Transcript gemeenteraad 30 maart 2022

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DE WOLDEN d.d. 30 maart 2022

1.

Opening De voorzitter: Goedenavond. Wat een mooi gevulde tribune en daarmee open ik de vergadering. Deze hele speciale raadsvergadering van 30 maart, een raadsvergadering waarin we de nieuwe gemeenteraad gaan beëdigen, want ze zijn formeel sinds vannacht al in functie, dat weten misschien sommigen niet of beseffen ze zich niet, maar dat is wel een feit. Ik heet het publiek van harte welkom, zowel op de tribune als thuis en ook natuurlijk alle familie en kinderen die mee zijn gekomen om mee te kijken naar deze bijzondere vergadering en een bijzonder welkom wil ik ook hier vandaan geven aan Roelof Pieter Koning, onze nieuwe gemeentesecretaris per 1 mei en misschien wel goed, Roelof Pieter, als je even op gaat staan, dan weet ook meteen iedereen wie … Van harte welkom in De Wolden. Fijn dat je er ook bij kon zijn vanavond en dan ga ik direct over naar agendapunt 2, het vaststellen van de agenda.

2.

Vaststelling agenda De voorzitter: Er ligt een interessante agenda. Zoals gezegd, we gaan de nieuwe gemeenteraad beëdigen. De verkiezingsuitslag gaan we duiden. We krijgen verslag van de formateur, van de informateur, sorry. Ook over het raadsbreed programma en er ligt ook al een voorstel voor collegevorming. Dus het wordt een hele leuke en enerverende avond, maar ook wel daarmee een hele bijzondere avond. Kan ik daarmee de agenda vaststellen? Oké, dan is de agenda vastgesteld en gaan we naar beëdiging van de nieuwe raad.

3.

Beëdiging nieuwe raad De voorzitter: En de nieuwe raad zal ik eerst een aantal woorden toespreken. Geachte raad, beste raadsleden. Kandidaat-raadsleden, ik weet eigenlijk niet precies hoe ik het moet noemen, maar dat weet Mark misschien wel. Ik zie hem al kritisch kijken. Want in feite zijn jullie sinds vannacht al in functie. Een prachtige dag voor de democratie, ofwel in het nieuw Grieks, ja, ja, daar komt toch nog een beetje vanuit mijn eigenlijke studie van pas, de dimokratia. Uit het klassiek Grieks vertaald demos, volk en kratein, heersen. Dus letterlijk heerschappij van het volk en het volk bepaalt de richting. Het is onze bestuursvorm waarin de wil van de burger de bron is van legitieme machtsuitoefening. Meer dan ooit vraag ik u daar wel even bij stil te staan en dat even diep te laten doorklinken in u en te doorvoelen wat dit betekent. Meer dan ooit, omdat hier niet ver vandaan in Europa, in Oekraïne, een oorlog heerst. Het parlement in Oekraïne houdt ons dagelijks een spiegel voor. Al is het maar om het belang van de democratie te duiden. Voor de meesten van ons zo’n meest nabije oorlog in ons leven gaat niet over stukken land of wraak nemen. In essentie gaat het om vrijheid, het recht om je land zo in te richten zoals je dat in een democratische rechtsvorm hebt bepaald.

In onze democratie kan in vrijheid gedacht worden, in vrijheid gesproken worden en in vrijheid gekozen worden en in onze gemeentelijke democratie heeft de kiezer bepaald op 16 mei dat u hen de komende vier jaar zult vertegenwoordigen … Ik zei … 16 maart, sorry ja. Ik ga hem opnieuw doen. En in onze gemeentelijke democratie heeft de kiezer bepaald op 16 maart dat u hen de komende vier jaar zult vertegenwoordigen in de gemeenteraad. U bepaalt namens hen de richting in de gemeente De Wolden en dat is een hele belangrijke taak. Een eervolle taak. Een taak die u met trots mag uitvoeren en waarbij een aantal kernwaarden de basis zijn van uw optreden. Allereerst natuurlijk luisteren. Luisteren naar de stem van de samenleving en die stem klinkt hier in de raadzaal de komende jaren uit uw mond. Iedere dialoog begint met luisteren. Ook in de raad en ook daarbuiten en ik ben heel blij met de manier van functioneren van deze raad. Het geeft alle vertrouwen om op een goede manier

verder samen te kunnen werken. Er ligt hier in De Wolden een stevige politieke basis. Een raad die in de zaal tijdens de vergadering scherp met elkaar debatteert en buiten de zaal als vrienden met elkaar omgaat. Sterk op de inhoud en zacht op de relatie. Het systeem van besluitvorming is het Drie De Wolden en zo werkt deze raad al vijf jaar en het bevalt de inwoners en raadsleden heel goed. Anders dan in veel andere gemeenten gaan wij eerst de dialoog aan met onze inwoners als gemeenteraad, dan volgt het debat en tenslotte the decision, het besluit. De raad koos vier jaar geleden voor een raadsprogramma en wil dat eigenlijk ook dit de basis is voor de komende vier jaar. Een degelijke keuze, maar daarover praat u straks. U besloot om uzelf weer of voor de eerste keer kandidaat te stellen als raadslid en daar heeft u ongetwijfeld goed over nagedacht. Over de verantwoordelijkheid die daarmee gepaard gaat en over de integriteit die daaraan verbonden is. Over de investering aan tijd die dit vergt en tenslotte over hoe je met beide benen in de samenleving staat. Tussen en naast de inwoners en ondernemers in de gemeente De Wolden en het bestuur. Er wordt van u integriteit verwacht. Dat is het kernwoord van uw optreden. Een misschien wat lastig te duiden begrip.

Als ik er een paar elementen mag noemen gaat het over eerlijk, open, transparant, niet omkoopbaar, intrinsieke betrouwbaarheid en geen verborgen agenda. Het vraagt om blijvende alertheid. Onszelf regelmatig de vraag stellen kan ik het uitleggen, aan mezelf en aan de mensen om mij heen? Kan ik mijn standpunt, gedrag en woorden uitleggen aan de mensen die mij gekozen hebben, aan de inwoners van de gemeente De Wolden? Kan ik steeds oprecht en eerlijk ja zeggen op die vraag? Het blijft een heel belangrijk aandachtspunt voor de hele organisatie, raad, college en ambtenaren. Heb het er met elkaar over, spreek elkaar erop aan en schroom niet om bij twijfelgevallen hulp in te roepen. Bijvoorbeeld van de griffier of van mij, uw voorzitter de burgemeester. Doe een beroep op mij. Als we ons raadswerk belangrijk vinden dan staat integer handelen op nummer één. Het vraagt om verantwoordelijk optreden. Vanaf vandaag bent u natuurlijk nog steeds gisteren was, maar vanaf vandaag bent u ook volksvertegenwoordiger. Als raadslid is zichtbaar wat u doet. Alle raadsvergaderingen zijn openbaar. Zij worden via internet uitgezonden en zijn terug te kijken. U bent een voorbeeld in uw optreden. Het niveau van discussie in de samenleving begint hier in de raadszaal en u bent het aansprekend voorbeeld. Als persoon en in functie. Die twee zijn zelden te scheiden.

