Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden

1

Provincie Drenthe, Provinciale Omgevingsverordening (POV) 2018. Geraadpleegd 04-10-2023 via https://www.provincie.drenthe.nl/onderwerpen/bouwen-wonen/omgevingsverordening/

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 31

4.2.5 Stads- en dorpsgezichten Rondom en deels binnen het onderzoeksgebied bevinden zich meerdere Rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) adviseert een afstand tot windturbines van 1.800 meter, zodat het contrast tussen de windturbines en het beschermde stads- of dorpsgezicht wordt afgezwakt. Binnen de afstand van 1.800 meter wordt er door de RCE nader onderzoek geadviseerd naar het effect van windturbines op de beschermde waarden van deze gezichten. In de directe omgeving van gemeente De Wolden liggen er meerdere Rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten. Binnen de gemeente zijn dit de dorpsgezichten van Echten, Ten Arlo en Kraloo. Buiten de gemeente liggen er ook enkele Rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten waarvan de 1.800-meter beschermingszone overlapt met gemeentelijk grondgebied. Dit zijn Dwingeloo, Havelte, Westeinde, Oude Avereest-Den Huizen en Meppel Oud-Zuid. Binnen de gemeente ligt tevens het dorpsgezicht van Ruinerwold. Dit dorpsgezicht heeft geen Rijksbeschermde status, maar wel een zogenaamde ‘gewaardeerde’ status. Figuur 4.12 Stads- en dorpsgezichten binnen en in de omgeving van gemeente De Wolden.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 32

4.3

Potentie grootschalige windenergie

4.3.1 Overzichtskaarten Figuur 4.13, Figuur 4.14 en Figuur 4.15 tonen de totaalkaarten van de belemmeringen en de potentieel geschikte ruimte voor grootschalige windenergieopwek bij een afstand van respectievelijk 400, 600 en 800 meter tot geluidsgevoelige objecten. Op de kaarten is onderscheid gemaakt tussen gebieden waar er harde en zachte belemmeringen gelden voor de ontwikkeling van grootschalige windenergie. De aanwezige aandachtspunten (of ‘zachte’ belemmeringen) sluiten een realisatie van windturbines in deze fase niet op voorhand uit. Eventueel is er nader onderzoek en/of een toetsing van de effecten van de windturbines nodig en/of moet er maatwerk/mitigatie worden toegepast. Dit verschilt per aandachtspunt en kan derhalve leiden tot een ander potentieel. Nadere informatie over de aandachtspunten is terug te vinden in de desbetreffende paragrafen van hoofdstuk 2.

Beschermd dorpsgezicht Ruinerwold Een deel van de gebieden die door aanwezigheid van zachte belemmeringen minder kansrijk zijn, is dat vanwege de ligging nabij het onbeschermde dorpsgezicht van Ruinerwold. Dit dorpsgezicht heeft geen Rijksbeschermde status, maar een zogenaamde ‘gewaardeerde’ status. Dit gebied is op de kaarten met groene kruisjes gemarkeerd. Indien in het beleid niet wordt geopteerd voor het vrijhouden van dit dorpsgezicht (tot 1.800 meter afstand) van windturbinebouw, kan dit gebied tot potentieel kansrijke ruimte worden gerekend. Om deze reden wordt het separaat in kaart gebracht als zoekgebied, ondanks dat het op de kaart als ‘potentieel kansrijk met aandachtspunten’ is aangewezen.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 33

Figuur 4.13 Totaalkaart belemmeringen en potentieel kansrijke ruimte voor grootschalige windenergieopwek bij een afstand tot geluidsgevoelige objecten van 400 m. Het gebied dat in oranje met groene kruisjes is aangewezen kan worden gerekend als ‘Potentieel kansrijk’ indien het dorpsgezicht van Ruinerwold (met status ‘gewaardeerd’ i.p.v. ‘Rijksbeschermd’) niet in het beleid wordt meegenomen.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 34

Figuur 4.14 Totaalkaart belemmeringen en geschikte ruimte voor grootschalige windenergieopwek bij een afstand tot geluidsgevoelige objecten van 600 m. Het gebied dat in oranje met groene kruisjes is aangewezen kan worden gerekend als ‘Potentieel kansrijk’ indien het dorpsgezicht van Ruinerwold (met status ‘gewaardeerd’ i.p.v. ‘Rijksbeschermd’) niet in het beleid wordt meegenomen.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 35

Figuur 4.15 Totaalkaart belemmeringen en geschikte ruimte voor grootschalige windenergieopwek bij een afstand tot geluidsgevoelige objecten van 800 m. Het gebied dat in oranje met groene kruisjes is aangewezen kan worden gerekend als ‘Potentieel kansrijk’ indien het dorpsgezicht van Ruinerwold (met status ‘gewaardeerd’ i.p.v. ‘Rijksbeschermd’) niet in het beleid wordt meegenomen.

