Beeldkwaliteitsplan Kabeldistrict (Gecorrigeerde versie)

70m L

70m

De beëindigingen van de gebouwen in de bovenlaag zijn herkenbaar als de toppen in de Maakstad. De toppen van torens zijn gevormd vanuit meerlaagse verjongingen en setbacks. Ze zijn in oriëntatie en richting bepalend voor het stedelijk silhouet. De toppen vormen samen met de lagere gebouwen een belangrijke tussenschaal in de bovenlaag.

70m

60m

45m

M 30m S

extrusie

stapeling

setback

In de bovenlaag: gelaagde stapeling van volumes met onderlinge relaties in hoogte

XXL

L

M

XL

M

M

L

XL

In de basislaag: geschakelde M en L korrelmaten geven samen antwoord op de XXL lengte van de fabriek

M

ca. 14m

ca. 14m

De herkenbare stedenbouwkundige opbouw door een variatie in hoogte, tussenschaal en toppen

maaiveld

15-30m

30-60m

60-95m

Wisselende stedelijke tussenruimtes op verschillende hoogtes ontstaan uit de samenstelling en stapeling van volumes



36

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

37

05.

Het palet van kleur en materiaal, voor de gevels, het maaiveld en de daken, sluit aan bij de aanwezige materialen van de kabelfabriek In de basislaag geldt een rijk palet van warme, aardse kleuren. Materialen die overwegend worden toegepast, verhouden zich tot de bestaande materialen staal, glas, baksteen en beton, zonder identiek te zijn. De toepassing van nieuwe, innovatieve en bio-based materialen draagt bij aan zichtbare circulariteit; in kleur sluiten ze aan op het gewenste palet. Voor de inrichting van de verharding op het maaiveld en de daken domineert een lichte grijstoon, zoals die van de bestaande stelconplaten, als frisse aanvulling op de warme tinten van het groen en de gebouwen. Binnen de samenhang op gebiedsniveau blijft de kabelfabriek op zichzelf steeds afleesbaar. De bestaande stalen spanten en raamprofielen behouden het oorspronkelijke palet van grijs- en groengetinte verfkleuren uit het kleurhistorisch onderzoek. De bovenlaag bouwt voort op de basislaag in een lichtere variant, met ruimte voor eigentijdse materialen en technieken. Door meer eenduidigheid in de bovenlaag wordt vanuit kleur en materiaal sterker gestuurd op samenhang. Energieopwekking in de gevel wordt integraal met de architectuur mee-ontworpen.

bovenlaag

Delftse dak en maaiveld

basislaag

kabelfabriek

kleurtinten van de stalen spanten uit het kleurhistorisch onderzoek kabelfabriek



38

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

06.

Het patroon van materialen in het weefsel, gedifferentieerd naar gebruik, zorgt voor continuïteit in de openbare ruimte Het maaiveld als wisselend samenspel van een beperkt aantal materialen, geïnspireerd op de gevels van de fabriek, werkt als bindmiddel in de openbare ruimte. Het draagt in alle richtingen bij aan de samenhang van het geheel. Dit patchwork betreft een pragmatische samenstelling van materiaal, geometrie en stadsnatuur. Het maaiveld heeft een robuust uiterlijk met ruimte voor spontaniteit. Oude en nieuwe materialen worden door elkaar heen gebruikt. Het is binnen de eigen logica in staat plekken te maken waar veranderend gebruik wordt uitgelokt, en lokaal te reageren op de gebouwen. De maat van clusters en vlakken, en de mate van repetitie, bepalen de ervaarbare schaal van het weefsel.

Veranderend gebruik binnen het weefsel

Geometrische samenstelling van materialen geïnspireerd op de bestaande fabrieksgevels

Het patchwork als pragmatische samenstelling van materiaal, geometrie en stadsnatuur

39



40

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

07.

Op de pleinen komt de Maakstad het meest tot uiting

Makersruimten worden geclusterd en op strategische plekken in het stedelijk weefsel gesitueerd. Bedrijvigheid, reuring en activiteit, zowel in de buitenruimte als achter de gevel, vinden in elk geval plaats op en aan het Fabrieksplein, Kabelplein en Schieplein, maar ook verder verspreid door heel het gebied. Op dit soort plekken zijn de ingrepen in de gevel van de basislaag van een wezenlijke maat en schaal, passend bij de maat en schaal van de buitenruimte. Grote gevelopeningen ondersteunen de zichtbaarheid van het gebruik en de verbinding met het interieur. De uitnodiging tot gebruik van de buitenruimte komt terug in de maat en aandeel van verharding op het aansluitend maaiveld. Elementen in de buitenruimte versterken het karakter van de Maakstad en krijgen extra aandacht op de pleinen.

41



42

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

08.

Shake-Hands architectuur is uitgangspunt voor de nieuwbouw in de basislaag D

De Kenmerkende stijlelementen zijn sturend voor de architectuur in de basislaag. A

De principes van Shake-Hands architectuur verhouden zich goed tot de bestaande fabriek. Shake-Hands staat voor een ontmoeting, een handdruk, tussen het traditionalisme (zoals de Delftse School) en het high-tech functionalisme met zijn moderne constructiemethoden.

