Transcript Gemeenteraad De Wolden 22.06.2023

moeten scheppen dat dit een variant is die redelijk makkelijk te creëren is. En als alternatief een chicane waar iedereen Max Verstappen na kan gaan doen is misschien wel heel geweldig. De voorzitter: Ik zie dat mevrouw Brouwer ook wil reageren. Mevrouw Brouwer-Dekker: Ja voorzitter, want ik ondersteun daarmee wel de oproep van de van de heer Van IJzendoorn want ook wij zien dat je met deze variant toch wel door het Natuurnetwerk Nederland gaat. En dan hoef ik alleen nog maar te denken bijvoorbeeld aan het fietspad wat we over het ecoduct wilden leggen bij Linde, daar was iedereen ook van overtuigd dat kan en nee, maar dat dat is prima, dat ecoduct is breed genoeg en waarom zou daar geen fietspad over kunnen? Het heeft een paar jaar onderzoek opgeleverd, uiteindelijk bleek toch dat het niet kon want er waren gewoon goede alternatieven. En dat is ook met deze situatie weer zo wanneer, je door een Natuurnetwerk Nederland gaat is de kans ontzettend klein dat je dat voor elkaar krijgt omdat er gewoon goede alternatieven naast liggen. De voorzitter: De her Groot. De heer Groot: Ja, en dan is mijn vraag terug aan mevrouw Brouwer eigenlijk, denkt u dat het realiseren van een vrijliggend fietspad in het gedeelte door het Natuurnetwerk Nederland, waar we het dus over hebben, dat dat ook niet te realiseren is? De voorzitter: Mevrouw Brouwer.

Mevrouw Brouwer-Dekker: Hoe bedoelt dat? De voorzitter: De her Groot. De heer Groot: U pleit zelf voor, sorry voorzitter, u pleit net zelf voor een vrijliggend fietspad vanaf de aansluiting tot aan de Wold Aa. Ook daar gaan we door het Natuurnetwerk Nederland. Mevrouw Brouwer-Dekker: Maar wanneer de fietsers van de rijbaan afgehaald worden geeft dat een stukje veiligheid en daar is op dit moment geen alternatief voor. Het alternatief is dan dat je de fietsers weer op de rijbaan laat rijden en dan moet je die afweging maken, wat wil je? Wil je dan een stukje natuur opofferen en dat een stukje veiligheid terugkomt en dat je dan een vrijliggend fietspad hebt? De voorzitter: De heer Groot. De heer Groot: Mevrouw Brouwer benoemt het nou. Offer een stukje natuur op voor een veilige verbinding voor iedereen. De voorzitter: Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer-Dekker: Dan is de vraag van wat vind je een veilige verbinding. Op dit moment is er een gewoon een goede verbinding vanaf de N375 vanaf de Wold Aa richting het noorden, richting Blijdenstein. De voorzitter: Dank u wel. De heer Den Hollander. De heer Den Hollander: Ja, dank voorzitter. Mijn gevoel zegt, en dan verwijs ik heel even naar de presentatie die gehanteerd is tijdens de dialoogbijeenkomst, dat er ook bij het oppakken van een aansluiting na Kraloo

best een aantal varianten te bedenken zijn als het gaat over voor hoe scherp de bocht precies kan en moet zijn. Er zitten een aantal subvarianten in, uit mijn hoofd vier, die allemaal na het stukje Kraloo starten maar die wel verschillende startpunten hebben, die verschillende scherptes in de bocht hebben en ook, dat is waar we eerder op gefocust hebben, maar aan de Westerweiden anders aansluiten. Maar volgens mij zijn daar ook een aantal varianten mogelijk, subvarianten, zullen we ze dan maar even noemen. En dan is het inderdaad, dan kunnen we gewoon dat stuk Natuurnetwerk Nederland gewoon vermijden potentieel. De voorzitter: De heer Van IJzendoorn. De heer Van IJzendoorn: De argumentatie dat de veiligheid vergroot wordt als we rechtlijnig door het Natuurnetwerk heengaan bevreemdt mij ook enigszins, want we even refererend aan de Formule 1 op de rechte stukken wordt het hardst gereden, in de bochten moet men wel afremmen en wordt er dus wat rustiger gereden. Dus het lijkt me juist goed dat daar wat chicanes liggen, zodat het verkeer rustiger moet rijden. Dus ik snap niet helemaal wat verhoogde veiligheid dan is. De voorzitter: U wordt uitgedaagd, mijnheer Groot. De heer Groot: Ja, daar word ik zeker uitgedaagd, dat is wel leuk. Nu wil het geval dat bij een Formule 1-race, in de chicanes, dat er eenrichtingsverkeer is.

Dus mijnheer Van IJzendoorn, ik zou zeggen dat is in dit geval niet aan de orde dus het lijkt mij door de binnenbocht te nemen vanaf bij Kraloo lijkt me niet heel veilig. Maar oké, dat zijn uw woorden dan. En u doet net voorkomen alsof we dus midden door het Natuurnetwerk Noord Nederland heengaan. Nee mijnheer Van IJzendoorn, het enige wat ik vraag is het laatste puntje bij de aansluiting van Kraloo, dat puntje, wat zal het zijn, 5 meter, misschien 10 meter? Net dat puntje naar het gras toe om te zorgen dat de bocht niet te scherp is zodat niet de auto's in de berm belanden, zodat niet de auto's aan de andere kant van de sloot belanden zelfs, maar zorgt ervoor dat dat op een veilige manier kan gebeuren. Ik ben geen expert, dat geef ik onmiddellijk toe, maar als ik de tekeningen zie zoals ze, de varianten zoals ze er staan, dan heb je toch wat meer haakse bochten daar onderin. Het kan toch ook niet zo zijn dat de vrachtwagens die we eigenlijk naar het industrieterrein willen hebben, dat die last gaan krijgen van onze varianten? Dat kan toch ook niet zo zijn? Dus ja, zorg dat er wel de kronkelingen in blijven, maar nee, zorg niet dat het te lastig wordt. De voorzitter: Hoe gaan we dit nou in een goede richting duwen? Even kijken, ik ga toch heel eventjes het heel even kort samenvatten. Even kijken of ik de raad goed heb begrepen.

Op vraag één, waarom is een nieuwe ontsluiting zuidelijk van Ruinerwold wenselijk? Er is daar geen enkele twijfel mogelijk, de hele raad zegt hij is wenselijk, dus dat betekent dat u opdracht gaat geven aan het college om met een aantal varianten op de proppen te komen. De uitgangspunten die daarbij genoemd zijn, die zijn heel duidelijk, die staan ook in stuk en die hoor ik ook echt duidelijk terug van u als raad, de verkeersveiligheid, ik hoor de woningbouw, het bedrijventerrein. Ik hoor als extra aanvulling let ook op een situatie rondom de Kerkweg. Dus ik denk dat de eerste vraag eigenlijk een volmondig ja is, hij is wenselijk en ook het waarom is dacht ik afdoende beantwoord. Bent u dat met mij eens? Kijk. Dan gaan we naar welke variant. Er zijn een aantal varianten besproken en dat is best een lastige denk ik, om hoe gaan we dat nu in de goede richting duwen. Ik denk dat we daar als we trechteren zien dat aansluitend rechtstreeks op de N375, heb ik niet gehoord eigenlijk. Nee, klopt. Hij zit erg tussen de varianten 1 en 2, dus de nieuwe ontsluiting tussen Kraloo en Westerweiden, een aantal fracties hebben daarop aangegeven, het CDA, VVD, PvdA en ChristenUnie eigenlijk ook, met nog een aantal subvarianten heeft u genoemd. En de tweede variant tussen de brug Wold Aa en Westerweiden, daar heb ik een 2A en een 2B genoteerd.

