TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22e Middelveen V, Zuidwolde ontwerp

omgevingsplan

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22e Middelveen V, Zuidwolde De Wolden

DATUM IMRO IDN

10-07-2025 NL.IMRO.1690.TAMOPH22eMdvV-ON01

PROJECT PROJECTLEIDER

Zuidwolde - Middelveen V J. Posthumus

OPDRACHTGEVER PROJECTNUMMER

Gemeente De Wolden 20250344

AUTEUR STATUS

J.Busscher, S. de Boer, R. Visser ontwerp

Inhoudsopgave Motivering

7

Hoofdstuk 1

Inleiding

8

1.1

Aanleiding

8

1.2

Ligging en begrenzing plangebied

9

1.3

Geldende regeling

9

1.4

Leeswijzer

10

Hoofdstuk 2

Planbeschrijving

11

2.1

Huidige situatie

11

2.2

Toekomstige situatie

14

Voorbereiding & Participatie

17

3.1

Participatie

17

3.2

Vooroverleg ketenpartners

18

Beleid en regelgeving

20

4.1

Rijk

20

4.2

Provincie Drenthe

21

4.3

Gemeente De Wolden

26

Milieu- en omgevingsaspecten

32

5.1

Mer-beoordeling

32

5.2

Verkeer en parkeren

33

5.3

Geluid

35

5.4

Ladder voor duurzame verstedelijking

37

5.5

Welstand

39

5.6

Ecologie (Natuur)

40

5.7

Beschermingszones radioastronomie

45

5.8

Luchtkwaliteit

46

5.9

Geur

48

5.10

Omgevingsveiligheid

49

5.11

Archeologie, cultuurhistorie en landschap

51

5.12

Bodem

54

5.13

Water

56

5.14

Duurzaamheid

58

Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 5

3/720

5.15

Gebruik gewasbeschermingsmiddelen

59

5.16

Gezondheid

60

Juridische vormgeving

64

6.1

Toepassingsbereik

64

6.2

Begrippen

64

6.3

Algemeen verbod

65

6.4

Functies en activiteiten

65

6.5

Algemene regels

67

6.6

Overgangsregels

68

Hoofdstuk 7

Economische uitvoerbaarheid

69

Hoofdstuk 8

Evenwichtige toedeling van functies aan locaties

70

Hoofdstuk 6

Bijlagen bij motivering

71

Bijlage 1

Beeldkwaliteitsplan

73

Bijlage 2

Participatieverslag inloopbijeenkomst 20 maart 2024

91

Bijlage 3

Participatieverslag inloopbijeenkomst 23 april 2025

101

Bijlage 4

Advies op stedenbouwkundig plan - provincie Drenthe 19 juni 2024

111

Bijlage 5

Mer-beoordelingsnotitie

115

Bijlage 6

Mobiliteitstoets

145

Bijlage 7

Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai Middelveen Zuidwolde

151

Bijlage 8

Ladderonderbouwing

205

Bijlage 9

Quickscan ecologie

213

Bijlage 10

Stikstofonderzoek

247

Bijlage 11

Stikstofberekening aanlegfase

257

Bijlage 12

Stikstofberekening gebruiksfase

265

Bijlage 13

Bomen verkeerslichtenkaart

273

Bijlage 14

Geur- en fijnstofonderzoek

293

Bijlage 15

Archeologisch onderzoek

329

Bijlage 16

Bodemonderzoek

375

Bijlage 17

Wateradvies

513

4/720

Bijlage 18

Concept waterhuishoudkundigplan

521

Bijlage 19

Quickscan gezonde leefomgeving

527

Regels Hoofdstuk 1

549 Inleidende regels

550

Artikel 1

Begrippen

550

Artikel 2

Toepassingsbereik

554

Artikel 3

Meet- en rekenbepalingen

555

Artikel 4

Algemeen verbod

556

Hoofdstuk 2

Functies en activiteiten

557

Artikel 5

Agrarisch met waarden

557

Artikel 6

Groen

559

Artikel 7

Natuur

560

Artikel 8

Tuin

562

Artikel 9

Verkeer

563

Artikel 10

Wonen

564

Artikel 11

Leiding - Riool

566

Artikel 12

Waarde - Archeologie

567

Artikel 13

Waarde - Archeologisch en Cultuurhistorisch waardevol

569

Algemene regels

570

Anti-dubbeltelregel

570

Hoofdstuk 3 Artikel 14

Artikel 15 Aanvraagvereisten omgevingsvergunning uitvoeren van een werk, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden

571

Artikel 16

Algemene bouwregels

572

Artikel 17

Bodemgevoelig gebouw bouwen

573

Artikel 18

Algemene aanduidingsregels

574

Artikel 19

Algemene afwijkingsregels

575

Artikel 20

Overige regels

577

Overgangs- en slotregels

578

Overgangsrecht

578

Hoofdstuk 4 Artikel 21

Bijlagen regels

581

Bijlage 1

Lijst toelaatbare beroepen en vormen van bedrijvigheid bij wonen

583

Bijlage 2

Landschappelijk ontwikkelingskader De Wolden

587

5/720

Bijlage 3 Verbeelding

6/720

Archeologische beleidskaart

717 719

Motivering

7/720

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

De gemeente De Wolden is van plan om de nieuwe woonwijk 'Middelveen V' aan de zuidzijde van Zuidwolde te realiseren. De ontwikkeling omvat 149 nieuwe woningen en ligt deels in het buitengebied. De ontwikkeling van 'Middelveen V' sluit aan bij de oostelijk gelegen uitbreidingswijk 'Middelveen IV'. Voor de ontwikkeling is een vastgesteld stedenbouwkundige plan [15 april 2025] gemaakt, die als basis dient voor de wijziging van het omgevingsplan. Een uitsnede van het stedenbouwkundig ontwerp is weergeven in figuur 1.1.

Figuur 1.1.

Stedenbouwkundig ontwerp, vastgestelde versie 15 april 2025 (bron: Gemeente De Wolden)

De ontwikkeling is niet mogelijk binnen de bestaande juridisch-planologische kaders van het tijdelijk deel van het omgevingsplan. De gemeente wil daarom het plan juridisch-planologisch mogelijk maken door middel van een wijziging van het omgevingsplan.

8/720

1.2

Ligging en begrenzing plangebied

Het plangebied Middelveen V ligt ten zuidwesten van Zuidwolde, gemeente De Wolden. Het plangebied ligt voor een deel binnen en buiten het bestaand stedelijk gebied van de gemeente De Wolden. Ten oosten ligt de uitbreidingswijk Middelveen IV. De ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Zuidwolde is weergegeven in figuur 1.2.

Figuur 1.2

1.3

Ligging plangebied Middelveen V ten opzichte van Zuidwolde (bron: PDOK viewer)

Geldende regeling

In de gemeente De Wolden geldt per 1 januari 2024 van rechtswege het Omgevingsplan De Wolden. De volgende beheersverordening en bestemmingsplannen maken onderdeel uit van dit omgevingsplan en zijn van toepassing op het plangebied: Beheersverordening Buitengebied de Wolden (vastgesteld 28-12-2023); Bestemmingsplan Buitengebied de Wolden (zoals dat is vastgesteld op 13-03-2008); bestemmingsplan Middelveen IV (2007); bestemmingsplan Zuidwolde 2023 (in ontwerp op 12-12-2023) De voorgenomen ontwikkeling past niet binnen de regels uit de voormalige beheersverordening en bestemmingsplannen. De voorgenomen ontwikkeling is daarom niet mogelijk op basis van het omgevingsplan.

9/720

1.4

Leeswijzer

Deze ruimtelijke motivering is onderdeel van het wijzigingsbesluit voor de wijziging van het omgevingsplan van de gemeente De Wolden en dient te voldoen aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De opbouw van deze motivering is als volgt: Hoofdstuk 2: Hier wordt ingegaan op de huidige en toekomstige situatie. De huidige situatie wordt beschreven aan de hand van de bestaande functies en de activiteiten in het plangebied. De toekomstige situatie beschrijft het initiatief voor het plangebied. Hoofdstuk 3: Hier wordt beschreven hoe participatie is vormgegeven. Hoofdstuk 4: In dit hoofdstuk wordt het plan getoetst aan de relevante beleidskaders. Hoofdstuk 5: In dit hoofdstuk worden de aspecten van de fysieke leefomgeving getoetst en wordt ingegaan op de mer-beoordeling. Hoofdstuk 6: In dit hoofdstuk is de juridisch toelichting op het wijzigingsbesluit opgenomen. Hoofdstuk 7: In dit hoofdstuk wordt de financieel-economische uitvoerbaarheid van het plan besproken. Hoofdstuk 8: Ten slotte wordt in dit hoofdstuk de evenwichtige toedeling van functies aan locaties en de borging in het omgevingsplan besproken.

