaliteit en veiligheid van belang zijn. Voor ‘Schoon’ als asset heeft dit veranderde gebruik ook grote impact. Minder onkruidgroei op druk gebruikte plekken, meer vervuiling en intensief gebruik van afvalbakken op drukke plekken en meer overlast van hondenpoep op bijvoorbeeld gazons die worden gebruikt voor sporten. Het intensievere gebruik zorgt daarmee voor extra en andere eisen aan het beheer.

De effecten op korte en lange termijn zijn nog niet duidelijk. Wel is de verwachting dat de openbare ruimte door de herontdekking ook de komende jaren intensief gebruikt gaat worden. Daarnaast speelt er ook een krapte op de huizenmarkt. Door het gebrek aan woningen neemt de gemiddeld woonruimte af en worden andere oplossingen gevonden om woonruimte te creëren. De afname van eigen woningoppervlakte en het opdelen van woningen zorgt ervoor dat bewoners de openbare ruimte meer gebruiken als verlengstuk van hun eigen woonruimte en tuin. Dit levert een meer levendig straatbeeld op en daarmee ook extra druk op de buitenruimte Wat extra vervuiling oplevert. Leerpunten: vertalen van nieuw ruimtegebruik naar effecten voor beheer in samenspel met andere beleidsterreinen zoals sport, spelen, sociaal en huisvesting. Hiermee de toegevoegde waarde van openbare ruimte omzetten naar structurele oplossingen zoals bijvoorbeeld informele sport- en spelgelegenheden en buurttuinen met duidelijke gedragsregels en waar beheer op orde is, bijvoorbeeld door participatie.

6.2 Vervangingsopgave openbare ruimte Net zoals veel gemeenten kent Delft een opgave in de vervanging van de assets in de openbare ruimte. Na de grote groei na de tweede wereldoorlog en de jaren 60 en 70 komt nu de vervanging in beeld. Komende jaren moeten opgelopen achterstanden en de aankomende vervangingen een plek krijgen in de meerjarenplanningen en begrotingen. Schoon is als aparte asset nauw verbonden met de technische assets. Ongeacht de keuzes voor vervanging is de netheid iets dat de uitstraling en beleving in sterke mate kan beïnvloeden. Algemeen betekent een verouderde openbare ruimte ook meer inspanning voor het op orde houden van de netheid. Anderzijds is het uitstellen van technisch onderhoud of vervanging deels op te vangen door de netheid op peil te houden waarmee de uitstraling en daarmee beleving en woongenot nog acceptabel kunnen worden gehouden. Tegelijkertijd kan bij de vervanging komende jaren door het toepassen van praktische oplossingen de toekomstige onderhoudsbehoefte voor de asset schoon worden gereduceerd, bijvoorbeeld door in ontwerpoplossingen beheervriendelijke of beheerluwe keuzes te maken. Leerpunten: de effecten van de vervangingsopgave door vertalen naar de asset schoon en 15

Beheerplan Schoon 2024-2027

doelstellingen benoemen.

6.3 Impact van keuzes in andere beleidsvelden De openbare ruimte en vooral de beheerder krijgt te maken met de ontwikkelingen die op andere beleidsvelden worden gemaakt. Bijvoorbeeld de plaatsing van laadpalen en het aanbrengen van maatregelen om hemelwater te infiltreren en daarmee wateroverlast tegen te gaan, zorgen bijvoorbeeld voor minder efficiënte beheersing van onkruid. Daarnaast zorgt het aanscherpen van regels en tarieven voor de afvalinzameling en het terugbrengen van de service voor inwoners zorgen in veel gemeenten voor extra benodigde inspanning om het ontwijkgedrag te compenseren. Deze maatregelen zijn ingegeven vanuit de landelijke doelstellingen op de afvalinzameling. De lokale implementatie levert vervolgens het effect op in het beheer van de buitenruimte. Leerpunten: impact vertalen naar consequenties voor beheer en hier op anticiperen in verantwoordelijkheden en budgettaire consequenties.

