4. Handelingen 3 juli 2025

Wij willen nu al anticiperen op die verandering en vragen het college daarom om een meerjarig spaarplan te maken voor een centrale duurzame viering. Al moeten we het de komende jaren misschien zonder centrale viering doen, het is alsnog goed om nu al te gaan sparen, want dit college staat voor die verbinding, samenhang en een feest voor iedereen. Mevrouw WESSELS (GroenLinks): U snijdt hier een onderwerp aan waarvan ook wij het interessant vinden om er eens samen over na te denken, want als we inderdaad geen vuurwerk meer mogen afsteken, wat betekent dat dan? Dat is nog niet bij het komende oud en nieuw, maar daarna. Als het goed is, is een van mijn collega's bij u op de lijn gekomen om te vragen of we hier samen schriftelijke vragen over zullen stellen, want volgens mij vraagt dit om nog wat meer de diepte in te gaan. Wat ons betreft maakt u nogal snel al de keuze om te sparen. De vraag is of wij de partij zijn om daarvoor de financiën bij elkaar te leggen. Ik denk dus dat het goed is om daar met elkaar eerst het goede debat over te voeren. Bent u dat met mij eens? Mevrouw VOOGT (VVD): Mijn vraag is vergelijkbaar met de vraag van mevrouw Wessels. Deze motie is zeer sympathiek, maar het moment is misschien wat vroeg.

Is het niet veel passender om te kijken of we de gemeente of de portefeuillehouder kunnen vragen om met een plan te komen, zodat we daarover in gesprek kunnen gaan en kunnen anticiperen op het moment waarop het vuurwerkverbod echt in werking gaat? Ik ben benieuwd naar de reactie van mevrouw Timmermans hierop. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Ik ben het ermee eens dat het misschien nog wat vroeg is, maar ik vraag me nog iets af. Als er iets is wat elk jaar terugkomt, 69

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

is dat het vieren van oud en nieuw. U heeft het over sparen, maar dat zegt niet per se iets over structureel geld. Hoe ziet u dat? Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): We vragen om een meerjarig spaarplan. Dat is misschien al een antwoord. We vragen eigenlijk om meer: we vragen om een financiële inventarisatie en ook om een onderzoek naar de haalbaarheid. Dat kunnen we inderdaad lekker op een later moment doen, zo richting het volgende oud en nieuw, zeg maar, maar dan moeten we al klaar zijn. Wij dachten dus: dat is misschien wat laat. Daarom komen we hier nu mee. We vragen volgens mij niet om vastigheid, maar we vragen wel om het een en ander nu in werking te zetten wat anders nog veel langer op zich zou laten wachten. De heer HOMBERGEN (PvdA): Ik kom terug op de motie van Onafhankelijk Delft over de weekmarktdagen. Een hele mooie motie, die zij samen met Hart voor Delft hebben opgesteld. Hulde daarvoor. U spreekt in die motie alleen over de belangen van de commercie, van de mensen die de terrassen uitbaten en niet over de belangen van de bewoners. Heeft u die meegenomen in deze motie? Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): Daar vragen wij ook om. Wij vragen om met de ondernemers én met de bewoners in gesprek te gaan. Dat staat ook in die motie, die vandaag of gisteren nog is aangepast.

De heer JAFF (GroenLinks): Ik word getriggerd door deze bijdrage, want we hebben recent een heel participatietraject opgezet met alle bombarie die daarbij hoort. Daar zijn afspraken uit gekomen met alle ondernemers, betrokken partijen et cetera. In uw motie draagt u een hele specifieke tijdsverandering op. Hoe komt u daartoe en wat maakt dat u tot die invulling komt? Dat kan ik niet heel goed herleiden uit de motie. Mevrouw GAAL (Onafhankelijk Delft): De mensen die de marktonderdelen plaatsen, komen om 17.30 uur. De ondernemers hebben het terras buiten staan. Dat terras moet leeg en moet met een oplegger opgehaald worden. De horecaondernemer moet dus al die spullen inladen. Die stoelen en tafels moeten weg, want die kan je niet opstapelen. Dan komt de marktman alles neerzetten en vervolgens is het rond 19.00 uur. Onze vraag is dus waarom het niet zo kan zijn dat deze mensen daar gewoon tot 20.00 uur mogen staan met hun terrasje en dat dan - of op een eerder tijdstip; daar kunnen we het hier nog over hebben - de markt opgezet wordt. Dan hebben zij twee uur langer verdiensten. Het is in de zomer en ze moeten het van de zomer hebben. Als je ze zo vroeg laat inpakken … Wat maakt die twee uur uit? De VOORZITTER: Mevrouw Timmermans, volgens mij had u nog een derde motie. Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Ja.

Ik was eigenlijk zelfs nog niet eens klaar met de tweede motie en ik was zo trots op mijn oneliner. De VOORZITTER: Er komt nu iets bijzonders aan.

70

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): Ik had dus echt een fantastische oneliner. Ik had namelijk geschreven: één vuurkorf in elke straat maakt nog geen betere buurt. Die wil ik er gewoon even in gooien. (Geroffel op de tafels) Mevrouw TIMMERMANS (Onafhankelijk Delft): De derde motie ziet op een verruiming van het aantal bezoekersuren. Onafhankelijk Delft vraagt daarom. De gemeente Delft stelt haar parkeerbeleid vast op basis van de Gemeentewet in combinatie met de Wegenverkeerswet en het Uitvoeringsbesluit Parkeren. Binnen dit kader heeft de raad dus beleidsvrijheid om parkeerregelingen middels een motie te wijzigen, inclusief het bezoekersurenplafond. Er zijn dus geen wettelijke belemmeringen voor die verruiming. Het huidige plafond in het Uitvoeringsbesluit Parkeren 2025 wordt in de praktijk als te knellend ervaren. Inwoners geven aan dat ze onvoldoende ruimte hebben om bezoek te ontvangen. Dit kan tot problemen leiden, zoals een sociaal isolement. We maken als gemeente beleid om inclusief te zijn en eenzaamheid te bestrijden. Onafhankelijk Delft wil de daad dus bij het woord voegen. De parkeerkosten leverden zo'n € 150.000 op, terwijl het geen verdienmodel zou zijn. Onafhankelijk Delft zegt: geef dit terug aan de inwoner middels meer bezoekersuren. Parkeren zou in dienst moeten staan van de samenleving en niet andersom.

Het is mooi dat we als gemeente geld overhouden aan parkeren, maar laten we ook de menselijke maat terugbrengen in ons beleid. Daarnaast denkt Onafhankelijk Delft dat dit bij uitstek de manier kan zijn om vertrouwen terug te winnen met het oog op de verkiezingen straks. En bij extra nemen ook teruggeven. Door de fracties van Onafhankelijk Delft en Hart voor Delft wordt motie 6.2.23 (Bescherming van inwoners tegen neppolitie en digitale oplichting) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op 3 juli 2025, ter bespreking van de Kadernota 2026, constaterende dat: • • • •

neppolitie en digitale oplichting een groeiend probleem vormen dat steeds meer inwoners raakt; slachtoffers van deze vormen van criminaliteit niet alleen financiële schade lijden, maar ook psychisch zwaar worden belast; veel inwoners onvoldoende kennis en middelen hebben om deze vormen van oplichting tijdig te herkennen en te voorkomen; het belang van preventie, voorlichting en adequate ondersteuning noodzakelijk is in deze tijd;

overwegende dat iedereen slachtoffer kan worden van deze uitermate criminele tactieken; verzoekt het college van burgemeester en wethouders om: 71