B

Uitgangspunt voor alle nieuwbouw in de basislaag is de zichtbare tektoniek in de gevel en het toepassen van vlakvullingen. Het brengt een zekere mate van stevigheid en robuustheid. Materiaal dient vanuit ambachtelijkheid en verfijning te worden toegepast. Speciale aandacht gaat uit naar de tactiliteit, rijkdom van materiaal en dieptewerking in de gevel. Dit draagt bij aan de menselijke maat, wat veelal ontbreekt in de bestaande fabrieksgevels, waardoor zij zich ook blijven onderscheiden.

C

E

De principes van de Shake-Hands architectuur laten ruimte voor interpretatie wat bij kan dragen aan rijkheid in de basislaag. Ze sturen voornamelijk op samenhang middels ritmiek en repetitie van draagstructuren en vlakvullingen.

F

Kenmerkende stijlelementen in de kabelfabriek: industriëel, functioneel, ruw, rauw én wat grof -Bestaande kabelfabriek fragment noordgevel, fotograaf: Lucas van der Wee, 2019-

Kenmerkende stijlelementen:

J

A

D

I

A

Overeenstemmend: Sterke verticale tektoniek

B

Vlakvulling (open/dicht)

C

Specifieke openingen

D

Dominante ritmiek en repetitie

E

Gebruikte voorruimte

F

Gevels landen op de grond

G

Shake-Hands toevoeging: Menselijke maat

H

Dieptewerking

I

Rijke detaillering

J

Verfijning

K

Ruim materiaalpalet

B H

K C G F Kenmerkende stijlelementen Shake-Hands architectuur: tectoniek, verfijnd, tactiel en menselijk -Industriegebouw, Rotterdam, Maaskant, fotograaf: Ossip, 2018-

E

43



44

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

45



46

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

09.

Interactie tussen binnen en buiten is leidend op ooghoogte Maakstad aan en op het plein door grote openingen in de gevel -bi-folding doors, LBS Group-

Het plein als helder gedefinieerde ruimte met verblijfskwaliteit en veel interactie tussen publieke programma’s en de openbare buitenruimte

Speciale aandacht vergt het verbinden van het interieur met het exterieur via sprekende gevelopeningen op de juiste plek. Deze openingen worden bij voorkeur gekoppeld aan de kabelstoep die dient als voorruimte. Ondernemers en bewoners worden uitgenodigd naar buiten te gaan om te werken, verblijven en ontmoeten, ter versterking van eigenaarschap en verbinding. Bijzondere openingen en doorgangen verwijzen naar de aanwezige openingen van de kabelfabriek: industriële deuren, grote vensters en onverwachte doorgangen. De openingen mogen ingrijpen op de aanwezige ritmiek en repetitie van de gevel. Voor publieke functies en entrees wordt gestreefd naar transparantie en ruimtelijke continuïteit. Ze zijn herkenbaar en aantrekkelijk vormgegeven. Materialen mogen van buiten naar binnen doorlopen.

Activiteit op de koppen van de fabriekshallen aan de Schie -KD lab-

Het Schiepark als continue open ruimte waaraan de koppen van de hallen zich als adresgevels manifesteren

Fietsenstallingen zijn als een ruimtelijk onderdeel van een gebouwentree verbonden met de buitenruimte. Gecombineerde entrees van gebouwen en functies worden toegejuicht, zodat mensen elkaar tegenkomen. Voor de binnenhoven vragen private functies om een zorgvuldige overgang, met respect voor het collectieve deel. Terrassen en stadsnatuur lopen in elkaar over in de zone tussen de gevel en de (gemeenschappelijke) buitenruimte.

Shared space geeft ruimte aan ondernemers -Max and Moore, Amsterdam, Mei architects and planners-

De ruim opgezette shared space aan de spoorlaan werkt als adres, verblijfsgebied en laad- en losruimte

De stoep wordt toegeëigend door het programma in de plint -Strijp S, Eindhoven-

De oost-weststraten in het weefsel werken in de langsrichting waarbij de kabelstoep specifiek gebruik en eigenaarschap faciliteert

Het terras is integraal mee ontworpen met gevel en buitenruimte -Woningcomplex , Nantes, TANK-

De binnenplaats en het fabriekshof als omsloten ruimte, zorgt voor gemeenschappelijkheid, luwte en geborgenheid

47



48

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

49



50

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

51

10.

Stadsnatuur vormt - in een wisselende intensiteit een integraal en samenhangend systeem met een betekenisvolle ecologische en sociale waarde In de hoven is stadsnatuur dominant aanwezig en draagt bij aan de luwte en verblijfskwaliteit. Ook het Delftse dak krijgt een groene inrichting, als aanvulling op het maaiveldniveau. Dit groen is ervaarbaar vanaf het maaiveld aan de randen en setbacks van de basislaag en is ruimtelijk hiermee verbonden. In het weefsel is de stadsnatuur op een robuuste wijze onderdeel van de ervaring, waar richting het Schiepark de intensiteit maximaal is. Op de pleinen en aan de Spoorlaan is stadsnatuur in balans met de benodigde verharding voor gebruik.

