4. Handelingen gemeenteraadsvergadering 1 april 2026

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

VIERDE VERGADERING op woensdag 1 april 2026 om 16.00 uur Overzicht van de verhandelende punten Reg.nr. 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63

Opening en mededelingen Installatie raadsleden Vaststellen agenda Benoemingen Benoeming en installatie commissieleden door middel van het afleggen van de eed of de verklaring en belofte Benoeming leden en voorzitter commissie Rekening en Audit Benoeming plaatsvervangend voorzitter van de raad Benoeming voorzitters en plaatsvervangend voorzitters van de Raadscommissies, inclusief benoeming voorzitter en plaatsvervangend voorzitter van het Presidium Benoeming leden Werkgeverscommissie Benoeming vertegenwoordigers in diverse gemeenschappelijke regelingen Bespreekagenda Duidingsdebat aan de hand van het verslag van de verkenner Sluiting

1

Pag.nr.

2614176

2 3 8 8 8

2614183

12

2614184 2614185

12 12

2614186 2614187

13 13

2614175

2614180 2614188

14 14 72

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

Voorzitter: de heer A. Pechtold, burgemeester. Aanwezig zijn: de heren Analikwu en Van Beest, mevrouw Van den Berg, mevrouw Bovelander, de heer Brink, mevrouw Elsinga, mevrouw Gaal, de heer Gommers, mevrouw Grobben, de heren Groeneveld, Hombergen, Jaff en De Jong, mevrouw De Jongh Swemer, mevrouw Koek, de heren Krishnasing en Kuindersma, mevrouw Legtenberg, de heer Molkenboer, mevrouw Osepa, de heer Paas, mevrouw PicoRikers, mevrouw Reyes Pichardo, de heren Van Rij en De Rijk, mevrouw Romeijnders, de heren Sarkisian, Schuurman en Van der Sluis, mevrouw Stehouwer, de heren Stap en Stoop, mevrouw Timmer, mevrouw Van Velzen, de heren Visser en Van Warmerdam, mevrouw Wessels, de heer Wiegman en mevrouw Zinkweg. Aanwezige wethouders: mevrouw Gooijer, mevrouw Huijsmans, mevrouw Schrederhof, de heer Van Vliet en mevrouw Zwart. Raadsgriffier: de heer J. Mimpen. 51. Opening en mededelingen. De VOORZITTER: Dames en heren. De verkiezingen liggen achter ons. Er is campagne gevoerd, er zijn verschillen uitvergroot, standpunten zijn aangescherpt en de kiezers hebben gesproken. Daarmee begint vandaag een nieuwe periode. De tijd van contrast maakt plaats voor de tijd van verantwoordelijkheid. In de afgelopen weken werd duidelijk waarin u van elkaar verschilt.

Dat is gezond, want democratie zonder verschil is geen democratie, maar vanaf vandaag telt iets anders zwaarder: hoe wij met die verschillen omgaan. U bent gekozen om richting te geven aan deze stad, om keuzes te maken over wonen, voorzieningen, mobiliteit, duurzaamheid, veiligheid, economie. Dat vraagt om scherpte. Laat mij daar helder over zijn: ik hoop op een raad die het debat scherp voert, maar over de inhoud, minder over procedures, spreektijden of de vorm en meer over waar u voor staat, wat u wilt veranderen en wat Delft nodig heeft. Ik heb het afgelopen halfjaar mogen ervaren dat deze gemeenteraad in staat is om verschillen te overbruggen zonder ze te ontkennen. Dat is een kracht, maar democratie mag ook schuren. Het hoeft niet altijd braaf te zijn. Wat ik u toewens, is dat u het debat aandurft, dat u helder bent, dat u moties begrijpelijk maakt voor de stad waarvoor u ze schrijft. Laat ik scherp zijn. In elke motie wordt verwezen naar de beraadslagingen, naar wat er die avond in de raadsvergadering is besproken. Dan verbaast het me soms dat er weken voor de raadsvergadering al moties worden voorbereid. Dat vind ik jammer. Moties die gebruikt worden om de inhoud van collegebrieven bij te sturen, verliezen daarmee aan spontaniteit en actuele kracht. Beste raad, het is aan u. Het is aan u om uit te leggen wat uw keuzes betekenen voor de inwoners.

De verkiezingen waren het moment van oordeel. Nu begint het moment van besluit. Delft is een stad met geschiedenis en met ambitie, een stad die dromen omzet in daden, een stad die niet bang is voor de toekomst, ook niet als die onzeker is. Aan u de taak om die lijn voort te zetten. Niet winnen van elkaar, maar werken voor de stad. Ik kijk zeer uit naar de nieuwe periode met deze nieuwe raad. Dank u wel. 2

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

(Geroffel op de tafels) Hierbij open ik deze bijzondere raadsvergadering. Hartelijk welkom aan alle leden van de raad, de leden van het college, de ambtelijke ondersteuning en de aanwezigen op de publieke tribune. Ook van harte welkom aan alle mensen die vanuit huis met ons meekijken en -luisteren. Dat kan, zoals u weet, via onze eigen webcast of via Omroep Delft. Dit is een bijzondere raadsvergadering, omdat dit uw eerste raadsvergadering is. Dat betekent dat we straks beginnen met uw installatie door middel van het afleggen van de eed of de verklaring en belofte, nog voordat we de agenda gaan vaststellen, want dat kan pas nadat u bent geïnstalleerd. Er zijn geen afmeldingen voor deze vergadering ontvangen. Bij een eventuele hoofdelijke stemming beginnen we vanavond bij stemnummer 33. Dat is mevrouw Timmer van de ChristenUnie. De fractie van GroenLinks-PvdA heeft in verband met de landelijke naamswijziging aangegeven vanaf vandaag een nieuwe naam te dragen, PRO. Van harte gefeliciteerd met deze naam als gevolg van een fusie. 52. Installatie raadsleden door middel van het afleggen van de eed of de verklaring en belofte. De VOORZITTER: U bent gisteren allemaal al toegelaten tot de raad. We hoeven op basis van het onderzoek van de commissie Onderzoek geloofsbrieven dus geen toelatingsbesluit te nemen. We gaan eerst over tot het afleggen van de eed.

In totaal willen twaalf personen de eed afleggen. Om dat een beetje overzichtelijk te houden, doen we dat in twee groepjes van zes op alfabetische volgorde. Ik verzoek daarom de volgende toekomstige raadsleden naar voren te komen: de heer Brink (STIP), mevrouw De Jongh Swemer (Hart voor Delft), de heer Molkenboer (STIP), mevrouw Osepa (PRO), de heer Van Rij (Forum voor Democratie) en de heer De Rijk (PRO). Wilt u zo inschikken dat u met z'n zessen op een rijtje kan staan? Ik zie dat dat lukt. Dat hebben we goed ingeschat; we dachten dat dat net zou moeten passen. Dames en heren, ik verzoek u allen, voor zover mogelijk, om te gaan staan. Ik zal de eed één keer voorlezen. Aansluitend kunt u afzonderlijk antwoorden met "Zo waarlijk helpe mij God almachtig", waarbij u de voorste twee vingers van uw rechterhand omhoog kunt houden. De andere hand kan gewoon langs het lichaam blijven. "Ik zweer dat ik, om tot raadslid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. 3

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als raadslid naar eer en geweten zal vervullen." Hierna leggen de heer Brink, mevrouw De Jongh Swemer, de heer Molkenboer, mevrouw Osepa en de heren Van Rij en De Rijk in handen van de voorzitter de eed af. De VOORZITTER: Ik feliciteer u hierbij allen van harte. De heer Van Rij voor Forum voor Democratie en de heer De Rijk van PRO krijgen van mij een vroedschapspenning. U krijgt allen een Delftse plant uitgereikt. Ik wens u allen veel succes in uw functie. Bij de borrel, straks in de schorsing, zal er gelegenheid zijn om alle raadsleden die ik vandaag installeer te feliciteren, maar nu krijgen de heel nieuwe raadsleden de vroedschapspenning en iedereen krijgt de plant. (Applaus) De VOORZITTER: Ik vraag de tweede groep raadsleden voor de eed naar voren te komen: de heer Sarkisian (CDA), de heer Van der Sluis (SP), de heer Stap (STIP), mevrouw Timmer (ChristenUnie), de heer Visser (CDA) en de heer Van Warmerdam (VVD). Ik zal de eed weer één keer voorlezen. Aansluitend kunt u antwoorden met "Zo waarlijk helpe mij God almachtig", waarbij u de voorste twee vingers van uw rechterhand omhoog kunt houden.