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

• • •

een laagdrempelige voorlichtingscampagne te ontwikkelen en uit te voeren, gericht op het vergroten van de bewustwording onder alle inwoners van Delft over neppolitie en digitale oplichting; speciale aandacht te besteden aan kwetsbare groepen, zoals ouderen, jongeren en mensen met beperkte digitale vaardigheden; samen te werken met maatschappelijke organisaties zoals de Seniorenraad Delft, lokale welzijnsorganisaties, wijkcentra, en andere ketenpartners binnen de gemeente Delft voor effectieve preventie,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie 6.2.24 (Houd de realisatie van een buitenzwembad in Delft in beeld) ingediend: "De raad van de gemeente Delft, in vergadering bijeen op 3 juli 2025, te bespreking van de Kadernota 2026, constaterende dat: • • • •

er een brede maatschappelijke wens is voor een buitenzwembad in Delft; Onafhankelijk Delft zich sterk maakt voor de realisatie hiervan; er momenteel een onderzoek loopt naar de haalbaarheid en mogelijkheden voor een buitenzwembad; de uitkomsten van dit onderzoek nog niet beschikbaar zijn;

overwegende dat: • • •

het belangrijk is om sport- en recreatiemogelijkheden in de stad te versterken; een buitenzwembad kan bijdragen aan gezondheid, welzijn, verkoeling in warme zomers en sociale verbinding; de realisatie van een buitenzwembad niet mag verdwijnen van de politieke agenda zolang het onderzoek nog niet is afgerond;

verzoekt het college: • • •

de raad te blijven informeren over de voortgang van het onderzoek; bij afronding van het onderzoek de raad zo spoedig mogelijk te voorzien van de resultaten, inclusief een advies voor mogelijke vervolgstappen; tot die tijd de mogelijkheid tot realisatie van een buitenzwembad open te houden en expliciet te betrekken bij relevante beleidsontwikkelingen op het gebied van sport, recreatie en ruimtelijke ordening,

en gaat over tot de orde van de dag."

72

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie 6.2.25 (Bescherm honden tegen hittestress en verwonding bij uitlaten naast fiets) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 3 juli 2025, ter bespreking van de Kadernota 2026, constaterende dat: • • • •

tijdens warme periodes het asfalt en de straat zeer heet kunnen worden, wat schadelijk is voor hondenpootjes; het rennen naast een fiets bij hoge temperaturen hittestress kan veroorzaken bij honden; er regelmatig meldingen zijn van honden die verwondingen oplopen; de gemeente Delft een Dierenwelzijnsnota opstelt die in het najaar behandeld zal worden;

overwegende dat: • • •

de gemeente een voorbeeldfunctie heeft in het uitdragen van goed dierenwelzijn; voorlichting en bewustwording over dit onderwerp noodzakelijk zijn; andere gemeenten al beleid of campagnes hebben tegen het uitlaten van honden naast de fiets bij hoge temperaturen;

verzoekt het college: • • •

in de komende Dierenwelzijnsnota een duidelijke passage op te nemen over de gevaren van het uitlaten van honden naast de fiets bij hitte; bewustwording en voorlichting richting inwoners vorm te geven (bijvoorbeeld via posters, social media, dierenartsen); te verkennen of hier voorschriften, handhaving of een gedragsrichtlijn aan gekoppeld kunnen worden bij extreme temperaturen,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie 6.2.26 (Directe inzet veegwagen na bladblazers en onkruidbeheer in straten) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 3 juli 2025, ter bespreking van de Kadernota 2026, constaterende dat: • •

gebruik van bladblazers en het kortwieken van onkruid in straten leidt tot ophopingen van bladeren, stof en los onkruid op straat; deze hopen vaak dagen blijven liggen voordat ze worden opgeruimd; 73

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

• •

hierdoor het vuil zich door wind gemakkelijk opnieuw verspreidt over straten, trottoirs en zelfs woningen; dit leidt tot overlast voor bewoners, zwerfvuil, en her-vervuiling van net schoongemaakte gebieden;

overwegende dat: • • •

een schone leefomgeving bijdraagt aan het welzijn van inwoners en aan het imago van de gemeente; de inzet van een veegwagen direct na werkzaamheden met bladblazers of onkruidbeheer zorgt voor effectievere en schonere resultaten; dit ook efficiënter gebruik van gemeentelijke middelen betekent, doordat herhaling van schoonmaakacties wordt beperkt;

verzoekt het college: • •

te zorgen dat bij werkzaamheden met bladblazers en/of het kortwieken van onkruid in straten standaard aansluitend een veegwagen wordt ingezet; dit in de werkinstructies van de buitendienst of ingehuurde partijen op te nemen,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van Onafhankelijk Delft en Hart voor Delft wordt motie 6.2.27 (Terrassen langer open op weekmarktdagen, steun voor Delftse ondernemers) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 3 juli 2025, ter bespreking van de Kadernota 2026, constaterende dat: • • •

ondernemers in de binnenstad van Delft verplicht zijn (een deel) van hun terrassen al voor 17.30 uur op de dag vóór de warenmarkt op te ruimen, terwijl de markt pas de volgende dag plaatsvindt; dit leidt tot omzetverlies, viermaal per maand, voor horecaondernemers die nog steeds kampen met financiële gevolgen van de coronaperiode; de handhaving en coördinatie van de markt momenteel zijn uitbesteed aan de Stichting Marktpromotie Delft, waardoor het beleid op afstand staat van de gemeentelijke verantwoordelijkheid;

overwegende dat: •

ondernemers aangeven dat zij hun terras graag langer willen laten staan, bijvoorbeeld tot 20.00 uur op de dag voorafgaand aan de markt; 74

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

• • •

de opbouw van de markt ook later plaats kan vinden, waardoor een verruiming van de terrastijd mogelijk is zonder het marktproces te belemmeren; de gemeente een taak heeft om lokale ondernemers, waar mogelijk, te ondersteunen in hun herstel en bestaanszekerheid; het moment van opbouwen in samenspraak tussen de Stichting Marktpromotie en de gemeente is afgestemd en opgenomen in artikel 8, lid 9 van de Beleidsregels Terrassen 2024 Delft;

verzoekt het college: •

• •

in samenspraak met Stichting Marktpromotie Art.8, lid 9 van de Beleidsregels Terrassen 2024 Delft ter herzien, met de insteek om te komen tot een regel waarbij deze eilandterrassen tot ongeveer 20.00 uur mogen blijven staan op de dag vóór de markt; de horecaondernemers en bewoners aan de Markt hierbij te betrekken; de gemeenteraad te informeren over de voortgang en de uitkomst van dit overleg."

Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie 6.2.28 (Jongeren zijn een zelfstandige doelgroep) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op 3 juli 2025, constaterende dat: • • • •

in het gemeentelijk woonbeleid diverse doelgroepen prioriteit kunnen krijgen bij woningtoewijzing, zoals studenten en starters; de term 'jongeren' vaak wordt gebruikt als verzamelnaam voor studenten, starters of werkzoekenden, maar niet als zelfstandige doelgroep erkend is; veel jongeren (bijvoorbeeld tussen 18 en 27 jaar) buiten deze subgroepen vallen, maar wél tegen knelpunten aanlopen op de woningmarkt; het ontbreken van een duidelijke definitie en status voor 'jongeren' in het woonbeleid leidt tot versnippering en mogelijk ongelijke kansen bij woningtoewijzing;

overwegende dat: • • •

gemeenten op basis van de Huisvestingswet 2014 beleidsruimte hebben om doelgroepen in de huisvestingsverordening te benoemen; jongeren in brede zin - inclusief werkenden, werkzoekenden, afgestudeerden en uitwonende mbo'ers - extra kwetsbaar zijn op de oververhitte woningmarkt; een heldere en zelfstandige positie voor jongeren als doelgroep kan bijdragen aan een eerlijker, transparanter en doelgerichter woonbeleid;

verzoekt het college: 75

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

-

jongeren (bijvoorbeeld in de leeftijdscategorie 18-27 jaar) als zelfstandige doelgroep te benoemen in het gemeentelijk woonbeleid; te verkennen of en hoe deze brede doelgroep jongeren prioriteit kan krijgen bij toewijzing van (sociale) huurwoningen, vergelijkbaar met andere doelgroepen; de brede doelgroep 'jongeren' als kader te verwerken in relevante beleidsdocumenten en dit in lijn te brengen met elkaar; het voorgaande te betrekken bij de evaluatie van de Huisvestingsverordening,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van Onafhankelijk Delft en Hart voor Delft wordt motie 6.2.33 (Verruiming bezoekersuren) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op 3 juli 2025, te bespreking van de Kadernota 2026, constaterende dat: • • •

