Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040 Update 2023
Tekst van het document
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040 Update 2023
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
Inhoudsopgave 1 Inleiding
2
1.1 1.2
2 3
Waarom deze update? Leeswijzer
2 Kaders
4
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
4 5 5 7 9 11
Uitgangspunten De mobiliteitspijlers Beleidsontwikkelingen Gebiedsontwikkelingen Delft-West en gevel-tot-gevel Financiën
3 Terugblik
13
4 Actualisatie
18
4.1 4.2
Wijzigingen Nieuwe projecten
5 Uitvoeringsagenda 5.1 5.2
Wat gaan we doen? Projectenoverzicht
18 19
23 23 26
6 Strategische agenda
28
Bijlage 1: Plankaart
30
Bijlage 2: Factsheets
31
1
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
1 Inleiding Op 28 januari 2021 heeft de gemeenteraad het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 (MPD) vastgesteld. Het MPD is een uitwerking van de Omgevingsvisie voor het thema mobiliteit. De Omgevingsvisie schetst het toekomstbeeld van Delft in 2040: hoe we wonen en werken, hoe we onze vrije tijd doorbrengen en hoe de openbare ruimte eruitziet. We willen de kwaliteiten die van Delft een aantrekkelijke stad maken verrijken en versterken. De Delftse kernwaarden zijn historie, technologie, innovatie, creativiteit en de verbonden stad. De grootste uitdaging voor Delft is de groei van de stad. We verwachten een groei van 15.000 woningen en 10.000 banen tot 2040. Dit betekent ook een aanzienlijke toename van de vraag naar mobiliteit. Dit kan alleen worden bereikt als we ons mobiliteitssysteem veranderen naar een ruimte-efficiënter, schoner, slimmer en veiliger systeem. Dit staat bekend als de mobiliteitstransitie. In het MPD is het mobiliteitstransitiebeleid uitgewerkt. De concrete maatregelen die nodig zijn om de mobiliteitstransitie mogelijk te maken, zijn opgenomen in een uitvoeringsagenda. Deze uitvoeringsagenda staat bekend als de Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040 (AMA). We hebben gekozen voor een adaptieve agenda omdat de dynamiek van de stad en de voortdurende ontwikkelingen invloed kunnen hebben op de geplande mobiliteitsmaatregelen.
De adaptieve agenda biedt ons de mogelijkheid om flexibel bij te sturen. Nieuwe inzichten kunnen ertoe leiden dat bepaalde projecten urgenter worden en daardoor een hogere prioriteit krijgen, terwijl het tegenovergestelde ook mogelijk is. Daarnaast bieden nieuwe subsidieregelingen ons kansen om projecten eerder te realiseren. Om die reden wordt deze uitvoeringsagenda beschouwd als een dynamisch document dat zich aanpast aan veranderende omstandigheden. Op 8 juli 2021 heeft het college van Delft de eerste AMA vastgesteld.
1.1 Waarom deze update? In de afgelopen twee jaar zijn er een aantal grote besluiten genomen, zowel op ons eigen beleidsniveau als op landelijk niveau, die grote gevolgen hebben voor het Delftse mobiliteitsbeleid. Deze besluiten hebben betrekking op subsidieregelingen, de versnellingsgelden, woningbouwimpuls en het gebiedsprogramma Delft-West. Versnellingsgelden Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties heeft ongeveer € 1,2 miljard beschikbaar gesteld voor subsidiëring van nieuwe infrastructuur die essentieel is voor het versneld realiseren van extra woningen. Met behulp van deze subsidieregeling zal de overheid maximaal 50% van de investeringskosten van de benodigde infrastructuur bekostigen. De gemeente Delft dient samen met haar partners het resterende deel te betalen. Voordat de cofinanciering kan plaatsvinden, is echter nog goedkeuring vereist van de gemeenteraad. Zodra er meer informatie beschikbaar is over de kosten van de projecten en de bijdragen van de partners, zullen de concrete investeringsbeslissingen aan de raad worden voorgelegd. Delft heeft drie voorstellen ingediend: Schieoevers-Kabeldistrict en Nieuwe Haven, Kop van de Buitenhof, en Station Delft Campus. In deze voorstellen hebben we een reeks mobiliteitsmaatregelen opgenomen die noodzakelijk zijn voor de woningbouw en de ontwikkeling van deze gebieden.
Enkele opvallende maatregelen zijn de Gelatineburg over de Schie en de Gelatinetunnel onder het spoor. 2
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
Woningbouwimpuls Ook de woningbouwimpuls (WBI) is een subsidieregeling vanuit de overheid die gericht is op het versnellen van de woningbouw. Binnen deze regeling dekt het rijk maximaal 50% van het publieke tekort. Delft heeft WBI-geld ontvangen voor het Schieoevers-Kabeldistrict. Aanvragen voor Station Delft Campus en de Kop van de Buitenhof zijn nog in behandeling. In deze aanvragen zijn ook infrastructuurmaatregelen opgenomen die mogelijk subsidie van het rijk hebben ontvangen of nog kunnen ontvangen. Delft-West De gemeente Delft investeert de komende jaren flink in Delft-West om het wonen daar te verbeteren. Er zullen veel nieuwe woningen worden gebouwd in onder andere de Reiger, Mercuriusweg en rondom station Delft Campus. Winkelcentrum De Hoven zal vernieuwd worden, en bijna de hele wijk zal een nieuwe riolering krijgen en aangesloten worden op een warmtenet. Verder worden diverse woningen in de Multatulibuurt als eerste van het gas af gehaald. In Buitenhof wordt ook een warmtenet geïnstalleerd en wordt de Kop van de Buitenhof vernieuwd met verschillende woningen, scholen en voorzieningen. In TanthofWest zal de buitenruimte in het zuidelijk deel vernieuwd worden door het vervangen van de riolering en worden er nieuwbouwprojecten gerealiseerd voor twee scholen, waardoor elders in de wijk ruimte vrijkomt voor nieuwe ontwikkelingen.
De gevolgen van deze subsidietoekenningen voor onze uitvoeringsagenda zijn zo groot dat we besloten een actualisatie van de AMA te maken. De uitvoeringsagenda is opgedeeld in twee tijdsperioden: • •
Op korte termijn, tot en met 2027, ligt de focus voornamelijk op onderhanden projecten (vanaf initiatief tot realisatie); Op lange termijn, tot en met 2040, worden vooral de bredere strategische mobiliteitsopgaven benoemd.
1.2 Leeswijzer De uitvoeringsagenda biedt een overzicht van mobiliteitsprojecten in Delft. In hoofdstuk 2 worden de gehanteerde kaders voor de actualisatie beschreven. Er wordt ingegaan op de uitgangspunten en de belangrijkste veranderingen die van invloed zijn op de prioritering van de maatregelen. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 een overzicht gegeven van de reeds gerealiseerde maatregelen. In hoofdstuk 4 zoomen we in op de wijzigingen en in hoofdstuk 5 wordt de uitvoeringsagenda t/m 2027 gepresenteerd. Hoofdstuk 6 geeft een update van de strategische agenda. In de bijlagen is de plankaart met alle voorziene mobiliteitsmaatregelen en relevante achtergrondinformatie opgenomen.
3
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
2 Kaders 2.1 Uitgangspunten Het uitgangspunt van de Adaptieve Mobiliteitsagenda is het maximaliseren van de impact van mobiliteitsmaatregelen. Dit bereiken we door prioriteit te geven aan projecten die de grootste bijdrage leveren aan de mobiliteitsdoelstellingen. Tegelijkertijd wordt er ook gestreefd naar de verruiming van de investeringsruimte door het benutten van de subsidieregelingen en de mee-koppelkansen. Dit zijn kansen om projecten te combineren met andere initiatieven, zodat er meer geïnvesteerd en gerealiseerd kan worden. Bij de uitwerking en realisatie van de mobiliteitsmaatregelen houden we rekening met de volgende uitgangspunten om de prioriteiten te bepalen. •
Doeltreffendheid: In welke mate de projecten bijdragen aan (zo veel mogelijk) doelstellingen van het mobiliteitsbeleid. Hoe groot is de verwachte impact van de maatregel op de mobiliteit en de doelstellingen die zijn gesteld? Worden er bepaalde knelpunten opgelost of wordt er juist extra capaciteit gecreëerd?