6.4 Wet- en regelgeving De afgelopen jaren hebben onder andere het verbod op chemische onkruidbestrijding en ook het invoeren van statiegeld op kleine pet-drankverpakkingen invloed op de reiniging. Het verbod op chemische onkruidbestrijding heeft ervoor gezorgd dat meer inspanning nodig is om onkruid te verwijderen. Uitputting van onkruid is vaak de enige optie en met ambities op CROW-niveau en lager zien we vooral een toename van de onkruiddruk. In de aanpak van zwerfafval zien we dat naast het statiegeld op flesjes (per 1-7-2021) en blikjes (per 31-12-2022) ook nog de Europese regels voor Single- Use Plastics (SUP) van kracht zijn waarbij per 1 juli 2021 reeds diverse plastic producten zoals rietjes, bestek en borden. Komende jaren worden hier extra producten aan toegevoegd, waardoor bij verkooppunten van bijvoorbeeld fastfood maar ook in winkels zoals supermarkten en bij tankstations plastic verpakkingen van single-use worden vervangen door duurzame alternatieven en/of materialen voor hergebruik worden geïntroduceerd. Bij take-away worden prijsprikkels toegevoegd (geen statiegeld) waardoor single-use verpakkingen worden ontmoedigd.

Ook worden in het verlengde van deze maatregelen afspraken gemaakt over producentenverantwoordelijkheid, waaruit gebiedsbeheerder, zoals de gemeente Delft, een vergoeding namens producenten gaat ontvangen voor opruimen van plastic in het zwerfafval. In de praktijk zien we hierbij al dat producenten en ondernemers overstappen op alternatieven zoals papieren rietjes, houten bestek en papieren verpakkingen. Deze ontwikkelingen roepen daarmee de vraag op in hoeverre ze bijdragen aan het reduceren van de vervuiling of enkel een verschuiving van plastic naar andere producten op zullen leveren. De effecten van de invoering van omgevingswet gaan komende jaren ook een rol spelen. Deze wet vervangt vele oude regels en bepalingen. Voor het zwerfafval rondom horecaondernemingen betekent de invoering van de omgevingswet aanpassingen. Direct na de inwerkingtreding van de Omgevingswet bevat elk omgevingsplan een tijdelijk deel met regels, vergelijkbaar met de oude regels. Daaraan moet een horecabedrijf voldoen totdat de 16

Beheerplan Schoon 2024-2027

gemeente nieuwe regels opstelt. Hoe de nieuwe regels worden opgesteld bepaalt in grote mate hoe lokaal en gebiedsgericht de invulling van de omgevingswet vorm krijgt. Leerpunten: veranderingen in wet- en regelgeving leveren op lokaal niveau een effect op dat per gebied of regio anders uit kan pakken waarop monitoring van belang is om de lokale impact goed te kunnen duiden en de kosten te kunnen calculeren. Bronnen: https://iplo.nl/praktijksituaties/horeca/gebruiksregels/zwerfafval/ https://vangbuitenshuis.nl/nieuws-agenda/nieuws/2021/nieuwe-regels-wegwerpplastic/

