2104072 College van B en W - VTH-Jaarplan Wabo 2021

Veiligh eid Advies

tt

Gemeente Delft

bezoekadres. Stationsplein 1 2611 8V Delft IB8AN NL21 8NGH 0285 0017 87 t.n.v gemeente Delft Internet WWW.delft ni Telefoon 14015

Retouradres Postbus 78, 2600 ME Delft

Aan de leden van de gemeenteraad

VERZONDEN 2 8 JAN 2021 Datum

Onderwerp

26-01-2021

Aanbieding VTH-Jaarplan Wabo 2021

Ons kenmerk

4467922 Uw brief van

Uw kenmerk

Bijlage

Geachte leden van de raad,

1

Wettelijk is bepaald dat wij u voor de /TH-taken in het kader van de Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (Wabo) elk jaar informeren over de gerealiseerde uitvoering; en het voorgenomen uitvoeringsprogramma. Hierbij ontvangt u ter kennisname het VTH-Jaarplan Wabo 2021, waarin zowel een terugblik op 2020 als het programma voor 2021 is opgenomen.

Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Delft,

_J

, burgemeester

1r. S.M. Brandligt I.b. , secretaris

. M. Berger, I .s.

Jaarplan 2021

Vergunningverlening, toezicht en handhaving Wabo

Jaarplan 2021

VTH Wabo

Samenvatting Algemeen beeld1 De uitvoering van de VTH-taken Wabo kende in 2020 twee gezichten: een toename in aanvragen om omgevingsvergunningen – met name voor (ver)bouwactiviteiten – en minder inspanningen dan geraamd voor toezicht op de bestaande leefomgeving en handhaving als gevolg van de corona-crisis. De bouwwerkzaamheden van al vergunde plannen ging grotendeels door, dus ook het toezicht daarop. Ook in 2020 waren er weer een aantal uitdagende casussen en projecten, zowel in vergunningverlening als in Toezicht & Handhaving. Een paar sprekende voorbeelden zijn: de Nieuwe Kerk, Kruisstraat, Bethelpark (woningbouw), The Student Hotel, House of Delft, Martinus Nijhofftoren (woontoren). Voor veel plannen – klein en groot – is toestemming verleend zodat deze plannen kunnen worden gerealiseerd. Op formeel verzoek of op basis van beleidsprioriteiten zijn afwijkende en/of (potentieel) gevaarlijke situaties opgepakt en opgelost. Er is veel gevraagd van de organisatie met een extra beroep op flexibiliteit door de coronacrisis. Met de beschikbare middelen was de uitvoering van de VTH-taken Wabo beheersbaar en onder controle. Tegelijkertijd wil de gemeente Delft niet stil blijven staan en zich continu blijven verbeteren in steeds veranderende omstandigheden.

Bijvoorbeeld naar aanleiding van nieuwe wet- en regelgeving, ontwikkelingen in informatie- risicogestuurd werken, nieuwe hulpmiddelen. Kwaliteit gemeentelijke uitvoering en organisatie De gemeentelijke organisatie voldeed aan de criteria om goede uitvoering van de taken te borgen. Uit de Kritische Prestatie Indicatoren (KPI's) en de toetsing van de uitvoeringsorganisatie aan de geldende kwaliteitscriteria, blijkt dat de kwaliteit van de uitvoering van voldoende niveau is en dat organisatorisch de basis op orde is. Dat betekent niet dat alles helemaal goed gaat, het blijft mensenwerk. Het is wel belangrijk om te leren van fouten. Individuele gevallen waar de uitvoering onvoldoende van kwaliteit is geweest, zijn daarom geëvalueerd. De verbeterpunten zijn doorgevoerd of worden meegenomen in een opgesteld verbeterplan om continu verbeteren een stap verder te brengen in de organisatie (kennisdeling, lerend vermogen en oplossen van knelpunten). Initiatieffase In de initiatieffase kan een initiatiefnemer vragen of het voorgenomen plan passend is binnen de regels. Als dat niet zo is, kunnen aan de initiatiefnemer oplossingsrichtingen worden meegegeven. Het aantal vooroverleggen is iets hoger dan verwacht. Aan advisering voor grote (bouw)initiatieven is ook iets meer tijd besteed dan voorzien.

Voor 2021 is hetzelfde aantal vooroverleggen geraamd en is de raming van de inzet op advisering voor grote (bouw)initiatieven iets verhoogd. Vergunningverlening Bij vergunningverlening worden rechten verleend om een (bouw)plan uit te voeren, waarbij ook afwijkend gebruik in het spel kan zijn. De intentie vanuit de gemeente is om plannen mogelijk te maken en dat is in ongeveer 80% van de gevallen gelukt, een lager percentage dan in de afgelopen jaren. In de gevallen waarbij het niet lukt tot een vergunning te komen, is het plan meestal onvoldoende uitgewerkt om de 1

In de ramingen voor 2020 was nog geen rekening gehouden met de Corona-crisis, net als het uitstel van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor de bouw worden.

1

Jaarplan 2021

VTH Wabo

vergunning te kunnen verlenen of kan het plan echt niet worden vergund. De belangrijkste reden voor de hogere uitval is dat er relatief veel aanvragen voor kleine verbouwactiviteiten zijn ingediend. In deze categorie aanvragen is de gemiddelde uitval hoger dan bij grotere bouwactiviteiten, omdat er veel niet-professionele en/of onervaren aanvragers zijn binnen deze categorie. Het jaar 2020 is een intensief jaar geweest met meer aanvragen dan verwacht, waarop moest worden bijgestuurd. Vooral het aantal aanvragen voor (ver)bouwactiviteiten was fors hoger. Maar ook in 2020 zijn er grote plannen aangevraagd en mogelijk gemaakt, vooral in het kader van de woningbouwopgave en (her)ontwikkeling in de TU Campus Delft, In de Hoven en omgeving, Nieuw Delft en Reinier de Graaffbuurt. Op het gebied van plannen die extra aandacht kregen in de politiek en Delftse samenleving, was 2020 geen uitzonderlijk jaar. In Delft is al jaren geleden ingezet op een digitale werkwijze bij de afhandeling van de aanvragen om omgevingsvergunning en dat heeft zich uitbetaald tijdens de coronacrisis. Er was nog steeds veel flexibiliteit nodig van de vergunningverleners, maar dat ging vooral over het vinden van nieuwe manieren om toch goed samen te werken terwijl iedereen grotendeels thuis werkt. Uiteindelijk heeft dat geleid tot maar een beperkt efficiency-verlies.

Bij elkaar is het dus goed te verklaren dat er meer inspanningen zijn verricht dan geraamd. Voor 2021 is in de ramingen uitgegaan van de meerjarige trend met daarbij vooral een iets hoger aantal aanvragen om omgevingsvergunning voor bouwactiviteiten. Toezicht op realisatie van (bouw)plannen Bij deze taak gaat het vooral om toezicht op vergunde bouwplannen. Toezichthouders houden in de gaten of de veiligheid voor de omgeving van de bouwplaats geborgd is. Daarnaast wordt er risicogericht toezicht op gehouden dat het bouwwerk volgens de geldende regels wordt gebouwd en een veilig & gezond bouwwerk wordt voor de toekomstige gebruikers. De vergunninghouder en/of opdrachtgever blijft echter zelf verantwoordelijk dat het bouwwerk voldoet aan de afspraken (wettelijk en privaatrechtelijk) en moet dus zelf voortdurend de kwaliteit (laten) controleren en in actie komen als er afwijkingen worden geconstateerd. Het gemeentelijk toezicht is daarbij een extra paar, risicogerichte ogen. Er zijn in Delft veel grote bouwplannen in uitvoering. Nieuw Delft, de woningbouwopgave, de TU Campus Delft zijn hierin de belangrijkste ontwikkelingen waar grote plannen in uitvoering zijn. Door de invulling van de vacatures is de werklast beheersbaar. In totaal zijn 116 locaties een of meerdere keren gecontroleerd, waarbij op 67% van de locaties afwijkingen zijn geconstateerd en opgelost.