•
Middelen: Wat zijn de kosten van de maatregel en hoe zit het met de kostenefficiëntie? Hoe zit het met de beschikbaarheid van expertise en capaciteit, zowel intern als extern? In welke mate zijn er slimme mee-koppelkansen en waar kunnen we werk-met-werk maken, zoals: a. Gebiedsontwikkeling; b. Riolering- en gevel-tot-gevel projecten; c. Energietransitie; d. Regionale projecten (MRDH, PZH); e. Rijksprojecten (I&W);
Hierbij spelen ook subsidies een rol. Met subsidies kunnen er voor hetzelfde geld meer doelstellingen behaald worden. Dit zijn belangrijke (financiële) kansen. •
Planning: Kunnen we de versnellingen in de stedelijke programmering en vernieuwing van Delft bijbenen? Wanneer kan de maatregel worden uitgevoerd? Is er sprake van dringende problemen die snel moeten worden opgelost, of is er voldoende tijd om aan te sluiten bij gebiedsontwikkelingen of geplande werkzaamheden?
•
Draagvlak: Hoe groot is de maatschappelijke acceptatie van de maatregel? Wordt deze breed gedragen door de Delftenaren en de belanghebbenden? Zijn de maatregelen in lijn met het bredere beleidskader van regionale en hogere overheden?
Door deze zorgvuldig af te wegen, kan er een weloverwogen keuze worden gemaakt bij het prioriteren van mobiliteitsmaatregelen.
4
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
2.2 De mobiliteitspijlers Delft heeft grote ambities op het gebied van bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid. Om deze doelen te realiseren, is er een mobiliteitstransitie nodig. We willen het mobiliteitssysteem veranderen en ruimte voor de infrastructuur in de stad beter benutten door voorrang te geven aan schone, slimme en veilige mobiliteit die de ruimte efficiënt gebruikt. Dit doen we door onder andere meer prioriteit te geven aan de voetganger en fietser. Het Mobiliteitsprogramma Delft (MPD) is opgesteld om deze transitie te realiseren en te zorgen dat alle maatregelen bijdragen aan deze doelstellingen. De belangrijkste pijlers van het MPD zijn: 1. Ruimte geven door ruimte te maken • Meer verblijfsruimte (zoals pleinen en groen) en minder ruimte voor verplaatsen; • Meer ruimte voor de voetganger en de fiets; • Ruimte maken door minder autoritten; • Ruimte maken door minder autoparkeren 2. Meer schone en actieve/gezonde verplaatsingen (lopen en fietsen) 3. Verkeersnetwerken en onderlinge samenhang aanpassen 4. Openbare ruimte verbeteren 5. Innovatieve vormen van vervoer stimuleren 6. Tegengaan vervoerarmoede (sociale aspecten van mobiliteit) 7. Verbeteren van de verkeersveiligheid Om meer mobiliteitsmaatregelen te kunnen realiseren en een grotere impact te maken, is ons streven om zoveel mogelijk gebruik te maken van mee-koppelkansen.
Dit houdt in dat maatregelen worden geïntegreerd met andere (gebieds)ontwikkelingen en projecten om zo de investeringsruimte te vergroten en meer te kunnen realiseren. Door slim werk met werk te maken, kunnen we efficiënter en effectiever werken aan de mobiliteitsuitdagingen. In de volgende paragrafen worden de belangrijkste ontwikkelingen en de mee-koppelkansen verder toegelicht.
2.3 Beleidsontwikkelingen Voetgangersbeleid Het centraal stellen van de voetganger bij de (her)inrichting van de openbare ruimte is een belangrijke stap om de mobiliteitstransitie te verwezenlijken. In de binnenstad breiden we autoluwe zones uit en sturen we bij gebiedsontwikkelingen op straatontwerpen die voldoen aan tien punten: de '10 Street Healthy Indicators,' zodat aantrekkelijke looproutes ontstaan. Maar daarmee zijn we er nog niet. Om het lopen verder te stimuleren, zijn er uitnodigende routes nodig voor voetgangers die voorzien in behoeften op wijk- en stadsniveau. Denk hierbij aan looproutes naar belangrijke voorzieningen zoals openbaar vervoer, gezondheidszorg en groen. Om een actieve ommetjes te maken in de buurt of van Station Delft Campus naar het Abtswoudse Bos. Deze routes dienen niet alleen veilig en toegankelijk te zijn, maar ook aantrekkelijk, obstakelvrij, met voldoende schaduw en hier en daar een bankje. In de komende tijd zullen we stappen zetten om ons beleid ten aanzien van voetgangers verder vorm te geven, te beginnen met lering trekken uit lopende projecten en adopteren van best practices op dit gebied.
5
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
Fietsparkeren Het Handelingsperspectief Fietsparkeren Delft vindt zijn basis in het Toekomstbeeld Fietsparkeren. Het toekomstbeeld geeft inzicht in de huidige en toekomstige fietsparkeeropgave en definieert oplossingsrichtingen, rekening houdend met de gewenste ruimtelijke kwaliteit en het voorkomen van een onevenredige druk van gestalde fietsen op de openbare ruimte. Het toekomstbeeld geeft daarnaast een inschatting in de benodigde investerings- en beheeropgave. Het gebied dat wordt toegevoegd aan de autoluwe binnenstad wordt als eerste nader uitgewerkt. Parkeertransitie We maken de binnenstad autoluwer. De voetganger krijgt maximaal de ruimte en de openbare ruimte krijgt een kwaliteitsimpuls. We halen de parkeerplaatsen in dit gebied weg en laten minder vrachtverkeer toe. In overleg met de belanghebbenden richten we de vrijkomende ruimte in voor onder andere vergroening, klimaatadaptieve maatregelen, verblijven en verbetering van het fietsparkeren. Nota Parkeernormen In 2023 actualiseren we de Nota Parkeernormen om bij nieuwe ontwikkelingen het parkeerbeleid beter te laten aansluiten op het MPD. Met dit parkeerbeleid willen we nog meer sturen op een minimale parkeervraag vanuit nieuwe ontwikkelingen door een lage parkeernorm, meer inzet op deelmobiliteit en meer eisen te stellen aan fietsparkeeroplossingen.
Daarmee leveren we een bijdrage aan de doelen uit het MPD om tot een duurzamer mobiliteitssysteem te komen. Deelmobiliteit Bij de grotere (gebieds)ontwikkelingen kunnen we met de Nota Parkeernormen bewust sturen op minder geparkeerde auto's. Maar ook in de bestaande stad zetten we in op minder geparkeerde auto's. Voor een deel doen we dat door het lopen en fietsen aantrekkelijker te maken. En in die situaties waarin een auto gewoon handig of noodzakelijk is, omdat de afstand te groot is, de spullen te zwaar of de bestemming anders slecht te bereiken is, zetten we in op deelauto’s. We gaan het beleid voor het aanbieden van deelauto's actualiseren en stellen een visie op voor de langere termijn. Op die manier kunnen we meer sturing geven aan het aanbod van deelvervoer. We zoeken daarbij naar goede combinaties tussen de bestaande stad, de gebiedsontwikkelingen en de verbinding met de regio. Duurzaam zoneren Als onderdeel van het Schone Lucht Akkoord en klimaatafspraken bereiden we strengere, wettelijk verplichte milieuzones voor. Voor de logistieke zone scherpen we de regels voor ontheffingen en venstertijden aan. De focus ligt op minder verkeer, bij voorkeur met zo licht en zo klein mogelijke voertuigen. In de komende vijf jaar werken we met een jaarlijks uitvoeringsprogramma met beleidsmatige en uitvoerende werkzaamheden die nodig zijn om de doelen te behalen.