het aantal bezoekersuren per adres is gemaximeerd in het Uitvoeringsbesluit Parkeren Delft 2025; deze beperking bij inwoners leidt tot frustratie en onvoldoende ruimte om regelmatig bezoek te ontvangen; parkeren voor bezoekers daarmee in de praktijk soms moeilijk of kostbaar wordt, zeker in huishoudens waar mantelzorg, hulp of familiebezoek plaatsvindt;

overwegende dat: • • • •

uit het parkeerbeleid aanzienlijke opbrengsten voortkomen, waarvan in 2024 circa € 150.000 als positief saldo is gegenereerd; parkeren daarmee voor de gemeente een verdienmodel lijkt te worden; de primaire functie van het bezoekersparkeren zou moeten zijn: het faciliteren van sociale contacten en zorg nabij huis; het financieel mogelijk lijkt een verruiming van het bezoekersurenplafond te realiseren, zonder directe lastenverhoging voor bewoners;

verzoekt het college: -

het Uitvoeringsbesluit Parkeren Delft 2025 zodanig te herzien dat het aantal bezoekersuren per adres substantieel wordt verhoogd; daarbij ten minste te verkennen of een verhoging tot 25% van het huidige urenplafond haalbaar is binnen de huidige parkeerbalans en begroting; tevens te onderzoeken of maatwerk mogelijk is voor huishoudens met aantoonbare hogere bezoekersbehoefte (bijvoorbeeld mantelzorg); 76

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

-

de raad uiterlijk in Q4 2025 te informeren over de uitkomst van dit onderzoek en met een concreet voorstel te komen,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fractie van Onafhankelijk Delft wordt motie 6.2.34 (Sparen voor toekomstbestendige en centrale viering van oud en nieuw) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op 3 juli 2025, te bespreking van de Kadernota 2026, constaterende dat: • • • • • •

het kabinet werkt aan een mogelijk landelijk vuurwerkverbod voor consumenten; hiermee de viering van oud en nieuw een andere invulling zal vragen om verbondenheid, beleving en veiligheid te waarborgen; de gemeente momenteel onvoldoende financiële middelen beschikbaar heeft voor grootschalige alternatieven zoals een centrale vuurwerk- of droneshow; alternatieve vormen zoals straatvuurkorven of buurtactiviteiten laagdrempelige en tijdelijke invullingen zijn, maar op termijn mogelijk behoefte ontstaat aan meer centrale, duurzame vieringen; een droneshow of professionele vuurwerkshow aanzienlijke kosten met zich meebrengt (geschat op € 50.000 - € 150.000 voor een halfuur, afhankelijk van locatie, omvang en techniek); het uitstellen van financiële voorbereiding leidt tot onmogelijkheid om op tijd in te spelen op veranderend beleid;

overwegende dat: • • •

oud en nieuw een belangrijk moment is van saamhorigheid, dat door veel inwoners gevierd wordt en een sterke culturele waarde heeft; een centrale viering positieve effecten kan hebben op leefbaarheid en sociale cohesie; het wenselijk is om tijdig te anticiperen op landelijke regelgeving en daar als gemeente op voorbereid te zijn;

vraagt het college: -

-

een spaarplan op te stellen voor de periode 2025 - (bijvoorbeeld) 2030, gericht op het opbouwen van een reservering voor een centrale oud-ennieuwviering, zoals een professionele vuurwerkshow, droneshow of vergelijkbare alternatieven en deze mee te nemen in de meerjarenbegroting; daarin mee te nemen:

77

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

-

o een financiële inventarisatie van de kosten van verschillende vormen van centrale vieringen (o.a. droneshow, vuurwerkshow, hybride vormen); o de haalbaarheid van meer decentrale alternatieven (zoals vuurkorven per straat of buurtinitiatieven) als tussenoplossing; o mogelijke externe subsidies, partnerschappen of sponsoringsopties; jaarlijks de voortgang van dit spaarplan en de stand van zaken rondom landelijk beleid te rapporteren aan de raad,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van Onafhankelijk Delft en Hart voor Delft wordt motie 6.2.35 (Steun voor binnenaccommodatie Kinderboerderij/Waterspeeltuin Tanthof) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, bijeen op 3 juli 2025, constaterende dat: • • • •

Kinderboerderij Tanthof een belangrijke maatschappelijke en educatieve functie vervult binnen de wijk en de stad; de kinderboerderij een geliefde ontmoetingsplek is voor jong en oud, met een breed publiek uit diverse achtergronden; er bij slecht weer weinig tot geen beschutte ruimte is om samen te komen, activiteiten te organiseren of educatieve programma's voort te zetten; een overdekte ontmoetingsplek de functie van de kinderboerderij als sociaalmaatschappelijke voorziening aanzienlijk zou versterken;

overwegende dat: • • •

de behoefte aan laagdrempelige en inclusieve ontmoetingsplekken in de openbare ruimte toeneemt, zeker in stedelijke omgevingen; een binnenaccommodatie multifunctioneel inzetbaar is voor buurtactiviteiten, schoolbezoeken, workshops en als rustplek voor bezoekers; investeringen in dit soort publieke voorzieningen bijdragen aan sociale cohesie, welzijn en educatie;

verzoekt het college: -

in gesprek te gaan met de stichting over de plannen voor een binnenaccommodatie bij de kinderboerderij/waterspeeltuin; actief te verkennen op welke wijze de gemeente ondersteuning kan bieden bij de financiële realisatie hiervan; de raad voor het einde van 2025 te informeren over de voortgang en mogelijkheden,

en gaat over tot de orde van de dag." 78

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Voorzitter. Wat de ChristenUnie betreft is de Kadernota voor 2026 een document waarin het college grondig vooruitkijkt en waardoor ook een nieuw stadsbestuur de ruimte krijgt om te besturen. Het is ook een document dat erop is gericht om de groei van de stad in goede banen te leiden, maar zoals ook toegelicht in het debat van vorige week is de ChristenUnie niet per se op zoek naar groei, maar juist naar bloei van de stad. Met de moties die we vandaag indienen en mede indienen willen we graag bijdragen aan deze bloei. Kinderen in Delft stemmen niet. Ze zijn hier ook niet in de zaal, behalve een nog niet geboren kind, maar toch vindt de ChristenUnie het belangrijk om met de blik van kinderen naar onze Kadernota te kijken. Voor een bloeiende stad is het belangrijk dat kinderen in Delft gezond zijn, voldoende kunnen bewegen en spelen en voldoende water kunnen drinken. Juist in een veranderend klimaat met warmere dagen is voldoende water drinken essentieel. Dat zult u de afgelopen weken ook ervaren hebben. Op plekken met hoogbouw is de drempel voor kinderen nog veel groter om thuis een glas water te drinken en we hebben veel hoogbouw in onze stad. De PvdA en STIP hebben in 2023 uitgebreid aandacht voor de beschikbare drinkwaterpunten in de gemeente Delft gevraagd. We zijn dankbaar dat ze dit thema hebben ingebracht in deze raad.

Er is ook actie ondernomen aan de hand van de motie en er is participatie met de inwoners geweest via online participatie. Dit is een mooie manier, maar kinderen hebben hierin geen zeggenschap gehad. Omdat we binnenkort in Delft speeltuinen gaan renoveren, zien we als ChristenUnie een kans om niet alleen rekening te houden met het nemen van maatregelen in deze speeltuinen voor verkoeling bij hitte, maar ook om minimaal vijf extra drinkwaterpunten te realiseren bij locaties waar dit kan en waar veel hoogbouw is. Ook bij nieuwe speeltuinen kan dit overwogen worden. Op deze manier maken we het makkelijker voor kinderen om voldoende water te drinken. Via deze weg wil ik ons commissielid Wimke Schuurmans en onze fractieadviseur Emily Timmer bedanken voor het helpen bij het opstellen van deze motie. We blijven bij het thema "gezond in de openbare ruimte", want we hebben ook de motie van STIP om sport in Delft toekomstperspectief te bieden mede ingediend. We vinden het belangrijk dat iedereen kan sporten. Door in de geactualiseerde sportvisie aandacht te vragen voor onder andere ouderenfitness, denksport, urban sports en sportroutes kunnen sportgemeenschappen ontstaan waar geen financiële bijdrage voor nodig is en waaraan iedereen kan meedoen. Dit gebeurt bijvoorbeeld al bij het wekelijkse potje schaken op de openbare schaakborden bij KopieKoffie in Buitenhof.