Op constructieve veiligheid, brandveiligheid en omgevingsveiligheid worden het vaakst afwijkingen gezien. Deze drie thema’s hebben in het uitvoeringsbeleid al prioriteit gekregen. De afwijkingen worden opgelost, maar primair wordt het in het uitvoeringsbeleid gewenste naleefgedrag van 95% niet gehaald. Er is meer tijd besteed aan het toezicht dan geraamd. Dat heeft een paar oorzaken. Ten eerste is de verwachting niet helemaal uitgekomen dat in 2020 minder inspanningen nodig zouden zijn omdat de bouwsector de primaire, eigen verantwoordelijkheden al beter zou oppakken. Onder de huidige wet- en regelgeving zou dat al moeten, maar de Wet kwaliteitsborging voor de bouw legt dat nog concreter vast. De wet gaat tegelijk inwerking met de Omgevingswet op 1 januari 2

Jaarplan 2021

VTH Wabo

2022. De beoogde verandering in rollen en cultuur heeft tijd nodig in de bouwsector. De verwachting is dat dit de komende jaren stap voor stap zal verbeteren. Een andere oorzaak is dat extra tijd is besteed aan coaching en begeleiding van jonge toezichthouders. Tot slot is besloten om in het kader van de coronamaatregelen bouwplaatsen te bezoeken met twee toezichthouders, om beter te kunnen borgen dat de corona-maatregelen ten opzichte van toezichthouders goed worden nageleefd. In de ramingen voor 2021 is rekening gehouden met meer inspanningen, omdat de verwachting is dat er meer grote bouwplannen in uitvoering zullen zijn én omdat het niveau van eigen verantwoordelijkheid bouwers nog niet op het gewenste peil is. Toezicht op de bestaande leefomgeving Voor de gemeentelijke taken is het beleid dat toezicht en handhaving alleen plaatsvindt op formeel verzoek en/of als er sprake is van een direct dreigende situatie. Dat is sinds het begin van de corona-crisis voortgezet. Voor het gemeentelijke, reguliere toezicht waren de gevolgen niet groot. In 2020 was gepland dat een paar projecten van start zouden gaan waarin projectmatig toezicht zou worden uitgevoerd in het kader van toeristische verhuur, kamergewijze verhuur, onregelmatigheden in de Basisregistraties van Adressen en Gebouwen en woonoverlast.

Deze trajecten zijn echter nog niet op het punt gekomen dat de benodigde middelen hiervoor zijn vastgesteld. Voor 2021 is in de ramingen voor de gemeentelijke taken geen rekening gehouden met de genoemde projecten, maar alleen met de kerntaken waarvoor structureel budget beschikbaar is. In de huidige omstandigheden is in het algemeen onzeker wanneer toezicht weer kan worden uitgevoerd. We nemen de taken op in de ramingen als plannen met bijbehorende middelen zijn vastgesteld. Handhaving Handhavingsverzoeken worden per definitie behandeld. Voor de overige situaties waar afwijkingen zijn geconstateerd (toezicht op realisatie en bestaande leefomgeving), worden keuzes gemaakt op basis van prioriteiten en beperkt beschikbare middelen. Ook in 2020 zijn iets meer nieuwe handhavingszaken gestart dan geraamd. Veel terugkerende thema’s zijn kamergewijze verhuur van woningen/micro-appartementen en toeristische verhuur van woningen. In 2020 is het overgrote deel van de afgehandelde zaken afgerond zonder formeel in te moeten grijpen, wat ook de inzet is bij de uitvoering van de handhavingstaak. Door de corona-crisis is de uitvoering van controles in het kader van handhaving tot het noodzakelijke beperkt, waardoor de urenbesteding onder raming lag. Over een langere periode bekeken, is de werkvoorraad voor handhavingszaken gestabiliseerd en goed onder controle.

Het verbetertraject voor Handhaving is in 2020 als traject beëindigd, maar wordt structureel voortgezet met het principe van continu verbeteren als vast onderdeel in de uitvoering van handhaving. Voor 2021 is de raming voor nieuwe handhavingszaken gelijk gehouden. De verwachting is dat zeker in het eerste halfjaar van 2021 controles in het kader van handhaving tot een noodzakelijk minimum beperkt moeten blijven.

3

Jaarplan 2021

VTH Wabo

Wetgeving en lokaal beleid In 2020 is veel tijd besteed aan de voorbereidingen op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor de bouw (Wkb). Het gaat daarbij om aanpassen van processen, aanschaf in implementatie van een nieuw behandelsysteem, deelname aan projecten voor beleidsvorming onder de Omgevingswet en voor een goede overgang bij inwerkingtreding van de Omgevingswet. In 2021 worden de voorbereidingen voortgezet. De gemeente Delft heeft zowel voor de Wkb als de Omgevingswet goede contacten met gemeenten en ketenpartners in de regio en met de VNG en betrokken ministeries. Omgevingsdienst Haaglanden De milieutaken worden uitgevoerd door de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH). Het jaar 2020 is een beheersbaar jaar geweest. In de taakuitvoering voor toetsingen en vergunningverlening is het aantal zaken iets hoger dan geraamd. Voor toezicht en handhaving geldt dat de werkzaamheden op locatie tot een noodzakelijk minimum zijn beperkt. De beschikbare uren zijn onder andere ingezet voor meer administratief toezicht, versnelling van het opschonen van registraties en voorbereiding op nieuwe wetgeving. De organisatie van de ODH is kwalitatief op goed niveau. De KPI’s voor de uitvoering van vergunningverlening laten ook een positief beeld zien. Voor 2021 wordt het programma uitgevoerd met dezelfde aandachtspunten die door de gemeente Delft zijn aangegeven.

Wel wordt de gemeentelijk basistaak bij asbestsanering per 1 januari 2021 verplicht overgedragen aan de ODH, omdat dit een taak is geworden binnen het basistakenpakket van Omgevingsdiensten. Veiligheidsregio Haaglanden Voor brandveiligheid en brandveilig gebruik is de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) adviseur bij vergunningverlening en toezichthouder voor zowel realisatie van (bouw)plannen als de bestaande situatie. De VRH heeft geen mandaat voor formele besluitvorming, maar adviseert de gemeente om handhavend op te treden als dat nodig is. De samenwerking is goed. Verder zijn er geen bijzonderheden die niet al hierboven zijn genoemd.

4

Jaarplan 2021

VTH Wabo

Inhoudsopgave Samenvatting

1 Inleiding en leeswijzer 1.1 1.2

Inleiding Leeswijzer

2 Bijzondere projecten en ontwikkelingen 2.1 Terugblik op 2020 2.1.1 Vergunningverlening 2.1.2 Toezicht op realisatie van verleende vergunningen 2.1.3 Archeologie 2.1.4 Toezicht op bestaande leefomgeving en Handhaving 2.1.5 Organisatie en wet- en regelgeving 2.2 Vooruitblik op 2021

3 Initiatieffase 3.1 3.2

Terugblik op 2020 Voornemen voor 2021

4 Vergunningverlening 4.1 Uitvoering door gemeentelijke organisatie 4.1.1 Terugblik op 2020 4.1.2 Voornemen voor 2021 4.2 Uitvoering door VRH en ODH 4.2.1 Terugblik op 2020 4.2.2 Voornemen voor 2021

1

7 7 8

9 9 9 11 12 14 14 15

16 16 17

18 18 18 22 23 23 24

5 Toezicht op realisatie verleende vergunningen

25

5.1 Uitvoering door de gemeentelijke organisatie 5.1.1 Terugblik op 2020 5.1.2 Voornemen voor 2021 5.2 Uitvoering door ODH en VRH 5.2.1 Terugblik op 2020 5.2.2 Voornemen voor 2021

25 25 28 28 28 29

6 Toezicht op bestaande omgeving 6.1 Uitvoering door gemeentelijke organisatie 6.1.1 Terugblik op 2020 6.1.2 Voornemen voor 2021 6.2 Uitvoering door VRH en ODH 6.2.1 Terugblik op 2020 en meerjarig beeld 6.2.2 Voornemens voor 2021

7 Handhaving 7.1

Uitvoering door de gemeentelijke organisatie

30 30 30 30 31 31 32

33 33 5

Jaarplan 2021

VTH Wabo

7.1.1 Terugblik op 2020 7.1.2 Voornemen voor 2021 7.2 Uitvoering door VRH en ODH 7.2.1 Terugblik op 2020 7.2.2 Voornemens voor 2021

33 35 36 36 36

8 Kwaliteit organisatie en uitvoering

38

8.1.1 Gemeentelijke uitvoering vergunningverlening 8.1.2 Gemeentelijke uitvoering handhaving 8.1.3 Kwaliteit gemeentelijke uitvoeringsorganisatie 8.1.4 Conclusie uitvoering en organisatie gemeente 8.2 Uitvoering Omgevingsdienst Haaglanden

38 39 40 40 41

9 Financiering

42

Bijlage A - Uitvoeringsbeleid VTH Omgevingsrecht 2016-2020

43

Bijlage B - Handhavingstrategie Wabo en Omgevingswet (2019)