Een 2A die vanuit D66 en GroenLinks is gekomen en een 2B vanuit

Gemeentebelangen. Hoe gaan we dit nu aan het college meegeven? Wilt u nog een voorzetje doen? Mijnheer Groot. De heer Groot: Graag voorzitter. Het is een variant, het ligt heel dicht bij elkaar, ik noem het niet voor niks variant tussen twee en drie in, het is variant 2B en het is niet zo dat wij rigoureus tegen variant 2 of 3 zijn, het is meer om mee te geven richting het college dan, als ik het zo mag verwoorden, let op dat de verkeersveiligheid niet in gevaar raakt daar, met name in de bocht bij Kraloo. Omdat, je hebt een bocht naar rechts en dan gelijk een bocht naar links. Dus ik zei al, ik ben geen expert maar neem dat in ieder geval mee in de afweging bij een variant voor een nieuwe ontsluitingsweg. En misschien moet het dan nog een stukje dichter naar Kraloo of niet, dat weet ik niet maar neem dat in ieder geval mee en dan kijken of die optie van ons, of dat heel onrealistisch is of niet. De voorzitter: Ja, want daar ging eerder de discussie over, over snelheid en toekomstbestendigheid. Misschien moet u zich als raad ook uitspreken van ja, wilt u hoe sneller hoe beter of zegt u van nou als het een twee jaar extra kost en we krijgen dan een toekomstbestendiger tracé, ik gooi hem er maar even in. Mijnheer Groot, ja.

De heer Groot: Doe het vooral gedegen en maak de afweging met de experts samen, met de organisatie, daar zitten de degenen die het, maar neem mee wat hier gezegd is. Ja, voor ons was de N375-variant in welke opzicht ook, is gewoon geen optie. Dus ja, dat wil ik dan wel zeggen. Maar de andere variant, kijk gewoon wat daar mogelijk is, dus ja. En dan snelheid, het mag dan ietsje langer duren, want wij hebben niet het idee dat het echt al heel snel gaat plaatsvinden, het bedrijventerrein is nog niet gerealiseerd, in ieder geval niet dat er al volop gebouwd is. De woningbouw is nog niet gerealiseerd, dus er zijn zelfs de bestemmingsplannen nog niet voor akkoord gegeven, dus dat gaat ook nog even duren. Maar we begrijpen wel het probleem van Blijdenstein, dus daar moet wel iets gebeuren. En het liefst zo snel mogelijk, maar zo snel als kan. De voorzitter: Mevrouw Salomé. Mevrouw Salomé: Kwaliteit, het lijkt mij dat we daarvoor moeten gaan. En wanneer je voor kwaliteit gaat, ga je voor toekomstbestendigheid. En natuurlijk, de situatie bij Blijdenstein, die moet verbeterd worden en dat is een acuut probleem. En wij vinden ook dat daar absoluut iets aan moet worden gedaan.

Maar we zien ook de opties die er dus nu zijn voorgelegd waarbij, u zei de optie naar de N-weg dat daar, wij zien dat eigenlijk als ideaal maar we zien ook dat daar de problemen zijn en kiezen daarom voor een variant waarbij je het niet weggooit. Dus je behoudt de kwaliteit ook voor de toekomst. De voorzitter: Helder. De heer Van IJzendoorn. De heer Van IJzendoorn: Ja, in uw samenvatting heb ik één ding gemist en dat is dat wij met zijn allen wel inzien dat wat we ook kiezen, we waarschijnlijk nog gauw drie, vier jaar verder zijn voordat er echt iets verandert in Blijdenstein. En ik denk in mijn pleidooi duidelijk geweest te zijn, laten we nu al gaan kijken wat we op dit moment kunnen betekenen voor Blijdenstein en dat is in ieder geval zorgen dat het niet op hele korte termijn slechter wordt dan dat het nu al is en liever beter. En dat zou ik graag ook het college mee willen geven, denk ook na over oplossingen die op de hele korte termijn in ieder geval een verbetering opleveren. En een van de voorstellen die ik deed, zorg dat het bedrijventerrein niet te snel uitbreidt zodat die verkeersdrukte niet toeneemt op korte termijn. De voorzitter: De heer Groot.

De heer Groot: Ja mijnheer Van IJzendoorn, we zitten hier in de raad om besluiten te nemen. En nou is dit maar een debat, maar het besluit over de uitbreiding van het industrieterrein is genomen, voor vele ondernemers duurt het al te lang, al veel te lang, dat is ook aangegeven tijdens de behandeling van die uitbreiding. Voor uw fractie misschien niet, maar onze fractie ziet in ieder geval wel het belang van de uitbreiding van het industrieterrein. En dan graag maatregelen nemen in Blijdenstein, ja je kan natuurlijk weer de tijdelijke drempels er neerleggen, maar daar zitten ze ook niet op te wachten. Dus dat is al uitgeprobeerd, toen is er ook duidelijk aangegeven dit is niet de oplossing. Maar de andere variant werd toen uit de doeken gedaan van, volgens mij, voor aanpassingen en het wegbeeld, was volgens mij iets van ook alweer een ton extra. Dus waarom zou je dat dan gaan doen? En ik bedoel de weg versmallen, alleen een fietspad van maken, dat kan ook niet want het is wel een ontsluitingsweg. Dus wat u noemt vind ik niet echt realistisch, maar dat is aan u verder, maar dat lijkt mij niet verstandig in het hele proces. De voorzitter: Die processen lopen ook, denk ik. Ik kijk even naar de heer Den Hollander. De heer Den Hollander: Ja, dank u voorzitter.

Wat mij betreft als het gaat over de derde variant is vrij duidelijk dat een van de belangrijkste belanghebbenden, namelijk de provincie, daar gewoon op dit moment in ieder geval tegen is. Verwijst daar ook heel duidelijk naar het project duurzaam en veilig N375, dus wat mij betreft toekomstbestendigheid en duurzaamheid in de oplossing, honderd procent. Maar we moeten ook realistisch zijn, ik zou me kunnen voorstellen dat we richting een subvariant van twee bijvoorbeeld eens voorzichtig peilen bij Natuurnetwerk Nederland, hoe aannemelijk is het dat we deze aanvraag er doorheen gaan krijgen. Ik weet niet zo goed wat de doorlooptijden zijn, maar mijn gevoel zegt dat we daar best wel snel te horen zouden kunnen krijgen hoe ze daartegenaan kijken. En ik verwacht eerlijk gezegd, maar dan loop ik daar misschien een beetje op vooruit, dat ze niet staan te juichen. Maar dat nog een keer dubbelchecken zodat we dat honderd procent zeker weten, daar zou ik hartstikke mee kunnen leven. De voorzitter: Ik zie een knikkende mijnheer Groot. Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer-Dekker: Ja voorzitter, het CDA gaat ook wel voor kwaliteit, wat mevrouw Salomé ook wel noemde, het is altijd belangrijk om natuurlijk een goede oplossing te krijgen. Maar kijk vooral ook naar wat reëel is, wat praktisch is, gewoon wat realistisch is.

En wij willen toch wel het liefste gaan ook voor een oplossing waar draagvlak voor is. Dus neem de inwoners daarbij mee, die projectgroep. En ga ook geen nutteloze onderzoeken aan, we hebben dat gezien bij, ik kom nog eens een keer terug op ecoduct bij Linde, we hebben daar twee jaar verloren om te kijken of daar een fietspad mogelijk was. Ja, dat vind ik gewoon zonde van de tijd, dat moeten we niet doen. Dan kunnen we hier gewoon de quickscan doen om te kijken van wat zijn daar de mogelijkheden. En als dat geen mogelijkheden geeft, dan willen we niet tot het einde daarmee bezig zijn. Dus wij kiezen voor een praktische, realistische oplossing. De voorzitter: Ik vermoed dat daar de hele raad wel voorstander voor is, zolang die ook maar toekomstbestendig is. Ik kijk eventjes? Ja, oké. Wil er nog iemand het woord voeren? Want ik kijk nog even op het laatste punt, daar heb ik volgens mij, als ik kijk naar de varianten dan hebben we een aantal, kwaliteit heb ik gehoord, verkeersveiligheid, gedegen, kijk nou eerst naar ook kan het überhaupt als er een stukje Natuurnetwerk wordt gebruikt, kan dat überhaupt, zodat ook daarmee varianten al een schifting kennen. De varianten zitten erg tussen, wat ik al net zei tussen 1 en 2 en daar zitten weer wat subvarianten in.

En als ik kijk naar het laatste punt wat is genoemd, als het gaat over de achterblijvende situatie Blijdenstein, daar heb ik een aantal suggesties gehoord, fietsstraten, fietspaden, autoluw maar ga het vooral met initiatiefnemers bespreken, vooral met de mensen daar op het moment dat ook de variant natuurlijk een beetje in beeld is van wat gaat er nou daadwerkelijk gebeuren als ontsluiting. Klopt dat? Gaat uw gang, mijnheer Groot.

