Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase.pdf

BESTEMMINGSPLAN ZUIDWOLDE, DEELPLAN EKELENBERG 2E FASE

GEMEENTE DE WOLDEN ONTWERP PLAN

BESTEMMINGSPLAN ZUIDWOLDE, DEELPLAN EKELENBERG 2E FASE GEMEENTE DE WOLDEN ONTWERP PLAN

Identificatienummer NL.IMRO.1690.2020BP1007002-ON01 Datum 20-9-2021 B&W 28 september 2021

Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Inhoudsopgave

Toelichting

5

Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Ligging plangebied 1.3 Vigerend bestemmingsplan 1.4 Leeswijzer

7 7 7 9 10

Hoofdstuk 2 Beschrijving van het plan 2.1 Historische ontwikkeling 2.2 Huidige situatie plangebied en omgeving 2.3 Beoogde situatie

11 11 15 16

Hoofdstuk 3 Beleid 3.1 Rijksbeleid 3.2 Provinciaal beleid 3.3 Regionaal beleid 3.4 Gemeentelijk beleid

25 25 26 30 30

Hoofdstuk 4 Milieu- en omgevingsaspecten 4.1 Inleiding 4.2 Bedrijven en milieuzonering 4.3 Geur 4.4 Geluid 4.5 Bodem 4.6 Erfgoed 4.7 Externe veiligheid 4.8 Natuur 4.9 Luchtkwaliteit 4.10 Water 4.11 Besluit milieueffectrapportage

35 35 35 39 40 42 43 47 50 52 54 57

Hoofdstuk 5 Toelichting op de regels 5.1 Inleiding 5.2 Opzet van de regels 5.3 Verantwoording van de regels

59 59 59 60

Hoofdstuk 6

63

Economische uitvoerbaarheid

Hoofdstuk 7 Inspraak, overleg en zienswijzen 7.1 Vooroverleg 7.2 Inspraak 7.3 Zienswijze procedure 7.4 Beroep

65 65 65 65 65

Bijlagen bij de toelichting

67

Bijlage 1

Stedenbouwkundig plan

68

Bijlage 2

Akoestisch onderzoek

70

Bijlage 3

Bodem- en geohydrologisch onderzoek

98

Bijlage 4

Archeologisch onderzoek

177

2

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Bijlage 5

Natuurwaardenonderzoek

219

Bijlage 6

Stikstofdepositieberekening

250

Bijlage 7

Waterhuishoudkundige onderbouwing

276

Bijlage 8

Addendum waterhuishoudkundige onderbouwing

297

Bijlage 9

Resultaat online-watertoets

304

Bijlage 10

Aanmeldingsnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling

309

Regels

327

Hoofdstuk 1 Artikel 1 Artikel 2

Inleidende regels Begrippen Wijze van meten

329 329 336

Hoofdstuk 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9

Bestemmingsregels Bedrijf Groen Tuin Tuin - Collectief Verkeer Wonen Woongebied

339 339 342 344 345 346 347 350

Hoofdstuk 3 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13

Algemene regels Antidubbeltelregel Algemene gebruiksregels Algemene afwijkingsregels Overige regels

353 353 354 355 357

Hoofdstuk 4 Artikel 14 Artikel 15 Artikel 16

Overgangs- en slotregels Overgangsrecht bouwwerken Overgangsrecht gebruik Slotregel

359 359 360 361

Bijlagen bij de regels

363

Bijlage 1

Staat van bedrijven

364

Bijlage 2

Lijst toelaatbare beroepen en vormen van bedrijvigheid

368

Bijlage 3

Parkeernormen

371

Bijlage 4

Voorgevelrooilijnen

373

Bijlage 5

Beeldkwaliteitsplan bedrijfskavel

375

3

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

4

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Toelichting

5

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

6

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Voorliggend bestemmingsplan maakt de realisatie van de tweede fase van de nieuwe woonwijk Ekelenberg met maximaal 60 woningen en een woon-werkkavel mogelijk. De nieuwe woonwijk wordt gerealiseerd ter plaatse van het voormalige recreatiepark Ekelenberg. Dit park is reeds medio 2008 gesloten, vervolgens gesaneerd en in 2017 is het bestemmingsplan voor het gehele plangebied vastgesteld. Dit bestemmingsplan regelde: de ontwikkeling van circa 3,5 hectare bos; de ontwikkeling van de woonwijk Ekelenberg (circa 8,7 hectare), waarin; 1. de eerste fase met 59 woningen, 6 woon-werkkavels en een woon-zorgcomplex direct bij recht mogelijk is gemaakt; 2. de tweede fase reeds is bestemd als 'Woongebied' en nader is aangeduid als 'toekomstig wonen'. Het plangebied van de tweede fase is weliswaar reeds bestemd als 'Woongebied', binnen de aanduiding 'toekomstig woongebied' is het bouwen en het gebruik als woongebied expliciet niet toegestaan. De aanduiding 'toekomstig wonen' kan in dit bestemmingsplan worden beschouwd als een vorm van een uitwerkingsbevoegdheid. Omdat deze zogenaamde 'uitwerking' niet als zodanig in het bestemmingsplan is opgenomen, is het noodzakelijk het bestemmingsplan partieel te herzien zodat het gebruik als woongebied en het bouwen van de woningen mogelijk wordt gemaakt.

1.2

Ligging plangebied

Het plangebied ligt aan de zuidoostzijde van het dorp Zuidwolde. Het Ekelenberg terrein wordt aan de oostzijde begrensd door bossen met daar achter de autoweg N48 (Hoogeveen - Ommen). Aan de westen zuidzijde grenst het plangebied aan bos met daar achter respectievelijk de woonwijk Middelveen, 't Heuveltje en agrarisch gebied. Ten noorden van het plangebied ligt aan de overzijde van de Slagendijk het bedrijventerrein Zuiderkerkes. Het plangebied staat kadastraal bekend als gemeente Zuidwolde, sectie C, nummers 6305 (gedeeltelijk), 7739 (gedeeltelijk) en 8729 (gedeeltelijk) en heeft een oppervlakte van circa 3,6 hectare. De ligging van het plangebied is in figuur 1.1 weergegeven.

7

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Figuur 1.1: ligging en begrenzing van het plangebied 'Ekelenberg, tweede fase'

8

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

1.3

Vigerend bestemmingsplan

Ter plaatse van het plangebied geldt het bestemmingsplan 'Ekelenberg, Zuidwolde' dat is vastgesteld op 29 juni 2017. In dit bestemmingsplan heeft het plangebied de volgende (dubbel)bestemmingen en aanduidingen (zie figuur 1.2): Enkelbestemming 'Woongebied' met ter plaatse de functieaanduiding 'specifieke vorm van woongebied - toekomstig wonen'; Enkelbestemming 'Maatschappelijk'; Dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie hoge verwachting'; Dubbelbestemming 'Waarde - Archeologische betekenis'.

Figuur 1.2: Uitsnede verbeelding vigerend bestemmingsplan "Ekelenberg, Zuidwolde" (bron: ruimtelijk eplannen.nl) 'Woongebied' & 'specifieke vorm van wonen - toekomstig wonen' Het overgrote gedeelte van het plangebied is als zodanig bestemd. Het bouwen en gebruik ten behoeve van wonen, verkeers- en verblijfsvoorzieningen en parkeervoorzieningen niet is toegelaten. Daarnaast bevat het bestemmingsplan geen afwijkings-, wijzigings- en/of uitwerkingsbevoegdheden om het plan alsnog mogelijk te maken. Herbestemming is derhalve noodzakelijk. 'Maatschappelijk' Een deel van de kavel voor het beoogde woon-zorgcentrum in de eerste fase van Ekelenberg wordt niet als woon-zorgcentrum ontwikkeld, maar wordt betrokken bij onderhavig woningbouw plan. De bouw van en het gebruik als woonwijk is binnen deze bestemming niet toegestaan. Daarnaast bevat het bestemmingsplan geen afwijkings-, wijzigings- en/of uitwerkingsbevoegdheden om het plan alsnog

9

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

mogelijk te maken. Herbestemming is derhalve noodzakelijk. Dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie hoge verwachting' & 'Waarde - Archeologische betekenis' Deze dubbelbestemmingen beogen de bescherming van eventueel voorkomende archeologische resten in de bodem en bevat voorwaarden ten aanzien van deze bescherming voor de ontwikkeling van de woonwijk. Dit aspect is nader verantwoord in paragraaf 4.6 Erfgoed. Conclusie Omdat onderhavig plan niet direct bij recht is toegestaan en vanwege het ontbreken van binnenplanse afwijkings-, wijzigings-, en/of uitwerkingsbevoegdheden is het noodzakelijk het vigerende bestemmingsplan te herzien. Middels onderhavig bestemmingsplan wordt het onderhavige plan juridisch-planologisch verankerd.