Daktuin met verblijfsplekken in het groen -Daktuin, Brussel-

Intensief groen in de hoven -25 green, Turijn, Luciano Pia-

Maaiveld

Delftse dak hoven

Meer verharding op de pleinen voor intensief gebruik -Neue Meile, Böblingen, Bauchplan-

Clusters van stadsnatuur in het weefsel -Dobbelmanterrein, Nijmegen, Marlies Rohmer Architecture & Urbanism-

Delftse Dak

Samenhangend systeem van ecologische waarde

weefsel

pleinen

Spoorlaan

Schiepark



52

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

11.

Het Delftse dak is verbonden met het maaiveld, de kabelstoep en de hoven Het Delftse dak, het dakniveau van de basislaag, komt zoveel mogelijk als collectieve buitenruimte ter beschikking voor de gebruikers. Het dak is vanuit de aangrenzende gebouwen en op specifieke plekken vanaf het maaiveld publiek toegankelijk. Met verticaal klimmend groen, langs spanten en gevels, ontstaat een ecologische verbinding tussen dak en stoep. Bestaande spanten en nieuwe structuren zijn als driedimensionaal raamwerk onderdeel van de buitenruimte. Het groen aan de gevels is voldoende robuust en draagt bij aan natuurinclusiviteit. Spanten en bomen wisselen elkaar af -Jardin des Fonderies, Nantes, Doazan+Hirschberger & associés-

Dakterras in het groen -Daktuin, Antwerpen-

Groene gevels -Binh Chanh, Ho Khue Architects-

Verticaal klimmend groen in de openbare ruimte -MFO Park, Zuricht, Burckhardt + Partner Architekten AG -

Daken onderling met elkaar verbonden -PAKT, Antwerpen-

Daken toegankelijk vanaf het maaiveld -Hoover Mason Trestle, Bethlehem PA, WRT-

Het Delftse dak en maaiveld zijn met elkaar verbonden

53



54

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

12.

Familiaire kenmerken zorgen voor samenhang in de architectuur van de bovenlaag Alle gebouwen van 15 tot en met 95 meter hoog vormen samen de bovenlaag. Met het kleurenpalet wordt gestuurd op een sterke samenhang in verschijningsvorm.

Carlsberg Beyn is een district in wording waar oude en nieuwe, lage en hoge gebouwen vanuit één kleurenpalet worden vormgegeven

De toppen van de bovenlaag, herkenbaar in vorm en uitvoering, versterken gezamenlijk het stadsbeeld van de Maakstad. Tegelijkertijd wordt in de Maakstad zichtbaar gewoond en zijn private buitenruimtes een beeldkenmerk voor het geheel. De bovenlaag is als geheel herkenbaar in gelaagdheid en opbouw. Vanuit een volumetrische compositie zijn gebouwen in vorm, richting, positie, hoogte en tussenschaal aan elkaar gerelateerd. De historische kerktorens van Delft zijn een relevante referentie waarbij hoge gebouwen met gelaagde opbouw, tussenschaal en materiaalgebruik, samen een herkenbare tijdslaag in de stad vormen. Nieuwe torens verhouden zich tot reeds ontworpen torens in Kabeldistrict door vanuit familiaire kenmerken in materiaal en gevelcompositie te ontwerpen. Zowel de lage als hoge gebouwen in de bovenlaag zijn familie van elkaar.

De wederopbouw van Le Havre is gerelateerd aan de historische bebouwing in kleurstelling, maar nuanceert zich in materiaal en gevelcompositie

Gebouwen in de bovenlaag, inclusief de toppen, worden alzijdig ontworpen. De bovenlaag begint met minimaal één setback vanaf de basislaag. Wanneer ‘oud’ ‘nieuw’ ontmoet, kan een incisie de gelaagdheid versterken.

In het middeleeuwse bergdorp San Gimignano bestaan gebouwen uit eenzelfde materiaal, maar variëren ze in maat en gevelopeningen

De historische kerktorens van Delft hebben elk hun eigen gelaagde opbouw en tussenschaal, en vormen samen een herkenbare tijdslaag in de stad

Maakstad Kabeldistrict wordt een herkenbaar geheel met familiare eigenschappen in architectuur en nuancering in kleur en materiaalgebruik

55



56

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

13.