6.5 ‘Ritme van de stad’ als vertrekpunt: meer flexibele inzet en innovaties Reeds sinds 2021 merken we dat we met veel verzorgende taken tegen het eind van de mogelijkheden aanzitten. De nieuwe situatie rondom Corona en krapte op de arbeidsmarkt vraagt om aanpassingen in het beheer. De huidige aanpak waarbij de inzet met name op werkdagen overdag wordt uitgevoerd blijkt onvoldoende om de situatie te onderhouden met het grote aanbod van bezoekers en vervuiling. De huidige contracten en uitgangspunten bieden onvoldoende houvast om hierop in te spelen zonder meerwerkkosten of aanvullende opdrachten. De basis is nog steeds een inzet op werkdagen tussen grofweg 7.30 en 17.00. Dit betekent dat om mee te gaan in deze ontwikkeling naar een meer 24/7 economie en bijbehorend ruimtegebruik, de uitgangspunten zoals arbeidstijden en werkwijzen om aanpassing vragen om het onderhoud aan te laten sluiten op het gebruik van de buitenruimte. Het ‘Ritme van de stad’ wordt een leidend principe in het organiseren van het beheer. Enerzijds kan dit zijn omdat contracten en eerder vastgelegde uitgangspunten, de snelle ontwikkelingen onvoldoende kunnen volgen. Maar ook onze huidige voorzieningen zijn niet toereikend om 24/7 het grote aanbod te verwerken.

Het inzetten van innovaties zoals slimme sensoren om gebruiksdruk en vulgraden te meten, persende afvalbakken of het tellen van gebruiksdruk door camera-analyse zorgen voor adaptatie aan het gebruik van de buitenruimte. Onze huidige voorzieningen en personele inzet moeten daarop aangepast worden. Daarnaast is het aanpassen van contracten naar nieuwe samenwerkingsvormen en het vergroten van de flexibiliteit van de uitvoerende organisatie belangrijk zodat de gewenste netheid ook in de toekomst kan worden gerealiseerd zonder almaar oplopende kosten en minder beschikbare arbeidskrachten. De investeringen in innovaties verdienen zich terug door lagere uitvoeringskosten, minder inzet van personeel en een hogere productiviteit van het in te zetten personeel. Leerpunten: meer flexibiliteit inbouwen. Afspraken in contracten in samenspraak oppakken d.m.v. samenwerkingsvormen i.p.v. contractbeheersing als leidraad. Innovaties doelgericht toepassen en de wijk- en gebiedsgerichte dynamiek vertalen naar uitvoering.

6.6 Verwachtingen managen en snelle verspreiding van meningen Naast het toegenomen gebruik is de verwachting vanuit de gebruikers ook veranderd 17

Beheerplan Schoon 2024-2027

en zijn de officiële mogelijkheden voor het doorgeven van een melding of klacht aanzienlijk toegenomen. Hiermee worden inwoners en gebruikers aangemoedigd hun meldingen door te geven. In het geval van onderwerpen die samenhangen met schoon betreft het vaak klachten en meldingen over afval, bijplaatsingen of dump van afval. De mogelijkheden tot melden in combinatie met de daarbij behorende reactietijden en afhandelingstermijnen leveren veel werk op waarop gestuurd wordt. Leerpunten: bewust omgaan met berichten over de openbare ruimte en in de reacties via (social) media, op meldingen en in persoonlijke gesprekken consistent zijn in antwoorden en oplossingen.

6.7 Financiële consequenties Om goed en robuust beheer te kunnen voeren voor Schoon is het nodig om tot een aanpak te komen om de stad en het gebruik van haar openbare ruimte toekomstbestendig te maken. Wat dit betekent in financiële zin of voor de organisatie van de schoontaken is nu nog niet concreet te maken. De doorlooptijd van dit beheerplan zal gebruikt worden om dit plan van aanpak op te stellen en de genoemde perspectieven verder invulling te geven inclusief de effecten voor organisatie en budget. Gedurende de looptijd gaan we aan de hand van een aantal experimenten met methoden en in gebieden de toekomstbestendige aanpak in de praktijk toepassen.