Van beleid naar instrument De beleidsontwikkelingen die hierboven zijn beschreven, komen voort uit het MPD. De overeenkomst tussen deze ontwikkelingen is dat ze bijdragen aan de ambitie van het MPD om ‘ruimte te geven door ruimte te maken'. Het beleid en de daaruit voortvloeiende uitvoeringsinstrumenten staan niet op zich zelf. Ze maken onderdeel uit van een breed instrumentarium om de openbare ruimte anders in te richten en ruimte te geven aan andere functies. 6
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
2.4 Gebiedsontwikkelingen Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties heeft circa € 1,2 miljard beschikbaar gesteld voor de subsidiëring van nieuwe infrastructuur die randvoorwaardelijk is voor het versneld realiseren van extra woningen (versnellingsgelden). Delft heeft drie projecten ingediend die versnellingsgelden kunnen ontvangen: Schieoevers-Kabeldistrict en Nieuwe Haven, Station Delft Campus en Kop van de Buitenhof. Deze gelden zullen helpen om de gebiedsontwikkelingen in Delft te financieren. Hierdoor ontstaat de mogelijkheid om werk met werk te maken en diverse infrastructurele projecten te realiseren die bijdragen aan onze mobiliteitsambities. De toezegging van deze versnellingsgelden heeft een belangrijke aanjagende functie voor de verschillende gebiedsgerichte programma's die momenteel worden ontwikkeld. Dit betekent dat er extra middelen beschikbaar zijn om de uitvoering van deze programma's te versnellen. De uitvoeringsagenda volgt deze ontwikkelingen en het besluitvormingsproces en gebiedsplanning nauwlettend om ervoor te zorgen dat we snel op de veranderingen kunnen inspelen en de mogelijkheden benutten om de mobiliteitsambities te realiseren. De voetganger en fiets in nieuwe gebiedsontwikkelingen De voetganger krijgt bij gebiedsontwikkelingen een belangrijkere positie dan in de bestaande (woon)gebieden.
Dit komt doordat steeds minder geparkeerd wordt direct bij de woning. De noodzaak om te moeten lopen naar parkeergarages en/of mobiliteitshubs maakt het lopen in de wijk belangrijker. Om hieraan invulling te geven, en het lopen ook te stimuleren, is het belangrijk om straten te gaan ontwerpen die voldoen aan tien punten: de ‘10 Street Healthy Indicators’ zodat aantrekkelijke looproutes ontstaan. Naast de voetganger speelt ook de fiets een belangrijke rol in het verwezenlijken van de mobiliteitstransitie. Binnen de gebiedsontwikkelingen is het van essentieel belang aantrekkelijke fietsverbindingen te realiseren die aansluiten op toegankelijke fietsparkeervoorzieningen. Schieoevers (Versnellingsgelden) Aan de oevers van de Schie ontstaat een levendig, divers en kleurrijk stuk stadsdeel. Een plek waar innovatie werkelijkheid wordt. Waar duurzaamheid en nieuwe ontwikkelingen elkaar ontmoeten. Het gebied Schieoevers bestaat uit een noordelijk en zuidelijk deel. Schieoevers Noord verandert in een uniek stedelijk gebied voor wonen, werken en recreëren. Hier komen vooral bedrijven die zich richten op innovatie. Schieoevers Zuid wordt meer een industrieterrein. Hier is ruimte voor bedrijven die vanuit de milieuregels verder van woningen af moeten liggen. Om zo overlast voor bewoners te voorkomen.
Het werk-woongebied Schieoevers vormt in samenhang met de aangrenzende TU Delft Campus het innovatiedistrict. Naast de doelstellingen op het gebied van betaalbare bedrijfs-, woonruimte en onderwijsvoorzieningen, zijn een aantrekkelijke openbare ruimte met goede verbindingen belangrijke voorwaarden. Door de combinatie van wonen en werken neemt de druk op de verkeerscapaciteit en mobiliteit toe. Goede wegen en fiets- en wandelpaden zijn belangrijk om het gebied aan te sluiten op de omgeving. De realisatie van onderstaande fietsen voetgangersverbindingen dragen bij aan de goede bereikbaarheid en ontwikkeling van dit ontwikkelgebied: • •
Verbinding Gelatinetunnel-Voorhofdreef incl. rotonde Verbinding Voorhofdreef-Beatrixlaan 7
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
• • • • • • •
Gelatinetunnel Verbinding Gelatinetunnel-Gelatinebrug Gelatinebrug-Zuideinde (Schieweg Noord) Verbinding Gelatinebrug-Station Delft Campus (Schieweg Zuid) Gelatinebrug Fietsverbinding Rotterdamseweg Noord Fietsverbinding Rotterdamseweg Zuid
Station Delft Campus (Versnellingsgelden) Het stationsgebied Delft Campus wordt een veilig en modern OV-knooppunt, dat de TU Delft, Voorhof, Tanthof, Schieoevers en zelfs Midden-Delfland gaat verbinden. De komende jaren ontwikkelt het gebied zich tot een fijne plek waar meer mensen kunnen wonen en werken. Met de bouw van het station begint ook de ontwikkeling van het omliggende gebied. Een omgeving waar voorzieningen en veel duurzame innovaties komen. Zoals slimme mobiliteitsoplossingen. De volgende mobiliteitsprojecten zijn gekoppeld aan deze gebiedsontwikkeling: • • • • • • • • •
Afwaardering Tanthofdreef Opwaarderen stationsplein Opwaarderen fietsroutes Noord-Zuid Openingen in Campustunnel naar maaiveld Aanpassing verkeerslichten Tanthofdreef-Kruishuisweg Mobiliteitshub Motorenweg (autohub) Mobiliteitshub Noordkavel (fietshub) Mobiliteitshub Festo (fietshub) Mobiliteitshub Stedin Campus (fietshub)
Kop van de Buitenhof (Versnellingsgelden) In het komende decennium gaat er veel veranderen in de Reinier de Graafbuurt en Juniusbuurt. Na de nieuwbouw van het Reinier de Graafziekenhuis en het toevoegen van woningen en voorzieningen in Bethelpark gaat de gebiedsontwikkeling verder met het Basalt terrein en de Juniusbuurt. Revalidatiecentrum Basalt wil nieuwbouw realiseren in de Juniusbuurt waardoor er woningen kunnen worden toegevoegd op de vrijkomende locatie. Ook staat hier de nieuwbouw gepland voor het Delflandcollege ter vervanging van het Grotiuscollege aan de Juniusstraat. De vrij te komen kavels in de Juniusbuurt zullen de ingevuld worden met nieuwbouw voor Basalt, de Maurice Maeterlinckschool en een gemengd woonprogramma. De gebiedsontwikkeling biedt tevens kansen om de oost-west fietsinfrastructuur te verbeteren, onder andere door een betere oversteekbaarheid van de Beatrixlaan. De voorziene mobiliteitsmaatregelen in samenhang met deze ontwikkeling zijn: • • • • •
Verbinding Kop van de Buitenhof (oost-west) Versmalling Buitenhofdreef Versmalling Beatrixlaan incl. fietsoversteek naar Poptahof Aanpassing Pierre van Hauweviaduct Mobiliteitshub Kop van de Buitenhof
Ontwikkeling Gillis Delfia (Woningbouwimpuls 5e tranche) In deze buurt doen zich de komende jaren diverse ontwikkelingen voor die kansen bieden om van de Gillisbuurt een leefbare buurt te maken. Onderdeel van deze verbeteringen is de 8
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
optimalisatie van het stedelijk profiel, klimaatadaptieve maatregelen en het verbeteren van de relatie tussen publiek en privaat terrein. De volgende mobiliteitsprojecten zijn gekoppeld aan deze gebiedsontwikkeling: • • • •
Herinrichting Mozartlaan (fietsstraat) Herinrichting Chopinlaan Herinrichting Beethovenlaan (fietsstraat + bussluis) Mobiliteitshub Gillisbuurt
2.5 Delft-West en gevel-tot-gevel De gemeente Delft investeert de komende jaren flink in Delft-West om het wonen daar te verbeteren. Er zullen veel nieuwe woningen worden gebouwd in onder andere de Reiger, Mercuriusweg en rondom station Delft Campus. Winkelcentrum De Hoven zal vernieuwd worden, en bijna de hele wijk zal een nieuwe riolering krijgen en aangesloten worden op een warmtenet. Verder worden diverse woningen in de Multatulibuurt als eerste van het gas af gehaald. In Buitenhof wordt ook een warmtenet geïnstalleerd en wordt de Kop van de Buitenhof vernieuwd met verschillende woningen, scholen en voorzieningen. In TanthofWest zal de buitenruimte in het zuidelijk deel vernieuwd worden door het vervangen van de riolering en worden er nieuwbouwprojecten gerealiseerd voor twee scholen, waardoor elders in de wijk ruimte vrijkomt voor nieuwe ontwikkelingen. Bij herinrichting van wegen kijken we allereerst hoe we de voetganger kunnen faciliteren. We geven meer prioriteit en ruimte aan de voetganger en zetten in op extra verblijfskwaliteit. In Delft willen we de positie van de voetganger verbeteren en zetten we de voetganger op de eerste plaats. Lopen is immers de meest efficiënte vervoerwijze, zowel als het gaat om ruimtegebruik als om milieulast.