Wellicht voor u, maar veelal niet voor de inwoners en ook niet voor de media. U werkt niet vanuit een glazen kooi. Wat u doet is juist omgeven door transparantie. Een kooi zou betekenen dat u vastzit en dat is niet zo. U staat juist midden in die samenleving. U wordt gezien en dat schept verantwoordelijkheid en die verantwoordelijkheid bent u bereid te nemen en dat verdient respect. Landelijk was het opkomstpercentage bij de gemeenteraadsverkiezingen iets meer dan 50 procent, maar in De Wolden gingen meer dan zestig procent, om precies te zijn 61,08 procent, van de kiesgerechtigden naar de stembus en dat toont betrokkenheid van onze inwoners bij onze gemeente, bij u, de volksvertegenwoordiging. Hoe kunnen we het vertrouwen in de overheid samen verder vergroten? Hoe kunnen we mensen het belang van onze democratie doen beseffen? Dat kan alleen door een goede verbinding met de samenleving en dat is exact onze opdracht en vanavond begint deze opdracht. Ik wens u daarbij heel veel succes en vooral heel veel plezier. Ik verheug me als voorzitter van deze nieuwe gemeenteraad op onze vruchtbare samenwerking en dan wil ik nu graag overgaan tot het afleggen van de eed of de belofte.

U belooft, de niet-christelijke versie, of zweert, de christelijke variant, dat u trouw zult zijn aan de grondwet en alle plichten als lid van de raad naar eer en geweten zult vervullen en u belooft of zweert dat u om raadslid te worden geen geeft of gunst heeft beloofd of aangenomen en u doet dit ten overstaan van degenen door wie u gekozen bent, de inwoners van de gemeente De Wolden, in alle openbaarheid en transparantie. Zij mogen u houden aan uw eed of belofte en ik zal u allemaal één voor één uur naar voren roepen en ik begreep dat we ook een microfoon krijgen en zal de eed of belofte voorlezen. En als eerste vraag ik naar voren mevrouw Vrielink-Linthorst. Ik zal zo de rij afgaan en dan zo. Iedereen moet even gaan staan. Je mag voor de microfoon. En ik ga ook bij iedereen de verklaring of de belofte voorlezen. Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik

verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw Vrielink-Linthorst: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. De heer Gerbrand Gol. Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Gol: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. De heer Harold Benning. Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Benning: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Gerrie Hempen. Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw Hempen: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u. De heer Egbert van Dijk. Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Van Dijk: Dat verklaar en beloof ik.

De voorzitter: Dank u. Mevrouw Tamara de Boer-Overbeek. En nu heeft ook de verklaring en de belofte. Klopt. Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb

aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw De Boer-Overbeek: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Karin Brouwer-Dekker. U heeft de eed. Ik zweer dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw Brouwer: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. De heer Koop Drost. En u legt ook de eed af. Ik zweer dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Drost: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. De heer Mark Turksma. Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Turksma: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. De heer Brouwer, Ronald Brouwer. De eed. Let op, daar gaat ie. Ik zweer dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen.

De heer Brouwer: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank je wel. Mevrouw Haanstra, Petra Haanstra. Verklaring, hè. Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen.

Mevrouw Haanstra: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. De heer Pieter Groot. Ik zweer dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Groot: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. De heer Riny Jansen. Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Jansen: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Mevrouw Hilda Mulder.

Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw Mulder: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. De heer Marcel Hulst. Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Hulst: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Eline Kippers-van Lint.

Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gunst of gift, gift of gunst, andersom moet ie, heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw Kippers-van Lint: Dat verklaar en beloof ik

De voorzitter: Dank u wel. De heer Henk van IJzendoorn. Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Van IJzendoorn: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. De heer Corné den Hollander. De eed legt u af. Ik zweer dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Den Hollander: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. De heer Albert Haar.

Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch onmiddellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch onmiddellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Haar: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Mag ik dan de raad, zojuist geïnstalleerd, u allemaal van harte feliciteren. Ik zie uit naar samenwerking en ik denk dat een applaus op zijn plek is. Ik schors de vergadering voor tien minuten. U kunt dan elkaar feliciteren en ik begreep dat we ook nog een foto moesten maken zo meteen. In het midden. Ja hoor, weer een foto maken. De nieuwe raad. Ja, hebben we het meteen op de foto. Ik heropen de vergadering en dan is het eerstvolgende agendapunt dat we een debat voeren over de verkiezingsuitslag. 4.

Debat over de verkiezingsuitslag De voorzitter: Wie kan ik daarvoor het woord geven? Gerrie Hempen, Karin Brouwer, Mark. … Helder. Deze kant, Eline Kippers. Corné? ‘…’. Nee. Albert. Nee. Oké. Ik geef eerst het woord aan mevrouw Hempen. Mevrouw Hempen: Dank u wel, voorzitter. Het was een hele bijzondere avond vanavond. Ik mocht weer voor het eerst sinds lange tijd in elk geval de presentielijst voor de raad tekenen. Was voor mij in elk geval een bijzonder momentje en ik denk voor nog twee anderen hier. De verkiezingen. Maandag 14, dinsdag 15 en woensdag 16 maart komt er een eind aan een leuke, maar intensieve campagnetijd van vier jaar. Om negen uur werden de stembussen geleegd en de stemmen geteld. Er volgt een ontzettend spannende uitslagenavond. Echter, niet iedereen ging met hetzelfde gevoel naar huis. Nu wil ik de griffie, burgemeester en organisatie wel alvast bedanken voor deze leuke en goed georganiseerde avond, maar dat zou niet netjes zijn, want het allereerste bedankje moet natuurlijk gaan naar al die mensen die de tijd, maar vooral ook hun verantwoordelijkheid hebben genomen om te stemmen en dan bedoel ik niet alleen de inwoners die op

Gemeentebelangen hebben gestemd, maar alle inwoners die de moeite hebben genomen om naar het stembureau te komen en hun stem hebben laten meewegen. Nooit eerder was in De Wolden zo duidelijk dat elke stem telt. Bij de verdeling van de restzetels was het aantal stemmen zo minimaal, slechts vier stemmen, dat een hertelling dan ook niet meer dan logisch was. En in dit geval zou ik ook een complimentje willen geven aan de oude raad, want het hertellen was een unaniem besluit van de gehele raad en Gemeentebelangen zou wat dat betreft alvast voor willen pleiten dat wij nu al met elkaar afspreken dat bij een verschil van vijf stemmen of minder er standaard een hertelling plaatsvindt. En ondanks onze eigen mooie uitslag waren we ook een beetje verbaasd. Afgelopen vier jaar hebben we goed samengewerkt met de VVD en ook voor ons voelt het dan vreemd dat onze coalitiepartner wordt afgerekend en dat het niet voor Gemeentebelangen geldt, terwijl we samen aan het roer hebben gestaan. Landelijk beleid heeft hier ongetwijfeld een rol in gespeeld en dat had wat ons betreft niet zo moeten zijn. Lokaal en landelijke politiek zijn toch twee verschillende speelvelden. Zeker iets om mee te nemen als we over vier jaar weer richting de verkiezingen gaan.