1.4

Leeswijzer

De toelichting van dit bestemmingsplan is opgebouwd uit acht hoofdstukken. De opbouw van de hoofdstukken is zodanig dat er sprake is van een logische volgorde in vraagstelling (wat, waarom, waar, hoe, etc.). Na dit inleidende hoofdstuk volgt hoofdstuk 2 een beschrijving van de bestaande situatie en de beoogde situatie. Hoofdstuk 3 geeft een beschrijving van het relevante beleid op rijks-, provinciaal, regionaal en gemeentelijk niveau. In hoofdstuk 4 wordt de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan aangetoond vanuit de relevante milieu- en omgevingsaspecten zoals geluid, externe veiligheid, luchtkwaliteit, ecologie en water. Hoofdstuk 5 geeft een (juridische) toelichting op de regels. Hoofdstuk 6 geeft inzicht in de economische uitvoerbaarheid van het plan. Tot slot wordt in hoofdstuk 7 van dit plan ingegaan op de maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan, oftewel het (voor)overleg, de inspraak en de procedure.

10

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Hoofdstuk 2 2.1

Beschrijving van het plan

Historische ontwikkeling

Stuwwal de 'Rug van Zuidwolde' Het plangebied ligt op de stuwal 'De Rug van Zuidwolde' die loopt van Hoogeveen tot aan de Vecht. Deze stuwwal is tijdens de één na laatste ijstijd gevormd onder invloed van landijs, is later overdekt met zand (als gevolg van windwerking) en heeft tegenwoordig korte flauwe hellingen. Deze hellingen zijn in het plangebied nog steeds waarneembaar. In het middendeel van het plangebied bereikt de stuwwal een hoogte van circa 14,2 m +NAP. In zowel oostelijke als westelijke richting loopt het maaiveld met circa 1 m af tot circa 13 m aan de randen en tot 12 meter in de zuidwesteljike hoek (zie figuur 2.1). Verder naar het westen en het oosten (aan de westzijde van de woonkern en aan de oostzijde van de N48) ligt het pijl tot 8 meter lager het dit deel van Zuidwolde.

Figuur 2.1: uitsnede Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN3) Historische ontwikkelingen van de cultuurgronden De oudste naam van de streek is het Suthwalda en is de middeleeuwse naam van het ‘Zuidwoud’ ofwel Zuidwolde. Op de 8 kilometer lange Rug van Zuidwolde vestigen zich in de loop van de 13e eeuw voor het eerst mensen. Ze stichtten een rij buurtschappen die steeds uit een paar boerderijen met een gezamenlijke es bestonden. Zo ontstonden op de rug, van noord naar zuid, Ten Arlo, Lubbinge, Steenbergen, Kerkenbosch, Schottershuizen, Linde en tot slot Nolde. Het gehucht Kerkenbosch heeft zijn naam te danken aan de voormalige 'kerk in het bos'. Rondom deze kerk werden huizen gebouwd en

11

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

het gehucht groeide later uit tot het huidige Zuidwolde. Het gehucht Kerkenbosch kreeg dus de naam van de streek. Onderhavig plangebied ligt tussen de (vroegere) gehuchten Kerkenbosch / Zuidwolde en Schottershuizen en ligt ingeklemd tussen de 'Steenberger Esch' en de 'Schotter Esch'. Rond het plangebied zijn nog steeds enkele ruimtelijke elementen aanwezig / aanwezig. De oude verbindingsweg van Ruinen over de Rug van Zuidwolde, via de Ommerschans naar Ommen staat in Zuidwolde nu bekend als de Ommerweg en de Hoofdstraat. Daarnaast is ook de Slagendijk op de topografische kaart van 1850 al aanwezig.

Figuur 2.2: historische ontwikkeling cultuurgronden (bron: kadaster) Tegen het eind van de 19e eeuw werden op de Rug van Zuidwolde de slechtste akkers op grote schaal ingepoot met eiken, berken en naaldbomen. Op de topografische kaart van 1905 is te zien dat rond deze tijd ook de eerste velden in het plangebied zijn beplant met bos en dat dit door de jaren heen is uitgebreid. Op de topografische kaart van 1936 is dwars door het plangebied een verbindingsweg aangelegd van de Ommerweg naar de huidige Slagenweg. Het woord "èkel" is een Germaans woord, dat 'afkeer' en/of 'walging' betekent. Volgens geruchten, die

12

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

van generatie op generatie, zijn doorgegeven zou hier in de Steentijd voor-historische voorouder-vereringen hebben plaats gevonden. De naam 'Ekelberg' komt voor het eerst voor op de topografische kaart van 1881. In 1964 vestigde in het plangebied de camping Ekelenberg. In de eerste jaren had het nog een omvang van circa 2 hectare. Door is het de camping continu uitgebreid tot dat het in de jaren '90 de omvang had van het latere recreatiepark Ekelenberg. Op de topografische kaart van 1988 is een groot deel van de infrastructuur van het park, het centrum gebouw , de recreatiehuisjes en de kampeervelden al weergegeven.

Figuur 2.3: Recreatiepark Ekelenberg anno 2005 met begrenzing van het park voor de herbestemming Recente historie van het plan Op haar hoogtepunt had het recreatiepark een omvang van 12,9 hectare en bood het plaats aan ruim 200 chaletjes/stacaravans, circa 30 recreatiehuisjes en circa 100 vrije toeristische plaatsen op de kampeervelden. Naast de verblijfsrecreatieve eenheden beschikte het park over de centrale recreatieve voorzieningen, het zwembad, enkele bedrijfsgebouwen, twee bedrijfswoningen en verspreid over het park meerdere gebouwen met sanitaire voorzieningen. Het park werd weliswaar omgeven door bos en bosschages, het betrof een intensieve invulling met en hoge dichtheid aan recreatieve eenheden met bijbehorende parkeerplaatsen, terrassen en ingerichte tuintjes (zie foto's in figuur 2.4).

13

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Figuur 2.4: foto's chaletjes voormalige park en het centrum Nadat het recreatiepark als gevolg van de realisatie van het bedrijventerrein Zuiderkerkes aan de noordzijde van het park en de woonwijk Middelveen aan de westzijde van het park haar vrije ligging in het buitengebied was verloren, in combinatie met de beslissing om in het recreatiepark te investeren is de beslissing genomen om te zoeken naar een vervolg functie. In overleg met de gemeente De Wolden was besloten dat de locatie wordt herontwikkeld naar woningbouw waarbij sprake is van een waardevolle natuurlijke afronding van het dorp. In juni 2017 is het bestemmingsplan 'Ekelenberg, Zuidwolde' vastgesteld waarin: 1. 2. 3. 4.

het recreatiepark Ekelenberg definitief is beëindigd; een deel met een omvang van 3,6 hectare is herbestemd naar 'Bos'; een deel met een omvang van 0,7 hectare is herbestemd naar 'Agrarisch'; een deel met een omvang van 5,0 hectare is aangewend voor het woningbouwplan 'Ekelenberg, eerste fase' dat plaats biedt aan: a. 59 woningen; b. 6 woon-werkkavels; c. woon-zorgcentrum; 5. een deel met een omvang van 3,6 hectare is bestemd als 'Woongebied' met de nadere aanduiding 'toekomstig wonen' ten behoeve van 'Ekelenberg, tweede fase'.