45

6

Jaarplan 2021

VTH Wabo

1 Inleiding en leeswijzer 1.1 Inleiding In dit VTH-jaarplan wordt teruggekeken en vooruitgekeken voor de uitvoering van de VTH-taken van de gemeente met betrekking tot de naleving van de Wabo. De gemeente geeft hiermee invulling aan een aantal afspraken en wettelijke plichten: • Het VTH-jaarplan is de feitelijke opdracht van het college aan de bij het VTHbeleid betrokken afdelingen en organisaties zowel binnen als buiten de gemeente. • De gemeente is op basis van het Bor (Besluit omgevingsrecht) verplicht om jaarlijks een uitvoeringsprogramma op te stellen met de voornemens en prioriteiten die worden gesteld bij het toezichthouden op de fysieke leefomgeving. • De Kwaliteitscriteria 2.2 (i.c. de procescriteria daarbinnen) en de gemeentelijke VTH-verordening (vaststelling gemeenteraad in maart 2017) die daarnaar verwijst, vereisen dat de gemeente jaarlijks verslag doet van de prestaties op VTH-gebied en daaruit lessen trekt voor het nieuwe VTH-jaar. • In het gemeentelijke Uitvoeringsbeleid VTH omgevingsrecht 2016-2020 (hierna: het Uitvoeringsbeleid), bestuurlijk vastgesteld op 14 juni 2016, is ervoor gekozen om de drie bovenstaande afspraken/verplichtingen (i.c. de opdracht, het uitvoeringsprogramma en het jaarverslag) te combineren in één jaarlijks document, het VTH-jaarplan.

• Voor wat betreft de verantwoording van het jaar 2020: Het peilmoment voor het VTH-jaarplan is de voortgang van de uitvoering van de VTH-taken na drie kwartalen. • Voor de uitvoering van de taken door de Omgevingsdienst Haaglanden en de Veiligheidsregio Haaglanden geldt een peilmoment van de eerste acht maanden van het jaar. Bij de uitvoering van de taken voor vergunningverlening, toezicht en handhaving voor de Wabo (VTH-taken) zijn de volgende clusters van de gemeente Delft en externe partijen betrokken: Cluster Veiligheid Cluster Ruimte Cluster KCC Cluster Samenleving

Veiligheidsregio Haaglanden Omgevingsdienst Haaglanden

Vooroverleg, vergunningverlening, toezicht, handhaving en juridische advisering voor alle taken behalve milieutoezicht. Advisering op ruimtelijke ordening, natuur, duurzaamheid, externe veiligheid, milieu, verkeer, parkeren, bodem. Voorlichting, vooroverleg, ondersteuning bij procedures ten behoeve van informatievoorziening en inspraak. Vooroverleg, advisering bij vergunningverlening en handhaving, toezicht op archeologische, cultuurhistorische en monumentale waarden, woonbeleid en beleid voor maatschappelijke voorzieningen. Adviseur en toezichthouder op brandveilig gebruik, geen mandaat voor vergunningverlening of handhaving. Uitvoering van VTH-taken milieutoezicht in mandaat, adviseur bij VTH-taken van gemeente. 7

Jaarplan 2021

VTH Wabo

1.2 Leeswijzer Het VTH-Jaarplan is opgebouwd uit de volgende hoofdstukken: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Inleiding Bijzondere projecten en ontwikkelingen Initiatieffase Vergunningverlening Toezicht op verleende vergunningen Toezicht op bestaande voorraad (gebruiksfase) Handhaving Kwaliteit organisatie en uitvoering Financiering

In elk hoofdstuk wordt eerst een terugblik gegeven op het jaar 2020 op basis van de gerealiseerde cijfers in de eerste drie kwartalen van 2020. Deze cijfers worden vergeleken met de voornemens die voor 2020 waren gemaakt in het vorige VTHJaarplan Wabo. Daarbij wordt gekeken naar gerealiseerde ureninzet, producten en kritische prestatie indicatoren (KPI’s). De realisatie is ook in meerjarig perspectief weergegeven om de trend te duiden. Voor de uitvoering van de taken door de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) en Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) is de terugblik over de eerste twee trimesters van 2020. De ODH en VRH zijn externe partijen. De rapportage en voornemens van de ODH en de VRH worden daarom op een abstracter niveau in dit VTH-Jaarplan Wabo weergegeven. Op basis van het ontstane beeld over de uitvoering en resultaten, worden vervolgens de voornemens voor het jaar 2021 vastgesteld en in een meerjarig perspectief van ramingen weergegeven. Tot slot zijn in de bijlagen A en B samenvattingen opgenomen van het beleid voor uitvoering van de VTH-taken binnen de Wabo.

8

Jaarplan 2021

VTH Wabo

2 Bijzondere projecten en ontwikkelingen 2.1 Terugblik op 2020 Met Nieuw Delft, de TU Delft, TU Delft Campus, de opgave voor woningbouw en de aanwezige cultuurhistorische waarden, zijn er in Delft elk jaar wel bijzondere plannen en vondsten te verwachten. Verder zijn er specifieke thema’s en ontwikkelingen die om extra inspanningen vragen vanuit vergunningverlening, toezicht en/of handhaving. Hieronder volgt een opsomming van de verdere bijzonderheden over 2020. 2.1.1

Vergunningverlening

Kruisstraat – 2e fase Een locatie met een lange geschiedenis. Tegen de verleende vergunning zijn enkele bezwaarschriften ingediend.

Theater Willem van Oranje Voor de musical over Willem van Oranje wordt een (tijdelijk) theater gebouwd in TU Delft Campus Zuid. De bouw is inmiddels gestart.

9

Jaarplan 2021

VTH Wabo

Martinus Nijhofftoren Naast de Albert Heijn XL aan de Martinus Nijhofflaan staat een nieuwe woontoren gepland. Mede omdat de ontwikkelaar meer woningen in het gebied wil toevoegen dan is toegestaan wordt voor dit plan de coördinatieregeling gevoerd.

Bethelpark Voor de vrijgekomen locatie aan de oostzijde van het ziekenhuis is eind december 2019 een aanvraag voor een omgevingsvergunning ingediend. Deze aanvraag betrof het realiseren van 351 woningen en 1400 m2 commerciële en maatschappelijke voorzieningen. De aanvraag was in strijd met het ter plaatse geldende bestemmingsplan en de aanvraag is afgehandeld met de zogeheten coördinatieregeling. Door goede voorbereiding en communicatie zijn tegen dit bouwplan geen zienswijzen ingediend.

10

Jaarplan 2021

2.1.2

VTH Wabo

Toezicht op realisatie van verleende vergunningen Verbouw voormalig gemaal Aan Verlaat tot woning Een oud gemaal wordt verbouwd tot een prachtige woning. Daarbij wordt ook de kelder gereconstrueerd, zoals op de foto’s is te zien. Een complexe uitdaging. Bij de planvorming is intensief contact geweest met de afdeling Monumenten en Archeologie om mee te denken in oplossingen voor bouwkundige uitdagingen.

Nieuwbouw kantoor van de Kunstwacht B.V.

Aan de Kleveringweg is een mooi kantoor gebouwd door de Kunstwacht B.V. Het is inmiddels gereed en in gebruik. U kunt er gerust eens langsfietsen.

11

Jaarplan 2021

VTH Wabo

Station Delft Campus In 2020 wordt volop gewerkt aan de vernieuwing van Station Delft Campus, waarmee een veilig en modern OV-knooppunt wordt gerealiseerd dat de TU Delft, Voorhof, Tanthof, Schieoevers en zelfs MiddenDelfland gaat verbinden.

Sebastiaansbrug In 2020 was voor Delft natuurlijk een belangrijk moment dat de nieuwe Sebastiaansbrug gereed kwam en in gebruik werd genomen. Op de foto wordt het nieuwe brugdek naar de goede plek gehesen. Een mooie mijlpaal binnen het project. 2.1.3 Archeologie Voordat kan worden gestart met bouwwerkzaamheden, komt het in Delft regelmatig voor dat archeologisch onderzoek wordt uitgevoerd. Daarbij komen mooie vondsten naar boven die weer meer inzicht geven in het verleden van Delft. Bij inpandige graafwerkzaamheden aan de Cellebroerstraat 61 bleken bij een inspectie een vloer en enkele funderingsresten vrij te zijn gegraven. De resten dateren in de 15e en 17e tot 19e eeuw. Het verschillende muurwerk maakte onderdeel uit van de schouw van een haard en de oorspronkelijke achtergevel van het pand.

