Verslag gemeenteraad 17 juni 2021

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DE WOLDEN d.d. 17 juni 2021

2.

Opening De voorzitter: Ik open de vergadering. Ik verzoek iedereen te gaan zitten. Mevrouw Vrielink heeft aangegeven dat zij rond half drie aanwezig kan zijn. Overigens zijn wij compleet. Hartelijk welkom iedereen.

3.

Vaststelling agenda De voorzitter: Ik wil meteen even met u naar de vergaderorde kijken, want er hebben zich geen inwoners gemeld, dus dat betekent dat we het eerste halfuur verdiend hebben. Nou weet ik dat er mensen zijn die vanavond heel graag naar Nederland-Oostenrijk willen kijken, dus misschien dat we dat halfuurtje alvast kunnen gebruiken om nog wat van die wedstrijd te zien. Mijn voorstel is om voor de eerste pauze ook de heer Turksma de gelegenheid te geven zijn algemene beschouwing uit te spreken. Dan na de eerste pauze komen de overige fractievoorzitters. Dan zijn wij ook een halfuur eerder aan onze grote pauze toe. Het eten is om half zes. Daar kunnen we niks aan veranderen; dat blijft half zes. Maar dan hebben we voor het eten hebben we zo’n driekwartier voor fractieoverleg en collegeoverleg, dus ik zou u willen voorstellen om die driekwartier te gebruiken, half zes aan tafel te gaan en dan om zeven uur de vergadering te hervatten. Dus dan om zeven uur dan komt het college aan het woord. Dan hebben we nog steeds dat halfuur verdiend en dan met een beetje geluk zijn we om negen uur klaar met de eerste ronde. Een beetje afhankelijk van hoe snel u thuis kunt komen kunt u dan nog een heel groot deel van die belangrijke wedstrijd bijwonen. Kunt u zich daar in vinden? Dat wij op die manier onze tijd goed gebruiken? Ik zie iedereen knikken.

Nou, dan zal ik zorgen dat niemand over zijn halfuur heen gaat, dus misschien moet ik u af en toe even afkappen, maar dat zien we dan wel.

4.

Behandeling Kadernota 2022-2025, eerste termijn De voorzitter: Dan geef ik graag de gelegenheid aan mevrouw Haanstra als eerste spreekster om haar algemene beschouwing uit te spreken. Zij krijgt de gelegenheid om haar verhaal te houden en aansluitend is er gelegenheid voor andere leden van de raad om haar vragen te stellen of opmerkingen te maken. Mevrouw Haanstra, u hebt het woord. Mevrouw Haanstra: Dank u wel, voorzitter. Mijn fractie die speelde nog even met de gedachte of het misschien een idee zou zijn om alle bijdragen van vandaag omlijnd te zetten zodat alle inwoners het wel kunnen horen op het moment dat het hen uitkomt en dat wij lekker achter in de tuin gaan zitten nu, want het is immers 30 graden buiten. Nou ja, maar dat doen we toch maar niet, we gaan het toch maar even zelf toelichten. Voorzitter, zelfs bij een beleidsarme kadernota 2022-2025 richting begroting en volgend jaar de gemeenteraadsverkiezingen is er sprake van werk in uitvoering. Complimenten aan de organisatie en het college voor hun inzet, want beleidsarm staat zeker niet gelijk aan minder werk. Er is volop werk aan de winkel als gevolg in voorgaande jaren vastgestelde projecten. Dat heb je met een gemiddelde investering van 4 miljoen per jaar en met behoud van investeringsruimte.

De fractie van Gemeentebelangen vindt investeren noodzakelijk om de vitaliteit en leefbaarheid van onze kernen en de gemeente te behouden. Tot nu toe lukt dat nog steeds. In september vorig jaar hebben we het besluit genomen over de bouw van het Huus voor Sport & Cultuur. De financiële kaders zijn duidelijk, maar met de enorme stijging van de materiaalkosten tot wel 30 procent of misschien nog wel meer is zelfs een buffer van 1 miljoen euro onvoorzien snel verdampt. Met de aanbesteding na de zomer in het vooruitzicht is Gemeentebelangen heel benieuwd hoe deze gaat

uitvallen. Een groot onderwerp is de herijking van het sociaal domein. Op 24 juni nemen we daar een definitief besluit over. Inhoudelijk zullen wij vandaag bij de behandeling van de Kadernota dan ook niet ingaan op de herijking van het sociaal domein waarmee voor nu de meerjarenbegroting wel sluitend is. Als gemeente zijn we samen met de inwoners aan het zoeken hoe we uitvoering gaan geven aan de Regionale Energiestrategie, de RES. Samen aan de slag om in welke vorm dan ook zonnepanelen, windmolens, zon op dak, kernenergie te kijken wat het beste bij De Wolden past. Dat zal niet zonder slag of stoot gaan, maar wat Gemeentebelangen betreft vinden wij het een reëel uitgangspunt dat wat je verbruikt je ook op moet wekken. Schuif het dus niet af naar andere gemeentes. Realistisch vinden wij het ook om niet de eerste energie neutrale gemeente te worden. Liever een geleidelijke overgang samen met onze inwoners. Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder. Wat past er beter bij werk in uitvoering als het versnellen van lokale woningbouwontwikkelingen? Voorzitter, daarvoor wil Gemeentebelangen een motie indienen. Iedereen heeft gemerkt dat de woningmarkt de afgelopen jaren compleet veranderd is: van crisis naar gekte. Gezien de krapte op de woningmarkt zal dit voorlopig niet veranderen, waardoor met name jongeren in de knel komen.

Nu zitten er genoeg plannen in de pijplijn, maar bestaat de kans dat onvoldoende man- of vrouwkracht ten aanzien van de uitvoering in de weg staat. Daarom vragen wij als fractie van Gemeentebelangen om te onderzoeken wat nodig is om de lokale woningbouwontwikkelingen te versnellen. Neem hierin het realiseren van jongerenhuisvesting mee. Wij vragen het college om zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk september 2021 met een voorstel bij de raad terug te komen. In navolging van de motie vragen wij aandacht van het college om te kijken wat er mogelijk is om te zorgen dat eigen inwoners voorrang krijgen bij de aankoop van grond of een woning. Of wat zijn de mogelijkheden voor een kangaroowoning waarbij ouders en kinderen op één erf in één huis wonen? Voor de leefbaarheid en vitaliteit van onze dorpen is het belangrijk te bouwen voor gezinnen en spijtoptanten uit andere regio’s. Blijf openstaan voor nieuwe initiatieven. Voorzitter, dan ga ik nu over naar de programma’s. Programma 1: De Wolden gastvrij, initiatiefrijk en stimulerend. De visie dienstverlening is er. De plannen zijn goed. Maar gemeente, zorg er nu eens voor dat iedereen bij een aanvraag een ontvangstbericht krijgt en wordt teruggebeld binnen zes weken, dat brieven goed beantwoord worden met het juiste gemeentelogo. Sowieso reageren op vragen en zorg dat er niets blijft hangen in de organisatie.

Je kunt nog zulke mooie plannen maken, maar als Gemeentebelangen vinden wij dat de dienstverlening excellent moet zijn en wat ons betreft moeten deze basale zaken gewoon goed voor elkaar zijn. Teveel nog krijgen we van onze inwoner signalen dat het niet op orde is. Positief daarentegen zijn de inwoners over het maken van een afspraak voor de gemeentewinkel tijdens de coronapandemie. Mooi als dat wordt voortgezet, maar wat Gemeentebelangen betreft moet er straks ook weer ruimte zijn om zonder afspraak geholpen te worden. Initiatiefrijk De Wolden is een laagdrempelige mogelijkheid voor de dorpen en dorpsbelangenverenigingen om plannen voor hun dorp te realiseren, overigens tot ieders grote tevredenheid. Denk daarbij aan het idee wat er is over het evenemententerrein in Ruinerwold. Gemeentebelangen ziet voortzetting dan ook als een prachtig initiatief. Het Rekenkamerrapport over de evaluatie van Initiatiefrijk maakt duidelijk dat er wel enige aanpassingen nodig zijn. Ons voorstel is: giet de regeling niet in beton. Uit de Kadernota blijkt het inzicht over hoe nu verder met deze regeling niet overeen te komen met wat wij als fracties, als raad in gedachten hebben. De nieuwe raad en het nieuwe college nemen hier wat ons betreft besluiten over na de gemeenteraadsverkiezingen 2022. Met het geld dat nog niet is ingezet, kan de huidige periode overbrugd worden.