De geleding en schaal in de architectuur van de bovenlaag draagt bij aan de gelaagdheid van Kabeldistrict De bovenlaag bouwt voort op de basislaag in vorm en geometrie. Het gewicht en de robuustheid van de basislaag komt hierdoor terug in de bovenlaag. Ze zijn met elkaar verbonden in kleur en materiaal vanuit een eenduidig materiaalconcept. Gebouwen in de bovenlaag zijn ontworpen vanuit compositie in plaats vanuit willekeur en vormwil. Een tussenschaal in het lijf van de torens draagt bij aan de gelaagdheid en de samenhang in het gebied. Een tussenschaal betreft een maat tussen de hoogte van het gebouw en een enkele verdieping. Deze komt tot stand met een ingreep in het volume, of door de gevelcompositie te voorzien van een horizontale geleding of verticaal verloop. Bij een volumetrische verschuiving in het lijf van een toren dient speciale aandacht uit te gaan naar de continuïteit van de gevelcompositie. Schaal en maat, mate van transparantie, dieptewerking, materiaal en textuur dienen als parameters om de tussenschaal vorm te geven. De compositie van private buitenruimtes ondersteunt de gevelcompositie.

Geleding in volume waarbij de verticaliteit in gevelcompositie doorloopt -La Torre velasca, Milaan, BBPR-

Gebouwen behouden hun architectonische eenheid. De geleding dient geen stapeling van verschijningsvormen te worden.

Geleding door schaalvergroting met vensters en buitenruimtes -De Caai T5 Flow, Eindhoven, Mei architects and planners-

gelaagdheid door dieptewerking

tussenschaal met verhouding van open en dicht

gelaagdheid door verticaal verlooop Incisie toegepast bij aansluiting van oud met nieuw -Fenix I, Rotterdam, Mei architects and planners-

Herleidbare geometrie en schaal in de gevelopeningen -200 Eleventh Avenue, New York, Selldorf Architects-

Familiaire kenmerken in gevelcompositie geven richting aan de samenhang van het geheel

57



58

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

59

schaal en geometrie herleidbaar onder en boven

compositie met open en dicht en dieptewerking

horizontale geleding en herkenbare beëindiging

tussenschaal met compositie van open en dicht

opengewerkte top

geleding door schaalvergroting in de gevel

verticaal verloop geeft een eigen schaal

subtiele dieptewerking in de beëindiging

geleding met volume en dieptewerking

horizontale geleding met buitenruimtes

verjonging met setbacks en buitenruimtes

subtiele geleding met overhoekse buitenruimtes



60

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

14.

Balkons, loggia’s en de toppen zijn integraal onderdeel van de architectuur Individuele, gebouwgebonden buitenruimtes ondersteunen de geleding en verschijningsvorm van gebouwen en het bijbehorend materiaalconcept. De buitenruimtes, zowel verglaasd als open, zijn ondergeschikt aan, of versterken de compositie in de gevel. Verglaasde buitenruimtes ten behoeve van comfort, tegen wind- en geluidsoverlast, vergen extra aandacht rond de integratie met de gevelcompositie en het materiaalconcept. In de basislaag sluiten balkons aan bij de herkenbare kabeldistrictelementen van de buitenruimte. Uitkragende delen van balkons hebben door de bescheiden maat een beperkte impact op de ruimtelijkheid van de straatprofielen. Ruimtelijke structuren in de top refereren aan de spanten in de basislaag -Innovation Powerhouse, Eindhoven, Atelier van Berlo-

Buitenuimtes, ook verglaasd, zijn onderdeel van de architectuur -Zuiderzicht, Antwerpen, KCAP-

In de bovenlaag dragen balkons en loggia’s bij aan de plastiek van de gevel. Onderkanten worden als onderdeel van de architectuur mee-ontworpen. De top is de volumetrische beëindiging van een toren waar ruimte komt voor individuele terrassen. Voorzien van ruimtelijke, open structuren refereert het aan de spanten en structuren in de basislaag. Techniek en energieopwekking worden integraal mee-ontworpen met de architectuur en ondersteunen de top in verschijningsvorm.

Verglaasde buitenruimtes doen mee met het materiaalconcept -Frame Houthavens, Amsterdam, Koschuch Architects-

Buitenuimtes versterken de gevelcompositie -Le Havre, Auguste Perret-

Diepte van balkons met beperkte impact op de openbare ruimte -Superlofts, Amsterdam, Marc Koehler Architects-

Geïntegreerde buitenruimtes in het volume en de architectuur -Blok Y, Amsterdam, Marc Koehler Architects-

Een compositie waar gevel en buitenruimtes elkaar versterken

61



62

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

15.

Vanuit een eenduidig materiaalconcept zijn detaillering en plastiek gerelateerd aan afstand en ervaarbaarheid De detaillering en rijkheid van materiaal versterken het materiaalconcept. In de basislaag zorgt plastiek in de gevel voor een menselijke maat. Balkons dragen bij aan de dieptewerking en worden als gevel mee-ontworpen. Onderkanten en plafonds zijn zichtbaar vanaf ooghoogte en dragen bij aan de verschijningsvorm. Voor de bovenlaag faciliteert het materiaalconcept de dieptewerking van balkons en loggia’s. Energieopwekking in de gevel is integraal onderdeel van het gevelontwerp.

