Woon(zorg)visie De Wolden definitief.pdf

2.1 Voorlichtingscampagne duurzaam en levensloopbestendig wonen We zetten de komende jaren in op het stimuleren van inwoners hun woning te verduurzamen en levensloopbestendig te maken. Dit doen we door middel van een voorlichtingscampagne, waarmee we inwoners attenderen op de mogelijkheden hun woning te verduurzamen en levensloopbestendig te maken. Onderdeel van de campagne is het beschikbaar stellen van een renovatiepakket en consult van een energiecoach per huishouden. Het renovatiepakket wordt in 2023 uitgewerkt en zal bestaan uit maatregelen die een significante impact hebben op de energierekening of levensloopbestendigheid. Ook brengen we in de campagne regelingen van de gemeente en andere partijen onder de aandacht, zoals de energiebespaarlening, de verzilverlening en de stimuleringsregeling. Met deze maatregel gaan we ook de energiearmoede in onze gemeente toe. We sluiten aan bij provinciaal en rijksbeleid en -middelen waaronder het Nationaal Warmtefonds en Drents Energieloket. De voorlichtingscampagne wordt in 2023 uitgewerkt en in 2024 gestart. We verkennen met Actium en MEVM wat de rol van de woningcorporatie en de huurders in deze campagne kan zijn. Als onderdeel van de voorlichtingscampagne stellen we een communicatieplan op.

> Levensloopbestendige woningvoorraad Met de vergrijzing is het ook van belang dat de bestaande woningvoorraad levensloopbestendig gemaakt wordt. Niet elke bestaande woning hoeft levensloopbestendig gemaakt te worden; als een aanzienlijk deel van de nieuwbouwwoningen de komende jaren levensloopbestendig is (zie ambitie 2) zijn er straks voldoende levensloopbestendige woningen in De Wolden. We zien het levensloopbestendig maken van woningen in eerste instantie als verantwoordelijkheid van de woningeigenaar en verhuurder. Net als bij duurzaam gedrag, kiezen we voor het bewust maken, informeren en stimuleren van woningeigenaren. Daarnaast zetten we in op levensbestendige buurten. Goed wonen reikt verder dan de voordeur van een fijne woning. Ook wonen met bekenden nabij en in de buurt waar iemand zich thuis voelt is belangrijk. In een levensbestendige buurt zijn er mogelijkheden om binnen eigen buurt te verhuizen. Dit betekent dat het sociale vangnet behouden blijft.

2.2 Handvatten verduurzamen monumentale en karakteristieke panden In De Wolden staan veel monumentale en karakteristiek panden, zoals historische boerderijen. Om de ambities op het gebied van een duurzame en toekomstbestendige woningvoorraad te realiseren is het essentieel dergelijke monumentale en karakteristieke panden te verduurzamen, op een manier die bij de uitstraling van de panden past. We gaan met de provincie in overleg over het op provinciaal of regionaal niveau organiseren van expertise/ ondersteuningsaanbod voor woningeigenaren die hun monumentale en karakteristieke panden willen verduurzamen. 2.3 Ondersteuning energiebesparingsinitiatieven We willen elk jaar in een van de vijf kernclusters een lokaal initiatief op het gebied van energiebesparing ondersteunen om energiebewustheid tot uitvoering en onder de aandacht te brengen, aan te sluiten op de lokale behoefte, ideeën en talenten en de samenwerking met onze inwoners op te zoeken. We houden dezelfde indeling aan zoals deze in het Woonprogramma 2017-2022 is gehanteerd: •

• • • •

► INLEIDING

► CONTEXT

► ANALYSE

► VISIE, AMBITIES EN MAATREGELEN

Zuidwolde: Zuidwolde, Alteveer-Kerkenveld, Drogteropslagen, Fort, Linde, Veeningen, Echten Ruinen: Ruinen, Ansen, Eursinge de Wijk Ruinerwolde: Ruinerwold, Berghuizen, Oosteinde Koekange: Koekange, Koekangerveld

► UITVOERINGSPROGRAMMA

28

VEELZIJDIG WONEN IN DE WOLDEN!

WOON(ZORG)VISIE GEMEENTE DE WOLDEN

3. Wonen en zorg

een verstandelijke beperking en mensen die uit beschermd wonen en de maatschappelijke opvang uitstromen. We willen in onze woningvoorraad voldoende woningen hebben voor alle gradaties van zorgvraag: van een aantal keer per week thuiszorg tot een Volledig Pakket Thuis (VPT) of een intramurale zorgvoorziening. Deze doelgroepen, en dan met name de uitstromers uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang, komen over het algemeen terecht in de sociale huur.

DOELEN > Nieuwe woningen en woonvormen voor senioren We streven naar een goede combinatie van wonen, zorg en welzijn. De vergrijzing en ontgroening in onze gemeente maken het noodzakelijk dat we bouwen voor senioren om de doorstroming te bevorderen en om aan hun woonzorgvraag te kunnen (blijven) voldoen. In ons nieuwbouwprogramma (zie ambitie 2) kiezen we daarom voor het bouwen van kleinere woningen en het stimuleren van vernieuwende woonvormen zoals hofjes en meergeneratiewoningen. We zetten in op het clusteren van seniorenwoningen nabij voorzieningen indien mogelijk, zodat zij langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Dit is ook praktischer voor zorgleveranciers. We stimuleren het mengen van verschillende leeftijdsgroepen en het samenwonen van jong en oud, bijvoorbeeld in complexen waar starters betaalbaar kunnen wonen en in ruil daarvoor een oogje houden op hun oudere buren. Ook streven we naar meer levensloopbestendige woningen en levensloopbestendige buurten. Wanneer verhuizing noodzakelijk is, willen we dat dit zoveel mogelijk in eigen buurt mogelijk is. Zo blijven ouderen nabij hun bestaande sociale contacten wonen.

RUIMTEVOLK

Tot 2030 realiseren we voor de woonzorgopgave: • 85 plaatsen 24-uurszorg voor ouderen, ingevuld door zorginstellingen (verpleeghuizen) of door zorg thuis in een gevarieerd aanbod van geclusterde woonvormen (tussenvormen) of (beperkt) in de reguliere woning; • 220 woningen in geclusterde woonvormen, waarvan 170 sociale huurwoningen. Dit aantal is onderdeel van de totale nieuwbouwopgave van 750-1.000 woningen tot 2030. Onder geclusterde woonvormen worden ruimtelijk geclusterde wooneenheden (minimaal 5) verstaan waar (overwegend) ouderen (55+) permanent en zelfstandig wonen met een fysieke, gezamenlijke ruimte voor ontmoeting (Monitor geclusterd wonen 2022).

> Ruimte voor zorgdoelgroepen Naast de vergrijzingsopgave hebben we te maken met specifieke zorgdoelgroepen met hun eigen specifieke zorgbehoefte. Hoe het actuele en verwachte tekort voor deze doelgroepen eruit ziet, hebben we geschetst in de opgaven (hoofdstuk 3). Er moeten voldoende en geschikte woningen beschikbaar zijn voor mensen met

> Aantrekkelijke woonmilieus voor zorgverleners van de toekomst De vergrijzing en groeiende groep zorgbehoevenden maakt dat we ook in onze nieuwbouw (zie ambitie 2) specifiek inzetten op woningen voor de mensen die zorg leveren. We willen de komende jaren inzicht krijgen in de opgave op de arbeidsmarkt en voldoende aantrekkelijke en betaalbare woningen en woonmilieus voor zorgprofessionals realiseren.