Ik vraag iedereen weer om te gaan staan. "Ik zweer dat ik, om tot raadslid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als raadslid naar eer en geweten zal vervullen." Hierna leggen de heren Sarkisian, Van der Sluis en Stap, mevrouw Timmer en de heren Visser en Van Warmerdam in handen van de voorzitter de eed af. De VOORZITTER: Ik feliciteer ook u van harte. Ik heb een vroedschapspenning voor de heren Sarkisian en Stap, mevrouw Timmer en de heer Van Warmerdam en u krijgt allen een plant. (Applaus)

4

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

De VOORZITTER: We gaan nu over tot het afleggen van de verklaring en belofte. Er zijn in totaal 27 personen die de verklaring en belofte willen afleggen. We gaan dat doen in groepjes van vijf en zes. Ik verzoek de volgende raadsleden naar voren te komen: de heer Analikwu (D66), de heer Van Beest (D66), mevrouw Van den Berg (VVD), mevrouw Bovelander (PRO), mevrouw Elsinga (Volt) en mevrouw Gaal (Onafhankelijk Delft). Ik verzoek iedereen weer te gaan staan. Ik zal de verklaring en belofte eerst één keer voorlezen. Aansluitend kunt u antwoorden met "Dat verklaar en beloof ik". De handen kunnen omlaag blijven. "Ik verklaar dat ik, om tot raadslid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als raadslid naar eer en geweten zal vervullen." Hierna leggen de heren Analikwu en Van Beest, mevrouw Van den Berg, mevrouw Bovelander, mevrouw Elsinga en mevrouw Gaal in handen van de voorzitter de verklaring en belofte af. De VOORZITTER: Ik feliciteer ook u allen van harte.

De heer Van Beest, mevrouw Bovelander en mevrouw Elsinga krijgen een vroedschapspenning uitgereikt en u krijgt allemaal een plant. (Applaus) De VOORZITTER: Ik verzoek de volgende zes raadsleden naar voren te komen: de heer Gommers (STIP), mevrouw Grobben (PVV), de heer Groeneveld (D66), de heer Hombergen (PRO), de heer Jaff (PRO) en de heer De Jong (Hart voor Delft). Ik verzoek u allemaal weer te gaan staan. Ik zal de verklaring en belofte weer één keer voorlezen. Aansluitend kunt u antwoorden met "Dat verklaar en beloof ik". De handen kunnen langs het lichaam gehouden worden. "Ik verklaar dat ik, om tot raadslid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als raadslid naar eer en geweten zal vervullen." 5

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

Hierna leggen de heer Gommers, mevrouw Grobben en de heren Groeneveld, Hombergen, Jaff en De Jong in handen van de voorzitter de verklaring en belofte af. De VOORZITTER: Ik feliciteer u allen van harte. Ik heb een vroedschapspenning voor de heer De Jong en u krijgt allemaal een plant. (Applaus) De VOORZITTER: We gaan naar de volgende groep, dit keer van vijf raadsleden: mevrouw Pico-Rikers (Hart voor Delft), mevrouw Reyes Pichardo (PRO), mevrouw Romeijnders (PRO), de heer Schuurman (D66) en mevrouw Stehouwer (STIP). Ik verzoek u allen weer te gaan staan. Ik zal de verklaring en belofte weer één keer voorlezen. Aansluitend kunt u antwoorden met "Dat verklaar en beloof ik", waarbij u de handen naast het lichaam kunt houden. "Ik verklaar dat ik, om tot raadslid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als raadslid naar eer en geweten zal vervullen." Hierna leggen mevrouw Pico-Rikers, mevrouw Reyes Pichardo, mevrouw Romeijnders, de heer Schuurman en mevrouw Stehouwer in handen van de voorzitter de verklaring en belofte af.

De VOORZITTER: Ik feliciteer ook u allen van harte. Mevrouw Pico-Rikers en mevrouw Reyes Pichardo krijgen naast de plant ook de penning. (Applaus) De VOORZITTER: Voor degenen die het alfabet beter volgen dan ik: we gaan nu even terug in het alfabet. De volgende vijf raadsleden kunnen naar voren komen: mevrouw Koek (D66), de heer Krishnasing (VVD), de heer Kuindersma (D66), mevrouw Legtenberg (STIP) en de heer Paas (PRO). Ik verzoek iedereen weer te gaan staan. Ik zal de verklaring en belofte, zoals inmiddels bekend, weer één keer voorlezen. Aansluitend kunt u antwoorden met "Dat verklaar en beloof ik", waarbij u de handen langs het lichaam kunt houden. "Ik verklaar dat ik, om tot raadslid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. 6

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als raadslid naar eer en geweten zal vervullen." Hierna leggen mevrouw Koek, de heren Krishnasing en Kuindersma, mevrouw Legtenberg en de heer Paas in handen van de voorzitter de verklaring en belofte af. De VOORZITTER: Ik feliciteer ook u allen van harte. De heer Kuindersma, mevrouw Legtenberg en de heer Paas krijgen naast de plant ook een vroedschapspenning. De rest krijgt alleen de plant. (Applaus) De VOORZITTER: We gaan naar de laatste groep van vijf raadsleden die de verklaring en belofte gaan afleggen: de heer Stoop (Hart voor Delft), mevrouw Van Velzen (D66), mevrouw Wessels (PRO), de heer Wiegman (Hart voor Delft) en mevrouw Zinkweg (Partij voor de Dieren). Wilt u allemaal weer gaan staan? Ik zal de verklaring en belofte weer één keer voorlezen. Aansluitend kunt u antwoorden met "Dat verklaar en beloof ik", waarbij u de handen naast het lichaam kunt houden. "Ik verklaar dat ik, om tot raadslid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.

Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als raadslid naar eer en geweten zal vervullen." Hierna leggen de heer Stoop, mevrouw Van Velzen, mevrouw Wessels, de heer Wiegman en mevrouw Zinkweg in handen van de voorzitter de verklaring en belofte af. De VOORZITTER: Ik feliciteer ook u van harte. De heer Wiegman en mevrouw Zinkweg krijgen naast de plant ook de penning. (Applaus)

7

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

53. Vaststellen agenda. De VOORZITTER: Nu u allen geïnstalleerd bent, kunnen we overgaan tot het vaststellen van de agenda. Er zijn in de aanloop naar deze vergadering geen amendementen of moties ontvangen. Er staan geen onderwerpen op de hamerstukkenagenda. Kan iedereen ermee instemmen dat dit agendapunt van de agenda gehaald wordt? Dat is het geval. Het presidium stelt voor om vandaag geen maximale spreektijd te hanteren, maar ik ga wel voorzitten. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld. 54. Benoemingen: 55. Benoeming en installatie commissieleden door middel van het afleggen van de eed of de verklaring en belofte. De VOORZITTER: We gaan over tot de benoeming van 31 personen tot commissielid.