7 Maatregelen en activiteiten Dit hoofdstuk geeft inzicht in de maatregelen om Delft op het gewenste beeldkwaliteitsniveau schoon te houden. De maatregelen lopen uiteen van het operationeel houden van het beheersysteem tot de werkzaamheden die in het kader van het onderhoud worden uitgevoerd. De maatregelen en kosten voor het thema Schoon bestaan uit de volgende onderdelen:  Beleid en beheer;  Regulier onderhoud (beeldkwaliteit);  Regulier onderhoud (overig);  Monitoring  Meldingen thema schoon  Administratieve kosten (kapitaallasten)  Personele- en tractiekosten

7.1 Beleid en beheer De post beleid en beheer omvat alle bijkomende werkzaamheden en kosten welke noodzakelijk zijn om het beheer en onderhoud uit te kunnen voeren. Dit betreft de volgende maatregelen en kosten:

18

Beheerplan Schoon 2024-2027 Onderdeel Uren Ruimte Advies Uren BOR Monitoring beleid en bestekschouw KVS - tractie afdeling Uitvoering Totaal

€ € € € €

2022 9.425 € 206.100 € 21.000 € 218.417 € 454.942 €

2023 9.425 € 206.100 € 21.945 € 218.534 € 456.004 €

Kosten 2024 9.425 € 206.100 € 22.933 € 215.527 € 453.985 €

2025 9.425 € 206.100 € 23.964 € 214.211 € 453.700 €

2026 9.425 206.100 25.043 216.428 456.996

*KVS – de tijd (kosten) die medewerkers van BOR besteden aan rationeel beheer, advisering, inspecties en onderzoek worden via een kostenverdeelstaat (KVS-BOR) doorberekend aan het product Schoon.

7.2 Regulier onderhoud (beeldkwaliteit) Het regulier onderhoud omvat alle onderhoudswerkzaamheden die planmatig worden uitgevoerd om de openbare ruimte op het gewenste kwaliteitsniveau te houden. Dit betreft werkzaamheden zoals het ruimen van zwerfafval in de openbare ruimte, het ledigen van afvalbakken, beheersen van onkruiden enzovoort. Concreet gaat het om de volgende maatregelen:  Vegen van verharding  Zwerfafval op verharding (beheersing)  Zwerfafval in het groen  Afvalbakken ledigen  Onkruid op verharding  Verwijderen van drijfvuil Naast de bovenstaande activiteiten worden ook andere activiteiten uitgevoerd op afroep, op frequentie of bij calamiteiten. Deze zijn in paragraaf 6.3 opgenomen. Om te bepalen of de beheersmaatregelen voldoende zijn om de kwaliteitsambitie te behalen, is het van belang dat er gemonitord wordt. Het monitoren en bewaken van de kwaliteit van de openbare ruimte behoort ook tot het reguliere onderhoud en de aanpak hiervan wordt in paragraaf 6.5 beschreven. Het onderhoud wordt uitgevoerd door verschillende aannemers en partijen, waarmee contracten zijn afgesloten en aanvullende afspraken zijn gemaakt voor inzet op reguliere werkzaamheden, bij aanvullende werkzaamheden en in geval van incidenten of bijzondere situaties.

Werkse! is een van de partijen, waarbij BOR een meerjarige overeenkomst met Werkse! heeft waarin Groen en Schoontaken zijn ondergebracht. In de onderstaande paragrafen worden voorbeelden van beeldmeetlatten gebruik om zo de CROW-methodiek en de gewenste kwaliteitsambitie van de gemeente te verduidelijken. In bijlage I van dit plan zijn alle beeldmeetlatten opgenomen die van toepassing zijn op dit Schoonplan. 7.2.1 Vegen van verharding Het vegen van verharding betreft het machinaal verwijderen van veegbaar zwerfafval en veegvuil (zoals zand, steentjes, blad en bloesem) op element-, betonen asfaltverhardingen. Deze activiteit zorgt voor het verwijderen van dit materiaal wat bijdraagt aan het beeld op straat en tevens voorkomt dat straatkolken en riolering vervuild raken met dit materiaal, wat de functionaliteit en daarmee veiligheid verlaagt.