10/720

Hoofdstuk 2 2.1

Planbeschrijving

Huidige situatie

2.1.1 Beschrijving plangebied Het plangebied ligt ten zuidwesten van Zuidwolde en ligt zowel binnen als buiten bestaand stedelijk gebied. Op dit moment is een groot gedeelte het plangebied onbebouwd en bestaat het plangebied voornamelijk uit grasland en landbouwgronden. Een luchtfoto van de bestaande situatie en de planbegrenzing is weergegeven in figuur 2.1. Op de Middelveenseweg 5 (binnen het plangebied) was een intensieve veehouderij gevestigd. In december 2024 zijn de gronden en pluimveeschuren in eigendom gekomen van de gemeente. Op de locatie zullen later, na sloop van de pluimveeschuren, woningen worden gerealiseerd. De (voormalige) bedrijfswoning aan de Middelveenseweg 5 valt ook binnen het plangebied en wordt meegenomen in de wijziging van het omgevingsplan. Het noordwesten van het plangebied is in gebruik als agrarische gronden voor akkerbouw. In noord-zuidelijke richting, ter hoogte van de pluimveeschuren, ligt een sloot tussen deze bestaande akkers. Het oostelijke gedeelte van het plangebied is grotendeels in gebruik als weiland. De gronden aan de oostelijke rand van het plangebied zijn reeds ingericht met de straten Kienholt en Landschapslaan. In het noorden van het plangebied, grenzend aan de Kienholt, is een schanskorf ingericht.

11/720

Figuur 2.1

Luchtfoto bestaande situatie en begrenzing plangebied (bron: PDOK)

Figuur 2.2

Plangebied met bestemmingsplan Buitengebied De Wolden

12/720

Figuur 2.3

Plangebied met bestemmingsplan Zuidwolde 2007 Middelveen IV

2.1.2 Omgeving plangebied De omgeving van het plangebied is gevarieerd. Ten noorden en ten oosten van het plangebied zijn woongebieden aanwezig, gescheiden van het plangebied door een waterpartij en bebossing. Ten zuidoosten van het plangebied bevindt zich een bos. Ten westen van het plangebied liggen agrarische percelen en een kleinschalig bos. De zuidkant van het plangebied wordt omringd door bos, waarachter weer agrarische percelen liggen. Ter hoogte van de Middelveen staan vier schuren voor het houden van pluimvee. De bedrijfsvoering is inmiddels beëindigd en de gronden zijn recentelijk opgekocht door de gemeente. De locatie bestaat uit groen met uitzonderlijke kwaliteiten en heeft een rijke historie. Zo zijn bestaande bomen die op historische kaarten te zien zijn nog steeds aanwezig. De locatie wordt omringd door een park aan de noordzijde, akkerland aan de westzijde en een groot historisch bos aan de zuidzijde. Omwille van afwatering is er een sloot aanwezig in het plan welke voor afwatering naar het zuiden van de wijk zorgt. Deze sloot is historisch maar ook van praktisch belang aangezien afwatering een probleem is in de bestaande wijk. De nieuwe wijk Middelveen V is rondom deze bestaande kwaliteiten ontworpen. Deze kwaliteiten zijn bij de planvorming van het stedenbouwkundig ontwerp centraal gesteld.

13/720

2.2

Toekomstige situatie

2.2.1 Voorgenomen ontwikkeling De gemeente De Wolden wil de uitbreidingswijk Middelveen V, ten zuidwesten van Zuidwolde mogelijk maken. Er worden in totaal 149 nieuwe woningen gerealiseerd. De gemeente De Wolden beoogt in de gehele wijk verschillende vormen van woningen voor verschillende doelgroepen aan te bieden. Hierin is een onderscheid gemaakt in vier type woningen voor verschillende doelgroepen: Dure koop (x26) Middensegment koop (x60) Betaalbare koop (x32) Sociale huur (x30) De totaal uitgeefbare grond voor wonen bedraagt 22.573 m2. Figuur 2.3 geeft de verkaveling en het woningbouwprogramma weer binnen het plangebied. De woningen worden gebouwd binnen met dit plan vastgestelde bouwvlakken. In het plan worden ook bouwregels opgenomen voor maximale goot- en bouwhoogtes binnen de bouwvlakken. Het parkeren zal grotendeels plaatsvinden in parkeerkoffers en op eigen erf. In sommige kwadranten, zoals het woonerf, is parkeren op eigen erf niet toegestaan. In deze gebieden wordt ingezet op collectieve parkeeroplossingen aan de rand van het erf of in de directe nabijheid van de woningen, zodat de openbare ruimte autoluw en kindvriendelijk kan worden ingericht. Bij de planvorming wordt dus per deelgebied rekening gehouden met een passende parkeervorm, afgestemd op de beoogde woonvorm en ruimtelijke kwaliteit.

14/720

Figuur 2.4 Verkaveling en programma uitbreidingswijk Middelveen V in Zuidwolde (bron: gemeente De Wolden) Het uiterlijk van de gebouwen staat nog niet vast. Een groot gedeelte van het grondgebied van De Wolden is welstandsvrij, zo ook het plangebied. Voor Middelveen V is ervoor gekozen om regels op te nemen over het uiterlijk van bouwwerken en de kwaliteit van de openbare ruimte. Daartoe is een beeldkwaliteitsplan opgesteld en zijn regels in dit omgevingsplan opgenomen. Dit beeldkwaliteitsplan geldt als toetsingskader voor de beoordeling van de commissie omgevingskwaliteit op het plan. Hier wordt in paragraaf 2.2.3 verder op ingegaan. 2.2.2 Ruimtelijk inpassing Het plangebied wordt landschappelijk ingepast in de bestaande omgeving. Figuur 2.4 geeft de verkaveling van het plangebied en de landschappelijke inpassing van het plangebied weer. De stedenbouwkundige opzet van Middelveen V is ruim van opzet en kenmerkt zich door veel groen, brede profielen en kavels van wisselende grootte. De opzet is gebaseerd op de actuele behoefte uit de woon(zorg)visie (zie 4.3.3) en kenmerkt zich door kavels van verschillende grootten en woningen van verschillende typologieën. Een structurerend element in de wijk is de centrale, west-oost gerichte as die aan weerskanten toegang biedt tot de straten met parkeerkoffers.

Daarnaast loopt er aan de westzijde van het plangebied een as van noord naar zuid, waaraan haaks straten met parkeerkoffers grenzen. Het overgrote deel van de woningen in het plangebied bestaat uit blokken van vier aaneengeschakelde

15/720

woningen. In het noordwesten van het plangebied is ruimte voor een appartementen. In het zuidoosten en noordoosten van het plangebied is ruimte voor riante woningen op relatief grote kavels. 2.2.3 Beeldkwaliteit Om de ruimtelijke kwaliteit en identiteit van het plangebied te waarborgen is een beeldkwaliteitsplan opgesteld. Het beeldkwaliteitsplan is toegevoegd aan dit omgevingsplan en geeft duidelijke criteria voor de bebouwing, de indeling van de kavels en de kwaliteit van de openbare ruimte. Dit beeldkwaliteitsplan is opgenomen als bijlage 1. Door het vaststellen van het beeldkwaliteitsplan als beleidsregel op grond van artikel 4.19 van de Omgevingswet heeft o.a. de Adviescommissie voor Omgevingskwaliteit een passend toetsingskader. Het beeldkwaliteitsplan wordt een aanvulling op de vastgestelde welstandsnota van de Gemeente De Wolden.

16/720

Hoofdstuk 3 3.1

Voorbereiding & Participatie

Participatie

Voor de woningbouwontwikkeling Middelveen V is een uitgebreid participatietraject uitgevoerd. Inloopbijeenkomst 20 maart 2024 Op 20 maart 2024 heeft de gemeente een inloopbijeenkomst gehouden over de voorgenomen ontwikkeling van Middelveen V in Zuidwolde. Het doel van de bijeenkomst was het informeren van de uitgenodigde omwonenden en inzichtelijk krijgen welke wensen en zorgen er waren. Het complete verslag van deze inloopbijeenkomst is te raadplegen in bijlage 2. Onderstaande thema’s zijn tijdens de bijeenkomst besproken: Ruimtelijke kwaliteit en kansen Wonen Mobiliteit Duurzaamheid Veiligheid Algemeen De grote opkomst van ca. 130 personen heeft aangetoond dat het belang en de impact van de ontwikkeling van Middelveen V onder de genodigden, vanuit verschillende perspectieven, groot is. Met de input vanuit deze inloopbijeenkomst is een concept stedenbouwkundig plan opgesteld. Dit concept is tijdens een vervolgbijeenkomst gepresenteerd, waarbij ook is toegelicht hoe de verzamelde informatie vanuit de inloopbijeenkomst is verwerkt. Dezelfde groep genodigden heeft hiervoor een uitnodiging ontvangen. Inloopbijeenkomst 23 april 2025 Op 23 april 2025 heeft de gemeente een tweede inloopbijeenkomst gehouden over de voorgenomen ontwikkeling op het gemeentehuis in Zuidwolde.