Dat zijn de heer Brinkman (D66), mevrouw Drissen (Volt), de heer Edward (D66), de heer Van Eijden (PRO), de heer De Haan (Partij voor de Dieren), mevrouw Hartog (STIP), de heer Herweijer (STIP), de heer De Jong (CDA), de heer Koelewijn (PVV), mevrouw Kok (SP), de heer Koppers (PRO), de heer Mostert (ChristenUnie), de heer Mouri Sardarabadi (SP), de heer Nieuwerf (VVD), de heer Van Nimwegen (VVD), de heer Oudenaarde (PVV), die vandaag echter afwezig is, de heer Rademakers (PVV), de heer Van Ree (Onafhankelijk Delft), de heer Schenk (VVD), de heer Siegelaer (Partij voor de Dieren), de heer Simon (Partij voor de Dieren), de heer Van der Steeg (PRO), de heer Strijkert (Hart voor Delft), de heer Thieme (Volt), de heer Top (Hart voor Delft), mevrouw Van Tricht (Onafhankelijk Delft), de heer Verbaan (Hart voor Delft), de heer Van der Vliet (ChristenUnie), de heer Widdows (Volt), de heer Wils (ChristenUnie) en de heer De Wit (CDA). De commissie Onderzoek geloofsbrieven heeft de geloofsbrieven van de voorgestelde commissieleden onderzocht en in orde bevonden. Betekent dit dat u allen per acclamatie kunt instemmen met de benoeming van de voorgestelde personen tot commissielid van de gemeente Delft? Dat is het geval. Dan zijn zij bij dezen benoemd. (Applaus) De VOORZITTER: We gaan eerst over tot het afleggen van de eed. Er zijn zeven commissieleden die de eed willen afleggen.

Daarom vraag ik de bodes om de volgende zeven commissieleden naar binnen te geleiden: de heer De Jong (CDA), de heer Koelewijn (PVV), de heer Mostert (ChristenUnie), de heer Strijkert (Hart voor Delft), de heer Van der Vliet (ChristenUnie), de heer Wils (ChristenUnie) en de heer De Wit (CDA). Ik verzoek u allen weer te gaan staan.

8

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

Ik zal de eed één keer voorlezen. Aansluitend kunt u antwoorden met "Zo waarlijk helpe mij God almachtig", waarbij u de voorste twee vingers van uw rechterhand omhoog kunt houden. "Ik zweer dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen." Hierna leggen de heren De Jong, Koelewijn, Mostert, Strijkert, Van der Vliet, Wils en De Wit in handen van de voorzitter de eed af. De VOORZITTER: Ik feliciteer u allen van harte. U krijgt allen van mij, heel verrassend, een Delftse plant uitgereikt. (Applaus) De VOORZITTER: We gaan nu over tot het afleggen van de verklaring en belofte, ook weer in groepjes van vijf in alfabetische volgorde. Ik verzoek de bodes de volgende vijf commissieleden naar binnen te geleiden: de heer Brinkman (D66), mevrouw Drissen (Volt), de heer Edward (D66), de heer Van Eijden (PRO) en de heer De Haan (Partij voor de Dieren). De heer De Haan heeft aangegeven de verklaring en belofte in het Fries af te willen leggen.

We hebben met hem afgesproken dat ik de verklaring en belofte in het Nederlands zal voorlezen en dat hij in het Fries zal antwoorden. Ik zal de verklaring en belofte één keer voorlezen. Aansluitend kunt u antwoorden met "Dat verklaar en beloof ik", al dan niet in het Fries, waarbij u de handen naast het lichaam kunt houden. "Ik verklaar dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen." Hierna leggen de heer Brinkman, mevrouw Drissen en de heren Edward, Van Eijden en De Haan (in het Fries) in handen van de voorzitter de verklaring en belofte af.

9

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

De VOORZITTER: Ik feliciteer u allen van harte. U krijgt allen van mij een Delftse plant. (Applaus) De VOORZITTER: Ik verzoek de bodes om de volgende vijf commissieleden naar binnen te geleiden: mevrouw Hartog (STIP), de heer Herweijer (STIP), mevrouw Kok (SP), de heer Koppers (PRO) en de heer Mouri Sardarabadi (SP). Wilt u allemaal weer gaan staan, voor zover dat mogelijk is? Ik zal de verklaring en belofte weer één keer voorlezen. Aansluitend kunt u antwoorden met "Dat verklaar en beloof ik", waarbij u de handen naast het lichaam kunt houden. "Ik verklaar dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen." Hierna leggen mevrouw Hartog, de heer Herweijer, mevrouw Kok en de heren Koppers en Mouri Sardarabadi in handen van de voorzitter de verklaring en belofte af.

De VOORZITTER: Een plant voor u allen! (Applaus) De VOORZITTER: Ik verzoek de bodes om de volgende vier commissieleden naar binnen te geleiden, omdat de heer Oudenaarde er op dit moment niet bij is: de heer Nieuwerf (VVD), de heer Van Nimwegen (VVD), de heer Rademakers (PVV) en de heer Van Ree (Onafhankelijk Delft). Wilt u allemaal weer gaan staan? Ik zal de verklaring en belofte één keer voorlezen. Aansluitend kunt u antwoorden met "Dat verklaar en beloof ik", waarbij u de handen naast het lichaam kunt houden. "Ik verklaar dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. 10

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen." Hierna leggen de heren Nieuwerf, Van Nimwegen, Rademakers en Van Ree in handen van de voorzitter de verklaring en belofte af. De VOORZITTER: Ik feliciteer u van harte en wat een verrassing: een plant! (Applaus) De VOORZITTER: Ik verzoek de bodes om de volgende vijf commissieleden naar binnen te geleiden: de heer Schenk (VVD), de heer Siegelaer (Partij voor de Dieren), de heer Simon (Partij voor de Dieren), de heer Van der Steeg (PRO) en de heer Thieme (Volt). Wilt u allemaal weer gaan staan? Ik zal de verklaring en belofte één keer voorlezen. Aansluitend kunt u antwoorden met "Dat verklaar en beloof ik", waarbij u de handen naast het lichaam kunt houden. "Ik verklaar dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen." Hierna leggen de heren Schenk, Siegelaer, Simon, Van der Steeg en Thieme in handen van de voorzitter de verklaring en belofte af. De VOORZITTER: Ik feliciteer ook u van harte en ik kom op u af met een plant. (Applaus) De VOORZITTER: We zijn er bijna. Ik verzoek de bodes om de laatste vier commissieleden naar binnen te geleiden: de heer Top (Hart voor Delft), mevrouw Van Tricht (Onafhankelijk Delft), de heer Verbaan (Hart voor Delft) en de heer Widdows (Volt). Ik verzoek u allen weer, voor zover mogelijk, te gaan staan. Ik zal de verklaring en belofte één keer voorlezen. Aansluitend kunt u antwoorden met "Dat verklaar en beloof ik", waarbij u de handen naast het lichaam kunt houden. "Ik verklaar dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. 11

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen." Hierna leggen de heer Top, mevrouw Van Tricht en de heren Verbaan en Widdows in handen van de voorzitter de verklaring en belofte af. De VOORZITTER: De laatste vier planten - ze waren bijna op - zijn voor u! (Applaus) 56. Benoeming leden en voorzitter commissie Rekening en Audit. De VOORZITTER: Er is een voorstel ontvangen van het fractievoorzittersoverleg voor de benoeming van leden en de voorzitter van de commissie Rekening en Audit. Kan iedereen zonder stemming per acclamatie instemmen met dit voorstel? (Geroffel op de tafels) De VOORZITTER: Dan zijn zij bij dezen benoemd en feliciteer ik hen van harte met hun nieuwe functie. Dat geldt in het bijzonder voor de heer Visser als de nieuwe voorzitter van de commissie Rekening en Audit. (Geroffel op de tafels) 57. Benoeming plaatsvervangend voorzitter van de raad (tijdelijk).