Onze felicitaties gaan natuurlijk uit naar GroenLinks, met hun 88 stemmen erbij hebben zij een extra zetel bemachtigd, maar ook felicitaties voor D66 die een aantal stemmen meer wist te behalen en we feliciteren het CDA, want ondanks hun verlies van 101 stemmen toch behoud van jullie drie zetels. Door de zetelverdeling zou duidelijk moeten zijn waar de winnaars zitten, maar als we naar de absolute aantallen kijken, wie zijn dan de winnaars? GroenLinks is een winnaar, heb ik net al eventjes verteld, 88 stemmen erbij. D66 ook met zeven stemmen extra en CDA voelt zich een winnaar denk ik met zetelbehoud, maar heeft uiteindelijk wel honderd stemmen verloren. De coalitie, Gemeentebelangen, VVD verliest samen veertig stemmen, maar verliest ook een zetel en dan het opkomstpercentage. Deze was iets lager dan in het voorgaande jaar. Evenzo goed toch nog vrij hoog vergeleken anders in Nederland. De burgemeester heeft het net al eventjes gemeld. Het is echter niet zo dat er heel veel mensen minder hebben gestemd dan de voorgaande jaren. Dat waren er 71 in totaal. Wat echter wel het geval is, is dat een groep kiesgerechtigden is gegroeid. Er mochten dus meer mensen hun stem uitbrengen. Dat is eigenlijk wel iets om over na te denken. Belangrijker is dat we ons ervan bewust moeten zijn dat er 7772 inwoners geen gebruik hebben gemaakt van hun stemrecht.

De zwijgende minderheid in dit geval, maar wel een hele grote groep. Dit laat in onze ogen zien dat het vertrouwen in de politiek is geschaad. Het is makkelijk om de schuld neer te leggen bij de landelijke politiek, maar wij vinden dat we ook op lokaal niveau hier nog steeds in moeten blijven investeren en we moeten ook blijven investeren in hoe wij met elkaar omgaan in de raad. Er is zo nu en dan wel eens iets schreven dat ons persoonlijk diep raakte. Als dit gevoel er is dan moeten hier zeker met elkaar als gehele raad het gesprek over voeren, maar ik wil ook nog een felicitatie doen aan al die lokale partijen in Drenthe die de grootste partij zijn gebleven of geworden. Want heel bijzonder dat de provincie Drenthe als enige provincie in Nederland helemaal geel kleurt. Gemeentebelangen is niet altijd de grootste geweest, maar we hebben sinds het bestaan van gemeente De Wolden wel in het college gezeten en met verschillende partijen en combinaties samengewerkt. PvdA, CDA, VVD en het stond al in ons verkiezingsprogramma dat we niet van plan zijn om het alleen te doen. Gemeentebelangen wil graag samenwerken en daarom hebben we de informateur, mevrouw Josée Gehrke, ook met brede opdracht op pad gestuurd: ga informeren hoe andere partijen staan tegenover samenwerken met Gemeentebelangen of met elkaar en help ons met het maken van een raadsbreed programma.

Wat Gemeentebelangen betreft is het formeren van een brede coalitie ook meer dan alleen het optellen van een aantal zetels of stemmen. Het zit vooral ook in de manier van samenwerken en bij goed samenwerken hoort ook elkaar tegemoet willen komen en elkaar iets gunnen en als laatste wil ik dan toch nog de griffie, griffier, burgemeester en organisatie bedanken voor de leuke en goed georganiseerde uitslagenavond. Allen onmisbaar bij een goed verloop van de verkiezingen. Bedankt. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hempen. Dan geef ik het woord aan mevrouw Brouwer, het CDA.

Mevrouw Brouwer: Voorzitter, dank u wel. Ja, de verkiezingsuitslag heeft niet voor alle partijen goed uitgepakt. We feliciteren Gemeentebelangen en GroenLinks met het behalen van een extra zetel. De VVD is echter gehalveerd en gaat van vier naar twee. We kunnen ons voorstellen dat dit teleurstellend voor hen zal zijn. De hertelling laat zien dat er goed geteld is en dat het verschil met de eerste telling, dat is minimaal en dat geeft een goed gevoel en geeft vertrouwen richting de toekomst. Het CDA had drie zetels en we hebben deze drie zetels en we zijn daarmee de tweede partij in De Wolden geworden. We danken alle kiezers die naar de stembus zijn gegaan, maar vooral ook de kiezers die op ons gestemd hebben. Tijdens de campagne hebben we uitgestraald dat we een enthousiast team zijn dat plezier heeft met elkaar en dat de inwoners opzoekt en tijdens de campagne hebben we ook onze kandidaat wethouder, Iris Bouwers, gepresenteerd. Een jonge kandidaat met veel potentie die uit de agrarische sector komt en ervaring heeft in Europese kringen en we zien ook de thema’s jong en agrarisch terug bij onze kandidaat wethouder, maar ook zien we dat terug in het raadsbreed programma. Ze zal zomaar een verbindende factor kunnen zijn. Kortom, het CDA is een stabiele partij, heeft veel enthousiasme en is klaar voor de toekomst.

Maar hoe moet de toekomst er dan uitzien? Gemeentebelangen is de grootste partij, maar nog niet zo groot dat ze zonder een coalitiepartner het college kunnen vormen en daarmee zijn andere partijen voor nodig. In principe kan dat elke partij zijn, want met één zetel erbij is er een meerderheid. Een coalitiepartner met één zetel geeft echter wel een smalle basis en dat zou te smal zijn naar ons oordeel en daarom is een keuze, daarom zien wij een keuze voor een partij met twee of drie zetels meer en realistisch. Mogelijkheden hiervoor zijn dan GroenLinks, VVD en CDA en wanneer we kijken naar de partijprogramma’s dan ligt de combinatie van Gemeentebelangen en GroenLinks niet echt voor de hand. Een voortzetting van het huidige college met de VVD is wat ons betreft niet aan de orde. De kiezer heeft gesproken en de VVD heeft fors verloren. Dat is realiteit en dan past bescheidenheid. Het CDA wil bestuursverantwoordelijkheid nemen. Wij zien een goede mogelijkheid in samenwerking tussen Gemeentebelangen en CDA. Nader onderzoek zal moeten uitwijzen of dit daadwerkelijk mogelijk is. Kan er een match gemaakt worden tussen de standpunten van de partijen? Hebben partijen onderling voldoende vertrouwen in elkaar om samen op te trekken en is er een klik tussen kandidaat-collegeleden? Zomaar wat punten die meespelen.