4.3.2 Kansrijke gebieden Met de uitgangspunten zoals in paragrafen 2.3 en 2.4 beschreven is de hierboven getoonde potentiële ruimte voor windenergie nader ingedeeld in potentieel kansrijke zoekgebieden. De indeling van de zoekgebieden is indicatief en kan op meerdere manieren plaatsvinden. De in deze notitie ingedeelde zoekgebieden zijn onder andere aangemerkt, omdat ze voldoen aan het uitgangspunt dat er potentieel ruimte is voor minimaal 3 windturbines met een onderlinge afstand van tenminste 3 maal de rotordiameter, en bedoeld om een indicatie te geven van de potentie van de beschikbare ruimte voor windenergie. De grootte van de kansrijke gebieden hangt sterk af van de te houden afstand tot geluidsgevoelige objecten. Om deze reden zijn de kansrijke gebieden voor respectievelijk 400, 600 en 800 meter afstand tot geluidsgevoelige objecten geïdentificeerd.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 36

Kader 4.1

Beschermd dorpsgezicht Ruinerwold Opgemerkt dient te worden dat in deze paragraaf het dorpsgezicht van Ruinerwold (dat de status ‘gewaardeerd’ i.p.v. ‘Rijksbeschermd’ kent) is meegenomen als ‘Potentieel kansrijk onder voorwaarden’. In overleg met de opdrachtgever is echter besloten voor grootschalige windenergie ook in beeld te brengen welke additionele zoekgebieden beschikbaar komen als het dorpsgezicht van Ruinerwold niet wordt meegenomen in het beleid. In de hierop volgende overzichten van de zoekgebieden is in het blauw toegelicht om welke zoekgebieden dit gaat.

Kansrijke gebieden bij een afstand van 400 meter tot geluidsgevoelige objecten Figuur 4.16 toont de (globale) ligging van deze potentiële zoekgebieden op de kaart wanneer er een veiligheidsafstand van 400 meter tot geluidsgevoelige objecten wordt gehouden. Tabel 4.1 benoemt per zoekgebied eventuele aandachtspunten een geeft een indicatie van de ordergrootte van het theoretische aantal windturbines en opgesteld vermogen in megawatt (MW). De ordergrootte is bepaald op basis van expert judgement en een minimale onderlinge turbineafstand van 3 keer de rotordiameter (750 meter). Figuur 4.16 Potentieel kansrijke zoekgebieden grootschalige wind bij een afstand van 400 meter tot geluidsgevoelige objecten. Zoekgebied 10 ligt binnen het beschermde dorpsgezicht van Ruinerwold. De indeling van de gebieden is indicatief.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 37

Tabel 4.1 Overzicht kansrijke zoekgebieden voor grootschalige windenergieopwek (bij een afstand tot geluidsgevoelige objecten van 400 meter). (*) Zoekgebied 10 ligt binnen het zachte belemmeringsgebied voor de 1.800 meter beschermingszone van het beschermde dorpsgezicht van Ruinerwold, dat de status ‘gewaardeerd’ heeft en daarmee geen Rijksbeschermingsstatus heeft.

Kansrijke zoekgebieden

1

2

3

4

Ordergrootte potentieel aantal turbines (RD = 250 m, AH = 165 m, separatie 3xRD)

5 – 6 turbines

5 turbines

9 – 10 turbines

9 – 11 turbines

Ordergrootte potentieel opgesteld vermogen

Opmerkingen

Voornaamste beperkende factor

25 – 36 MW

Agrarisch gebied met sporadische (agrarische) woningen. Er kunnen 5 turbines in een lijnopstelling worden geplaatst, of zes turbines waarvan één turbine van de lijnopstelling afwijkt.

Woningen

20 – 25 MW

Dit gebied ligt (buiten zoekgebied 10*) het verst verwijderd van woningen; bij centralisatie van turbine-posities in het zoekgebied kan de afstand tot woningen worden beperkt tot ca. 750 – 850 meter. Ook is het mogelijk om de turbines in een lijnopstelling te plaatsen.

Woningen

45 – 60 MW

Een collectie van versnipperde gebieden omgeven door NNNgebieden. Er kunnen in totaal tussen de 9 en 10 turbines worden geplaatst, maar deze kunnen niet in een lijnopstelling worden geplaatst.

Woningen, NNN

45 – 66 MW

Een collectie van versnipperde gebieden waar meerdere turbines kunnen worden geplaatst. Dit gebied bestaat voornamelijk uit NNN-gebieden en agrarische percelen en ligt tussen de buurtschappen Sjort, Pieperij, Nolde en Fort. Er kan één lijnopstelling van drie turbines worden geplaatst. Er kunnen verder tussen de 6 en 8 andere turbines worden geplaatst, maar deze passen niet in een lijnopstelling.

Woningen, NNN

Woningen, NNN

5

4 turbines

15 – 24 MW

Een collectie van 4 versnipperde gebieden waar ruimte is voor het plaatsen van 4 turbines in een lijnopstelling. Het gebied wordt aan alle kanten omgeven door (agrarische) woningen en NNN-gebieden.