Richting en ritme met low-tech materialen komen in het detail bij elkaar - Ørestad Ice Rink, Kopenhagen, Christensen & Co Architects-

Grof en fijn, glad en ruw, oud en nieuw -Fenix I, Rotterdam, Mei architects and planners-

Natuurinclusief bouwen wordt gefaciliteerd doordat de architectuur robuust genoeg is om als drager voor stadsnatuur te dienen. Glas is in de basis transparant, niet spiegelend. Low tech materialen zijn toepasbaar mits de materiaalbewerking, bevestiging, naden en (buiten)hoeken hoogwaardig zijn gedetailleerd. Bij alle toegepaste materialen is steeds eerder sprake van veroudering dan van vervuiling. Geoogst materiaal (hergebruik) kan integraal met de architectuur worden mee ontworpen.

Zorgvuldige aansluiting van oud en nieuw materiaal --

Bi-pv panelen geïntegreerd in een robuuste gevelstructuur -Max & Moore, Amsterdam, Mei architects and planners-

Rijke detaillering en bewerking van materiaal -The modern village office, Son Trà, Vietnam, Ho Khue Architects-

Materiaal van onderkanten en plafonds doen mee in de verschijningsvorm -Amaryllis House, Kopenhagen, Tegnestuen LOKAL + Mangor & Nagel-

Afstand tot materiaal is bepalend voor de ervaarbaarheid van materiaal en textuur

63



64

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

16.

De buitenruimte wordt verrijkt met passende elementen die tot in de uithoeken het industriële karakter ondersteunen De zichtbare inpassing van ruimtelijke elementen als trappen, (wind)spanten, luifels, pergola’s, installaties en straatmeubilair met een bijpassend materiaalgebruik draagt bij aan een herkenbaar industrieel Kabeldistrict. Materiaal dat geoogst wordt uit de kabelfabriek, zoals beton, steen en staal, kan op een nieuwe manier worden toegepast. De spanten van de kabelfabriek behouden hun oorspronkelijke plek en worden niet gereduceerd tot decorstuk. Nieuwe ruimtelijke structuren, eigentijds of innovatief van aard, verhouden zich tot de bestaande spanten van de fabriek, in materiaal en verschijningsvorm. Plekken van schaduw voorzien met structuren -Stanford University Energy Facility, ZGF Architects-

Circulair en robuust meubilair -Binckhorst, Den haag-

Bestaande kabels en leidingen in het zicht -Kabeldistrict, Delft-

Bestaande trappen langs de gevel -Kabeldistrict, Delft-

Nieuwe structuren voorzien van groen - Campus of Belval, Luxemburg, Inessa Hansch Architecte-

Uitnodigende trappen en bruggen -Pakt, Antwerpen-

Spanten vormen een plek in de open ruimte -Ecocampus, Burbank, AHBE Landscape Architects-

Aanwezige materiaalcombinaties in het maaiveld -Kabeldistrict, Delft-

Kenmerkende structuren tussen gebouwen -Strijp S, Eindhoven-

De stille getuigen van het productieproces, zoals goederenliften, een alarmhoorn, een klok, sporen van rails of machines in de vloeren en aanduidingen of nummeringen op de kolommen, houden het verhaal van de fabriek levendig.

Ruimtelijke elementen in de buitenruimte

65



66

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

67

17.

Techniek is zichtbaar onderdeel van de esthetiek van de buitenruimte of integraal met de architectuur meeontworpen Installaties en techniek in de basislaag zijn zichtbaar onderdeel van de buitenruimte mits ze aansluiten bij de industriële esthetiek van herkenbare kabeldistrictelementen. Wanneer installaties niet van toegevoegde waarde zijn voor de gebiedsidentiteit worden ze geïntegreerd in de architectuur. Energieopwekking in de gevel, en op het dak, is integraal onderdeel van het ontwerp.

Techniek in een open beëindiging van het gebouw -Lot E8, Parijs, Avenier Cornejo Architects-

Pv-panelen dienen als pergola’s -IKEA, Vienna Westbahnhof, Querkraft Architekten-

Pv panelen integraal mee ontworpen met de top -El SIEEB, Being, Mario Cucinella Architects-

Het zichtbaar maken van de productie van energie draagt bij aan de identiteit van de Maakstad, door gestapelde pv-panelen (zonnekronen) op te nemen als beëindiging van de toppen in de bovenlaag. Zonnekronen zijn hiervoor expliciet met de top mee-ontworpen als volumetrische en architectonisch beëindiging en zijn integraal onderdeel van de open structuur. Water mag zichtbaar worden opgevangen in, op en rondom de gebouwen. Regenwaterafvoer vormt integraal onderdeel van het gevelontwerp. Gevelonderhoudsinstallaties worden geïntegreerd in het ontwerp van een gebouw. Afval-, logistiek- en techniekruimtes op de begane grond worden aan de straatzijde tot een minimum beperkt en hoogwaardig mee-ontworpen met de gevel. De avondsituatie is onderdeel van de ontwerpopgave. Gebouwgebonden verlichting is afgestemd op de architectuur en de verlichting in de openbare ruimte. Toe te passen armaturen en lichtaccenten in de openbare ruimte ondersteunen het karakter van de Maakstad. Verlichting wordt in positie, impact en kleur afgestemd op de eisen van natuurinclusief bouwen.