De heer Groot: Plus semipermanent, voorzitter graag. Want het is zo'n mooi stukje daar, dus dan zou je, probeer hem toch dat die af en toe open te stellen is voor bijzondere gelegenheden. De voorzitter: Ja, ja, nee dat is duidelijk. Ik kijk even naar de wethouder, vindt u het goed dat we hem nog heel even een stukje laten reageren? Denkt u dat wat u nu vanavond gehoord heeft, dat dat werkbaar is? De heer Turksma: Altijd bereid om helderheid in de zaak te brengen, voorzitter. En of het dan grasfalt moet worden, daar hebben we het misschien op een ander moment nog eens over. Ik wil allereerst niet alleen de complimenten die wij graag in ontvangst hebben genomen voor de snelheid waarbij onze ambtenaren inderdaad hier werk van gemaakt hebben, ik wil ook deze raad complimenteren met de creativiteit. Want u hebt er nog maar zo, als u nog even door was gegaan, nog wel zeven varianten bij kunnen verzinnen. Maar het is natuurlijk wel de bedoeling dat we wat gaan trechteren richting een mogelijke richting En laat ik dan beginnen met de opmerking dat een tracé, hoe mooi ook volgend in het landschap, ik vind dat een hele belangrijk aspect wat u noemt, maar… De voorzitter: Vervolgt u uw betoog. De heer Turksma: Ik had nog wel een ander kaartje ook, maar goed, sorry.

Maar goed om dus het landschap volgend en dan aansluitend op de N375, en mevrouw Salomé met alle respect, maar als u dan denkt dat dat toekomstbestendig is terwijl we geen enkel beeld hebben op dit moment dat de provincie daarin meegaat, ik weet wel, daar zitten straks misschien andere mensen maar daarmee zijn niet gelijk alle discussies anders. U bouwt ook even een brug die dan misschien straks niet echt nodig was geweest. Ik weet ook helemaal niet of dat stuk weg, we hebben er net even gecontroleerd, dat is inderdaad Ruinerwold, maar of die weg zomaar makkelijk is aan te passen Hij heeft ook nog een deel een waterwerende functie, weet ik ook niet. En hoe sluit je dan aan op de bestaande weg en ga je dan voor die tussenperiode, waarbij ik zeg, ik heb er geen enkele reactie gehad dat dat kan, maar al zou het kunnen over een x-aantal jaren, dan is het nog maar de vraag of mensen die slinger willen rijden of dan toch doorrijden via Blijdenstein. Ik vind dat echt geen goede oplossing. De voorzitter: Mijnheer Turksma, ik vroeg alleen, ik hoor hier bijna, maar wilt u inderdaad gewoon reageren of het werkbaar is. De heer Turksma: Ik denk dat dat niet werkbaar is maar de keuze waarbij we met meer of minder flauwe bochten vanuit het bestaande tracé richting de Hoge Akkers gaan, dat dat een goede richting zal zijn en dat we dan ook mee moeten nemen hoe we de fietspaden gaan aanleggen.

En inderdaad hoe we de aansluitingen wel of niet permanent nog toereikend of bereikbaar met klassiekers, ben ik een groot voorstander van zoals u zult begrijpen, dat dat zeker een goede richting is Dus ik zou willen voorstellen om het in die kant te zoeken. Dank u. De voorzitter: Heel mooi, dank u wel. Ik stel voor, als u het daar mee eens bent, dat we het debat afsluiten. Bent u het daarmee eens? Ja mooi. En ik denk dat het een heel nuttig debat, breed is geweest. Er kwamen gaandeweg steeds meer varianten op tafel, even door de bomen het bos nog zien, dat kostte mij even wat moeite maar het is voor u kennelijk allemaal glashelder. We gaan daarmee aan de slag, het college gaat ermee aan de slag moet ik zeggen. Ik denk dat er voldoende richtinggevende uitspraken zijn gedaan en ik hoop dat we spoedig bij u als raad terug kunnen komen, of dat de wethouder bij u als raad terugkomt met een aantal uitgewerkte varianten waarbij, ik wil eigenlijk nog één aanvulling doen, ik neem aan dat u ook enigszins zicht wil hebben op de kosten. Of is dat een blind vlekje? Oké, dan sluit ik daarmee de discussie af. Ik dank alle mensen ook vanuit Blijdenstein en omgeving die vanavond hier zijn aangesloten. Dank ook voor de inspraak.

En wij gaan hiermee aan de slag. Ik schors de vergadering even voor vijftien minuten, tenminste we houden pauze en dan wordt de raadsvergadering geopend. Dank u wel Schorsing 1.

Opening De voorzitter: Met een bescheiden slag van de hamer open ik de raadsvergadering van 22 juni waarop een aantal stukken staan, een van de belangrijkste stukken en ik zie ook de mensen van Financiën al gaan zitten, is de jaarrekening. Welkom, ook mensen die nu net inschakelen thuis om mee te kijken. We hebben berichten van afwezigheid van raadslid De Boer van het CDA en afwezig is wethouder Van Dijk en wethouder Turksma zal vanavond zijn portefeuille waarnemen.

2.

Vaststellen agenda De voorzitter: Dan gaan we naar vaststellen agenda. Heeft u een opmerking over de agenda? Mevrouw Assink. Mevrouw Assink: Voorzitter ik wou een voorstel doen ten aanzien van agendapunt 5, dat is klimaatadaptatiestrategie dat nu als hamerstuk staat geagendeerd. En ik zou willen voorstellen om het agendapunt af te voeren van de agenda en om door te schuiven naar september en dan als bespreekstuk opnieuw te agenderen. En de achtergrond daarbij is dat dit een, in mijn ogen, heel belangrijk onderwerp is, klimaatadaptatie zeer actueel en dat er ook behoorlijk wat financiën mee gemoeid zijn in het raadsvoorstel. En ik vind dat het eigenlijk inhoudelijk en financieel geen recht doet aan de importantie van dit onderwerp om het als hamerstuk vanavond af te doen. En ik kan me voorstellen dat de tijd vanavond te beperkt is om het vanavond als bespreekstuk te behandelen. Dus vandaar mijn voorstel om door te schuiven naar september. En naar ik heb begrepen missen we daarmee geen deadlines of dat we vertragingen in de uitvoering of iets dergelijks veroorzaken. Dus vandaar dat ik denk dat dat verantwoord is. De voorzitter: Even een bevestiging van de portefeuillehouder of we inderdaad geen deadlines missen. Dat klopt, goed. Dan kijk ik even de raad rond want er moeten minimaal twee fracties met dit ordevoorstel meegaan volgens uw Reglement van Orde.

Ja, ja, oké dan besluiten we om agendapunt 5 van de agenda te halen en te verschuiven naar de agenda van september en daar als bespreekstuk te agenderen. Zijn er nog andere opmerkingen naar aanleiding van de agenda of kunnen we hem zo gaan volgen? Goed, dank u wel.

3.

Vaststellen Jaarrekening 2022 De Wolden De voorzitter: Dan gaan we naar het vaststellen van de jaarrekening 2022 in De Wolden. Ter bespreking ligt de jaarrekening voor op grond van de Gemeentewet legt het college elk begrotingsjaar verantwoording af voor het door hun gevoerde bestuur met daarbij de jaarrekening en het jaarverslag. Het voorgestelde besluit is dus het vaststellen van de jaarstukken 2022 en akkoord te gaan, dat is deel twee van besluit, met een aantal voorgestelde bestemmingen. Wie kan ik daarover het woord geven? De heer Van IJzendoorn, mevrouw Salomé, de heer Hulst, mevrouw Brouwer, mevrouw Assink en de heer Benning en de heer Den Hollander, excuses. Ik zou zeggen mijnheer Den Hollander, doet u de aftrap. De heer Den Hollander: Potverdorie, ik dacht ik kruip weg dan mag ik als laatste. Ondertussen voelt het wellicht een beetje als het afspelen van een kapotte langspeelplaat en ja, mijnheer Turksma, ik weet nog wat dat is. Maar toch zou ik willen zeggen bekruipt niet alleen maar, maar overvalt mij ook bij het lezen van deze