Het initiatief om tot een college te komen dat ligt bij Gemeentebelangen, aangezien zij de grootste partij zijn en zij zullen dan ook een formateur gaan benoemen. Als CDA zijn wij beschikbaar. We zijn een stabiele partij die bestuursverantwoordelijkheid wil nemen en wij zijn klaar voor de toekomst. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Brouwer. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Mulder van de VVD. Mevrouw Mulder: Dank u wel, voorzitter. Ja, een zetel verliezen is eindelijk, maar op vier stemmen na ook een tweede zetel verliezen doet erg zeer. Dat was ook de reden voor ons om een hertelling aan te vragen en ik bedank ook de volledige oude raadsleden of oude raadsladen … Oud waren ze niet, maar de oude raad. De raad in de oude samenstelling uiteraard. Ik moet niet mensen gaan beledigen nu. Dat zij unaniem dit verzoek ook ondersteund hebben, want dat deed ons goed en Gemeentebelangen gaf ook al aan, het is ook goed om dat te doen als de verschillen zo klein zijn, dus heel erg dank voor jullie ondersteuning daarin en ik kan ook van harte instemmen met eigenlijk het voorstel wat Gemeentebelangen al deed om bij een verschil van vijf stemmen ook op voorhand eigenlijk al uit te spreken dat we dan weer gaan voor een hertelling, want het is nuttig geweest.

Het is goed geweest en uiteraard wil ik hierbij ook nog alle stembureauleden en alle tellers nog van harte bedanken voor de moeite die ze daar in gestoken hebben en ook hoe strak het allemaal georganiseerd was, maar ja, het was voor ons ook erg nodig om het goed te kunnen duiden en ook echt zeker te weten, want we gaan weer een nieuwe periode in van vier jaar om ook echt zeker te weten dat alle stemmen goed geteld zijn, want elke stem telt, werd ook al gezegd en dat gold meer dan ooit bij deze verkiezingen. Het was voor ons best emotioneel om afscheid te nemen van onze deskundige en ook zeker

gepassioneerde fractieleden, die zich de afgelopen vier jaar echt met hart en ziel hebben ingezet, ook voor onze gemeenschap en ook in deze raad. En we hebben ook uitgebreid, met onze achterban, ook geanalyseerd en teruggekeken ja, waar heeft het nou aan gelegen? Wat hebben we niet goed gedaan? Waar ligt het nou eigenlijk aan? Want wij zien en dat gaf Gemeentebelangen ook wel weer, want als coalitiepartij hebben wij ons coöperatief en ook zeker met een heel duidelijk profiel neergezet en de samenwerking binnen de coalitie ziet en zag de VVD ook als zeer goed en waar dit voor de ene coalitiepartij winst oplevert, leveren wij hetzelfde percentage stemmers weer in. Terwijl we samen aan het roer stonden, zoals mevrouw Hempen ook aangaf. Want er is een hele duidelijke match in onze partijstandpunten en ja, dat bleek ook wel tijdens onze samenwerking. Niet alleen de afgelopen vier jaar, maar ook de jaren daarvoor. De VVD blijft een partij van leergierige, realistische, vrijdenkende, maar ook optimistische mensen en we leren weer van deze periode. We gaan dit verder analyseren, ook in een bredere groep en zullen ook dit de komende tijd voor onszelf nog beter gaan duiden. Gelukkig hebben ruim 1600 Woldenaren wel hun stem op de VVD uitgebracht en dat is ook zeker geen halvering van het aantal stemmen, het viel alleen heel onvoordelig uit in het aantal zetels.

Wil ik toch weer even benoemd hebben. Dat we hiermee nipt de derde, in plaats van de tweede partij in De Wolden zijn is zeker slikken, maar uiteraard bedanken wij onze kiezers, maar ook zeker alle kiezers die op alle partijen een stem hebben uitgebracht voor hun vertrouwen. De VVD blijft met een deskundig team klaarstaan om de belangen van de gemeenschap zorgvuldig en integer, maar ook zeker transparant af te wegen. Zoals onze voorzitter ook al zei, wij vragen ons ook bij elk besluit af kunnen wij het uitleggen, doen wij dit integer, kunnen we onszelf in de spiegel aankijken en integriteit hebben we heel hoog in het vaandel staan. Wij feliciteren Gemeentebelangen en GroenLinks met hun verkiezingswinst en een extra zetel. Bij het lijsttrekkersdebat op RTV Drenthe gaf ik al aan dat diversiteit goed is voor de lokale democratie en ook voor de inbreng van alle partijen en alle stromen in onze samenleving en dat vind ik nog steeds. Gelukkig ken ik Gemeentebelangen als een partij die ook de inbreng van alle partijen ook altijd goed heeft meegewogen en ik hoop ook zeker dat ze dat voor de toekomst ook zo blijven doen. De informateur Josée Gehrke heeft inmiddels verkennende gesprekken gevoerd. De VVD het zich altijd thuis gevoeld in een coalitie.

Voor nu past ons zeker, mevrouw Brouwer gaf het ook aan, een zekere bescheidenheid, want de kiezer is immers de eindbaas, maar wij lopen nooit weg voor verantwoordelijkheid en staan uiteraard open voor een goed gesprek. Voor nu richten wij onze blik weer vooruit, want we gaan al met grote stappen voorwaarts een nieuwe bestuursperiode in. We vinden het dan ook fijn dat er nu al een raadsbreed programma voorligt vanavond waar ook de goede verbinding onderling voor ons als raad met goede spelregels onderling, hoe gaan we met elkaar om ook de komende vier jaar centraal ook staat, communicatie een belangrijke rol krijgt, maar ook de goede verbinding naar buiten toe. Want ook wij en wij allemaal moeten ons goed kunnen presenteren richting onze inwoners. Dat was de afgelopen vier jaar een lastige en we vinden het gewoon ontzettend belangrijk dat we ook in verbinding blijven met al onze Woldenaren. Voorzitter, ik wou het voor hier even bij laten. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Mulder. Ik geef het woord aan mevrouw Kippers, GroenLinks. Mevrouw Kippers-van Lint: Dank u wel, voorzitter. Zoals GroenLinks afgelopen periode al aangaf leven we niet alleen in een tijd van verandering, maar hebben we ook te maken met een verandering van tijdperk en het werd ook al genoemd wat dat voor impact had op de afgelopen vier jaar.

