RD-jaarverslag-2025 Definief compressed
Tekst van het document
Jaarverslag 2025 Gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Drenthe recreatieschap.nl
2
Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2025
Voorwoord Drenthe en Ooststellingwerf zijn plekken waar mensen graag wonen, werken en hun vrije tijd doorbrengen. De rust, ruimte, natuur en cultuurhistorie maken onze regio bijzonder. Dat geldt voor inwoners die hier dagelijks van genieten én voor bezoekers die hier graag terugkomen. Die kwaliteit ontstaat niet vanzelf. Ze vraagt om zorg, samenwerking en gerichte keuzes. In dit jaarverslag laten we zien hoe het Recreatieschap Drenthe daar in 2025 samen met gemeenten, provincie, ondernemers, vrijwilligers en maatschappelijke partners aan heeft gewerkt. Met trots kijken we terug op een jaar waarin opnieuw veel is gerealiseerd: van goed onderhouden routes en toegankelijke recreatievoorzieningen tot projecten die bijdragen aan gezondheid, leefbaarheid en economische vitaliteit. Recreatie en toerisme zijn meer dan een prettige vrijetijdsbesteding. Ze leveren een concrete bijdrage aan de brede welvaart in onze provincie. Ze nodigen uit tot bewegen en ontmoeten, versterken de aantrekkelijkheid van dorpen en steden, houden voorzieningen in stand en zorgen voor werkgelegenheid. Juist in een tijd waarin ruimte schaars is en de samenleving voor grote opgaven staat, is het belangrijk om deze waarde te blijven zien en benutten. Het Recreatieschap Drenthe vervult hierin een verbindende rol.
Veel vraagstukken houden zich niet aan gemeentegrenzen: routenetwerken, spreiding van bezoekers, toegankelijkheid van natuur, verduurzaming en toekomstbestendig ondernemerschap vragen om samenwerking en afstemming. Door gezamenlijk op te trekken, bundelen gemeenten kennis, capaciteit en middelen. Dat voorkomt versnippering en vergroot de slagkracht. Een stevige basis onder al dit werk wordt gevormd door onze fiets- en wandelnetwerken. In 2025 zijn deze opnieuw intensief gebruikt en hoog gewaardeerd. Dat is te danken aan het vakmanschap van medewerkers én aan de grote inzet van vrijwilligers, die met hun betrokkenheid zorgen voor betrouwbare en goed onderhouden routes. Ook in 2025 is nadrukkelijk ingezet op toegankelijkheid en inclusie. Met toegankelijke fietsroutes, extra rustpunten en aandacht voor verschillende doelgroepen blijft recreatie in Drenthe voor iedereen bereikbaar. Daarnaast zijn via projecten en het Stimuleringsfonds vernieuwingen mogelijk gemaakt die het recreatieve product versterken en tegelijk bijdragen aan identiteit, erfgoedbeleving en toekomstbestendigheid. Het jaar 2025 laat zien dat investeren in recreatie en toerisme loont. Niet alleen in economische zin, maar vooral in maatschappelijke waarde. Dat vraagt om blijvende aandacht en samenwerking.
Ook in de komende jaren blijft het belangrijk om recreatie vanaf het begin mee te nemen in gebiedsontwikkelingen, zodat Drenthe aantrekkelijk, leefbaar en beleefbaar blijft. Met dit jaarverslag leggen wij verantwoording af over het afgelopen jaar. Tegelijk nodigt het uit om vooruit te kijken. Samen blijven we werken aan een provincie waar inwoners trots op zijn en waar bezoekers zich welkom voelen. Gerrie Hempen-Prent | Voorzitter
3
Inhoudsopgave Jaarverslag 2025 Recreatieschap Drenthe Over ons.................................................................................................................................................. 7 Kerngegevens. .......................................................................................................................................9 Bericht van het Dagelijks Bestuur.................................................................................................. 10 A. Voorwoord................................................................................................................................. 10 B. Ontwikkelingen op bestuurlijk niveau. ............................................................................... 10 C. Ontwikkelingen 2025.............................................................................................................. 10 D. Belang Recreatie en Toerisme...............................................................................................13 E. Inzet Recreatieschap.............................................................................................................. 16 F. Taken Recreatieschap. ........................................................................................................... 16 G.
Aorta............................................................................................................................................21 H. Doelmatigheid en rechtmatigheid. .......................................................................................21 I. Communicatie..........................................................................................................................23 J. Resultaat Boekjaar. .................................................................................................................24 Programmaverantwoording. ............................................................................................................26 1. Personeel...................................................................................................................................26 2. Huisvesting. .............................................................................................................................. 27 3. Onderhoud................................................................................................................................ 27 4. Overige.......................................................................................................................................28 5.
Stimuleringsfonds...................................................................................................................29 6. Projectverantwoording...........................................................................................................30 7. Blik vooruit................................................................................................................................43
4
Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2025
De Bosbergtoren te Appelscha
Jaarrekening 2025 Balans....................................................................................................................................................45 Programmarekening........................................................................................................................... 47 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling..................................................................48 Inleiding............................................................................................................................................48 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening..........................................48 Toelichting op de balans...................................................................................................................52 Toelichting op de programmarekening..........................................................................................58 Verplichte paragrafen........................................................................................................................69 Controleverklaring. ............................................................................................................................79 1. Controleverklaring van de onafhankelijke accountant.......................................................79 Bijlagen.