12

Jaarplan 2021

VTH Wabo

Aan de Molslaan 139, ter hoogte van het voormalige buurthuis de Molshoop, is een noodopgraving uitgevoerd. De bouwvergunning is destijds verleend met als enige voorwaarde een meldingsplicht bij het aantreffen van archeologische resten. Deze melding leidde er toe dat de volledige contour van een huis uit de 16e eeuw kon worden gedocumenteerd. Het huis dateert van kort na de stadsbrand van 1535, had een lengte van 17 m en een breedte van 6 m en bestond uit drie achter elkaar gelegen ruimten waarin twee woningen waren gevestigd. Op het erf lagen een waterput en een grote beerput, die door beide woningen in gebruik waren. Er zijn ook bijzondere vondsten gedaan uit het laatste kwart van de 19e eeuw: tientallen van dezelfde theekoppen en borden gemaakt van in een mal geperst aardewerk, ongeglazuurde halfproducten van vermoedelijk een aardewerkfabriek. Verder onderzoek moet uitwijzen of het hier om een halfproducten gaat van de aardwerkfabriek De Porseleyne Fles, die destijds op deze locatie was gevestigd. In 2020 is de ontgraving van de bouwput voor de nieuwbouw van het Huis van Delft archeologische begeleid, waarbij sporen zijn teruggevonden van de historie van deze locatie: Een buitenwijkje vanaf de 15e eeuw een buitenwijkje gelegen, dat voor de aanleg van bolwerk en voor de verdediging van de stad tegen de Spanjaarden aan het einde van de 16e eeuw weer werd afgebroken.

Na de 80 jarige oorlog was het gevaar geweken en werd het deel tussen de Coenderstraat en de Singelgracht weer opnieuw bebouwd. Bij de aanleg van de spoorlijn Den Haag – Rotterdam in 1847 is vervolgens de zuidelijke gracht van het bolwerk gedempt. Van al deze ontwikkelingen zijn sporen teruggevonden en gedocumenteerd.

13

Jaarplan 2021

VTH Wabo

Op de ontwikkellocatie Veld 6 van Nieuw Delft, waar in de toekomst onder andere de woonzorglocatie van Pieter van Foreest zal verrijzen, is voorafgaand aan de nieuwbouw een opgraving uitgevoerd. Onder inwoners van steden, dus ook in Delft, was het in de 17e en 18e eeuw gewoonte om in de zomer de stad te verlaten en de frisse buitenlucht op te zoeken. Uit de historische bronnen is bekend dat op deze locatie - langs het laantje vanaf de Schie, later Verlengde Crommelinlaan geheten – onder andere een buitenplaats met een buitenhuisje en een tuin van een vermogende inwoner van Delft gelegen. Tijdens het onderzoek zijn de fundamenten hiervan aangetroffen. Het buitenhuisje had een vertrek met een bedstee en kleine haard (keuken), een grotere ruimte met een haard en een stalgedeelte voor 6 tot 8 koeien en/of paarden. Langs de buitenzijde bevond zich het toilet in de vorm van een kleine beerput. Ook is een deel van de fundering van een zeskantig theekoepeltje teruggevonden. Hier vermaakten de gebruikers van de buitenplaats zich zelf en hun gezelschap, onder het genot van een kop thee en al pijp rokend. 2.1.4 Toezicht op bestaande leefomgeving en Handhaving Voor toezicht en handhaving van de bestaande leefomgeving zijn in 2020 kamergewijze verhuur van woningen/micro-appartementen en toeristische verhuur van woningen belangrijke thema’s geweest.

Het ontwikkeltraject handhaving is in 2020 afgerond en omgezet in een werkwijze voor continu verbeteren volgens de LEAN-methode. 2.1.5 Organisatie en wet- en regelgeving Er zijn veel inspanningen verricht om de uitvoering van de VTH-taken voor te bereiden op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor de bouw. Naast aanpassen van processen, worden ook de consequenties in beeld gebracht voor het legesmodel omgevingsvergunningen. Inmiddels is ook het nieuwe behandelsysteem voor de VTH-taken aangeschaft en wordt er volop aan gewerkt om het nieuwe systeem in te richten. Omdat de inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2022, moet het systeem eerst worden ingericht voor de taken zoals die nu zijn, waarbij de processen voor Wabo-vergunningverlening worden geïmplementeerd zoals die voor de Omgevingswet zijn aangepast. Deze nieuwe werkwijze kan ook al worden gebruikt onder de huidige Wabo. Voor de Wet kwaliteitsborging voor de bouw zijn goede contacten met de VNG om informatie uit te wisselen. Voor de Omgevingswet geldt hetzelfde en wordt daarnaast 14

Jaarplan 2021

VTH Wabo

deelgenomen aan regionale werkgroepen voor afspraken in de samenwerking met ketenpartners, ICT en informatievoorziening. In het kader van het langlopende traject vanuit de Wet verbetering VTH is in 2020 een verbeterplan opgesteld op basis van de resultaten van de interne audits in de afgelopen jaren en onderzoek onder de betrokken medewerkers. Met de uitvoering van het verbeterplan is eind 2020 al gestart. Doelstelling is om continu verbeteren structureel te borgen in de organisatie. Het gaat daarbij zowel om de harde kant (inhoud en processen) als de zachte kant (samenwerking en relatie) van de uitvoering van de VTH-taken.

2.2 Vooruitblik op 2021 Het jaar 2021 zal in teken staan van de voorbereiding op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor de bouw. Vanuit de VTH-taken zullen inspanningen worden verricht om processen aan te passen en daarmee te oefenen. Verder zullen bijdragen worden geleverd om te borgen dat de aanvullende, lokale kaders voldoende houvast geven voor uitvoering van de VTH-taken onder de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor de bouw. Tegelijkertijd wordt het eerder genoemde verbeterplan verder uitgevoerd, waarbij zoveel mogelijk naar samenloop wordt gezocht met de voorbereidingen op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor de bouw. Eerder is voorgenomen dat vanuit recent vastgesteld beleid en nieuwe ontwikkelingen zowel structurele als projectmatige programma’s voor toezicht en handhaving op de bestaande leefomgeving zullen starten. Het gaat om Transformatiegebied Schieoevers, kamergewijze verhuur en toeristische verhuur. Dat voornemen is er nog steeds. Deze werkzaamheden zullen worden op toegevoegd in de ramingen als de benodigde middelen hiervoor zijn vastgesteld.

15

Jaarplan 2021

VTH Wabo

3 Initiatieffase 3.1 Terugblik op 2020 In de initiatieffase – wanneer de initiatiefnemer zijn/haar plan vormgeeft – is het mogelijk om informatie te vragen over geldende regelgeving en vergunningplichten (voorlichting) en om een voorgenomen plan te laten toetsen voor zover de gegevens beschikbaar zijn (vooroverleg). Bij grote initiatieven is het mogelijk dat de initiatiefnemer tegen betaling begeleiding en inhoudelijk advies krijgt. Deze afspraken worden dan vastgelegd in een anterieure overeenkomst, waarna binnen de gemeentelijke organisatie een project wordt opgestart.

Tabel 3.1 Voor 2020 was voor het hele jaar ingezet op 2.250 uur voor Voorlichting en 100 formele vooroverleggen. In tabel 3.1 is te zien dat voor Voorlichting geldt dat na 3 kwartalen de inspanningen zijn achtergebleven op de raming. Deze inspanningen zijn vraaggestuurd. De corona-crisis zal invloed hebben gehad op de afgenomen vraag naar voorlichting. Het aantal aangevraagde Vooroverleggen is weliswaar lager dan geraamd, maar wel hoger dan de realisatie in voorgaande jaren. Dat komt overeen met het beeld bij vergunningverlening en het beeld dat bekend is over de hogere omzet bij bouwmarkten: er is in de corona-crisis meer verbouwd aan woningen. Het kan van invloed zijn dat we klanten de laatste jaren meer wijzen op de mogelijkheid van vooroverleg. Bij grote en complexe bouwplannen worden initiatiefnemers vrijwel altijd op projectbasis begeleid door de gemeente. Het voornemen was voor adviserende inspanningen voor Projecten is voor 2020 fors naar beneden bijgesteld (van 2.500 uur naar 600 uur) ten opzichte van voorgaande jaren. Er is uiteindelijk voor Projecten meer inzet geweest dan geraamd. Het gaat echter om een relatief klein aantal uren, op het totaal van alle taken is dit een afwijking die al het gevolg kan zijn van een paar vragen of discussiepunten meer of minder binnen lopende advisering op projecten.