6

4 turbines

15 – 24 MW

Een collectie van 4 versnipperde gebieden waar ruimte is voor het plaatsen van 4 turbines in een lijnopstelling.

Woningen

16 – 30 MW

Dit gebied ligt ten noorden van de Hoogeveensche vaart, en ten zuiden van het buurtschap Hoge Linthorst. Er zijn relatief weinig woningen in de omgeving, en het is mogelijk om 4 van de 5 turbines in een lijnopstelling te plaatsen.

Woningen, vaarwegen

35 – 54 MW

Een groot zoekgebied bestaande uit meerdere versnipperde potentieel kansrijke gebieden. Er is ruimte voor 2 lijnopstellingen van 3 turbines.

Woningen, NNN

7

8

4 – 6 turbines

7 – 9 turbines

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 38

9

4 turbines

15 – 24 MW

Dit gebied, dat is ingeklemd tussen de N375 en buurtschap Gijsselte, bestaat voornamelijk uit agrarische percelen en biedt ruimte voor 4 turbines.

Woningen, NNN

Het grootste zoekgebied binnen de gemeente, waarin de grootst mogelijke afstand tot woningen gehouden kan worden. Bij centralisatie in het zoekgebied kan de afstand tot woningen worden beperkt tot meer dan 1,1 kilometer.

10*

11 - 14 turbines

55 – 84 MW

Het grootste aandachtspunt in dit gebied is de ligging binnen 1.800 meter tot het beschermde dorpsgezicht van Ruinerwold. In overleg met de opdrachtgever is besloten om dit zoekgebied, ondanks de ligging binnen zacht belemmeringsgebied, toch in kaart te brengen in deze tabel. In dit zoekgebied is ruimte voor 11 tot 14 turbines, waarin er (vanwege de grote afstand tot woningen) sprake is van grote verschuivingsvrijheid en mogelijkheid tot meerdere lijnopstellingen.

Woningen, beschermd dorpsgezicht Ruinerwold

Kansrijke gebieden bij een afstand van 600 meter tot geluidsgevoelige objecten Figuur 4.17 toont de (globale) ligging van potentiële zoekgebieden op de kaart wanneer er een veiligheidsafstand van 600 meter tot geluidsgevoelige objecten wordt gehouden. Tabel 4.2 benoemt per zoekgebied eventuele aandachtspunten een geeft een indicatie van de ordergrootte van het theoretische aantal windturbines en opgesteld vermogen in megawatt (MW). De ordergrootte is bepaald op basis van expert judgement en een minimale onderlinge turbineafstand van 3 keer de rotordiameter (750 meter).

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 39

Figuur 4.17 Potentieel kansrijke zoekgebieden grootschalige wind bij een afstand van 600 meter tot geluidsgevoelige objecten. Zoekgebieden D en E liggen binnen het beschermde dorpsgezicht van Ruinerwold. De indeling van de gebieden is indicatief.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 40

Tabel 4.2 Overzicht kansrijke zoekgebieden voor grootschalige windenergieopwek (bij een afstand tot geluidsgevoelige objecten van 600 meter). (*) Zoekgebieden D en E liggen binnen het zachte belemmeringsgebied voor de 1.800 meter beschermingszone van het beschermde dorpsgezicht van Ruinerwold, dat de status ‘gewaardeerd’ heeft en daarmee geen Rijksbeschermingsstatus heeft.

Kansrijke zoekgebieden

A

B

C

D*

E*

Ordergrootte potentieel aantal turbines (RD = 250 m, AH = 165 m, separatie 3xRD)

3 turbines

5 turbines

6 turbines

3 turbines

7 turbines

Ordergrootte potentieel opgesteld vermogen

Opmerkingen

Voornaamste beperkende factor

15 – 18 MW

Agrarisch gebied ingeklemd tussen de Burgemeester Jansstraat en Linderveldweg. Dit gebied ligt het verst verwijderd van woningen; bij centralisatie van turbineposities in het zoekgebied kan de afstand tot woningen worden beperkt tot ca. 750 – 850 meter. Ook is het mogelijk om de turbines in een lijnopstelling te plaatsen.

Woningen

25 – 30 MW

Een cluster van versnipperde kansrijke gebieden, met elk ruimte voor één turbine. Vier van de vijf turbines kunnen in een lijnopstelling worden geplaatst.

Woningen en NNNgebieden

30 – 36 MW

Agrarisch gebied in de omgeving van buurtschappen Hees, Ruinerweide en Oldenhave. Dit gebied bestaat uit een cluster van vier versnipperde potentieel kansrijke gebieden. De zes turbines kunnen in twee lijnopstellingen van drie turbines worden geplaatst.