De VOORZITTER: Er is een voorstel ontvangen van het fractievoorzittersoverleg om de voorzitter van het presidium tevens te belasten met de waarneming van het volledige ambt van burgemeester bij verhindering of ontstentenis van alle wethouders. Kan iedereen zonder stemming per acclamatie instemmen met dit voorstel? (Geroffel op de tafels) De VOORZITTER: Dan is dat bij dezen besloten. 58. Benoeming voorzitters en plaatsvervangend voorzitters van de raadscommissies, inclusief benoeming voorzitter en plaatsvervangend voorzitter van het Presidium (tijdelijk). De VOORZITTER: Er is een voorstel ontvangen van het fractievoorzittersoverleg voor de benoeming van de voorzitters en plaatsvervangend voorzitters van de raadscommissies, inclusief benoeming van de voorzitter van het presidium. Kan iedereen zonder stemming per acclamatie instemmen met dit voorstel? 12

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

(Geroffel op de tafels) De VOORZITTER: Dan zijn zij bij dezen benoemd en feliciteer ik hen van harte met hun nieuwe functie: mevrouw De Jongh Swemer (Hart voor Delft), de heer Brink (STIP) en de heer Jaff (PRO) als nieuwe commissievoorzitters en de heer Gommers (STIP), mevrouw Van Velzen (D66) en de heer Krishnasing (VVD) als plaatsvervangend voorzitters. Ik noem in het bijzonder mevrouw Van Velzen (D66) als nieuwe voorzitter van het presidium en daarmee ook plaatsvervangend voorzitter van de raad. (Geroffel op de tafels) 59. Benoeming leden Werkgeverscommissie (tijdelijk) De VOORZITTER: Er is een voorstel ontvangen van het fractievoorzittersoverleg voor de benoeming van de leden van de Werkgeverscommissie. Kan iedereen zonder stemming per acclamatie instemmen met dit voorstel? (Geroffel op de tafels) De VOORZITTER: Dan zijn zij bij dezen benoemd en feliciteer ik hen van harte met hun nieuwe functie: mevrouw Grobben (PVV), de heer Analikwu (D66) en mevrouw Legtenberg (STIP). 60. Benoeming vertegenwoordigers in diverse gemeenschappelijke regelingen (tijdelijk). De VOORZITTER: Er is een voorstel ontvangen van het fractievoorzittersoverleg voor de benoeming van de vertegenwoordigers in diverse gemeenschappelijke regelingen.

Kan iedereen zonder stemming per acclamatie instemmen met dit voorstel? (Geroffel op de tafels) De VOORZITTER: Dan zijn zij bij dezen benoemd en feliciteer ik hen van harte met hun nieuwe functie. Omdat de hamerstukken van de agenda zijn gehaald, zijn we aangekomen bij de schorsing. Tot 18.00 uur vindt in de Burgerzaal de borrel plaats, waarbij u allen gelegenheid heeft om felicitaties uit te wisselen. Dit doen wij onder het genot van een hapje en een drankje en een Delfts optreden. Om 18.00 uur eindigt de borrel en kunt u alle externe gasten gedag zeggen. Alle raadsleden gaan om 17.00 uur, dus nu, met mij en de griffier op de foto. Dat doen we dit keer buiten het stadhuis. Vanaf 18.30 uur is er voor alle raads- en collegeleden, de griffie en aanwezige ambtelijke ondersteuning een maaltijd gereserveerd in de Torenkamer. Om 19.30 uur precies heropenen we deze vergadering voor het duidingsdebat aan de hand van het 13

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

verslag van de verkenner. Dat betekent dat alle raadsleden nu niet allemaal gaan feliciteren et cetera, maar in gezwinde pas met mij voorop en de griffier als dekking naar beneden gaan en een foto laten maken. De vergadering wordt enige tijd geschorst. 61. Bespreekagenda. 62. Duidingsdebat aan de hand van het verslag van de verkenner. De VOORZITTER: Ik heropen de vergadering. Allereerst heet ik de verkenner, de heer Engberts, hier naast mij gezeten, van harte welkom. Ik geef de verkenner straks als eerste het woord om het verslag dat u allen heeft gezien en dat bij de vergaderstukken staat, toe te lichten. Dat zou ik willen doen zonder interrupties. U krijgt daarna allen de gelegenheid om vragen te stellen aan de verkenner. Dat zijn wat mij betreft informatieve en verhelderende vragen. Als alle vragen gesteld en beantwoord zijn, sluiten we het eerste deel en bedanken wij - daar gaan wij alvast van uit - de verkenner. Dan schorsen we een paar minuten. Daarna is het woord aan de raad en krijgen alle fracties de gelegenheid om de verkiezingsuitslag te duiden en aan te geven wat zij vinden van het verslag van de verkenner. Het is dan aan de raad om een uitspraak te doen over het aanwijzen van een informateur. Dat kan aan de hand van het raadsvoorstel dat inmiddels bij de raadstukken staat. Ik geef het woord dus eerst aan de verkenner, aan de heer Engberts.

De heer ENGBERTS: Voorzitter. Hartelijk dank dat ik in deze zaal mag zijn. Ik ben hier voor het eerst. Tegelijkertijd zie ik inmiddels verrassend ook wat vertrouwde gezichten. Dat is ook heel fijn. Ik kan ook zeggen dat ik de gesprekken met u met heel veel plezier heb gevoerd. Ik heb dat ook met heel veel plezier voor Delft gedaan. Ik heb een soort bijzondere relatie met Delft. Mijn vader was een geboren en getogen Delftenaar. Dat is weliswaar wat lang geleden; hij was uit 1924. U begrijpt wel dat hij niet 102 geworden is, maar toch voelde het voor mij bijzonder, ook vanuit die relatie. Ik heb ook weer heel veel geleerd over uw stad. Het ziet er inderdaad heel anders uit dan in 1924; dat is duidelijk een feit. In de gesprekken die ik met u allemaal heb gehad, heb ik gehoord en gezien hoeveel u wil bijdragen aan deze stad, aan Delft, en hoe graag u dat ook samen wil doen. Koester die positieve en constructieve politieke cultuur die ik bij u heb gehoord en geproefd, want die legt echt een enorm stevige basis om de opgaven waar u de komende tijd voor staat, het hoofd te bieden. Er komt namelijk nogal wat op u af. U heeft het zelf ook gezegd in de gesprekken: de wooncrisis, de energietransitie, de economie, zeker in de huidige instabiliteit in de wereld. Veiligheid is ook nadrukkelijk genoemd. Ook de verbinding met de wijken werd heel vaak genoemd; ik doe maar een greep.

Er zal ook flink aan de weg getimmerd moeten worden in de regio Haaglanden, in de MRDH, in het overleg met de provincie en zeker ook met het Rijk. U heeft een stevige en stabiele coalitie nodig. PRO, D66 en STIP hebben gezegd dat ze die samen willen gaan vormen. Gelukkig hebben deze partijen daarbij ook 14

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

uitgesproken dat zij ruimte en verbinding met andere partijen willen. De meeste partijen hebben ook gezegd dat ze een akkoord op hoofdlijnen willen. Dat geeft ruimte om de oppositie op een goede manier te betrekken, want zoals ik schrijf in mijn advies: een akkoord op hoofdlijnen is niet genoeg. Het is wel nodig, maar het gaat erom wat u de komende vier jaar voor elkaar krijgt in de samenwerking. In alle gesprekken die ik met u heb gevoerd, proef ik dat men wil dat ook de belangen van de kiezers die door andere partijen dan deze drie worden vertegenwoordigd, mee aan boord komen. Ik hoop dat u het advies en het verslag tot u heeft kunnen nemen. Ik ben benieuwd en ik ben bereid om alle vragen daarover te beantwoorden. De VOORZITTER: Zoals afgesproken kunt u de verkenner vragen stellen. Als er heel veel vragen zijn, kijken we of we eerst de beantwoording van een aantal vragen doen, maar laten we maar even kijken hoe het loopt. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Dank aan de heer Engberts voor zijn verslag en voor zijn komst vanavond. We hebben de gesprekken inderdaad als heel plezierig ervaren. Dat is fijn. Ik heb wel een vraag. De opdracht van de raad aan de verkenner bestond onder andere uit de vraag welke combinatie of welke combinaties van partijen met elkaar aan tafel kunnen om tot een stabiele coalitie te komen. U heeft uiteindelijk één combinatie geadviseerd.