► INLEIDING

► ANALYSE

► CONTEXT

► VISIE, AMBITIES EN MAATREGELEN

MAATREGELEN Het is een uitdaging om de komende jaren voldoende en passende woningen aan te bieden aan zorgdoelgroepen. De belangrijkste afspraken daarvoor leggen we vast in het woningbouwprogramma (zie 1.1), het toetsingskader (zie 1.2), de verruiming van de mogelijkheden om woningen te splitsen (zie 1.4). Voor het levensloopgeschikt maken van de bestaande woningvoorraad hebben we een voorlichtingscampagne (zie 1.1). 3.1 Woonzorgoverleg Er is behoefte aan structurele kennisuitwisseling en afstemming over de voortgang van de opgave. We richten een Woonzorgtafel op, met de gemeente, een vertegenwoordiging van (thuis)zorg- en welzijnsorganisaties, woningcorporaties, huurdersplatformen en cliëntenbelangenverenigingen. Dit overleg monitort de woonzorgopgave en maakt (prestatie)afspraken over de benodigde woningvoorraad en dienstverlening. Het woonzorgoverleg buigt zich in 2023 over de volgende agenda: • • •

•

het ontwikkelen van nieuwe woonzorgvormen voorlichtingscampagne levensloopbestendig maken van de bestaande woningvoorraad integrale financiering waar eventueel het zorgkantoor en de zorgverzekeraar een rol in kunnen spelen inzicht en overzicht: projectenkaart woonzorginititieven

► UITVOERINGSPROGRAMMA

29

VEELZIJDIG WONEN IN DE WOLDEN!

WOON(ZORG)VISIE GEMEENTE DE WOLDEN

4. Betaalbaar wonen

> Vergroten sociale huurvoorraad Op basis van het woonbehoefteonderzoek formuleren we de ambitie om tot 2030 200 sociale huurwoningen te bouwen (een netto toevoeging van 110).

DOELEN > Betaalbaar woningbouwprogramma We streven ernaar voor iedereen een betaalbaar en passend woningaanbod te realiseren, zodat het voor alle Woldenaren en nieuwkomers prettig wonen is in De Wolden. In gemeente De Wolden willen we voldoende betaalbare woningen toevoegen, passend bij de behoefte. Om aan de grote behoefte van onze starters tegemoet te komen, streven we ernaar tot 2030 minimaal 200 betaalbare koopwoningen (tot €275.000,-, prijsgrens elke twee jaar te actualiseren) toe te voegen. Hiermee dekken we ook de kosten voor de grotere opgave in de sociale huur. We realiseren ons dat dit op dit moment gezien de huidige bouwkosten en personeelstekorten erg moeilijk is. Die praktische realiteit neemt echter niet weg dat dit wel de behoefte van onze inwoners is en daarmee onze opgave als gemeente. We gaan pragmatisch met deze ambitie om en kijken per project (maatwerk) naar de behoefte en de haalbaarheid. Een deel van deze woningen kan in de vorm van flexwoningen gebouwd worden. We nodigen de markt uit met vernieuwende technieken en productieprocessen te komen, zoals het WikiHouse en industriële bouw.

Ook spreken we af dat de verkoop van sociale huurwoningen moet leiden tot een vergroting van het aanbod betaalbare koopwoningen voor starters: als sociale huurwoningen verkocht worden uit het DAEB-bezit (diensten van algemeen economisch belang, in dit geval gaat het om de sociale huurwoningen in het bezit), mogen zij dus niet meer dan €275.000,- kosten.

► INLEIDING

► CONTEXT

RUIMTEVOLK

We hebben hierbij de voorkeur voor sociale huur door corporaties, maar houden de mogelijkheid open om sociale huur door ontwikkelaars toe te voegen als het aandeel door corporaties niet realiseerbaar blijkt. Dit aantal wordt in overleg met woningcorporatie Actium en huurdersplatform MEVM gemonitord en elke twee jaar herijkt aan de hand van het woonbehoefteonderzoek. Het uitgangspunt is en blijft dat we alleen woningen toevoegen naar behoefte, ook in de kleine kernen onder andere vanwege de opgave voor de aandachtsgroepen en de lokale behoefte. Zoals onder ambitie 2 genoemd, streven we naar gemengde wijken en willen we voorkomen dat deze betaalbare koopwoningen en sociale huurwoningen allemaal in dezelfde straten of buurten worden gerealiseerd. We spreiden deze aantallen dus over de verschillende woningbouwprojecten in onze gemeente. > Sturen op woonlasten We sturen niet alleen via nieuwbouw op betaalbaarheid, zeker omdat we zien dat het op dit moment lastig is betaalbare woningen te bouwen. Naast dat we met doorstroming betaalbare woningen willen vrij spelen (zie ambitie 2), kiezen we voor subsidieregelingen en juridische instrumenten die de lokale starter beschermen en een grotere kans geven op de woningmarkt en die mensen helpen hun woonlasten te verlagen.

► ANALYSE

► VISIE, AMBITIES EN MAATREGELEN

MAATREGELEN 4.1 Prestatieafspraken We maken jaarlijks prestatieafspraken met woningcorporatie Actium en huurdersplatform MEVM. De woon(zorg)visie is hiervoor het uitgangspunt. We maken hierin afspraken over: • De nieuwbouwopgave in de sociale huur (aantallen, doelgroepen en locaties); • Doorstroming: we kijken samen met de woningcorporaties en de huurdersplatformen naar mogelijke knelpunten in de doorstroming en verkennen welke maatregelen we kunnen treffen, bijvoorbeeld om kleine (oudere) huishoudens te stimuleren te verhuizen naar een kleinere woning; • Het woonruimteverdeelsysteem en de aansluiting op de doelgroepen die we in deze woon(zorgvisie) prioriteit geven; • De verduurzamingsopgave, afspraak dat woonlasten na verduurzaming gelijk blijven; • Wonen en zorg; • Verkoop van sociale huurwoningen ten behoeve van uitbreiding aanbod betaalbare koopwoningen tot €275.000,- voor starters; • De spreiding van aandachtsgroepen. 4.2 Starterspakket We willen het makkelijker maken voor starters om een woning te kopen in De Wolden. Niet alleen is dit goed voor de starters zelf, ook is het belangrijk voor de leefbaarheid van onze dorpen en de draagkracht van voorzieningen. Dit doen we enerzijds door in de nieuwbouw het aanbod voor starters te vergroten en te sturen op doorstroming (zie maatregelen 2.1 en

► UITVOERINGSPROGRAMMA

30

VEELZIJDIG WONEN IN DE WOLDEN!