Woningen en NNNgebieden

15 – 18 MW

Het grootste aandachtspunt in dit gebied is de ligging binnen 1.800 meter tot het beschermde dorpsgezicht van Ruinerwold. In overleg met de opdrachtgever is besloten om dit zoekgebied, ondanks de ligging binnen zacht belemmeringsgebied, toch in kaart te brengen in deze tabel. Dit zoekgebied is tevens grotendeels omgeven door NNN-gebied. Binnen dit zoekgebied is er ruimte voor een lijnopstelling van 3 turbines.

Woningen, NNNgebieden, beschermd dorpsgezicht Ruinerwold

35 – 42 MW

Een cluster van versnipperde kansrijke gebieden, waarvan één met ruimte voor 1 turbine, één met ruimte voor 4 turbines in een vierhoekopstelling, en één met ruimte voor 2 turbines Het grootste aandachtspunt in dit gebied is de ligging binnen 1.800 meter tot het beschermde dorpsgezicht van Ruinerwold. In overleg met de opdrachtgever is besloten om dit zoekgebied, ondanks de ligging binnen zacht belemmeringsgebied, toch in kaart te brengen in deze tabel.

Woningen, beschermd dorpsgezicht Ruinerwold

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 41

Kansrijke gebieden bij een afstand van 800 meter tot geluidsgevoelige objecten Zoals blijkt uit Figuur 4.15, zijn er bij een afstand van 800 meter tot geluidsgevoelige objecten slechts enkele kleine (< 0,5 ha) versnipperde gebieden die potentieel kansrijk zijn voor de realisatie van grootschalige windturbines. Het is niet mogelijk om binnen deze gebieden een opstelling van tenminste 3 turbines te realiseren. Om deze reden zijn er bij een afstand van 800 meter tot geluidsgevoelige objecten geen potentieel kansrijke zoekgebieden over. Indien de beschermingsafstand van 1800 meter niet wordt aangehouden voor het dorpsgezicht van Ruinerwold (dat niet de status ‘Rijksbeschermd’ heeft maar slechts ‘gewaardeerd’), komt er in het 800 meter-scenario veel potentieel kansrijke ruimte bij, waar inpassing van windturbines (in theorie) wel mogelijk is. In onderstaande figuur zijn de mogelijkheden weergegeven bij een afstand van 800 meter tot gevoelige objecten. Bij een te houden afstand van 800 meter tot geluidsgevoelige objecten is er in het gebied binnen het dorpsgezicht in theorie ruimte voor 3 grootschalige windturbines (referentieturbine zoals gespecificeerd in Tabel 2.1) met een gezamenlijk opgesteld vermogen van ca. 15 – 18 MW. Figuur 4.18 Potentieel kansrijke zoekgebieden grootschalige wind bij een afstand van 800 meter tot geluidsgevoelige objecten.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 42

4.4

Potentiekaarten kleinschalige windenergie

4.4.1 Overzichtskaarten In deze paragraaf wordt voor elk van de in paragraaf 2.2 genoemde dorpskernen op kaart weergegeven welk gebied potentieel kansrijk is voor de oprichting van een dorpsturbine. In dit rapport wordt geen onderscheid gemaakt tussen de individuele (gescheiden) gebieden. Er dient te worden opgemerkt dat de positionering van de turbines maatwerk is en buiten de reikwijdte van dit rapport valt. Bij de realisatie van een dorpsturbine wordt rondom die turbine een deel van de ruimte ongeschikt voor de realisatie van een andere turbine, omdat er een onderlinge afstand van minimaal driemaal de rotordiameter moet worden aangehouden, ook voor de dorpsturbines. Dit aspect is niet meegenomen bij de bepaling van de potentieel kansrijke ruimte zoals weergegeven in de kaarten. Net zoals in paragraaf 4.3 is in de potentie- en zoekgebiedenkaarten in deze paragraaf de ruimte binnen het onbeschermde dorpsgezicht van Ruinerwold (+ 1.800 m) als ‘Potentieel kansrijk met aandachtspunten’ gerekend. Indien in het beleid wordt geopteerd om dit niet dorpsgezicht niet mee te nemen komt er additioneel potentieel kansrijk gebied bij. Dit wordt in paragraaf 4.5 nader toegelicht en in beeld gebracht. In Figuur 4.19 is de potentie voor de opwek van kleinschalige windenergie weergegeven wanneer een afstand van 260 meter tot geluidsgevoelige objecten wordt gehouden.

Figuur 4.20 toont hetzelfde voor een afstand van 390 meter tot geluidsgevoelige objecten. Figuur 4.19 Potentiekaart kleinschalige windenergieopwek (bij 260 meter tot geluidsgevoelige objecten). Het gebied dat in oranje met groene kruisjes is aangewezen kan worden gerekend als ‘Potentieel kansrijk’ indien het dorpsgezicht van Ruinerwold (met status ‘gewaardeerd’ i.p.v. ‘Rijksbeschermd’) niet in het beleid wordt meegenomen.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 43

Figuur 4.20 Potentiekaart kleinschalige windenergieopwek (bij 390 meter tot geluidsgevoelige objecten). Het gebied dat in oranje met groene kruisjes is aangewezen kan worden gerekend als ‘Potentieel kansrijk’ indien het dorpsgezicht van Ruinerwold (met status ‘gewaardeerd’ i.p.v. ‘Rijksbeschermd’) niet in het beleid wordt meegenomen.