jaarrekening weer het gevoel, hoe gaan we hier nou ooit grip op krijgen of houden? En ik denk ook dat opnieuw de tijdslijnen met de accountant spannend waren, dat dat daar zeker niet niet mee te maken heeft. Met het gemeentefonds waarin we volgens mij in ieder geval deze keer vier keer wijzigingen voor onze kiezen krijgen voelt een positief jaarrekeningresultaat eigenlijk misschien helemaal niet eens meer per se honderd procent positief, zit er een soort wrange nasmaak aan. Verder inhoudelijk denk ik dat de jaarstukken over 2022 heel erg een gevoel ademden van een overgangsperiode. Het gaat over het afronden van de vorige periode van het vorige college, het gaat over begin, heel veel, uitvoering van nieuw beleid, er zijn een aantal zaken die we bijvoorbeeld in de afgelopen weken en maanden hebben goedgekeurd en waar we nog op zitten te wachten. Er zijn een aantal zaken waar we echt ook nog op zitten te trappelen die er nog niet in zitten, maar verder staan er behoorlijk wat zaken in die om nieuw beleid gaan, nasleep van covid, onzekerheid in vraag en behoefte op sociaal domein, regeling het sociaal domein, het ravijnjaar wat als een soort zwaard van Damocles boven ons hangt. Ja, het voelt heel erg als een overgangsperiode. Inhoudelijk nogmaals, is wat voor mijn gevoel vooral ook overblijft, naast onzekerheid, een positief rekeningresultaat.

Ik heb inhoudelijk weinig vragen over het stuk, ik kan mij vinden in de voor te stellen bestemmingen van het rekeningresultaat zoals in het voorstel benoemd en zijn blij met het positief rekeningresultaat. We maken ons zorgen om de toekomst, dat wil ik nog gezegd hebben. En gelukkig kunnen wij als gemeente, anders dan andere gemeenten om ons heen, maar überhaupt in Nederland, zeggen dat we een positief resultaat hebben behaald. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Den Hollander. De heer Van IJzendoorn. De heer Van IJzendoorn: Dank, voorzitter. Ja 2022 wordt afgerond met een positief resultaat van ruim 5 miljoen. Moeten we daar nu blij mee zijn, zoals de heer van Hollanders zich ook afvraagt, of moeten we ons zorgen gaan maken? In het rapport van de accountant stond vorig jaar nog dat de gemeente De Wolden een pessimistische manier van begroten heeft en ook dit jaar legt de accountant de vinger op de zere plek, de voorspellende waarde van de begroting is niet adequaat genoeg, de afwijkingen zouden minder groot moeten zijn. Natuurlijk is het prettig als er geen tekorten ontstaan, maar de positieve cijfers die we nu zien zijn wel heel groot. We kunnen ons dan ook de vraag stellen, moet dit positieve saldo niet snel ten goede komen aan onze inwoners? Daar waren de toegekende gelden toch voor bedoeld.

Om de aandacht af te lijden van deze gebrekkige manier van begroten wijst de wethouder met verve het veronderstelde ravijnjaar dat over enkele jaren een heel ander beeld van de financiën zou gaan geven. Hierbij zou ik ook willen merken dat iemand die op de top van een berg staat alles om zich heen als een ravijn ziet. Mogelijk komen er mindere tijden aan, maar nu is het zaak om de ruimte die we hebben aan de inwoners ten goede te laten komen. En dat hoeft helemaal niet met enorme investeringen ingevuld te worden, maar kleine tegemoetkomingen zouden toch wel op hun plaats kunnen zijn. Een deel van de 5 miljoen krijgt in 2023 al een bestemming en dat is prima. Maar waren er niet nog meer mogelijkheden? Ik wil er drie uitlichten. De fractie van GroenLinks is bijvoorbeeld verbaasd om in de jaarcijfers te zien dat de dekking van de afvalstoffenheffing 108 procent is, terwijl dat wettelijk maar 100 procent mag zijn. In de discussie over het beëindigen van het ophalen van het oud papier door verenigingen werd aangegeven dat geen verkapte subsidie aan verenigen gegeven mocht worden vanuit de afvalstoffenheffing. Alle inwoners zouden nu gaan profiteren van de wijziging doordat de heffing verlaagd zou gaan worden. In de begroting van 2023 bleek die heffing echter verhoogd te zijn. Voor de inwoners is dat niet te begrijpen en vergroot het het vertrouwen in de politiek helemaal niet.

Dus misschien hadden we daar wat van het geld in kunnen zetten. Het volgende voorbeeld is, in de voorstellen van het college zien we nu een bedrag van 45.000 euro gereserveerd voor de bibliotheken in Ruinen en Ruinerwold. Voor ons is de vraag, waar is dat bedrag op gebaseerd en zouden we juist voor een voorziening die een centrale rol in de samenleving vervult niet wat meer kunnen uitgeven? In de bibliotheek worden prachtige

activiteiten georganiseerd voor inwoners, laten we de bibliotheken ruimhartiger ondersteunen bij het organiseren van die activiteiten. In de opvang van ontheemden is ook nog wel ruimte voor verbetering. We vangen vanuit de gemeente honderd gasten uit Oekraïne op, dat is heel mooi. Maar er zijn nog zoveel meer mensen die een veilige plek zoeken, de veilige plek die we toch samen moeten kunnen realiseren. Investeren in een gesprek met onze inwoners om de bereidheid om opvang in de directe omgeving te vergroten is noodzakelijk. Onbekend maakt onbemind, ik wil het voorbeeld noemen van het Food-Festival in Ruinen waar onze gasten zijn gaan koken en waar iedereen heel enthousiast was en waar ik denk daar vind je de toenadering. Het beeld van vluchtelingen wordt er niet beter op als we nieuwe opvanglocaties telkens als mogelijk problematisch voor de omgeving zien. Het is een kans om vanuit onze samenleving het naoberschap breder te gaan zien dan onze eigen buurt, maar die ook inzetten voor ontheemden die hier een veilige plek zoeken. Kortom, met enige creativiteit, en die hebben we zeker in De Wolden, moet het toch mogelijk zijn om de inwoners meer te laten profiteren van het begrotingsoverschot. Laten we ons daar samen voor gaan inzetten. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van IJzendoorn. Mevrouw Salomé. Mevrouw Salomé: Bedankt, mevrouw de voorzitter.

Zoals al eerder is geconstateerd sluiten wij 2022 af met de positief resultaat van bijna 5,1 miljoen en na het bestemmen van tien posten van dit positief resultaat gaat ruim 3,3 miljoen naar de algemenere reserves. Dat klinkt positief, alleen er is wel een opmerking bij. 5,1 miljoen is een fors positief saldo, zoals al eerder is opgemerkt. Opmerkelijk is dat het college er niet voor gekozen heeft om de door de accountant geconstateerde lage onderhoudsvoorziening aan te vullen uit dit positieve resultaat. Ik hoor graag wat daar de reden van is geweest. En wij moeten natuurlijk minimaal doen wat nodig is en moeten altijd kijken of er zaken efficiënter kunnen en dit is zeker nodig in de jaren dat het moeilijk is om met de beschikbare middelen uit te komen. Maar we moeten ons ook beseffen dat ten opzichte van andere gemeenten in Nederland en andere gemeenten in Drenthe, gemeente De Wolden op bijna alle kengetallen er beter voorstaat dan de gemiddelde gemeente met een vergelijkbaar aantal inwoners. En dat is mooi. Maar de vraag is wel, kunnen we dan niet wat meer doen? Zoals GroenLinks ook al beaamde. De behoefte ontstaat om meer grip te hebben op de financiën. Een middel hiervoor kan zijn de doelen te stellen aan de netto schuldquote of de solvabiliteitsratio, een lekker struikel woord. Nu hebben wij geen doelen afgesproken anders dan de ondergrens die voor alle gemeenten gelden.