Delft-West beter verbinden Om de woningbouw versneld mogelijk te maken en tegelijk in te zetten op een kwaliteitsimpuls voor leefbaarheid, bereikbaarheid en klimaat is het noodzakelijk te investeren in sterke langzaam verkeer- en openbaar vervoerverbindingen. Samen met de investeringsbijdragen vanuit de WBI en de versnellingsmiddelen wordt ingezet op een samenhangend pakket aan maatregelen om dit te bereiken. Hiervoor is aanvullende subsidieaanvraag geïnitieerd (Mobiliteitsgelden) die toeziet op het versterken van de langzaam verkeersverbindingen van Delft-West. De volgende mobiliteitsmaatregelen maken deel uit van deze aanvraag: • • • • • • • • • •
Vrijliggend fietspad In de Hoven Aanpassing kruispunt vrijliggend fietspad Martinus Nijhofflaan Herinrichting kruispunt Buitenhofdreef-Martinus Nijhofflaan inclusief tram Aanpassing fietspad Buitenhofdreef Aanpassing kruispunt oost-westverbinding Buitenhofdreef Oost-westverbinding Gillis-Delfia Opwaardering Kerkpolderpad Verbeteren leefbaarheid door aantrekkelijke noord-zuid voetgangersverbindingen Buitenhof Voetgangersbrug Delfia Herinrichting van der Slootsingel 9
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
Gevel-tot-gevel De technische levensduur van het rioolsysteem in verschillende wijken loopt ten einde, waardoor de gemeente de komende jaren nieuwe riolering zal aanleggen in diverse woonstraten. Deze werkzaamheden worden vaak gecombineerd en afgestemd op de activiteiten van andere nutsbedrijven. Deze grootschalige ingreep biedt echter ook mogelijkheden om de buitenruimte toekomstbestendig te maken. Zo kunnen er bijvoorbeeld maatregelen genomen worden in het kader van klimaatadaptatie, zoals het toevoegen van meer groen, bomen en waterberging, of in het kader van de energie- en mobiliteitstransitie. Vanuit de uitvoeringsagenda benutten we deze kans om werk met werk te maken en de straten duurzaam en veilig in te richten. Zo zal er meer ruimte worden gecreëerd voor fietsers en voetgangers door bijvoorbeeld de aanleg van fietsstraten met voldoende brede trottoirs. Voorhof Om de wijk Voorhof veilig, leefbaar en bereikbaar te houden, zijn er in dit gebied verschillende ontwikkelingen gaande, waaronder onderhoud aan het riool en woningbouw. Ook wordt er gewerkt aan het aardgasvrij maken van de wijk door middel van een warmtenet en wordt er een verkeersveilige inrichting van 30km/u straten gerealiseerd met meer ruimte voor groen, voetgangers en fietsers.
Een belangrijk onderdeel hiervan is het faciliteren van een aantrekkelijke oost-west fietsverbinding tussen de Hoventunnel (fietstunnel onder de Prinses Beatrixlaan tussen de beide hoven, Voorhof en Buitenhof) en toekomstige Gelatinetunnel. Buitenhof In de wijk Buitenhof worden verschillende ontwikkelingen doorgevoerd om de leefbaarheid en bereikbaarheid te verbeteren. Zo wordt het riool vervangen en wordt bij deze vervanging de openbare ruimte gevel tot gevel meegenomen. Dit biedt de kans om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren, waarbij 30km per uur de standaard wordt en er wordt gewerkt aan een verkeersveilige inrichting met meer ruimte voor voetgangers. De Buitenhofdreef krijgt bijvoorbeeld een veiliger fietspad en er worden fietsstraten ingericht zoals de Bachsingel. Daarnaast wordt er ook een warmtenet geïnstalleerd in de wijk en wordt de Kop van de Buitenhof vernieuwd met de bouw van diverse woningen, scholen en voorzieningen. Tanthof-Oost In de eerste helft van 2023 start de gemeente met de rioolvervanging in Tanthof-Oost en daarna worden ook de straten en stoepen aangepakt. Hierbij wordt de verkeerssituatie aangepast aan de huidige maximumsnelheid van 30 km/uur en krijgen voetgangers meer ruimte. Er wordt extra aandacht besteed aan de veiligheid van de route naar de basisschool in de wijk en de bussluis in de Lepelaarstraat wordt omgebouwd tot een fietspad.
Hof van Delft In Hof van Delft - Westerkwartier gaat de gemeente delen van het riool vervangen en een nieuw hoofdriool aanleggen voor de afvoer van regenwater. Deze aanpassingen zorgen ervoor dat regenwater en grondwater snel kunnen worden afgevoerd bij extreme weersomstandigheden en dat de grondwaterstand niet te ver daalt tijdens droge periodes. Tegelijkertijd worden er mobiliteitsverbeteringen doorgevoerd, zoals de duurzaam veilige inrichting van het Westplantsoen, Adriaan Pauwstraat en de Havenstraat. Ook is aandacht voor de voetganger en wordt ingezet op obstakelvrije en voldoende brede voetpaden. Dit alles draagt bij aan een duurzaam en veilig mobiliteitsnetwerk in Hof van Delft Westerkwartier. 10
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
2.6 Financiën Investeringsbudget In de meerjarenbegroting is jaarlijks investeringsbudget beschikbaar gesteld voor de uitvoeringsagenda. Het investeringsbudget volgt hoofdzakelijk uit de investeringsagenda Adaptieve Mobiliteitsagenda 2022-2025 en Adaptieve Mobiliteitsagenda 2026-2030. Daarnaast is uit een eerder investeringsbesluit voor de verplaatsing van de tramhalte Martinus Nijhofflaan budget beschikbaar gesteld. De exploitatiebudgetten zijn buiten beschouwing gelaten. Hiermee wordt onder andere de bemensing van stallingen, fietshandhaving en inzet fietscoaches gedekt. Om de groei van het aantal gestalde fietsen in goede banen te leiden, is het Handelingsperspectief Fietsparkeren opgesteld. Een deel van de maatregelen voor de korte termijn werken we in 2024 uit en loopt parallel aan Ruimte in de Binnenstad. Voor de langere termijnstrategie voeren we een globale verkenning uit naar de mogelijkheid voor een grootschalige inpandige stallingsruimte. Subsidies Om de investeringsruimte voor de realisatie van de uitvoeringsagenda te maximaliseren, wenden we ons tot diverse financieringsbronnen. Zo worden subsidieregelingen van zowel de MRDH als de provincie en het rijk benut, en wordt actief samengewerkt met projectontwikkelaars om financiële bijdragen te verkrijgen en werk met werk te maken.
Ook combineren we de mobiliteitsmaatregelen met de gemeentelijke gevel-tot-gevel projecten en gebiedsgerichte programma’s zoals in Delft-West. Door deze samenwerkingen kunnen we de benodigde middelen bij elkaar brengen voor de realisatie van de mobiliteitsmaatregelen. Per project worden de subsidiemogelijkheden onderzocht. Van een aantal projecten is het verkrijgen van subsidie nog niet zeker en zijn we afhankelijk van definitieve besluitvorming bij partners. Mocht het nodig zijn dan managen we dit risico met actief lobbywerk. Als het uiteindelijk toch niet mogelijk is om de subsidie te verkrijgen voor een project en dit leidt tot een onacceptabele financiële tegenvaller, passen we de ambitie binnen de uitvoeringsagenda aan. Een mogelijke optie is om een ander project (deels) stop te zetten als dit nog niet gestart is. Begroting Onderstaande tabel geeft een overzicht van de verwachte investeringen en de subsidies voor de komende jaren. Het totale beschikbare investeringsbudget, i.e. kosten MPD, tot en met 2027 bedraagt € 17,5 miljoen. Op basis van de actuele financiële inzichten met betrekking tot lopende projecten, inclusief aanpassingen die bestuurlijk zijn goedgekeurd, bedraagt de geprognosticeerde investeringskosten € 29,5 miljoen. De geprognosticeerde subsidiebijdrage bedraagt € 13 miljoen.