Raadsbreed wordt er straks een amendement ingediend. Gemeentebelangen ziet de dorps- en kerncoördinatoren als belangrijke schakel bij Initiatiefrijk en de buurtteams. Eén functie, twee personen, taken binnen twee verschillende programma’s. Uitbreiding informatie plus uitbreiding en inpassing van de taken in het buurtteam. Voor de formatie wordt gekeken naar een structurele oplossing binnen de mogelijkheden van de SWO. Een onderdeel is het structureel maken van de taak als dorpscoördinator binnen de buurtteams, maar hoe essentieel is dit? Mijn fractie vraagt zich af: waar stellen we nu eigenlijk geld voor beschikbaar? Er is immers sprake van dezelfde functie. Misschien kan de portefeuillehouder daar straks nog wat over zeggen. Zoals eerder genoemd

zijn volgend jaar de gemeenteraadsverkiezingen. Volop werk in uitvoering wat Gemeentebelangen betreft, en dat zal u niet zijn ontgaan. In de Kadernota staat voor een stemhulp een bedrag van 10.000 euro opgenomen. Ons standpunt is: waarom een eigen stemhulp? Waarom een dubbeling als de lokale media dit normaal gesproken al oppakken? Wij vinden als raad de lokale media toch zo belangrijk? Zien de inwoners met nog weer een stemhulp erbij door de bomen het bos nog tijdens de verkiezingsperiode? Als fractie van Gemeentebelangen willen wij hier een amendement voor indienen. We gaan naar 2: De Wolden een veilig thuis. We hebben zojuist een motie ingediend over het versnellen van de woningbouwontwikkelingen. Deze heeft ook betrekking op de huisvesting van arbeidsmigranten. Programma 3: Duurzaam leven in De Wolden. Wat Gemeentebelangen betreft is de RUD een zorgelijke, gemeenschappelijke regeling met steeds weer terugkerende tekorten en hogere bijdrages. Het lijkt soms een bodemloze put. Met de verschuiving op het gebied van bodembeleid, dus de provincie en gemeenten richting RUD, houden we dan ook ons hart vast. Wij zullen deze GR dit najaar kritisch blijven volgen. Lastig is het om een goede manier te vinden hoe we als raad van De Wolden, als een van de dertien partijen hierop kunnen sturen.

Gemeentebelangen is groot voorstander van groen gas en mits verder ontwikkeld eventueel van waterstof. Dit is wat ons betreft een mogelijkheid om aan de landelijke opdracht te kunnen voldoen om alle woningen in De Wolden in 2050 van het aardgas af te hebben. Actueel is hierbij het project van de gebiedscoöperatie ten aanzien van het verwaarden van groene reststromen. Of wat te denken van de proeftuin aardgasvrije wijken in Ansen? We zijn heel nieuwsgierig naar de uitkomsten hiervan. Een waarschuwing van onze kant: wees realistisch met een warmtenet als mogelijkheid in de wijk, gelet op het negatieve voorbeeld in Meppel. Het ja, tenzij-principe op het gebied van de leefomgeving en indirect op het gebied van de dienstverlening: Gemeentebelangen verwacht eigenlijk niets anders van de organisatie. Niet reactief, maar proactief. Het beleid binnen de organisatie is immers om hoger opgeleide mensen aan te trekken die deze verantwoordelijkheid aankunnen. Blijf investeren in de organisatie. Een overschot van 2 miljoen op de jaarrekening van de SWO vinden wij een slechte zaak. Dit geld moet je inzetten. We gaan naar 4: De Wolden onderneemt. De landbouwers in De Wolden, een belangrijk sector. Er zijn forse uitdagingen op het gebied van stikstofuitstoot, biodiversiteit en verdere verduurzaming. Het Transitiefonds toekomstgerichte landbouw is hierbij wellicht een hulpmiddel.

Na een dialoogavond als eerste aanzet om tot oplossingen te komen, wordt hier binnenkort een vervolg aan gegeven. Laat vooropstaan: wat mijn fractie betreft zijn de agrarische ondernemers zelf in de lead. Het aantrekken van toeristen levert een positieve bijdrage aan de economie van De Wolden, maar er zijn ook negatieve effecten zoals de toenemende drukte en soms verkeersoverlast. Met name tussen het Dwingelderveld en Ruinen, poort Dwingelderveld, vraagt een goede balans tussen toerisme en leefbaarheid. Dit kwam ook in de ‘…’ naar voren. Er is in het verleden een onderzoek geweest, nu wordt het tijd om tot uitvoering te komen van de gebiedsvisie rondom Ruinen. Met name de weg richting het zwembad willen we er uitlichten. Deze is in slechte staat en erg druk. College, ga hiermee als eerste op korte termijn mee aan de slag. Programma 5: De Wolden aantrekkelijk en aangesloten. Ik wil wethouder Mulder graag complimenteren met het binnenhalen van subsidiebedragen waarmee meerdere langgewenste fietstrajecten binnen bereik komen, zoals bijvoorbeeld de Dwingelerweg als laatste prioriteit één fietspad uit het huidige fietsplan. Verder het in het verkiezingsprogramma van Gemeentebelangen genoemde verbindingsstuk weer willen ‘…’ als gevolg van een burgerinitiatief. We kregen hierover nog een brief van een aanwonende.

Ik denk dat ze heel tevreden is met de huidige planning van dit traject. Als klap op de vuurpijl het naar voren halen van de Fietsnota. Een grote wens van Gemeentebelangen, reeds uitgesproken bij het GGVP. Hiermee kan een nieuwe prioritering aangebracht worden door de raad. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de fietssnelweg. De inwoners die betrokken waren bij het participatietraject Oversteken N375 zijn in beeld in het geval er financiële consequenties of technische aanpassingen nodig zijn. Dit geldt ook voor de inwoners die betrokken zijn bij het werk in uitvoering in 2022 van de gedempte weidewijk in Kerkenveld. Neem hen mee in het traject voorafgaand aan deze reconstructie. Programma 6: De Wolden ontwikkelt met kleur en talent. Bij de jaarlijkse indicering

worden er naar schatting zo’n 60 tot 75 VVE-kinderen geïndiceerd. Het gaat om kinderen van 0 tot 6 jaar die om een of andere reden een vergrote kans op een ontwikkelingsachterstand hebben. Onze vraag is wat er wordt gedaan met deze indicering. Is duidelijk wie als belangrijkste schakel fungeert in de fase van signalering bij dreumesen en peuters? De Integrale Kind Centra, het consultatiebureau of overlappen deze elkaar? De minister voor OCW werkt aan een wetswijziging rondom de onderwijshuisvesting: een integraal huisvestingsplan voor het onderwijs voor een periode van tenminste zestien jaar in combinatie met de meerjarige onderhoudsplanningen van schoolbesturen. Een hele uitdaging. Mijn fractie is benieuwd welke financiële consequenties dit zal hebben voor de gemeente. We houden dit goed in de gaten. Voorzitter, Gemeentebelangen De Wolden is een voorvechter van het eerste uur als het gaat om het in leven houden van dorpshuizen. Wij vinden dit plekken van verbinding binnen de dorpskernen en voor de onderlinge contacten onmisbaar, maar de vraag om een incidentele extra bijdrage voor de havenzaten in de wijk vinden we moeilijk.

Wat heeft het bestuur gedaan met de regelingen in het leven geroepen juist in coronatijd? Is men in gesprek geweest met het personeel om te zien of het mogelijk is om tot een vergelijk te komen? Kortom, wat heeft het bestuur zelf ondernomen om kosten te besparen dan wel om inkomsten te genereren? Bij de behandeling van de begroting 2022 zullen wij als Gemeentebelangen ook nu kritisch naar dit verzoek gaan kijken. De buurtteams heeft mijn fractie al benoemd bij de dorps… Heb ik zojuist al genoemd bij de dorpscoördinator. Een prima initiatief. Onderlinge samenwerking tussen instanties worden geoptimaliseerd waardoor de vroegsignalering bij inwoners wordt verbeterd, tot nu toe met incidenteel geld. Na 2022 is de wens om de buurtteams structureel in te bedden in de organisatie. Mijn fractie gaat akkoord, maar een uitgebreide evaluatie of de huidige opzet nog steeds voldoet aan de verwachtingen lijkt ons gewenst. Niet alles waar deze raad geld voor vrij heeft gemaakt moet te allen tijde in stand worden gehouden. Programma 8: De Wolden actief en opgeruimd. Sinds januari zijn de tarieven in de milieustraat voor het aanleveren van bouw- en sloopafval als reststroom fors gestegen. Begrijpelijk, de hoeveelheid restafval moet tenslotte omlaag en je wilt als gemeente niet het afvalputje van zuidwest-Drenthe worden.