Tijdens de tweede inloopbijeenkomst op 23 april 2025 is aan de hand van de eerder besproken thema's aangegeven, op welke wijze de inbreng van de eerste inloopbijeenkomst is verwerkt in het stedenbouwkundigplan voor Middelveen V. Het complete verslag van deze inloopbijeenkomst is te raadplegen in bijlage 3. Op basis van de ontvangen tips/opmerkingen op het besproken stedenbouwkundigplan is gekeken of er aanleiding is om het stedenbouwkundig plan op onderdelen nog aan te passen. Aan de hand van de ontvangen tips en opmerkingen is de defintieve versie van het stedenbouwkundig plan vastgesteld, zoals beschreven in hoofdstuk 2 van dit omgevingsplan.

17/720

3.2

Vooroverleg ketenpartners

Onder de Omgevingswet is informeel vooroverleg over plannen mogelijk. Het vooroverleg voor wijzigingen van het omgevingsplan is in de Omgevingswet juridisch niet geregeld. Het vooroverleg is vormvrij. Door bij ruimtelijke ontwikkelingen in een vroeg stadium met elkaar op te trekken, kunnen knelpunten in een vroeg stadium worden gesignaleerd. De gemeente heeft vooruitlopend op het stedenbouwkundig plan overleg gevoerd met verschillende ketenpartners. De gemeente stelt de overlegpartners gedurende de ter inzage legging van in de gelegenheid om te reageren op het ontwerpplan. Advies provincie Drenthe 19 juni 2024 Op 19 juni 2024 heeft de provincie Drenthe een advies uitgebracht over de conceptaanvraag van de voorgenomen ontwikkeling. In het advies (zie bijlage 4) wordt aangegeven welke provinciale belangen spelen (zie hiervoor ook paragraaf 4.2.1 en 4.2.2) voor de ontwikkeling. De provincie geeft in het advies van 19 juni 2024 positief tegenover het plan te staan, mits het verder wordt uitgewerkt. Het plan is inmiddels verder uitgewerkt, zoals beschreven in hoofdstuk 2. Reactie provincie Drenthe 18 april 2025 Op 18 april heeft de provincie gereageerd op het concept TAM-omgevingsplan. Hieronder volgt de reactie van de provincie over verschillende onderwerpen. Landschap De provincie verzocht bij de verdere uitwerking een beeldkwaliteitsplan op te stellen en daarin o.a.

op te nemen erfafscheidingen, koppeling met Basis Kwaliteit Natuur. Er is een beeldkwaliteitsplan opgesteld (zie bijlage 1), waarin rekening wordt gehouden met de Basis Kwaliteit Natuur. Wonen Het aanbod geplande aanbod is gevarieerd en dat is passend binnen de gemeentelijke woonvisie. Ook voldoet het omgevingsplan voor wat betreft de provinciale regels voor wonen. Aardkundig Erfgoed Het plangebied ligt in een gebied met hoog beschermingsniveau voor Aardkundige waarden. De gebieden met hoog beschermingsniveau zijn de meest bijzondere en gave gebieden met een hoge aardkundige kwaliteit. In deze gebieden wil de provincie het aardkundig erfgoed behouden voor huidige en toekomstige generaties. De aardkundige kwaliteit is daarbij sturend voor de balans tussen beleving, behoud en herstel. Het plangebied ligt tussen twee gestuwde ruggen. Het plangebied is echter al aardig geroerd door de aanleg van de woonwijken, wadi en het graven van sloten. In het plan is rekening gehouden met het reliëf. Er wordt namelijk in Noord-Zuid richting gebouwd, in de richting van de ruggen. Daarnaast is het wenselijk de bodemopbouw intact te houden en niet onnodig veel te ontgronden. Cultuurhistorie

18/720

De nieuwe POV ligt op dit moment ter inzage. Ten opzichte van de huidige POV zal in de nieuwe POV een zorgplicht zitten voor het onderwerp cultuurhistorie. Concreet houdt de zorgplicht in dat er uit een is gezet hoe het gebied cultuurhistorisch ontwikkeld is en wat de karakteristiek van het plangebied is. In paragraaf 5.11 wordt verder ingegeaan op het aspect cultuurhistorie. Hieruit blijkt dat dit geen belemmering vormt voor de voorgenomen ontwikkeling en bijbehorende wijziging van het omgevingsplan. Natuur Het plangebied grenst direct aan NNN. Volgens de provincie het plan geen effect op het bestaande NNN gebied. Voor de twee kavels waar potentieel natuurontwikkeling gaat plaatsvinden is er een kader genaamd 'Basis Kwaliteit Natuur'. Aan de hand hiervan kan er juiste invulling worden gegeven aan de natuurontwikkeling.

19/720

Hoofdstuk 4 4.1

Beleid en regelgeving

Rijk

4.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (hierna: NOVI) vastgesteld. De NOVI is de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI geeft richting en helpt om keuzes te maken, te kiezen voor slimme combinaties van functies en uit te gaan van de specifieke kenmerken en kwaliteiten van gebieden. Het versterken van de omgevingskwaliteit staat in de NOVI centraal. Dat wil zeggen dat alle projecten met oog voor de natuur, gezondheid, milieu en duurzaamheid gemaakt moeten worden. Bij de NOVI hoort een Uitvoeringsagenda. Hierin staat hoe uitvoering wordt gegeven aan de NOVI. Binnen de NOVI zijn 8 voorlopige aandachtsgebieden geformuleerd als zogeheten NOVI-gebied. In een NOVI-gebied krijgt een aantal concrete vraagstukken extra prioriteit. Dit helpt om grote veranderingen en ruimtelijke opgaven in een regio beter te realiseren. Opgaven Er is in Nederland sprake van een aantal dringende maatschappelijke opgaven. Deze opgaven kunnen niet apart van elkaar worden opgelost. Ze moeten in samenhang bekeken worden. Ze grijpen in elkaar en vragen meer ruimte dan beschikbaar is in Nederland. Niet alles kan, niet alles kan overal.

Op het niveau van nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven aan de omgeving in Nederland, verwoord in vijf opgaven: De bouw van ongeveer 1 miljoen nieuwe woningen; Ruimte maken voor klimaatverandering en energietransitie; De economie van Nederland verduurzamen en het groeipotentieel behouden; Steden en regio's sterker en leefbaarder maken; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Realiseren opgaven In de NOVI is een tweetal instrumenten opgenomen om de opgaven te realiseren: De Omgevingsagenda Momenteel wordt voor Noord-Nederland gewerkt aan een omgevingsagenda. Als voorloper is er gewerkt aan een Contour Omgevingsagenda waarin acht omgevingsopgaven zijn benoemd: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Druk op de ruimte in het landelijk gebied vraagt om gezamenlijke keuzes; Benutten van de brede effecten van de energietransitie; Economisch perspectief ten aanzien van kringlooplandbouw en natuurinclusieve landbouw; Toekomstgerichte bereikbaarheid van Noord-Nederland; Versterken Stedelijk Netwerk Noord-Nederland; Toekomstkracht voor gebieden met bevolkingsdaling en sociaaleconomische achterstand;

20/720

7. Water als verbindende schakel in klimaatadaptieve maatregelen; 8. Waarborgen van de omgevingskwaliteit. De NOVI-gebieden Een NOVI-gebied is een instrument waarbij Rijk en regio meerdere jaren verbonden zijn aan de gezamenlijke uitwerking van de verschillende opgaven in het ruimtelijke domein. Vaak wordt voortgebouwd op bestaande samenwerkingstrajecten. Denk aan een Regiodeal en/of een verstedelijkingsstrategie. De regio waarvan de gemeente De Wolden deel uitmaakt is niet aangewezen als NOVI-gebied. Het beleid uit de NOVI is derhalve niet van toepassing op de ontwikkeling in het plangebied. Uitvoering De NOVI gaat vergezeld van een uitvoeringsagenda, waarin staat aangegeven hoe het Rijk invulling geeft aan zijn rol bij de uitvoering van de NOVI. In de Uitvoeringsagenda zijn onder andere een overzicht van instrumenten en (gebiedsgerichte) programma's op de verschillende beleidsterreinen te vinden. De Uitvoeringsagenda zal, indien nodig, jaarlijks worden geactualiseerd. De ontwikkeling in het plangebied raakt, gezien de relatief kleine omvang, geen opgaven die zijn opgenomen in de NOVI en draagt daarnaast bij aan de opgave om steden en regio's sterker en leefbaarder te maken.