WOON(ZORG)VISIE GEMEENTE DE WOLDEN

2.2), en anderzijds door in 2023 een uitgebreid starterspakket te ontwikkelen. Daarin verkennen we de volgende onderdelen: Starterslening In de starterslening kan de gemeente, samen met Stichting Volkshuisvesting Nederland (SVn), koopstarters een lening met gunstige voorwaarden aanbieden, waarmee het verschil tussen het inkomen van een starter en de hypothecaire lening wordt overbrugd (SVn 2022). Met deze starterslening worden de eerste drie jaar geen maandlasten betaald. Na die drie jaar begint het betalen van rente en aflossing als het inkomen van de starter voldoende is gestegen. Op het moment dat de lasten niet gedragen kunnen worden, kan er een hertoets plaatsvinden. Ook kan (een deel van) de Starterslening op ieder moment boetevrij afgelost worden. Dit maakt een koopwoning voor starters toegankelijker, maar de regeling heeft als nadeel dat het een prijsopdrijvend effect kan hebben. Deze vooren nadelen worden in de uitwerking van het starterspakket meegenomen. KoopGarant Een ontwikkelaar of corporatie heeft KoopGarantwoningen, die consumenten kunnen kopen. Stichting OpMaat beheert deze verkoopoplossingen (Stichting OpMaat 2022). De gemeente zou dan ook een overeenkomst met die stichting aangaan om KoopGarant woningen aan te bieden. Door een korting tot 30 procent op de marktwaarde wordt de KoopGarantwoning bereikbaar voor lage- en middeninkomensgroepen. De koper wordt

► INLEIDING

► CONTEXT

RUIMTEVOLK

volledig eigenaar. KoopGarant slaat een brug tussen sociale huur en de vrije markt. Dit bevordert de doorstroming op de woningmarkt. Het is een revolverend fonds: de lening voor de koop wordt met rente terugbetaald. De waardeontwikkeling van de woning wordt bij verkoop op de vrije markt volgens een van tevoren afgesproken formule gedeeld met de corporatie. Met een terugkoopregeling komt de woning opnieuw in bezit van de corporatie. Deze kan de woning opnieuw met KoopGarant voor de volgende koper betaalbaar houden. Voor- en nadelen van de regeling en de rol van de woningcorporatie worden in de uitwerking van het starterspakket meegenomen. Duokoop (vorm van erfpacht) Bij de Duokoop-regeling betaalt de koper voor de woning zelf, maar niet voor de grond waar de woning op staat. De grond wordt gehuurd van het DNGB fonds (het fonds dat achter Duokoop zit), die de grond voor de nieuwe bewoner koopt (DNGB Fonds 2022). Als huur wordt maandelijks een erfpachtcanon betaald voor de grond, door die betaling mag de bewoner onbeperkt gebruik maken van de grond. Mocht de bewoner later eigenaar willen wonen van de grond, dan kan dat tijgen een prijs die het fonds op dat moment bepaalt. Iemand kan alleen gebruik maken van Duokoop als diegene een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie heeft. De woning is goedkoper, omdat alleen voor de woning betaald wordt en niet voor de grond.

Uiteindelijk valt het duurder uit, omdat niet geprofiteerd wordt van de waardestijging van grond en erfpacht hoger is dan de

► ANALYSE

► VISIE, AMBITIES EN MAATREGELEN

hypotheekrente. Als de bewoner de grond later wil kopen, betaalt hij de vastgestelde waarde van de grond toen de Duokoop-regeling werd afgesloten, als de grond in waarde is gezakt wordt hier dus niet voor gecompenseerd. Niet alle banken en hypotheekadviseurs doen mee met Duokoop. Deze voor- en nadelen worden in de uitwerking van het starterspakket meegenomen. Antispeculatiebeding en zelfbewoningsplicht Voor bouwkavels die de gemeente zelf uitgeeft hanteren we een antispeculatiebeding en zelfbewoningsplicht. We verkennen of we dit kunnen uitbreiden naar nieuwbouwwoningen tot aan de betaalbare koopgrens (€275.000, jaarlijks te actualiseren). We kiezen voor een periode van vijf jaar. Verkoopt de woningeigenaar de woning met winst, dan is de verkoper verplicht de winst aan de gemeente af te dragen (verkoopprijs-aankoopprijs = winst). Als de inwoner eerder verkoopt, wordt het antispeculatiebeding meegegeven aan de volgende verkoper, totdat vijf jaar voorbij is. Het antispeculatiebeding gaat hierbij samen met een zelfbewoningsplicht. Voor elke dag dat er niet aan deze plicht wordt voldaan kan een boete opgelegd worden. De zelfbewoningsplicht geldt tot de laatste dag dat het antispeculatiebeding in werking is. Zelfbewoningsplicht is een kettingbeding, dus wordt ook aan volgende eigenaar doorgegeven voor de vijf jaar. Opkoopbescherming Per 1 januari 2022 kunnen gemeenten de

► UITVOERINGSPROGRAMMA

31

VEELZIJDIG WONEN IN DE WOLDEN!

WOON(ZORG)VISIE GEMEENTE DE WOLDEN

opkoopbescherming inzetten. Dat houdt in dat het verboden is de woning te verhuren binnen vier jaar na aankoop (BZK 2021). Dit geldt voor door de gemeente vastgestelde categorieën woningen in buurten waar schaarste is of waar de leefbaarheid is aangetast door opkopen van huizen, gemeente moet noodzaak kunnen onderbouwen. De gemeente kan dit regelen via de huisvestingsverordening. Dit voorkomt speculatie met woningen door eigenaren die winst willen maken met de verhuur. De woning kan echter wel met winst worden verkocht. Voor- en nadelen van de regeling worden in de uitwerking van het starterspakket meegenomen. Bestemmingscategorie sociale koop of middenhuur De bestemmingscategorie sociale koop houdt in dat de nieuwbouwwoning voor maximaal tien jaar behouden moet blijven in het koopsegment met een prijs tot de NHG-grens (Rijksoverheid 2021). Om te voorkomen dat een woning na de eerste verkoop buiten de categorie sociale koop valt kan een gemeente er een kwalitatieve verplichting aan koppelen. Ook kan een koppeling tussen de sociale koop en de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken worden gemaakt om de handhaafbaarheid van het instrument door gemeenten te ondersteunen. Een ontwikkelaar kan in geval van een bestemmingscategorie niets anders bouwen dan het type woning zoals die in het bestemmingsplan op de desbetreffende bestemming staat opgenomen.

► INLEIDING

► CONTEXT

RUIMTEVOLK

Kooplater woning Starters krijgen de mogelijkheid om een woning eerst te huren en daarna te kopen. Dit betekent dat woningen eerst verhuurd worden. Een deel van de huur wordt gebruikt om de koopsom te betalen. Na een paar jaar hebben de bewoners een lagere hypotheeksom nodig, wat vervolgens weer scheelt in de woonlasten. Dit instrument kan worden ingezet om bijvoorbeeld jongeren in kernen te behouden. Dit kan een manier zijn om het kopen van een woning betaalbaarder te maken en jongeren in de kernen te houden. Voor- en nadelen van de regeling en de rol van de woningcorporatie worden in de uitwerking van het starterspakket meegenomen. Voorrang voor eigen inwoners Gemeenten kunnen per 1 januari of 1 juli 2023 tot 50 procent van de woningen toewijzen aan mensen met een economische of lokale binding met de gemeente. Dit kan zowel voor nieuwbouwwoningen als voor bestaande woningen (met een koopprijs tot de Nationale Hypotheekgarantiegrens) (Rijksoverheid 2022). Dit kan worden vastgelegd in de huisvestingsverordening. Omdat op dit moment al meer dan 50 procent van de kopers in De Wolden uit De Wolden zelf komen, zal deze maatregel naar verwachting geen grotere kansen voor de eigen starters opleveren. We onderzoeken of er specifieke kernen, doelgroepen of woningbouwprojecten zijn waar de voorrangsregeling wel van invloed zou kunnen zijn.