Alleen knelt dat soms met het scheiden in meerdere delen, fracties in het kader van duurzaamheid en om weer als grondstof te dienen. Het is nu al mogelijk om heel veel fracties, delen gratis aan te leveren in de milieustraat. Misschien is het mogelijk om nog meer delen uit het bouw- en sloopafval gratis aan te leveren. Goed voor de portemonnee en goed voor het milieu. Wij vragen het college om dit te onderzoeken. De fractie van Gemeentebelangen dient hiervoor een motie in. Voorzitter, om bij het scheiden van afvalstromen te blijven: het gescheiden inzamelen van oud papier en karton. Momenteel wordt er uitvoering gegeven aan de motie om in gesprek te gaan met de verenigingen en vrijwilligers over hoe zij aankijken tegen hun rol bij het ophalen hiervan of wat de vrijwilligers als mogelijke alternatieve rol zien. De fractie van Gemeentebelangen wacht met spanning af wat er uit deze gesprekken komt om hier in het najaar op terug te kunnen komen. Programma 9: Diverse financiële zaken De Wolden inclusief SWO. Voor het betrekken van de inwoners bij WOZ-taxaties heeft Gemeentebelangen zich altijd sterk gemaakt. Het voorstel van het college om dit structureel voort te zetten is prima, tenslotte is voorkomen beter als genezen als het gaat om juridische procedures.

Hoe wordt omgegaan met de WOZ na het jaar waarin bezwaar is gemaakt dat vervolgens is toegekend? Geldt dan het lagere bedrag zoals toegekend of het eerder vastgestelde bedrag? Een evaluatie zou wat Gemeentebelangen betreft ook hier na twee jaar op zijn plaats zijn. Een eigen gemeentesecretaris: het kost wat, maar dan heb je ook wat. Na aanvankelijk enige aarzeling is mijn fractie heir blij mee. Met een eigen gemeentesecretaris is er een juiste, tijdige en correcte dienstverlening met een directe behartiging van de belangen van De Wolden binnen de SWO. Wij vinden het verstandig om de huidige, tijdelijke gemeentesecretaris tot nadere benoeming van de nieuwe burgemeester aan te stellen. Rust en stabiliteit binnen de organisatie worden hiermee bewaard. Met de voorstellen zoals gedaan in deze Kadernota is de meerjarenbegroting sluitend. Onzeker zijn nog de gevolgen van de coronacrisis op sociaal, financieel en economisch gebied. Ook de gevolgen van de herziening van het gemeentefonds voor De Wolden zijn nog steeds onduidelijk. Voorzitter, samenvattend met uitzondering van de stemhulp en de

wijziging ten aanzien van de structurele invulling van de regeling Initiatiefrijk De Wolden kan mijn fractie instemmen met de beschreven beleidsontwikkelingen en speerpunten in deze Kadernota. Ik begon mijn beschouwing met te noemen dat er zelfs bij een beleidsarme Kadernota sprake is van projecten in uitvoering. Ook onderwerpen als vitale vakantieparken en de toekomstvisie hebben ten volle onze aandacht, maar ik heb ze nu niet genoemd vanwege de tijd. Ik heb nog 29 seconden. Voorzitter, wat Gemeentebelangen betreft kunnen de woorden werk in uitvoering nu verplaatst richting begroting en gemeenteraadverkiezingen. Tot zover. De voorzitter: Fantastisch binnen de tijd. 14 seconden. Wie van de leden van de raad mag ik vragen te reageren? Ik zie mijnheer De Wit, ik zie mijnheer Turksma, mijnheer Wieger, mijnheer Smit en mijnheer Haar. Als u het allemaal kort houdt, dan komt u allemaal aan de beurt, want we hebben nog tien minuten. Dat wil zeggen 9 minuten 56 seconden. Mijnheer De Wit, gaat uw gang. De heer De Wit: Dank u, voorzitter. We horen dat Gemeentebelangen wil dat er geïnvesteerd wordt in starterswoningen. Sinds 2010, sinds ik betrokken ben bij de gemeenteraad, hebben we ieder jaar, onze fractie, zowel ChristenUnie, PvdA, misschien nog wel meer fracties hier moties en amendementen voor ingediend die structureel zijn weggestemd door Gemeentebelangen. Ik vind dit wel raad.

Het is nu de meest ongunstige tijd. Het is al erg te laat; te veel bouwgrond hebben we in de crisistijd van 2008 tot 2012 dat was niet slim, maar ik hoorde laatst de wethouder nog zeggen: gelukkig dat we niet te veel bouwgrond hadden. Nou, sinds 2012 hadden we dat moeten hebben. We hebben geen ruimte. Hoe die ommekeer en waarom nu? Het gaat nu heel veel meer kosten om hetzelfde te realiseren en we hebben heel veel vergrijzing gekregen doordat er nooit voor jongeren ruimte was. Vooral … De voorzitter: Volgens mij is uw vraag duidelijk, mijnheer De Wit. Mevrouw Haanstra. Mevrouw Haanstra: Ja, de tijd schrijdt voort en soms worden de situaties wat nijpender en elke keer bekijk je het weer van het moment hoe het moment er bijstaat. Vandaar onze motie, omdat er gewoon ongelofelijk veel problematiek is op dit vlak. De heer Groot: Voorzitter? Voorzitter? Ter aanvulling. De voorzitter: Over hetzelfde onderwerp? De heer Groot: Ter aanvulling misschien aan … De voorzitter: Ja. De heer Groot: Mijn fractievoorzitter. De voorzitter: Mijnheer Groot. De heer Groot: Richting de heer Tjalling de Wit. Deze motie geeft onder andere aan de jongeren … Woonhuisvesting voor de jongeren, maar met name gaat het dus om de woningbouwontwikkelingen en daarbij de jongeren mee te nemen.

U wilt altijd sec alleen voor de jongeren en wij zien het meer in het grote geheel, dus in het grotere geheel van woningbouwontwikkelingen breed uit. De heer De Wit: Nee, de heer Groot.

De voorzitter: Laatste. De heer De Wit: We willen niet … De voorzitter: Even via de voorzitter, mijnheer De Wit. De heer De Wit: Ja, voorzitter. De voorzitter: Laatste opmerking van uw kant. De heer De Wit: Nou ja, wij willen niet voor jongeren alleen. De hele regen aan moties van iedereen van een aantal partijen laat dat zien. Mijn vraag was ook nog aan mevrouw Haanstra: je kunt het wel willen die plannen en sneller ambtenaren aan de gang zetten, maar de grond is er niet en er is ook geen budget genoemd. Hoe moet dit gebeuren? Mevrouw Haanstra: We hebben ook gevraagd aan het college om het te onderzoeken, dus we wachten de reactie af. De voorzitter: Ik ga naar mijnheer Turksma. De heer Turksma: Ja, voorzitter, u kunt nu eenmaal concluderen dat de oogkleppen zijn afgevallen bij Gemeentebelangen. Dat vind ik dan weer positief. Ik had eigenlijk een vraag aan mevrouw Haanstra inzake niet inhoudelijk, maar wel financieel de bezuinigingen sociaal domein, want inhoudelijk gaan we daar volgende week op in, maar financieel zit het wat meer in deze Kadernota. U realiseert zich toch wel dat met het akkoord zijn met deze Kadernota die 1,2 miljoen bezuiniging, dus wat Gemeentebelangen betreft, qua budget gewoon blijft staan? Mevrouw Haanstra: Jazeker. Dat realiseer ik mij ten volle. We hadden daar immers ook al een uitspraak over gedaan als raad, dus dat verandert niet na vandaag.

De heer Turksma: Mag ik nog een tweede vraag stellen? De voorzitter: Helder antwoord. Kort, ja. De heer Turksma: Dan heeft u een opmerking gemaakt over de regionale uitvoeringsdienst en dat u dit kritisch gaat volgen. Verwacht u ook de mogelijkheid om eventueel uit deze gemeenschappelijke regeling te stappen? Gemeentebelangen was jaren geleden, meen ik, een van de eerste die dat voor Rijsmond durfde en dat vind ik op zich te loven. Ik denk dat de RUD wellicht nummer twee op het lijstje gaat worden. Wat vindt u daarvan? Mevrouw Haanstra: Het is zo dat we hebben natuurlijk als fractie ook veel vaker onze zorg uitgesproken over de RUD en die zorg blijft. Die wordt alleen maar erger bij het lezen van wat er allemaal nog meer op ons af gaat komen, dus die gedachte, mijnheer Turksma, nou ik wil niet zeggen dat het concreet is, maar het is wel eens in ons opgekomen. De voorzitter: Helder antwoord, mijnheer Turksma. Ik ga naar mijnheer Smit. De heer Smit: Ja. Dank u wel, voorzitter. U noemde het over de woningbouw het college aandacht voor jongeren en arbeidsmigranten. Kunt u daar iets specifieker zijn, over die laatste groep?