14

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Figuur 2.5: indeling verschillende ontwikkel zones voormalige recreatiepark Ekelenberg

2.2

Huidige situatie plangebied en omgeving

Ekelenberg eerste fase is reeds in uitvoering, de kavels zijn nagenoeg verkocht en een groot deel van de woningen is reeds gerealiseerd. In figuur 2.6 is te zien dat de contouren van de nieuwe woonwijk zich duidelijk beginnen te vormen. Het omliggende bos vormt nog steeds het kader waarbinnen de woonwijk zich ontwikkelt. Aan zuid- en oostzijde zijn de voormalige kampeervelden nog duidelijk waarneembaar en vormen momenteel landschappelijke kamers in het bos.

15

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Figuur 2.6: luchtfoto huidige situatie van het plangebied en directe omgeving Onderhavig plangebied, met een omvang van circa 3,6 hectare, ligt momenteel volledig braak. De opstallen van de camping zijn gesaneerd en ook de tuintjes, heggen, uitheemse beplanting en niet-volwaardige volwassen bomen (zonder volledige kroon) zijn verwijderd. Uitsluitend de verharde wegen zijn momenteel nog aanwezig. Het plangebied wordt via de bestaande wegen Den Ekel, Kroepnevel en Spinwiefien van 'Ekelenberg eerste fase' ontsloten naar de Slagendijk.

2.3

Beoogde situatie

2.3.1

Ruimtelijke uitgangspunten

Het plangebied van de Ekelenberg, tweede fase' komt overeen met de aanduiding 'toekomstig wonen' die in het geldende bestemmingsplan is opgenomen. Daarnaast wordt een smalle strook van de kavel van het woon-zorgcentrum meegenomen in onderhavig plan en ontwikkeld als woongebied. De omvang van het plangebied bedraagt circa 3.6 hectare. Bij het stedenbouwkundig ontwerp zijn de volgende hoofduitgangspunten gehanteerd: 1. Ekelenberg blijft een ruime en groene wijk in het groen; 2. er wordt aangesloten bij de stedenbouwkundige structuur van fase 1; 3. Ekelenberg moet een gevarieerde wijk zijn met woningen voor iedere doelgroep.

16

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

2.3.1.1 Omliggende ruimtelijke structuur Het plangebied wordt nog steeds omzoomd door bos. Als gevolg van deze omzoming en vanwege de ligging van het bedr.ijventerrein Zuiderkerkes heeft het dorp weinig relatie met Ekelenberg. Zicht relaties met het overige deel van Zuidwolde wordt echter ook niet nagestreefd. Ekelenberg gebruikt de hoge groene c.q. landschappelijke waarden om een hoogwaardig leefmilieu te creëren. Ekelenberg loopt door in het bos en het bos loopt door in Ekelenberg. Een groot deel van de toekomstige bewoners lopen vanuit hun achtertuin direct het bos in. Voor overige toekomstige inwoners zijn deze bossen nooit verder dan een steenworp afstand (zie figuur 2.7). Het van oudsher aanwezige fijnmazige bospaden netwerk blijft behouden en wordt versterkt door deze paden door te trekken in de woonwijk. De barrières als gevolg van het gesloten karakter van het voormalige recreatiepark worden met onderhavig plan opgeheven en voetgangers krijgen de ruimte om, naast de aanwezige officiële wandelroutes, hun eigen route te kiezen. Paden die onderdeel uitmaakten van het voormalige recreatiepark en nu in het bos liggen dragen hier aan bij en de bestaande officiële mountainbike-route in het omliggende bos blijft behouden. De inwoners van Zuidwolde worden op deze wijze van het eens zo afgesloten recreatiepark toch bij de nieuwe woonwijk betrokken.

Figuur 2.7: omliggende groen structuren ten opzichte van Ekelenberg

17

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

2.3.1.2 De hoofdstructuren in het plangebied 'Ekelenberg, tweede fase' is de afronding van fase 1. Enerzijds moet het stedenbouwkundige plan passen binnen de fysieke ruimte die wordt gevormd door de groene omkadering (het bos) en de bestaande woonwijk, anderzijds moet worden aangesloten op de bestaande wegen en groen structuren. Het sturende element in de wijk wordt gevormd door de centrale brede groene hoofdlaan (Den Ekel) die in het noorden vanaf de Slagendijk in zuidelijke richting in het plangebied wordt doorgetrokken en aan de zuidkant tot het bos doorloopt. Deze hoofdas zorgt voor de ontsluiting van de wijk naar de Slagendijk en alle overige wegen takken hier op aan. De bebouwing aan deze as heeft een speelse, verspringende rooilijn waardoor op enkele locaties deze groene laan tot wel 45 meter breed wordt. Naast de hoofdas zorgen ook de overige wegen voor sturende elementen in het stedenbouwkundige plan van fase 2 doordat op deze wegen aangesloten moet worden en woningen aan de al bestaande wegen worden gesitueerd. Naast de hoofdas wordt een secundaire rondweg gecreëerd door het 'laatste kwart' in het plangebied door te trekken en de historische Slagenweg die eens vanaf de Ommerweg in oostelijke naar de Slagenweg liep (zie figuur 2.2) wordt in het plan in ere hersteld.

Ook deze historische as krijgt een breed en groen profiel met wandelpaden die aan beide zijden het bos in lopen. Deze verlengde bospaden worden langs meerdere wegen in het plangebied gerealiseerd waardoor ter plaatse van de aantakkingen in het bos groene doorzichten worden verkregen en het bos de wijk in wordt getrokken. De brede hoofd-assen en de vele groene doorzichten naar het bos vormen de groene longen van de wijk.

Figuur 2.8: hoofdstructuren in het plan 2.3.2

Stedenbouwkundig plan

De in de vorige paragrafen beschreven uitgangspunten hebben geleid tot het stedenbouwkundige plan zoals weergegeven in figuur 2.9. Langs de brede hoofd-as (de straat Den Ekel) worden 2 woonblokken met in totaal 12 sociale huurwoningen gerealiseerd. Deze woonblokken alle ruimte en worden aan drie zijden omgeven door groen openbaar gebied. Aan de achterzijde van de woningen is ruimte voor parkeren.

18

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

De woningen langs de gehele oostzijde, westzijde en een deel van de zuidzijde betreffen hoofdzakelijk vrijstaande woningen en twee-kappers en beschikken allen over tuinen die grenzen aan het bos. Het woonblok aan de zuidzijde van het plangebied bevat 6 geliberaliseerde woningen voor middenhuur met forse tuinen en hebben aan de voorzijde zicht op het bos. De historische as, de straat die loopt van west naar oost, is net als de 'hoofdas', een brede groene laan die aan beide zijden direct zijn verbonden met het omliggende wandel netwerk. Verspreid over het plangebied zijn 7 locaties met groene doorzichten en entrees naar het omliggende bos.

Figuur 2.9: stedenbouwkundig plan Ekelenberg, tweede fase (incl. bestemmingen) Mogelijke invulling deelgebied met patiowoningen Voor het woonvlak ten behoeve van de patiowoningen is nog geen definitieve invulling gegeven. Omdat dit deelgebied ruimte biedt aan 12 patiowoningen waarbij de parkeerplaatsen binnen het bestemmingsvlak gerealiseerd moeten worden is de onderstaande inspiratie situatietekening opgesteld. Doel van de inspiratie-tekening is het beoordelen of het vlak het beoogde programma kan bevatten.