19

Beheerplan Schoon 2024-2027

Figuur 3 Veegwagen in actie in gemeente Delft

Het machinaal vegen van de verharding wordt uitgevoerd door de aannemer conform de beeldkwaliteitsambities van de gemeente:

In totaal wordt er over ruim 3.500.000 m2 element- en asfaltverharding onderhoud uitgevoerd. 7.2.2 Zwerfafval op verharding Zwerfafval beheersing op verharding is het handmatig verwijderen van grof zwerfafval op verharding en het veegvuil. Hierbij wordt gewerkt met een combinatie van diverse methoden zoals grijpers, bezems, bladblazers, regelmatig ook in combinatie met de veegwagen. Naast reguliere zwerfafvalbeheersing op verharding worden de aannemers ook ingezet voor het verwijderen van vuurwerkafval en extra inzet voor markten en evenementen in Delft. Deze zijn separaat in paragraaf 7.3 benoemd. De extra inzet voor markten en evenementen wordt ingezet op frequentie, voor de zwerfafvalbeheersing op verharding wordt er conform de beeldkwaliteitsambitie van de gemeente gewerkt:

20

Beheerplan Schoon 2024-2027

In totaal wordt er over een areaal van ruim 6.625.000 m2 verharding beheer uitgevoerd. 7.2.3 Zwerfafval in het groen De zwerfafvalbeheersing in en op het groen wordt uitgevoerd door de aannemers. Denk hierbij aan het verzamelen van zwerfafval in de plantvakken, (bos)plantsoenen, op gazon en in natuurlijke beplantingsvakken. Dit wordt voornamelijk handmatig uitgevoerd. Dit onderhoud wordt conform de beeldkwaliteitsambitie van de gemeente uitgevoerd: Groen beplanting-zwerfafval fijn A+

A

B

C

D

Er ligt geen fijn zwerfafval.

Er ligt weinig fijn zwerfafval.

Er ligt in beperkte mate fijn zwerfafval.

Er ligt redelijk veel fijn zwerfafval.

Er ligt veel fijn zwerfafval.

fijn zwerfafval (1-10 cm)

fijn zwerfafval (1-10 cm)

fijn zwerfafval (1-10 cm)

fijn zwerfafval (1-10 cm)

fijn zwerfafval (1-10 cm)

0 stuks per 1m²

≤ 3 stuks per 1m²

≤ 10 stuks per 1m²

≤ 25 stuks per 1m²

> 25 stuks per 1m²

In totaal wordt er over een areaal van ruim 3.038.000 m2 groenbeheer uitgevoerd.

Figuur 4 Zwerfafval in beplanting 7.2.4 Afvalbakken ledigen Het legen van afvalbakken in Delft wordt doordeweeks en in de weekenden uitgevoerd door aannemers, waarbij specifieke afspraken over de werkverdeling gedurende de week zijn gemaakt. 21

Beheerplan Schoon 2024-2027

Het ledigen van de afvalbakken wordt volgens de beeldkwaliteitsambitie van de gemeente uitgevoerd:

In totaal zijn dit ruim 1.427 stuks afvalbakken die worden geleegd.

7.2.5 Onkruid op verharding Onkruidbeheersing op verharding is van toepassing op element-, half- en asfaltverharding. Onder onkruid wordt alle ongewenste vegetatie verstaan, met uitzondering van mos- en algenbegroeiing, dood of behandeld onkruid en resten van onkruid. Het werk wordt uitgevoerd door marktpartijen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van mechanische beheersmaatregelen, het wegbranden van onkruid en de wave methodiek. Hierbij wordt het onkruid door middel van heet water beheerst. De gemeente Delft hanteert het verbod op het gebruik van gif om onkruid te bestrijden in de openbare ruimte. Het werk wordt uitgevoerd conform de beeldkwaliteitsambities van de gemeente Delft:

In totaal gaat dit om een areaal van element-, half- en asfaltverharding van ruim 3.625.000 m2 waar onkruidbeheersing op wordt uitgevoerd.