Ik ben heel benieuwd op basis waarvan u concludeert dat er geen andere combinaties mogelijk zijn. De VOORZITTER: Dat lijkt me een overzichtelijke vraag. Het lijkt me goed als die gelijk wordt beantwoord, want dan denken anderen misschien dat ze de vraag niet hoeven te herhalen. Dit is een heel concrete vraag, die misschien ook bij andere fracties speelt. De heer ENGBERTS: Ik begrijp de vraag wel. De drie grootste partijen hebben allemaal gezegd dat dit een voor de hand liggende combinatie is. Dat wil niet zeggen dat er geen andere combinaties mogelijk zijn, maar u heeft mij in hoofdlijnen eigenlijk twee opdrachten gegeven. U heeft gevraagd wat voor type akkoord nodig is en welke goede combinatie of combinaties van partijen er zijn. Over het type akkoord heeft bijna iedereen gezegd: wij willen een klassiek coalitieakkoord op hoofdlijnen. Dat is één. Wat de voorgestelde combinaties betreft: de combinatie van PRO, D66 en STIP is het meest genoemd. Die ligt eigenlijk voor de hand, al dan niet aangevuld met andere partijen.

In het gesprek dat ik met de drie na afloop van de eerste ronde heb gevoerd, is vrij duidelijk geworden dat zij zeiden: wij willen dit graag met z'n drieën doen, omdat wij met z'n drieën niet alleen een stabiele meerderheid hebben van 22 zetels, maar ook omdat wij denken en weten dat wij in de programmatische invulling dicht bij elkaar zitten en omdat dat juist ook de garantie geeft dat er een akkoord op hoofdlijnen kan worden gemaakt. Ook is er de ervaring dat zij in de samenwerking de afgelopen jaren goed hebben gewerkt. Ik heb in mijn verslag ook geschreven dat dit niet wil zeggen dat geen enkele andere combinatie stabiel zou kunnen zijn, maar dat dit wel de hoofdlijn is die ook door de partijen zelf aangegeven is en dat het mij daarom het meest logisch lijkt om dat pad verder af te lopen. De VOORZITTER: Ik zie een paar vervolgvragen. 15

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

De heer VISSER (CDA): Ook van onze kant dank aan de heer Engberts voor zijn bejegening en ontvangst in de gesprekken die wij met hem hebben gehad en die wij als positief hebben ervaren. Ik heb een vraag in het verlengde van de vraag van mevrouw Van den Berg. Ik hoorde de heer Engberts aangeven dat hij na afloop van de eerste ronde drie partijen heeft ontvangen. Mijn vraag is waarom hij ervoor heeft gekozen om die drie partijen in één ronde te ontvangen en waarom hij er niet voor gekozen heeft om de zes partijen separaat te ontvangen, dus ook de partijen die óók meermaals genoemd zijn door partijen die een-op-een met hem gesproken hebben. Kunt u dat toelichten? De heer ENGBERTS: Ik begrijp deze vraag heel goed. In de gesprekken met veel partijen werd deze combinatie als de meest voor de hand liggende neergezet - ook in het gesprek dat ik met u heb gevoerd - al dan niet aangevuld met andere partijen. Daarom leek het mij het meest logisch om eerst aan deze drie te vragen hoe zij dit zelf zien. In dat gesprek kwam eigenlijk al heel snel de duidelijkheid dat men de koers wilde om dit met z'n drieën te doen.

Het leek mij, ook in de korte tijd die was gegeven om dit allemaal af te ronden en hier ook aan u te kunnen presenteren, dus eigenlijk niet zo logisch om daarna ook nog gesprekken met deze drie plus anderen te voeren, omdat in het eerste gesprek met z'n drieën eigenlijk al duidelijk werd dat dit de richting was die men op wilde. De heer VISSER (CDA): Ik moest even nadenken over het antwoord van de verkenner. Hij heeft er, gezien de oogst uit de eerste ronde, dus gewoon voor gekozen om de grote drie bij elkaar te zetten. Kan hij ook een tijdslijn schetsen van de gesprekken in de tweede ronde? De heer ENGBERTS: Dat doe ik met alle plezier. We hebben woensdag de gesprekken met bijna alle partijen in de eerste ronde gedaan. Die heb ik donderdag op mij in laten werken. Daar heb ik vrijdag nog wat verder over nagedacht. Op vrijdag hebben we het eerste gesprek gehad met de drie. Dat hebben we zaterdagochtend voortgezet. Zaterdagmiddag heb ik de een-op-eengesprekken met andere partijen gevoerd die ik ook in het verslag heb benoemd. Zondagavond hebben we een afrondend gesprek gehad, waarbij ik ook teruggekoppeld heb uit de een-op-eengesprekken. De heer STOOP (Hart voor Delft): Ik heb natuurlijk alles goed gelezen. Mijn vraag sluit een beetje aan bij de eerste twee vragen.

U zegt dat al snel duidelijk werd dat er drie met elkaar samen wilden, maar ik las bijvoorbeeld dat PRO heeft gezegd dat het misschien toch goed zou zijn om eens met Hart voor Delft te praten, gezien de stemmen die Hart voor Delft in de wijken heeft gehaald. De enige die in het stuk dat ik gelezen heb echt consequent zei dat ze met z'n drieën verder wilden, is STIP. Ik las dat ook D66 door het midden wilde; D66 noemde het CDA en de VVD. Ook niet erg; dat mag allemaal, want je hoeft niet per se Hart voor Delft te noemen. U zei dat het al snel duidelijk was, maar volgens mij was het dus niet gelijk duidelijk, want twee van de drie wilden wel degelijk iets anders. Tenminste, zo komt dat over in de stukken die ik gelezen heb, in de verslaglegging die de griffie heeft gemaakt. Als ik 16

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

het me goed herinner - als ik het fout zeg, moet u dat maar zeggen - zei de PvdA "je kan met Hart voor Delft praten" en zei D66 "misschien moeten we een partij erbij halen". Wat gebeurt er dan? Dan is er een vervolggesprek en dan zegt STIP nee vanwege de stabiliteit en de daadkracht van dit college, want "wij kennen elkaar goed". Alsof dat het is; daar kom ik vanavond nog op terug. Het lijkt erop dat ze gewoon STIP hebben gevolgd. Wat gebeurt er dan? Vinden er dan nog gesprekken plaats in de zin van: STIP, dat kan je wel zeggen, maar de PvdA en D66 zeggen iets anders; moeten wij niet kijken naar een compromis? Het lijkt mij dat dit nu gebeurd is zonder de poging te wagen om tot een compromis te komen. Je kunt elkaar wel goed kennen, maar het zou ook handig zijn als je bereid bent om ook de andere partijen te leren kennen. De heer ENGBERTS: Dank u wel voor de vraag. Dat laatste, dat die relaties goed blijven, is natuurlijk van groot belang, ook ervan uitgaande dat de volgende stap succesvol wordt afgerond. Misschien heb ik een iets verkeerde indruk gewekt. Toen ik de drie bij elkaar riep, was het niet zo dat toen al duidelijk was dat dat het zou zijn. Deze combinatie van drie was het meest genoemd als de meest voor de hand liggende, ook door een aantal van die drie partijen.