Zo onderzoeken we bijvoorbeeld de mogelijkheid en kansen om voorrang voor

► ANALYSE

► VISIE, AMBITIES EN MAATREGELEN

jongeren van buiten en voor senioren uit de eigen gemeente op te nemen. Duo-wonen (Statiegeldwonen) Een vorm die inzet op woningsplitsing is Duo-wonen door stichting Statiegeld op Jeugd. Splitsen van bestaande woningen, huur of koop, zullen bijdragen aan een duurzame leefomgeving waar senioren en jongvolwassenen samenleven in deze nieuwe woonvormen. Door jongvolwassenen een woonunit te bieden, zijn zij dichtbij om ‘hulptaken’ te laten verrichten voor senioren. In ruil voor deze hulptaken sparen de jongvolwassenen. Een deel van de huur, in de vorm van ‘huur-sparen’, wordt gereserveerd om uiteindelijk te gaan gebruiken voor de aankoop van een eigen starterswoning. Bij huur-sparen bestaat de huur uit twee componenten; een huurdeel en een spaardeel. Het huurdeel is voor de woningeigenaar, de huurvergoeding. Het andere component is het spaardeel. Dit deel is onderdeel van de huur, maar wordt gereserveerd in de ‘statiegeld pot’. Wanneer de wens voor een eigen starterswoning ontstaat, kan dit geld opgenomen worden om de eigen kosten koper te bekostigen. 4.3 Inzet op woonlasten via de Voorzieningenwijzer Betaalbaarheid is meer dan de hypotheek of huurlasten. Ook servicekosten, gemeentelijke belastingen en energielasten tellen mee in de totale woonlasten. Via de Voorzieningenwijzer blijven we mensen op weg helpen.

► UITVOERINGSPROGRAMMA

32

VEELZIJDIG WONEN IN DE WOLDEN!

WOON(ZORG)VISIE GEMEENTE DE WOLDEN

RUIMTEVOLK

MAATREGELEN 5. Leefbare wijken en dorpen DOELEN > Draagvlak voor voorzieningen Met woningbouw verspreid over de kerndorpen en kleine kernen willen we het draagvlak voor de voorzieningen richting de toekomst versterken. Voor meerdere doelgroepen waaronder ouderen is het prettig om nabij voorzieningen zoals een supermarkt, zorg- en welzijnsinstellingen en ontmoetingsplekken te wonen. Gezinnen hebben de behoefte om nabij kinderopvang en een school te wonen, maar vraag en aanbod moeten hiervoor op elkaar zijn afgestemd. Vanwege de ontgroening in de verschillende kernen vinden wij het belangrijk om aandacht te hebben voor de huisvesting van starters en gezinnen - lokaal én van buiten De Wolden - binnen alle kernen. > Spreiden van aandachtsgroepen Zoals eerder genoemd streven we naar gemengde wijken. Onze inwoners helpen en dragen we elkaar en hun leefomgeving. De draagkracht van onze inwoners benutten we door verschillende aandachtsgroepen over onze gemeente te spreiden, naar draagkracht van de kernen en wijken. Hierdoor voorkomen we een clustering van problematiek op kwetsbare plekken binnen de gemeente en versterken we de sociale verbondenheid en gemeenschap in De Wolden. Ook willen we zorgen dat men zoveel mogelijk binnen hun bestaande sociale infrastructuur kan blijven wonen. Naast levensloopbestendige woningen streven we naar levensloopbestendige buurten, zodat ouderen,

► INLEIDING

► CONTEXT

zorgbehoevenden en aandachtsgroepen binnen eigen buurt kunnen verhuizen. > Aantrekkelijke woonmilieus voor werknemers van de toekomst In de toekomst hebben we in De Wolden werknemers in verschillende sectoren nodig voor een gezonde lokale economie. Relatie wonen en werken is dan ook onmiskenbaar. De toekomstige zorgvraag is hier een belangrijk voorbeeld van. We willen werknemers waaronder zorgmedewerkers behouden en aantrekken met voorrang op het kopen en huren van een woning. > Streven naar (het behouden van) een ontmoetingsplek in elk dorp Om de leefbaarheid in de dorpen te behouden in de toekomst, streven we naar (het behouden van) een ontmoetingsplek in elk dorp. We kijken hiervoor naar de bestaande dorpshuizen, maar ook bijvoorbeeld sportverenigingen en scholen kunnen gebruikt worden als ontmoetingsplek waar activiteiten georganiseerd kunnen worden.

► ANALYSE

► VISIE, AMBITIES EN MAATREGELEN

Aan onze ambities op het gebied van de spreiding van aandachtsgroepen komen we tegemoet in de 4.1 en 6.1 t/m 6.5. Om voorzieningen te behouden zetten we in 1.1 in op nieuwbouw voor jonge huishoudens. Daarnaast nemen we de volgende maatregelen. 5.1 Voorrang voor cruciale werknemers Met de vergrijzing die op de gemeente De Wolden afkomt, is het van belang voldoende zorgmedewerkers aan te trekken en te behouden. We onderzoeken het eventuele tekort aan huidige en toekomstige cruciale werknemers, zoals zorgverleners en onderwijzers, en gaan in overleg met Actium over het met voorrang aanbieden van sociale huurwoningen aan deze groepen. Eventuele afspraken hierover leggen we vast in de prestatieafspraken (4.1). 5.2 Aanpak panden, straten en gebieden met weinig toekomstperspectief We ondersteunen pandeigenaren bij de verbetering van panden met weinig toekomstperspectief. Het gaat dan zowel om reeds verpauperde panden als om bedrijven zonder toekomstperspectief of leegstaand vastgoed. Zij hebben een mogelijk negatieve impact op het aanzien, de leefbaarheid en de sociale veiligheid in de omgeving. Oplossingen kunnen transformatie zijn of het verplaatsen van een bedrijf.We gaan hiervoor in overleg met de provincie Drenthe over een eventuele volgende ronde van de subsidieregeling Herstructurering Ruimtelijke Kwaliteit.

► UITVOERINGSPROGRAMMA

33

VEELZIJDIG WONEN IN DE WOLDEN!

WOON(ZORG)VISIE GEMEENTE DE WOLDEN

6. Huisvesting aandachtsgroepen op orde DOELEN > Voldoende woningen voor aandachtsgroepen In onze gemeente De Wolden willen we ruimte blijven bieden voor de huisvesting van aandachtsgroepen. Specifiek streven we naar voldoende en passende huisvesting van de volgende aandachtsgroepen op basis van het woonbehoefteonderzoek van Companen uit 2021: • Voor het huisvesten van statushouders voldoen we aan de taakstelling van de rijksoverheid. • Voor de arbeidsmigranten verwachten we een potentiële extra woningbehoefte van 155-295 tot 2030. • Het onderzoek verwacht een potentiële extra woningbehoefte van 35-75 vanuit de vakantieparken. • Uitstroom uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang: naar verwachting 63. • Het aantal overige spoedzoekers (bijvoorbeeld: mensen in echtscheiding, dak- of thuislozen of mensen die in een situatie van huiselijk geweld leven) is moeilijk in te schatten.