Mevrouw Haanstra: Nou, er is onlangs zijn er ook technische vragen of 37A-vragen gesteld over dit onderwerp. Toen kwam ook naar voren dat er ook nog geen beleid is op dit punt, dus het is wel een onderdeel van de vragen die er zijn als het gaat om woningbouw, dus vandaar dat we hem meegenomen hebben in deze motie. De voorzitter: Dank je wel. Mijnheer Haar. De heer Haar: Ja, voorzitter. Dank u wel. Mevrouw Haanstra, u had het toen straks over een voorkeursrecht voor eigen bevolking, bouwen voor eigen bevolking. Betekent dat dat terugkeerders, mensen die van oorsprong uit De Wolden komen, vertrokken zijn en nu weer terug willen keren, dat die wat Gemeentebelangen betreft daarvoor dan pas in tweede instantie in aanmerking komen? Mevrouw Haanstra: Ja, ik noemde dat als spijtoptant, dus ik heb dat genoemd. Ja, misschien wel, maar hoe dat precies allemaal uitpakt daar hebben we ook die motie voor om dat verder uit te zoeken, maar we hebben wel heel duidelijk dat we zeggen: ja, eigen inwoners eerst. Dat zou mooi zijn. De voorzitter: Ja. Mijnheer Haar, duidelijk? Mijnheer Wiechers. De heer Wiechers: Ja. Dank u wel, voorzitter. U hebt een amendement ingediend, mevrouw Haanstra, namens Gemeentebelangen over de stemhulp. U wilt die 10.000 euro daar niet voor uitgeven.

Nou hebben we met z’n allen volgens mij kort geleden vastgesteld dat de stemhulp in 2018 is ingesteld en ontworpen door externe partijen en die gewoon werd gebruikt dat die zeer slecht functioneerde. Het verbaast me nu dat u nu opeens zegt dat u het over wil laten aan de externe partijen. Waarom? De voorzitter: Mevrouw Haanstra. Mevrouw Haanstra: Nou, de externe partijen. De media, daar heb ik het over. De heer Wiechers: Nou, dat was ook namelijk de stemhulp in 2018 was gemaakt door de media. Mevrouw Haanstra: Ja, en ik weet niet of dat zo slecht was. Dat weet ik niet. Dat weet ik niet. De heer Wiechers: Hebben we volgens mij binnen het presidium met z’n allen vastgesteld. Mevrouw Haanstra? Ja? Dat zou kunnen, maar wij hebben het ook wel eens … Ik hoor ook wel eens andere signalen, dus ik weet niet zo goed hoe dat zit. Wat dat betreft. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wiechers. Zijn er nog anderen die het woord wensen? Dat is niet het geval. Dan zou ik u nog willen vragen om de moties en amendementen in te dienen. Mevrouw Haanstra: Hebben we gedaan. De voorzitter: Oh, ik heb ze hier. Ik zie dat wel. Ik heb wel even toch zitten schrijven, maar … Mevrouw Haanstra: Maar wil je ze nu nog een keer digitaal van ons? De voorzitter: Nee. Ik wil ze graag hebben.

Mevrouw Haanstra: Oh, nou dat mag. De voorzitter: Officieel. Mevrouw Haanstra: Ja. De voorzitter: Volgens mij zijn ze voorlopig rondgestuurd, maar in de vergadering dien je ze officieel in. Mevrouw Haanstra: Alstublieft, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan heb ik twee moties en twee amendementen. Mevrouw Haanstra: Eentje daarvan die wordt straks ingediend namens ons allen, maar die wordt voorgelezen door mevrouw Brouwer. De voorzitter: Oké. Dan leg ik die nog even terzijde. Mevrouw Haanstra: Nou ja, dat is dan alvast voor straks. De voorzitter: Dan heb ik één amendement van Gemeentebelangen en twee moties. Mevrouw Haanstra: Klopt. De voorzitter: Dan geef ik de motie Versnelde woningbouwontwikkeling die krijgt nummer 1 en de motie Duurzaam versus afval die krijgt nummer 2. Dan hebt u nog een amendement ingediend over de stemhulp. Die krijgt van mij nummer 1. Prima. Dank u wel. Ik geef het woord aan de heer Hulst. Onvermoede talenten van onze griffier. Prachtig. Mijnheer Hulst, gaat uw gang. De heer Hulst: Ja. Dank u, voorzitter. De Kadernota 2022 tot 2025 en ik begin met de vaststelling dat er in deze gemeenteraadsperiode een magere tijd was voor het fenomeen kadernota op zich. Immers in het jaar van de verkiezingen 2018 was er zoals gebruikelijk alleen een kaderbrief en vorig jaar was er ook een kaderbrief in verband met de situatie rond corona.

In het jaar voorafgaande aan de verkiezingen, dit jaar, wordt er meestal een redelijk beleidsarme kadernota gepresenteerd. Dat houdt dus in dat we alleen in 2019 een full swing kadernota hadden. Overigens heeft dit ons niet op enige wijze in de weg gestaan, wat dan misschien weer de vraag opwerpt of we misschien iets te gewichtig doen over het concept kadernota. Hoe dan ook, een vrij beleidsarme kadernota dus. Dat is op zich prima. De voornemens die het college had zijn uitgevoerd of op de rit gezet. Het past ook in de politieke traditie om een nieuw college na de verkiezingen ruimte te geven om nieuw beleid te gaan realiseren en niet op te zadelen met uit te voeren plannen uit de vorige periode. Bovendien valt ook niet uit te sluiten dat partijen op dit moment hun kruit droog willen houden en hun mooie plannen inzet maken van de aankomende verkiezingen. We zullen zien vandaag. Ik loop de programma’s even door. Programma 1: De Wolden gastvrij, initiatiefrijk en stimulerend. Initiatiefrijk De Wolden: alle partijen lijken het er wel over eens te zijn dat we zeker moeten doorgaan met Initiatiefrijk. Dat vinden wij ook. De Rekenkamer heeft in haar onderzoek naar de regeling gewezen op een aantal verbeterpunten. Terecht en ook belangrijk dat de Rekenkamer dit doet. Hierbij doemt ook weer de vraag op of het budget niet structureel moet worden in plaats van incidenteel.

Voorzitter, eigenlijk maakt ons dat niet zo veel uit. Het CDA zal straks een amendement indienen namens de gehele raad over hoe we in 2022 de regeling willen gaan uitvoeren. Dienstverlening: wat valt ons op? Allereerst dat mensen steeds vaker hun gevoel, klacht of vraag of melding op social media plaatsen en dat vervolgens de organisatie of een bedrijf dat het aangaat dit oppakt via

zogenaamde webcare teams. Nu denken wij niet per se dat de gemeente dit ook moet gaan doen, want dit vraagt nogal wat: 24/7 moet je er zijn en bovendien moet je de opvolging van de signalen of de leads heel goed regelen in de organisatie, anders heeft het geen zin. We zien ook dat mensen hun klacht ook heel vaak op social media droppen, omdat ze niet weten waar ze wel terecht moeten. Wat dat betreft pleiten wij ervoor om de gemeentelijke meldingenapp weer terug te laten komen. Meldingen doen via de site van de gemeente is toch wel erg omslachtig gebleken en bovendien als het gaat om opvolging van meldingen horen wij ook nog te vaak dat er niet wordt gereageerd of teruggebeld, net was het ook al aan de orde. Wij dienen ook een motie in waarin we het college vragen om de meldingenapp weer in het leven te roepen en daartoe met een voorstel te komen met financiële onderbouwing aan de raad. Programma 2: De Wolden veilig thuis. Daarover hebben we geen opmerkingen. Programma 3: Duurzaam leven in De Wolden. Woningbouw, het was net ook al aan de orde: de vraag naar woningen is groot. Die was al groot voor de coronacrisis en het blijkt nu dat deze pandemie heeft gezorgd voor een omslag in het denken waarbij op afstand thuis je werk doen een blijvertje is. Dit leidt ertoe dat Drenthe en ook De Wolden zich mag verheugen op extra populariteit onder de woningzoekenden.