Bijzondere en herkenbare machinekamer - Codrico Rotterdam-

Installatieruimte als beëindiging -215 Chrystie Street New York, Herzog & de Meuron-

Actief dakgebruik rondom de installatieruimte -Rietveld Academy, Amsterdam, Bremmer + Hootsmans-

Top verjonging in het volume als beëindiging van een toren Bestaande ventilatie ‘hoedjes’ doen mee in de esthetiek van de buitenruimte -Kabeldistrict, Delft-

Buitenzonwering als gordijn geïntegreerd -Hoofdkantoor Amvest, Amsterdam, Rietveld-

Afval en nuts geïntegreerd in dag- en nachtsituatie -McDonald’s Coolsingel, Mei architects and planners-

Dakterrassen individuele buitenruimtes waarvan een pergola inpasbaar is in de open structuur. De structuur als constructief element legt de relatie met de fabrieksspanten op maaiveld

Zonnekroon meerlaagse pv-panelen op integrale wijze geïncorporeerd in een open structuur, die tevens de ruimte biedt om installaties verdekt op te stellen



68

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

18.

Het verhaal van de plek krijgt permanente betekenis in de openbare ruimte, waarbij wayfinding, signing en branding met hoogwaardige vormgeving inspireert Tegenover het functionele en industriële karakter van de kabelfabriek stond de hoogwaardige vormgeving van de grafische uitingen van de fabriek, waarbij ontwerpers als Piet Zwart en Frits Stapel, en fotografen als Cas Oorthuys en Hans Spies zich lieten inspireren door de fascinerende wereld van de kabelproductie. De vernieuwende grafische vormgeving van de NKF dient als inspiratiebron voor het ontwerp van nieuwe uitingen op het gebied van media, wayfinding en branding. Dit draagt bij aan het levend houden van de roemruchte geschiedenis van de NKF.

NKF Catalogus -Piet Zwart, circa 1930 -

NKF Catalogus -Piet Zwart, circa 1930 -

NKF Brochure -Frits Stapel, jaren 50 -

Lieu de memoire - Naast het handhaven van delen van het fabriekscomplex verdient de geschiedenis van het bedrijf een volwaardige plek in het Kabeldistrict. Hiervoor worden het narratief, historische beelden, documenten en grafische uitingen als (inspiratie)bron aangebonden aan bezoekers op een publiek toegankelijke plek in Kabeldistrict. Gebouwgebonden signing en reclame past bij de kwaliteit, het karakter en de architectuur van Kabeldistrict als geheel. Reclame veroorzaakt geen hinder in de vorm van trilling, geluid en licht voor de gebruikers en bewoners van omliggende panden. Reclame is grafisch verzorgd en tekst blijft beperkt tot de hoofdboodschap, zoals bedrijfsnaam of productaanbieding. De bevestigingsconstructie en technische uitvoering van de reclame doet geen afbreuk aan de architectuur van het pand en/of het karakter van de omgeving. Gebiedsidentiteit en uitstraling van voorzieningen en bedrijvigheid worden ook voor de langere termijn geborgd. In een op te stellen Puireglement worden randvoorwaarden geformuleerd voor onder meer reclame-uitingen aan puien en gevels, zonweringen, rolluiken, nachtverlichting, uitstallingen en terrassen, aansluitend op de gemeentelijke reclame- en horecaverordeningen.

Op het dak gepositioneerde letters -NKF fabriek 1, Delft-

Indrukwekkende machinerie (papierisolatie) -Piet Zwart, Fotomuseum, 1929-

Stevige blokletters aan de gevel -NKF fabriek 3, Delft-

Haaks op gevel geplaatste, industriële elementen -NKF fabriek 2, Delft-

Openbaar toegankelijke passage waar het verhaal van de plek op permanente wijze aan het publiek wordt getoond -Sphinx Passage, Maastricht, Bart van den Boom-

69



70

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

Proces Samenhang van kwaliteitskaders

Kick-off

Ontwerpproces

Kabeldistrict wordt ontwikkeld en ontworpen binnen diverse kwaliteitskaders. Deze kaders zijn niet alleen geformuleerd op ‘district-niveau’ maar ook daarboven. Bijgaand processchema duidt de samenhang van deze kwaliteitskaders.

Het ontwerpproces zal per veld starten met een gezamenlijke kick-off. Hierbij zullen de ontwerpende partijen vanuit Kabeldistrict aanwezig zijn, alsmede het Toetsteam vanuit de gemeente Delft. Deze kick-off heeft voor de ontwerpers als doel om kennis te nemen van de doelstellingen en uitgangspunten, waaronder de toetsdocumenten die voor Kabeldistrict zijn geformuleerd. Tevens kunnen bijzondere aandachtspunten door het Toetsteam worden toegelicht.