4.2

Provincie Drenthe

4.2.1 Omgevingsvisie Drenthe Op 13 september 2022 is door de Provinciale Staten van Drenthe de Omgevingsvisie Drenthe 2022 vastgesteld. Een belangrijke opgave uit de omgevingsvisie is het waarderen van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe passend bij deze kernkwaliteiten. De kernkwaliteiten zijn de kwaliteiten die bijdragen aan de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe. Het provinciaal belang is het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de kernkwaliteiten. De kernkwaliteiten zijn landschap, natuur, cultuurhistorie, archeologie, aardkundig erfgoed en rust (stilte en duisternis). Naast bovenstaande kernkwaliteiten hecht de provincie Drenthe waarde aan een zorgvuldig ruimtegebruik en de bescherming van de milieu- en leefomgevingskwaliteit. Veel ingrepen in de ruimte hebben gevolgen voor de langere termijn en beperken ontwikkelingsmogelijkheden in de toekomst. Het zorgvuldig gebruiken van de ruimte is van provinciaal belang. Het beschermen van de milieukwaliteit van de leefomgeving is veelal op Europees en nationaal niveau geregeld. Daarbij zijn diverse taken en verantwoordelijkheden bij de provincies neergelegd. Deze taken, gericht op het beschermen van de kwaliteit van lucht, water en bodem en het verbeteren van verkeersveiligheid, waterveiligheid en externe veiligheid, zijn van provinciaal belang.

In hoofdstuk 5 worden de verschillende milieu- en omgevingsaspecten besproken. Hieronder wordt het voornemen getoetst aan de relevante kernkwaliteiten uit de Omgevingsvisie Drenthe. Kernkwaliteit Landschap

21/720

Binnen de provincie Drenthe zijn verschillende landschapstypen te onderscheiden namelijk: Esdorpenlandschap; Esgehuchtenlandschap; Wegdorpenlandschap van de laagveenontginning; Wegdorpenlandschap van de randveenontginning; Landschap van de veenkoloniën; Landschap van de Koloniën van Weldadigheid (UNESCO Werelderfgoed, zie 4.2.3.3). Landschap - Esdorpenlandschap Het plangebied van Middelveen V valt binnen het landschapstype Esdorpenlandschap en is dichtbij een Es gelegen. Naast de landschapstypen is er specifiek beleid voor enkele zichtbare overgangen in het landschap, te weten de macrogradiënt (overgangen met veel reliëf, de wegpanorama's, de stads- en dorpsranden, de harde grens tussen stad en land en hoogbouw. Het plangebied valt binnen het gebied wegpanorama. Het Drents Plateau bestaat voornamelijk uit esdorpenlandschap. Dit landschapstype bevat enkele telkens terugkerende onderdelen: het dorp, de es, het beekdal en de velden/bossen/heide. Het esdorpenlandschap is een agrarisch cultuurlandschap ten voeten uit. Elk onderdeel van het landschap komt voort uit het agrarisch gebruik en is gerelateerd aan het functioneren van de lokale agrarische dorpsgemeenschap, met de boermarken als het oorspronkelijke gezag. De esdorpen vormen vanouds de ontginningsbasis van het landschap. Ze liggen veelal op landschappelijke overgangen van nat (beekdal) naar droog (es/heide/bos).

Rond de dorpen liggen de landschapsonderdelen die vanouds in het landbouwsysteem elk hun eigen functie hadden. Direct aan de rand van het dorp lagen de ‘goorns’: kleinschalige, verkavelde gebieden met hagen en singels, waar onder andere groenten voor menselijke consumptie werden verbouwd. Op de hoger gelegen gronden ontwikkelden zich door de eeuwen heen de essen, omzoomd door bosjes, strubben of soms een ringwal. In het lagergelegen beekdal lagen de graslanden, tot aan het begin van de vorige eeuw onverdeeld, de zogenaamde madelanden. Later zijn de beekdalen sterk verkaveld en hebben ze door de aanleg van houtwallen een kleinschalig, besloten karakter gekregen. Buiten de gecultiveerde wereld lag de grote ‘woestenij’: het veld, de heide. Dit is een vaak enorm grote ruimte die gebruikt werd om de schapen te weiden. Door ontginning en bebossing (tot ver in onze eeuw) zijn de meeste van deze heidevelden verdwenen. Van provinciaal belang zijn: de essen: deze voor het esdorpenlandschap kenmerkende open ruimtes zijn veelal omgeven met esrandbeplanting; de beekdalen: onbebouwd gebied met kleinschalige beplantingstructuren en beekdal(rand) beplanting. Wegens bovenstaande belangen is het provinciaal beleid gericht op: behoud van de open ruimte en het versterken van esrandbeplanting; behoud van het onbebouwde karakter en het versterken van karakteristieke beekdal(rand) beplanting.

De gewenste ontwikkeling van de 149 woningen vindt deels plaats in het buitengebied, waardoor de provinciale

22/720

belangen moeten worden afgewogen bij de planvorming van de voorgenomen ontwikkeling. Het plangebied ligt tegen een es aan. Een Drentse es rand is minimaal 25 meter breed. Hiermee dient in het plan dient hier rekening mee te worden gehouden. Om te komen tot een goede inrichting vanuit de kernkwaliteit landschap is een beeldkwaliteitsplan opgesteld (zie 2.2.3), waarin rekening is gehouden met de afhechting van het dorp Zuidwolde. Uit het beeldkwaliteitsplan en de regels die daaraan worden verbonden in het omgevingsplan, volgt dat het realiseren van Middelveen V alszijnde nieuwe dorpsrand van Zuidwolde voldoende rekening houdt met de kernkwaliteit landschap uit de Omgevingsvisie Drenthe. Kernkwaliteit Aardkundige waarden - Beschermingsniveau Hoog De identiteit van Drenthe en het Drentse landschap wordt sterk bepaald door het natuurlijke bodem- en grondwatersysteem. Kenmerkende aardkundige elementen, de opbouw van de ondergrond (bijvoorbeeld de aanwezigheid van keileem en het voorkomen van bijzondere bodems) en actieve geologische processen (bijvoorbeeld meandering en zandverstuiving) worden beschouwd als aardkundig erfgoed. De provincie stelt in deze gebieden voor om mogelijk aardkundige kwaliteiten als inspiratiebron bij ontwikkelingen te gebruiken. In en rondom het plangebied is sprake van een hoge beschermingsniveau voor aardkundige waarden.

Het plangebied ligt in het beschermingsgebied 'Aardkundige waarden - beschermingsniveau hoog'. In gebieden met een hoog beschermingsniveau is het de ambitie om de context en het referentiebeeld van de aardkundige eenheid te behouden of te herstellen. In deze gebieden staat de provincie ontwikkelingen alleen toe als aardkundige kwaliteiten en kenmerken worden behouden. Voorzover dit op deze schaal mogelijk is wordt bij ontwikkeling van het plangebied rekening gehouden met deze kernkwaliteit, zodat deze niet wordt aangetast. Hier wordt in de volgende paragraaf (4.2.2) onder Aardkundige waarden verder op ingegaan, omdat deze kernkwaliteit doorwerking heeft in de provinciale omgevingsverordening. Kernkwaliteit natuur Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is een robuuste, samenhangende structuur van natuurgebieden, nieuwe natuurgebieden, ecologische verbindingen en agrarische gebieden met hoge natuurwaarden, bijvoorbeeld gebieden met agrarisch natuurbeheer. Het plangebied grenst direct aan een NNN gebied. In principe geeft dit geen belemmering voor de realisatie van een woonwijk, echter is het niet toegestaan om binnen de begrenzing van het NNN gebied woningbouw te plegen. Een dergelijke ontwikkeling binnen de begrenzing van het NNN-gebied kan zorgen voor onomkeerbare negatieve gevolgen voor de natuurwaarde.

De voorgenomen ontwikkeling van Middelveen V in Zuidwolde maakt geen woningbouw mogelijk binnen NNN-gebied. Conclusie De voorgenomen woningbouwontwikkeling van Middelveen V in Zuidwolde is in overeenstemming met de kernkwaliteiten zoals benoemd in de omgevingsvisie van de provincie Drenthe. Er hoeven geen aanvullende maatregelen worden getroffen of regelingen worden opgenomen.