We zouden het mooi vinden als dit op meer plekken in deze stad gaat gebeuren. Nog enkele opmerkingen en vragen over moties van andere partijen, allereerst over het zwembad. Hart voor Delft en OD hebben daarover allebei moties ingediend. We willen graag een gedegen financiële afweging maken als de resultaten van het onderzoek terugkomen. We vinden deze moties dus nog te vroeg. We hebben deze zomer ook nog geen zwembad, maar we hebben wel een vraag aan de wethouder naar aanleiding van de motie. We zien bijvoorbeeld dat in het Wilhelminapark in Rijswijk nu niet gezwommen kan worden vanwege blauwalg. Gelukkig kan dat in de 79

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Delftse Hout nu nog wel, maar we zien dat die vraag naar zwemwater eigenlijk geen Delfts vraagstuk is, maar een regionaal vraagstuk. We vragen ons af of het mogelijk is om dit zwemwaterprobleem, omdat er zoveel kosten aan zijn verbonden en het om grote opgaves gaat, ook regionaal verder samen aan te pakken. We willen kort reageren op de motie over amv's. De ChristenUnie vindt het belangrijk dat we als stad gastvrij zijn voor deze kwetsbare jongeren. We zijn het duidelijk niet eens met de motie en we zien hen duidelijk wél als onze Delftse inwoners. Dan de motie van D66 over de reserves. Uit mijn interrupties werd al duidelijk dat we wat ongemak voelen bij het nu doen van dit onderzoek naar de reserves. We zijn juist blij dat het college in de Kadernota wat terughoudend is met het toewijzen en uitgeven van geld. Is het een idee om in plaats van de begroting voor 2026-2028 hier bij de Kadernota voor 2027 mee terug te komen? Dan vertragen we het onderzoek, maar dan kunnen we dit inzicht wel aan het nieuwe college geven. We zijn ook benieuwd hoe het college hiernaar kijkt. De heer MARUF (D66): Volgens mij was de toelichting van onze kant heel helder, maar het is terecht dat u hierop doorvraagt.

Laat ik u een wedervraag stellen: waarom zou u uzelf het recht ontnemen om inzicht te krijgen in wat er mogelijk zou kunnen zijn als je de bestemmingsreserves analyseert op nut en noodzaak? Waarom zou u zichzelf dat inzicht willen ontnemen? Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Zoals ik al bij de interrupties heb laten weten, is het inzicht niet per se het probleem. Wij zeggen: wees terughoudend met het al toedienen en labelen aan bepaalde onderwerpen. Daar gaat het ons dus om. De heer MARUF (D66): Een laatste poging. Stel dat uit de analyse blijkt dat € 10 miljoen van die bestemmingsreserves terug zou kunnen vloeien naar de algemene reserve. Dan hebben we het nut en de noodzaak ingezien van de bestemmingsreserve die op dat moment dan niet meer nodig is. Mijn vraag is dan opnieuw: waarom zou u uzelf het recht willen ontnemen om op de hoogte te zijn van nut en noodzaak van de bestemmingsreserves die er zijn? Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Als de heer Maruf zou overwegen om het laatste dictum uit zijn motie te halen, zou ik wel willen overwegen om de motie te steunen, maar het inzicht is niet het probleem. Op de motie van GroenLinks over niet-uitkeringsgerechtigden ben ik in mijn interrupties al ingegaan.

We zouden dit heel graag uitgebreider willen bespreken, want we vinden dit een belangrijk onderwerp, maar we weten ook dat er een actualisatie van de visie aan gaat komen. We willen voorstellen om dit later uitgebreider te bespreken. Wat de motie van de PvdA over het communiceren over de openbare ruimte in de openbare ruimte betreft: dit vinden we een heel goed voorstel. We zijn hier ook enthousiast over. We sluiten ons wel aan bij de opmerking van de GroenLinks en we 80

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

vragen de wethouder: heeft u een idee hoe toegankelijkheid en ook inclusiviteit hierin een rol zouden kunnen spelen? De heer VAN DER SLUIS (SP): Ik heb een vraag aan de ChristenUnie over de nietuitkeringsgerechtigden. Alle coalitiepartijen op de ChristenUnie na steunen dit voorstel en staan eronder. De ChristenUnie levert de wethouder. Waarom bent u ertegen of waarom steunt u het niet? Volgens mij zit daar iets achter. Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Dan ga ik u afhelpen van deze conspiracy theory, die dit toch wel een beetje is. Wij leveren de wethouder hierop niet; de wethouder van STIP doet dit. Daar heeft dit dus niks mee te maken. Ik hoop dat dat uw zorg wegneemt. Zoals ik al een paar keer heb aangegeven, willen wij dit heel graag uitgebreider bespreken. Dat zit erachter. Wat de motie van Volt over de opkomst betreft twijfelen we over het bedrag en over hoe effectief dit gaat zijn; daarmee sluiten we ons een beetje aan bij het verhaal van het CDA. Maar aan de andere kant zien we dit ook als een invulling van wat we in het raadsweekend hebben besproken en willen we ook graag aan de slag. Wij zijn dus een beetje in dubio. Naast deze vragen aan Volt, waar ik straks nog een reactie op verwacht, vragen wij de portefeuillehouder daarom welke impact dit volgens haar gaat hebben en of dit bedrag daar een goede richtlijn voor is.

Voor de overige moties waar ik nu niet op ingegaan ben, geldt dat we benieuwd zijn naar de reactie van het college of via een interruptie al duidelijk hebben gemaakt wat wij ervan vinden. Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Ik heb een vraag in verband met de motie van D66 en ons over de Woonraad. De heer Van der Woerd van de ChristenUnie heeft samen met ons vragen gesteld over woningdelen. Ziet de ChristenUnie dit dan niet als een mooie voorzet om het gesprek daarover daar verder te voeren? Mevrouw VAN DER VLIST (ChristenUnie): Ik wilde hier in mijn tweede termijn op terugkomen, maar u geeft mij een mooie brug om dat nu alvast te doen. Wij hebben vaker gezegd dat de stem van mensen die een woning zoeken ontbreekt. Vaak proberen wij zelf die stem te zijn in de raad; dat doet STIP volgens mij ook. Maar wij zien dat Amsterdam in januari 2025 begonnen is met een Woonraad, dat Utrecht daar in juni 2025 mee is begonnen en dat Deventer en Alkmaar daar in 2024 mee begonnen zijn. Dat is vrij recent. Er wordt nu gevraagd om een onderzoek, maar kunnen we in dit opzicht niet slim werken door even te kijken welke resultaten hier na een jaar in die andere steden uit komen? Dan kunnen we dat meenemen. Als de resultaten positief is, kunnen we hiermee verdergaan. Zo staan wij hierin.