19

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Figuur 2.19: inspiratie plattegrond patiowoningen 2.3.3

Woningbouwprogramma

Waardevolle groene omgeving In 'Ekelenberg, tweede fase' wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van de waardevolle groene omgeving. Naast de vele doorzichten en entree's naar het bos zijn zoveel mogelijk achtertuinen tegen het bos geplaatst. Hierdoor wordt de beleving van het bos maximaal benut en kunnen inwoners vanuit de tuin het bos in lopen. Woningen die niet aan het bos grenzen zijn allen langs één van de brede groene wegen geplaatst. Bouwen voor iedere doelgroep Uitgangspunt voor Ekelenberg is de realisatie van een woonmilieu voor iedere doelgroep dat onder andere ook sociale woningbouw en woningen voor ouderen omvat. Bovendien is er behoefte aan middenhuur woningen voor mensen die niet in aanmerking komen voor zowel een sociale huurwoning als een hypotheek voor een koopwoning. De woningen geschikt voor zelfstandig wonende ouderen worden gerealiseerd in de vorm van sociale huurwoningen en midden huurwoningen (de hoekwoningen krijgen een bredere beukmaat waardoor alle primaire leefruimte op de begane grond gerealiseerd kunnen worden) en in de vorm van patiowoningen. In totaal zijn 18 woningen geschikt voor zelfstandig wonende ouderen. De overige woningen betreffen twee-kappers en vrijstaande woningen die grotendeels worden aangeboden als zelfbouwkavels. Het vorengaande heeft geleid tot het woningbouwprogramma zoals weergegeven in tabel 2.1.

Aantallen en typen woningen In totaal worden 60 (reguliere) woningen gerealiseerd en één woon-werkkavel. Het uitgangspunt om te bouwen voor zoveel mogelijk doelgroepen heeft geleid tot het in tabel 2.1 weergegeven woningbouwprogramma.

20

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Tabel 2.1: woningbouwprogramma Ekelenberg, tweede fase

2.3.4

Infrastructuur

2.3.4.1 Afwikkeling van verkeer Verkeersgeneratie Het onderhavige plan gaat gepaard met een toename aan verkeersbewegingen. Om die reden moet worden beoordeeld of de omliggend wegennetwerk berekend is op de toename aan verkeersbewegingen als gevolg van het plan. Onderstaand zijn de berekeningen op basis van de CROW publicatie 'Toekomstbestendig parkeren' weergegeven. Uit tabel 2.2 blijkt dat de extra verkeersgeneratie als gevolg van onderhavig plan 452 motorvoertuigbewegingen per etmaal bedraagt. Tabel 2.2: berekening verkeersgeneratie

Interne ontsluiting Zoals in paragraaf 2.3.1.2 De hoofdstructuren in het plangebied reeds is verwoord takken alle wegen in onderhavig plangebied aan op de bestaande wegen in 'Ekelenberg, eerste fase'. Hiermee wordt de bestaande wegenstructuur afgerond. Bospaden worden vanuit het bos doorgetrokken in het plangebied en vormen in combinatie met de wandelpaden in het bas een fijnmazig netwerk van wandelpaden. Externe ontsluiting Het plangebied wordt via de bestaande wegen in 'Ekelenberg, eerste fase' ontsloten naar de Slagendijk. Vanuit de Slagendijk kan in westelijke richting de hoofdstraat en het centrum van Zuidwolde worden bereikt. In oostelijke richting kan de N48 worden bereikt. De Slagendijk betreft rondweg om het industrieterrein Zuiderkerkes met een relatief hoge capaciteit. In de regel kan een wijkontsluitingsweg (30 km/u) circa 3.000 motorvoertuigen per etmaal verwerken. Een reguliere gebiedsontsluitingsweg, zoals de Ommerweg en de Slagendijk, kan tot circa 48.000 motorvoertuigen per etmaal verwerken. De intensiteiten op deze wegen zijn in de huidige situatie echter nog beperkt (conform de laatste verkeerstellingen van de gemeente in 2012 respectievelijk 4.073 en 2.646 mvt per etmaal) waardoor de omliggende wegen een goede ontsluitingsweg vormen voor het plangebied. Veilige ontsluiting

21

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

In het kader van onderhavig plan wordt de t-splitsing van de straat Den Ekel (de hoofd-as in het plangebied) en de Slagendijk voorzien van een veilige overgang voor langzaam verkeer. De in de huidige situatie als onveilig beschouwde t-splitsing krijgt hierdoor een veilige oplossing. 2.3.4.2 Parkeren Parkeren van auto's als gevolg van de realisatie van de woningen moet plaatsvinden binnen de begrenzing van onderhavig plangebied. Daarnaast wordt zoveel mogelijk op het eigen perceel geparkeerd. Wanneer parkeren op eigen perceel als gevolg van de omvang van de kavel of de type woning niet mogelijk is, moet in het openbaar gebied voldoende parkeerplaatsen worden gerealiseerd. Voor de parkeerbalans zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: De gemiddelden van de CROW-kencijfers worden in de berekening gehanteerd; Verstedelijkingsgraad: Niet stedelijke gemeente; Stedelijke zone: Rest bebouwde kom; Per deelgebiedje, dat bestaat uit een groepje bij elkaar gelegen woningen (zie figuur 2.10), is sprake van een gesloten parkeerbalans. Bewoners hoeven hierdoor niet ver te lopen naar een parkeerplaats; Bezoekers parkeerplaatsen in openbaar gebied: minimaal 0,3 per woning. Dat betekent dat minimaal 18,3 (= 19) parkeerplaatsen in het openbaar gebied voor bezoekers gerealiseerd moeten worden; Parkeren bij vrijstaande woningen en twee-kappers in beginsel op het eigen perceel.

Indien het perceel te weinig mogelijkheden biedt worden de parkeerplaatsen binnen het eigen deelgebied in het openbaar gebied gerealiseerd; Parkeren bij de patiowoningen vindt plaats binnen de eigen gezamenlijke woonvlak (dit gezamenlijk woonvlak is in figuur 2.10 gelijk aan het deelgebied); Parkeren bij de sociale huurwoningen vindt plaats aan de achterzijde in het openbaar gebied. Op basis van de bovenstaande uitgangspunten blijkt dat voor de beoogde woningen minimaal 127 parkeerplaatsen benodigd zijn. Omdat per deelgebied een gesloten parkeerbalans wordt nagestreefd, en het ene deelgebied meer ruimte bevat om parkeerplaatsen te realiseren dan de ander, bevatten enkele deelgebieden meer parkeerplaatsen dan noodzakelijk. Hierdoor bedraagt het totale aantal parkeerplaatsen minimaal 134, waarvan 46 parkeerplaatsen in het openbaar gebied worden gerealiseerd. De parkeerplaatsen ter plaatse van de patiowoningen dienen binnen de eigen woonbestemming te worden gerealiseerd. Eén van de opties is om hier een 'semi-openbare' gezamenlijke parkeerkoffer te realiseren.

Tabel 2.3: parkeerberekening per deelgebied

22

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Figuur 2.10: deelgebieden met een gesloten parkeerbalans

23

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

24

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Hoofdstuk 3

Beleid

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is op 13 maart 2012 vastgesteld. In deze visie schetst het Rijk de ambities tot 2040 en de doelen, belangen en opgaven tot 2028. Daarmee moet Nederland concurrerend, bereikbaar en veilig worden. Om dit te kunnen bewerkstelligen laat het Rijk de ruimtelijke ordening meer over aan de decentrale overheden (provincie en gemeenten) en komt de gebruiker centraal te staan. Het Rijk kiest voor een selectievere inzet van rijksbeleid op slechts 13 nationale belangen. Voor die belangen is het Rijk verantwoordelijk en wil het resultaten boeken. Buiten deze 13 belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. Het Rijk kiest drie doelen om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden voor de middellange termijn (2028): 1. Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk-economische structuur van Nederland; 2. Het verbeteren en ruimtelijk zeker stellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; 3. Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn. Doorwerking plangebied en conclusie In onderhavig plan is sprake van een lokale ontwikkeling waarmee geen rijksbelangen zijn gemoeid. Er is geen sprake van strijdigheid met rijksbeleid zoals verwoord in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte.