RUIMTEVOLK

De aantallen voor de aandachtsgroepen vallen binnen de totale woningbouwopgave van 750-1.000 woningen tot 2030 zoals onder ambitie 1 uitgewerkt. De ontwikkeling van deze aandachtsgroepen is van onzekere aard. Monitoring blijft belangrijk om tijdig bij te kunnen sturen. De genoemde aantallen zullen we als gemeente elke twee jaar op basis van een geactualiseerde behoefteraming herijken. > Aanbod verbreden We willen het woningaanbod voor aandachtsgroepen verbreden. We willen een deel van deze aandachtsgroepen huisvesten door onze inzet op flexwonen (zie ook ambitie 2) en door onze sociale huurvoorraad te vergroten (zie ook ambitie 4). > Huisvesting arbeidsmigranten Als het gaat om arbeidsmigranten streven we naar kleinschalige huisvesting in de bestaande woningvoorraad en huisvesting nabij de werkgevers. We streven niet alleen naar voldoende huisvesting, maar willen via een integrale aanpak aandacht hebben voor zowel de woonsituatie als de werkomstandigheden en integratie.

Gemeenten zijn daarnaast op basis van internationale verdragen verplicht te voorzien in voldoende standplaatsen voor woonwagenbewoners. In De Wolden is één voormalig woonwagenlocatie, waar op dit moment nog een bungalow staat van een woonwagenbewoner. In 2020 voerden wij een regionaal woonwagen behoefteonderzoek uit. Daaruit bleek dat er in De Wolden geen aanvullende behoefte is aan woonwagenstandplaatsen.

De behoeften van arbeidsmigranten op het gebied van wonen verschillen afhankelijk van hun verblijfsperiodes. We maken onderscheid tussen short-stay, mid-stay en long-stay (kenniscentrum Arbeidsmigranten): • Short-stay: arbeidsmigranten die hier tot 12 maanden verblijven. Arbeidsmigranten die tijdelijk in Nederland blijven hebben behoefte aan snelle vormen van tijdelijke huisvesting. • Mid-stay: arbeidsmigranten die hier vanaf 12 maanden verblijven, maar nog niet weten of

► INLEIDING

► ANALYSE

► CONTEXT

► VISIE, AMBITIES EN MAATREGELEN

•

ze zich hier permanent willen vestigen of die al besloten hebben dat ze zich hier willen vestigen maar nog geen reguliere huisvesting hebben gevonden. Zij hebben behoefte aan meer kwaliteit en privacy dan short stay en willen ook integreren in de samenleving. Long-stay: arbeidsmigranten die zich hier permanent vestigen. Zij hebben de behoefte om te integreren en te participeren in de Nederlandse samenleving en vinden via de reguliere woningmarkt hun weg naar woningen in dorpskern of wijken.

Long-stay arbeidsmigranten worden zoveel mogelijk gehuisvest in de reguliere woningvoorraad, zodat integratie en participatie vergemakkelijkt worden. Voor short-stay streven we naar een of twee grootschaliger locaties buiten de dorpen. De groep mid-stay arbeidsmigranten wordt deels op een grotere locatie, deels in de reguliere woningvoorraad gehuisvest. Eventueel in kamergewijze verhuur. Dat is op dit moment nog niet toegestaan in De Wolden. We willen de mogelijkheden voor kamergewijze verhuur verruimen, waarbij we aandacht houden voor sociale cohesie, woonkwaliteit en overlast. Bij het huisvesten van aandachtsgroepen, in tijdelijke én permanente woningen, vinden we spreiding over De Wolden belangrijk; ook hier zijn gemengde wijken ons uitgangspunt. Voor veel arbeidsmigranten in De Wolden geldt dat de werkgevers zich in een andere gemeente bevinden. Dit vraagt om afstemming met onze buurgemeenten.

► UITVOERINGSPROGRAMMA

34

VEELZIJDIG WONEN IN DE WOLDEN!

WOON(ZORG)VISIE GEMEENTE DE WOLDEN

MAATREGELEN 6.1 Ruimte voor flexwonen In maatregelen 2.1 en 2.2 schetsen we hoe we omgaan met nieuwbouw voor aandachtsgroepen. We maken hier verder afspraken over in de prestatieafspraken (maatregel 4.1). Zoals in hoofdstuk 5 beschreven zien we daarnaast kansen in flexwonen voor versnelling, doorstroming en vernieuwing op de woningmarkt. Met name voor het huisvesten van aandachtsgroepen kan flexwonen een uitkomst bieden gezien de mogelijk fluctuerende ontwikkeling van deze groep. We maken in ons woningbouwprogramma ruimte voor flexwoningen, zowel in de vorm van tijdelijke woningen als in de vorm van het tijdelijk bewonen van bestaande bebouwing. 6.2 Doelgroepenverordening en omgevingsplan In de doelgroepenverordening (straks omgevingsplan) leggen we per deelgebied vast wat we in bestemmingsplannen eisen met betrekking tot categorieën woningen in nieuwbouwplannen. Hierin wordt ook geregeld welke doelgroepen in aanmerking komen voor deze woningen en voor welke periode de woningen beschikbaar moeten blijven voor deze doelgroepen. Zo kan sturing gegeven worden aan de samenstelling en opbouw van de toekomstige woningvoorraad. De doelgroepenverordening heeft alleen

► INLEIDING

► CONTEXT

RUIMTEVOLK

betrekking op nieuwbouw en alleen op die gebieden waarvoor een percentage sociale en/of middeldure huur is opgenomen in het bestemmingsplan. 6.3 Regionale afstemming huisvesting arbeidsmigranten Gezien de verwachte toename van het aantal arbeidsmigranten gaan we samen met onze buurgemeenten en werkgevers kijken naar een goede invulling daarvan nabij werkgevers. Daarbij gaat het niet alleen om huisvesting, maar ook om integratie en sociale maatregelen. Ook verruimen we de mogelijkheden voor kamergewijze verhuur en kleinschalige huisvesting in de reguliere woningvoorraad voor arbeidsmigranten in de kernen. 6.4 Verruimen mogelijkheden kamergewijze verhuur We verruimen de mogelijkheden om kamergewijs woningen te verhuren in De Wolden. Sociale cohesie, woonkwaliteit en overlast worden meegewogen. 6.5 Verkenning locatie grootschalige huisvesting arbeidsmigranten We voeren een verkenning uit naar locaties voor grootschaliger huisvesting voor short-stay en een deel van de mid-stay arbeidsmigranten. Sociale cohesie, woonkwaliteit en overlast worden meegewogen in de afweging. Vakantieparken die vanuit Vitale Vakantieparker geschikt zijn bevonden voor recreatieve doeleinden, worden uitgesloten.

► ANALYSE

► VISIE, AMBITIES EN MAATREGELEN

► UITVOERINGSPROGRAMMA

35

►

5. UITVOERINGSPROGRAMMA

De Wijk

VEELZIJDIG WONEN IN DE WOLDEN!

WOON(ZORG)VISIE GEMEENTE DE WOLDEN

In het vorige hoofdstuk hebben we in zes ambities met bijbehorende maatregelen uiteengezet wat we de komende jaren willen bereiken als het gaat om het wonen in De Wolden en welke maatregelen we inzetten. In dit uitvoeringsprogramma beschrijven we hoe we dit willen bereiken. We gaan in op de rollen en verantwoordelijkheden van de betrokken partijen en vatten ons uitvoeringsprogramma samen.