23/720

4.2.2 Provinciale omgevingsverordening Drenthe Met de Omgevingsverordening 2024 vertaalt de provincie Drenthe de omgevingsvisie Drenthe door naar een verordening voor de planologisch relevante aspecten in de fysieke leefomgeving. De omgevingsverordening schrijft voor dat, wanneer bij een ruimtelijk project kernkwaliteiten betrokken zijn, deze in het project uiteengezet worden. Daarbij wordt aangegeven in welke mate het project bijdraagt aan het behoud en de ontwikkeling van de betrokken kernkwaliteiten. De Omgevingsvisie Drenthe en de uitwerkingen daarvan geven hiervoor aanwijzingen. Het projectgebied voor woningbouw ligt zowel binnen als buiten het bestaand stedelijk gebied. Op grond hiervan gelden de volgende instructieregels uit de omgevingsverordening. De volgende regels zijn van toepassing op het plangebied: Artikel 3.1 Kernkwaliteit Landschap Zoals al aangegeven in paragraaf 4.2.1 is het plangebied gelegen in de Kernkwaliteit landschap (esdorpenlandschap en gebiedsaanduiding wegpanorama). In het omgevingsplan is gehouden aan de volgende randvoorwaarden: houdt rekening met het behoud van de aanwezige kernkwaliteiten, en; bevat een beschrijving van de voorkomende kernkwaliteiten en de wijze waarop met de bescherming van de kernkwaliteiten is omgegaan; bij een en stads- of dorpsrand wordt rekening gehouden met de aanwezige landschappelijke waarden.

In paragraaf 2.2.1 en 2.2.2 wordt ingegaan op de ruimtelijke inpassing van de gewenste woningbouwontwikkeling en in 2.2.3 op de randvoorwaarden met betrekking tot de beeldkwaliteit. Door rekening te houden met de uitgangspunten uit deze paragrafen wordt voldoende rekening gehouden met de landschappelijke kwaliteiten van de omgeving. De kernkwaliteit landschap wordt niet aangetast. Artikel 3.4 lid 3 Kernkwaliteit Aardkundige Waarden Het plangebied ligt binnen het gebied 'Aardkundige waarden - Beschermingsniveau Hoog', waardoor het omgevingsplan: rekening moet houden met de aanwezige kernkwaliteiten; en regels stelt ter bescherming van deze voorkomende kernkwaliteit. In het tweede lid van artikel 3.4 is aangegeven welke kernkwaliteiten van toepassing zijn op het plangebied. Deze staan in bijlage 3 Kernkwaliteiten Aardkundige waarden bij de omgevingsverordening. Voor het Hoog beschermingsniveau geldt: "Instandhouding van de macrogradiënt, bodemopbouw, reliëf en gradiëntsituaties. De aardkundige kenmerken zijn normerend voor wat mogelijk is. Deze gebieden moeten in omgevingsplannen via een dubbelfunctie beschermd worden. Waterbeheer, terrein- en landschapsbeheer moeten zodanig zijn dat de kenmerken in stand worden gehouden. Ontgronding ten behoeve van zandwinning is

24/720

niet toegestaan. Aanleg van nieuwe infrastructuur moet worden vermeden. Normaal landbouwkundig gebruik is mogelijk, echter, verandering van inrichting en beheer, zoals diepploegen en egalisatie zijn verboden. Aanleg van drainage is alleen mogelijk wanneer dit niet leidt tot aantasting van de aardkundige kenmerken van gebieden en eenheden". Om te onderzoeken of in het plangebied de aardkundige waarden al zijn aangetast is een archeologisch bureauen booronderzoek uitgevoerd door ingenieursbureau MUG. De resultaten van dit onderzoek worden ook behandeld in 5.11. Uit de onderzoeksresultaten volgt dat er geen nader archeologisch onderzoek nodig is binnen het onderzoeksgebied (plangebied voor Middelveen V) en dat de gronden kunnen worden vrijgegeven voor het realiseren van de voorgenomen ontwikkeling. Het bevoegd gezag, de gemeente De Wolden, heeft het onderzoeksrapport beoordeeld en onderschrijft bovenstaand advies. Met bovenstaande is aangetoond dat er voldoende invulling is gegeven aan instructieregel 3.4 uit de provinciale omgevingsverordening. Artikel 3.16 Woningbouw, lid 1 Lid 1 van dit artikel uit de provinciale omgevingsverordening stelt dat woningbouw in het landelijk gebied mogelijk is, mits het aansluit op het bestaand stedelijk gebied en het plan de behoefte aantoont die in de woonvisie genoemd is.

De beoogde woningbouwontwikkeling van Middelveen V sluit aan op het bestaand stedelijk gebied van Zuidwolde. Er wordt aangesloten bij de al gerealiseerde uitbreidingswijk Middelveen IV. In de woon(zorg)visie heeft gemeente De Wolden de ambitie geformuleerd om tot 2030 750 tot 1.000 woningen toe te voegen. Eind maart 2025 is deze ambitie bijgesteld naar 810 tot 1.060 extra woningen tot 2030. Hiervan zouden 213 tot 279 woningen in Zuidwolde gerealiseerd moeten worden. Met 149 woningen betekent de ontwikkeling van Middelveen V een aanzienlijke bijdrage levert aan de behoefte uit de woonvisie van de gemeente. Hiermee toont het plan de behoefte aan die genoemd is in de woonvisie van de gemeente. Uit voorgaande blijkt dat wordt voldaan aan de instructieregel uit artikel 3.16 lid 1 van de provinciale omgevingsverordening. Artikel 3.21 Mobiliteit Artikel 3.21 geeft aan dat inzicht moet worden verkregen op de verkeersbewegingen die van wezenlijke invloed kunnen zijn op de verkeersafwikkeling via bestaande infrastructuur. Dit zijn: a. De mogelijkheden van bestaande verkeers- en vervoersvoorzieningen om de extra mobiliteit veilig en adequaat op te vangen; b. De wijze waarop binnen het plan wordt voorzien in een adequate en veilige aansluiting op het bestaande wegen- en fietspadennet; c. De wijze waarop aansluiting op het Basisnetwerk openbaar vervoer wordt gerealiseerd.

Paragraaf 5.2 gaat in op het aspect mobiliteit. Ten behoeve van het voorliggend omgevingsplan is een

25/720

mobililteitstoets uitgevoerd. Hieruit blijkt dat binnen het plangebied wordt voorzien in voldoende parkeerplaatsen om de parkeerbehoefte op te lossen. Het omliggende (Basisnetwerk) wegennet kan de verkeerstoename vanuit de beoogde ontwikkeling probleemloos vlot en veilig verwerken, met uitzondering van de Middelveenseweg. Geadviseerd wordt om deze weg plattelandsweg te verbreden om de verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid voldoende te waarborgen. Uit voorgaande blijkt dat er voldaan wordt aan artikel 3.21 uit de provinciale omgevingsverordening. Conclusie omgevingsverordening Drenthe De voorgenomen woningbouwontwikkeling van Middelveen V in Zuidwolde is niet is strijd met de relevante instructieregels uit de omgevingsverordening van de provincie Drenthe. Er hoeven geen aanvullende maatregelen worden getroffen of regelingen worden opgenomen. 4.2.3 Conclusie Bij de woningbouwontwikkeling van Middelveen V in Zuidwolde wordt rekening gehouden met de toegekende kernkwaliteiten uit de omgevingsvisie en wordt voldaan aan de instructieregels uit de omgevingsverordening van de provincie Drenthe. Uit het voorgaande blijkt dat de provinciale belangen voldoende zijn geborgd.

4.3

Gemeente De Wolden

4.3.1 Toekomstvisie 2022-2040 Op 27-10-2022 heeft gemeente De Wolden de structuurvisie 'Samen aan zet! Toekomstvisie 2022-2040 van gemeente De Wolden' vastgesteld. Deze toekomstvisie is de opvolger van de toekomstvisie die De Wolden in 2005 heeft gemaakt. De gemeenteraad heeft de opdracht gegeven om één integrale visie te maken, waarin de sociale en fysieke leefomgeving met elkaar verbonden zijn. Daarom wordt deze toekomstvisie ook als omgevingsvisie gebruikt in het kader van de Omgevingswet. De toekomstvisie bevat 3 hoofdambities: Vitale samenleving Duurzame leefomgeving Landschap als drager De hoofdambities hebben doorwerking in 6 thema's: Positieve gezondheid Wonen en leven Energie en klimaat Milieu en circulariteit Economie en landbouw Toerisme en recreatie De thema’s zijn in de toekomstvisie individueel uitgewerkt, waarbij de inhoud naar de geest van de Omgevingswet zoveel mogelijk integraal is benaderd.