De behoefte na het lezen van de jaarrekening is toch meer grip krijgen en dat sluit aan bij de bevindingen van de accountant. En wij kunnen opmaken uit het accountantsverslag dat er een aantal positieve bevindingen zijn, zoals dat er minder Europese aanbestedingsfouten zijn gemaakt en dat de coördinator van de jaarrekening een positief effect heeft. Dat is verbeterd ten opzichte van vorig jaar. Maar de accountant constateert net als vorig jaar dat er nog steeds een aanzienlijk verschil is tussen het begrote saldo van baten en lasten en het gerealiseerde saldo van baten en lasten, en dit geldt ook op programmaniveau. Dit duidt erop dat de voorspellende waarde van de begroting dus omhoog kan Hoe kijkt de wethouder hiernaar? Hoe denkt u dat de voorspellende waarde van de begroting volgend jaar omhoog kan? Wij kunnen verder instemmen met de jaarrekening 2022. De voorzitter: En ook met de voorstellen rondom de bestemmingsreserves? Mevrouw Salomé: Ja. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Hulst. De heer Hulst: Dank u, voorzitter. Ja, het is inmiddels een goede traditie hier in De Wolden dat de vaststelling van de jaarstukken, dat dat een race tegen de tijd is waarin op het laatste moment allerlei hindernissen nog

weer op de weg worden gegooid waardoor het altijd erg spannend wordt. Dit jaar is daarop geen uitzondering. De constatering is wel dat, zeg twee jaar geleden waren we geloof ik echt in paniek met elkaar op een bepaald moment, moesten nog na het reces terugkomen. Vorig jaar ging het alweer wat beter en dit jaar nog weer wat beter, dus we hebben wel de stijgende lijn te pakken en dat is op zich wel heel mooi. Toch constateert ook de accountant, en dat al een paar keer gezegd hiervoor, dat er bepaalde dingen beter kunnen. Ik ga er ook vanuit dat de organisatie, of eigenlijk het college dit ter harte neemt om eigenlijk het iedere keer beter te gaan doen en dat zien we natuurlijk ook wel terug. En tegelijkertijd is het toch ook wel lastig dat het proces toch iedere keer wat hobbelig verloopt, wat ons betreft. Wel vaker hebben we ook iets gezegd over dat uiteindelijk, als we een begroting opmaken dan hebben we, een klein overschotje verwachten we en aan het eind van het jaar komen er echt wel, best wel hoge bedragen blijven er dan staan. En dan inderdaad zegt de accountant, de voorspellende waarde moet groter worden. En ik snap dat best en dat kun je ook zien, want aan de voordeelkant zit 9 miljoenen en aan de nadeelkant 4 miljoen, dus daar komt dan 5 miljoen uit. Maar eigenlijk zijn die schommelingen nog veel groter als je als je het zo bekijkt, naar de voordelen en de nadelen.

En tegelijkertijd is het ook best wel lastig en dat heeft wat ons betreft vooral te maken met de onzekerheden die er zijn als het gaat om het gemeentefonds. Het is best lastig begroten als je eigenlijk nooit weet wat je vanuit het gemeentefonds kan verwachten. Ik denk dat als daar meer voorspellende waarde uit naar voren komt, dat het ook voor ons makkelijker is om een goede begroting te gaan neerzetten. Want het is eigenlijk een groot zwart gat iedere keer. En nu valt er heel erg mee, dat hebben we ook gezien, maar soms valt het ook tegen, dat weet je eigenlijk maar nooit en dan is het heel lastig begroten op het moment dat je eigenlijk een beetje in het donker loopt wat dat betreft. Dus het zit niet alleen denk ik in onze manier van begroten, en ik weet dat we redelijk voorzichtig begroten en op zich is daar ook niet zoveel mis mee, als je maar wel de dingen doet die je moet doen en volgens mij zijn daar ook niet zozeer het probleem. Alleen het zou wel mooi zijn dat dat eigenlijk begroting en resultaat wat dichter bij elkaar gaat komen. Maar daar hebben we ook nog wat te doen met eigenlijk het landelijke verhaal, wat ons betreft. Ik spreek in ieder geval de hoop en de verwachting uit dat we volgend jaar eigenlijk een race zonder hindernissen gaan lopen met elkaar, dat zou heel fijn zijn.

Het zou ook mooi zijn dat we in die begroting die voorspellende waarde ook wat beter voor elkaar gaan krijgen met elkaar. Dat zou ook heel prettig zijn. En tegelijkertijd, het is ook al eerder gezegd, we staan er als gemeente erg goed voor, het gaat eigenlijk allemaal prima, dus wat dat betreft zijn we ook heel erg tevreden en kunnen wij volledig instemmen met het voorstel zoals het er nu ligt. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hulst. Dan ga ik naar de heer Benning. De heer Benning: Dank u wel, voorzitter. Ja, 5 miljoen positief resultaat, hebben anderen ook al gezegd, moet je daar nou blij mee zijn of moet je daar niet blij mee zijn? Het is altijd blij als je geld overhoudt natuurlijk, maar uiteindelijk hebben we een begrotingsoverschot gepland en eigenlijk zou je dat willen halen, dat is nu door omstandigheden, vooral door het gemeentefonds niet gelukt. Bij elke rapportage was er weer een meevaller uit het gemeentefonds te melden, ik ben aan het optellen geweest maar ik denk volgens mij doe ik iets fout, want anders worden het wel hele grote bedragen. Maar het wordt dan wel moeilijk om grip te krijgen op het begrotingsproces, zoals mijnheer Hulst ook zei. Ook in het sociaal domein was nog minder uitgegeven, 1, 5 miljoen, dat is nu ook een grote post, maar ook in totaal 9 miljoen aan voordeel en 4 miljoen aan nadeel, dus enorme schommelingen weer in de begroting.

Daarom bij de bestuursrapportage hebben we daar ook al een gesprek over gevoerd, of we nu reëel en voorzichtig begroten, maar in ieder geval het moet zo precies mogelijk zegt de accountant hierover, de voorspellende waarde inderdaad, iets over in haar rapport. En als je beter begroot kun je ook beter in control zijn en dat is wat wij uiteindelijk natuurlijk graag willen, want in de jaarrekening staat bij heel veel speerpunten benoemd van het geld is uitgegeven, het geld is uitgegeven. Dat is ook mooi, dat is ook een doel wat wij dan gesteld hebben. Maar er staat eigenlijk nergens

van hebben we dan ook gekregen waar we om gevraagd hebben. Dat zou mooi zijn, dat we daar ook meer informatie over zouden kunnen krijgen. Voorzitter, ook dit jaar weer een goedkeurende verklaring van de accountant met haar opmerkingen over verbeterpunten en over dingen die wel goed gaan. De race tegen de klok met hindernissen en alles maar weer een stroperig proces. En ook nu hebben we pas uiteindelijk de verklaring pas maandag gekregen, de getekende, dus net als in voorgaande jaren. Er zijn zeker verbeterslagen gemaakt, maar voorzitter we hebben nu, dit is het derde jaar, samengewerkt met Deloitte en in de organisatie is een boel gebeurd maar we gaan ervan uit dat het volgend jaar echt beter en sneller kan gaan. Voorzitter, wij stemmen ook in met de punten uit het raadsbesluit, één opmerking daarbij nog, zoals mijn fractie reeds bij de Kadernota heeft gezegd daarover, de 60.000 euro voor de doorontwikkeling integrale ondersteuning aan kinderen en gezinnen, dat we dat kritisch blijven volgen omdat we daar onze vragen nog over hebben. Het resterende bedrag van 3,4 miljoen storten we in de algemene reserve, dat is wat we hebben afgesproken, daar zijn we het ook mee eens. En dan nog even over de financiële kengetallen, dat heeft dan weer direct invloed op onze weerstandsgetrouwe ratio, die stijgt alweer boven de 2.0, we staan allemaal hartstikke goed voor.

Voorzitter dat is, we zijn het eens met het voorstel. Voor zover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Benning. Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer-Dekker: Voorzitter, dank u wel. Er is niets zo structureels als de incidentele meevallers van De Wolden, daar staat onze gemeente om bekend. Jaar op jaar laat de jaarrekeningen flink positieve resultaten zien ten opzichte van de begroting. Het gaat dus goed, zou je kunnen concluderen en dit keer komt er een groot deel van het resultaat uit de hogere bijdrage van het rijk en lagere uitgaven voor beschermd wonen, voornamelijk eenmalige voordelen. We zien het beeld van een groot positief overschot terug bij andere gemeentes, maar ondanks dit grote positieve resultaat blijven de zorgen voor de toekomst en veel gemeenten zien het ravijnjaar 2026 komen en voegen daarom het positieve saldo toe aan de algemene reserve. En zo proberen ze een buffer op te bouwen om straks de eerste tekorten op te vangen. Ook in De Wolden gaat het grootste gedeelte van het overschot naar de algemene reserve. Het andere deel wordt bestemd voor incidentele uitgaven in 2024 of gaat naar speciale bestemmingen. De onderbouwing waarom budget naar die verschillende bestemmingen zou moeten gaan, die was niet altijd snel te vinden. Een deel van die onderbouwing komt terug bij de Kadernota en een deel zit verstopt in de jaarrekening.