Rollen en verantwoordelijkheden

► INLEIDING

► CONTEXT

RUIMTEVOLK

Niet alleen de woningmarkt zelf, maar ook de bijbehorende governance verandert. Met de Nationale Woon- en Bouwagenda en de zes programma’s daaronder heeft de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening flinke ambities neergelegd bij gemeenten, woningcorporaties en provincies als het gaat om woningbouwversnelling, betaalbaarheid en wonen en zorg. Eind 2022/begin 2023 worden regionale Woondeals opgesteld waarin hierover afspraken gemaakt worden. Hiermee is het streven dat de overheid meer regie neemt op de woningmarkt. Dat wordt ook vastgelegd in de nieuwe Wet regie op de volkshuisvesting, die naar verwachting in 2023 ingaat. Tegelijkertijd krijgen inwoners via de nieuwe Omgevingswet een grotere rol in initiatief en participatie. In de regio Zwolle wordt gewerkt aan een verstedelijkingsstrategie.

stil bij de rollen en verantwoordelijkheden van de gemeente en onze partners, evenals hoe we met hen samen willen werken.

We hebben - lokaal, regionaal, provinciaal, nationaal - al onze partners nodig. We staan hier daarom

Gemeente Als gemeente maken wij ons hard voor het waarborgen van de kwaliteit en toekomstbestendigheid van de Woldense woningvoorraad. Dit doen wij door de uitvoering van de woon(zorg)visie te bewaken. We monitoren de voortgang van de ambities om het woningbouwprogramma en onze afspraken en maatregelen met partners bij te stellen indien nodig. Elke vier jaar actualiseren we de woon(zorg) visie. De opgaven, behoeften en ambities stemmen we af op trends en ontwikkelingen en nieuwe of gewijzigde wet- en regelgeving. Dit doen wij in samenhang met het bestaande beleid. Hoewel wij als gemeente de regie op onze woningbouwprogrammering (nieuwbouw en transformatie) in De Wolden houden, kijken wij over onze gemeentegrenzen heen. In regionaal en provinciaal verband werken we

► ANALYSE

► UITVOERINGSPROGRAMMA

► VISIE, AMBITIES EN MAATREGELEN

37

VEELZIJDIG WONEN IN DE WOLDEN!

WOON(ZORG)VISIE GEMEENTE DE WOLDEN

samen en stemmen we af. We blijven aangehaakt bij regionale ontwikkelingen waaronder de Verstedelijkingsstrategie Regio Zwolle en de kwalitatieve uitwerking voor wonen in het Toekomstbeeld Wonen 2050. Daarnaast zien wij de provincie Drenthe als regisseur op de Drentse woningmarkt en werken we met hen samen aan de Drentse Woondeal.

woningmarkt en actuele trends en ontwikkelingen ontwikkelen, delen en faciliteren waaronder met een woningmarkt- of woonbehoefteonderzoek.

We nemen verschillende rollen aan om onze ambities op het gebied van wonen te realiseren. Naast dat we regisseur zijn van de woningbouwprogrammering, stellen we ons op als een betrouwbare en behulpzame partner van inwoners en partners. Als gemeente staan wij zelf niet aan de lat om woningen te bouwen, verhuren of verkopen en onderhouden. Wel hebben we wettelijke taken op gebied van verduurzaming en het sociaal domein (o.a. taakstelling huisvesting van statushouders). Daarom hebben we onze inwoners en partners hard nodig. We dagen onze inwoners en partijen graag uit door initiatieven te stimuleren en faciliteren. Als gemeente kunnen wij aan de voorkant duidelijkheid scheppen over de mogelijkheden binnen de huidige weten regelgeving en ruimte maken binnen onze planologische kaders. Met het creëren van urgentie, door in gesprek te gaan en waar kan belemmeringen weg te nemen stimuleren we partijen te investeren in de bestaande woningvoorraad en nieuwbouw. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat we onze kennis over de stand van zaken op de

► INLEIDING

► CONTEXT

RUIMTEVOLK

Inwoners Als gemeente horen wij graag van inwoners wat er speelt in de kernen, het buitengebied en buurtschappen, welke geluiden er in de samenleving leven en welke zorgen of kansen zij zien. Inwoners adviseren ons als gemeente door hun kennis over en ervaringen met de leefomgeving en woonbehoefte te delen. Met ingang van de Omgevingswet krijgen inwoners een grotere rol en verantwoordelijkheid voor hun eigen woning en de leefomgeving. Deze ontwikkeling naar een participatiesamenleving betekent dat we als gemeente een groter beroep op de Woldenaren doen. Initiatief uit de samenleving moedigen we als gemeente aan, mits dit in lijn is met de beoogde doelstellingen en het publieke belang. De vele particuliere woningeigenaren in onze gemeente zijn een belangrijke groep om onze duurzaamheidsdoelstellingen te behalen. Op het gebied van duurzaamheid en leefbaarheid hebben wij de inzet van onze inwoners hard nodig. Om hen daar zo goed mogelijk bij te ondersteunen zetten we ons in voor een heldere informatievoorziening en aanspreekpunt. De dorpsbelangenverenigingen zijn al lange tijd onze partner in woon- en ander beleid en vormen onze eerste ingang bij contact met inwoners.

► ANALYSE

► VISIE, AMBITIES EN MAATREGELEN

Woningcorporatie Actium Woningcorporatie Actium is onze partner in de volkshuisvestingsopgave. Actium is verantwoordelijk voor borgen van een goede kwaliteit en kwantiteit van passende en betaalbare sociale huurwoningen voor de lagere inkomensgroepen. Als woningcorporatie is zij betrokken bij het opstellen en uitvoeren van onze gemeentelijke woon(zorg)visie. In onze prestatieafspraken leggen we onze gezamenlijke ambities en afspraken vast voor alle gerelateerde thema’s. Naast onderhoud en nieuwbouw besteden we aandacht aan verduurzaming, huisvesting van aandachtsgroepen en maatschappelijke opgaven. Actium zet zich actief in op het vergroten van het aanbod sociale huurwoningen in De Wolden. De komende jaren gaan we kijken op welke manier we de zorg- en welzijnsbehoefte ook in de sociale huurvoorraad kunnen opvangen. Huurdersplatform MEVM Als huurdersplatform behartigt MEVM (Mit en Veur Mekaor) de belangen van (toekomstige) huurders in De Wolden. Zij fungeren als belangrijke spil tussen huurders en woningcorporatie Actium. MEVM stelt zich als vraagbaak beschikbaar voor huurders en overlegt regelmatig met Actium over beleidszaken. Ook dragen zij verantwoordelijkheid voor het informeren van hun achterban over belangrijke ontwikkelingen. Daarnaast sluiten ze als volwaardige partner aan bij het opstellen van de prestatieafspraken tijdens het tripartite

► UITVOERINGSPROGRAMMA

38

VEELZIJDIG WONEN IN DE WOLDEN!