Na de kick-off starten de ontwikkelteams met het ontwerpproces van de velden die hiervoor worden opgedeeld in verschillende bouwdelen. Onder leiding van een coördinerend architect ontwerpt het Ontwerpteam de bebouwing en buitenruimte gelijktijdig als een samenhangend geheel. De coördinerend architect vervult zijn rol per fase (deelgebied). Naast een coördinerend architect wordt een landschapsarchitect aangesteld die de continuiteit van de openbare ruimte en de samenhang met de opstallen waarborgt. De onderlinge samenhang tussen de fases wordt geborgd door dit document, het Beeldkwaliteitsplan, en door het veldpaspoort en het IP van een nieuw veld door het Toetsteam (ambtelijke deskundigen en kwaliteitsteam) te laten toetsen aan de kwaliteitskaders.

In dit proces(schema) wordt onderscheid gemaakt, per ruimtelijk niveau van Schieoevers Noord tot en met gebouw of opstal, tussen de ontwerpdocumenten voor dat betreffende niveau en de daar aan voorafgaande kwaliteitskaders die alle tezamen de toets- en ontwerpdocumenten vormen waaraan het bouwplan wordt getoetst.

ONTWERP DOCUMENTEN

TOETSINGS KADERS

Onderlinge relaties ontwerpdocumenten Kabeldistrict 01.09.2022

Ontwikkelplan Schieoevers Noord Delft (OP)

Ruimtelijk kwaliteitskader Schieoevers Noord (RKK)

Ontwerpkader Kabeldistrict (DO SP, BKP, OOR)

DO SP RKK Ruimtelijkkwaliteitskader Schieoevers Noord

Definitief Stedenbouwkundig Ontwerp

BKP

Veldpaspoort (Stedenbouwkundige configuratie per fase)

VO & DO bouwplan Voorlopig- en definitief ontwerp architectuur

Ontwikkelkader Openbare Ruimte

DISTRICTS NIVEAU

Processchema onderlinge relaties toets- en ontwerpdocumenten

OMV Omgevingsvergunning

Beeldkwaliteitsplan

OOR

SCHIEOEVERS NOORD

Matenplan

Matenplan / Veldpaspoort (VPP)

IP inrichtingsplan per fase

Deelplan

Deelplan

FASE NIVEAU

OPSTAL NIVEAU

Het VO en DO van bouwdelen van een veld zal in de context van dat veld en van Kabeldistrict als één geheel worden getoetst door het Toetsteam van de gemeente aan de hand van de toetsdocumenten. Onder leiding van de coördinerend architect zullen de betrokken ontwerpers, in een presentatie, ieder hun eigen deelopgave toelichten. De coördinerend architect en landschapsarchitect zullen de samenhang en integraliteit van het plan behandelen. De ontwerpdocumenten worden per ontwerpfase (VO en DO) ter vaststelling aan het Toetsteam voorgelegd. Voorafgaand aan de indiening van de ontwerpdocumenten kan collegiaal overleg plaatsvinden tussen de ontwerpende partijen en het Toetsteam. Het Toetsteam zal enerzijds reageren op de ontwerpdocumenten richting de ontwikkelaar en anderzijds – indien aan de orde –aanbevelingen vragen aan de AOK naar aanleiding van de ontwerpdocumenten. Deze vraag aan het AOK zal het Toetsteam vergezeld doen gaan van de eigen reactie op het ontwerp.. De ontwerpers worden, onder begeleiding van de coördinerend architect, in de gelegenheid gesteld om hun plan voor aanbevelingen te presenteren bij de AOK.

Daar waar het (bindende)advisering betreft door een van de gremia van de gemeente (hetzij Kwaliteitsteam, hetzij ambtelijk apparaat, of Stadsbouwmeester), zorgt de gemeente voor interne afstemming en, bij monde van het Toetsteam, voor een reactie aan het Ontwerpteam van Kabeldistrict. Het Ontwerpteam van Kabeldistrict zal gezamenlijk met de gemeente halfjaarlijks een planning opstellen en overeenkomen waarin alle collegiale overleggen en toetsmomenten, inclusief de vergadercyclus voor informeel overleg met de AOK, worden opgenomen en afgestemd. Het proces wordt na 1 jaar gezamenlijk geëvalueerd, zowel op werkwijze als inhoud. Het Toetsteam toetst aan de verschillende documenten en kan gemotiveerd positief advies aan het VO en DO onthouden. In dat geval zal Kabeldistrict in goed overleg met het Toetsteam de documenten aanpassen om deze opnieuw ter goedkeuring aan het Toetsteam voor te leggen. Indien na drie overlegrondes geen positief advies kan worden gegeven, dan wordt dit voorgelegd in het Bestuurlijk Overleg dat hiertoe op korte termijn wordt belegd. Hiertoe kan zowel vanuit de ontwikkelcombinatie Kabeldistrict als het Toetsteam initiatief genomen worden. Na positieve advisering op het DO door het Toetsteam kan een omgevingsvergunning worden aangevraagd.