We vinden eigenlijk het raadsvoorstel daarom ook wel onder de maat, het kan en het moet beter. De onderbouwingen van de bestemmingen hadden wij in het raadsvoorstel moeten kunnen lezen. Uiteindelijk hebben we alles wel gevonden, maar het kost veel moeite en tijd. De jaarstukken op zich zijn goed leesbaar, beleidsindicatoren zijn bijgewerkt en er wordt uitleg gegeven over de speerpunten en of de doelen gehaald zijn, prima. Dank aan de organisatie voor het werk wat zij hierin hebben gestoken en al met al zijn de jaarstukken een interessant boekwerk geworden waarin heel veel informatie staat. Voor 2022 is het weerstandsratio nu berekend op 1,7 en dat is fors lager dan de 2,9 van een jaar eerder. De reden hiervoor is de toename van de benodigde weerstandscapaciteit met 3,8 miljoen en die is ontstaan doordat de risico's hoger worden ingeschat. Met name de risico's op het gebied van bedrijfsvoering, op het gebied van omzetbelasting en vennootschapsbelasting, de stijgende rentelasten en ook het risico van de verbonden partijen wordt hoger ingeschat. Vorige week hebben we daarom gepleit om grenzen aan die kengetallen te stellen en daarmee ook aan de minimaal benodigde algemene reserve. Hierdoor hou je grip op de financiële situatie van de gemeente.

Wethouder Van Dijk gaf toen aan dat de discussie hierover gevoerd zou worden in de werkgroep Financiën, maar tot mijn verbazing las ik in het laatste verslag van de werkgroep Financiën dan de werkgroep heeft gezegd, of dat wethouder heeft gezegd in de werkgroep, dat het aan de raad is om de hoogte van de algemene reserve te bepalen. Ja, het CDA is het natuurlijk met de werkgroep eens dat de discussie over die minimaal benodigde algemene reserve, dat die in feite thuishoort in de raad. Het voorstel kan je uiteraard wel

voorbereiden met de werkgroep in samenspraak met het college, maar voorzitter Ik kom daar verder volgende week in mijn tweede termijn in Kadernota op terug. Dit jaar is het derde jaar op rij dat het proces om te komen tot de jaarrekening moeizaam verloopt. Aanvankelijk leek het dit jaar beter te gaan tot begin juni de accountant alsnog berichtte dat er extra controles nodig waren. Er zijn gemeenten in Drenthe die de jaarrekening al begin mei gereed hebben. Waarom kan dat niet bij ons in De Wolden? En vrij laat is in het controleproces een fout geconstateerd in de Europese aanbesteding en daardoor kon er pas deze week een controleverklaring worden afgegeven. En daarnaast zijn de verbeteringen mogelijk betreffende de informatie die de gemeentelijke organisatie aanlevert en de bevindingen spitsen zich vooral toe op de regels van de Europese aanbesteding, de grondexploitatie, de voorzieningen en het sociaal domein. Hoe gaat het college ervoor zorgen dat voor de komende jaarrekening de organisatie goed in controle is en dat zaken organisatorisch goed geregeld zijn? Voorzitter samengevat, we zijn kritisch over het raadsvoorstel en de onderbouwing van die speciale bestemmingen en we zijn ook wel best kritisch over het proces om te komen tot die definitieve jaarrekening.

En daarnaast maken we ons zorgen over de toekomst en daarom stemmen we in met het besluit om het grootste deel van het overschot aan de algemene reserve toe te voegen en om de andere delen te benutten voor projecten in 2024. En bij de Kadernota tweede termijn komen we terug op de discussie over de financiële kengetallen. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Brouwer. Mevrouw Assink. Mevrouw Assink: Ja voorzitter, het lijkt wel of allemaal in dezelfde platenzaak zijn geweest als mijnheer Den Hollander want we horen eigenlijk heel veel déjà vu's en kijkend naar mijn eigen bijdrage constateer ik ook zaken die we weleens eerder aan de orde hebben gesteld. Maar ik ga toch een poging wagen om te kijken hoe we verder stappen kunnen maken in het verbeteren van onze jaarstukken. Zoals al gezegd, een financieel jaar dat wordt afgesloten met 5 miljoen in de plus, een comfortabele positie op het eerste gezicht. Enorme swings gedurende het jaar in het verwachte jaarresultaat, werd bij de begroting nog 3 ton overschot verwacht, bij de bestuursrapportage was dat 6 ton en bij de definitieve rekening over 2022 blijkt er 5 miljoen over te zijn. Dat valt te verklaren, anderhalve miljoen lagere uitgaven sociaal domein, 7 ton uit de decembercirculaire, anderhalve miljoen niet gebruikte middelen uit het gemeentefonds.

En dat die impact uit de decembercirculaire als een verrassing kwam en niet eerder inzichtelijk gemaakt kan worden, dat is begrijpelijk. Maar is het hoger uitvallen van de meevallers in het sociaal domein ook zo begrijpelijk? En hoe lang zagen we dit al aankomen? En de reden voor die vraag is, als de impact andersom was geweest, dus bijvoorbeeld het woonplaatsbeginsel was in ons nadeel geweest, dan hadden we dat heel wat minder grappig gevonden. En had dat dan direct onze begroting in gevaar gebracht? Met andere woorden, is onze positie op het tweede gezicht inderdaad zo comfortabel? In de jaarstukken wordt gesteld dat we weer een solide financieel beleid hebben gevoerd. Waar is die bewering op gebaseerd? Wat is de definitie van solide? Beperkt zich dat tot de afspraak alleen structureel geld voor structurele lasten, of is die definitie breder en moeten we aan meer criteria voldoen? Want kijkend naar wat de accountant op dit punt zegt, is die minder enthousiast. De accountant constateert dat er niet alleen een grote afwijking zat in het totale begrotingsoverschot, maar ook in afwijkingen binnen de programma's en dat heeft eigenlijk niks te maken met hoeveel of hoe weinig je uit dat accres krijgt, dan ben je dus niet in control binnen je programma. Dus er is ruimte om de voorspellende waarde van de begroting te verhogen.

De begroting is een belangrijk sturingselement, de onzekerheden in de buitenwereld nemen toe waardoor een stabiele basis en dicht op de financiële bal zitten, nog belangrijker wordt. Wat gaan we doen en wat kunnen we doen om het advies van de accountant om de voorspellende waarde van investeringen en baten en lasten en de uitvoeringskracht dichter bij elkaar te brengen? Hoe gaan we dat handen en te geven, is mijn vraag aan het college. Een andere bevinding van de accountant is dat er veel kennis is weggelekt waardoor er fouten zijn gemaakt in bijvoorbeeld de verantwoording van de

voorzieningen en de organisatie had moeite om op tijd de gevraagde informatie aan te leveren. Verder zijn er tekortkomingen in de IT-omgeving geconstateerd. Ook hier de vraag aan het college, wat is het plan om dit te verbeteren? Wat wel goed te horen is dat de controle in het sociaal domein goed is verlopen en dat de verantwoorde bestedingen aan de zorgaanbieders aansluiten bij de financiële administratie. Dan weer een minder positief punt is dat er ook dit jaar een onrechtmatigheid is geconstateerd ten aanzien van de Europese aanbesteding. Dan maakt de accountant nog een opmerking over de weerstandscapaciteit die is afgenomen. In de jaarstukken zien we dat het begrotingsoverschot op de exploitatie wordt meegenomen in onze berekening van de structurele weerstandscapaciteit. Dat mag volgens de provincie niet. Waarom doen we dat dan? In mijn bijdrage vorige week bij de behandeling van de Kadernota heb ik benadrukt dat we beter inzichtelijk moeten maken wat de effecten zijn van ons beleid. Alleen als we effecten kunnen zien weten we of we met de juiste dingen bezig zijn. De verantwoording beperkt zich in deze jaarstukken tot een opsomming van activiteiten. Een voorbeeld het ja-tenzij-principe, daar wordt gemeld het budget van 60.000 euro is volledig benut. Nou, dat is op zich geen prestatie.