De inspanningen voor voorlichting, vooroverleg en projecten worden in tabel 3.2 afgezet (in %) tegen de inspanningen voor vergunningverlening. Het beeld komt overeen met het bovenstaande voor Voorlichting en Projecten. Voor vooroverleg was vanuit dienstverlening en implementatie van de Omgevingswet ook voorgenomen om pilots uit te voeren voor andere vormen van vooroverleg. Pilots in andere vorm en onder project omgevingswet. Komen hier dus niet meer terug. Door het uitstel van de Omgevingswet en de corona-crisis zijn deze pilots uitgesteld. Dat verklaart zowel het hoge percentage bij het voornemen als het lage percentage in de realisatie. 16

Jaarplan 2021

VTH Wabo

Tabel 3.2

3.2 Voornemen voor 2021 In tabel 3.3 zijn de voornemens voor 2020 op een rij gezet.

Tabel 3.3 Voor 2020 was de raming voor Projecten teveel beneden bijgesteld, voor 2021 worden daarom meer uren geraamd in lijn met de realisatie in 2020. De raming voor formeel vooroverleg is niet naar beneden bijgesteld, om te voorkomen dat bij een stijging van het aantal aanvragen om formeel vooroverleg er geen capaciteit beschikbaar is om die te behandelen.

17

Jaarplan 2021

VTH Wabo

4 Vergunningverlening Bij Vergunningverlening gaat het om de inspanningen om aanvragen om omgevingsvergunningen te behandelen tot en met de beschikking op de aanvraag en het behandelen van meldingen van activiteiten zoals slopen, kleine (ver)bouw en het maken van een in- en uitrit. De intentie vanuit de gemeente is om plannen mogelijk te maken en dat lukt in grootste deel van de gevallen. In de andere gevallen is het plan meestal onvoldoende uitgewerkt om de vergunning te kunnen verlenen of kan het plan echt niet worden vergund. Inspanningen als gevolg van ingediende bezwaar- of beroepschriften tegen de beschikkingen, horen ook bij dit taakveld. De uitvoering van deze taak gebeurt voor het grootste deel binnen de gemeentelijke organisatie. Alleen vergunningverlening en het behandelen van meldingen in het kader van de Wet milieubeheer worden uitgevoerd door de Omgevingsdienst Haaglanden.

4.1 Uitvoering door gemeentelijke organisatie 4.1.1 Terugblik op 2020 In grafiek 4.1 zijn het aantal aangevraagde omgevingsvergunningen en de daarbij belangrijkste categorieën aangevraagde activiteiten weergegeven.

Aanvragen (kwartalen 1 t/m 3) 600 500

517 415

400 300 200 100

470

54

Omgevingsvergunningen (realisatie)

394 329

311

114

113

35

47

2018

2019

277 124

504

Activiteit bouwen (realisatie) Activiteit strijdig planologisch gebruik (realisatie)

146 67

0 2017

2020

Activiteiten monumentale waarden (realisatie) stippellijnen zijn de ramingen

Grafiek 4.1 Toen de corona-crisis in maart begon, kwamen in de media ook al snel de berichten dat bouwmarkten juist meer omzet draaiden. Door de beperkingen in mobiliteit, evenementen en vakantie(bestemmingen), gingen meer eigenaren van woningen verbouwen. Dat is ook terug te zien het aantal aanvragen voor (kleine) verbouwactiviteiten, dat veel hoger is dan geraamd en dan in voorgaande jaren het geval was. Ook het grotere aantal aangevraagde afwijkingen van het bestemmingsplan is hieruit te verklaren. De grootste piek was in het tweede kwartaal. Er zijn ook meer grote bouwplannen aangevraagd, maar dat is niet direct te verbinden aan de corona-crisis. In Delft zijn grootschalige ontwikkelingen die al in gang zijn of op gang komen. Vergunningverlening is een vraaggestuurde taak en afhankelijk van de planningen bij initiatiefnemers. Over de jaren heen zullen bij de aantallen aanvragen voor grote bouwplannen pieken en dalen zijn. 18

Jaarplan 2021

VTH Wabo

Net als de ramingen voor de aantallen aanvragen en daarin aangevraagde activiteiten, liggen de bestede uren voor vergunningverlening in de eerste drie kwartalen ruim boven het niveau van de ramingen, zoals is te zien in grafiek 4.2. In Delft is al jaren geleden ingezet op zoveel mogelijk digitaal ontvangen en behandelen van aanvragen om omgevingsvergunning. Dat kwam heel goed van pas toen de corona-crisis uitbrak: de digitale werkwijze kon gewoon worden voorgezet. De digitale infrastructuur met een virtuele werkplek was ook al aanwezig en benodigde hardware (zoals een tweede of derde beeldscherm) mocht worden opgehaald, zodat direct thuis door kon worden gewerkt. Natuurlijk is er wel sprake van verlies van een stukje efficiency, maar dat kon binnen de perken worden gehouden. De dienstverlening heeft er nauwelijks onder geleden.

Bestede uren voor vergunningverlening (kwartalen 1 - 3) 22.000 20.000 18.000 16.000

21.126 17.083 15.938

14.000 12.000 10.000

Geraamde uren Gerealiseerde uren

14.613

2017

2018

2019

2020

Grafiek 4.2 Grafiek 4.3 geeft een beeld dat in lijn is met grafieken 4.1 en 4.2: het aantal afgehandelde aanvragen om vergunning per fte is iets lager dan geraamd, maar gezien de omstandigheden een goed resultaat.

Afgehandelde vergunningen per fte (kwartalen 1 - 3) 90 80 80

75

75

70

69

Geraamd Gerealiseerd

60 50 2017

2018

2019

2020

Grafiek 4.3 Het is bij deze grafiek goed om de volgende achtergrond te weten. In het jaar 2018 is een hoge efficiency geweest, maar in dat jaar zijn door personele krapte noodgedwongen andere keuzes gemaakt in de diepgang van toetsingen van aanvragen om toch alle aanvragen tijdig af te kunnen handelen. Bij een efficiency van 19

Jaarplan 2021

VTH Wabo

75 afgehandelde vergunningen per fte is door de jaren heen gebleken dat er een goede balans is in de werkdruk en de gewenste kwaliteit in de dienstverlening. Daarop is ook ingezet in de ramingen voor 2020. Dat in 2020 een lagere efficiency is geweest dan geraamd, komt voornamelijk door twee ontwikkelingen: de corona-crisis en relatief meer aanvragen voor bouwactiviteiten. Aanvragen voor bouwactiviteiten vragen gemiddeld meer behandeltijd dan andere activiteiten. Aan het begin van het proces van vergunningverlening wordt beoordeeld of een aanvraag compleet en kansrijk is. Bij niet-complete aanvragen wordt eerste de gelegenheid geboden om de ontbrekende informatie aan te vullen. Als dat niet of onvoldoende gebeurt, wordt de aanvraag buiten behandeling gesteld. Bij nietkansrijke aanvragen wordt contact opgenomen met de aanvrager en geadviseerd om het plan eerst te verbeteren en daarom de ingediende aanvraag weer in te trekken. Daarmee wordt voorkomen dat een gevraagde omgevingsvergunning moet worden geweigerd. Deze werkwijze scheelt teleurstellingen, (leges)kosten en tijd. Uit het meerjarige beeld in grafiek 4.4 blijkt dat bij de uitval bij aanvragen om omgevingsvergunning sprake is van een trendbreuk, voornamelijk door een hoger aantal ingetrokken aanvragen. De belangrijkste reden is dat er relatief veel aanvragen voor kleine verbouwactiviteiten zijn ingediend.

In deze categorie aanvragen is de gemiddelde uitval hoger dan bij grotere bouwactiviteiten, omdat er veel nietprofessionele en/of onervaren aanvragers zijn binnen deze categorie. 30%

27,0% Totale uitval

25% 20% 15%

18,3%

16,7%

14,2% 11,8%

10,6%

10% 5%

Ingetrokken

16,6%

8,9%

10,1%

Buiten behandeling gesteld

2,8%

Geweigerd

6,0%

4,7% 1,8%

4,9% 1,3%

1,7%

2017

2018

2019

0% 2020

Grafiek 4.4 De behandeling van de aanvragen wordt betaald uit de leges die de aanvragers moeten betalen voor de behandeling. Aanvragen voor bouwactiviteiten leveren ruim 90% van de legesbaten op. In de legestarieven voor omgevingsvergunningen is door de raad als uitgangspunt opgenomen dat de sterkste schouders de meeste lasten dragen. In de praktijk betekent dat dat de legesbaten uit aanvragen voor grote bouwactiviteiten hoger zijn dan de kosten voor behandeling van die aanvragen. Voor aanvragen voor kleine bouwactiviteiten is dat andersom. Het omslagpunt ligt ongeveer bij een bedrag van € 249.750 aan bouwkosten. Als alleen wordt gekeken 20

Jaarplan 2021

VTH Wabo

naar de aanvragen voor bouwactiviteiten, zijn de verhoudingen tussen rendabele en niet-rendabele aanvragen weergegeven in grafiek 4.5 (aantallen) en grafiek 4.6 (bijdrage aan legesbaten). In de verhouding is ook terug te zien dat er als gevolg van de coronacrisis in 2020 meer verbouwingen zijn aangevraagd dan gebruikelijk. Verbouwingen zijn voor het legesmodel niet-rendabele aanvragen.