Formele toetsing De formele toetsing ten aanzien van de beeldkwaliteit bij de aanvraag van omgevingsvergunningen vindt uitsluitend plaats in de AOK op grond van de welstandsnota. Bij deze formele toetsing moet de AOK het plan beschouwen in relatie tot de omgeving (nu en in de toekomst) en daarmee biedt dit document ook voor de AOK houvast.

71



72

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

Beeldverantwoording p.12 + 13

p.48 + 49 1. Kabeldistrict - voorterrein KD LAB 2. Kabeldistrict - binnenstraat hal 3 3. Carlsberg Byen, Kopenhagen 4. Kabeldistrict - KD Campus 5. MFO Park, Zuricht, Burckhardt + Partner Architekten AG 6. Ecole d’Architecture, Nantes, Lacaton & Vassal 7. Kabeldistrict - patio 8. Kabeldistrict - KD Lab

1

1. Kabeldistrict - doorgang naar patio 2. Crye Precision Headquarters, NYC, MN DPC 3. Former Rocks Police Station, Sydney, Welsh + Major 4. SPTM loods Spoor Noord, Antwerpen, Stramien 5. Aarhus School of Architecture, Aarhus, ADEPT 6. Townhouse, Brooklyn, Elizabeth Roberts Architecture 7. Ru Paré Community, Amsterdam, BETA 8. Bi-folding doors, LBS Group 9. Tahari Courtyards, Millburn, New Jersey, MVVA inc. 10. Manifattura Tabacchi, Florence 11. Noordbuurt, Amsterdam, VMX Architects 12. The Natural Pavilion, Almere, DP6 Architectuurstudio

1

12

9

p.58 + 59

p.44 + 45 1

12

1. Superlofts Blok Y, Utrecht, Marc Koehler Architects 2. De Plint, Tilburg, Samenwerking.BBE 3. Kabeldistrict - noord gevel 4. Blok 61 Strijp-S, Eindhoven, En En Architecten 5. Library and Seminar Centre, Wenen, SWAP Architekten + Delta 6. Le Havre, Auguste Perret 7. MOXY, NYC, Stonehill Taylor 8. Groothandelsgebouw, Rotterdam, Maaskant 9. Superlofts, Amsterdam, Marc Koehler Architects 10. Drägerwerk reception building, Lübeck, Max Dudler 11. Villa M, Parijs, Triptyque 12. Aarhus School of Architecture, Aarhus, ADEPT

Bronnen achterliggende documenten Ruimtelijk Kwaliteitskader Schieoevers Noord MaakSTAD aan de Delftse SCHIE mei 2021 gemeente Delft & BURA urbanism

KRONIEK VAN HET KABELDISTRICT Fabriekscomplex van de NKF in Delft 1 december 2022 Wijnand Galema Architectuurhistoricus

Stedenbouwkundig Plan Kabeldistrict Delft juni 2022 Amvest & Kondor Wessels Vastgoed Mei architects and planners

Kleurhistorische verkenning van 20 buitengevelkolommen Kabeldistrict Delft november 2022 Erfgoedzorg

1

12

1. 200 Eleventh Avenue, NYC, Selldorf Architects 2. Turnova, Turnhout, B-Architecten 3. 215 Chrystie Street New York, Herzog & de Meuron 4. Cascina Merlata, Milaan, B22 5. Rocket&Tigerli, Winterthur, Schmidt Hammer Lassen Architects 6. Zuiderzicht, Antwerpen, KCAP 7. De generaal, Amsterdam, Studio Ninedots 8. Aarhus School of Architecture, Aarhus, ADEPT 9. De Caai T5 Flow, Eindhoven, Mei architects and planners 10. Two Towers La Chapelle International, Parijs, MOA Architecture 11. SPOT, Amsterdam, Mei architects and planners 12. Leo Vromantoren, Gouda, Eentien Architecten

73



74

Beeldkwaliteitsplan

Kabeldistrict Delft

75

Colofon

Kabeldistrict Beheer BV een samenwerking van:

Amvest

Kondor Wessels Vastgoed

Zeeburgerkade 1194 1019VK Amsterdam T: +31 (0)20 430 12 12 info@amvest.nl www.amvest.nl

De Cuserstraat 93 1081CN Amsterdam T: +31 (0)20 851 18 50 info@kondorwessels.nl www.kondorwessels.nl

Mei architects and planners

Mark Rabbie

Zones Urbaines Sensibles

Stedenbouwkundig Plan Beeldkwaliteitsplan

Concept ontwikkeling

Openbare ruimte Beeldkwaliteit buitenruimte

Bij het opstellen van het Beeldkwaliteitsplan is ernaar gestreefd de bronvermelding van rechthebbenden met betrekking tot de beelden zorgvuldig op te nemen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de Ontwikkelcombinatie Kabeldistrict wenden.