WOON(ZORG)VISIE GEMEENTE DE WOLDEN

overleg tussen gemeente, woningcorporatie en huurdersorganisatie. Ook is het MEVM als partner betrokken bij het opstellen en uitvoeren van de woon(zorg)visie van onze gemeente.

en leefklimaat in De Wolden voor iedereen, ook kwetsbare doelgroepen met een zorgvraag. Aan de hand van hun expertise en ervaringen adviseren zorg- en welzijnsorganisaties ons als gemeente bij het opstellen en uitvoeren van de woon(zorg) visie. Enerzijds gaat het om de huisvesting van specifieke doelgroepen, leefbaarheid en benodigde aanpassingen in woning en woonomgeving, anderzijds om de huisvesting van zorgverleners om voldoende zorgpersoneel richting de toekomst te behouden.

Marktpartijen Marktpartijen zijn een belangrijke partner van de gemeente. Wij verwachten dat zij de komende jaren blijven investeren in een hoogwaardige kwaliteit en nieuwbouw, altijd met aandacht voor de lokale behoefte. Daarbij dagen wij de marktpartijen uit om aandacht te hebben voor de betaalbaarheid, duurzaamheid en veranderende woonbehoefte: kleine huishoudens, collectieve woonvormen en wonen met zorg. Als gemeente willen we ruimte bieden voor innovatieve woon- en bouwconcepten en om vraaggericht te ontwikkelen. De stijgende bouwkosten voor personeel en materialen maken realisatie van betaalbare woningen een opgave. Als gemeente denken we graag mee om te voorkomen dat de woningbouw in onze gemeente terugloopt of tot stilstand komt. We verwachten dat marktpartijen bij gebiedsgerichte ontwikkelingen en verduurzamingsplannen particuliere woningeigenaren in het aangrenzende gebied de mogelijkheid bieden om aan te haken. Zorg- en welzijnsorganisaties Betrokkenheid van zorg- en welzijnsorganisaties vinden wij erg belangrijk, vanwege de grote vergrijzingsgolf en veranderingen in de zorg en het sociaal domein. Denk aan een toename van het aantal ouderen met een zorgvraag als de uitstroom uit maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Deze organisaties komen ‘achter de voordeur’ en weten vaak goed wat er speelt. Samen met hen werken we aan een goed woon-

► INLEIDING

► CONTEXT

RUIMTEVOLK

en op basis van een nieuw woonbehoefteonderzoek - naar de voortgang van de woningbouw en de verduurzaming, de ontwikkelingen op de woningmarkt en eventuele nieuwe opgaven. Op basis hiervan actualiseren we zo nodig de woon(zorg)visie.

Werkgevers Het blijft, nu en in de toekomst, belangrijk om in te zetten op het behoud van voldoende personeel in verschillende sectoren. Beschikbare huisvesting is daarbij randvoorwaardelijk. Daarom werken we samen met werkgevers om belangrijke beroepsgroepen te huisvesten. Zo neemt het aandeel arbeidsmigranten richting de toekomst toe en stijgt de vraag naar technisch- en zorgpersoneel. Voor deze doelgroepen willen we passend bij hun inkomen en woonbehoefte woningaanbod beschikbaar hebben.

Elke twee jaar actualiseren woon(zorg) visie Deze woon(zorg)visie heeft een looptijd van vier jaar. De snelle ontwikkelingen op de woningmarkt en de gesprekken die we in de voorbereiding van deze woon(zorg)visie hebben gevoerd leren ons dat het goed is de vinger aan de pols te houden en regelmatig te kijken of afspraken en instrumenten nog passen bij de actuele uitdagingen. Elke twee jaar kijken we - in afstemming met (vertegenwoordigers van) bovenstaande partners

► ANALYSE

► VISIE, AMBITIES EN MAATREGELEN

► UITVOERINGSPROGRAMMA

39

VEELZIJDIG WONEN IN DE WOLDEN!