Door de fracties van de ChristenUnie, STIP, de PvdA en GroenLinks wordt motie 6.2.29 (Watertappunten bij speeltuinen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft in vergadering bijeen op 3 juli 2025 ter bespreking van het agendapunt 6.2 Voorstel van het college aan de raad inzake Kadernota 2026, 81

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

stelt vast dat: • • • •

de motie Watertappunten in Delft in 2023 is aangenomen, waarin gevraagd werd om vijf extra watertappunten in Delft; participatie voor de plaatsing van deze vijf watertappunten via Instagram heeft plaatsgevonden waardoor deze niet gericht is geweest op kinderen; de meeste speeltuinen in Delft geen waterkraan hebben; bewoners bij het aanvragen van een openbaar watertappunt bij Evides zelf kosten moeten betalen (€ 5.473 eenmalig + € 750 per jaar);

heeft nagedacht over en houdt er rekening mee dat: • •

in de wijken Voorhof, Tanthof en Buitenhof veel hoogbouw is, waardoor de drempel hoog is voor kinderen om genoeg te drinken; in steden veel inwoners last hebben van hittestress en tropische dagen zich steeds vaker voordoen;

vindt belangrijk dat: • •

kinderen aangemoedigd worden om buiten te spelen; kinderen genoeg water drinken bij warm weer;

geeft het college de opdracht om: • • •

bij nieuwe en renovaties van oude speelvoorzieningen expliciet te overwegen om een watertappunt te plaatsen; in de eerstvolgende programmabegroting extra geld te reserveren voor het plaatsen en onderhouden van minimaal vijf extra watertappunten bij speelvoorzieningen in hoog bevolkte delen van Delft; bij het vernieuwen van speeltuinen maatregelen te nemen die verkoeling brengen bij hitte."

De heer TREFFERS (Volt): Voorzitter. Ik zal eerst ingaan op de moties waarvan ik de eerste indiener ben en daarna op de andere moties. Dan zal ik nog kort zeggen wat iedereen volgens mij al uit mijn interrupties heeft kunnen halen. Ik begin met de twee urgente dingen die Volt bij deze Kadernota heeft aangepakt, ten eerste wonen. We hebben als raad het college zeer breed en meermaals gevraagd om de inzet op wonen echt te versterken. Als wij dat vroegen, werd daar altijd bij gezegd: trek daar ook de portemonnee bij. We hebben daarover als raad meerdere moties ingediend. Deze Kadernota was het moment waarop de plannen zouden komen. Er zijn wel iets van plannen, maar tegelijkertijd hadden wij niet het gevoel dat we hiermee echt het grote verschil gaan maken. Wij zijn dus uitgebreid op onderzoek uitgegaan en we zijn in een hele fijne samenwerking met de wethouder en ambtenaren tot deze conclusie gekomen. Daar heeft de heer Visser een vraag 82

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

over gesteld: zou je dit geld niet ook willen gebruiken voor bijvoorbeeld ambtelijke ondersteuning? Heel kort gezegd is het antwoord: dat is precies wat ik niet wil. Ik zou niet willen dat dit geld, dat we krijgen omdat we betaalbare woningen opleveren, terechtkomt in allemaal verschillende potjes die wel iets met betaalbare woningen te maken hebben maar niet helemaal. Een veel effectievere en transparantere manier om dit geld op de beste manier te gebruiken is om het in een fonds te zetten, waarbij heel duidelijk is dat het bedoeld is voor het nogmaals realiseren van betaalbare woningen. Wij krijgen geld omdat wij betaalbare woningen realiseren; laten we dat geld gebruiken om meer betaalbare woningen te realiseren, waar we dan hopelijk natuurlijk ook weer geld voor krijgen. Ik denk dat dat de beste manier is. We moeten daarbij als raad eventueel ook zelf de portemonnee trekken om wat randvoorwaarden te bekostigen, maar dit is het geld dat we direct van het Rijk krijgen voor betaalbare woningen. De heer VISSER (CDA): Daar zit precies mijn zorg, want een deel van dat budget, van die € 2,5 miljard, is gereserveerd voor onder andere versterking van de ambtelijke capaciteit. Wat mij betreft is dat een belangrijk punt, want daarmee komen we op het punt van de uitvoeringskracht, waaraan mevrouw Wentink vorige week in haar betoog net als ikzelf aandacht besteedde.

Je kunt wel geld hebben, maar als je geen mensen hebt om het te realiseren, zal er geen woning gebouwd worden. Die afweging moet wel gemaakt worden. Ik hoop dat de heer Treffers daarop wil ingaan. Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Ik heb een verduidelijkende vraag over iets anders uit de motie. We hebben het vaak gehad over de rijksdefinitie van "betaalbaar wonen". Ik vraag me af of Volt ook studentenhuisvesting ziet als onderdeel van die realisatiestimulans. De heer TREFFERS (Volt): Als antwoord op de vraag van de heer Visser: ik denk dus dat dat het stukje is dat wij als gemeente zelf mogen financieren. Ik denk niet dat wij als gemeente hoeven te zeggen: het enige geld dat wij overhebben voor betaalbaar wonen in Delft is het geld dat we daarvoor van de overheid krijgen. Als antwoord op de vraag van mevrouw Fung Fen Chung: ik ben me er ontzettend bewust van dat studentenhuisvesting hier nogal een heet hangijzer is. Aan de ene kant doen we al heel veel voor studenten en hebben we een actieplan. Aan de andere kant krijgen we ook € 7.000 voor elke betaalbare studentenwoning die we bouwen. Het voelt dus een beetje wrang om te zeggen dat we dat geld helemaal gaan gebruiken, maar absoluut niet voor studenten.

De conclusie is dat er niks over in de motie staat en dat ik de wethouder zou steunen als ze het geld ook gebruikt voor studentenhuisvesting, maar als ze ervoor kiest om dat niet te doen omdat we als raad vaak hebben besloten dat dat verschillende typen woningen zijn, zou ik daar ook niet heel boos over zijn. Het gaat mij uiteindelijk om betaalbare woningen. Het andere belangrijke onderwerp dat volgens mij urgent is, is democratie. Een zeer wijze vrouw zei daarover op 4 mei in een prachtige speech dat het belangrijk is om onze democratie en vrijheid te beschermen; dat was in Delft en dat was onze burgemeester. Ik ben het daar ontzettend mee eens. Het is op dit moment in de 83

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

internationale en nationale context en ook in de lokale context in Delft nodig om de democratie te beschermen. En ja, dat kost soms € 40.000, zeg ik tegen de mensen die me daar vragen over hebben gesteld. Dat zeg ik niet omdat € 40.000 een doel is, maar omdat mijn technische vraag was hoeveel geld we nodig hebben om niet zomaar iets te doen. Een heel mooi voorbeeld is het laten rondrijden van een busje waar je kan stemmen. Dat heeft hartstikke veel potentie en dat kan je voor € 10.000 doen. Wat je met zulke bedragen niet kan doen, is het inhuren van expertise op precies dit punt. Dat weten we, omdat we daar gezamenlijk over hebben nagedacht in het raadsweekend. Ik vind juist ook die lerende aanpak heel belangrijk: niet eenmaal € 40.000 uitgeven voor een extra maatregel die we dan vier jaar later niet meer gaan doen, maar analyseren wat er nodig is, dat testen en vervolgens evalueren en, als je het mij vraagt, groter uitrollen. Mevrouw JANSSEN (PvdA): Ik vind het een heel charmant idee, maar ik vraag me af of de landelijke verkiezingen niet te vroeg komen. De heer TREFFERS (Volt): Die zijn eruit. Dat is een prachtig opzetje, want u weet allemaal dat ik in een eerdere versie precies hetzelfde, dus nogmaals € 40.000, wilde voor de aankomende landelijke verkiezingen. Dat is precies het idee van die lerende aanpak: je begint klein en gaat dat steeds uitbouwen.

Ik zou het geweldig vinden als we dit met meer verkiezingen dan alleen de gemeenteraadsverkiezingen doen. Er zijn twee argumenten om dat uiteindelijk niet zo in te dienen: er was geen meerderheid voor en het kon niet, want het was inderdaad te kort dag, zoals de PvdA aangaf. Kunnen we er minder geld aan besteden? Ja. Kunnen we er nog veel meer geld aan besteden. Ook ja. Dit is op basis van de technische vragen het kleinste bedrag waarmee we ook de hele evaluatiecyclus die volgens mij nodig is kunnen realiseren zoals ik die heb begrepen. U stelde ook een vraag over het budget en de algemene reserve. De reden waarom de algemene reserve erin staat, is dat ik technisch heb gevraagd of er nog potjes over zijn om dingen zoals dit te ondersteunen. Het antwoord was: ik zou in de algemene reserve kijken. Maar ik zou uw vraag heel vraag willen doorgeleiden, want als het overschot van vorig jaar inderdaad hiervoor gebruikt kan worden, is het voor mij het een of het ander. Dat is dus een vraag aan de portefeuillehouder. De andere twee onderwerpen waarover ik een motie mee indien, vallen eigenlijk ook binnen het thema democratie en de versterking daarvan. De ene motie is het voorstel over de Delftse economie van de toekomst. Een geweldig voorstel, waar volgens mij enorm veel werk achter zit.