We moeten dus plannen blijven ontwikkelen. Via de wandelgangen horen we dat er soms vertraging optreedt doordat er geen projectleider beschikbaar is. Dat zou wat ons betreft niet moeten gebeuren. Verder lijkt het ons zaak om voor de hand liggende locaties te gaan ontwikkelen, zoals bijvoorbeeld de voormalige korfbalvelden in Zuidwolde. Het was destijds al de bedoeling dit terrein te ontwikkelen. De toenmalige crisis en het wegvallen van vraag naar woningen gooide roet in het eten, maar nu is het toch noodzakelijk om daar plannen te gaan maken. Hoe kijkt het college hier naar? Dan de RES. Ook in Drenthe zijn we druk bezig met de RES. De Wolden participeert uiteraard en vooruitlopend op de vaststelling ervan willen we aangeven dat voor te nemen maatregelen breed draagvlak moet zijn. Verder vragen we ons gaandeweg dit project meer en meer af of het reëel is dat dertig regio’s ieder een eigen energiestrategie opstellen.

Zijn wij wel die strategische speler op dit terrein? Hebben we wel voldoende zicht op de technologie en de ontwikkeling daarin om adequaat een strategie vast te kunnen stellen? Of is wat wij doen vrij marginaal en zijn er op landelijk, Europees of zelfs wereldniveau spelers die eigenlijk de lijn bepalen? Moeten we ons niet beperken tot een randvoorwaarden scheppende en faciliterende rol? Gesproken over die rol zouden wij graag willen dat agrariërs in onze gemeente kunnen beschikken over een groter bouwblok. Hiermee ontstaat ruimte voor bebouwing en installaties die nodig zijn in het kader van duurzaamheid waarin agrariërs ook een grote rol spelen. We horen graag hoe de raad dit ziet en of het college dit wil gaan initiëren. Dan de Omgevingswet. De wet is uitgesteld en dat is geen luxe. Onze zorgen omtrent de wet gaan enerzijds over de aanpassingen die noodzakelijk zijn in de organisatie en dan niet over het technische deel, maar meer over de noodzakelijke ontkokering van afdelingen. Immers de integrale blik is vereist. Dat is lastig in een structuur die vooral afdelingsgericht is en met ieder zijn specialisme en bevoegdheden. Anderzijds zit onze zorg in het karakter van de wet. Opgetuigd in een ander tijdperk waarin we dachten dat mensen er samen uit kunnen komen als ze maar met elkaar praten en bovendien verregaand zelfredzaam werden geacht.

We zien juist het tegenovergestelde in de maatschappij: mensen trekken zich steeds meer terug in hun eigen gelijk en de discussie verhardt. Voor veel mensen is het ook erg moeilijk om dergelijke gesprekken te voeren. De gedachten over participatie in de Omgevingswet lijken gestoeld op wensdenken, de realiteit is een andere. Het gevaar is dat de groots opgetuigde participatie straks geen middel is, maar een doel op zich, een verplicht te nemen stap in opmaat naar bezwaren en een gang naar de rechter. Met andere woorden: een groots opgetuigd voortraject zonder opbrengst aan de achterkant. Programma 4: De Wolden onderneemt. In zijn algemeenheid de opmerking dat economische bedrijvigheid belangrijk is voor onze samenleving. De gemeente zal hierin moeten blijven faciliteren via ontwikkeling van bedrijventerreinen, de dorpscentra en natuurlijk aandacht voor de landbouw. Ook de toerist heeft Drenthe definitief ontdekt, en dat is prima, maar terecht dat we ook oog houden voor de leefbaarheid van de inwoners. Wij willen geen Giethoorn of Orvelte worden. We begrijpen de zorgen in Ruinen waar een grote speler zich heeft gemeld op toeristisch gebied. Het gaat om een

goede balans tussen de toeristische economie waar we zeker onze vruchten van plukken en het welbevinden van onze inwoners. Daar waar grote spelers ons gebied betreden, is het ook logisch dat zij, als het gaat om bijvoorbeeld infrastructuur, ontsluitingswegen et cetera, hun steentje bijdragen. Het zou niet logisch zijn dat alleen op de gemeenschap af te wentelen. De toeristenbelasting houden we graag laag. Wel kunnen we ons voorstellen dat in plaats van een vast bedrag per nacht het als percentage van de overnachtingsprijs wordt ingevuld. We horen ook graag hier wat de raad er van vindt en of het college deze weg wil bewandelen. Programma 5: De Wolden aantrekkelijk en aangesloten. Om te beginnen een compliment voor het college. Heel fijn dat het opstellen van de nieuwe fietsnota binnen de formatie plaatsvindt. De verdere voltooiing van ons mooie fietspadennetwerk vinden wij belangrijk. Uit ervaring kan ik inmiddels melden dat het nergens zo mooi fietsen is als in Drenthe en dat wordt steeds mooier en veiliger met de aanleg van meer fietspaden. Met betrekking tot de passage over de N48 voor fietsers hebben we als raad een duidelijke keuze gemaakt. Het is erg prettig dat er door het college vervolgens vol is ingezet op het verkrijgen van bedragen ter realisering hiervan en dat het ook is gelukt, echt hulde. Programma 6: De Wolden ontwikkelt met kleur en talent.

Het is fijn om te zien dat er aandacht is voor vitale verenigingen, zeker nu we na pakweg een jaar stil te hebben gelegen weer activiteiten kunnen opbouwen is het heel belangrijk. De vele vrijwilligers zien we graag terug bij alle activiteiten en dat vergt wellicht nog enige ondersteuning. Programma 7: Gezond meedoen. De buurtteams: het is mooi dat de buurtteams succesvol zijn en er wordt al uitgebreid. Unaniem zeggen deelnemende organisaties dat het een succes is en dat is heel mooi. De VVD heeft wel behoefte aan wat concreter inzicht op resultaten. Er wordt veel geschermd met preventie zonder dat inzichtelijk wordt gemaakt wat nu die investering aan de voorkant aan de achterkant oplevert. Kan het college dat meer concretiseren? Het sociaal domein: met de extra bedragen die we zeer waarschijnlijk tegemoet kunnen zien ontstaat er misschien enige verlichting. Dat betekent echter niet dat we achterover moeten gaan leunen. Het college zag en ziet mogelijkheden om efficiënter te werken, scherper aan de wind te varen. Meer resultaatgericht zouden we ook graag zien: dus wat steek je erin en wat is het resultaat? Natuurlijk is dat lastig als het gaat om mensen, maar een beetje meer zakelijkheid is niet verkeerd. Programma 8: De Wolden actief en opgeruimd. Papierinzameling: ja, lastig punt.

Veel scholen en verenigingen verdienen hier een mooie cent bij en tegelijkertijd kunnen we ook niet blind zijn voor ontwikkelingen die spelen op dit gebied. Kunstmatig dingen in stand houden die er in de echte wereld niet meer zijn, moet geen doel op zich zijn. Als een bepaalde inkomstenbron opdroogt door voortschrijdende technologie is het zaak op zoek te gaan naar nieuwe bronnen. Uiteraard kan de gemeente zorgen voor een soepele overgang. Sport: In relatie met het voorgaande en ontwikkelingen die vragen om een andere koers vragen wij aandacht voor het volgende: verschillend per dorp en verschillend per sport zien we bepaalde sporten groeien en sommige sporten kleiner worden, in zijn algemeenheid of specifiek in een bepaalde gemeenschap of dorp. We willen het college vragen om te gaan kijken of gemeentelijke sportparken qua ruimte en kosten nog in evenwicht zijn met het aantal beoefenaren. Zo weten wij dat verschillende voetbal- en korfbalverenigingen met ieder hun eigen sportpark hun jeugd feitelijk is samengevoegd. Dit betekent iets voor de benodigde capaciteit van velden et cetera. De eventueel vrijkomende ruimte kan mogelijk benut worden voor woningbouw en daar ging ook ons eerdere punt hierover. Ook een concreet voorbeeld: in Drogteropslagen ligt het sportpark dat door DOS’63 wordt gebruikt.