WOON(ZORG)VISIE GEMEENTE DE WOLDEN

RUIMTEVOLK

Samenvatting uitvoeringsprogramma

Maatregelen

2023

2024

2025

2026

Partners

1.1 Flexibel en evenwichtig woningbouwprogramma

-

Actualiseren

-

Actualiseren

Actium, MEVM, marktpartijen

a.d.h.v. actuele

a.d.h.v. actuele

behoefteraming

behoefteraming

1.2 Afwegingskader woningbouw en transformatie

Toepassen

1.3 Prijsvraag innovatie in de bouwsector

-

Prijsvraag thema 1

1.4 Verruimen mogelijkheden woningsplitsing en

Beleidsregel

Toepassen

erfdelen

aanpassen

1.5 Leegstaande boerderijen en boerenerven

Maatwerk

Bewonersinitiatieven

1.6 Ondersteuning voor kleine dorpen

Toepassen

Dorpsbelangenverenigingen

1.7 Versnellingsaanpak

Doorlopend

Marktpartijen, Actium

1.8 Actualiseren Landschappelijk Ontwikkelingskader

-

-

Prijsvraag thema 2

Marktpartijen Bewonersinitiatieven

ombouwen tot woonruimte

Actualiseren LOK

Toepassen

(LOK) 2.1 Voorlichtingscampagne duurzaam en

Vormgeven

Actium, MEVM, aanbieders/ installateurs

2.2 Handvatten verduurzamen van monumentale en

Gesprek provincie

Provincie Drenthe

karakteristieke panden

aanbod expertise/

levensloopbestendig wonen

ondersteuning

2.3 Ondersteuning energiebesparingsinitiatieven

Jaarlijks

3.1 Woonzorgoverleg

Twee keer per jaar

4.1 Prestatieafspraken

Opstellen meerjarige

Jaarafspraken

Jaarafspraken

Jaarafspraken

prestatieafspraken

opstellen

opstellen

opstellen

Onderzoeken

Opstellen en

Uitvoeren

4.2 Starterspakket

Actium, MEVM, zorg- en welzijnsaanbieders Actium, MEVM -

uitvoeren

4.3 Inzet op woonlasten via de Voorzieningenwijzer

Uitvoeren

5.1 Voorrang voor cruciale werknemers

Onderzoeken

Uitvoeren

Actium, MEVM

5.2 Aanpak panden, straten en gebieden met weinig

Inventarisatie

Stimuleren en ondersteunen pandeigenaren

Provincie Drenthe, pandeigenaren

toekomstperspectief

Overleg provincie

6.1 Ruimte voor flexwonen

Stimuleren en ruimte bieden

6.2 Doelgroepenverordening en omgevingsplan

Aanpassen

-

Initiatiefnemers, Actium

Toepassen

verordening

6.3 Regionale afstemming huisvesting

Overleg met regio

Regiogemeenten, provincie Drenthe

arbeidsmigranten 6.4 Verruimen mogelijkhede kamergewijze verhuur

-

6.5 Verkenning locatie(s) grootschalige huisvesting

-

Verruimen mogelijkheden Verkenning

arbeidsmigranten ► INLEIDING

► CONTEXT

► ANALYSE

► VISIE, AMBITIES EN MAATREGELEN

► UITVOERINGSPROGRAMMA

40

►

BRONNENLIJST • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Basisregistraties adressen en gebouwen (2022) BZK (2021). Nieuwe wetten en wijzigingen per 1 januari 2022 https://www.rijksoverheid.nl/actueel/ nieuws/2021/12/23/bzk-nieuwe-wetten-en-wijzigingen-per-1-januari-2022 BZK (2022). Een thuis voor iedereen BZK (2022). Nationale Woon- en Bouwagenda BZK (2022). Wonen en zorg voor ouderen CBS (2021). Kerncijfers wijken en buurten 2021 CBS (2022). Bestaande koopwoningen; gemiddelde verkoopprijzen, regio Companen (2021). Woningmarktonderzoek 2021 Gemeente De Wolden De Drentse Energiedeal (2022) https://www.provincie.drenthe.nl/energieexpeditiedrenthe/expeditie/ drentse-energiedeal/ DNGB Fonds (2022). Duokoop. https://www.dngb.nl/about Gemeente De Wolden (2021). Actieplan Klimaat & Energie 2021-2024 Gemeente De Wolden (2022). Portfolio Thuiszorg Gemeente De Wolden (2021). Toekomstvisie 2022-2040 Samen aan zet! Landschappelijk Ontwikkelingskader (LOK) (2012) https://www.dewolden.nl/fileadmin/de_wolden/PDF/ Beleid/LOK_De_Wolden_vastgesteld_29_november_2012.pdf Monitor geclusterd wonen (2022). https://www.monitorgeclusterdwonen.nl/toelichting/ Nationale energieatlas (2022). https://www.nationaleenergieatlas.nl/kaarten Provincie Drenthe (2022). Omgevingsvisie 2022 Regionale Klimaatmonitor (2021). Geldige energielabels woningen Regionale Klimaatmonitor (2021). Percentage woningen met geregistreerde zonnepanelen Rijksoverheid (2021).

Gemeenten mogen verkoopprijs sociale koopwoningen bij wijze van experiment verhogen Rijksoverheid (2021). Hybride warmtepomp de nieuwe standaard vanaf 2026 Rijksoverheid (2021). Kamerbrief standaard voor woningisolatie Rijksoverheid (2022). Gemeenten krijgen meer ruimte om huur- en koopwoningen toe te wijzen aan inwoners met lokale binding Sociale Kaart Nederland (2022). Ouderenzorg De Wolden. https://landelijk.socialekaartnederland.nl/ rubrieken/ouderenzorg?waartype=Term&waar=De+Wolden+%5Bgemeente%5D Stichting OpMaat (2022). KoopGarant-woningen voor starters https://www.opmaat.nl/zakelijk/koopgarant/ Stichting OpMaat (2022). KoopGarant-woningen voor starters https://www.opmaat.nl/zakelijk/koopgarant/ Stichting Volkshuisvesting Nederland (2022). Starterslening https://www.svn.nl/starterslening Vattenfall (2019). Duurzaamheidsindex van Nederland (DiNG)

►

BIJLAGEN

1.

DISCUSSIENOTITIE

2.

OUTPUT WOONAVOND

3.

AFWEGINGSKADER WONINGBOUW EN TRANSFORMATIE

►

BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE EXTERNE BIJLAGE

►

BIJLAGE 2 OUTPUT WOONAVOND

►

BIJLAGE 3 AFWEGINGSKADER WONINGBOUW EN TRANSFORMATIE We werken als volgt met het afwegingskader. Alle complexe ruimtelijke initiatieven worden intern besproken in de zogenaamde ‘intaketafel’ aan de hand van een format. Kansrijke initiatieven gaan door naar de ‘omgevingstafel’. Daar zitten ook de initiatiefnemers en soms andere belanghebbenden bij. Een van de onderwerpen aan de intaketafel en de omgevingstafel is of het initiatief aansluit bij het woonbeleid. Het afwegingskader is het instrument om die vraag te beantwoorden. Wanneer een woningbouw- of transformatieplan aan alle criteria voldoet komt het in de snelst mogelijke procedure terecht. Aan hoe meer criteria een plan voldoet, hoe sneller de procedure kan verlopen. In ons programma woningbouwversnelling zullen we benoemen welke criteria absoluut noodzakelijk zijn om voor versnelling in aanmerking te komen. Wanneer niet aan de criteria wordt voldaan zal maatwerk nodig zijn en duurt het langer.

Criterium

Beoordeling

Criterium

Beoordeling

Planologische randvoorwaarden

Ja / nee

Draagt bij aan vernieuwing in woningbouw,

Ja / nee

Het plan voldoet aan de wettelijke

bijvoorbeeld met circulaire bouwprocessen,

randvoorwaarden, zoals gesteld in de

fabriekswoningen of andere innovaties

provinciale omgevingsverordening, Rijksbeleid

Er is sprake van levensloopbestendige

en bestemmingsplannen

woningen

Locatie

Kerndorpen:

Gemengde wijken

Ligging in deelgebied

•

Inbreiding: Ja

Er is sprake van verschillende prijssegmenten

•

Uitbreiding op ontwikkellocaties

en woningtypen

aansluitend op bestaand stedelijk

De geplande prijssegmenten en woningtypen

gebied: Ja

zorgen voor meer balans in de hele wijk of het

Ja / nee

Ja / nee Ja / nee

hele dorp, inclusief de al bestaande woningen Kleine kernen

Wonen en zorg

•

Inbreiding: Ja

Er is sprake van een (collectieve) woonvorm

•

Uitbreiding: indien inbreiding niet

specifiek voor senioren

mogelijk is of stedenbouwkundige

In het geval van seniorenwoningen; de

structuur van het dorp aantast

woningen liggen op loopafstand (500 meter)

Ja / nee Ja / nee

van dagelijkse voorzieningen Buitengebied

Er is sprake van woningen voor

•

zorgdoelgroepen (uitstroom beschermd

Maatwerkafweging

Ja / nee

Bij ontwikkelingen in het buitengebied: voldoet Ja / Nee

wonen, jeugdzorg, lvb-doelgroep en

het plan aan de uitgangspunten van het

maatschappelijke opvang)

Landschappelijk Ontwikkelingskader (LOK)?

Duurzaamheid

Woonbehoefte

De energieprestatie ligt lager dan de BENG

Ja / nee

Er is sprake van een circulair bouwproces

Ja / nee

De woning en woonomgeving zijn

Ja / nee

Sluit aan bij verdeling betaalbaarheid zoals in

Ja / nee

het woningbouwprogramma is vastgesteld Er is sprake van een vernieuwende woonvorm zoals hofjes, CPO, tiny villa’s

Ja / nee

klimaatadaptief Aandachtsgroepen Draagt bij aan de huisvesting van aandachtsgroepen

Ja / nee

►

COLOFON

Deze woon(zorg)visie gemeente De Wolden is de uitwerking van de Toekomstvisie Samen aan zet! op het thema wonen en leven en fungeert daarmee als het omgevingsprogramma Wonen van de gemeente De Wolden. De woon(zorg)visie is opgesteld door Bureau RUIMTEVOLK, in opdracht van de gemeente De Wolden. Het copyright van de beelden, kaarten en foto’s berust bij RUIMTEVOLK tenzij anders aangegeven. Hoewel aan de inhoud en samenstelling van dit rapport de grootst mogelijke zorg is besteed, is het mogelijk dat informatie onjuist of onvolledig is. RUIMTEVOLK aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor de volledigheid en juistheid van de gegeven informatie. Aan de inhoud van dit rapport kunnen geen rechten worden ontleend. Dit document is niet voor commercieel gebruik. Teksten, kaartmateriaal en afbeeldingen: Anna Herngreen, Romy Janssen, Mijke de Jong, Koen Klouwen (RUIMTEVOLK) Februari 2023