We leven in een periode die voor allerlei spanningen of onzekerheden kan zorgen. Denk aan wat de coronacrisis met ons heeft gedaan en we zijn de crisis nog niet uit of er breekt relatief dicht bij een oorlog uit. Daarnaast hebben we te maken met een woningcrisis en een klimaatcrisis. Dat is nogal wat. Juist in zo’n tijd is samenwerking en oog voor elkaar zo belangrijk. Nou, verschillenden geven al aan, ook hier is die samenwerking heel belangrijk, want we laten niemand overboord vallen en streven ernaar dat iedereen mee kan doen in de samenleving. GroenLinks vindt naast zorg voor de medemens ook duurzame en groene toekomst heel belangrijk en dat hebben we tijdens

onze campagne ook duidelijk naar voren proberen te brengen. Naast gesprekken met inwoners en door te flyeren hebben we ook op digitaal vlak van ons laten horen. We bedanken dan ook alle inwoners voor het uitbrengen van hun stem, diegenen die dat gedaan hebben en we zijn heel blij dat we met de stemuitslag gemerkt hebben dat ten opzichte van vier jaar geleden meer mensen voor een groen en sociaal De Wolden kiezen. Voor het eerst heeft GroenLinks De Wolden en het is ook al vaker gezegd, twee zetels. Het kwam inderdaad zo uit, maar we hebben ook daadwerkelijk meer stemmen binnengehaald en daar zijn we uiteraard heel blij mee. We bedanken dan ook alle inwoners die hun stem op GroenLinks hebben uitgebracht. Voorzitter, we zijn ook een partij die graag de verbinding opzoekt. Niet alleen met de inwoners, maar ook met de andere gemeentelijke politieke partijen. Het is goed om te zien dat er veel raakvlakken tussen de verschillende partijen te vinden zijn. We hopen dan ook samen met de andere partijen de problematiek van deze tijd het hoofd te bieden, ook in samenwerking met onze inwoners. Zelf vind ik het een hele eer hier deel van uit te mogen maken als volksvertegenwoordiger. Voor mij is deze rol nog helemaal nieuw en dus ook best wel spannend.

Ik voel me al erg gesteund vanuit mijn partij, maar ook zeker door de input die ik vanuit inwoners krijg, zodat ik weet wat er in onze gemeente is speelt en met een aantal stemmen voelen wij ons gesteund in de weg die wij inslaan. Ik hoop dat die verbinding blijft en dat meer inwoners de samenwerking met de raad zullen opzoeken. Dus niet alleen met GroenLinks, maar met de gehele raad. Daarnaast wil GroenLinks ook een stem geven aan de natuur. De natuur speelt een cruciale rol binnen de klimaatcrisis. Dat de klimaatcrisis een belangrijk punt voor GroenLinks is, is inmiddels vast wel duidelijk. We zien in natuurinclusiviteit en het oog houden voor de impact op de omgeving kansen om de toekomst gericht te werk te gaan, zodat we de juiste koers kunnen volgen richting het behalen van de klimaatdoelen. Mijn voorganger Imke Berghuis gaf het vier jaar geleden al aan. Ze zei: met elkaar hebben we de grote taak om het klimaatakkoord van Parijs te halen en De Wolden zou hier een voortrekkersrol in Drenthe kunnen vervullen. Dat is misschien wat ondergesneeuwd door alle andere problematiek die we het hoofd moesten bieden, maar het is zeker niet vergeten. Het is iets wat we nog steeds kunnen nastreven. We hebben hiervoor nog tijd en kansen. Er zijn inmiddels heel wat rapporten over geschreven en ook in het nieuws is er aandacht voor en dat maakt duidelijk, de tijd dringt wel.

We moeten dus de komende vier jaar gaan aanpakken en doorpakken. We denken dat er genoeg mensen binnen onze gemeente zijn die hierin een rol kunnen spelen. We horen ondernemers, mensen die actief zijn bij een milieuorganisatie of vrijwilligers bij natuurverenigingen, scholieren, studenten, noem maar op. Iedereen die wil bijdragen aan een positieve toekomst. Want iedereen wil toch een leefbare wereld? Het is mooi als we dit ook voor de komende generaties kunnen waarborgen door samen te werken, ook met de natuur, want de natuur is onze bondgenoot. Het groen zorgt en draagt bij bij het welzijn van de inwoners en met natuurinclusieve landbouw kunnen boerenbedrijven bijvoorbeeld groeien en hebben zij ook in de toekomst bestaansrecht zonder dat de natuur hiervan de dupe is. Sterker nog, deze twee versterken elkaar. Met natuurinclusieve woningbouw anticiperen we op een veranderend klimaat, houden we rekening met de omgeving en versterkt het duurzame karakter van woningen en ook voor groene energie kunnen we werken met natuurlijke elementen zoals water, wind en zon. Daarnaast zien we uiteraard mogelijkheden voor het bevorderen van biodiversiteit, zodat soorten niet verloren gaan, maar dat terzijde. Voorzitter, zoals ik al aangaf zijn we blij met de verkiezingsuitslag. Ook zijn we blij met de raakvlakken van de andere partijen.

Betreft de verschillen komen we er vast de komende vier jaar wel uit. Wat de coalitie ook wordt, we hopen er gezamenlijk goed uit te komen. Iets anders dat we als overeenkomst hebben is dat we allemaal volksvertegenwoordigers zijn. Gekozen door onze inwoners. We zijn ons ervan bewust dat ook hij juist die verschillen er mogen zijn. Dat is democratie. Een gezamenlijk doel is dan ook de inwoners er meer bij te betrekken bij de verschillende onderwerpen, zodat het vertrouwen groeit en over vier jaar nog meer inwoners hun stem zullen uitbrengen. We hebben dus mooie doelen in het vooruitzicht en hopen gezamenlijk mooie stappen te maken. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Kippers. Dan gaan we naar de heer Turksma, PvdA. De heer Turksma: Ja, voorzitter, ik denk dat ik me toch maar even beperk tot de duiding van de verkiezingen. Het onderwerp op de agenda. Maar laat ik beginnen om alle fracties, inclusief mezelf, te feliciteren met de uitslag. Wat die dan ook is. We zijn met z’n allen democraten en dan wil je gewoon weten hoe de bevolking stemt. Daarom is het ook goed om als het krap is het nog eventjes precies na te tellen, om dan daarna ook te zien dat het is zoals het is en natuurlijk is dat dan heel vervelend als je als VVD twee zetels verlies. Partij van de Arbeid heeft die ervaring ook en ik kan mevrouw Mulder zeggen je komt er ook wel weer overheen. Dat gaat u lukken en natuurlijk ook vooral de partijen die er een zetel bij hebben weten te winnen, maar ook gewoon het feit dat we er weer tegenaan mogen. Dat we het vertrouwen hebben gekregen, soms met één zetel, soms met twee of drie of met negen, maar toch het vertrouwen van onze burgers voor de komende vier jaar het feest van de democratie in deze mooie zaal weer te vieren. Ik wil even met u terug naar de campagne. Voor de Partij van de Arbeid is dat een campagne van vier jaar geweest.