De SVIR vormt geen belemmering voor het onderhavige plan. 3.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening

Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Deze vorm van normstelling sluit aan op de vroegere pkb's met concrete beleidsbeslissingen en beslissingen van wezenlijk belang die ook van betekenis waren voor de lagere overheden. In de SVIR is vastgesteld dat voor een beperkt aantal onderwerpen de bevoegdheid om algemene regels te stellen zou moeten worden ingezet door de Rijksoverheid. Het gaat onder meer om de volgende nationale belangen: Rijksvaarwegen, Project Mainportontwikkeling Rotterdam, Kustfundament, Grote Rivieren, Waddenzee en waddengebied, Defensie, Nederlands Natuurnetwerk, Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, Hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen, Primaire waterkeringen buiten het kustfundament en IJsselmeergebied. In het SVIR wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming.

Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd. Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'nee-tenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling. Doorwerking plangebied Dit bestemmingsplan maakt in beginsel geen nieuwe ontwikkelingen mogelijk, waarmee bovengenoemde nationale belangen gemoeid zijn die juridisch zijn verankerd in het Barro. Het Barro heeft dan ook geen invloed op dit bestemmingsplan. Het plangebied ligt formeel nog binnen het NNN. Het beleid en de verantwoordelijkheid voor deze gebieden is echter neergelegd bij de provincies. Dit aspect is derhalve nader verantwoord in paragraaf

25

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

3.2.1 Omgevingsvisie en omgevingsverordening Drenthe. 3.1.3

Ladder voor duurzame verstedelijking

In de Structuurvisie infrastructuur en Ruimte is de Ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. De juridische borging is wordt gevormd door artikel 3.1.6, lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening. Het doel van de Ladder is zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik, met oog voor de toekomstige ruimtebehoefte en ontwikkelingen in de omgeving om te voorkomen dat de schaarse ruimte wordt volgebouwd met ontwikkelingen waar geen behoefte aan is. Als gevolg van de borging in het Bro is 'de ladder' een verplicht onderdeel geworden van iedere juridisch-planologische procedure waarmee nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk worden maakt. Ladder voor duurzame verstedelijking is in oktober 2012 ingevoerd en als gevolg van veranderende woningmarktomstandigheden en juridische onduidelijkheden in 2017 gewijzigd.

De oorspronkelijke drie treden van 'de ladder' zijn samengevoegd en vereenvoudigd tot: "De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien." Doorwerking in onderhavig plan Is sprake van een stedelijke ontwikkeling? In de eerste plaats dient te worden getoetst of sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Uit jurisprudentie (ABRvS 25 maart 2015; ECLI:NL:RVS:2015:953) blijkt dat bij de realisatie van 12 of meer woningen sprake is van een 'stedelijke ontwikkeling' in de zin van het Bro. In het onderhavige plan is sprake van de realisatie van maximaal 61 woningen. Het is derhalve noodzakelijk om te ladder te doorlopen ten einde de behoefte aan deze woningen aan te tonen. Ten behoeve van onderhavig plan is deze toets uitgevoerd. In deze paragraaf is uitsluitend de conclusie opgenomen. De gehele rapportage is als bijlage opgenomen. Conclusie 'toets ladder voor duurzame verstedelijking' Het onderhavige plan wordt binnen bestaand stedelijk gebied gerealiseerd. Er wordt geen buitengebied opgeofferd voor stedelijke ontwikkelingen.

Daarnaast wordt gebouwd conform de gemeentelijke woonvisie en wordt met het onderhavige plan een inhaalslag gemaakt in de behoefte aan woningen in Zuidwolde. De ladder voor duurzame verstedelijking vormt geen belemmering voor de realisatie van het onderhavige plan.

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1

Omgevingsvisie en omgevingsverordening Drenthe

De provincie Drenthe vervat haar beleid en regelgeving voor de fysieke leefomgeving in de Omgevingsvisie en in de Omgevingsverordenig. De omgevingsvisie bevat de lange termijn visie van de provincie Drenthe. De omgevingsverordening bevat regelgeving waaraan lagere overheden aan moeten voldoen om het gewenste eindbeeld uit de omgevingsvisie te kunnen bereiken. In deze paragraaf wordt voor de relevante onderdelen in de eerste plaatse het beleid uit de omgevingsvisie beschreven. Daarna worden de bijbehorende regels benoemd waaraan het onderhavige plan aan dient te voldoen. In de Omgevingsvisie staat beschreven Dat in Drenthe in de de jaren tot 2030 een vijftal belangrijke ontwikkelingen van groot belang zijn: de demografische ontwikkeling; de klimaatverandering; de afname van de biodiversiteit; de transitie naar een kennis- en netwerkeconomie; de transitie naar een duurzame energievoorziening.

26

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

De belangrijkste opdracht tot 2030 is het vinden van een antwoord op de vraag hoe Drenthe met deze ontwikkelingen moet omgaan. Daarnaast heeft de provincie diverse ambities en daarmee ook belangen. De basis hiervoor zijn de wettelijke taken en verantwoordelijkheden. Deze zijn aangevuld met een selectie van onderwerpen die in de ogen van de provincie het meest effectief te beïnvloeden zijn op provinciaal niveau. De hierna opgenomen onderwerpen zijn in het kader van provinciaal beleid van belang voor het plan. Doorwerking in het onderhavige plan Thema wonen De provincie wil investeren in de aantrekkelijkheid van Drenthe als woonprovincie. Drenthe kent karakteristieke woonmilieus die voorzien in de vraag naar landelijk en groen wonen. Bovenlokale afstemming is nodig om vraag en aanbod op de woningmarkt in balans te houden en om de herstructurering en verduurzaming van de woningvoorraad te bevorderen. Het is belangrijk om de woningvraag en het investeringspotentieel te benutten voor het herontwikkelen en transformeren van de bestaande woongebieden in de steden en dorpen. Daarmee geeft de provincie actief invulling aan de SER-Ladder voor zorgvuldig ruimtegebruik. Zorgvuldig ruimtegebruik (Omgevingsvisie) Een belangrijk uitgangspunt van het Drentse omgevingsbeleid is om zorgvuldig om te gaan met de beschikbare ruimte in Drenthe.

In paragraaf 4.3 van de Omgevingsvisie is het principe 'zorgvuldig ruimtegebruik' nadrukkelijk verwoord. Het relatief bescheiden percentage bestaand stedelijk gebied in Drenthe is een van de aspecten die Drenthe maakt tot wat het is. In de Omgevingsvisie is daarom bepaald dat gemeenten de Ladder voor duurzame verstedelijking toepassen. Hierbij kunnen zij gebruik maken van de speciaal voor deze toepassing opgestelde Handreiking ladder voor duurzame verstedelijking. Kort gezegd zorgt deze ervoor dat er niet nodeloos gebouwd wordt en inbreiding voor uitbreiding gaat en dat waar uitbreiding plaatsvindt dit in principe niet los van bestaande bebouwingsconcentraties gebeurt. De Ladder voor duurzame verstedelijking moet worden toegepast voor woon-werklocaties, verblijfsrecreatie, detailhandel en infrastructuur. De Ladder voor duurzame verstedelijking wordt tevens gehanteerd voor recreatie en toerisme en in de landbouwsector. Bij ontwikkelingen in deze sectoren gaat het vooral om het denkmodel dat gehanteerd moet worden. Artikel 2.17 Woningbouw (Omgevingsverordening) Een ruimtelijk plan kan voorzien in nieuwe woningbouw mits de behoefte op basis van de gemeentelijke woonvisie kan worden aangetoond en aansluit bij bestaand stedelijk gebied.

De gemeentelijke woonvisie ten aanzien van de woningvoorraad: draagt bij aan balans tussen vraag en aanbod in de gehele Drentse woningvoorraad op de lange termijn en is hiertoe afgestemd binnen de woningmarktregio's; benoemt tenminste de kwaliteit, kwantiteit, doelgroepen, duurzaamheid en kernenstructuur. schetst de opgaven in de bestaande woningvoorraad; geeft aan op welke wijze balans op lange termijn wordt gerealiseerd; geeft een lange termijn beeld. Artikel 3.15: Toepassen Ladder voor duurzame verstedelijking (Omgevingsverordening) Een ruimtelijk plan kan slechts in ruimtevragende ontwikkelingen voorzien op het gebied van woon-werklocaties, verblijfsrecreatie, detailhandel en infrastructuur indien uit het desbetreffende ruimtelijk plan blijkt dat dit op basis van de Ladder voor duurzame verstedelijking gerechtvaardigd is. Verwezen wordt naar paragraaf 3.1.3 van de verordening, waar de ontwikkeling wordt getoetst aan de Ladder voor duurzame verstedelijking.