Ten opzichte van het beschikbare investeringsbudget is ongeveer € 1 mln gereserveerd voor de projecten waarvan gezien de status nog geen (nauwkeurigere) kostenraming afgegeven kan worden. Dit geldt ook voor een aantal PM posten in de uitvoeringsagenda, zie hoofdstuk 5. Investeringen (bedragen x €1.000) Adaptieve Mobiliteitsagenda 2022-2025 Adaptieve Mobiliteitsagenda 2022-2025 - subsidie
Bedrag 17.554 -6.792
Fasering t/m 2023
2024
2025
3.024 -312
5.911 -1.538
8.619 -4.942
2026
11
2027
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2026-2030 Adaptieve Mobiliteitsagenda 2026-2030 - subsidie Mobiliteitsprogramma 2020-2021 Mobiliteitsprogramma 2020-2021 - subsidie Verplaatsing tramhalte Martinus Nijhofflaan Verpl. tramhalte Martinus Nijhofflaan - subsidie Totaal
8.196 -4.446 3.643 -1.725 165 -83 16.512
2.602 -776
4.538
6.845 -4.260
1.351 -186
2.585
1.165
1.041 -949
4.465
165 -83 3.759
Onzekerheden Binnen de context van de uitvoeringsagenda spelen diverse onzekerheden een rol die invloed kunnen hebben op de voortgang. Zo hebben we in de afgelopen jaren te maken gehad met een forse stijging van materiaalkosten, wat kan leiden tot budgetoverschrijdingen en heroverweging van projectprioriteiten. Daarnaast heeft de bouw- en infrasector te maken met een beperkte beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel in de gehele keten van opdracht, advies, engineering en aanneming, waardoor vacatures niet kunnen worden ingevuld. Het tekort aan capaciteit leidt tot hogere kosten en vertragingen bij de uitvoering van geplande projecten. Een andere bron van onzekerheid is de complexiteit rondom subsidievoorwaarden. Onzekerheden hieromtrent kunnen de definitieve bijdragen van derden beïnvloeden, wat op zijn beurt gevolgen heeft voor de financiële haalbaarheid van de agenda. De stad maken we met elkaar. Participatie is een belangrijk instrument om samen met de Delftenaren en onze partners tot goede en breed gedragen plannen te komen. De afstemming in het kader van werk-met-werk maken en het benutten van koppelkansen vereist coördinatie, samenwerking en flexibiliteit in de projectfasering en planning. Daarom monitoren we de voortgang van de uitvoeringsagenda nauwlettend.
De rapportage over de voortgang verloopt via de Planning & Control cyclus, en indien nodig sturen we bij om op koers te blijven.
12
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
3 Terugblik Dit hoofdstuk geeft een overzicht van projecten die de afgelopen 2 jaar zijn opgeleverd. Het betreft geen uitputtende lijst, maar eerder een representatieve selectie van verschillende typen maatregelen die bij hebben gedragen aan het verwezenlijken van de ambities zoals vastgelegd in het MPD. Entree van de binnenstad – fase 1 Met de herinrichting van de Oude Langendijk is fase1 van de entree van de binnenstad voltooid. Met de herinrichting heeft de Oude Langendijk een kwaliteitsimpuls gekregen met meer ruimte voor de voetganger.
Versneld voorrang voor fietsers en voetgangers Bij de verkeersregelinstallaties krijgen de fietsers meer prioriteit ten opzichte van automobilisten. Het gaat hier om de fietsoversteek bij het Bolwerk en kruispunt Nieuwe Gracht - Ireneboulevard. Ook de oversteken Molen de Roos en Schoolstraat zijn aangepakt. Hierdoor zijn de wachttijden voor fietsers bij verkeerslichten korter geworden. De oversteekbaarheid voor fietsers is verbeterd door deze doelgroep meer prioriteit te geven in de regeling. Voor voetgangers hebben we tevens verschillende verbeteringen doorgevoerd. Zo hebben we bijvoorbeeld maatregelen genomen om de veiligheid en het gemak van oversteken te vergroten. Op de kruising Beatrixlaan - Westlandseweg faciliteren we bijvoorbeeld een langere groentijd voor overstekende groepen, zoals klassen met kinderen. Daarnaast hebben we bij de kruisingen Westlandseweg - Voorhofdreef en Zuidwal - Ezelsveldlaan rateltikkers toegevoegd, waardoor ook visueel gehandicapten veiliger kunnen navigeren bij het oversteken. Deze aanpassingen dragen bij aan een meer voetganger-vriendelijke omgeving en een verbeterde algehele verkeersveiligheid.
13
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
Julianalaan midden Met de nieuwe ontsluitingsstructuur voor autoverkeer via de Mijnbouwstraat is de functie van Julianalaan midden als doorgaande route komen te vervallen. Julianalaan midden heeft nu een kwaliteitsimpuls gekregen met meer ruimte voor groen, voetgangers en een nieuwe solitaire fietsverbinding tussen Poortlandplein en Michiel de Ruyterweg.
Verbreding fietspad Buitenwatersloot In 2022 is de verbreding van het fietspad Buitenwatersloot noordzijde afgerond. Hiermee is de druk gebruikte verbinding van en naar het centrum van Den Hoorn voor fietsers veiliger gemaakt. Versmalling Voorhofdreef In 2022 is de Voorhofdreef versmald naar 2x1. Hiermee is de Voorhofdreef verkeersveiliger geworden met lagere rijsnelheden. Ook is hiermee de oversteekbaarheid voor voetgangers verbeterd.
14
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
Aansluiting fietstunnel Delft Campus op omgeving Vanuit het project PHS is een fietstunnel gerealiseerd op station Delft Campus. Met dit project is de fietstunnel goed aangesloten op het bestaande fietsnetwerk in de omgeving.
Rotonde Schoemakerplantage Om de ontsluiting van de Professor Schoemakerplantage te waarborgen is de kruising Schoemakerstraat –Stieltjesweg heringericht tot een rotonde. Naast dat deze rotonde de bereikbaarheid van dit gebied verbetert, draagt deze herinrichting ook bij aan de verkeersveiligheid voor met name fietsers.
Mobiliteitshub Nieuw Delft In Nieuw Delft is deelmobiliteit in concessievorm uitgegeven. Door deelmobiliteit op deze manier in te richten, waarborgen we als gemeente de beschikbaarheid van deelmobiliteit op het moment dat de woningen worden opgeleverd. In de tussentijd zijn de vervoermiddelen beschikbaar voor de bestaande wijk. 15
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
Verkeersveiligheid Delflandplein Om de verkeersveiligheid te verbeteren is eind 2022 het fietspad rondom Delflandplein gewijzigd in een éénrichtingen fietspad. Uit onderzoek bleek dit de enige korte termijn maatregel die kan zorgen voor een substantiële afname van het aantal ongevallen.
Reinier de Graafweg De Reinier de Graafweg is doorgetrokken en heringericht met een vrijliggend fietspad en een vrije OV-baan. Met deze aanpassing is een nieuwe westelijke ontsluitingsroute ontstaan. Dit biedt ruimte om de oorspronkelijke route langs de Buitenwatersloot af te waarderen naar 30km/u weg met meer ruimte voor de fiets.
Fietsstraat Adriaan Pauwstraat Om het fietsgebruik te bevorderen is de Adriaan Pauwstraat recent heringericht tot fietsstraat. Om de verkeersveiligheid te verbeteren is daarnaast de snelheid afgewaardeerd van 50km/u naar 30km/u. Naast deze straat worden de Hugo de Grootstraat en Colijnlaan heringericht tot fietsstraat. Samen met de fietsstraat Havenstraat ontstaat uiteindelijk een 16
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
nieuwe aantrekkelijke fietsroute vanuit de westkant van Delft naar de binnenstad en het station Delft. Duurzaam veilige inrichting Nieuwe Plantage In 2022 heeft de Nieuwe Plantage aan de binnenstadzijde een duurzaam veilige inrichting gekregen waarbij het asfalt is vervangen voor elementverharding en de rijbaan een smaller profiel heeft gekregen. Verkenning Kalverbos Er is een integrale toekomstvisie opgesteld voor het Kalverbos. Op deze manier kunnen de verschillende initiatieven en projecten in dit gebied op elkaar worden afgestemd, zodat ze samen een samenhangende en aantrekkelijke noordelijke stadsentree vormen. De visie biedt leidraad voor de diverse sectorale ingrepen over een langere periode. Op basis van deze visie kan er nu gewerkt worden aan een voorlopig ontwerp, waarin het verwijderen van de tramsporen (trailtrack) en de afwaardering van het kruispunt Wateringseweg-Nieuwe Plantage een onderdeel vormen. Verkenning N470 Er is een verkenning uitgevoerd in samenwerking met de Provincie Zuid-Holland. Op basis hiervan zien wij op korte termijn (de komende 10 jaar) geen verdere aanpassingen aan de Kruithuisweg, afgezien van de reeds aangekondigde verlaging van de maximumsnelheid van 100 naar 80 km/u op het gedeelte tussen het Kruithuisplein en de Voorhofdreef, en eventuele optimalisaties van verkeersregelingen.