Aantal aanvragen bouwactiviteiten 500 400 300 200

Aantal niet rendabel 353

275

278

261

51

51

50

41

2017

2018

2019

2020

Aantal rendabel

100 0

Grafiek 4.5

Bouwactiviteiten: Aantallen - Bouwsom - Legesbaten 100%

4%

4%

96%

96%

80% 60%

90%

40%

Rendabel

20% 0%

Niet rendabel

10% Aantal

Aandeel totale bouwsom

Aandeel legesbaten

Grafiek 4.6 De kostendekkendheid van het legesmodel2 is in de eerste drie kwartalen van 2020 ruim boven de 100% uitgekomen, waarbij sprake is van een meerjarige trend. Dat komt door het relatief hoge aantal rendabele aanvragen met gemiddeld ook een grotere bouwsom. Het blijft moeilijk dat goed te ramen, omdat een paar grote bouwplannen meer of minder al een groot verschil maken in de legesbaten. Landelijk was de inschatting dat onder invloed van de problematiek rond stikstof en PFAS, er minder grote bouwplannen zouden worden aangevraagd. Die verwachting is echter niet uitgekomen.

2

Het Legesmodel Omgevingsvergunningen is een gesloten circuit. De baten bestaan uit de opgelegde leges voor aanvragen, de kosten uit uren voor behandeling van de aanvragen tot en met het besluit op de aanvraag, het toezicht op de realisatie van de vergunning en overheadkosten. De volgende kosten vallen daar buiten: behandeling van bezwaar en beroep en handhaving bij afwijkende uitvoering. Onderdeel van het legesmodel is een egalisatiereserve, waarin overschotten en tekorten moeten worden verrekend. Zo wordt geborgd dat alle betaalde leges worden gebruikt om behandeling van aanvragen te betalen en om de tarieven stabiel te houden.

21

Jaarplan 2021

VTH Wabo

In 2020 zijn 22 bezwaarschriften ingediend en dat is onder de raming (ca. 38 na 3 kwartalen). In de uitgebrachte adviezen zijn er geen bezwaarschriften (geheel) gegrond verklaard. Tegen 6 beschikkingen is beroep aangetekend bij de rechtbank en dat is meer dan geraamd. Bij de zaken waarover uitspraak is gedaan, is de besluitvorming overeind gebleven. Bij elkaar is er minder tijd besteed aan verweren in bezwaar of beroep. Dat de besluitvorming overeind is gebleven, betekent niet dat de (primaire) besluitvorming op onderdelen niet beter had gekund of gemoeten. Bezwaar- en beroepsprocedures worden ook gezien als examens waaruit verbeterpunten naar voren kunnen komen en dus worden geëvalueerd. Alles bij elkaar was 2020 tot en met het derde kwartaal een jaar met een verrassend hoog aantal aanvragen tijdens de corona-crisis. De dienstverlening heeft nauwelijks geleden onder de beperkende maatregelen tijdens de corona-crisis, omdat digitaal werken al de standaard was bij het behandelen van aanvragen om omgevingsvergunning. 4.1.2 Voornemen voor 2021 Met de verwachting dat de coronacrisis ook in 2021 zal voortduren, is het lastig om goede ramingen te maken. Het is maar de vraag of de piek in 2020 in verbouwactiviteiten eenmalig was, een trend wordt of juist tot gevolg heeft dat er volgend jaar minder (ver)bouwactiviteiten worden aangevraagd.

We gaan daarom uit van de meerjarige trend en laten de extreme piek in 2020 daarbij grotendeels buiten beschouwing. Alleen voor het aantal bouwactiviteiten rekenen we met een hoger aantal, waardoor ook relatief meer uren nodig zijn voor de behandeling. De implementatie van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor de bouw zullen de komende jaren echter nog extra inspanningen kosten, dus ook in 2021. Er zijn nog geen duidelijke signalen dat er een piek of juist een dal aan aanvragen is te verwachten vlak voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor de bouw of juist vlak daarna. Op basis van de lagere aantallen en uren in 2020, is voor 2021 rekening gehouden met minder bezwaar- en beroepszaken en zijn voor de behandeling minder uren geraamd. De raming voor vergunningverlening voor 2021 is in de onderstaande tabel opgenomen.

Tabel 4.1

22

Jaarplan 2021

VTH Wabo

De meerjarige trend in de kostendekkendheid is aanleiding om de legestarieven vanaf 2021 naar beneden bij te stellen in de begroting te sturen op een lagere kostendekkendheid dan 100% . Voor tekort kan de egalisatiereserve van het legesmodel worden aangesproken, zodat het bedrag in de egalisatiereserve langzaam wordt verlaagd naar het gewenste, beleidsmatige niveau. Bij aanpassingen van legestarieven is het uitgangspunt dat dat geleidelijk gebeurt om geen te grote schommelingen te krijgen in de legestarieven en mogelijke, negatieve effecten van inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor de bouw op te kunnen vangen.

4.2 Uitvoering door VRH en ODH 4.2.1 Terugblik op 2020 Bij de Omgevingsdienst Haaglanden ligt binnen de milieutaken het aantal voor Delft uitgevoerde zaken binnen het programma Toetsing & Vergunningverlening onder de werkplanraming, waarbij het aantal binnengekomen meldingen Activiteitenbesluit een uitzondering vormt. In grafiek 4.7 zijn de twee belangrijkste type zaken meerjarig in beeld gebracht. De urenbesteding is in overeenstemming met de raming, door een paar dossiers die bijzondere aandacht nodig hadden, waarbij The Green Village een vermelding waard is. Voor dit dossier is in nauwe samenwerking met TU Green Village en gemeente Delft gezocht naar de mogelijkheden om in een vergunning ruimte te bieden voor proeven die variëren in aard en impact. De nauwe samenwerking kende een positief resultaat (verleende vergunning). Het totaalbeeld is dat tot en met het tweede trimester sprake was van een beheersbaar jaar.

Omgevingsvergunningen en meldingen ODH - 2 trimesters 50 Meldingen Activiteitenbesluit (raming)

40

40 Meldingen Activiteitenbesluit (realisatie)

30 20

24

10

21

Omgevingsvergunningen (raming)

12 5 5

0 2017

2018

Omgevingsvergunningen (realisatie)

2019

Grafiek 4.7

Tabel 4.2

23

Jaarplan 2021

VTH Wabo

Uit tabel 4.2 blijkt voor de regionale uitvoering door de ODH dat de tijdigheid voor reguliere procedures weer boven de 90% ligt. Bij de behandeling van de uitgebreide procedures is de stijgende lijn in de tijdige afhandeling doorgezet. Voor die gevallen waarbij niet tijdig een besluit is benoemen, geldt over het algemeen dat er meer tijd nodig is om ervoor te zorgen dat de aanvraag compleet, volledig en op voldoende niveau is om te kunnen besluiten. Het belang om – zij het iets later – toch (positief te kunnen besluiten op de aanvraag, weegt in die gevallen zwaarder dan op formele gronden de aanvraag buiten behandeling te stellen of zelfs te weigeren. Per saldo is de initiatiefnemer dan meer tijd kwijt in de planning. De gegronde bezwaar- en beroepsschriften betreffen grotendeels zaken binnen de Wet natuurbescherming en dat is een provinciale taak. Binnen de taken voor de gemeente Delft zijn geen bezwaar- of beroepszaken afgehandeld. Advisering door de VRH Advisering door de VRH komt in beeld bij de aanvragen voor bouwactiviteiten met een hoger risicoprofiel (omvang, type gebruik en complexiteit) en. Globaal betreft dat de rendabele aanvragen voor bouwactiviteiten en een percentage van de nietrendabele aanvragen. In 2020 zijn voor de vergunningverlening 87 adviezen over brandveiligheid gevraagd en gegeven. Dat aantal is iets hoger dan vorig jaar.

4.2.2 Voornemen voor 2021 Binnen het programma Toetsing & Vergunningverlening is de uitvoering door de ODH vraaggestuurd op basis van de binnenkomende aanvragen om vergunningen, meldingen van activiteiten en verzoek om advies. In de ramingen voor te behandelen zaken zijn geen grote wijzigingen aangebracht ten opzichte van 2021.

Tabel 4.3 De VRH houdt ook in 2021 er rekening mee dat er volgens afspraak adviezen over brandveiligheid aan de gemeente Delft moeten worden uitgebracht in het kader van vergunningaanvragen en meldingen, maar er is geen raming voor het aantal.