26/720

Voor de voorgenomen ontwikkeling van Middelveen V zijn de eerste twee thema's relevant. Hieronder wordt ingegaan op elk van de vier relevante thema's en bijbehorende leidraad voor de fysieke leefomgeving. Positieve gezondheid Positieve Gezondheid verbindt de fysieke en mentale gezondheid aan zingeving, kwaliteit van leven, meedoen in de samenleving en het dagelijks functioneren. Een brede benadering die zich richt op zowel bescherming als bevordering van de gezondheid. Het concept Positieve Gezondheid focust op krachten in plaats van klachten en draagt zo bij aan het vitaal houden van de samenleving. Om inzichtelijk te maken hoe het planvoornemen bijdraagt aan het bevorderen van het thema positieve gezondheid is een 'quickscan gezonde leefomgeving' uitgevoerd. Deze quickscan wordt behandeld in paragraaf 5.16. Hieruit volgt dat het plan bijdraagt aan het creëren van een gezonde leefomgeving. Er wordt daarmee aangesloten bij het thema 'Positieve gezondheid' uit de toekomstvisie. Wonen en leven De Wolden is het groene hart van de regio waar het prettig en ruim wonen is. Deze kwaliteit willen we uitdragen in de regio en daarbuiten. Om de gevolgen van vergrijzing het hoofd te bieden en de kwaliteit en kwantiteit van het voorzieningenniveau te verhogen, willen we meer (jonge) mensen uit de regio aan de gemeente verbinden.

In samenwerking met de Regio Zwolle willen wij een bijdrage leveren aan de woningbouwopgave van de regio en zetten we in op groei van het aantal woningen. Hierbij zien we nieuwbouw als een flexibele opgave die meebeweegt met de tijd. We zetten in op beheerste uitbreiding van de kleine dorpen en grootschalige uitbreiding (extra groei) van de kerndorpen. In de kerndorpen (Zuidwolde, de Wijk, Ruinen, Ruinerwold en Koekange) en in Alteveer-Kerkenveld willen we uitbreiding toestaan. Daarnaast moeten nieuwe ontwikkelingen passen binnen de aard en de schaal van het landschap en zich laten inspireren door de cultuurhistorie van het gebied waar de ontwikkeling plaatsvindt. Ook moeten nieuwe woningbouwinitiatieven zoveel mogelijk klimaatadaptief worden ingericht, met aandacht aan het leefklimaat in en rond de woningen. De voorgenomen ontwikkeling van Middelveen V is een grootschalige uitbreiding (extra groei) van het kerndorp Zuidwolde. Daarnaast word met het inrichtingsplan en het vastgestelde BKP aandacht besteed aan het waarborgen van de bestaande cultuurhistorie van het gebied. Ook wordt er een natuurontwikkeling mogelijk gemaakt, waardoor het planvoornemen aandacht besteedt aan klimaatadaptiviteit. Met de ontwikkeling wordt daarnaast een bijdrage geleverd aan de woningbouw in de regio en gemeente.

Uit voorgaande volgt dat de voorgenomen ontwikkeling passend binnen het thema 'wonen en leven' van de toekomstvisie. Conclusie Toekomstvisie De voorgenomen ontwikkeling is passend binnen de beleidskaders uit de toekomstvisie 2022-2040 van gemeente De Wolden.

27/720

4.3.2 Klimaatadaptatieplan Er is steeds vaker sprake van extreme weersomstandigheden. De huidige inrichting van onze gemeente is hier niet op berekend. Onze infrastructuur, inrichting en bebouwing is van goede kwaliteit, maar nog niet klaar voor het veranderende klimaat. Daarom is het belangrijk om klimaatadaptatie stevig te integreren in de plan- en besluitvorming. Het Klimaatadaptatieplan 2023-2028 maakt inzichtelijk welke gevolgen van het veranderende klimaat er in de gemeente De Wolden wel en niet worden geaccepteerd en hoe de gemeente daarmee omgaat in de komende 6 jaar. Klimaatadaptatie-eisen bij nieuwbouw Onderdeel van het Klimaatadaptatieplan klimaatadaptatie-eisen bij (nieuw)bouw:

van

gemeente

De

Wolden

is

de

beslisboom

voor

De ruimtelijke ontwikkeling gebeurt minimaal waterneutraal en leidt niet tot extra aan- of afvoer van water t.o.v. de huidige situatie. Waterneutraal definiëren we als: 1. De van nature heersende grondwaterstanden worden zo min mogelijk beïnvloed; 2. De afvoer uit het gebied neemt niet toe ten opzichte van de landelijke afvoer; 3. De infiltratie van regenwater in de bodem neemt op jaarbasis niet af ten opzichte van de oorspronkelijk natuurlijke situatie. 5% van het laagste deel van het plangebied wordt vrijgehouden van bebouwing of wordt tijdelijk ingericht of bestemd om te kunnen anticiperen op lange termijn toename van de extreme neerslag; Een groot deel van de neerslag (tussen 40-70 mm, afhankelijk van wat aan de hand van de gebied specifieke kenmerken reëel is) van een hevige bui (70 mm in een uur) verwerkt (geïnfiltreerd, vastgehouden en/of geborgen) in voorzieningen op privaat terrein of in daarvoor bestemde (extra) voorzieningen in het plangebied. De voorzieningen voeren de eerste 24 uur daarna vertraagd (niet extra) af en zijn in maximaal 60 uur weer beschikbaar (range 48-60 uur); Koele, schaduwrijke verblijfsplekken (minimaal 200 m2) zijn op loopafstand (300 m) aanwezig en openbaar toegankelijk. Meewegen van de landelijke maatlat voor een groene klimaatadaptieve bebouwde omgeving.

In paragraaf 5.13 'Water' wordt toegelicht hoe er in het plangebied rekening wordt gehouden met de bovenstaande klimaatadaptie-eisen bij nieuwbouw. Hieruit volgt dat bij de ontwikkeling van de stedenbouwkundige opzet is ruimschoots rekening gehouden met bovenstaande. 4.3.3 Woon(zorg)visie Algemeen De Wolden is een aantrekkelijke plek om te wonen. Het is een landelijke gemeente met een grote diversiteit aan landschappen en groenstructuren. Het is een goed bereikbare gemeente en de voorzieningen binnen de gemeente zijn over het algemeen goed bereikbaar voor de inwoners. De Wolden heeft, zoals het hele land, te maken met verschillende uitdagingen op de woningmarkt en in de volkshuisvesting. Er is een tekort aan woningen en vooral starters en jonge huishoudens vinden moeilijk een woning, de huizenprijzen stijgen, het aantal woningzoekenden met een zorgvraag neemt toe en de bouwkosten stijgen.

28/720

De gemeente De Wolden heeft het beleidsdocument 'Woon(zorg)visie' opgesteld om vorm te geven aan bovenstaande opgaven. Hieronder wordt ingegaan aan hoe de voorgenomen ontwikkeling van Middelveen V invulling geeft aan het beleid uit de Woon(zorg)visie. Ambities woon(zorg)visie De gemeente De Wolden werkt aan een toekomstbestendige woonvoorraad. De Wolden verwacht een huishoudensgroei, enerzijds omdat mensen van buiten de gemeente naar De Wolden verhuizen en anderzijds omdat er steeds meer kleine huishoudens zijn. In de woon(zorg)visie 2023-2027, Veelzijdig wonen in De Wolden!, staan de zes ambities genoemd die De Wolden in dit kader heeft geformuleerd voor de komende jaren: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Met nieuwbouw bijdragen aan de veranderende woningbehoefte Een duurzame en toekomstbestendige woningvoorraad Wonen en zorg Betaalbaar wonen Leefbare wijken en dorpen Huisvesting aandachtsgroepen op orde

Het woon(zorg)visie zet vooral in op het realiseren van betaalbare woningen voor starters en wil ook de doorstroming op gang brengen. Er is vooral behoefte aan betaalbare en middeldure woningen. Uitwerking in ontwikkeling van Middelveen V in Zuidwolde De ontwikkeling van Middelveen V in Zuidwolde sluit aan bij verschillende ambities uit de woon(zorg)visie. In de woon(zorg)visie heeft de gemeente de ambitie geformuleerd om tot 2030 750 tot 1.000 woningen toe te voegen. Eind maart 2025 is deze ambitie bijgesteld naar 810 tot 1.060 extra woningen tot 2030. Hiervan zouden 213 tot 279 woningen in Zuidwolde gerealiseerd moeten worden. Met 149 woningen betekent de ontwikkeling van Middelveen V een aanzienlijke bijdrage aan het uitbreiden van de woningvoorraad in de gemeente. De Wolden wil de kansen voor starters op de woningmarkt vergroten. Een deel van hen zoekt een huurwoning, maar ook een aanzienlijk deel is op zoek naar een koopwoning. Veel starters zijn afkomstig uit de gemeente en willen graag in of vlak bij het eigen dorp blijven wonen. Met 30 sociale huurwoningen, die voor een deel expliciet gericht zijn op starters, en 32 betaalbare koopwoningen, die goed aansluiten op het budget van starters leidt de ontwikkeling van Middelveen V tot een gewenste uitbreiding voor de jonge(re) doelgroep. Naast betaalbare woningen is in De Wolden ook behoefte aan middeldure woningen.