27

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Figuur 3.1: uitsnede kaart bestaand stedelijk gebied Doorwerk ing voor Ekelenberg, tweede fase Voor onderhavig plan is de toets 'ladder voor duurzame verstedelijking' uitgevoerd waarin het woningbouwplan ook is getoetst aan de gemeentelijke woonvisies. Dit aspect is nader verantwoord in paragraaf 3.1.3, 3.3.1 en 3.4.1. Uit de toets blijken geen belemmeringen voor het onderhavige plan. Thema Natuur NNN (Natuurnetwerk Nederland) Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is een landelijk netwerk van natuur- en agrarische gebieden met een speciale natuurkwaliteit. De provincie streeft naar een goed werkend robuust natuursysteem dat zorgt dat de kwaliteit van natuur zich duurzaam verbetert. Het NNN bestaat zowel uit afzonderlijke natuurgebieden als uit ecologische verbindingen die deze natuurgebieden met elkaar verbinden. Een groot deel van het plangebied is in de huidige situatie aangewezen als NNN. Artikel 28: Natuurnetwerk Nederland (Omgevingsverordening) Ten aanzien van het aspect natuur is het volgende voorschrift (artikel 2.28) opgenomen: Voor gronden aangeduid als Natuurnetwerk Nederland) geldt dat: a. een ruimtelijk plan, indien het een bestemmingsplan betreft, geen bestemmingen en regels bevat die omzetting naar de natuurfunctie onomkeerbaar belemmeren en de wezenlijke kenmerken en waarden van Natuurnetwerk Nederland significant aantasten.

28

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Figuur 3.2: uitsnede kaart Natuur Netwerk Nederland Doorwerk ing voor Ekelenberg, tweede fase Het onderhavige plangebied ligt gedeeltelijk binnen het Natuur Netwerk Nederland. Bij de oorspronkelijke aanwijzing van de NNN in 1995 (toen nog EHS genaamd) zijn de globale grenzen van de NNN aangewezen. Bij het aanwijzen is geen rekening gehouden met het toenmalige verblijfsrecreatieve terrein Ekelenberg dat al sinds 1964 op deze plek in gebruik is en destijds een intensief recreatiepark betrof. In beginsel zijn stedelijke ontwikkeling binnen het Natuurnetwerk niet toegestaan. In het kader van het geldende bestemmingsplan 'Ekelenberg, Zuidwolde' is dit aspect echter reeds opgelost. Deze oplossing heeft de provincie echter niet in de provinciale kaarten verwerkt. De onderstaande reactie is destijds door de provincie gegeven: Als gevolg van het vigerend bestemmingsplan Ekelenberg is in de vooroverlegreactie (15 juli 2016; kenmerk : 201601556-00646993) reeds door de provincie Drenthe aangegeven: Met het plan wordt beoogd een hoogwaardig woongebied te realiseren aan de zuidoostzijde van het dorp Zuidwolde op basis van de kwaliteiten die er al zijn. Het woongebied is gesitueerd op een deel van een voormalig verblijfsrecreatieterrein. Voor zover dit terrein niet nodig is voor woningbouw zal het worden "teruggegeven" aan de natuur.

Het gehele gebied behoort tot de ecologische hoofdstructuur (nu: NNN). Voor zover het niet wordt bestemd voor woningbouw blijft dit zo. In het bestemmingsplan 'Ekelenberg, Zuidwolde is het onderhavige plangebied reeds als 'Woongebied' bestemd. Het overige deel dat niet als wonen is bestemd heeft de bestemmingen 'Bos' en 'Agrarisch met waarden' gekregen. Conform de afspraken / reactie van de provincie had de NNN van het onderhavige plangebied verwijderd moeten worden.

29

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Conclusie provinciaal beleid Gezien het bovenstaande voldoet het onderhavige plan aan het provinciale beleid. Het beleid vormt geen belemmering voor de realisatie van het onderhavige plan.

3.3

Regionaal beleid

3.3.1

Regionale woonvisie Zuidwest Drenthe

Algemeen In de Regionale Woonvisie is de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte voor de periode tot 2020 in beeld gebracht in samenhang met de demografische ontwikkelingen en afgezet tegen de bestaande woningvoorraad in de verschillende gemeenten in Zuidwest Drenthe. De Regionale Woonvisie brengt in beeld welke afstemming in de regionale woningmarkt gewenst is en met wie. De Regionale Woonvisie is een vervolg op c.q. uitwerking van de vastgestelde woonvisies van de individuele gemeenten in de regio. Het woonbeleid van de vier verschillende gemeenten binnen de regio Zuidwest Drenthe is uitgangspunt voor de Regionale Woonvisie. Binnen de regio is dit beleid onlangs vastgesteld, dan wel in concept vergevorderd om tot besluitvorming te komen. Binnen het woonbeleid in de regio wordt vooral ingestoken op de volgende onderdelen: Flexibele planvorming en gefaseerd uitvoeren; Van kwantiteit naar kwaliteit; Regierol gemeente op fasering en sturen op gewenst programma; Concentratie hoofdkernen en focus op de stad bij het voldoen aan de woonvraag; Aandacht voor kwaliteit van bestaande voorraad; Veranderende markt door economische crisis; In stand houden voorzieningen d.m.v. clusteren voorzieningen i.c.m.

geconcentreerde woningbouw; Woonlastenbenadering; Inspelen op de gevolgen van de vergrijzing voor de woningvoorraad en zorg voor voldoende voorraad sociale woningbouw (zowel koop als huur). Beoordeling Zowel vanuit kwantitatief als kwalitatief oogpunt kan de ontwikkeling als passend binnen het regionale woonbeleid worden aangemerkt.

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Woonplan 2017-2022

Op 6 juli 2017 heeft de gemeenteraad het Woonplan 2017-2022: 'Een leven lang wonen' vastgesteld. De Wolden biedt al met al een aantrekkelijk woonmilieu. De gemeente wil het herstel van de woningmarkt benutten om woningzoekenden van binnen, maar ook buiten de gemeente te interesseren voor De Wolden als ideale woonplek. Dat betekent dat er de hoge kwaliteit van de woningvoorraad moet blijven behouden en waar nodig worden hersteld. Het woonplan voorziet in een fors woningbouwprogramma van in totaal 440 woningen tot en met 2022. Daarin worden alle doelgroepen voorzien, zowel de eigen inwoners als nieuwe inwoners, starters, alleenstaanden, (jonge) gezinnen, senioren en zorgbehoevenden. Voor de komende jaren geeft de gemeente prioriteit aan de volgende ontwikkelingen: Kansen voor nieuwbouw benutten waar die zich voordoen tot een netto toename van 440 woningen tussen 2017-2022. Gezien de aanzienlijke opgave, wil de gemeente ruimte geven aan initiatieven die aantoonbaar inspelen op de vraag. Gemeente legt niet op voorhand de kernclusters vast met aantal te bouwen woningen. Voorkeur voor inbreiding/herontwikkeling bestaande bebouwing.