22

Beheerplan Schoon 2024-2027

7.3 Regulier onderhoud (frequentie en afroep) Naast de activiteiten uit paragraaf 6.2, welke worden uitgevoerd aan de hand van beeldkwaliteit, zijn ook diverse activiteiten op het gebied van Schoon die worden uitgevoerd los van beeldkwaliteit, bijvoorbeeld op frequentie of op basis van afroep. Dit zijn de volgende activiteiten (inclusief kosten): Onderdeel Drijfvuil beheersing Binnenstad en de rest van de stad Legale aanplakplaatsen schoon Spinrag verwijderen onderdoorgangen en P-garages Graffitti Reinigen hogedruk Evenementen Lichtjesavond en Koningsdag Opruimen vreugdevuurtjes en vuurwerkresten wk 1-2 - Werkse Verwijderen kleppen afvalbakken O&N - Werkse! Kleppen aanbrengen afvalbakken O&N - Werkse! Vuurwerkresten opruimen speeltuinen - Werkse! Verwijderen zwerfafval O&N - Aannemers Calamiteiten Bijdrage fietswrakken Schoonmaken recreatiegebieden Vegen ganzenpoep strandstrook Delftse Hout Plaagdierbestrijding Kwaliteitsimpuls Passantenhaven kwaliteitsimpuls Poptahof Schoon Kwaliteitsimpuls Kleveringweg en Sportring Totaal

Kosten € 172.625 € 9.353 € 5.766 € 12.500 € 30.200 € 50.000 € 2.557 € 1.623 € 2.094 € 3.904 € 18.362 € 55.000 € 15.000 € 62.522 € 1.000 € 60.000 € 9.343 € 35.603 € 12.350 € 559.802

Voor alle bovenstaande activiteiten is er in totaal € 559.802 beschikbaar per jaar. Deze kosten komen boven op de berekende kosten voor de beeldkwaliteit activiteiten In de onderstaande paragrafen worden deze activiteiten verder toegelicht. 7.3.1 Drijfvuil beheersing Drijfvuil is (grof) zwerfafval dat in het water drijft en zichtbaar is vanaf de kade of andere openbaar toegankelijke buitenruimtes, dit zijn bijvoorbeeld bruggen, steigers en oevers. Het verwijderen van het drijfvuil in de binnenstad gebeurt op frequentie. Het aantal rondes is zo ingeregeld dat de vastgestelde beeldkwaliteit (B) ook de daadwerkelijk geleverde kwaliteit is. Het verwijderen van het drijfvuil gebeurt met name handmatig vanaf de kant. In de grachten van de binnenstad wordt dit gedaan door Stichting Stunt als een social return invulling van de aannemer van het integrale bestek. Hierbij wordt de frequentie van 3x door de aannemer en 2x door Stichting Stunt gehanteerd.

23

Beheerplan Schoon 2024-2027

Buiten de binnenstad wordt het drijfvuil in 6 vaste rondes verwijderd en eventueel wordt er gebruik gemaakt van aanvullende ronden op afroep waarbij bekende hotspots worden aangepakt. Indien nodig zet de aannemer bij deze werkzaamheden een boot in, waarbij op afroep kan worden gewerkt. Voor de werkzaamheden is jaarlijks zo’n € 41.524 beschikbaar op basis van de cijfers van afgelopen jaren. Het grotere drijfvuil zoals banken, in het water belandde rolcontainers (voor huisvuil), koelkasten en dergelijke worden met een hoge prioriteit door de afdeling Uitvoering uit het water gehaald. Dit om de vaarroute van de rondvaartboten vrij te houden van objecten die het vaarverkeer kunnen belemmeren. Dit gebeurt aan de hand van ontvangen meldingen en waarnemingen. Meldingen met betrekking tot bezonken vuil in de grachten worden ook door de aannemers opgelost. Hiervoor is jaarlijks € 5.000 beschikbaar. In totaal wordt er over een areaal van ruim 400.000 m2 water drijfvuilbeheersing uitgevoerd. Hiervoor zijn de jaarlijkse kosten zo’n € 126.101 per jaar, waarvan € 25.000 wordt besteed aan de inzet door Stichting Stunt. Deze kosten zijn alleen van toepassing voor de binnenstad van Delft. In totaal is er voor het onderdeel Druifvuil beheersing Binnenstad en de rest van de Stad € 172.625 beschikbaar.