De reden waarom wij deze motie heel graag mee wilden indienen en er ook over hebben meegedacht, is dat we niet alleen binnen Nederland - daar werken we al heel veel samen - maar ook binnen Europa echt moeten samenwerken om te bereiken wat bijvoorbeeld in het rapport van Draghi staat. Dat gaat niet alleen over welvaart, maar ook over democratie en onze veiligheid. Daarom moeten we ons daar hard voor maken. Precies binnen dezelfde lijn, ook al is de ene motie heel technisch en uitgewerkt en de andere heel symbolisch, is er de motie over de vlag die symboliseert voor welke 84

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

waarden de Europese Unie en Europa staan, namelijk vrijheid, jezelf kunnen zijn, democratie. Al dat soort prachtige waarden moeten we ook uitdragen in symboliek. Dat is nu nog veel belangrijker dan in de afgelopen jaren. Daarom zijn ook wij voor een vlaggenmast. Ik heb even geteld: wat Volt betreft vallen zeventien moties buiten de orde van dit debat. Als u het leuk vindt, kan ik ze noemen, maar ik denk dat iedereen hier zelf op kan reflecteren. Wij zullen bij bijna al die moties zeker tegenstemmen. We twijfelen nog over één motie die buiten de orde valt, namelijk de motie over nietuitkeringsgerechtigden. Dat vinden we een heel belangrijk onderwerp, maar de vraag aan de wethouder is hoe groot dit probleem ongeveer is. Dan heb ik het over de aantallen mensen. De heer VAN DER SLUIS (SP): Mijn vraag is simpel: staat ook motie 6.2.13 in dat lijstje? Daar staat uw eigen naam onder. Gaat u daar dan voor of tegen stemmen? Dat is de motie over de Delftse economie van de toekomst. Dat heeft niks met de Kadernota, de begroting of geld te maken. De heer KRISHNASING (VVD): De heer Treffers sloot af met het lijstje van moties.

Wat de motie Bestem realisatiestimulans voor betaalbare woningbouw betreft: ja, het is supermooi om betaalbare woningen te realiseren, maar waarom heeft de heer Treffers voor het specifieke middel van een fonds gekozen? We hebben namelijk al wel wat ervaring met fondsen hier. En hoe ziet Volt de verdeling tussen sociale huur, middeldure huur en betaalbare koop? Wordt die verdeling gehandhaafd zoals de Woonmonitor die voorschrijft? De heer TREFFERS (Volt): Als antwoord op de laatste vraag: daar heb ik heel veel verschillende ideeën over, maar ik heb geen tijd om daarop in te gaan. Laten we dat doen bij de Woonvisie of zo'n soort onderwerp. Dan de vraag van de heer Van der Sluis over de motie over de economie. Ik ben me ervan bewust dat het antwoord op de vraag of het erbij hoort, een grijs gebied is. Daarom heb ik voor mezelf een afweging gemaakt over wat volgens mij in dit debat aan de orde is: kost het geld of maak je er geld mee vrij, ja of nee? Binnen dat kader valt voor mij ook "ontwikkel een visie op". Ik vind dat de economische visie heel veel te maken heeft met de begroting van de stad. Dat is inderdaad een beetje een grijs gebied. We hebben dit wel heel duidelijk afgewogen en dit is onze afweging. Waarom een fonds? Heel eerlijk: ik ben geen financieel expert; daar ben ik echt niet goed in. Ik hoop dus dat u mij eventuele fouten vergeeft.

De belangrijkste reden is dat je bij een fonds specifieke voorwaarden stelt aan hoe je het geld uitgeeft. Ten tweede is het transparanter: we hebben er volgens mij als raad beter zicht op, omdat je heel duidelijk zegt dat dit geld al is afgebakend voor die betaalbare woningen. Ten derde is het een signaal aan investeerders: als je in Delft betaalbare woningen wil bouwen, staan wij naast je; bij ons kun je met dat fonds daadwerkelijk iets bereiken. Dit is het beste antwoord dat ik u kan geven over de verschillen. 85

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De heer KRISHNASING (VVD): Is het dan juist niet aan het college om te komen met de beste manier waarop we dit financieel kunnen inrichten? En als we het dan hebben over de verhouding tussen sociale huur, middeldure huur en betaalbare koopwoningen waarover wordt gesproken en die terugkomt in de Woonmonitor, waarom behandelen we deze motie dan niet op dat moment? De heer TREFFERS (Volt): We behandelen dit op dit moment omdat het gaat over het geld dat we vanaf volgend jaar overgemaakt krijgen. Daarover had ik iets in de begroting verwacht. Dit gaat over geld en hoe je dat ordent. Dat is volgens mij de begroting. En waarom een fonds? Dat is ook op basis van gesprekken met ambtenaren. Dit leek in die gesprekken de beste optie. Daar laat ik het bij. Mevrouw FUNG FEN CHUNG (STIP): Misschien kan de heer Treffers toch nog kort op het volgende reageren. Ik heb hem in een interruptie horen zeggen dat alles met betaalbare woningbouw met geld moet, maar waarom kunt u niet voor wat meer participatie zijn, zoals wordt gevraagd in de motie over de Woonraad? Binnen de bestaande voorraad moeten we samen met woninghebbenden en woningzoekenden toch ook gaan nadenken over hoe zij een plek krijgen in de stad? De heer TREFFERS (Volt): Heel kort gezegd: wij zijn voor nuttige participatie en ik denk dat het nuttiger kan dan zoals nu in die motie staat.

Door de fractie van Volt wordt motie 6.2.31 (Bestem realisatiestimulans voor betaalbare woningbouw) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 3 juli 2025, ter bespreking van de Kadernota 2026 (2520252), constaterende dat: •

• • • •

de gemeenteraad eerder met brede steun moties heeft aangenomen die oproepen tot versterking van het woonbeleid gericht op betaalbare woningbouw, waaronder de moties Betaalbaarder wonen in Delft en Versterking inzet woonbeleid voor betaalbare en sociale woningbouw; deze moties het belang onderstrepen van versterkte inzet op sociale huur, middeldure huur en betaalbare koopwoningen; een structurele financiële inzet voor het stimuleren van betaalbare woningbouw op dit moment niet is geborgd in de Kadernota 2026; het Rijk vanaf 2026 een realisatiestimulans beschikbaar stelt van € 7.000 per gerealiseerde betaalbare woning waarvan de bouw start in 2025 of later; dit concreet betekent dat Delft vanaf 2026 mogelijk aanzienlijke rijksmiddelen ontvangt ter ondersteuning van betaalbare woningbouw;

overwegende dat:

86

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

• •

deze middelen door het Rijk niet geoormerkt zijn en daarmee het risico bestaat dat ze worden ingezet voor andere doelen dan waarvoor ze zijn bedoeld; dit onwenselijk is, zeker in het licht van het grote tekort aan betaalbare woningen in Delft en de eerder aangenomen moties die juist een gerichte inzet op dit segment beogen;

spreekt uit dat de gemeenteraad van Delft alle middelen die van het Rijk worden ontvangen voor de realisatie van betaalbare woningen wil inzetten voor het daadwerkelijk betaalbaarder maken van nieuwe woningbouwprojecten in de stad; draagt het college op: • • •

de realisatiestimulans voor betaalbare woningbouw onder te brengen in een specifiek Fonds Betaalbaar Wonen; dit fonds uitsluitend aan te wenden voor maatregelen die aantoonbaar bijdragen aan de realisatie van betaalbare en passende woningen (sociale huur, middeldure huur en betaalbare koop); te onderzoeken op welke wijze de middelen in dit fonds het meest effectief kunnen worden ingezet om betaalbare en passende woningbouw in Delft structureel te stimuleren in de komende jaren,

en gaat over tot de orde van de dag." Door de fracties van Volt en STIP wordt motie 6.2.32 (Een lerende aanpak voor opkomstbevordering bij verkiezingen) ingediend: "De gemeenteraad van Delft, in vergadering bijeen op 3 juli 2025, ter bespreking van de Kadernota 2026 (2520252), constaterende dat: • • •

de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen structureel achterblijft; Delft reeds inzet op opkomstbevorderende maatregelen, zoals informatieve publicaties, jongerenbrieven, en social-mediacampagnes; het huidige verkiezingsbudget geen ruimte biedt voor grootschalige of innovatieve opkomstbevorderende initiatieven;

overwegende dat: • • •

verkiezingsdeelname een fundamenteel onderdeel is van een goed functionerende democratie; extra inzet op opkomstbevordering kan bijdragen aan een inclusievere vertegenwoordiging en versterking van het vertrouwen in de lokale politiek; een lerende, structurele aanpak met monitoring en evaluatie nodig is om op langere termijn effectiever te werk te gaan; 87

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

verzoekt het college: • • • •

in aanloop naar gemeenteraadsverkiezingen in 2026 een traject op te zetten gericht op het verhogen van de opkomst, met bijzondere aandacht voor moeilijk bereikbare doelgroepen; hiervoor € 40.000 te onttrekken uit de algemene reserve ten behoeve van o.a. samenwerking met externe partijen, mediaproductie en ondersteuning van initiatieven; daarbij te zorgen niet alleen met maatregelen te komen maar deze ook te monitoren en evalueren, met als doel te komen tot een structurele, lerende aanpak van opkomstbevordering; de raad na de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 te informeren over de effecten van de aanpak op de opkomst in Delft,

en gaat over tot de orde van de dag." De VOORZITTER: Wij zijn aan het einde gekomen van de eerste termijn van de raad. Ik stel voor om tien minuten schorsen, maar ik heb eerst twee mededelingen. In motie 6.2.1. van Hart voor Delft is het vijfde punt van het dictum vervallen, waarvan akte. Bij de motie Speeltuinen langer open stond de heer Bram Stoop als indiener, maar hij is niet aanwezig. Mevrouw De Koning is even voor hem ingevallen, maar we hebben met elkaar vastgesteld dat het beter is dat de heer Koelewijn het overneemt. Bij de stemming houdt mevrouw De Koning ook even afstand, omdat zij betrokken is bij een van de speeltuinen. Het is een goede zaak om dat op die manier te doen. Er is op dit punt dus een wisseling van het woordvoerderschap. De vergadering wordt enige tijd geschorst. De VOORZITTER: Eenieder zeer veel dank voor de inbreng in de eerste termijn. Er zal op gereageerd gaan worden. De volgorde zal zijn: wethouder Huijsmans, wethouder Zwart, wethouder Van Vliet, wethouder Schrederhof en wethouder Gooijer en tot slot zal ikzelf reageren op de zaken die onder mijn verantwoordelijkheid vallen. Op dat moment zal de heer Valk vanaf zijn eigen plek het heft in handen nemen in de zin van het voorzitten van de vergadering. Wethouder HUIJSMANS: Voorzitter. Dank voor het levendige debat, waardoor het intussen al 23.15 uur is.

Ik heb vorige week een best wel uitgebreide inleiding gegeven vanuit de financiën. Volgens mij kunt u die gewoon terugluisteren, want wij moeten in 51 minuten 34 moties behandelen. Daarvan heb ik er deze keer maar één: de motie over het onderzoek naar de reserves. Dat is een heel legitieme vraag, want wij hebben verschillende reserves in onze begroting zitten. Het is goed om te kijken welke onbenutte ruimte daar nog in zit. Dan gaat het niet om ruimte waarvoor wel iets is bedacht maar die nog niet is uitgegeven, maar met name om ruimte waarvoor ooit dingen waren bedacht die misschien allang zijn gedaan, maar waarvan het bedrag uiteindelijk nooit is vrijgevallen. Het is dus een heel goede vraag 88

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

om dit in beeld te brengen. Dat is best wel wat werk. Er zijn een paar makkelijke, maar er zitten ook ingewikkeldere reserves bij die ook echt doorgelicht moeten worden. Ik wil dus alvast een winstwaarschuwing geven. Tot aan de begroting zullen we het eerste deel doen en daarna zal er misschien nog een volgende stap komen, maar dat is in ieder geval voldoende om met elkaar het gesprek aan te gaan. In het derde punt van het dictum wordt gevraagd om meteen een voorstel te doen. Het is wel zo dat de raad vanuit het handelingsperspectief en naar aanleiding van de Strategische Investeringsagenda al de nodige afwegingskaders heeft meegegeven en ook heeft aangegeven wanneer een bepaalde investering relevant is en bijdraagt aan allerlei taken. Daar hebben we dus een heel mooi meetlatje voor. Ik zal dat meetlatje, dat al door de raad is meegegeven, dus gebruiken om die voorstellen neer te leggen, maar uiteindelijk is het aan de raad om op basis van een raadsbesluit pas die middelen vrij te geven voor dat investeringsbesluit. Er zitten dus nog twee veiligheidspallen in, waarvan er eentje al binnen de kaders ligt die door de raad zijn meegegeven. Het zal de komende tijd, zeker wanneer er een nieuwe raad zit, ook goed zijn om te kijken hoe dat kader gaat functioneren. Met die uitleg lijkt het me gewoon een prima motie om ermee aan de slag te gaan. Wethouder ZWART: Voorzitter.

Een aantal moties hebben betrekking op mijn portefeuille. Ik ga ze in volgorde langs. De eerste motie over economie is van de VVD: Delftse economie voor de toekomst. Een flinke motie, waar hard aan is gewerkt, maar daarmee ook lijvig; laten we het daarop houden. Ik wil hierover een aantal dingen meegeven die belangrijk zijn om in overweging te nemen. Ten eerste miste ik in het betoog van de VVD echt de inzet die we op dit moment plegen op dit type economie. Wij zijn nu heel hard bezig met het Innovatiedistrict. U heeft dat ook als een van de prioritaire opgaven van deze stad neergezet. We zijn daar hard mee aan de slag. Het is dus niet zo dat we met de REV opeens opnieuw beginnen met dit type beleid. Het is goed om daar erkenning aan te geven. Het tweede dat ik wil benadrukken, is dat deze motie is ingevlogen vanuit de innovatieve economie. We hebben natuurlijk meerdere typen economieën waar onze stad op draait. Ik noem de stadsverzorgende economie. Ook de bezoekerseconomie is een hele belangrijke economie voor onze stad. Met de nieuwe REV is het dus essentieel om ook die economieën mee te nemen; dat zeg ik ook naar STIP toe. En dan de timing; die is heel belangrijk, ook in combinatie met de motie van D66 over de Retailvisie. Dit zijn serieuze, lijvige stukken die niet allemaal tegelijkertijd kunnen.