Met 60 middeldure woningen voorziet Middelveen V ook hierin. Voor Middelveen V zijn verschillende soorten woningen voorzien, variërend van sociale huur tot betaalbare, middeldure en dure woningen. Ook binnen deze categorieën is gekozen voor verschillende typologieën, zoals levensloopbestendige woningen, rug-aan-rugwoningen, rijwoningen, appartementen, twee-onder-een-kapwoningen en vrijstaande woningen. Dit moet ertoe leiden dat met Middelveen V een

29/720

gemengde wijk ontstaat, waar verschillende doelgroepen een nieuw (t)huis kunnen vinden. De gemeente streeft naar gemengde en levensloopbestendige wijken. Dit draagt eraan bij dat mensen zoveel mogelijk binnen de bestaande sociale infrastructuur blijven wonen. Middelveen V sluit aan op deze wens. Een grote variëteit aan woningen leidt er ook toe dat de doorstroming op de woningmarkt op gang komt, wat een positief effect heeft op de beschikbaarheid van met name betaalbare woningen. Het geplande programma voor Middelveen V sluit goed aan op het woningbouwprogramma van De Wolden en past binnen het streven naar een duurzame en toekomstbestendige woningvoorraad. Het programma van Middelveen V komt tegemoet aan de nadruk die De Wolden legt op starters en senioren. Al met al is de conclusie dat de ontwikkeling van Middelveen V aansluit op het gemeentelijke woonbeleid en bijdraagt aan het realiseren van de ambities die De Wolden heeft vastgelegd in de woon(zorg)visie. 4.3.4 Actieplan Klimaat en Energie In het Actieplan Klimaat en Energie 2021-2024 staat hoe de gemeente ervoor wil zorgen dat in 2040 de hele gebouwde omgeving van De Wolden energieneutraal is. De gemeente wil dit bereiken door het gasverbruik volledig te verduurzamen en steeds meer duurzame elektriciteit op te wekken.

In het Actieplan wordt ingezet op het goede voorbeeld geven als gemeente, toegankelijke mogelijkheden voor financiering van energiebesparing en –opwekking en het ondersteunen van lokale (duurzaamheids)initiatieven. De ambities uit het Actieplan Klimaat en Energie zijn direct van toepassing op woningbouw in de gemeente De Wolden. Nieuwe woningbouwprojecten, zoals Middelveen V in Zuidwolde, worden ontwikkeld met het doel om bij te dragen aan een energieneutrale gebouwde omgeving in 2040. Dat betekent dat bij het ontwerp en de realisatie van nieuwe woningen al vanaf het begin rekening wordt gehouden met duurzaamheid, energie-efficiëntie en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen. Denk daarbij aan goed geïsoleerde woningen, zonnepanelen, warmtepompen in plaats van gasaansluitingen en voorzieningen voor lokale energieopwekking. Daarnaast speelt het beperken van de energievraag een belangrijke rol. Door in te zetten op slimme indeling, hoogwaardige bouwmaterialen en duurzame installaties kunnen nieuwbouwwoningen significant minder energie verbruiken. Dit sluit aan bij de doelstelling om het gasverbruik te verlagen en het resterende verbruik volledig in te vullen met groen gas.

Ook stimuleert de gemeente lokale energie-initiatieven en samenwerking met bewoners en ontwikkelaars, wat leidt tot integrale wijkaanpakken waarbij energie, klimaatadaptatie en leefbaarheid hand in hand gaan. Woningbouwprojecten zoals Middelveen V vormen dus een belangrijk middel om de klimaatambities concreet te maken. Elk huis dat energieneutraal gebouwd wordt, draagt bij aan het behalen van de doelen voor 2030 en 2040. Bovendien zorgen deze duurzame woningen niet alleen voor een lagere ecologische voetafdruk, maar ook voor lagere energiekosten voor bewoners, wat past binnen het streven naar een sociaal rechtvaardige energietransitie. Door de ambities uit het Actieplan Klimaat en Energie actief toe te passen in de ruimtelijke ontwikkeling van Middelveen V, creëert De Wolden een toekomstbestendige woonomgeving.

30/720

4.3.5 Conclusie Bij de woningbouwontwikkeling van Middelveen V in Zuidwolde wordt rekening gehouden met de geldende beleidskader van gemeente De Wolden. Uit het voorgaande blijkt dat de voorgenomen ontwikkeling van Middelveen V in Zuidwolde passend is binnen het beleid van gemeente De Wolden.

31/720

Hoofdstuk 5

Milieu- en omgevingsaspecten

Op basis van de Omgevingswet moeten gemeenten ervoor zorgen dat de regels in het omgevingsplan leiden tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). Dit wordt bereikt door activiteiten en functies te reguleren en te koppelen aan locaties voor het gemeentelijke grondgebied. Alle regels in het omgevingsplan samen moeten leiden tot een ETFAL, rekening houdend met alle betrokken belangen. De instructieregels van het Rijk (Besluit kwaliteit leefomgeving) en de provincie (provinciale verordening) geven mede invulling aan de ETFAL. De aard, omvang en locatie van de activiteit(en) zijn bepalend voor de milieu-, en omgevingsaspecten en andere thema's die onderzocht moeten worden als onderdeel van de motivering van de wijziging van het Omgevingsplan. Dit is nodig met het oog op de ETFAL. In onderstaande paragrafen wordt ingegaan op de verschillende milieuaspecten. De milieuaspecten trilling, (slag)schaduw en windhinder worden in dit hoofdstuk niet behandeld, aangezien deze thema's niet relevant zijn voor dit plan. Het plangebied ligt niet in de directe omgeving van een spoor. Daarnaast spelen (slag)schaduw en windhinder vooral een rol bij hoogbouw en windmolens, wat in dit geval niet aan de orde is.

5.1

Mer-beoordeling

5.1.1 Wettelijk kader In Bijlage V van het Omgevingsbesluit (Ob) is aangegeven welke activiteiten mer-(beoordelings)plichtig zijn. Activiteiten die zijn genoemd in kolom 1 zijn mer-plichtig als wordt voldaan aan de drempelwaarden uit kolom 2 en mer-beoordelingsplichtig in gevallen als genoemd in kolom 3. In kolom 4 staat aangegeven bij welk besluit de mer-(beoordelings)plicht geldt. Voor mer-beoordelingsplichtige activiteiten moet worden onderzocht of deze aanzienlijke milieueffecten kunnen hebben. De criteria om dit vast te stellen zijn genoemd in bijlage III van Richtlijn 2011/92/EU (richtlijn m.e.r.). Samengevat zijn dit de kenmerken van een plan, de locatie van een plan en soort en kenmerken van de verschillende milieueffecten. De initiatiefnemer van een in Bijlage V aangewezen project moet daarvan mededeling doen bij het bevoegd gezag, doorgaans het college van B&W (artikel 16.45, lid 1 van de Omgevingswet). In die mededeling (de aanmeldingsnotitie) is een beschrijving van het project, de locatie en de mogelijke milieueffecten opgenomen (artikel 11.10 Ob). Het bevoegd gezag beslist binnen zes weken of sprake is van aanzienlijke milieueffecten en neemt die beoordeling op in de omgevingsvergunning (artikel 11.11 Ob). 5.1.2 Toetsing De beoogde ontwikkeling, namelijk het mogelijk maken van 149 woningen, wordt gezien als een stedelijk ontwikkelingsproject.

Categorie J11 uit Bijlage V van het Ob is van toepassing. Hiervoor geldt een project-mer-beoordelingsplicht. De mer-beoordelingsnotitie is opgenomen in bijlage 5. Uit de informatie in de notitie blijkt dat de kenmerken en de plaats van het project geen aanleiding vormen voor het doorlopen van een mer-procedure.

32/720

5.1.3 Conclusie Significant nadelige milieugevolgen zijn uitgesloten. Het doorlopen van een mer-procedure is niet noodzakelijk.

5.2

Verkeer en parkeren

5.2.1 Wettelijk kader Verkeer en parkeren moeten als omgevingsaspecten in het belang van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties worden beoordeeld. De Omgevingswet en het Bkl stellen geen regels op het gebied van verkeer. Voor het aspect parkeren dient aangetoond te worden dat er voldoende parkeergelegenheid aanwezig is voor het opvangen van de beoogde parkeerbehoefte en dat de eventuele verkeerstoename niet leidt tot knelpunten in de verkeersveiligheid en verkeersafwikkeling van het omliggende wegennet. De CROW-richtlijnen blijven net als in de huidige praktijk belangrijk bij de beoordeling van verkeer en parkeren. Daarnaast is Artikel 3.21 uit de POV van toepassing op het plangebied: Een omgevingsplan dat betrekking heeft op Landelijk Gebied met nieuwe woningbouwlocaties, voorzieningen, kantoren, (dag)recreatieve voorzieningen of bedrijven, die verkeersbewegingen kunnen veroorzaken die van wezenlijke invloed zijn op de verkeersafwikkeling via bestaande infrastructuur, geven inzicht in: a. de mogelijkheden van bestaande verkeers- en vervoersvoorzieningen om de extra mobiliteit veilig en adequaat op te vangen; b. de wijze waarop binnen het plan wordt voorzien in een adequate en veilige aansluiting op het bestaande wegen- en fietspadennet; c. de wijze waarop aansluiting op het Basisnetwerk openbaar vervoer wordt gerealiseerd.