Figuur 5 Binnenwatersloot Delft

7.3.2 Legale aanplakplaatsen reinigen Verspreid over de gemeente zijn 14 legale aanplakplaatsen aanwezig. Op deze plekken 24

Beheerplan Schoon 2024-2027

mogen affiches e.d. worden aangebracht. Deze locaties worden 4x per jaar door de aannemer gereinigd (maart, juni, september en december) en daarbij worden ook alle vrijkomende materialen e.d. opgeruimd. Voor deze activiteit wordt jaarlijks € 9.353 besteedt. 7.3.3 Spinrag verwijderen onderdoorgangen en p-garage In onderdoorgangen en parkeergarages ontstaat overlast door spinnen en bijbehorend spinrag. Deze worden 4x per jaar schoongemaakt en met een middel preventief behandeld waardoor de spinnen zich minder makkelijk vestigen. Het verwijderen en voorkomen van spinrag in de onderdoorgangen en P-garages draagt bij aan een verhoging van de veiligheidsbeleving. In totaal betreft het zo’n 15 locaties verspreid over de gemeente. De werkzaamheden worden uitgevoerd en daarbij worden eventuele maatregelen genomen voor bijvoorbeeld verkeer. De kosten hiervoor zijn jaarlijks zo’n € 5.766. 7.3.4 Graffiti Graffiti zijn opschriften en tekeningen die met verf of viltstift zonder toestemming op gemeentelijke eigendommen zijn aangebracht. De gemeente Delft verwijdert graffiti als er sprake is van aanstootgevende, racistische of discriminerende uitingen. Naast het beleid worden er bij diverse tunnels en ondergangen (bijvoorbeeld onder de A13) vrij van alle graffiti gehouden. Dit gebeurt met een lik op stuk aanpak om zo de veiligheidsbeleving te vergroten.

Het resultaat van de gekozen aanpak zorgt ervoor dat tunnels en onderdoorgangen niet langer een knelpunt is in de veiligheidsscan van de gemeente. Indien er graffiti-art aanwezig is in tunnels die wel met toestemming van de gemeente is geplaatst, dan wordt dit in stand gehouden. De kosten voor het verwijderen van graffiti bedragen zo’n € 12.500 per jaar en worden uitgevoerd door de Aannemers.

Figuur 6 Graffiti in de binnenstad

7.3.5 Reinigen hogedruk Diverse plaatsen in de binnenstad van Delft zijn gevoelig voor overlast door stank. Dit heeft diverse oorzaken zoals bijvoorbeeld de standplaats van een viskraam of het veelvuldig urineren op bepaalde plaatsen. Verspreid over de binnenstad zijn plekken bekend en aangewezen waar door middel van koud water-hogedrukspuit, aangevuld met een 25