Deze club heeft slechts één team; jeugd uit de omliggende dorpen voetbalt er niet. Moeten we voor dat ene team als gemeente een heel sportpark in stand houden? De kosten zijn niet enorm, 20.000 euro per jaar, maar toch, we zijn ook erg benieuwd hoe andere partijen hier tegenaan kijken. Programma 9: Financiën. De Wolden staat er relatief nog steeds goed voor en het verwachte positieve resultaat op de jaarrekening 2020 is een mooie opsteker. Toch moeten we blijven opletten. Onze algemene reserve heeft het zwaar te verduren gehad. We zullen deze nu zeker op peil moeten gaan houden. Verder pleiten wij er ook nu voor om de gemeentelijke lasten laag te houden en daar waar mogelijk voor gemeentelijke dienstverlening het zogenaamde

profijtbeginsel toe te passen en het adagium de vervuiler betaalt. Dan kom ik al tot mijn afsluiting. Bedankt, voorzitter, voor deze gelegenheid. De voorzitter: U hebt ook een motie aangekondigd. De heer Hulst: Ja. Die heb ik niet op papier, maar ik kan hem u mailen. De voorzitter: Heel modern. De heer Hulst: Ja. De voorzitter: Die krijgt het nummer 3 van mij. De heer Hulst: Prima. De voorzitter: Dat is een motie in het kader van de dienstverlening. De heer Hulst: Ja. Ja. De voorzitter: Ik geef graag de andere raadsleden de gelegenheid om te reageren. Ik zie mevrouw Brouwer, mijnheer De Wit, mijnheer Wiechers, mevrouw Haanstra. En mevrouw Berghuis. Mevrouw Brouwer, gaat uw gang. Mevrouw Brouwer-Dekker: Ja, voorzitter. Dank u wel. Ik hoorde de heer Hulst iets zeggen over de toeristenbelasting en dat het wat hem betreft wel eens een keertje het overwegen waard is om te kijken of dat een percentage kon worden van de overnachtingsprijs. Waarom vindt u dat? Welke argumenten legt u daaronder? Heeft u ervaring ermee? Heeft u ervaring dat het bijvoorbeeld in andere gemeentes wordt gebruikt? Dus graag iets meer toelichting daarop. De heer Hulst: Ja, nou onze toeristenbelasting is vrij laag en in de meeste gemeentes is de toeristenbelasting hoger.

Op zich pleiten wij er niet voor om in absolute zin te verhogen, maar als je kijkt naar een campingovernachting die kost 16 euro per nacht dan is een bedrag van 1 euro of een 1,10 euro, want dat vragen wij, is reëel. Maar als jij in een duurdere gelegenheid overnacht, een luxe chalet of wat dan ook, betaal je zo 150 tot 200 euro per nacht. Ja, dan is het helemaal niet irreëel om daar wat meer toeristenbelasting ook voor te vragen, want in verhouding tot de prijs van de overnachting is dat dan slechts een klein gedeelte. Op die manier kun je toch zonder dat het ook pijn doet bij ondernemers, want met name vanuit de campingbranche wil men toch wel de belasting graag laag houden, dat snappen we ook, kun je toch zorgen voor een verhoging van de inkomsten en blijf je ook wat meer in, ja, de voetstappen van ook andere gemeentes. Er zijn gemeentes die dit doen bij mijn weten en er zijn ook gemeentes die dit overwegen, dus vandaar dat ik het ook graag, ja, eigenlijk hier dan voor wil leggen: wat vindt u daarvan? De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer De Wit. De heer De Wit: Dank u, voorzitter. We hoorden het betoog voor een flexibel of in elk geval een groter bouwblok bij agrariërs. Nou, dat kan ik me voorstellen, zeker met de energieacties die nodig zijn en denk aan de vergisting heb je al gauw een fors bouwblok nodig. Maar ja, om daartoe te komen dat is nog wel een heel gedoe.

We hebben net de beheersvorming 2019 vastgesteld en daar was de provincie al moeilijk genoeg over sommige dingen aan het doen, dus hoe ziet u dat voor zich? Want het wordt een buitenplanse procedure.

Moet er meteen voor alle boerderijen een soort opstapregeling komen anderhalf hectare, twee hectare? Hoe ziet u dat voor zich? Want de nieuwe Omgevingswet komt er aan en we hebben dus een jaar en een planprocedure in een jaar lopen … Mm. De voorzitter: Mijnheer Hulst. De heer Hulst: Ja, wij zijn een uitermate stellige gemeente. Ook burgemeester gaan wij sneller aanstellen dan andere gemeentes, dus wat dat betreft houden we de vaart erin. Ik moet u eerlijk zeggen: wat u zegt over hoelang zo’n procedure duurt daar heb ik geen zicht op, maar het leek ons een goed beleidsvoornemen om dit te gaan inzetten, want we vragen best wel veel van onze agrariërs, ja, en als ze dingen moeten doen, maar moeten inleveren op eigenlijk hun bouwblok, ja, dan zeggen wij: laten we dat vooral uitbreiden zonder dat ik daar nu een pasklaar plan bij heb, zeker niet. De heer De Wit: Voorzitter? De voorzitter: Ja, mijnheer De Wit. De heer De Wit: En u wil het dus niet overlaten aan de Omgevingswet dat het dan ieder voor zich knokken wordt met de buren of het goed en wel is? Dus u wil dat voor die tijd geregeld hebben? Dat geeft het nodige alarm. De heer Hulst: Ja. Nou ja, kijk ook nu vragen we natuurlijk wel van onze inwoners als ze het plan hebben om op een goede manier met de omgeving dat af te stemmen.

Het is niet zo dat ik denk: nou, dat moeten we even snel nu regelen voordat de Omgevingswet er is, zeker niet. Kijk, de zorgen voor de Omgevingswet liggen in zijn algemeenheid en niet per se hierom. Maar wij denken wel als u het toch over de Omgevingswet heeft dat we hebben er wel vraagtekens bij of dat de weg gaat zijn. Ja. De voorzitter: Ik ga naar mevrouw Berghuis. Mevrouw Berghuis-Wiersema: Dank u wel, voorzitter. U had het over de sportverschillen in dorpen. Een aantal jaren geleden konden dingen niet worden samengevoegd en dat zou u dan graag nu wel willen. Kunt u daar een specifiek voorbeeld van geven? Want ik herinner me de korfbal en de voetbal in Zuidwolde dat dat jarenlang een discussiepunt … Doelt u op dat soort … De heer Hulst: Nou, ik doel niet zozeer op dat wij nu clubs moeten verplichten om te gaan fuseren of wat dan ook, daar gaat het niet over. Het gaat erom dat clubs die worden kleiner of groter soms, maar je ziet dus in verschillende dorpen dat bepaalde verenigingen krijgen meer aanwas, andere krijgen minder leden. Wat we ook zien is dat heel veel verenigingen hebben hun jeugd al samengevoegd en eigenlijk is onze stelling dat alle ontwikkelingen op sportgebied dat doet iets met het ruimtegebruik.

Verenigingen gebruiken best veel ruimte, met name voetbal en korfbal, en daar zou je eens goed naar moeten kijken: is dat nog de ruimte die ze hebben en die ze gebruiken, is dat nog in overeenstemming met het aantal leden dat ze hebben, het aantal beoefenaren? Wellicht zou je daar dan nieuw evenwicht in moeten brengen wat wellicht leidt tot dat je ruimte kan vinden. Dan sluit ik weer aan bij het CDA, die waren ook op zoek naar ruimte. Ja, die zou daar kunnen liggen, voor woningbouw bijvoorbeeld. De voorzitter: Ja, mevrouw Berghuis.

Mevrouw Berghuis-Wiersema: U kunt er ook voor zitten. Sorry. Dan Drogteropslagen: ja, ik persoonlijk, ja, nou goed dat is iets persoonlijks, heb ik daar moeite mee dat zo’n veldje dan gaat verdwijnen. Maar misschien heeft de VVD al iets … Moet daar dan woningbouw komen? De heer Hulst: Nou, kijk de locatie in Drogteropslagen die ligt eigenlijk tussen Linde en Drogteropslagen in, in een soort niemandsland, en het is niet zozeer dat daar woningbouw moet komen, maar daar ligt dus een sportpark van de gemeente en daar steken we geld in, maar daar voetbalt welgeteld al jaren één team. Dat is natuurlijk prima dat mensen willen voetballen, maar de vraag is of je voor één team en waarvan ik ook nog wel durf te stellen dat er heel weinig mensen daar voetballen die ook uit de gemeente komen dat je voor één team van mensen die niet uit de gemeente komen of je daar als gemeente een heel sportpark voor in de benen moet houden. Ja, wij denken van niet. Dat dat … Want ja, natuurlijk mogen die mensen voetballen, maar er zijn natuurlijk nog sportparken genoeg waar dat ook zou kunnen dan. De voorzitter: Ik ga naar mijnheer Wiechers. De heer Wiechers: Ja. Dank u wel, voorzitter. Ik heb iets heel anders en dat gaat over het inzamelen van papier. De VVD maakt zich daar zorgen over.