Iedereen die mij kent weet dat ik altijd wel wil opstaan voor een goed debat over de inhoud van de diverse stukken en dat hebben we in de campagne nog een keer in de versnelling gegooid en ik heb hem als eerlijk, fijn om een leuk en oprecht ervaren. Van alle partijen. Waarbij het belangrijk is dat het gaat om de verschillen die je wat uitvergroot rond de verkiezingen, om dan daarna dan weer de overeenkomsten te zoeken. Ik zou dan ook tegen alle inwoners willen zeggen, zo moet het ook. Je gaat vanuit het extreme van de verschillen daarna weer bij elkaar zitten om deze mooie gemeente gewoon een goed bestuur te geven en dat kunnen we met z’n allen, maar dat doen we straks waarschijnlijk met een gedeelte van de fracties die hier aanwezig zijn en dat is ook goed. Zoals ik al zei, na de campagne heb je dan de uitslag en dat is eventjes slikken. Ook wij hadden graag wel er een zetel bij gehad, maar wij zien het al een beetje dat hij na GroenLinks is gegaan. Dat is te verteren, maar dat is toch ook aan de andere kant wel voor ons wat jammer. Maar goed, prima, zo is het.

Zo gaan we het ermee verder en hoe moeten we nu met die, wat moeten we nou met die uitslag doen? Partij van de Arbeid vindt het fijn dat er eigenlijk niemand in deze raad een ander uitsluit en als dat wel zo is dan moet u dat nog even zeggen, dan herschrijf ik nu mijn tekst, maar volgens mij zeggen wij allemaal van we kunnen met elkaar er wat moois van maken en we geven de grootste partij het voortouw om daar de eerste stappen in te zetten en zo hoort het ook en dat is goed en dat betekent dat je, als je kijkt naar de uitslag, dat er dus over verschillende kanten uiteindelijk een college te vormen is. Ik ga er nu niet al te diep op in, want als partij met één zetel moet je wel weten waar je plaats zit, helemaal aan het eindje heb ik inmiddels gemerkt. Je valt er maar zo af, maar ik vind het ook goed dat Gemeentebelangen deze taak ook snel heeft opgepakt met een ervaren en door de wol geverfde informateur die alle partijen heeft gesproken en die vanavond nog met een ja, met een soort conclusie komt.

Ik ga u dus nu niet zeggen wat wij hebben ingebracht bij de informateur, want waarom zou ik mevrouw Gehrke het gras voor de voeten wegmaaien? Daarbij, dan heeft u ook alleen nog maar de ideeën van de Partij van de Arbeid gehoord en het is juist die constellatie van meningen die uiteindelijk tot een goed voorstel zou kunnen komen via welke lijn je tot een mogelijke collegevorming gaat komen. Dus dat laat ik graag voor het onderwerp en later op deze avond en ik vind het ook prima overigens dat we ook al een ervaren formateur inmiddels in beeld hebben, zodat we en dat is denk ik het allerbelangrijkste, deze ontwikkeling snel en gedegen vaart kunnen geven en laat ik dan eindigen met als de Partij van de Arbeid daar behulpzaam bij kan zijn, dan doet ze dat graag. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Turksma. Dan ga ik naar de heer Haar, D66. De heer Haar: Ja, dank u wel, voorzitter. Last, but not least, zeggen we maar. Ben ik niet laatst? Nee, excuus. Dat komt omdat ik aan het voeteneinde zit. Dat gevoel had ik een beetje. Voorzitter, we hebben ons de afgelopen weken het vuur uit de sloffen gelopen om de gunst van de kiezer te winnen. We hebben

geprobeerd met z’n allen en allemaal met dezelfde intentie en ook met dezelfde intensiteit om verantwoording af te leggen voor het beleid wat de afgelopen vier jaar is gevoerd en welke plannen wij de komende vier jaar hebben en wij hebben geprobeerd om daarvoor het vertrouwen bij de kiezer te winnen. We moeten constateren dat een deel van de kiezers, dat die dat vertrouwen ons niet hebben gegeven. Die zijn thuisgebleven. Wanneer ik het vergelijk met de verkiezingen van vorig jaar, de Tweede Kamerverkiezingen, dan was de opkomst ongeveer 85 procent. Nu is het ruim 61 procent en dat betekent dat in die vergelijking in een jaar tijd 4300 mensen, dat die thuisgebleven zijn en om wat voor reden dan ook het belang niet hebben ingezien om de eerste overheid, want dat zijn we als gemeente, om daar invloed op te willen uitoefenen. Wat daar precies de oorzaken van zijn weet ik niet. Ik kan daarnaar speculeren, maar ik denk dat het beter is dat we dat een keer in gezamenlijkheid gaan doen. Waarom hebben we het vertrouwen bij een groot deel van de kiezers verloren, dat die het nut er niet van inzien om naar de stembus te gaan? En ik denk juist als democraat, als D66’er, dat het van het allergrootste belang is om er alles voor in het werk te stellen zoveel mogelijk mensen naar de stembus te krijgen. Ik moet ook zeggen dat de afgelopen periode daar veel voor gedaan is.

De griffie, de gemeente, heeft er alles op ingezet om ervoor te zeggen dat zoveel mogelijk mensen gestimuleerd zouden worden om te gaan stemmen. Met een verkiezingskrant, een verkiezingspagina op de website, met een stemwijzer, met het maken van podcasts, met een verkiezingsdebat, hier in de raadszaal en uiteraard ook nog een uitslagenavond, maar toen was de stemming al geweest. Dus daar heeft het denk ik niet aan gelegen, aan de inzet, maar toch bereiken we niet de mensen die we zouden willen bereiken en dat is in toenemende mate het geval. We mogen ons nog gelukkig prijzen dat de opkomst hier in De Wolden, in vergelijking met bijvoorbeeld Rotterdam, nog heel erg hoog is. Daar was het nog geen veertig procent, hier is het meer dan zestig procent. Maar ik denk dat het onze eerste taak is om ervoor te zorgen dat we die teneur, die neergaande teneur, dat we die proberen te keren. Hoe zouden we die kunnen keren? Laat ik toch één voorbeeld te noemen. In de eerste plaats denk ik door niet meer te beloven dan we waar kunnen maken. De verleiding is groot, niet alleen in verkiezingstijd, maar sowieso in de politiek, om veel te willen beloven, omdat de wens vaak de vader van de gedachte is. We willen graag veel, we willen graag concrete dingen binnen afzienbare tijd realiseren en soms word je daarbij ook behoorlijk verrast, moet ik zeggen, de afgelopen tijd.