Mijn bedoeling was om in dat gesprek even af te pellen: hoe zit je daar nou echt in? Wil je ook het gesprek met anderen aan of is de conclusie dat je dat niet wil? Het klopt dat PRO een aantal opties had en daar geen prioritering in had aangebracht; dat was indifferent. STIP was heel duidelijk. Ook voor D66 was dit in eerste aanleg de voorkeurscombinatie. Het leek mij verstandig om dat gesprek met elkaar te voeren, met z'n drieën: hoe zit je daar nou echt in? In dat gesprek is onderling uitgesproken: wij hebben - om de redenen die ook geland zijn in mijn verslag - de voorkeur om met z'n drieën dit pad verder af te lopen. Het was dus niet zo dat het op basis van die verslagen en die eerste ronde van gesprekken evident was; daar heeft u helemaal gelijk in. Dat is in die tweede ronde gebeurd. De heer STOOP (Hart voor Delft): Wij lezen natuurlijk die verslagen. Je leest wat daar staat, maar het vervelende is natuurlijk dat ik, waar ik ook kwam in de stad, hoorde: let nou maar op, Bram, alles blijft zoals het is. Dat weet je dan niet, want er vonden nog gesprekken plaats. Dan lees ik dat twee van de drie partijen toch denken: misschien moeten we gaan praten, misschien moeten we door het midden of misschien moeten we met die of die partij. Het CDA is volgens mij genoemd door alle partijen en de VVD ook een aantal keren. Ook Hart voor Delft is genoemd.

De mensen die dat hebben gezegd, snappen het. Het is een heel vervelende ervaring dat er kort door de bocht wordt gezegd: om de stabiliteit en de daadkracht niet in gevaar te brengen … Wat bedoelen ze daarmee? Dat wil ik graag uitgelegd hebben; dat gaan we nog wel een keer doen. Ik heb hier gisteren afscheid genomen van een paar mensen, echt vakmensen in hun vak als raadslid en vertegenwoordigers van bepaalde partijen hier in de raad. Zijn die dan een gevaar voor de stabiliteit en de daadkracht van het nieuwe college? Daar moeten we echt voorzichtig mee zijn. Je hebt ook wel lef om dat te zeggen, gezien de voorgeschiedenis van de vorige raad. Wij zijn trots op hoe wij met elkaar omgaan. Ik was hierdoor een beetje gechoqueerd. Ik heb het nu laten zakken, maar het is niet goed. 17

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

De heer ENGBERTS: Meneer Stoop, ik begrijp heel goed wat u zegt. Als het blijft zoals het was, is het niet goed genoeg, want u heeft allemaal uitgesproken - dat geldt trouwens ook voor de drie partijen die ik heb geadviseerd om gezamenlijk verder te gaan - dat u de verbinding, de politieke cultuur en de samenwerking over de grenzen van oppositie en coalitie heen wil behouden, maar dat er eigenlijk nog een stapje verder moet worden gezet. Hoe dat er precies uit zal zien, is iets voor de volgende fase, maar als het zo zou zijn dat er, zoals ik het heb begrepen van de vorige keer, een akkoord wordt gemaakt en dat aan het einde bekeken wordt wat de andere partijen nog zouden willen, dan is dat niet goed. Je moet nu al van begin af aan met elkaar bekijken wat er vanuit die andere partijen kan worden meegenomen. Want het is natuurlijk waar; het CDA heeft me dat heel duidelijk met cijfers onder de neus gedrukt: de aantallen kiezers liggen helemaal niet zo ver van elkaar af. Het is dus ongelofelijk belangrijk dat dat gaat gebeuren en dat die samenwerking ook echt inhoud krijgt. Ik heb er niet voor niks bij gezet dat je er ook op moet letten dat het budgetrecht van de raad bij de hele raad ligt.

Daar moet je dus met elkaar een stap zetten, natuurlijk niet alleen met de partijen onderling, want het gaat natuurlijk eigenlijk om de kiezers die vertegenwoordigd worden door de partijen die niet deelnemen aan het college. Die belangen moeten ook in beeld zijn. Dat betekent dus ook iets in de verbinding met de stad, met de wijken en met andere organisaties en andere groepen. Dat wordt een enorme opgave, maar het moet wel gebeuren. Ik weet niet of dat voldoende antwoord is op uw vraag; ik deed een poging. De VOORZITTER: Ik ga even door naar anderen. U mag straks … De heer STOOP (Hart voor Delft): U zegt zelf dat we geen spreektijden hebben. De VOORZITTER: Maar we hebben wel een limiet voor het aantal solo-optredens. We gaan dus even kijken of anderen ook vragen hebben, maar het maakt helemaal niet uit als u straks nog eens terugkomt op hetzelfde punt, want ik snap heel goed dat dit een belangrijk punt is voor een gesprek met de verkenner. Mevrouw ELSINGA (Volt): Meneer de verkenner, dank u wel voor uw verslag en voor uw inzet voor onze mooie stad. Ik heb het verslag natuurlijk gelezen en ik hoor u nu ook het belang van verbinding en van de aanwezigheid van een constructieve, open politieke cultuur hier in Delft benadrukken. U benoemt ook dat we bij een aantal opgaven echt een vrije brede overeenstemming hebben over wat we belangrijk vinden.

Daarom vraagt Volt zich af waarom dit niet leidt tot een serieuzere overweging voor een raadsakkoord. Wij zijn een van de partijen die daarvoor gepleit hebben. Met wat wij hier horen over "constructief", "open", "overeenstemming over opgaven" en "verbinding", is er wat ons betreft maar één oplossing, namelijk een raadsakkoord. Ik ben benieuwd hoe u daarnaar kijkt. De heer ENGBERTS: Het misschien wat flauwe antwoord, dat als jij-bak kan overkomen, is dat u de enige partij was die dat bepleitte. Dan leek het mij dus nogal ingewikkeld om te zeggen dat dat moest gebeuren; daar is geen draagvlak voor. Er is wel draagvlak voor een coalitieakkoord op hoofdlijnen, waarbij je ook de verbinding legt omdat je dat opener maakt. Misschien komt dat wel veel verder in uw 18

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

richting - dat is het meer positieve antwoord dat ik eigenlijk zou willen geven - door te kijken op welke thema's die verbinding veel meer gemaakt kan worden en door van begin af aan, vanaf de eerste dag, dus vanaf morgen, meteen te kijken welke thema's gemeenschappelijker kunnen worden ingevuld. Misschien komt dat toch een klein stapje in de buurt van waar uw ideaal ligt. Mevrouw ELSINGA (Volt): Dat is waar. De VOORZITTER: Mevrouw Elsinga, ook al is het een bevestiging, met de microfoon bent u ook thuis en op de buis te begrijpen. Anders hoort niemand het. Mevrouw GROBBEN (PVV): Dank aan de verkenner voor het verslag. Ik heb twee korte vragen, waarvan er één al beantwoord is; die vraag is door de VVD gesteld. De vraag van de PVV is als volgt. U schrijft dat ook partijen buiten de coalitie ruimte moeten krijgen om bij te dragen. Kunt u toelichten hoe u dat concreet voor u ziet? De heer ENGBERTS: Ik ben daar een beetje voorzichtig in geweest, omdat de precieze invulling daarvan natuurlijk in de volgende fase ligt, maar u vraagt het mij nu en ik voel me dus toch uitgenodigd om hier iets over te zeggen. Ik denk dat het heel belangrijk is dat bij het schrijven van het akkoord, dus aan het begin, ook bij de andere partijen wordt opgehaald wat daar de belangrijkste thema's zijn.