5.2.2 Toetsing Ten behoeve van het voorliggend omgevingsplan is een mobililteitstoets uitgevoerd. De mobiliteitstoets is als bijlage 6 opgenomen in de motivering. Uit de mobititeitstoets blijkt het volgende. Ontsluiting Langzaam verkeer Het langzaam verkeer wordt aan de oostelijke zijde van de projectlocatie ontsloten op het langzaam verkeersnetwerk van de naastgelegen woonwijk. Er bevinden zich in deze woonwijk geen fietspaden. Voor fietsers is vanaf de Tripklompen een fietspad dat in oostelijke richting leidt naar de Ommerweg. Aan de westzijde van de Ommerweg, in de rijrichting naar het zuiden, ligt een vrijliggend fietspad dat in beide richtingen gebruikt kan worden. Daarnaast wordt een nieuwe ontsluiting voor langzaam verkeer aangelegd richting de Middelveenseweg. In noordelijke richting bevinden zich op de Ommerweg aan beide zijden van de weg fietssuggestiestroken. Er bevinden zich in de naastgelegen woonwijk voldoende voetpaden. In het plan zullen ook voloende voetpaden worden gerealisereerd. Voetgangers en personen die gebruik maken van mobiliteitshulpmiddelen (rolstoel, scootmobiel) kunnen zich daardoor binnen de woonwijk veilig verplaatsen.

33/720

Openbaar vervoer Op ongeveer 350 meter loopafstand van de projectlocatie bevinden zich twee bushaltes aan weerszijden van de Ommerweg. Elk uur vertrekt hier een bus richting Hoogeveen of Dedemsvaart. Per bus is het gebied daardoor goed bereikbaar. Gemotoriseerd verkeer Het plangebied is gelegen tussen de Middelveenseweg aan de westzijde en de Landschapslaan/Turflaan aan de oostzijde. De Middelveenseweg (60 km/uur) is een erftoegangsweg gelegen buiten de bebouwde kom. Deze weg wordt grotendeels gebruikt voor bestemmingsverkeer richting de agrarische bedrijven en percelen gelegen aan deze weg. Er zal geen ontsluiting voor gemotoriseerd verkeer plaatsvinden richting de Middelveenseweg. De Landschapslaan/Turflaan (30 km/uur) is een erftoegangsweg binnen de bebouwde kom. Via deze weg kan de gebiedsontsluitingsweg Ommerweg worden bereikt. Via deze weg kan in noordoostelijke richting via de Slagendijk de N48 worden bereikt. De N48 staat in noordelijke richting in verbinding met de A28 en de A37. In zuidelijke richting staat de N48 in verbinding met de N377. Verkeer De beoogde ontwikkeling zorgt voor een verkeerstoename van 1.123 motorvoertuigen per etmaal gedurende een gemiddelde werkdag. Het plangebied wordt ontsloten via de Landschapslaan en de Turflaan. De toename op de Landschapslaan bedraagt 674 mvt/etmaal en op de Turflaan 450 mvt/etmaal.

De toekomstige verkeersintensiteiten stijgt naar 1.091 mvt/etmaal op de Landschapslaan en 966 op de Turflaan. Vooropgesteld dat de verkeersafwikkeling afhankelijk is van de inrichting van wegvakken en kruispunten, kan worden gesteld dat uit de verkeerskundige praktijk blijkt dat het verkeer op 30 km/u-wegen tot een omvang van 4.000 à 6.000 mvt/etmaal veelal vlot en veilig kan worden afgewikkeld. Aangezien de toekomstig verkeersintensiteit ook na realisatie van het plan hier (ruim) onder blijft, kan worden geconcludeerd dat de verkeersafwikkeling voldoende gewaarborgd zal zijn. Parkeren De beoogde ontwikkeling heeft op basis van de verschillende typen woningen een parkeerbehoefte van 234,3 parkeerplaatsen. Er zullen 236 parkeerplaatsen worden gerealiseerd. De parkeerbalans is zodoende positief. In de verkaveling is voldoende ruimte aanwezig om deze parkeerplaatsen te realiseren op eigen terrein en in het openbare gebied. Bij de rijwoningen is het niet mogelijk om op eigen terrein te parkeren, hiermee is rekening gehouden.

Figuur 5.1

34/720

Parkeerbalans (bron: INBO)

5.2.3 Conclusie Binnen het plangebied wordt voorzien in voldoende parkeerplaatsen om de parkeerbehoefte op te lossen. Het omliggende wegennet kan de verkeerstoename vanuit de beoogde ontwikkeling probleemloos vlot en veilig verwerken, met uitzondering van de Middelveenseweg. Geadviseerd wordt om deze weg plattelandsweg te verbreden om de verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid voldoende te waarborgen

5.3

Geluid

5.3.1 Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen 5.3.1.1 Wettelijk kader Wanneer een geluidgevoelig gebouw mogelijk wordt gemaakt zal bij het wijzigen van het omgevingsplan rekening gehouden moeten worden met het geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen op geluidgevoelige gebouwen in een geluidaandachtsgebied. Dit betekent dat bij het toelaten van een geluidgevoelig gebouw in een geluidaandachtsgebied een belangenafweging zal moeten worden gemaakt en deze goed zal moeten worden gemotiveerd. Daarnaast zal de wijziging van het omgevingsplan erin moeten voorzien dat het geluid door een weg, spoorweg of industrieterrein op geluidgevoelige gebouwen binnen een aandachtsgebied aanvaardbaar is (artikel 5.78s, tweede lid, Bkl). Het geluid op de gevel van een geluidgevoelig gebouw door een weg, spoorweg of industrieterrein is in ieder geval aanvaardbaar als dit niet hoger is dan de standaardwaarde uit tabel 5.78t uit het Bkl. Ook moet de aanvaardbaarheid van het gecumuleerde geluid op een geluidgevoelig gebouw moeten worden beoordeeld (artikel 5.78s, derde lid jo. 5.78ac Bkl).

Tabel 5.1: Standaardwaarden en grenswaarden geluid per geluidbronsoort Geluidbronsoort Standaardwaarde Lden Grenswaarde Lden[dB] Grenswaarde Lden[dB] [dB]2,3 Vaststellen Nieuw geluidgevoelig gebouw geluidproductieplafonds Aanleg/wijziging wegen/lokale spoorwegen zonder geluidproductieplafonds Provinciale wegen 50 651 60 Rijkswegen Gemeentewegen 53 70 70 Waterschapswegen Lokale spoorwegen 55 70 65 Hoofdspoorwegen Industrieterreinen 50 Lden/40 Lnight 60 Lden/50 Lnight 55 Lden/45 Lnigh Indirecte effecten Indirecte effecten kunnen worden veroorzaakt door een toename van de verkeersintensiteit veroorzaakt op een weg of spoorweg. De toename door invloed van het initiatief mag in beginsel niet leiden tot een toename van

35/720

de geluidbelasting met meer dan 1,5 dB ten opzichte van de bestaande situatie. Een toename van meer dan 1,5 dB is mogelijk als er geen geluidbeperkende maatregelen kunnen worden getroffen, dan wel de toename zoveel als mogelijk wordt beperkt en wordt voldaan aan de grenswaarden volgens tabel 5.1. De indirecte effecten vanwege veranderend verkeer hoeven alleen te worden beoordeeld voor gemeentewegen, waterschapswegen met een verkeersintensiteit van meer dan 1.000 mvt/etmaal, niet zijnde een woonerf. 5.3.1.2 Toetsing De ontwikkeling betreft het toelaten van nieuwe geluidgevoelige gebouwen met woonfuncties binnen het geluidaandachtsgebied van de geluidbronsoort gemeentewegen. Aangetoond moet worden dat de ontwikkeling in overeenstemming is met de instructieregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en dat het geluid aanvaardbaar is. Om de aanvaardbaarheid van de geluidsbelasting op de nieuwe woningen te onderzoeken is een akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai uitgevoerd. Het complete onderzoek is te raadplegen in bijlage 7. Uit het onderzoek blijkt dat de geluidbelasting op de gevels ten hoogste Lden = 53 dB bedraagt. De standaardwaarde van Lden = 53 dB niet wordt overschreden Indirecte hinder Uit het onderzoek blijkt dat alleen op de Landschapslaan het aantal mvt/etmaal boven de 1.000 ligt. Op deze weg ligt de verkeerstoename boven de 40%.