30

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Betaalbare woonruimte zowel huur als koop. Afstemming van ontwikkelingen binnen de regio. De ambitie van 440 woningen is overlegd met de buurgemeenten. Voldoende sociale huurwoningen. De te realiseren 440 woningen zijn in het Woonplan 2017-2022 als volgt verdeeld, waarbij Zuidwolde één van de kerndorpen betreft:

Het kerncluster Zuidwolde zal ook in de aankomende jaren een belangrijke rol vervullen in de huisvesting van nieuwe huishoudens. Een groot deel van de additionele behoefte komt hier terecht. Voor Zuidwolde specifiek geldt: Concentratie wonen met zorg Planmatige uitbreidingen Bouwen voor eigen behoefte De gemeente wil actief inzetten om langer zelfstandig thuis wonen mogelijk maken. Ook ligt er een ambitie om in 2040 alle woningen in De Wolden energieneutraal te maken. De gemeente wil de leefbaarheid in de Woldense dorpen goed behouden door onder andere de kwaliteit van voorzieningen boven nabijheid te stellen, maar daarbij wel bereikbaarheid als een belangrijke factor te beschouwen. Doorwerk ing in en conclusie voor het onderhavige plan In onderhavig plan worden in totaal 61 woningen gerealiseerd. Het exacte programma is weergegeven in paragraaf 2.3 Beoogde situatie. Voor Zuidwolde zijn nog voldoende woningcontigenten voor handen om het onderhavige plan te realiseren. Met onderhavig plan wordt zelfs een inhaalslag gemaakt omdat in de afgelopen jaren te weinig woningen zijn gerealiseerd. Het onderhavige plan bevat een gevarieerd woningbouwprogramma voor bijna iedere doelgroep, en dat op een hoogwaardige woningbouwlocatie. Met de gemeente besloten om een deel van de plicht tot het realiseren van sociale huurwoningen in de vorm van middenhuur woningen te realiseren.

Zuidwolde kent momenteel een laag aantal geschikte eengezinswoningen voor inwoners die tussen wal en schip vallen (komen niet in aanmerking voor zowel sociale huurwoningen als een hypotheek voor een koopwoning). In totaal worden 12 sociale huurwoningen en 6 middenhuur woningen gerealiseerd. Dit maakt 30 procent uit van het aantal woningen. Daarnaast worden in het plan 18 woningen levensloopbestendige woningen gebouwd (zelfbouw woningen die ook levensloopbestendig gebouwd kunnen worden zijn hierin niet meegerekend). Gezien het bovenstaande voldoet het onderhavige plan aan het woningbouwbeleid van De Wolden. 3.4.2

Compensatieverordening bos, natuur en landschap De Wolden

In de Compensatieverordening bos, natuur en landschap is aangegeven dat compensatie moet worden toegepast voor gebieden die in een bestemmingsplan de bestemming 'natuurgebied' en/of 'bosgebied' hebben of daarmee vergelijkbare bestemmingen en voor bossen en landschappelijke beplantingen die onder de werking van de Boswet vallen. De Wet natuurbescherming heeft de Boswet vervangen. De Wet natuurbescherming geldt voor bos, maar ook voor andere 'houtopstanden' zoals houtwallen, heester- en struikhagen, struwelen of beplantingen van bosplantsoenen. De compensatieregeling voor bos is van toepassing als:

31

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

de houtopstand buiten de 'bebouwde kom Wet natuurbescherming' ligt; de houtopstand groter is dan 10 are (1.000 m2) of het om bomen gaat in een rijbeplanting van meer dan 20 bomen. Indien, na afweging van belangen, voor gebieden met de functie natuur en/of bos toch wordt besloten dat één van deze functies moet wijken voor, of anderszins aanwijsbare schade ondervindt van, een ruimtelijke ingreep ten behoeve van een ander aantoonbaar zwaarwegend maatschappelijk belang, zullen niet alleen maatregelen worden getroffen met het oog op inpassing en mitigatie van de ingreep, maar zal bovendien compensatie plaatsvinden. Doorwerk ing in en conclusie voor het onderhavige plan Het onderhavige plan is reeds bestemd als Woongebied en niet als bos of daarmee vergelijkend. Bovendien valt onderhavig plangebied niet onder de Boswet (thans Wet natuurbescherming) omdat het plangebied is gelegen binnen bestaand stedelijk gebied en de bestaande bebouwde kom van Zuidwolde. De Compensatieverordening is niet van toepassing op het onderhavige plan. 3.4.3

Landschappelijk Ontwikkelingskader De Wolden

De gemeenteraad heeft op 29 november 2012 het Landschappelijk Ontwikkelingskader (LOK) vastgesteld. Het LOK is een instrument waarbij de samenhang tussen de verschillende landschappen, stedenbouwkundige aspecten, uitbreidingsplannen en functieveranderingen op elkaar worden afgestemd. Er worden in het LOK randvoorwaarden aangegeven waarbinnen ontwikkelingen kunnen plaatsvinden. Er worden 'rode' en 'groene' middelen aangereikt die gebruikt kunnen worden voor het creëren van bij het landschap en het dorp passende dorpsranden. Doorwerk ing in en conclusie voor het onderhavige plan Het LOK bevat geen beleid voor dorpsranden in Zuidwolde. Bovendien is het landschap in onderhavig plan sterk vastgelegd en vormt het omliggende bos en vormt dit bos een harde landschappelijke inpassing voor het onderhavige plan. Het bos vormt de grens aan alle zijden. Het LOK vormt geen belemmering voor het onderhavige plan. 3.4.4

Welstandsnota

Het welstandsbeleid is per 1 januari 2013 in de gemeente De Wolden gewijzigd. Op 13 december 2012 heeft de raad van de gemeente De Wolden de Welstandsnota 2013 vastgesteld. Door het in werking treden van de Welstandsnota 2013 zal voor het verlenen van een omgevingsvergunning in grote gebieden geen advies meer van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en Cultuurhistorie (CRKC), voorheen welstandscommissie, nodig zijn. Het welstandstoezicht in de beschermde dorpsgezichten, landgoed Rheebruggen, het Reestdal en het dubbellint Ruinerwold blijft wel gehandhaafd. Ekelenberg is daarmee welstandsvrij. Dat betekent dat er geen beeldkwaliteitsplan wordt vastgesteld als onderdeel van het bestemmingsplan en dat geen welstandstoets zal plaatsvinden. Voor wat betreft het bedrijfskavel ligt dit anders. De ligging nabij de entree van het woongebied en de ligging direct grenzend aan een woonwijk heeft er toe geleidt dat er voor "Ekelenberg Fase 1" een beeldkwaliteitsplan is opgenomen. Dit om te voorkomen dat de betreffende kavels de uitstraling krijgen van een regulier bedrijventerrein. Deze laatste bedrijfskavel, die in het verlengde ligt van de al bestaande bedrijfskavels zal hier qua kwaliteit bij aan moeten sluiten. Voor de bedrijfskavel is daarom het bestaande, voor fase 1 opgestelde beeldkwaliteitsplan opgenomen.

Deze is als toetsingskader opgenomen in de regels en als bijlage bij de regels toegevoegd. De in dit plan verwoorde kwalitatieve bepalingen moeten in acht genomen worden bij de ontwikkeling van het bedrijfskavel en zijn toetsbaar bij vergunningverlening. 3.4.5

De Wolden structuurvisie 2030

De gemeentelijke Structuurvisie 2010-2030 is een strategisch beleidsdocument met een uitvoeringsparagraaf. De structuurvisie is vastgesteld door de gemeenteraad op 10 maart 2011 en is alleen bindend voor de opsteller, in dit geval de gemeente.

32

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

In de structuurvisie De Wolden komen de ruimtelijke thema's voor de gemeente aan bod. De structuurvisie is gebaseerd op de gedachte dat in hoofdzaak moet worden ingezet op nieuw te bouwen woningen in de vijf kerndorpen (Zuidwolde, de Wijk, Ruinen, Ruinerwold en Koekange). Dit met het oog op het in stand houden van de aanwezige voorzieningen aldaar. In alle kerndorpen zet de gemeente in op nieuwbouw (het creëren van aanbod) passend bij de aard en schaal van de dorpen. Voor de uitbreidingen geldt de voorwaarde dat ze passend moeten zijn binnen de landschappelijke kenmerken van de deelgebieden. Indien in of bij de dorpen geen ruimte meer voor uitbreiding is, kan worden ingezet op landschappelijk bouwen in het buitengebied. De planmatige uitbreidingsrichtingen voor woningbouw in de vijf kerndorpen zijn met sterren op de visiekaart weergegeven. Ook Ekelenberg is met een ster aangegeven, zie navolgende uitsnede van de visiekaart. De woningbehoefte en het daarmee samenhangend bouwvolume zijn nader uitgewerkt in het woonplan. Doorwerk ing in en conclusie voor het onderhavige plan Op de visie kaart is aangegeven welke visie de gemeente voor ogen heeft voor de bepaalde gebieden. Op deze kaart is het plangebied aangewezen als 'mogelijke uitbreidingslocaties kerndorpen' (zie figuur 3.3).