Wij hebben ons daar allemaal zorgen over gemaakt, ook vanwege het feit dat die prijs zo laag werd en dat het echt een moeilijke zaak werd. Maar ik heb begrepen dat de prijs meer dan verdubbeld is en de verwachting is dat die prijs ook langdurig hoog blijft. Hebben we het probleem dan op zich niet al opgelost? De heer Hulst: Nou, dat is de vraag. De prijs is denk ik niet meer het probleem, maar het gaat natuurlijk om de manier van inzamelen. Dan heb je van die achterladers … Ja, tegenwoordig ben ik ook heel erg gespecialiseerd in afval wat dat betreft. Heb je achterladers en tegenwoordig gebruikt ieder bedrijf zijladers zonder ook beladers erbij. Dat zal ook met papier gaan gebeuren. Ja, dan heb je dus geen vrijwilligers meer die de achter belading hoeven te doen. Nou, als je geen vrijwilligers meer nodig hebt, ja dan kun je ook moeilijk zeggen: beste verenigingen, hier heb je je geld. Want er zal dan wel wat tegenover moeten staan, dus ik denk, dat is ook wat wij zeggen, als door voortschrijdende ontwikkelingen in de technologie dingen niet meer bestaan in de echte wereld, ja dan moeten we niet heel erg op zoek gaan naar om het in stand te houden. Zo kan het niet werken wat ons betreft.

Natuurlijk, en daar heb je als vereniging ook die rol in, moet je op zoek dan naar andere inkomstenbronnen, maar, en daar kan de gemeente ook bij helpen om die overgang soepel te laten gaan, maar we kunnen denk ik niet iets kunstmatigs in stand houden op dat gebied, dat zou niet onze voorkeur hebben. De voorzitter: Mevrouw Haanstra. Mevrouw Haanstra: Ja. Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Hulst die sprak over de RES, de twijfel sprak u uit over een strategie in dertig regio’s. Zouden we als gemeente hier wat meer randvoorwaardelijk of een faciliterende rol moeten innemen? Ik vraag me af: hoe ziet u de relatie met de inwoners en de wensen van de inwoners hierin? De heer Hulst: Nou ja, kijk los van of je nou heel erg diep in die strategie zit als gemeente, als inwoners plannen en ideeën hebben, dan denk ik dat wij daar open voor staan als gemeente. Het gaat er meer om wij zijn bezig hiermee al een tijdje en om ons heen gebeuren allerlei dingen. De Tweede Kamer heeft onlangs een motie aangenomen om meer richting kernenergie te gaan. Eneco kondigde deze week eerder aan, dat is toch een heel groot bedrijf: nou, wij gaan dat en dat en dat allemaal doen. Ik las ook nog iets over een pijpleiding die vanuit Rusland weer naar West-Europa gelegd wordt. Dus wat ik me dan afvraag is: als er zulke grote

dingen spelen op energiegebied en echt hele grote spelers op wereldniveau zich hier tegenaan bemoeien, wat is dan nog de rol en de functie van een, ja, RES of anders toch een relatief kleine speler als wij? Hebben wij er genoeg verstand van om eigenlijk daar ook echt een beleid om te kunnen maken? Dat zijn … Ja, noem het ook maar beschouwingen. Vragen die we erbij hebben als je kijkt naar de snelle ontwikkelingen die daar zijn. Daar maken we ons wel zorgen over, want dan hebben wij een RES vastgesteld, maar vervolgens is de wereld alweer een heel stuk verder als wij en een hele andere kant op, dus dat … Ja. Daar moeten we mee uitkijken, denk ik. De voorzitter: Dank u wel. De tijd is om. De heer Hulst: Die is om. De voorzitter: Ik ga naar de volgende spreker. Ik krijg nog uw motie per mail. Ik ga naar mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer, u hebt het woord. Mevrouw Brouwer-Dekker: Fijn. Dank u wel. Ik zie dat de eerste minuut al voorbij is, maar … Oké, fijn. Dank je wel. Wanneer we de aanbiedingsbrief lezen, komt het duurzame ons tegemoet. Op pagina 2 van de aanbiedingsbrief komt het woord duurzaam maar liefst twaalf keer voor: duurzame openbare ruimte, duurzame effecten bij het betrekken van onze inwoners, duurzaamheidsmaatregelen, duurzame bedrijventerreinen en duurzame relaties en nog meer. Duurzaamheid is een breed begrip.

Het komt er in het kort op neer dat in de duurzame wereld de drie p’s, planet, people en profit, oftewel mens, milieu en economie, met elkaar in evenwicht zijn. Oftewel dat we een leefbare wereld voor de generaties na ons achterlaten. Het CDA maakt zich sterk voor duurzaamheid. Wij vinden dat dit van toepassing is op al het beleid van de gemeente en het doet ons daarom deugt dat we onze duurzame ambitie terugvinden in de Kadernota. Hoe toekomstbestendig en hoe duurzaam zijn de financiën? Kijkend naar de kerngetallen zien we een duidelijke scheidingslijn tussen de jaren 2020 en 2021. De netto schuldquote gaat van 27 naar 70 procent en de solvabiliteit gaat van 55 naar 43. We zitten met deze percentages nog niet aan het maximaal toelaatbare, maar er is een duidelijke trend dat de netto schuldquote stijgt en de solvabiliteit daalt. De Kadernota is beleidsarm en voor de komende jaren is nog rekening gehouden met een in te vullen investeringsruimte van drie ton, maar welke ruimte is er dan straks nog voor een nieuw college om hun plannen te verwezenlijken? Op termijn zullen er weer investeringen gedaan moeten worden, zoals vervanging of renovatie van sporthallen, accommodatie en kunstgrasvelden.

Kijkt het college vooruit welke investeringen er op langere termijn in vijftien jaar komen? Momenteel zien we dat er verschillende dekkingsreserves zijn om kapitaallasten van investeringen te dekken. Wanneer de afschrijvingstermijn is verstreken, is de reserve leeg en wanneer we deze systematiek van financiering blijven volgen, zullen we bij nieuwe investeringen opnieuw dekkingsreserves moeten vormen waardoor de schuldquote verder zal toenemen. Of kiezen we op termijn voor een andere manier van financieren? Om bijvoorbeeld op een andere manier te kapitaallasten te dekken door structureel ruimte te zoeken in de begroting? We horen graag hoe het college dit ziet. Voorzitter, na de duurzame financiën maken we de sprong naar duurzame bedrijventerreinen. Er zijn onderzoeken uitgevoerd naar de toekomstbestendigheid. De aanbevelingen die uit het onderzoek naar voren komen, moeten omgezet worden in concrete maatregelen. Om dat mogelijk te maken reserveert de gemeente hiervoor twee keer 10.000 euro. De middelen worden ingezet voor communicatie en procesbegeleiding. Het CDA vindt dat er ook gekeken moet worden of parkmanagement mogelijk is. We dienen hiervoor een amendement in, het amendement Parkmanagement. Dat hoort bij programma 4: De Wolden onderneemt, speerpunt 3.1.

economische ontwikkeling, en gaat als volgt: de raad van de gemeente De Wolden in vergadering bijeen op 17 en 24 juni 2021 stelt het CDA het volgende amendement voor om de volgende tekst toe te voegen aan de

toelichting: in te zetten op onderzoek naar parkmanagement voor ieder bedrijventerrein in De Wolden afzonderlijk. Het CDA vindt dat toekomstbestendigheid van bedrijventerreinen vooral afhangt van de ondernemers zelf, de gemeente beperkte mogelijkheden heeft en beperkt budget inzet in het toekomstbestendig maken van de bedrijventerreinen, dat ondernemers op de bedrijventerreinen zelf het beste weten waar de problemen liggen en ook ideeën hebben, dat bij andere bedrijventerreinen is aangetoond dat de kwaliteit van het bedrijventerrein verbeterede en dat de samenhang tussen de ondernemers groeide. Dat aangetoond is dat bij goedlopend parkmanagement een veelheid aan onderwerpen wordt opgepakt zoals gezamenlijke inkoop en dat niet voor niets vijf gemeenten in Drenthe een parkmanagementorganisatie hebben met daaronder meerdere bedrijventerreinen. Dat de gemeente op allerlei vlakken de ondernemers kan faciliteren en stimuleren met het opzetten van parkmanagement en dat onderzoek nodig is om te kijken of er draagvlak is bij voldoende ondernemers. En of er bij die ondernemers dan trekkers kunnen worden gevonden om dergelijk parkmanagement vorm te geven. Voorzitter, dit was het amendement en dat kunt u bij dezen van mij ontvangen als u dat wilt. Vorige week heeft wethouder Hempen ons een memo gestuurd over de stand van zaken Hoge akkers.