Er zal dus echt in de tijd geprioriteerd moeten worden wanneer we wat doen, ook omdat we natuurlijk al volop in de uitvoering zitten, zoals ik bij het eerste punt al zei. We zitten ook al in het programma Betaalbare bedrijfsruimte. Het Team Economie is zeer beknopt. Als wij daar allerlei dingen tegelijkertijd van vragen, lukt dat gewoon echt niet. Dit heeft dus prioritering nodig in de tijd om te zien hoe we daarnaar zullen moeten kijken. Met deze drie punten geeft het college beide moties oordeel raad. Het is dus aan u hoe u daarnaar kijkt. 89

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

De derde motie is van Hart voor Delft en gaat over het winterevenement. Het is inderdaad belangrijk om ook in de winter te zorgen voor evenementen in onze stad. Daar zetten onze mensen op evenementen ook hard op in, ook om evenementenorganisatoren daartoe te verleiden. Een belangrijke beweging die we daarin de laatste jaren hebben gemaakt, is dat we niet meer spreken van alleen "Lichtjesavond", maar over een periode "Delft Verlicht". We zijn die hele periode dus steeds meer aan het programmeren op allerlei verschillende plekken in de stad om te zorgen dat die periode sterker wordt neergezet. Deze motie, hoe zij hier nu ligt, is echt onuitvoerbaar. Dat werd ook al in het debat genoemd. Binnen 24 uur moet onze Markt leeg kunnen zijn. Dat kan niet met een ijsbaan. In die zin is deze motie dus echt te ontraden. Over de motie van de SP zijn een aantal dingen te zeggen, allereerst over het belang van deze partner in onze stad. Het is echt een van de belangrijkere spelers in ons ecosysteem. Dat komt doordat ze aan het begin van de start van bedrijven staan. Wat u zegt, klopt dus in die in zin dat er veel hoogopgeleide mensen werken in de bedrijven die binnen Planet B.io zitten, maar die bedrijven groeien uit. Dat worden van start-ups die met z'n tweeën beginnen scale-ups. Dan zie je dat daar hele brede banen ontstaan.

We zetten er nu natuurlijk op in dat we proberen om steeds meer van die bedrijven in het Delftse te houden en dat we ook op die campus vastgoed … Ik zeg "we", maar ASR is eigenaar van die grond en die is daar ook vastgoed aan het ontwikkelen. Dat is dus het ecosysteem waarop we aan het bouwen zijn. De meerjarensubsidie is een incidentele subsidie. De subsidie wordt ook niet automatisch verlengd. Tegelijkertijd, meer fundamenteel: de raad kan het college niet opdragen om een bepaalde partij van subsidiemogelijkheden uit te sluiten. Dat is dus vrij fundamenteel. Daarmee ontraadt het college deze motie. Dan de motie van GroenLinks, de motie Vroeg in beeld, vooruit in kansen. Het college herkent de kansen die de indieners van deze motie zien. We zetten nu al instrumenten in voor deze doelgroep. Tegelijkertijd is het onderzoeken hoe we deze inzet nog kunnen verbeteren echt een kans om toekomstig beleid te versterken. Dat is natuurlijk waar deze motie toe oproept. Daar zijn een paar vragen over gesteld. OD had een opmerking over jongeren. Specifiek voor die groep hebben we de Jongerenacademie. Volt vroeg over hoeveel "nuggers" we het hebben. Het is heel ingewikkeld om die in beeld te brengen, omdat het natuurlijk ook gaat om de vraag of die inwoners onze hulp ook willen. We zien wel een aantal doelgroepen.

De heer VAN DER SLUIS (SP): De subsidie of het bedrag dat gewoon uitgegeven wordt aan Planet B.io, staat in de begroting. Gaat de gemeenteraad óf het college over de begroting? De gemeenteraad kan toch gewoon besluiten dit uit de begroting te trekken? Wethouder ZWART: De gemeenteraad kan er niet voor kiezen om een partij uit te sluiten van subsidiemogelijkheden. Dat is wat onze Subsidieverordening zegt. De heer VAN DER SLUIS (SP): Maar de gemeenteraad kan prima besluiten om een subsidie in te trekken. 90

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Wethouder ZWART: De gemeenteraad kan ervoor kiezen om bepaalde subsidieregelingen wel of niet te hebben. Ik zat in het antwoord aan Volt over het aantal "nuggers". We hebben doelgroepen waar we echt kansen zien liggen, bijvoorbeeld gezinnen die nu met één klein inkomen rondkomen. Misschien wil de partner daarvan wel werken, maar het ligt er dus echt aan of de persoon wil en of we die willen of kunnen verleiden. De heer VALK (CDA): Over de motie Retailvisie had ik gevraagd wat er in die motie staat wat u niet zelf had bedacht voordat deze motie geschreven werd. Wethouder ZWART: De Retailvisie gaan wij in deze collegeperiode niet meer maken. Het geeft in die zin een volgende periode echt de opdracht om hiermee aan de slag te gaan. Het is misschien goed om op de door GroenLinks genoemde toezegging in te gaan. Ik ben er even ingedoken, want ik kon mezelf niet herinneren dat ik die toezegging heb gedaan. Dat klopt, want dat was mijn collega Van Vliet; dat wist u misschien ook niet meer. Daar is wat fout gegaan, want dat ging over brancheringsbeleid. Daarin hebben we toen samengewerkt met de SCMD, de Stichting Centrum Management. Alleen is daar weer een personele wisseling gekomen, waardoor dit echt vertraging heeft opgelopen. Dat is jammer, maar dat is echt iets anders dan het retailbeleid. We zitten nu dus in een situatie waarin we eigenlijk beide weer hebben liggen.

We moeten kijken hoe we daarmee moeten omgaan. Het antwoord aan het CDA, om deze wirwar recht te trekken, is dus dat u hiermee als raad een duidelijke lijn aangeeft om dat retailbeleid echt op te zetten. Wethouder VAN VLIET: Voorzitter. Ik ga reageren op elf moties. Eerst motie 6.2.4, Maak vaart met een buitenzwembad voor Delft. Uiteraard beantwoordt mijn collega Schrederhof het grootste deel van de motie, maar er zit een klein stukje voor mij in: het buitenzwemwater. Ik ben graag bereid om daar jaarlijks over te rapporteren. De eerstvolgende keer wordt helaas net niet in Q3, want dat zou in september zijn; dat wordt Q4. Motie 6.2.5 gaat over de paardentram als cultureel erfgoed. Los van het feit dat wij geen beleid hebben op wat we wel of niet cultureel erfgoed maken, ziet het college geen aanleiding om de paardentram tot cultureel erfgoed te benoemen. Wat de standplaats betreft kiest het college er niet voor om op de Markt een vaste plek te maken voor de paardentram, omdat we de Markt willen gebruiken voor heel veel dingen en dit ook in de toekomst willen blijven doen. Daarbij willen we geen plekken uitzonderen voor een specifiek doel. Wat het wegnemen van obstakels betreft: we hebben een mooi gesprek gehad met Toon Paap over hoe hij beweegt door de binnenstad. We hebben begrepen dat vooral het laden en lossen van voertuigen een probleem is.

Dat is iets waar we heel weinig aan kunnen doen. Als het om andere zaken gaat die eenvoudig te verhelpen zijn, kunnen we dat mogelijk doen, maar juist aan het laden en lossen kunnen wij weinig doen. Daarmee ontraden wij deze motie.

91

HANDELINGEN GEMEENTERAAD 2025

Motie 6.2.7 gaat over de toegankelijkheid en bereikbaarheid van maatschappelijke en eerstelijns zorgvoorzieningen. We moeten goed beseffen dat daarbij twee dingen spelen. De eerste vraag is "kan ik mijn auto kwijt?" en de tweede vraag is "wat moet ik dan betalen?" Bij het kwijt kunnen van de auto maakt juist vergunningparkeren dat er nog plek is. Juist op plekken waar vergunningparkeren is, kunnen mensen hun auto goed kwijt. Onze parkeerdrukmetingen laten dat ook zien. In de hele ring rond de binnenstad waar vergunningparkeren is ingevoerd, betaalt u 's ochtends niks en in de middag € 1 voor het eerste uur. Dat is voor dit soort zorgvoorzieningen meestal het tijdsbestek dat je nodig hebt. Kortom: er is plek en het is betaalbaar. Wat private parkeerplekken betreft, zoals bij de Bieslandhof, is het inderdaad aan partijen die zo'n grote parkeerplaats hebben om zelf te kijken hoe zij waken over wie daar wel of niet kan parkeren, eventueel met een slagboom. Daarom ontraden wij deze motie. We gaan naar motie 6.2.11, de verkenning naar een speelse fontein op de Markt. Zeker op deze warme dagen herkennen we heel erg het plezier dat kinderen beleven aan een fontein. Dat zien we aan de mooie fontein die is gerealiseerd naast het station, die druk wordt bezocht, maar het college vindt de Markt om de eerdergenoemde reden juist geen geschikte plek.