De Provincie en de gemeente zullen verdere stappen ondernemen op korte, middellange en lange termijn in het kader van het Toekomstperspectief Innovatiedistrict Delft.
17
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
4 Actualisatie De Adaptieve Mobiliteitsagenda (AMA) is een levend document dat zich voortdurend aanpast aan veranderende omstandigheden. Dit doen we om adequaat te kunnen inspelen op de dynamiek van de stad en de ontwikkelingen die plaatsvinden. Deze ontwikkelingen kunnen betrekking hebben op beleid of gebiedsontwikkelingen, veranderde investeringskosten, financieringsbronnen en planning. Het kan hierdoor voorkomen dat sommige projecten urgenter worden en daardoor een hogere prioriteit krijgen. Het omgekeerde kan natuurlijk ook gebeuren. In dit hoofdstuk gaan we dieper in op de belangrijkste aanpassingen die zijn doorgevoerd in de uitvoeringsagenda.
4.1 Wijzigingen Hieronder volgt een korte samenvatting van de voornaamste wijzigingen op de lopende agenda. In Bijlage 2 zijn factsheets opgenomen die per project aanvullende informatie verstrekken over de huidige status van de individuele projecten. Fietsecoduct Metropolitane fietsroute Met de ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst in 2021 is er een belangrijke stap gezet richting de realisatie van de metropolitane Fietsroute tussen Delft en Rotterdam Alexander. Deze route omvat enkele complexe schakels waaronder een fietsecoduct over de A13. Omdat de realisatie van het fietsecoduct en daarmee een groot deel van de benodigde investeringsbudgetten pas na 2027 nodig zullen zijn, is besloten om met het vrijgekomen investeringsbudget andere mobiliteitsprojecten te financieren.
N.B. Het is belangrijk op te merken dat de verschuiving van de benodigde middelen voor de realisatie van het fietsecoduct over de A13 direct beslag legt op de beschikbare middelen voor de investeringsagenda t/m 2030. Deze verschuiving is noodzakelijk vanwege de reeds ondertekende samenwerkingsovereenkomst metropolitane fietsroute Delft - Rotterdam Alexander. Deze verschuiving heeft dus gevolgen voor de prioritering en uitvoering van andere projecten op deze agenda. Verbreding fietspad Michiel de Ruyterweg De Michiel de Ruyterweg vormt een belangrijke fietsroute tussen de binnenstad en de TU Campus, maar het huidige smalle fietspad van 3 meter breed kan het groeiende aantal fietsers niet veilig accommoderen. Dit veroorzaakt verkeersveiligheids- en bereikbaarheidsproblemen, vooral voor het autoverkeer vanuit de Zeeheldenbuurt. Na onderzoek blijkt dat een herinrichting als fietsstraat niet geschikt is. De oplossing omvat de verbreding van het fietspad en het creëren van veilige oversteekruimte voor gemotoriseerd verkeer vanuit de Zeeheldenbuurt. Dit heeft ook te maken met de ontwikkeling van Gele Scheikunde. Hierdoor is de projectscope aangepast. De verbreding van het fietspad tussen de Kanaalweg en Jaffalaan wordt gefaseerd in de zomers van 2024 en 2025 uitgevoerd. Huidige fase (uitvoeringsjaar) Kosten
Voorbereiding (2024-2025) Totale projectkosten € 960.000,18
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
Financiële dekking
Benodigd budget MPD € 480.000,50% subsidie
Delflandplein – ontsluiting Mythologybuurt Eind 2022 zijn het verkeersveiligheidsonderzoek en de bijbehorende maatregelen op het Delflandplein afgerond. Nu geldt eenrichtingsverkeer voor fietsers op de rotonde. Momenteel zijn we bezig met de voorbereiding van maatregelen zoals de fietsoversteek Papsouwselaan-Mercuriusweg en een nieuwe alternatieve fietsroute via de Vulcanusweg naar Nieuw Delft. Deze wijzigingen vereisen echter een herziening van de ontsluitingsstructuur voor gemotoriseerd verkeer uit het noordoostelijke deel van Voorhof (Mythologybuurt), wat nog verder onderzocht moet worden. Deze tussenstap dient eerst opgepakt te worden. Daarna wordt, conform eerdere afspraken met de raad, de voorrang van de fietsoversteek Papsouwselaan- Mercuriusweg omgedraaid. Huidige fase (uitvoeringsjaar) Kosten
Onderzoek en voorbereiding (2024-2025) Totale projectkosten € 550.000,-
Financiële dekking
Benodigd budget MPD € 350.000,30% subsidiebijdrage
Veilige schoolomgeving Vanuit het MPD zetten we in op projecten die bijdragen aan verbetering van de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid. Vooral voetgangers en fietsers profiteren hiervan. In 2024 werken we onder andere aan een pilot veilige schoolomgeving bij vijf scholen. Hiermee geven we invulling aan de motie 4.1.29 – Veilig op de fiets. Huidige fase (uitvoeringsjaar) Kosten
Voorbereiding (2024) Totale projectkosten € 100.000,-
Financiële dekking
Benodigd budget MPD € 100.000,0% subsidiebijdrage
4.2 Nieuwe projecten Uitvoeringsagenda fietsparkeren Vanuit het toekomstbeeld fietsparkeren wordt de komende jaren gewerkt aan de realisatie van extra stallingscapaciteit voor fietsen in de binnenstad. Dit bestaat uit geclusterde parkeervoorzieningen bovengronds en ondergrondse stallingsruimte. Vooruitlopend op de realisatie van ondergrondse stallingen worden tijdelijk bovengrondse inpandige stallingen ingericht. De actualisatie van de Adaptieve Mobiliteitsagenda vraagt extra middelen voor het fietsparkeren in de binnenstad. Voor 2024 wordt € 660.000 voorzien. Dit budget is om acties uit de fietsparkeerstrategie direct op te pakken en betreft een voorbereidingskrediet voor de nog uit te werken middellange en langetermijnmaatregelen. Op de korte termijn gaan we aan de slag met de aanpak van urgente knelpunten op locaties waar gestalde fietsen de doorgang voor hulpdiensten belemmeren. Ook voetgangers profiteren hiervan. 19
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
Huidige fase (uitvoeringsjaar) Kosten
Voorbereiding (2024-2025) Totale projectkosten € 660.000,-
Financiële dekking
Benodigd budget MPD € 660.000,0% subsidiebijdrage
Fietsstad Delft Om de bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid in Delft te vergroten, en tegelijkertijd ruimte te bieden aan de groei van de stad, is het essentieel om onze mobiliteitskeuzes aan te passen. Dit geldt zowel voor de ruimte die deze keuzes innemen als voor de impact op het milieu. Fietsen vormt de hoeksteen van onze mobiliteitstransitie. Delft heeft als eerste stad in Nederland een uitgebreid fietsnetwerk geïntroduceerd. Toch komen we met enkel een goed netwerk niet verder. Er is meer samenwerking en bewustwording nodig om te voorkomen dat we tegen de grenzen van ons mobiliteitssysteem aanlopen. Om deze reden starten we het project "Fietsstad Delft". Het doel van het project is drievoudig: • • •
Het prominenter positioneren van Delft als fietsstad. Het stimuleren van onze partners om bij te dragen aan een versnelling in deze transitie door aan te sturen op aanpassingen in onze mobiliteitskeuzes. Het vergroten van het bewustzijn van de voordelen van fietsen met betrekking tot gezondheid, leefbaarheid en duurzaamheid.