Dit naar aanleiding van de vragen gesteld bij de jaarstukken. Het memo is duidelijk ten aanzien van het te lopen tijdpad wijziging bestemmingsplan uitbreiding Hoge akkers. Maar het duurt te lang. Alle opties zijn vergeven, maar toch moeten de ondernemers nog een jaar wachten voordat ze kunnen bouwen. Kan dat niet wat sneller? Daarnaast is er sprake van verpaupering en ongewenste situaties op Hoge akkers. Ook bij andere bedrijventerreinen speelt dit en daarom willen we graag bijgepraat worden over de stand van zaken van de bedrijventerreinen in De Wolden. Hoe staat het met de plannen van uitbreidingen? Maken alleen lokale ondernemers gebruik van de nieuwe vestigingsmogelijkheden of is er sprake van aanzuigende werking vanuit andere gemeentes? Wat doet het college om verpaupering of ongewenste situaties tegen te gaan? Voorzitter, het CDA in De Wolden staat voor transparant, helder, duidelijk en eerlijk bestuur. De Wet open overheid is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur. De wet is bedoeld om overheden meer transparant te maken en deze wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar en beter toegankelijk wordt. In 2022 krijgen we daarmee te maken, maar wat betekent dat voor onze gemeente? Vorig jaar hebben we 69 memo’s van het college gehad en dit jaar staat de teller al op 56. We hebben nog nooit zoveel memo’s gehad als de afgelopen jaren.

Maar prima dat het college ons als raad informeert, maar het CDA zou toch graag zien dat dergelijke informatie openbaar is en voor iedereen toegankelijk. Dat zou volgens ons prima passen bij de Wet open overheid. Hetzelfde geldt voor interne raadsavonden waar de raad wordt geïnformeerd over onderwerpen die later terugkomen in de raad. Deze raadsavonden kunnen volgens het CDA zeker openbaar zodat inwoners thuis via de livestream ook kennis kunnen nemen van de informatie. Ik hoef maar enkele voorbeelden te geven zoals de informatieavonden over de toekomst van de bibliotheek, over Jan de Wolde, en informatieavonden over de gebiedscoöperatie of zoals vorige week over de Human Capital Agenda van regio Zwolle. De raad die gaat over de openbaarheid van informatie en daarom horen we ook graag van andere partijen hoe zij dit zien, maar ook van het college wat zij hierin voor ons kan betekenen. Met de subsidieregeling Initiatiefrijk De Wolden komen mooie initiatieven van de grond. De leefbaarheid, sociale cohesie en samenwerking in de dorpen en buurten verbetert hierdoor en daarom willen we die subsidieregeling ook volgend jaar voortzetten, echter op een andere wijze dan het college voorstelt. Die stelt voor om de subsidieregeling voor drie jaar te verlengen. Aangezien er volgend jaar gemeenteraadsverkiezingen zijn, zouden wij ons liever beperken tot alleen het volgende jaar.

Daarna is het aan de nieuwe raad en het nieuwe college of zij de regeling voortzetten, op welke wijze en met hoeveel middelen. De afgelopen jaren is er gemiddeld 2,3 ton per jaar uitgekeerd en de verwachting is dat per 1 januari het restant in de pot nog 3 ton zal zijn. Dit moet voldoende zijn voor het komende jaar. We dienen daarom raadsbreed met alle partijen een amendement in. Het amendement gaat als volgt: de raad van de gemeente De Wolden in vergadering bijeen op 17 en 24 juni 2021, moet het zijn, er staat 2022 nog, stellen de fracties van CDA, ChristenUnie, D66, Gemeentebelangen, GroenLinks, PvdA en VVD

het volgende amendement voor. Het wijzigen van speerpunt 6.1 samen kracht en burgerparticipatie financiering subsidieregeling Initiatiefrijk De Wolden vanaf 2022. De tekst op pagina 21 willen we wat wijzigen. De oude tekst die er staat dat is: het voorstel is om binnen het programma Initiatiefrijk De Wolden de subsidieregeling voor drie jaar te verlengden. De invulling van de subsidieregeling wordt in het voorjaar 2021 met de raad besproken. De benodigde financiële middelen en gemeentelijke formatie wordt dan ook besproken. Die tekst willen we vervangen door: de verwachting is dat per 1 januari 2021 nog 3 ton beschikbaar is van de 1 miljoen euro die in 2018 beschikbaar is gesteld voor de subsidieregeling Initiatiefrijk De Wolden. Dit restant zal waarschijnlijk voldoende zijn voor het jaar 2022. Voor de jaren daarna is het aan de nieuwe raad en college hoe zij de subsidieregeling vorm willen geven. Getekend door alle partijen van deze raad. Voorzitter, dit voorjaar heeft de raad en het college kennis kunnen nemen van het initiatief in Ruinerwold voor de herinrichting van het evenemententerrein. De initiatiefnemers willen een haalbaarheidsstudie gaan doen om inzicht te krijgen in het financiële plaatje. Dat kan niet zonder een ondersteuning van Initiatiefrijk De Wolden en de dorpscoördinator. We wachten de verdiepenede studie af.

De CDA-fractie is er wel voorstander van om het evenemententerrein te zijner tijd mee te nemen in de P&Ccyclus, precies zoals dat ook is gebeurd met het evenemententerrein in de wijk in Zuidwolde. De jaren 2020 en 2021 waren vanwege het coronavirus bijzondere jaren. De uiteindelijke gevolgen van de genomen maatregelen zijn nog niet goed voorspelbaar. Met name in de horeca en de detailhandel is de impact groot. In de Kadernota is twee keer 25.000 euro gereserveerd voor versterking en behoud van het lokaal ondernemerschap. Het is een potje geld waar nog geen concrete plannen voor zijn, en in het verleden hebben we dat vaker gezien: een pot voor het glow in the dark fietspad. Wel geld, maar geen plannen. Uiteindelijk is het geld wel besteed, maar aan heel andere doelen dan in eerste instantie de bedoeling was. Ook de reservering voor het groot beeld bepalend evenement. Het geld heeft drie jaar op de plank gelegen. Op initiatief van ons is het alsnog teruggevloeid naar de algemene reserve. Nu weer een potje creëren waarvan nog niet duidelijk is wat er mee gedaan wordt. Het CDA vindt de ondersteuning aan onze ondernemers na de coronacrisis belangrijk en daarom hopen we dat het dit keer niet bij analyseren en plannen maken blijft en graag worden we op de hoogte gehouden wat die plannen dan worden. Dan kom ik bij het Huus voor Sport & Cultuur.

In september vorig jaar hebben we het besluit over de investering genomen. Nadien is de wereld veranderd, zodanig dat niemand dit had kunnen voorzien: de coronacrisis. We zien als gevolg hiervan dat de bouwkosten flink zijn gestegen en nog steeds toenemen. Zowel de loonkosten als de materiaalkosten stijgen. Wat is de invloed daarvan op de exploitatie van het Huus van Sport & Cultuur? Dan hebben we ook nog de vraag: ja, is die aanbesteding nu al gedaan? Hoe loopt het met de belastingteruggave? Wat is de stand van zaken ten aanzien van de organisatieontwikkeling? We zouden daarom ook graag meer informatie willen van de wethouder en misschien is het goed om de complete raad na het zomerreces eens even bij te praten over de stand van zaken. Het CDA staat voor een duurzame en toegankelijke inrichting van de openbare ruimte. We gaan er vanuit dat we dat straks terugzien bij de realisatie van het Huus voor Sport & Cultuur. Niet alleen in het Huus zelf, maar ook op de toegangspaden ernaartoe. We zien namelijk dat ondanks de goede bedoelingen van iedereen het inclusiebeleid niet altijd structureel wordt meegenomen. Een voorbeeld is bijvoorbeeld de hoek Bestestraat-Brink in Ruinen: het nieuwe appartementengebouw staat kort op de weg en om te voorkomen dat het langsrijdende verkeer het gebouw beschadigt, zijn er keien op het voetpad geplaatst.