Maar de vraag is, wat heeft het opgeleverd? We kunnen nu niet controleren of het geld doelmatig is besteed. Dus een toevoeging in de trend van, ja-tenzij, het programma, dit heeft bijvoorbeeld tien vergunningen opgeleverd waardoor er in 2022 een x-aantal huizen zijn gebouwd, dat biedt veel meer inzicht in de resultaten. Nog een reden om niet uitzinnig te worden over het overschot van 5 miljoen is dat er nog verrassingen in de pijplijn zitten. Tussen neus en lippen wordt er onder het kopje Gebouwen Beheersplan gemeld dat het onderhoud gebouwen 25 procent duurder zal worden. Een paar van die grapjes en ons overschot is snel verdampt. Voorzitter, begrijp me goed, ik ben heel blij dat we een voordelig saldo hebben maar de achtergrond waardoor we dat voordelig saldo hebben en wat de komende jaren voor ons in petto hebben, dat maakt dat ik nog niet uitzinnig ben. Dan, als u mij toestaat, een drietal toch wat financieel-technische vragen. Ik heb een aantal technische vragen ingediend waar ik ook antwoord op heb gehad maar die toch aanleiding geven voor een verdere verdiepingsvraag om mij ook in staat te stellen om antwoord te kunnen geven of ik het eens ben met de besteding van het overschot.

Het eerste punt is meer een opmerking, in het beheerprogramma Groen was sprake van een overschrijding van 5 ton volgens de jaarstukken, maar navraag leverde op dat er in plaats van 3 ton begroot 8 ton had moeten staan en dat we dus helemaal geen overschrijding van het budget hadden. Graag aandacht voor de zorgvuldigheid bij de volgende jaarstukken, want dit zijn te grote fouten of verdiepingen. Dan een inhoudelijke vraag, ik had de vraag gesteld waarom er zowel in 2021 als in 2022 zo'n groot verschil zit in de begrote en de werkelijke netto schuldquote. In 2022 is dat een verschil van 60 procent tussen wat begroot is en gerealiseerd en dat dat zegt iets over je uitgevoerde investeringen. Het antwoord op die vraag was dat de begrote investeringen niet allemaal worden gerealiseerd. Dan is mijn vraag aan de wethouder, betekent dat dat we dood geld op de planken hebben? En ik wil graag een toezegging vragen om een overzicht krijgen van de geplande en de gerealiseerde investeringen, dat is ook een vraag die ik gesteld heb bij de Kadernota, zodat we kunnen zien waar en hoeveel we achterlopen op de planning. En dan de laatste vraag voorzitter, dat betreft het Huus veur Sport en Cultuur. In de begroting 2022 zijn de kapitaallasten opgenomen voor Huus veur Sport en Cultuur, maar we wisten dat de bouw in 2023 zou starten.

Waarom is dat dan opgenomen in 22? Het antwoord hierop was dat bij de besluitvorming over het krediet besloten is dat de kapitaallasten opgenomen worden in de begroting. Deze vallen nu vrij over 2022 en er wordt voorgesteld dit bedrag te storten in de dekkingsreserve voor de exploitatielasten. Maar voorzitter, als wij besluiten om kapitaallasten op te nemen in een begroting, dan hoort dat toch in te gaan in het jaar dat je start met je investering, dus 2023? En door deze al in 2022 te laten starten, hebben we dan eigenlijk niet een voorschot ingebouwd om daar de reserve mee te vullen? En als dat zo is, zijn we hier dan creatief aan het boekenhouden? Op die vragen zou ik graag nog antwoord willen hebben om in tweede termijn te kunnen melden of ik kan instemmen met de jaarstukken. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Assink. Ik hoop dat gaat lukken, ook met technische vragen die u stelt. Maar ik geef het woord aan de heer Turksma en daarna ook zijn er nog een paar vragen aan andere portefeuillehouders. Gaat uw gang. De heer Turksma: Voorzitter, dank u wel. Aan creativiteit geen gebrek zou ik zeggen, maar laat ik eerst een paar algemene opmerkingen maken. Ik merk eigenlijk met uitzondering van de fractie van Partij van de Arbeid dat in principe de raad kan instemmen met de stukken en ook met de bestemming, maar dat er wel wat zorgen zijn over een aantal aspecten, waaronder de sterke wisselingen door het jaar heen van de middelen die we krijgen van het rijk en dat dat dus ook de voorspelbaarheid onder druk zet. En dat is ook een opmerking die de accountant terecht maakt. Nou zouden we natuurlijk kunnen zeggen van als we dan zo slecht kunnen voorspellen, dan zal het met dat ravijnjaar ook wel een beetje meevallen, maar toch gaan we die richting niet op omdat de slechte voorspelbaarheid gewoon te maken heeft met de structuur van bekostiging waar het rijk voor heeft gekozen. En die overigens, in tegenstelling tot een opmerking van ik meen dat die van de heer Den Hollander was, alle gemeenten hebben op dit moment een ontzettend voordeel in hun accres die vanuit het rijk kwam en dat loopt bij sommige gemeenten echt fors in de papieren.

Dus we zouden allemaal de vlag uit kunnen hangen en toch doen we dat niet, omdat we wel degelijk bang zijn dat de voorspelde lagere, of kortingen op de financiering van de gemeenten vooralsnog door het rijk niet zijn teruggedraaid. Ook minister Bruins Slot zei bij het VNG-congres dat ze er oog voor heeft, maar het is nog niet zo dat de koude wind uit het noorden wat dat betreft niet opsteekt. En de reden waarom we dat ook in die meerjarenbegroting toch hebben doorgezet is omdat we met zijn allen hebben gezegd vanuit de VNG, ja maar dat kan gewoon niet. Gaat u dan maar zeggen wat we dan niet meer moeten doen. Want voor je het weet gaan wij overal de kaasschaaf overheen halen en dat is ook niet de bedoeling. Dus er zal nog een hele pittige discussie volgen tussen VNG en rijk over hoe in de meerjaren, vooral de jaren na 25, de financiering van de gemeenten, met zijn allen, anders zal moeten als dat het rijk in beeld heeft. Dat even voorafgaand. Dan heeft de heer Den Hollander het over een kapotte langspeelplaat, ik kan hem wijzen op het feit dat een langspeelplaat twee zijden heeft en meestal is de achterkant niet alleen met andere muziek, maar vaak ook dan weer zonder die krassen, dus laten we dat nog eens proberen.

Maar ik heb wel aangegeven, het feit dat we zo ontzettend met die wisselingen te maken hebben heeft gewoon te maken met de structuur van het gemeentefonds en de diverse circulaires die nou eenmaal net zo verassend bij ons binnenkomen als bij u en bij de accountant. Dus zolang die financieringsstructuur niet wordt veranderd zal die verrassing ook nog wel even blijven. Verder hebben we natuurlijk een mooi positief resultaat gehad, u zei anders dan in andere gemeenten, dat is dus niet zo, alle gemeenten hebben diezelfde voordelen gehad en dat geeft dus ook maar weer aan dat het niet per se ligt aan onze manier van begroten. De heer Van IJzendoorn zei leuk, die 5 miljoen extra. Moet je je zorgen maken? De voorspellende waarde gaf u ook al aan. Het saldo zal ten goede moeten komen aan onze inwoners. Daar gaat u toch over? U bent de vertegenwoordiging van onze inwoners dus ik denk ook even inhakend op een ander aspect al later genoemd van ik meen van mevrouw Brouwer van het CDA, moeten we niet met die ratio’s politiek aan het werk gaan van tot waar willen we zakken, c.q. willen we stijgen en hoeveel van die financiële ruimte is er dan dus in feite beschikbaar om daar goede dingen voor te doen voor onze inwoners? Dat vind ik, en dat vond ik al heel lang, bij uitstek een discussie die in de raad thuishoort, dus ik zou zeggen nodig u zelf uit om die discussie op gang te brengen.