In Figuur 4.21 en Figuur 4.22 is alle potentieel kansrijke ruimte weergegeven dat buiten de harde belemmeringen valt.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 44

Figuur 4.21 Overzichtskaart potentieel kansrijke ruimte voor de realisatie van dorpsturbines bij een afstand van 260m tot gevoelige objecten, waarbij het dorpsgezicht van Ruinerwold als ‘Potentieel kansrijk’ is aangemerkt (en waarbinnen geen potentieel kansrijke ruimte is aangemerkt).

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 45

Figuur 4.22 Overzichtskaart potentieel kansrijke ruimte voor de realisatie van dorpsturbines bij een afstand van 390m tot gevoelige objecten, waarbij het dorpsgezicht van Ruinerwold als ‘Potentieel kansrijk’ is aangemerkt (en waarbinnen geen potentieel kansrijke ruimte is aangemerkt).

4.4.2 Kansrijke gebieden per dorpskern (bij 260 meter tot geluidsgevoelige objecten) In Figuur 4.23 toe en met Figuur 4.32 zijn uitsnedes gemaakt van de potentieel kansrijke gebieden per dorpskern wanneer er 260 meter wordt aangehouden tot gevoelige objecten.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 46

Figuur 4.23 Potentiekaart kleinschalige windenergieopwek Alteveer

Figuur 4.24 Potentiekaart kleinschalige windenergieopwek Ansen

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 47

Figuur 4.25 Potentiekaart kleinschalige windenergieopwek De Wijk

Figuur 4.26 Potentiekaart kleinschalige windenergieopwek Drogteropslagen

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 48

Figuur 4.27 Potentiekaart kleinschalige windenergieopwek Echten

Figuur 4.28 Potentiekaart kleinschalige windenergieopwek Eursinge

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 49

Figuur 4.29 Potentiekaart kleinschalige windenergieopwek Kerkenveld

Figuur 4.30 Potentiekaart kleinschalige windenergieopwek Koekange

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 50

Figuur 4.31 Potentiekaart kleinschalige windenergieopwek Linde

Figuur 4.32 Potentiekaart kleinschalige windenergieopwek Ruinen

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 51

Potentie windenergie binnen dorpsgezicht Ruinerwold Zoals in paragraaf 4.2.5 reeds toegelicht, heeft het dorpsgezicht van Ruinerwold de status ‘gewaardeerd’. Het heeft geen Rijksbeschermde status. In de initiële bepaling van potentieel kansrijke gebieden voor windenergieopwek is ook dit dorpsgezicht (inclusief voorgeschreven afstand van 1.800 meter) meegenomen. In overleg met de opdrachtgever is separaat in kaart gebracht wat de effecten zijn op de grootte van het potentieel kansrijke gebied als het dorpsgezicht van Ruinerwold niet wordt meegenomen als zachte belemmering. Dit leidt ertoe dat een extra zoekgebied kan worden aangewezen, bij zowel 260 als 390 meter (voor kleinschalige windenergieopwek) als 400, 600 en 800 meter (voor grootschalige windenergieopwek) afstand tot geluidsgevoelige objecten.

4.4.3 Grootschalige opwek (400, 600 en 800 meter tot geluidsgevoelige objecten) In overleg met de opdrachtgever is in paragraaf 4.3.2 is al in de kaarten en tabellen aangegeven welke additionele zoekgebieden beschikbaar komen als het dorpsgezicht van Ruinerwold niet wordt meegenomen in de besluitvorming.

4.4.4 Kleinschalige opwek (260 en 390 meter tot geluidsgevoelige objecten) Figuur 4.33 en Figuur 4.34tonen voor respectievelijk 260 en 390 meter tot geluidsgevoelige objecten welke additioneel potentieel kansrijke ruimte beschikbaar komt indien het onbeschermde dorpsgezicht van Ruinerwold niet in het beleid wordt meegenomen.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 52

Figuur 4.33 Potentiekaart binnen beschermd dorpsgezicht Ruinerwold bij een afstand van 260 meter tot geluidsgevoelige objecten. Het gebied dat in lichtgroen met oranje kruisjes is aangewezen is gebied dat tot potentieel kansrijke ruimte kan worden gerekend indien het dorpsgezicht van Ruinerwold niet wordt meegenomen in het beleid.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 53

Figuur 4.34 Potentiekaart binnen beschermd dorpsgezicht Ruinerwold bij een afstand van 390 meter tot geluidsgevoelige objecten. Het gebied dat in lichtgroen met oranje kruisjes is aangewezen is gebied dat tot potentieel kansrijke ruimte kan worden gerekend indien het dorpsgezicht van Ruinerwold niet wordt meegenomen in het beleid.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 54

5 Resultaat ruimtelijke analyse – zonne-energie In dit hoofdstuk zullen de resultaten van de haalbaarheidsanalyse voor zonne-energie worden gepresenteerd. Er wordt onderscheid gemaakt tussen harde en zachte belemmeringen. In paragraaf 5.2 zullen alle kaarten worden samengevoegd, om tot een ‘potentiekaart’ te komen. Vervolgens zal op basis van deze potentiekaart voor grootschalige (20 – 25 ha) zonne-energieopwek een aantal kansrijke zoekgebieden in beeld worden gebracht.