Om deze doelstellingen te bereiken, hanteren we een geïntegreerde aanpak. We voorzien de stad van meer uitleg en inzicht in de fietsgerelateerde projecten die we uitvoeren, en laten zien hoe deze bijdragen aan de stedelijke ambities. We versterken onze samenwerking met partners door gezamenlijke activiteiten te organiseren en hierover te communiceren. Bovendien gaan we de stad, de bewoners en belanghebbenden, actief betrekken, om een dieper begrip te krijgen van de fietsbeleving en meer mogelijkheden te bieden om suggesties ter verbetering aan te dragen. Huidige fase (uitvoeringsjaar) Kosten
Voorbereiding (2024-2025) Totale projectkosten € 150.000,-
Financiële dekking
Benodigd budget MPD € 150.000,0% subsidiebijdrage
Aansluiting Rotterdamseweg- Kruithuisweg De fietsverbinding tussen de Rotterdamseweg en Kruithuisweg heeft een beperkte breedte en een forse helling. Daarnaast zit er een scherpe bocht in de helling. Dit zorgt voor onveilige situatie. Door de helling te verlengen en de bocht flauwer te maken wordt de verbinding comfortabeler en veiliger voor zowel voetgangers als fietsers. Huidige fase (uitvoeringsjaar)
Ontwerp en voorbereiding (2025-2026) 20
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
Kosten
Totale projectkosten € 200.000,-
Financiële dekking
Benodigd budget MPD € 100.000,50% subsidiebijdrage
Planvorming ontbrekende schakels Door diverse gebiedsontwikkelingen en onderhoudsprojecten ontstaan er in het mobiliteitsnetwerk van Delft aansluitingsvraagstukken en ontbrekende schakels. Het beeld van de situatie is echter nog niet compleet, omdat er onzekerheden bestaan over de planning en de financieringsmogelijkheden vanuit de verschillende gebiedsontwikkelingen, zie hoofdstuk 2. Op basis van een voorlopige inventarisatie zijn er echter al enkele belangrijke punten naar voren gekomen. Zo moet er bijvoorbeeld nog een verbinding worden gemaakt tussen de Gelatinebrug en Gelatinetunnel en moet de aansluiting van de Gelatinetunnel op de Voorhof worden verbeterd. Ook moet er aandacht worden besteed aan de Krakeelpolderweg ten zuiden van de Buitenwatersloot, de rotonde Adriaan Pauwstraat en de kruising Hugo de Grootstraat Westplantsoen. Ook kan met het opwaarderen van de Pijpering tot fietsstraat een aantrekkelijke Oost-West fietsroute ontstaan vanaf Kerkpolder tot aan het TU-gebied. Er moet nog verder onderzoek worden gedaan om de precieze scope van deze maatregelen en de benodigde investeringskosten in beeld te brengen. Huidige fase (uitvoeringsjaar) Kosten
Onderzoek (2024-2027) € 200.000,-
Financiële dekking
Benodigd budget MPD € 200.000,0% subsidiebijdrage
Verkennende studieprojecten strategische agenda In de uitvoeringsagenda MPD 2020-2040 is een strategische agenda opgenomen. Dit betreffen infrastructurele projecten met vaak stadsbreed of regionaal belang. Dit zijn projecten waarvoor grote investeringen nodig zijn. Ter voorbereiding op realisatie van de strategische projecten is onderzoeksbudget nodig waarmee de noodzakelijke verkennende studies (incl verkenning financiële strategie) kunnen worden uitgevoerd. Dit betreft onder andere: •
•
• • • •
Fietsparkeerstrategie station Delft: samen met NS en ProRail dient de prognose van de fietsparkeerbehoefte voor de stationsstallingen herijkt worden en onderzocht worden hoe naar de toekomst toe kan worden voorzien in de stallingsbehoefte. Verkenning naar implementatie 1e 24u gratis stallen regime maakt hier onderdeel vanuit. Studie verplaatsing tramhalte Diepenbrockstraat en reconstructie kruispunt Pierre van Hauwelaan/Buitenhofdreef in relatie tot de ombouw van tramlijn 1 t.b.v. nieuwe tramvoertuigen. Onderzoek naar alternatief parkeren vrachtwagens langs de Schie Voorbereiding Gelatinetunnel Onderzoek naar ruimte voor voetgangers en fietsers op de Rotterdamseweg. Prinses Beatrixlaan: er dient een integrale gebiedsvisie te worden opgesteld waar mobiliteit een onderdeel van is. 21
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
• • •
Fietstunnel onder Kruithuisweg. Het uitwerken van een netwerkanalyse en visie op het Openbaar Vervoer dat dient als input voor de nieuwe rail- en busconcessies. Studie naar de verlenging van de Leeghwaterstraat naar het Kluyverpark als onderdeel van de integrale studie voor het sportcluster in relatie tot onder andere studentenhuisvesting op de campus van de TU. Huidige fase (uitvoeringsjaar) Kosten
Onderzoek (2023-2027) Totale projectkosten € 250.000,-
Financiële dekking
0% subsidiebijdrage Benodigd budget MPD € 250.000,-
22
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
5 Uitvoeringsagenda 5.1 Wat gaan we doen? Voetganger op één In het Mobiliteitsplan Delft (MPD) staat de voetganger op de eerste plaats. Lopen is de meest efficiënte vorm van vervoer, zowel wat betreft ruimtegebruik als milieu-impact. Het is niet alleen een belangrijk onderdeel van een ketenverplaatsing, waarbij men bijvoorbeeld lopen en het gebruik van fiets of trein combineert, maar ook als een zelfstandige manier van verplaatsen binnen de wijk, naar het winkelcentrum of de huisarts. Hoewel voetgangers in principe vrij zijn om overal te lopen, zijn er specifieke gebieden waar we extra aandacht en prioriteit willen geven aan hun behoeften. Denk bijvoorbeeld aan de looproutes naar stations, de Binnenstad, en het gebied rondom winkelcentrum De Hoven en het groen in en om de stad. Om het lopen aantrekkelijker en veiliger te maken sluiten we vroegtijdig aan bij projecten om bij de (her)inrichting van routes en verblijfsruimtes het gebruik door de voetganger centraal te stellen. Om hieraan invulling te geven, en het lopen ook te stimuleren, is het belangrijk om straten te gaan ontwerpen die voldoen aan tien punten: de ‘10 Street Healthy Indicators’ waarmee de koppeling wordt gemaakt met thema’s als beleving, luchtkwaliteit, verkeersveiligheid en toegankelijkheid. De mobiliteitsmaatregelen die hoofdzakelijk op voetgangers zijn gericht: •
•
•
•
•
Ruimte in de binnenstad: We breiden het autoluwplus-gebied uit in het Zuidwestelijk deel van de binnenstad. De voetganger krijgt hier maximaal de ruimte en de openbare ruimte krijgt een kwaliteitsimpuls. We halen parkeerplaatsen in dit gebied weg en laten minder vrachtverkeer toe. In overleg met de bewoners en andere belanghebbenden richten we de vrijkomende ruimte in voor onder andere vergroening, verblijven en verbetering van het fietsparkeren. Entree Binnenstad: In vervolg op de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit op de Oude Langendijk bereiden we de herinrichting voor van de Binnenwatersloot en Peperstraat. Hierin nemen we de complexe situatie mee van het wegvak tussen de Westvest en de toegang naar de binnenstad vanuit de Phoenixstraat. Phoenixstraat: Door de herinrichting van de parallelweg Phoenixstraat, vanaf Binnenwatersloot tot aan de Phoenixgarage, creëren we ruimte voor een prettigere route voor voetgangers Barbarasteeg: De voetgangersverbinding van station Delft naar de Barbarasteeg functioneert niet optimaal. Er is geen duidelijk aangegeven looproute, wat leidt tot veel voetgangers die diagonaal oversteken over de trambaan. Dit project heeft als doel een logische en veilige looproute te realiseren en de oversteekbaarheid te verbeteren. Ireneboulevard: Met het afwaarderen van de Ireneboulevard maken we ruimte om de oversteekbaarheid voor voetgangers te verbeteren.
Hierdoor ontstaan aantrekkelijkere looproutes richting station Delft en wordt een betere aansluiting door het park gefaciliteerd.
23
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
•
•
Hooikade: Als onderdeel van het project Metropolitane Fietsroute worden voorbereidingen getroffen om een ontbrekende voetgangersverbinding te maken tussen de Hooikade en de onderdoorgang met de Zuidwal naast de Westersingelgracht. Delft Campus: De looproutes naar station Delft Campus maken onderdeel uit van het hoofdnet voor voetgangers. We zetten in op de kwaliteitsverbetering van de voetgangersverbindingen door deze hoogwaardig te maken met herkenbare, veilige en comfortabele aansluitingen naar station Delft Campus.