U zei ook nog dat vanuit de top van een berg alles een ravijn is, maar ik kom zover niet het buitenland in dus ik moet die even voor uw rekening laten. U gaf een opmerking over de dekking afvalstoffenheffing 108 procent en dat mag niet. Die schuif ik graag even terug naar achteren, want ik beschouw hem een beetje als een technische vraag, kom daar graag even schriftelijk op terug of dat binnen de marges valt of niet, kan ik u op dit moment niet zeggen. En als u zegt er moet meer gereserveerd worden voor de bibliotheken, volgens mij hebben we nog een Kadernota af te tikken volgende week dus als u daar andere bedragen wil zien dan kunt u daar altijd een voorstel voor doen. Mevrouw Salomé

van D66, grote lijnen akkoord, u vraagt alleen een niet voor een aanvulling voor de lage onderhoudsvoorzieningen. Wij zijn nog met de kapitaalgoederen bezig en daar wordt een hele nota voor ontwikkeld omdat we daar ook tegenwoordig voor verplicht worden om dat als gemeente beter in kaart te hebben. En als je dat beter in kaart hebt, dan kun je ook kijken van wat is de staat van het onderhoud en wat moet je dan feitelijk doen. Dus ik verwacht dat daar nog wel een voorstel komt richting u raad en dan kunnen we ook wel weer schrikken denk ik, want dat gaat meestal over forse bedragen. U maakte nog een opmerking over de bevindingen, de positieve bevindingen van de accountant. Ik vind dat heel goed dat u dat ook ziet, ik geloof dat de heer Hulst dat ook zei, want wij komen wel van een heel end weg. Ik heb het even laten uitzoeken, maar wij hadden in 2020 wel een goedkeurende verklaring, maar toen waren met zijn allen teruggekomen van een kampeervakantie, want dat is op het nippertje gehaald, de heer Hulst refereerde daar nog aan. In 21 hadden we een verklaring met een oordeel van beperking over de rechtmatigheid en we hebben nu gewoon een goedkeurende verklaring, zij het dat er inderdaad nog wel wat vragen waren.

Daar zitten verbeteringen in, dat betekent niet dat we daarmee rond zijn, maar we moeten wel stellen dat de organisatie het aanzienlijk beter voor de bril heeft dan dat het ooit was. Dat wordt ook geconstateerd door de accountant en vervolgens zegt de accountant, maar ik had nog een paar dingen op mijn lijstje staan en die moet je ook aanpakken. En die worden ook aangepakt. De heer Hulst van de VVD, race tegen tijd, heb ik het al over gehad, stijgende lijn, netto schommelingen zijn hoger, voorspellende waarde mag beter worden. Ja, laten we proberen dat het rijk ons daarbij helpt. De heer Benning van Gemeentebelangen met steeds weer meevallers is het is best wel moeilijk om grip te krijgen. Dat vinden wij ook en nogmaals, zolang dat niet verandert zal dat wel zo doorgaan. Zolang het dan alleen maar in de plus is vind ik het dan eigenlijk niet zo erg als dat het in de min gaat. Anderhalve miljoen voordeel op het sociaal domein, het is ook al door anderen genoemd, hadden we dat niet eerder kunnen zien? Nee.

En misschien hebben het ook nog wel weer niet helemaal goed gezien, maar daar kom ik op een ander moment op terug want dit zijn van die … Dit beschermd wonen wordt door Assen geregeld voor onze gemeente en Assen geeft aan, de stand wordt ongeveer zoveel, oh het wordt ietsje minder, het wordt ietsje meer en ik heb laatst een verontrustend bericht gekregen dat het toch weer anders is dan die anderhalve miljoen, dat halen we niet helemaal uit dat dossier, maar het grootste deel. En toen heb ik gezegd, nou geloof ik je niet meer, ga het me nou maar eens uitleggen. En ik heb al eens eerder gezegd met mavo-4 heb je niet veel bagage in huis, dus ze zijn gewaarschuwd. Maar ik denk dat we daar nog wel op terug moeten komen. Maar nogmaals, dat zijn soms berichten die je pas heel laat binnenkrijgt en die je dan op die manier pas kan verwerken. U wilt 60.000 euro doorontwikkeling, dat is voor twee jaar hè? Ik maakte vorige keer even een spraakverwarring met mevrouw Assink, maar dat is twee keer 30.000 euro voor die pilot. Die gaat u kritisch volgen, dat is hartstikke goed want daar is een pilot ook voor bedoeld, want die zit helemaal in de lijn van prima idee, laat het maar zien. Werkt het wel, kunnen we er lopend beleid van maken, werkt het niet, stoppen we ermee.

Dus wat dat betreft denk ik dat we daar over die twee jaar, en misschien nog wel een keer tussentijds, eens goed naar moeten gaan kijken. Mevrouw Brouwer van het CDA, incidentele meevallers die u structureel noemt. Ik wou dat het waar was maar ik ben bang dat dat toch niet het geval is. Ze zijn altijd incidenteel maar ze zijn eigenlijk de afgelopen jaren steeds meegevallen, ik zei het al eerder. Zorg voor de toekomst, zeker, ravijnjaar, vooralsnog komt hij er gewoon aan. U zegt dat een deel van de incidentele uitgaven 24, de onderbouwing niet altijd snel te vinden is. Volgens mij komt het ook een beetje overeen met de opmerking die mevrouw Assink maakte van ja, we krijgen wel heel veel informatie maar hoe zit dat nou met wat heb je nou begroot en wat hebben we er nou voor gekregen, als ik het zo een beetje mag vertalen. Dat is best wel ingewikkeld, het zal er ongetwijfeld instaan maar als u mij vraagt zeg even waar precies, dan is dat best moeilijk. Dus als ik deze opmerking even mee mag nemen van wij gaan dat inzichtelijk maken, ik zie dat eigenlijk als een als een signaal naar de hele raad toe omdat ik denk dat elke fractie wel zou willen weten, hoe zit nou dat verschil van je hebt zoveel begroot en je hebt opeens minder geld uitgegeven, wat heb je dan niet gedaan? Of was het goedkoper? Dat zou ook kunnen. Dus als ik daarmee de toezegging

doe dat we met die informatie aankomen, dan weet ik niet of die van de week nog komt, maar dan krijgt u die wel. En ik denk dat het dan goed is om dat dan misschien voor de toekomst eigenlijk steeds te doen, als die afwijkingen zo groot zijn. Als ze natuurlijk niet zo groot zijn, dan weet je wat je daarvoor hebt gehad. Inschatten lagere weerstandsratio, daar heeft u gelijk in. Stel grens aan kengetallen, heb ik het al over gehad met u, dat hoort in feite thuis bij de raad. Proces verloopt weer moeizaam, ik heb net gezegd, mevrouw Brouwer het mag ook wat positiever en we gaan echt de goede kant op. U kunt na volgende week op vakantie, want dan hebben we in ieder geval de stukken achter de rug. Maar nogmaals, we zijn er nog niet. En inderdaad, een fout in de Europese aanbesteding, klopt. Mevrouw Assink van de Partij van de Arbeid, enorme swings hebben we het al over gehad. Hoge meevaller in het sociaal domein, ik heb er al een kleine waarschuwing bij gegeven maar dat was inderdaad laat bekend en dat die nog weer anders is was nog weer later bekend. Anders hadden we dat meegenomen in de stukken. Is de begroting gelijk in gevaar? Volgens mij niet want we staan er financieel gewoon goed en degelijk voor.

Maar als u zegt van wat is solide? Alleen structureel wordt met structureel gedekt, ja dat dat vind ik een discussie die moeite waard is om nog een keer in zijn algemeenheid te voeren. Misschien is dat ook iets voor de financiële werkgroep om op dat punt nog eens te gaan kijken van vinden we dat nou solide. Mevrouw Assink: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Assink. Mevrouw Assink: Daar zou ik graag even op willen reageren. Het is een stelling van het college, we voeren hier solide financieel beleid, dan is het niet aan de financiële werkgroep om uit te leggen wat dat is. Het college maakt hier een heel duidelijk statement en waar is dat op gebaseerd? De voorzitter: De heer Turksma. De heer Turksma: Dan stel ik voor dat het college in de financiële werkgroep dat nog eens een keer helder neerzet en dan kan dat een punt van discussie worden. Begroting sturend document, dat klopt dus daarom moet je ook proberen om hem zo voorspellend, goed en mogelijk te maken. Controle op sociaal domein kan beter, inderdaad dat is een van die verbeterpunten die we ook hebben kunnen realiseren. Dan zegt u, er zijn nog verrassingen, 25 procent duurder beheer gebouwen. Ja, daar zijn we nog mee bezig maar dat zal zeker wel iets gaan betekenen voor de toekomst. Dan had u drie vragen. Aandacht voor die fout in dat beheerprogramma Groen, die neem ik graag mee.