5.1

Ruimtelijke belemmeringen voor zonne-energieopwek De in paragraaf 3.3 genoemde ruimtelijke belemmeringen voor de realisatie van zonne-energie zijn in kaart gebracht. In onderstaande kaarten worden de belemmeringen getoond.

5.1.1 Geluidsgevoelige objecten Figuur 5.1 toont de locaties van geluidsgevoelige objecten in de gemeente De Wolden, met een afstandscontour van 50 meter. Geluidsgevoelige objecten zijn, naast natuurgebieden, in de grootste mate bepalend voor de beschikbare ruimte voor zonneparken op land. Figuur 5.1 Geluidsgevoelige objecten

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 55

5.1.2 Externe veiligheid Door de gemeente De Wolden lopen meerdere buisleidingen, hoofdwegen en hoogspanningsleidingen. Ook loopt er een vaarweg (de Hoogeveensche Vaart) door de gemeente en loopt er een spoorwegtraject. Vanwege de zeer geringe veiligheidsafstand (van slechts enkele meters) vormen bovengenoemde aspecten slechts in zeer geringe mate een belemmering voor de beschikbare ruimte voor zonne-energie. Figuur 5.2 Locaties en veiligheidsafstanden tot zonneparken van buisleidingen, hoogspanningsleidingen, hoofdwegen, spoorwegen, vaarwegen en kernzones van waterkeringen binnen gemeente De Wolden.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 56

5.1.3 Overige aspecten In het identificeren van potentieel kansrijke gebieden is ook rekening gehouden met aanwezige natuurgebieden (in de vorm van Natura2000- en NNN-gebieden), grondwaterbeschermingsgebieden, defensieterreinen en cultuurhistorische waarden. Figuur 5.3 toont de locatie van deze aspecten. Figuur 5.3 Locaties van Natura2000-gebieden, NNN-gebieden, grondwaterbeschermingsgebieden, cultuurhistorische waarden en defensieterreinen in gemeente De Wolden.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 57

5.2

Potentiekaart zon Figuur 5.4 toont de totaalkaart van de belemmeringen en de potentieel geschikte ruimte voor zonneenergieopwek (met zonneparken op land). Op de kaarten is onderscheid gemaakt tussen gebieden waar er harde en zachte belemmeringen gelden voor de ontwikkeling van zonneparken. De aanwezige aandachtspunten (of ‘zachte’ belemmeringen) sluiten een realisatie van zonneparken in deze fase niet op voorhand uit. Eventueel is er nader onderzoek en/of een toetsing van de effecten van de zonneparken nodig en/of moet er maatwerk/mitigatie worden toegepast. Dit verschilt per aandachtspunt en kan derhalve leiden tot een ander potentieel. Nadere informatie over de aandachtspunten is terug te vinden in de desbetreffende paragrafen van hoofdstuk 3. Figuur 5.4 Totaalkaart belemmeringen en potentieel kansrijke ruimte voor zonne-energieopwek in gemeente De Wolden.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 58

5.3

Zoekgebieden grootschalige zonneparken Op basis van de potentiekaart zijn een aantal zoekgebieden voor grootschalige (20 – 25 ha) zonneparken aan te wijzen. Zoals vastgesteld in paragraaf 3.4 zullen zoekgebieden voor grootschalige zonne-energieopwek enkel als zodanig worden geselecteerd als deze in de buitengebieden liggen. In de selectie van de gebieden is als uitgangspunt gehanteerd dat de gebieden vrij zijn van gevoelige objecten en dat de afstand tot gevoelige objecten kan worden geminimaliseerd. Het selecteren van de zoekgebieden heeft zo secuur/objectief mogelijk plaatsgevonden, maar er zit toch enige vorm van expert judgement in. Gebieden die in de komende figuur niet zijn opgenomen als zoekgebied kunnen alsnog interessant zijn voor een zonneparkontwikkeling, Figuur 5.5 toont de zoekgebieden en de dichtheid van, en afstand tot geluidsgevoelige objecten. Figuur 5.5 Potentieel kansrijke zoekgebieden voor grootschalige zon ten opzichte van woningdichtheid.