Ik noem één voorbeeld in deze zaal. Bij het verkiezingsdebat had ik een pitch met Hilda Mulder van de VVD en kwam de toeristenbelasting aan de orde, een voorstel van D66 om een deel van de toeristenbelasting te bestemmen voor het fonds toekomstgerichte landbouw en daar kwam uit in dat gesprek dat de VVD daar niet negatief tegenover stond, dat vond ik op zich heel positief en dat zelfs een eventuele verhoging van de toeristenbelasting misschien wel bespreekbaar zou kunnen zijn. Toen vielen mij op z’n Drents gezegd de klompen even uit, want in het verkiezingsprogramma van 2018 van de VVD stond namelijk nog dat de toeristenbelasting afgeschaft diende te worden. Vier jaar geleden pleitte de VVD voor afschaffing van de toeristenbelasting. Nu is verhoging van de toeristenbelasting een optie. Dan denk ik van waar blijft het met de geloofwaardigheid wanneer je dit soort dingen gaat zeggen? Daar heb ik grote bedenkingen bij. Een andere verrassende opmerking die ik hoorde, dat was in een podcast en ik wil hem toch even noemen en ik wil er verder geen waarde aangeven, maar de moeite waard om te noemen. In de podcast van Gemeentebelangen zei Gerrie Hempen letterlijk ik heb niet zoveel met politiek en Den Haag, dat staat heel ver van me af en toen dacht ik even dat is ongeveer net zoiets als een zwemmer die een hekel aan water heeft.

Je bent actief in de politiek, je bent een politiek fenomeen als raadslid, als wethouder en dan heb je niet zoveel met politiek. Dat verbaast me dan in hoge mate en daar zullen we het de komende tijd ongetwijfeld ook nog wel eens vaker over hebben. Voorzitter, ik ga niet uitgebreid in op de verschillende aspecten die in een campagne naar voren zijn gekomen. We hebben het fenomeen meegemaakt, zoals altijd uiteraard, dat je met voorkeurstemmen in de gemeenteraad kunt komen. Dat je ruim 160 stemmen moest hebben om in de gemeenteraad te komen en we hebben ook dit keer weer meegemaakt dat er mensen waren die die 161 stemmen wel haalden, maar toch niet in de gemeenteraad gaan. Ook daar heb ik grote bedenkingen bij wanneer dat het geval is. Het feit dat

Gemeentebelangen gewonnen heeft, een felicitatie waard en datzelfde geldt ook voor GroenLinks, ook een felicitatie waard en mag ik mezelf dan ook een heel klein beetje feliciteren met die acht stemmen? Jawel, hè. Maar of het daarom gaat, voorzitter, dat is maar de vraag, want de vraag is van hoe richten wij ons de toekomst van De Wolden in en op welke wijze gaan wij daar als raad, als gemeentebestuur, daar vorm aan geven. Gemeentebelangen is een buitengewoon groot blok met negen van de negentien zetels en wanneer de huidige trend van de afgelopen jaren zich voortzet dan hebben ze bij de volgende verkiezingen de meerderheid, de absolute meerderheid en kunnen wij een situatie krijgen die men in Amerika en in Engeland kent, dat er een winnaar is en the winner takes it all is dan het gezegde. Een situatie die wij denk ik in De Wolden niet moeten hebben, want de dialoog tussen de verschillende opvattingen in de raad, in de vorm van partijen, is denk ik een uitermate belangrijk goed, ook door anderen hier al verwoordt en dat betekent dat de pluriformiteit die nu in de raad aanwezig is, dat die ook vooral moet blijven en dat doet mij ook deugd dat kleine partijen als ChristenUnie, als Partij van de Arbeid, als D66 en GroenLinks ook de afgelopen vier jaar wel degelijk wat gegund werd.

Wanneer je met goede argumenten kwam, dan was het ook bij een groot blok als Gemeentebelangen en de VVD toen nog daarbij, was het best mogelijk om dingen te realiseren. Wat voor de komende jaren voor D66 verreweg het belangrijkste is, dat is de kwaliteit van het bestuur. Wij moeten met z’n allen ervoor zorgen dat wij die dalende tendens die aanwezig is wat betreft de opkomst van de kiezer, dat we die gaan keren. Er zijn voorbeelden ook vanavond hier genoemd van landen waarin die vrijheid van bestuur, van democratie, niet meer aanwezig is en juist in onze rechtsstaat is die wel aanwezig en moeten we ons daar sterk voor maken. We moeten ervoor zorgen dat een land waarin wetten, verordeningen en regels zijn die de zwakkeren beschermen tegen de machtigen, dat dat overeind blijft en een land waarin bestuur en rechtspraak van elkaar gescheiden zijn en waarin we met z’n allen, gemeenten, provincie, rijk, Raad van State, Europa, het huis van staat vormen, dat we ervoor zorgen dat we dat huis van staat, dat we dat onderhouden. Daar zullen we wat aan moeten doen om de kwaliteit van het huis van staat, om dat overeind te houden. Macht, ook van Gemeentebelangen, van een grote partij, verdient tegenmacht om de spanning erin te houden en te voorkomen van dat er gemakzucht en simpele machtsuitoefening gaat ontstaan.

Dat betekent ook dat de wetten en verordeningen en regels die er zijn, dat die nageleefd dienen te worden en dat die ook gehandhaafd dienen te worden. Ik heb daar in het verleden ook in deze raad vaker voor gepleit. Dat wanneer je wetten en regels aanneemt, ook als gemeenteraad, dat je erop toeziet dat er de middelen aanwezig zijn om de naleving ervan, om die te handhaven. Goed, de komende periode staan er een aantal grote uitdagingen dus op het programma. Niet alleen de kwaliteit van het bestuur, ook de klimaatontwikkelingen en alles wat daarmee samenhangt, de ontwikkeling van de landbouw, de ontwikkeling van het buitengebied, het zijn zaken die ons allen aangaan en waarin een gezamenlijke aanpak, een constructieve aanpak, denk ik het allerbelangrijkste is. Democratie lijkt wel eens alsof dat een feestje is. Zo wordt het wel eens genoemd en dat mag het wat mij betreft ook best zijn, maar democratie is ook een opdracht. Democratie is ook een taak ervoor te zorgen van dat die op een goede manier functioneert en dat zoveel mogelijk mensen, dat die daaraan deelnemen. Democratie geeft rechten, maar geeft tegelijkertijd ook plichten. Ik heb het wel eens vaker genoemd, bij de naoberschap van vroeger, ook daar waren rechten aan verbonden. Je kon een beroep doen op elkaar, maar er waren ook plichten aan verbonden en in de optiek van D66 is democratie een opdracht.