Figuur 3.3: Uitsnede Structuurvisie De Wolden. Voor wat betreft woningbouw wordt in de structuurvisie uitgegaan van de basisgedachte dat de meeste uitbreidingen in woningbouw plaatsvinden in de kerndorpen, waar Zuidwolde er één van is. Door hier de uitbreiding in woningen plaats te laten vinden, kan het voorzieningen niveau in deze dorpen in stand blijven. Bij alle kerndorpen zet de gemeente in op nieuwbouw (het creëren van aanbod) passend bij de aard en schaal van de dorpen. Voor de uitbreidingen geldt de voorwaarde dat ze passend moeten zijn binnen de landschappelijke kenmerken van de deelgebieden. De woningbehoefte en het daarmee samenhangend bouwvolume zijn nader uitgewerkt in het woonplan. Voor wat betreft de reactie op krimp, heeft de gemeente het concept 'landschappelijk bouwen' voor de

33

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

kleine kernen en het buitengebied geïntroduceerd. Hiermee anticipeert de gemeente in belangrijke mate op de verwachte krimp. Op deze manier kan de gemeente De Wolden toch gevarieerd woningaanbod blijven aanbieden. Niet alleen in de kerndopen, maar ook in de kleine kernen en in het buitengebied worden immers mogelijkheden voor woningbouw geboden. Op deze wijze kan de gemeente haar kernkwaliteit -het zijn van een plattelandsgemeente- handhaven en versterken. De kernkwaliteit uit zich ook door te bouwen in een niet-stedelijke stijl en opziet. De gemeente wil, ook in tijden van krimp, een aantrekkelijke woongemeente blijven door een selectief, maar wel gevarieerd woningaanbod. Op basis van het voorgaande kan worden gesteld dat het plan in lijn is met het gemeentelijke beleid.

34

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

Hoofdstuk 4 4.1

M ilieu- en omgevingsaspecten

Inleiding

Ingevolge artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening wordt in dit hoofdstuk een beschrijving opgenomen van de wijze waarop de milieu- en omgevingsaspecten bij het plan zijn betrokken. Daarbij moet rekening gehouden worden met de geldende wet- en regelgeving en met de vastgestelde (boven)gemeentelijke beleidskaders. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de in dit kader van belang zijnde milieu- en omgevingsaspecten.

4.2

Bedrijven en milieuzonering

4.2.1

Algemeen

Milieubelastende activiteiten (zoals bedrijven) in de directe omgeving van zogenoemde milieuhinder gevoelige bestemmingen (zoals wonen) kunnen hinder vanwege geur, stof, geluid, gevaar en dergelijke veroorzaken. Ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening, zoals dat uitgangspunt is van de Wet ruimtelijke ordening (Wro), dient te worden aangetoond dat ter plaatse van milieuhinder gevoelige bestemmingen sprake is van een 'goed woon- en leefklimaat'. VNG-publicatie 'Bedrijven & milieuzonering" Om niet alle ontwikkelingen bij voorbaat te onderwerpen aan een onnodig langdurig en kostbaar onderzoek is door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) de publicatie 'Bedrijven en milieuzonering' uitgebracht. Deze uitgave maakt gebruik van het principe 'functiescheiding'. Door voldoende afstand aan te houden tussen nader bepaalde milieubelastende activiteiten en milieugevoelige bestemmingen kan eenvoudigweg in veel gevallen worden aangetoond dat sprake is een 'goed woon- en leefklimaat'. De VNG-publicatie betreft zgn. pseudowetgeving (geen wetgeving maar een algemeen door de rechter aanvaarde methode). De VNG-publicatie maakt gebruik van een basiszoneringslijst waarin voor nader gedefinieerde bedrijfscategorieën richtafstanden zijn bepaald.

Een richtafstand wordt beschouwd als de minimaal aan te houden afstand tussen een milieubelastende activiteit en de milieuhinder gevoelige bestemming waarbij onaanvaardbare milieuhinder als gevolg van milieubelastende (bedrijfs)activiteiten betreffende geluid, geur, stof en gevaar redelijkerwijs kan worden uitgesloten. De genoemde maten zijn indicatief; met een goede motivering (waaronder een onderzoek naar de feitelijke milieubelastende activiteiten) kan hiervan worden afgeweken. Naast de gegeven richtafstanden hanteert de VNG-publicatie twee omgevingstypen, namelijk: een rustige woonwijk/buitengebied en een gemengd gebied. In een rustige woonwijk of buitengebied (omgevingstype 1) wordt functiescheiding nagestreefd. Tussen milieuhinder gevoelige functies en bedrijven dient de minimaal aan te houden 'richtafstand' in acht te worden genomen. In geval van een gemengd gebied (omgevingstype 2), waar sprake is van functiemenging, kan een verkleinde richtafstand worden gehanteerd. In tegenstelling tot rustige woongebieden worden in dergelijke levendige gebieden milieubelastende activiteiten op kortere afstand van milieuhinder gevoelige functies acceptabel geacht. De richtafstand mag in deze gebieden met één afstandsstap worden verkleind (zie tabel 4.1). Tabel 4.1: richtafstanden tabel Milieucategorie 1 2 3.1 3.2 4.1 4.2

Richtafstand tot 'rustige woonwijk' 10 30 50 100 200 300

35

Richtafstand tot 'gemengd gebied' 0 10 30 50 100 200

bestemmingsplan Zuidwolde, deelplan Ekelenberg 2e fase (ontwerp)

4.2.2

Doorwerking in het onderhavige plan

Rustig woongebied en gemengd gebied? In het onderhavige plan wordt een woonwijk gerealiseerd met aan de noordzijde één woon-werkkavel dat aansluit op een bestaande strook met woon-werkkavels. In het grootste deel van de wijk worden uitsluitend (zorg)woningen gerealiseerd. In dit deel wordt dan ook een rustig woonmilieu nagestreefd waarbij de richtafstanden van de VNG-publicatie niet met één stap verkleind kunnen worden. Langs de noordelijke grens, tegen de Slagendijk met aan de overzijde van de Slagendijk het industrieterrein Zuiderkerkes, ligt echter de bestaande strook met woon-werkkavels. Deze strook met woon-werkkavels en de direct aangrenzende woningen betreft een 'gemengd gebied' waarin de richtafstanden wel met één stap verkleind kunnen worden. Onderhavig plan als milieubelastende activiteit Onderhavig plan betreft hoofdzakelijk woningen. Woningen betreffen geen milieubelastende activiteiten en kennen geen milieuzoneringen. In het onderhavige plan wordt echter 1 woon-werkkavel gerealiseerd. Deze kavel betreft de laatste woon-werkkavel van de rij die reeds in het vigerende bestemmingsplan voor de eerste fase mogelijk zijn gemaakt. Binnen deze woon-werkkavels zijn slechts bedrijfscategorieën mogelijk gemaakt die passend zijn in de nabijheid van woningen. Dat betekent dat uitsluitend bedrijven conform milieucategorie 1 en 2 zijn toegestaan.

In onderhavig bestemmingsplan houden we echter wel rekening met de richtafstand behorend bij categorie 2 bedrijven in gemengd gebied. De afstand tot omliggende woningen is groter dan 10 meter. Onderhavig plan als milieuhinder gevoelige functie Woningen betreffen milieuhinder gevoelige functies. Er dient derhalve te worden beoordeeld of in de omgeving van het plangebied relevante functies zijn gelegen waarvan de richtafstanden over het plangebied zijn gelegen. In tabel 4.2 zijn deze omliggende functies weergegeven. Tabel 4.2: in de omgeving gelegen functies / gebieden Adres / locatie