24

Jaarplan 2021

VTH Wabo

5 Toezicht op realisatie verleende vergunningen 5.1 Uitvoering door de gemeentelijke organisatie 5.1.1 Terugblik op 2020 Bij deze taak gaat het vooral om toezicht op vergunde bouwplannen. Toezichthouders houden in de gaten of de veiligheid voor de omgeving van de bouwplaats geborgd is. Daarnaast wordt er risicogericht toezicht op gehouden dat het bouwwerk volgens de geldende regels wordt gebouwd en een veilig en gezond bouwwerk wordt voor de toekomstige gebruikers. Het gemeentelijk toezicht vormt een paar risicogerichte, extra ogen vanuit een bestuursrechtelijke context. Het risicogerichte toezicht gebeurt mede aan de hand van het uitvoeringsbeleid, waarin het genoemde integraal toezichtprotocol (iTP) dat een landelijke leidraad is voor het werkveld. Voor 2021 zal op basis daarvan een specifiek protocol worden opgesteld voor Delft. Het is goed om te beseffen dat toezicht uit veel meer bestaat dan de controles op locatie. Binnen het toezicht vinden ook administratieve controle, overleg, nader onderzoek bij afwijkingen, verwerking/administratie en correspondentie plaats. De vergunninghouder en/of opdrachtgever blijft echter zelf verantwoordelijk dat het bouwwerk voldoet aan de afspraken (wettelijk en privaatrechtelijk) en moet dus zelf voortdurend de kwaliteit (laten) controleren en in actie komen als er afwijkingen worden geconstateerd.

In 2020 zijn veel grote bouwactiviteiten in uitvoering. In de eerste drie kwartalen van 2020 zijn in totaal 315 controles uitgevoerd tijdens het toezicht op de realisatie van verleende vergunningen voor bouwen, waarbij 116 locaties zijn bezocht. Het aantal had hoger kunnen zijn, maar door de invloed van de corona-crisis zijn er in het tweede kwartaal heel weinig controles uitgevoerd. Na het tweede kwartaal is het toezicht op de uitvoering van bouwwerkzaamheden weer meer opgepakt.

Toezicht op realisatie verleende vergunningen voor alle activiteiten (kwartalen 1 - 3) 6.000

5.620

5.000 4.470

3.630

4.000

Geraamde uren

3.230

3.000 2.000

Gerealiseerde uren

1.000 0 2017

2018

2019

2020

Grafiek 5.1 25

Jaarplan 2021

VTH Wabo

In grafiek 5.1 is te zien dat er minder uren zijn besteed dan vorig jaar, maar nog wel ruim meer dan geraamd en met de invulling van vacatures is de werklast beheersbaar. Het is inderdaad zo dat in 2020 minder hoefde te worden geïnvesteerd in opleiden van nieuwe toezichthouders en inwerken van tijdelijke vervanging van uitgevallen toezichthouders Er is echter nog wel extra tijd besteed aan coaching en begeleiding van beginnende toezichthouders. Verder is besloten om met twee toezichthouders de bouwplaatsen te bezoeken, om beter te borgen dat de coronarichtlijnen richting toezichthouders goed worden nageleefd. Een andere, belangrijke invloed op het hogere aantal bestede uren is ook dat helaas er nog minder vruchten worden geplukt van de verandering van werkwijze en rolopvatting waarbij vergunninghouders en opdrachtgevers risico-gestuurd worden aangesproken op hun eigen verantwoordelijkheid. In Delft wordt – binnen de huidige regelgeving – hier al stevig op ingezet als voorbereiding op de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Dit is een behoorlijke cultuurverandering waarvan ook steeds duidelijker wordt dat die om een lange adem vraagt. Op dit moment wordt dus toch nog meer geleund op het overheidstoezicht. Vergunninghouders en opdrachtgevers nemen nog onvoldoende uit beweging de verantwoordelijkheid en dat heeft effect op de urenbesteding.

Verder zijn ook dit jaar een aantal incidenten en discussies aan de orde geweest, maar dat is geen afwijkend beeld ten opzichte van de voorgaande jaren.

Toezicht op realisatie verleende vergunningen voor bouwen (kwartalen 1 - 3) 400 300 200 322 245

242

100

315

Aantal controles

0 2017

2018

2019

2020

Grafiek 5.2 In 2020 zijn meer controles zijn uitgevoerd dan in 2019. Ongeveer 8% betreft toezicht op verleende vergunningen in het kader van cultuurhistorische waarden. Ongeveer 92% van de bestede uren aan toezicht op verleende vergunningen betreft toezicht op verleende bouwactiviteiten. In 42% van de uitgevoerde controles zijn overtredingen geconstateerd (grafiek 5.3), waarbij meer dan 90% van de overtredingen worden geconstateerd op de thema’s constructieve veiligheid, brandveiligheid en omgevingsveiligheid, zoals te zien is in grafiek 5.4. In ieder geval geldt voor deze drie genoemde thema’s dat deze terecht prioriteit hebben gekregen in het uitvoeringsbeleid voor de VTH-taken van de Wabo. Van de 150 geconstateerde overtredingen, had 1 overtreding betrekking op het verwijderen van asbest. 26

Jaarplan 2021

VTH Wabo

Toezicht realisatie - overtredingen per controle 1% 0%

4%

Geen overtredingen 1 overtreding

37% 58%

2 overtredingen 3 overtredingen Meer dan 3 overtredingen

Grafiek 5.3

Toezicht realisatie - overtredingen

1%

1% 5% 1%

1%

Constructieve veiligheid Brandveiligheid

16%

44%

Omgevingsveiligheid Ventilatie

31%

Vocht Asbest Monumentale waarden Waarden beschermd stadsgezicht

Grafiek 5.4 De geconstateerde overtredingen betreft 57% (66) van de 116 gecontroleerde bouwlocaties, zie grafiek 5.5.

Locaties en aantal thema's met overtredingen 3

5%

2

13%

1

% van 116 locaties

38%

0

43% 0%

10%

20%

30%

40%

50%

Grafiek 5.5 Hieronder volgen hitrates op de geprioriteerde thema’s in het uitvoeringsbeleid (grafiek 5.6). Het gaat bij de overtredingen om zowel administratieve overtredingen als om fouten in de uitvoering. De overtredingen kunnen in vrijwel alle gevallen worden hersteld.

27

Jaarplan 2021

VTH Wabo

Hitrate bij locaties - Realisatie Omgevingsveiligheid Asbest Beschermde standsgezichten Monumenten Vocht Ventilatie Brandveiligheid Constructief

7% 0% 1% 3% 0% 1%

% van 116 locaties 15% 21%

Grafiek 5.6 Samengevat is 2020 een druk jaar geweest wat betreft de bouwprojecten die in uitvoering zijn. Het is ook een investeringsjaar geweest richting de Omgevingswet, de Wet Kwaliteitsborging voor de bouw. Daarvoor was extra capaciteit beschikbaar, zodat de taakuitvoering beheersbaar is gebleven. 5.1.2 Voornemen voor 2021 Toezicht op de realisatie van verleende vergunningen is voornamelijk vraaggestuurd. Op dit moment kan nog geen raming worden gegeven voor het aantal controles dat in dit kader in 2021 gaat worden uitgevoerd, omdat er nog onvoldoende historische gegevens beschikbaar zijn en nog onvoldoende beeld is van het effect van nieuwe werkwijze als gevolg van de Wet kwaliteitsborging voor de bouw. Voor de benodigde capaciteit zijn er wel historische gegevens beschikbaar, de verwachting is dat de nieuwe werkwijze ook in 2021 vruchten zullen afwerpen, maar minder dan aanvankelijk gedacht. In tabel 5.1 is te zien dat de urenraming voor 2021 hoger is dan de raming voor 2020. Dat komt door de verwachting dat er in 2021 veel grote bouwplannen in uitvoering zullen zijn.

Tabel 5.1

5.2 Uitvoering door ODH en VRH 5.2.1 Terugblik op 2020 Voor de VRH geldt dat zij in overleg met de gemeentelijke toezichthouders risicogericht controles uitvoeren bij de realisatie van bouwplannen, het gaat om vrijwel dezelfde groep bouwactiviteiten waarvoor in het vergunningtraject ook adviezen zijn gevraagd aan de VRH. In 2020 ging het om 9 bouwlocaties waar toezicht is gehouden. De samenwerking is bij het toezicht goed. Bij de ODH is de uitvoering van oplevercontroles een heel klein onderdeel van het takenpakket, omdat het aantal vergunningplichtige bedrijven zeer gering is en de vergunning ook niet elk jaar wijzigt. De focus ligt veel meer op controleren of 28

Jaarplan 2021

VTH Wabo

bedrijven zich door de tijd heen ook houden aan de verleende vergunning en geldende regels. Voor het beeld: de oplevercontroles zijn in aantal ongeveer 1% van het aantal controles bij bestaande bedrijven, waarvan er in 2020 565 zijn geraamd. 5.2.2 Voornemen voor 2021 Voor de VRH zijn geen ramingen bekend voor uit te voeren controles bij de realisatie van bouwwerken. De ODH heeft het aantal oplevercontroles voor 2021 geraamd op 5.