Daar behoor je aan te werken, daar behoor je tijd aan te besteden, daar behoor je middelen voor beschikbaar te stellen om dat goed te laten functioneren en dat is in het belang van ons allemaal en in het belang van de toekomst van deze gemeente. D66 bedankt iedereen die meegewerkt heeft aan een goede campagne, aan een boeiende campagne. D66 hoopt de medewerking te krijgen in het nieuwe bestuur om de kwaliteit van het bestuur te gaan verbeteren met z’n allen en D66 hoopt dat politiek ook een vorm van duidelijkheid is en een gegeven dat de kiezer het gevoel heeft dat er wat te kiezen valt en ik hoop dat het nieuwe college, dat die daar uitdrukking aan gaat geven. Tot zover, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Haar. Ja, ik zie toch mijnheer Den Hollander. Den Hollander, was het? Dat die ook nog even, de ChristenUnie, het woord wil voeren. De heer Den Hollander: Ja, dank, voorzitter. Ja, ook voor mij, net als mevrouw Kippers, is dit alles allemaal hartstikke nieuw. Ik sta met mijn ogen te knipperen. Ik vind het fantastisch om hier deel van uit te mogen maken. Ik ben heel blij met het behoud van onze zetel en ik denk ook dat we als ChristenUnie wat dat betreft onze lijn heel graag doorzetten, vanuit die bescheiden positie constructief een bijdrage te blijven leveren aan dit democratische feestje. Sorry dat ik het toch zo noem. We hebben in de afgelopen twee weken sinds de verkiezingen al enorm veel meegemaakt. Ik heb hier al een zaterdag doorgebracht in het gemeentehuis. We hebben een hertelling meegemaakt. Ik kijk uit naar de komende vier jaar en heb er enorm veel zin in om daar een bijdrage aan te mogen blijven leveren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Den Hollander. Wat een mooie afsluiting. Tenminste, ik kijk even rond of één van de raadsleden, of u nog behoefte heeft aan een tweede termijn. Ik hoor heel veel mooie woorden. Ik hoor ook een mooie blik op de toekomst gericht. Ik hoor woorden als vertrouwen, samenwerken, emotie zit er natuurlijk ook in. Ik hoor woorden als hoe kunnen we de kwaliteit van het bestuur verbeteren.

Constructief, dus mooi zoals u allemaal gesproken heeft en niemand valt er aan het eindje af. Ik hoor ook de samenwerking echt weer helemaal centraal staan, dus complimenten ook. Ik weet eigenlijk niet of ik dit helemaal mag doen, maar het mag geloof ik, deelnemen aan de beraadslagingen, doe ik gewoon. Dus complimenten voor alle woorden die u hieraan heeft gewijd en ik denk dat we toch er goed aan doen om even tien minuten te schorsen, want anders blijft Jan met alle cake zitten, hoor ik net en dan gaan we daarna door met het verslag van de informateur. Ik schors tot negen uur. 5.

Verslag van de informateur De voorzitter: Ik heropen de vergadering en hoe bijzonder is het dat we al vanavond ook al een verslag krijgen van de informateur en dat er ook al gesproken wordt over een raadsbreed programma. Kortom, ik ben aangekomen bij agendapunt 5 en ik geef graag mevrouw Gehrke, de informateur, het woord. a.

Raadsbreed programma De Wolden 2022-2026

Mevrouw Gehrke: Ik ga het eens even proberen zo op deze manier. Ja, ik sta natuurlijk hier niet zo vaak. Ik zit daar niet zo vaak, maar ik vind het ontzettend leuk om hier te zijn. Dank u, voorzitter, voor de uitnodiging. Beste raadsleden, graag sta ik hier als informateur van mijn geliefde De Wolden. Dat zei mijn Haagse netwerk vaak tegen mij als ik met de trein weer van Den Haag hiernaartoe terugging. Want dat is het voor mij, het geliefde De Wolden en ik vind het heel mooi dat ik deze vraag heb gekregen van de grootste partij, van Gerrie Hempen, om hier te staan als informateur, want ik wil jullie heel graag van advies dienen. Dat is ook altijd hiervoor geweest in de rol als griffier van De Wolden. Daags na de verkiezingen, de gemeenteraadsverkiezingen van 2022, heeft Gerrie mij gevraagd als informateur met een dubbele opdracht. Te komen met een voorstel voor een raadsbreed akkoord 2022-2026 en te komen met een voorstel waar de kansen liggen voor nieuwe collegevorming en zij sprak de wens uit om op woensdag 30 maart het advies om de informateur te bespreken in de raad. Het moet altijd wel snel hier, dat is … Maar, laat ik hier zeggen, ik was aangenaam verrast en heb met veel genoegen deze vraag opgepakt en mijn advies als informateur bestaat ook uit twee delen en ik wilde eigenlijk heel graag beginnen met het raadsbreed programma, We doen het samen.

Ik heb over mijn aanpak wil ik eigenlijk het volgende vertellen. Twee weken geleden, woensdag 16 maart, zijn natuurlijk de gemeenteraadsverkiezingen geweest en snelheid, maar zeker ook zorgvuldigheid, zijn belangrijke aspecten van processen die volgen na de verkiezingen, want met winnaars en verliezers in het

gemeentebestuur breekt immers een onzekere bestuursperiode aan. De lijsttrekkers van alle zeven partijen zijn vrijdag 18 maart door de informateur uitgenodigd voor een verkennend gesprek en deze gesprekken zijn vervolgens na dat weekend op maandag 21 maart en dinsdag 22 maart gehouden. Daarnaast is er zaterdagmiddag 26 maart met alle zeven partijen gesproken over de mogelijkheid en de inhoud van een raadsbreed akkoord. Met onder andere als conclusie dat wij in De Wolden voor de term raadsbreed programma kiezen, want dat voelt beter en het is ook meer flexibeler. Dus vandaar raadsbreed programma en daarnaast zijn er natuurlijk ook nog weer wat vervolggesprekken gevoerd na de zaterdag. Het raadsbreed programma 2022-2026 is vanochtend openbaar gemaakt en toegevoegd bij de raadsstukken en het raadsbreed programma is We doen het samen. In een raadsbreed programma worden doorgaans de kernvraagstukken, de grote maatschappelijke opgaven beschreven die een gemeenteraad wil oppakken en een opdrachtvorm voor het nieuwe college. Ook biedt een raadsprogramma de mogelijkheden aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties om mee te doen, om zo draagvlak bij de samenleving te zoeken voor de grote opgaven.

Met dit voor ogen hebben de lijsttrekkers voor de komende vier jaar de volgende opgave centraal gesteld: woningbouw, duurzaamheid, landbouw, het sociale gezicht van De Wolden, dienstverlening en kwaliteit van bestuur en hierbij is het belangrijk om op te merken dat er aansluiting is, maar ook wordt gezocht bij de recent vastgestelde toekomstvisie Samen aan zet, waarbij richtinggevende uitspraken staan voor een langere periode, tot 2040. Dus de toekomstvisie is erbij betrokken, maar nu in deze periode gaat het raadsbreed programma over de komende vier jaar. Dat is denk ik wel belangrijk, ook voor inwoners om te weten, want zij hebben ook heel veelvuldig hun inbreng geleverd aan de toekomstvisie, zo heb ik begrepen. Daarnaast is uitgesproken dat de samenwerking met De Woldense samenleving vooral, maar niet uitsluitend vorm krijgt aan de hand van de kenmerkende dialoogbijeenkomsten en als onderdeel van Drie De Wolden, de burgemeester noemde het ook al: dialoog, debat en de besluitvorming, decision.