Beheerplan Schoon 2024-2027

geurmiddel, wordt gereinigd. Dit wordt grofweg drie keer in de week uitgevoerd. Waar nodig wordt ook aanwezig zwerfafval of ander vuil verwijderd om de reiniging effectief te laten zijn. Een aantal andere plaatsen zijn gevoelig voor overlast door uitwerpselen van dieren. Deze plekken liggen verspreid over Delft. De uitwerpselen worden verwijderd (op afroep). Hiervoor besteedt Delft jaarlijks ongeveer € 30.200 en wordt uitgevoerd door aannemers. 7.3.6 Evenementen Lichtjesavond en Koningsdag De gemeente Delft initieert jaarlijks 2 evenementen waarbij zij ook verantwoordelijk is voor het schoon maken gedurende en na het evenement. Het gaat hierbij om Koningsdag en Lichtjesavond. De gehele binnenstad wordt hierbij gezien als een evenemententerrein. De extra schoonactiviteiten rondom deze evenementen worden door de Aannemers uitgevoerd. In totaal is er jaarlijks zo’n € 50.000 beschikbaar om deze activiteiten te bekostigen. 7.3.7 Periode rondom Oud & Nieuw Voorafgaand aan de jaarwisseling worden in de periode tussen kerst en oud & nieuw in de gemeente voorzorgsmaatregelen genomen om vandalisme en vuurwerkschade te voorkomen. Zo worden veel afvalbakken tijdelijk afgesloten en is er een piket ingericht speciaal om brandbare materialen en dergelijke direct uit de openbare ruimte te verwijderen.

Op 1 januari vindt er een extra schoonmaakronde plaats voor het totale verhardingsareaal in Delft. Concreet zijn de activiteiten, met bijbehorende kosten en uitvoerder als volgt: Activiteit Opruimen vreugdevuurtjes en vuurwerkresten wk 1-2 Verwijderen kleppen afvalbakken O&N Kleppen aanbrengen afvalbakken O&N Vuurwerkresten opruimen speeltuinen Verwijderen zwerfafval O&N Totaal

Uitvoerder Werkse! Werkse! Werkse! Werkse! Aannemers

Kosten € 2.557 € 1.623 € 2.094 € 3.904 € 18.362 € 28.540

De totale kosten voor het de werkzaamheden rondom Oud en Nieuw zijn jaarlijks zo’n € 28.540. 7.3.8 Calamiteiten Indien er calamiteiten zoals bijvoorbeeld oliesporen op het wegdek of stormschades plaatsvinden dan worden er op afroep schoonactiviteiten uitgevoerd. Wegdekreinigingen worden uitgevoerd door de aannemers. Stormschades worden uitgevoerd door zowel de aannemers, als de eigen dienst. De totale kosten om deze calamiteiten op te lossen zijn jaarlijks zo’n € 55.000. 7.3.9 Fietswrakken Voor het verwijderen van weesfietsen en fietswrakken in Delft wordt een bijdrage geleverd 26

Beheerplan Schoon 2024-2027

aan het team Handhaving. Deze bijdrage is jaarlijks € 15.000. 7.3.10 Schoonmaken recreatiegebieden Deze verblijfsgebieden in de openbare ruimte vragen onder invloed van seizoenen, een andere frequentie en aanpak dan de meer stedelijke openbare ruimte. Bij goed (zwem)weer wordt er in de weekenden en op zon- en feestdagen aanvullend schoongemaakt in het Delftse Hout. Dit gebeurt op afroep, wat gemiddeld zo’n 16 weekenden in het jaar zijn. Echter door de toegenomen gebruiksdruk tijdens en na de coronaperiode blijkt dat deze afroep in werkelijk hoger ligt en richting de 24 weekenden per jaar gaat. De daadwerkelijke structurele behoefte moet nog inzichtelijk worden gemaakt aan de hand van de nieuwe structurele gebruiksdruk in de recreatiegebieden. In het Wilhelminapark verblijven bewoners bij mooi weer op de gazons en wordt er veelal gebarbecued en gegeten. De vervuiling is dusdanig dat gelijk met het Delftse Hout ook het Wilhelminapark wordt schoongemaakt. Trends zoals die van het Wilhelminapark zijn er steeds meer en moet daarom in de toekomst vaker op worden geacteerd. Zie ook hoofdstuk Ontwikkeling & perspectief. De Aannemers zorgen voor aanvullende schoonmaakrondes bij openbare toiletten tijdens het voor-, hoog- en naseizoen. Verder worden de ondergrondse Velin containers ook leeggezogen door de Aannemers.