Fietsinfrastructuur Delft is een echte fietsstad. Om dit verder uit te bouwen, willen we dat het fietsnetwerk voldoende kwaliteit heeft. Dit betekent dat het netwerk een herkenbare uitvoering heeft, vlak is en voldoende ruimte biedt om de soms grote fietsstromen te kunnen verwerken. Voor de kwaliteitsnetten zetten we bovendien in op een vlotte doorstroming door conflicten met overige weggebruikers zo veel mogelijk te vermijden en bij kruisingen de fietser meer prioriteit te geven. Onderstaande projecten zijn hoofdzakelijk gericht op de fietsers: •
•
•
•
Uitvoeringsagenda Fietsparkeren: Om de groei van het aantal gestalde fietsen in goede banen te leiden, is de Uitvoeringsagenda Fietsparkeren opgesteld. De fietsparkeeropgave is hierin inzichtelijk gemaakt met de benodigde stappen, investeringsopgave en beheeropgave. Een deel van de maatregelen voor de korte termijn werken we in 2024 uit en loopt parallel aan Ruimte in de Binnenstad. Voor de langere termijnstrategie voeren we in 2024 een globale verkenning uit naar de mogelijkheid voor een grootschalige inpandige stallingsruimte. Met NS en ProRail werken we aan veilige en toekomstbestendige stallingen die efficiënt benut worden. Daarbij kijken we ook naar het samenspel tussen stallingsbehoefte en aanbod deelmobiliteit (en deelmobiliteitshubs). Michiel de Ruyterweg: Om de grote fietsstromen op de Michiel de Ruyterweg goed te kunnen faciliteren, moet het bestaande fietspad verbreed worden. Ook zijn aanpassingen nodig om vanuit de Zeeheldenbuurt veilig de fietsstroom te kunnen doorkruisen. Metropolitane Fietsroute Delft-Rotterdam Alexander: In 2022 is de samenwerkingsovereenkomst voor de Metropolitane Fietsroute (MFR) Delft Rotterdam-Alexander ondertekend. Delen van de route, zoals de Schieweg worden nu verder uitgewerkt. In de overeenkomst zijn een aantal complexe schakels benoemd. Voor Delft zijn dit de Gelatinebrug en Ecofietsbrug over de A13.
Deze onderdelen doorlopen een afzonderlijk ontwerptraject en zal de uitwerking een langere doorlooptijd kennen. Metropolitane Fietsroute Delft-Naaldwijk: Voor de MFR Delft - Naaldwijk wordt een inpassingsvisie opgesteld; het streven is om voor deze route in 2023 een samenwerkingsovereenkomst te tekenen.
Verkeersveiligheid en inclusiviteit Een randvoorwaarde voor mobiliteit is dat je je op een veilige manier door de stad kunt bewegen. Delft heeft bewust gekozen voor een proactieve en risicogestuurde benadering van verkeersveiligheid. Rond het jaar 2000 hebben we een belangrijke stap gezet in het verbeteren van de verkeersveiligheid door bij het ontwerp van wegen de nadruk te leggen op verblijven bij een snelheidslimiet van 30 km/u en verplaatsen bij 50 km/u. De infrastructuur is nog niet volledig op deze principes afgestemd. Zo zijn er nog steeds veel erftoegangswegen 24
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
met asfaltbestrating, zoals in Voorhof en Tanthof. Bovendien zijn er gebiedsontsluitings- en wijkontsluitingswegen met fietsstroken waar fietspaden nodig zijn. Daarom gaan we door met Duurzaam veilige weginrichting, zowel op wijkontsluitingswegen als in verblijfsgebieden. In deze planperiode geven onder andere uitvoering aan de volgende projecten: •
•
•
•
Kalverbos e.o. afwaardering Wateringsevest: Project betreft een herinrichting van het kruispunt nabij Kalverbos (Wateringsevest- Vrijenbanselaan) waarbij deze compacter en verkeersveiliger en met meer ruimte voor groen wordt heringericht. Flankerende maatregelen Delflandplein: In het MPD zetten we ons in het kader van “Maak van een nul een punt” in op het voorkomen van verkeersslachtoffers. Met de uitvoering van diverse mobiliteitsmaatregelen moet de verkeersveiligheid van het Delflandplein worden verbeterd. De aanpassing van de rijrichtingen voor fietsers op de rotonde was de eerste stap en verdere verbeteringen volgen. Duurzaam veilige inrichting: In 2040 moet Delft duurzaam veilig zijn ingericht en willen we meer ruimte voor de fietsers en voetgangers creëren. Dit betekent dat we de infrastructuur op tal van punten moeten aanpassen. In Hof van Delft en grote delen van Delft-West wordt het riool vervangen waarbij de openbare ruimte van gevel tot gevel wordt meegenomen. Dit biedt kansen om met deze vervanging de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren en veiliger in te richten voor fietsers en voetgangers. Op die manier werken we niet alleen aan de doelstellingen van het MPD, maar dragen we ook bij aan een gezonde en leefbare wijk waar de kans op ontmoeting meer centraal komt te staan.
Verkeersveiligheid en doorstroming: Met quick wins lossen we knelpunten op in verkeersveiligheid voor voetgangers en fietsers. In 2024 starten we met de pilot veilige schoolomgeving bij vijf scholen. Daarmee geven we invulling aan motie 4.1.29. We willen daarnaast scholen in de Voorhof bij deze pilot te betrekken vanuit de gevel-tot-gevel aanpak en zo meer scholen en leerlingen te bereiken bij dit verkeersveiligheidsproject.
Het verbeteren van de toegankelijkheid van trottoirs, oversteekplaatsen en openbare voorzieningen bevordert tevens de inclusiviteit doordat mensen met mobiliteitsbeperkingen zich beter en veiliger kunnen verplaatsen. Denk hierbij aan maatregelen als het aanbrengen van geleidemarkering zoals onlangs bij Bolwerk, zebrapaden, rateltikkers en verbeteren van de vindbaarheid en toegankelijkheid van haltes voor slechtzienden. Openbaar vervoer De coronacrisis heeft een flinke impact op het OV: er is nog geen herstel naar het oorspronkelijke aantal reizigers en het OV heeft daarnaast te kampen met personeelstekorten en hoge energielasten. Voor de korte termijn zet de MRDH vooral in op het behoud van het OV-systeem. Voor de langere termijn willen we samen met de MRDH en de concessiehouders kijken naar het versterken van het OV-systeem en de daaraan gerelateerde investeringen. In dat licht ontwikkelen we in 2024 een netwerkvisie voor het openbaar vervoer in Delft. Het openbaar vervoer moet een inclusief systeem zijn met aandacht voor de behoefte aan mobiliteit voor alle doelgroepen. Naast deze lokale visie op het OV-netwerk in Delft, werken we samen met de MRDH, HTM en betrokken gemeenten aan een lijnennetstudie voor het OV-netwerk in de Haagse regio. De aanleiding hiervoor zijn de ontwikkelingen in de Binckhorst en tramlijn 1.
Ook de verplaatsing van de tramhalte Martinus Nijhofflaan is gekoppeld aan de aanpassingen van tramlijn 1. 25
Adaptieve Mobiliteitsagenda 2040
Duurzaamheid We geven prioriteit aan schone en actieve vormen van verplaatsen. We doen dit in samenhang met het Schone Lucht Akkoord en het Programma Duurzame Mobiliteit van de MRDH. Als onderdeel van het Schone Lucht Akkoord en klimaatafspraken voeren we op 1 januari 2025 een nul-emissiezone in voor binnenstadlogistiek. In 2024 treffen we de voorbereidingen, waaronder de juridische borging, de handhaving en de communicatie naar de belanghebbenden. Tot 2030 bestaand er verschillende overgangsregelingen. De invoering moet leiden tot schonere en stillere binnenstad. Naast schonere voertuigen zetten we met flankerend beleid in op minder voertuigbewegingen. Deelmobiliteit draagt bij aan het verduurzamen van de stad. Deelvoertuigen worden efficiënter gebruikt en door het delen van vervoermiddelen is minder parkeer- en stallingsruimte nodig. Voor deeltweewielers hebben we sinds 2022 een vergunningstelsel. Voor de bestaande wijken constateren we dat het huidige beleid voor deelauto's niet meer aansluit bij de doelstellingen van het MPD. We actualiseren het beleid om meer sturing te kunnen geven aan het aanbod. Daarbij maken we gebruik van de kennis die we op doen bij de mobiliteitshub in Nieuw Delft en zoeken we verbinding tussen de bestaande stad en gebiedsontwikkelingen. Ten behoeve van parkeren van (deel)voertuigen bij nieuwe ontwikkelingen actualiseren we de Nota Parkeernormen.