29

Jaarplan 2021

VTH Wabo

6 Toezicht op bestaande omgeving 6.1 Uitvoering door gemeentelijke organisatie 6.1.1 Terugblik op 2020 In het uitvoeringsbeleid is vastgesteld dat alleen formele zaken (handhavingsverzoeken) kunnen worden opgepakt met de huidige, beschikbare middelen. In de praktijk is dit een heel lastig spanningsveld voor de toezichthouders en vergunningverleners, die informele vragen, meldingen van inwoners en bedrijven graag serieus willen oppakken om o.a. te voorkomen dat een situatie escaleert en om inwoners en bedrijven het gevoel te geven dat zij worden gehoord. In het rapport “Niet wachten op klachten” van de Delftse Rekenkamer is dit spanningsveld ook naar voren gekomen. De uren voor het oplossen van de informele zaken, kwamen in 2020 “op rekening” van handhaving. De consequenties daarvan worden in hoofdstuk 8 toegelicht. Voor toezicht op de bestaande leefomgeving is geen structureel, algemeen budget beschikbaar voor programmatisch toezicht of toezicht naar aanleiding van informele signalen. Het toezicht op de bestaande leefomgeving wordt betaald vanuit specifieke beleidsthema’s op basis van een projectmatige aanpak per beleidsthema. Dat is in Delft al heel lang de situatie.

Voor 2020 was in het vorige VTH-Jaarplan Wabo ervan uit gegaan dat een paar projecten van start zouden gaan en daarmee middelen beschikbaar kwamen voor toezicht (data-analyse, controles op locaties en ondersteuning). Voor deze projecten is in 2019 veel energie gestoken in de voorbereiding. Het ging daarbij om kamergewijze verhuur en toeristische verhuur van woningen en controles naar aanleiding van onregelmatigheden in de Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG). Deze projecten zijn uiteindelijk niet van start gegaan omdat de definitieve plannen en de benodigde middelen nog niet waren vastgesteld. Dat is een leerpunt: in de ramingen in het VTH-Jaarplan Wabo worden geen projecten meer meegenomen waarvoor de benodigde middelen nog niet zijn vastgesteld. De focus van de gemeente Delft kwam daardoor op hele andere prioriteiten te liggen dan de projecten die waren gepland. Sowieso werd toezicht alleen uitgevoerd als dat noodzakelijk was, bijvoorbeeld bij direct dreigend gevaar voor gezondheid en veiligheid. Die situaties hebben zich nauwelijks voorgedaan. De inzet op toezicht op de bestaande leefomgeving is dus minimaal geweest in 2020. 6.1.2

Voornemen voor 2021

Tabel 6.1 De raming voor de inzet op toezicht op de bestaande leefomgeving is veel lager dan voor 2020 was voorgenomen (7.250 uur). De reden is dat de plannen voor 30

Jaarplan 2021

VTH Wabo

projectmatig toezicht op kamergewijze verhuur en toeristische verhuur nog niet klaar zijn. De specifieke werkzaamheden en het aantal uren dat daarbij wordt ingezet, zijn dus nog niet bekend en daarom buiten beschouwing gelaten. Zodra de plannen en bijbehorende middelen zijn vastgesteld, zullen de inspanningen aan de ramingen worden toegevoegd. Verder is uitgegaan van een jaar waarin minder last wordt ondervonden van beperkende maatregelen door corona. Zoals vorig jaar aangekondigd, wordt het VJV-systeem ingericht om meldingen van burgers en inwoners over problemen in de bestaande leefomgeving te registeren. Uitgangspunt is een goede balans tussen voldoende registreren en het beperken van administratieve belasting in de uitvoering. Door corona is de ICT-ondersteuning zwaar belast en is de implementatie verder in de tijd gezet. Tot slot worden ingediende meldingen voor voorgenomen activiteiten zoals bijvoorbeeld bouwen, kleine (ver)bouw, in- en uitritten risicogericht afgehandeld. Het grootste deel van de geraamde uren zal hieraan worden besteed.

6.2 Uitvoering door VRH en ODH 6.2.1 Terugblik op 2020 en meerjarig beeld De corona-crisis heeft een flinke impact gehad op geplande milieucontroles in 2020 (standaard programma en thematisch programma), waarvan het zwaartepunt van de uitvoering en afhandeling altijd in het 3e trimester ligt. Het aantal uitgevoerde, eerste controles in 2020 gedurende drie maanden is geminimaliseerd, waarbij de wachtdienst wel voortdurend paraat is geweest om bij urgente situaties wel direct in actie te kunnen komen. Hercontroles naar aanleiding van geconstateerde afwijkingen zijn na de eerste lock-down wel volgens plan uitgevoerd. Het aantal overlastmeldingen vertoonde in Delft al een paar jaar een dalende lijn, maar onder invloed van de corona-crisis ligt het aantal milieuklachten nog veel lager. Ongeveer 70% van de overlastmeldingen betreft geluidsklachten.

Toezicht bestaande omgeving door de ODH (Trimester 1 - 2) 550 450 350

Geraamde controles

354 331 265

250 176

150 2017

2018

2019

Gerealiseerde controles

2020

Grafiek 6.2 De bedrijfsvoering van de VRH is ook in ontwikkeling. Er zijn alleen cijfers beschikbaar over de realisatie, er zijn nog geen ramingen. In 2020 zijn 108 controles brandveiligheid uitgevoerd, een aantal dat – ook weer door de corona-crisis – veel lager ligt dan in 2019 (178). 31

Jaarplan 2021

VTH Wabo

De gemeente Delft geeft al een aantal jaar particuliere studentenhuisvesting mee aan de VRH als lokale prioriteit. De Veiligheidsregio heeft in 2020 beleidsmatig bepaald dat controles bij woningen – waaronder studentenhuisvesting – worden opgeschort in verband met de corona-crisis. Het is afhankelijk van de ontwikkelingen in de coronacrisis, wanneer deze controles weer kunnen plaatsvinden. 6.2.2 Voornemens voor 2021 In 2021 is door de ODH ongeveer hetzelfde aantal controles geraamd op bestaande bedrijven. Het thema Duurzaamheid blijft belangrijk binnen zowel het standaard programma en het thematische programma voor milieucontroles. Verder wordt ingezet op toezicht op milieuklachten, natte koeltorens, bedrijfsverzamelgebouwen & bedrijfsterreinen, propaantanks, stookinstallaties en bodemkwaliteit (o.a. PFAS). Daarnaast wordt ook ingezet op terugdringen van ondermijnende criminaliteit en het verbeteren van de datakwaliteit van registraties.

Tabel 6.2 Voor de controles brandveiligheid binnen Delft door de VRH is voor 2020 geen raming beschikbaar. Naast het regulier toezichtprogramma, zal de VRH ook inzetten op toezicht op brandveiligheid van studentenhuisvesting.

32

Jaarplan 2021

VTH Wabo

7 Handhaving 7.1 Uitvoering door de gemeentelijke organisatie 7.1.1 Terugblik op 2020 Handhavingsverzoeken worden per definitie behandeld. Voor de overige situaties waar afwijkingen (mogelijk) aan de orde zijn (toezicht op realisatie en bestaande leefomgeving), worden keuzes gemaakt op basis van prioriteiten en beschikbare middelen. In 2020 zijn in de eerste drie kwartalen meer nieuwe handhavingszaken gestart dan geraamd, terwijl er minder zaken zijn afgehandeld dan geraamd. De werkvoorraad is daarmee licht toegenomen. Afhandelen van handhavingszaken is binnen het huidige uitvoeringsbeleid voornamelijk vraaggestuurd naar aanleiding van handhavingsverzoeken en niet vanuit ambtelijke constateringen binnen programmatisch of projectmatig toezicht. Als dat laatste wenselijk of zelfs noodzakelijk is, zullen daarvoor binnen het betreffende beleidsveld of vanuit het project middelen ter beschikking moeten komen. Het hogere aantal nieuwe handhavingszaken kan grotendeels worden toegeschreven aan handhavingsverzoeken op grond van het vastgestelde beleid voor verkamering en toeristische verhuur. Over geheel gaat het in de handhaving – naast verkamering – om (ver)bouw zonder vergunning, brandveilig gebruik, monumentale waarden, gebrekkig onderhoud en gebruik in strijd met het bestemmingsplan.