Daar is natuurlijk een begin mee gemaakt, maar ik zou het niet doen op basis van mijn verslagen of - sorry, griffier - van de griffie. Ik zou dat gesprek ook voeren en ik zou er ook voor zorgen dat je daar daadwerkelijk geld aan hangt. Ik zou er ook voor zorgen dat je een proces of een kader afspreekt voor de manier waarop je dat de komende vier jaar doet. Het gaat dus niet alleen om de momentopname, maar ook om het maken van afspraken over hoe u in de loop van de komende vier jaar regelt dat u elkaar kunt vinden en dat de belangen van de kiezers die vertegenwoordigd worden door andere partijen in beeld blijven. Ik zou het zelf niet nog concreter willen maken, want dan ga ik eigenlijk op de stoel zitten van de mensen die, een beetje dramatisch gezegd, na mij komen. De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik ben ook benieuwd. Ik hoor er heel veel over dat de drie partijen die samen willen, het goed met elkaar kunnen vinden.

Dat doen ze natuurlijk al jaren: "Dat gaat soepel en we kennen elkaar." Maar is in de gesprekken door partijen ook gezegd: "Ik zou graag met die partij samen willen, want dan kan ik dit en dit regelen"? Is er dus gekeken naar inhoudelijke redenen in de zin van: met die partij zou ik dit voor elkaar kunnen krijgen en met die andere partij kan ik iets anders voor elkaar krijgen? Is daar een afweging over gemaakt tijdens die gesprekken? Dat is dus een meer inhoudelijke afweging: wat willen we voor elkaar krijgen voor de stad en met welke partijen doen we dat? De heer ENGBERTS: We hebben gesproken op basis van de thema's die door de meeste partijen zijn genoemd en die ook in mijn verslag staan. Daarbij is in elk geval geconstateerd - zo heb ik het ook opgeschreven - dat veiligheid niet genoemd werd door de huidige en de beoogde coalitiepartijen maar wel door een aantal andere partijen. Ik noem dit specifiek, omdat dit aangeeft dat het gesprek meer ging over: op 19

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

welke manier kunnen we de verbinding maken met andere partijen? Dat gesprek is niet gevoerd op de manier die u nu beschrijft. Dat gesprek is gevoerd op basis van: wat zijn de belangrijke thema's, waar zijn dan de verbindingen te leggen en hoe zorgen we ervoor dat we dat ook doen? Maar er is niet gesproken in de zin van: met deze drie en met een andere partij kunnen wij onze … Nee, zo is het niet gedaan. De VOORZITTER: Als er geen andere vragenstellers zijn, ga ik terug naar sprekers die al aan de beurt zijn geweest. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Ik sla aan op wat de heer Engberts zojuist zei, want de opdracht van de verkenner was wel degelijk om langs de lijn van de inhoud te kijken welke combinatie of combinaties voor een stabiel college kunnen zorgen. Waarom heeft de verkenner dan toch geen poging gedaan? Ik citeer: "welke belangrijkste relevante opgaven moeten in ieder geval terugkomen in het te maken akkoord?" En op basis daarvan: "welke combinatie of combinaties van partijen kunnen dan nu met elkaar aan tafel gaan zitten?". Ik heb dat zelf als fractievoorzitter bij het schrijven van de opdracht expliciet willen inbrengen, met een aantal andere partijen: het mag niet gaan over de vraag of we elkaar aardig vinden of alleen over de vraag wie het grootste aantal zetels heeft gewonnen.

Het moet juist gaan langs de lijn van de inhoud: hoe kunnen we een stabiele coalitie vormen die echt recht doet aan de vraagstukken in deze stad? Ik ben benieuwd of de verkenner daarmee misschien concludeert dat hij deze opdracht niet helemaal heeft kunnen invullen zoals we misschien hadden gehoopt. De heer ENGBERTS: Ik denk dan dat ik te algemeen heb geantwoord en ook in mijn verslag te algemeen ben geweest over de inhoudelijke lijn. We hebben het omschreven als: deze partijen staan programmatisch dicht genoeg bij elkaar om elkaar te kunnen vinden in de opgaven die er liggen in de stad. Van die grote opgaven die er zijn, hebben deze partijen dus gezegd - zo hebben we het ook met elkaar besproken - dat zij zo goed bij elkaar liggen dat zij goed overeenstemming kunnen vinden over de inhoud. Natuurlijk geeft het feit dat zij de afgelopen jaren goed hebben samengewerkt en elkaar kunnen vinden, daar ook vertrouwen in, maar het is absoluut ook langs de lijn van de inhoud gegaan en niet over: we vinden elkaar aardig en leuk, we zouden graag bij elkaar op de verjaardag komen en wat dies meer zij. Misschien had ik daar meer tekst aan moeten wijden, maar dit is bedoeld met de zin "Deze partijen liggen programmatisch zo bij elkaar dat ze op de inhoud overeenstemming kunnen krijgen". De VOORZITTER: Mevrouw Van den Berg, ik zie nog een aarzeling. U mag gewoon vragen stellen.

Ik nodig u daar echt toe uit. Dit is het moment. Daarna gaat u met elkaar in debat. U kunt nu vragen stellen over alles wat u wil weten over het proces van de afgelopen week. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Als het een te politieke vraag is, hoor ik dat uiteraard graag. Vandaar even mijn twijfel.

20

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

De VOORZITTER: Dan zijn we hier allemaal mans en vrouws genoeg om u dat te laten weten. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Wij hebben in het kader van de verkiezingen natuurlijk ook goed gekeken naar de verkiezingsprogramma's. Een opgave die we volgens mij allemaal noemen, is bijvoorbeeld wonen. Daar zegt de verkenner in zijn brief ook iets over. Wonen is een veelgenoemd thema. Het klinkt voor mij dus wat tegenstrijdig als de verkenner aangeeft dat deze drie partijen elkaar op inhoud gewoon heel goed en makkelijk kunnen vinden, terwijl volgens mij alle dertien fracties hebben gezegd dat wonen echt een thema is waar we binnen Delft een ontzettende opgave hebben liggen. Ik vind het argument dus niet zo steekhoudend dat alleen deze drie partijen elkaar inhoudelijk zo goed kunnen vinden. Volgens mij hebben we hier een raad met heel veel gedeelde ambities. Het blijft in mijn ogen dus een veel te smal advies om alleen met deze drie partijen aan de slag te gaan op basis van het argument dat zij inhoudelijk zo dicht bij elkaar liggen. De heer ENGBERTS: Het lastige vind ik - ik kom volgens mij toch een beetje op politiek terrein - dat dit is wat deze partijen zelf uitspreken. Het oordeel of zij inhoudelijk wel of niet dicht bij elkaar liggen, vind ik ingewikkeld worden.

Als u zegt dat er een aantal thema's zijn waar iedereen het vreselijk over eens is, zou een raadsakkoord inderdaad heel erg voor de hand liggen, maar daar was nou weer net geen draagvlak voor. Het antwoord van de eerste vraag - wat voor type akkoord moet er komen? - was evident: een klassiek coalitieakkoord op hoofdlijnen. Vervolgens wordt op basis van de inhoud gekeken welke combinaties van partijen daar het best bij passen. Als we alleen naar het wonen, de energietransitie, de economie en een aantal andere dingen kijken, zou de fractie van Volt de vlag uitsteken, want dan ga je naar een raadsakkoord, maar daar is geen draagvlak voor. Dan moeten we natuurlijk de stap nemen naar: welke partijen passen programmatisch het beste bij elkaar? En als dan drie partijen eigenlijk door iedereen genoemd zijn … Sorry, nu ga ik te ver. Als drie partijen die door véél partijen genoemd zijn als een logische combinatie en als zij met elkaar zeggen dat zij vinden dat zij programmatisch heel dicht bij elkaar zitten en dus, ook geredeneerd vanuit de inhoud, een stabiele coalitie kunnen vormen, denk ik dat dat toch het antwoord is op de vraag die mij gesteld is. De VOORZITTER: Mevrouw Van den Berg, voor de laatste keer. Als u iets meer wil weten, denk ik inderdaad dat u straks bij de collega's moet zijn, maar ik geef u nog een kans.

Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): Dan toch: wat is dan de overweging? Een paar partijen hebben het niet gedaan, maar de meeste partijen hebben aangegeven: zorg nou voor die brede coalitie, misschien ook met wat draagvlak aan de meer rechtse kant van deze raad en deze stad. Hart voor Delft is veel genoemd. Het CDA is volgens mij in alle gesprekken genoemd. De VVD is soms ook genoemd. Op basis van de verslagen lijkt het voor de hand te liggen dat er wel degelijk ook met een van die drie partijen op z'n minst een eerste onderhandeling gestart kan worden. Dus 21

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

vanwaar dan toch, hoewel het CDA, Hart voor Delft en de VVD meerdere malen worden genoemd, de keuze om het in het advies alleen bij deze drie te houden? De heer ENGBERTS: Ik denk dat ik daarop in mijn verslag een antwoord heb gegeven. Natuurlijk is dat in die drie gesprekken aan de orde gekomen. Dat is logisch, want die partijen werden door meerdere andere partijen genoemd, maar er was onvoldoende draagvlak om dat gesprek aan te gaan. Dan is mijn advies: verspil je tijd niet. De heer VISSER (CDA): Ik sla meteen aan op het laatste wat de verkenner zegt over onvoldoende draagvlak, want dat is nou precies het idee dat ik niet had. Mevrouw Van den Berg en de heer Stoop zeiden het al: in negen van de dertien verslagen van gesprekken met u wordt het CDA actief genoemd; ik heb in de voorbereiding op deze uitwisseling alle verslagen nog eens gelezen. Ik constateer dat de verkenner opschrijft: "Voor aanvulling met een of twee andere partijen was onvoldoende draagvlak." Dat roept bij mij de vraag op of alle stemmen daadwerkelijk goed gehoord zijn en of de verkenner geen verwarring heeft tussen "geen draagvlak" en "geen consensus tussen de grote drie". De heer ENGBERTS: Als u mijn woorden "onvoldoende draagvlak" zou vertalen in "onvoldoende draagvlak in de raad", is dat een andere invulling dan wat ik gepoogd heb op te schrijven.

Met die zin heb ik bedoeld: onvoldoende draagvlak binnen deze drie partijen om een gesprek aan te gaan met anderen, omdat men een grote voorkeur heeft om dit met z'n drieën te doen. Ik snap dat u zegt dat dit in heel veel verslagen wordt genoemd, maar de voorkeursvariant, de meest logische variant, was bij de meeste partijen toch de combinatie van deze drie. De heer STOOP (Hart voor Delft): Ik sluit me aan bij wat meneer Visser zegt, want daarin heeft hij gewoon gelijk. Er is geen draagvlak bij de drie partijen om te gaan praten met de genoemde partijen. Nogmaals, ik betrek het niet alleen op Hart voor Delft, maar op de partijen die genoemd zijn. Ik koppel dit ook aan wat er letterlijk staat: als we dat wél gaan doen, brengt dat de stabiliteit en de daadkracht van het college in gevaar. Dan denk ik: ik weet niet waar jullie het over hebben, want dezelfde drie partijen gaan straks draagvlak zoeken bij dezelfde partijen waarvan ze nu zeggen dat ze daar niet mee in gesprek gaan. Ik wil het toch weten: is daarover gepraat in de zin van "jullie gaan nu met z'n drieën verder, maar hou er rekening mee dat je die vraag krijgt, want jullie willen die andere partijen erbij betrekken"? Dat is zo'n kreet voor de bühne: we gaan met z'n allen de stad besturen en we hebben jullie daarbij nodig.

Dat klopt ook; daar waar nodig gaan we dat ook doen, maar dit klinkt natuurlijk raar als je zegt dat dit de stabiliteit en de daadkracht in gevaar brengt en als er geen draagvlak is om met die partijen te gaan praten. Nu wordt dat wél van ons verwacht. Hebben ze het erover gehad wat het risico daarvan is? De heer ENGBERTS: Ik zoek waar die zin staat dat dit de stabiliteit in gevaar zou brengen, want ik kan me niet herinneren dat ik mijn toetsenbord zo heb laten rollen.

22

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2026

De VOORZITTER: Misschien staat het niet in uw verslag, maar in het verslag van het gesprek met de fractie van STIP. De heer STOOP (Hart voor Delft): Ik denk dat ze niet beseft hebben welk effect het opnemen van zo'n zin in het verslag kan hebben op de partijen waarmee ze straks moeten samenwerken. De VOORZITTER: Ik geef even de kans om te kijken of dit een misverstand is of dat dit er daadwerkelijk staat en om op te zoeken in welk deel van het verslag dit staat: in het algemene deel of in het onderdeel van een van de bevraagde fracties. Wilt u ons helpen en het paginanummer noemen? Ik hoor dat dit bij vraag 3 bij STIP staat. De heer STOOP (Hart voor Delft): Het staat er, voorzitter. Mijn vraag is dan gewoon of ze hebben beseft wat voor effect het opschrijven hiervan kan hebben op partijen waarvan ze nu zeggen: wij moeten samen de stad gaan besturen en blablabla. Ik denk zelf: dat schrijf je niet op. Dat is mijn vraag. De heer ENGBERTS: Er staat inderdaad letterlijk: "Het betrekken van nog meer partijen zal naar de inschatting van STIP ten koste gaan van de bestuurlijke stabiliteit en daadkracht." Die zin heeft verder geen rol meer gespeeld in de verdere gesprekken. Daarom zit die ook niet heel actief in mijn herinnering. Ik snap dat u daarop aanslaat. Ik denk ook dat dit iets is wat ik niet … Het is een verslag van een gesprek dat met STIP is gevoerd.

Dat zeg ik niet om dit van me af te schuiven, maar ik kan daar moeilijk op antwoorden. Het enige wat ik hierover kan zeggen, is dat dat zinnetje en ook die redenering niet op die manier aan de orde zijn geweest in zoals wij het gesprek, ook het gesprek met de drie partijen, hebben gevoerd. In heel algemene zin kan je natuurlijk wel zeggen: als er meer partijen bij zijn, zeker als die partijen niet nodig zijn voor een meerderheid, hoe ga je daar dan mee om en draagt dat dan bij aan de stabiliteit van een nieuwe coalitie of niet? Dat is meer het gesprek geweest als je naar dat zinnetje terug zou gaan. Zo kan ik het reconstrueren, maar deze zin heeft op deze manier niet heel prominent nog een rol gespeeld. De heer STOOP (Hart voor Delft): Dan blijft het voor mij een raadsel. Iedereen heeft het verslag van de griffie teruggekregen, waarbij is gevraagd: zijn jullie het eens met wat daar staat? Dat heeft STIP ook gedaan. Het is dus wél aan de orde geweest. De VOORZITTER: Ik denk dat de verkenner de grens van zijn verantwoordelijkheid heel duidelijk heeft aangegeven. Dit lijkt mij een typische vraag voor het debat dat u straks onderling heeft. Mevrouw VAN DEN BERG (VVD): We hebben het veel gehad over de gesprekken in het weekend met het drietal, zoals ik het maar even noem. De eerste vraag is waarom er geen verslagen gemaakt zijn van die gesprekken.