Er zijn in totaal 14 potentieel kansrijke zoekgebieden geselecteerd. Merk op dat de oppervlaktes van de zoekgebieden significant groter zijn dan de beoogde parkoppervlakte van 20 – 25 ha; positionering van de parken over de percelen die deel uitmaken van het zoekgebied is maatwerk, en kan worden afgestemd op bijvoorbeeld minimalisatie van afstanden tot woningen. Deze zoekgebieden zijn geselecteerd op basis van de in paragraaf 3.4 gestelde criteria. De zoekgebieden zijn in Figuur 5.6 op kaart weergegeven. De zoekgebieden bestaan vrijwel geheel uit gronden met enkelbestemming ‘Agrarisch’ (99,4 %).

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 59

In Tabel 5.1 is een overzicht weergegeven van alle ZOEKGEBIEDEN. In dit overzicht is een uitsnede gemaakt van het gebied en is een korte beschrijving gegeven over het zoekgebied. Figuur 5.6 Potentieel kansrijke zoekgebieden grootschalige zonneparken (20 – 25 ha) in gemeente De Wolden.

Tabel 5.1 Overzicht geïdentificeerde potentieel kansrijke zoekgebieden voor grootschalige zonne-energieopwek in de vorm van grootschalige zonneparken (20 – 25 ha).

Zoekgebied

1

Bruto oppervlakte [ha]

Toelichting

276

Een van de meest optimale zoekgebieden qua afstand tot woningen. Bij centralisatie van een zonnepark in dit zoekgebied kan de afstand tot woningen worden beperkt tot ca. 750 – 900 meter.

Luchtfoto

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 60

406

De grootste van de geïdentificeerde zoekgebieden, dat het verst verwijderd ligt van woningen en woonkernen van alle zoekgebieden. Bij centralisatie kan de afstand tot woningen worden beperkt tot ruim 1,3 km. Er zijn geen overige belemmeringen (zoals externe veiligheid of natuur) in de omgeving aanwezig, waardoor dit gebied een grote potentiële kans heeft om geschikt te zijn voor grootschalige zonnevelden.

3

201

Groot agrarisch perceel gelegen tussen de Hesselterdwarsweg, Madeweg en Hesselterweg. Het zoekgebied grenst aan ca. 50 woningen langs de Dokter Larijweg.

4

128

Agrarisch gebied gelegen tussen de kernen Oldenhave, Hees en Ruinen.

73

Combinatie van agrarische percelen ingeklemd tussen Oosteinde, Oldenhave en Ruinerweide.

94

Agrarische percelen ten noordoosten van Ansen, ingeklemd tussen de Madeweg en Noorddijk

2

5

6

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 61

184

Gebied ten oosten van Noordwijk, ten zuiden van Hoge Linthorst en ten westen van de Koekangerweg.

137

Groot perceel in de woningarme omgeving ten westen van buurtschap Sjoert en ten oosten van buurtschap Fort

9

136

Verzameling agrarische percelen ten noorden van Drogteropslagen en ten zuiden van de Linderveldweg

10

100

Verzameling agrarische percelen ten zuidwesten van Veeningen

56

Relatief klein zoekgebied langs de Meeuwenweg en Ommeweg dat wordt doorsneden door een waterweg en een klein bebost perceel

7

8

11

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 62

5.4

12

116

Collectie agrarische percelen aan de rand van de gemeente nabij de Postweg en Pesserveldweg in resp. de buurtschappen Leeuwte en Gijsselte

13

95

Collectie percelen tussen de Wold Aaweg, Koekangerweg en de kern Oosteinde

Potentiekaarten kleinschalige zonneparken Zoals blijkt uit Figuur 5.4, is het potentieel kansrijke gebied voor oprichten van zonneparken binnen de gemeente erg groot. Het aanwijzen van individuele zoekgebieden is daardoor lastig en minder relevant. Binnen de gemeente is een zeer groot deel potentieel geschikt voor een kleinschalig zonnepark, hierdoor zouden er honderden zoekgebieden (van 5-10 ha) aan te wijzen zijn. Beoordeling van potentie van deze zoekgebieden is in alle gevallen maatwerk. In Figuur 5.7 tot Figuur 5.19 wordt per dorpskern weergegeven waar de potentieel kansrijke ruimte ligt voor kleinschalige zonneparken.

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 63

Figuur 5.7 Potentieel kansrijke ruimte voor kleinschalige (5 – 10 ha) zonneparken in Alteveer

Figuur 5.8 Potentieel kansrijke ruimte voor kleinschalige (5 – 10 ha) zonneparken in Ansen

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 64

Figuur 5.9 Potentieel kansrijke ruimte voor kleinschalige (5 – 10 ha) zonneparken in De Wijk

Figuur 5.10 Potentieel kansrijke ruimte voor kleinschalige (5 – 10 ha) zonneparken in Drogteropslagen

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 65

Figuur 5.11 Potentieel kansrijke ruimte voor kleinschalige (5 – 10 ha) zonneparken in Echten

Figuur 5.12 Potentieel kansrijke ruimte voor kleinschalige (5 – 10 ha) zonneparken in Eursinge

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 66

Figuur 5.13 Potentieel kansrijke ruimte voor kleinschalige (5 – 10 ha) zonneparken in Kerkenveld

Figuur 5.14 Potentieel kansrijke ruimte voor kleinschalige (5 – 10 ha) zonneparken in Koekange

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 67

Figuur 5.15 Potentieel kansrijke ruimte voor kleinschalige (5 – 10 ha) zonneparken in Linde

Figuur 5.16 Potentieel kansrijke ruimte voor kleinschalige (5 – 10 ha) zonneparken in Ruinen

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 68

Figuur 5.17 Potentieel kansrijke ruimte voor kleinschalige (5 – 10 ha) zonneparken in Ruinerwold

Figuur 5.18 Potentieel kansrijke ruimte voor kleinschalige (5 – 10 ha) zonneparken in Veeningen

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 69

Figuur 5.19 Potentieel kansrijke ruimte voor kleinschalige (5 – 10 ha) zonneparken in Zuidwolde

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 70

6 Conclusie Binnen gemeente De Wolden zijn er kansrijke gebieden aan te wijzen voor de realisatie van grote moderne windturbines, kleine dorpsturbines, en zowel kleine (5-10 ha) als grote (20-25 ha) zonneparken op land.

6.1

Windenergie Grootschalige windenergie-opwek Voor grote, moderne windturbines hangt de grootte van de potentieel kansrijke ruimte vooral af van de aan te houden afstand tot geluidsgevoelige objecten (i.v.m. hinder door geluid en slagschaduw). In dit rapport is voor het aspect hinder gekeken naar 400, 600 en 800 meter. 

Bij een afstand van 400 meter is de potentieel kansrijke ruimte indicatief in te delen in 9 potentieel kansrijke zoekgebieden, met ruimte voor de opwek van ca. 231-343 MW, of 51-59 turbines.



Bij een afstand van 600 meter zijn er 3 potentieel kansrijke zoekgebieden aan te wijzen, waar in potentie ruimte is voor de opwek van ca. 70-84 MW, of 14 turbines.



Bij afstanden van 800 meter of groter zijn er geen potentieel kansrijke zoekgebieden meer over.

Relevante figuren:  Figuur 4.13 – potentiekaart bij 400 m tot geluidsgevoelige objecten 

Figuur 4.14 – potentiekaart bij 600 m tot geluidsgevoelige objecten

 

Figuur 4.15 – potentiekaart bij 800 m tot geluidsgevoelige objecten Figuur 4.16 – overzicht zoekgebieden bij 400 m tot geluidsgevoelige objecten (dorpsgezicht Ruinerwold gerekend tot ‘Potentieel kansrijk met voorwaarden’)



Figuur 4.17 – overzicht zoekgebieden bij 600 m tot geluidsgevoelige objecten (dorpsgezicht Ruinerwold gerekend tot ‘Potentieel kansrijk met voorwaarden’)

Relevante tabellen: 

Tabel 4.1 – overzicht zoekgebieden bij 400 m tot geluidsgevoelige objecten (dorpsgezicht



Ruinerwold gerekend tot ‘Potentieel kansrijk met voorwaarden’) Tabel 4.2 – overzicht zoekgebieden bij 600 m tot geluidsgevoelige objecten (dorpsgezicht Ruinerwold gerekend tot ‘Potentieel kansrijk met voorwaarden’)

Kleinschalige windenergie-opwek In deze scan is onderzocht waar er in de gemeente potentieel kansrijke ruimte is voor de realisatie van kleinschalige “dorpsturbines” (één per hoofdkern). Uit de analyse blijk dat er voor iedere kern, met uitzondering van Eursinge, potentieel kansrijke ruimte bestaat. Relevante figuren: Figuur 4.19 – potentiekaart totaal Figuur 4.21 tot 4.31 – potentiekaart per dorpskern

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 71

6.2

Zonne-energie Grootschalige zonneparken Voor grootschalige zon hangt de grootte van de potentieel kansrijke ruimte in de grootste mate af van natuur en woningen. Het grootste gedeelte van de gemeentelijke grond is potentieel kansrijk. Binnen deze ruimte zijn er 13 kansrijke zoekgebieden voor grootschalige zonneparken in het agrarische buitengebied geïdentificeerd. De afstand tot woningen is één van de maatgevende factoren geweest bij het opstellen van de zoekgebieden. Kleinschalige zonneparken Ook voor kleinschalige zonneparen rondom de kernen is er voldoende potentieel kansrijke ruimte binnen de gemeente. De kansrijke ruimte is per kern in kaart gebracht. Relevante figuren en tabellen: Figuur 4.23 tot 4.32 – potentiekaart per dorpskern

Verkenning wind- en zonne-energie gemeente De Wolden 723148 | Quickscan | 5.0 | 10-4-2024 Pagina 72