................................................................................................................................................85 1. Bijdrage gemeenten in de exploitatiekosten........................................................................86 2. Bijdrage gemeenten in het stimuleringsfonds..................................................................... 87 3. Overzicht materiële vaste activa.............................................................................................88 4. a. Onderhanden projecten........................................................................................................89 b. Toelichting op lopende projecten.......................................................................................90 5. Stimuleringsfonds. .....................................................................................................................96 6.Bestemmingsreserve stimuleringsfonds. ..............................................................................98 7. Gebeurtenissen na balansdatum............................................................................................99
5
Daarom Recreatieschap Drenthe Samenwerken aan aantrekkelijk recreatief-toeristisch Drenthe en Ooststellingwerf Drenthe en Ooststellingwerf bieden een unieke combinatie van natuur, historie en rust. Je wordt verrast met het beste van twee werelden: knusse brinkdorpen vol historie en gezelligheid, én levendige steden met winkels, horeca en cultuur. En overal geldt: de natuur ligt om de hoek. Met prachtige landschappen, historische plekken en talloze fiets- en wandelroutes is het een ideale bestemming voor een ontspannen vakantie in de buitenlucht. Drenthe nodigt uit om eropuit te gaan - hier beleef je Nederland op z’n puurst. Die kwaliteiten maken de regio aantrekkelijk voor zowel Nederlandse als internationale bezoekers. Recreatieschap Drenthe is dé specialist in recreatie en toerisme en werkt op het snijvlak van gemeenten, bestuurders en ondernemers. Wij adviseren overheden en bedrijven én nemen initiatief in conceptontwikkeling, realisatie en exploitatie van projecten en routestructuren. Vanuit de overtuiging dat recreatie en toerisme essentieel zijn voor een vitale regio, zetten wij kennis en praktijkervaring om in concrete resultaten. Wij begrijpen bestuurlijke processen en bewegen proactief binnen de recreatiesector.
Zo signaleren en benutten we kansen voor opdrachtgevers, creëren we ruimte voor ondernemerschap en leveren we waardevolle beleving voor recreanten en toeristen. N.B.: Voor de leesbaarheid wordt in dit jaarverslag en -rekening gesproken over Drenthe en Drentse ontwikkelingen maar dit betreft ook de gemeente Ooststellingwerf.
6
Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2025
Over Ons Missie Recreatieschap Drenthe verbindt en versnelt recreatie en toerisme in Drenthe en Ooststellingwerf. We ondersteunen partners, ontwikkelen sterke concepten en brengen projecten van idee tot uitvoering - altijd met oog voor de omgeving. Zo versterken we de vitaliteit van de regio en nemen we verantwoordelijkheid voor tastbare impact.
Wat doen wij Recreatieschap Drenthe is voor de Drentse gemeenten en de gemeente Ooststellingwerf dé verbindende schakel in recreatie en toerisme. Als ‘spin in het web’ helpen we onze deelnemers bij het maken van keuzes en het zetten van stappen. We geloven dat samenwerking de sleutel is tot sterk recreatief-toeristisch beleid: bezoekers, recreanten én inwoners bewegen zich immers over gemeentegrenzen heen. Op het gebied van beleidsadvisering, Routebureau en projectontwikkeling zijn we de kennispartner van gemeenten. We leveren hoogwaardige dienstverlening en vertalen ambities naar concrete plannen en zichtbare resultaten. Daarbij richten we ons op coördinatie en afstemming, advisering, plan- en projectontwikkeling, uitvoering en beheer. Om onze doelen te realiseren sturen we op: • Tevreden deelnemers en opdrachtgevers binnen de GR; • Een integrale, bovengemeentelijke aanpak; • Een financieel gezonde, transparante en duurzame bedrijfsvoering; • Gemotiveerde en vakbekwame medewerkers; • Actieve kennisdeling en kennisontwikkeling; • Gerichte samenwerking en lobby met focus op haalbare resultaten; • Een stevige positie in ons netwerk en een helder profiel in onze opdracht.
Samenwerkingen We werken intensief samen met partners in de sector, waaronder Marketing Drenthe, provincies, Vitale Vakantieparken, HISWARECRON Drenthe, KHN Drenthe, HorecaVakpunt Drenthe, NTFU, Stichting Paardenroutes Drenthe, ANWB, IVN, Nivon, Wandelnet, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Het Drentse Landschap, Fietsplatform, Wielerplatform en vele anderen. Juist doordat we elkaar goed weten te vinden en elkaars activiteiten kennen, kunnen we sneller schakelen, beter afstemmen en meer impact maken — efficiënt, effectief en passend bij de dynamiek van de recreatieftoeristische sector.
Recreatieschap Drenthe
7
Ondernemers en inwoners
Drenthe biedt volop kansen voor ondernemers in recreatie en toerisme. Wie slim aansluit bij de kracht van de regio — rust en ruimte, bijzondere natuur, cultuurhistorie en een groeiende vraag naar duurzame keuzes — kan een onderscheidend aanbod neerzetten dat zowel bezoekers als inwoners aanspreekt. Juist met creatieve, unieke en toekomstbestendige belevenissen blijft Drenthe authentiek én aantrekkelijk. Het Recreatieschap Drenthe ontwikkelt, ondersteunt en realiseert projecten vanuit de overtuiging dat recreatie en toerisme cruciaal zijn voor de vitaliteit van Drenthe en Ooststellingwerf. Daarbij gaat het niet alleen om de toerist: juist ook onze inwoners profiteren direct van een aantrekkelijk en goed ingericht recreatief gebied. Veel voorzieningen, routes en faciliteiten blijven immers bestaan en op niveau dankzij de bestedingen en het gebruik door recreanten en bezoekers. Daarnaast draagt recreatie en toerisme bij aan de brede welvaart: het versterkt de leefbaarheid van dorpen en kernen, stimuleert werkgelegenheid en ondernemerschap, vergroot de trots en identiteit van de regio en biedt ruimte voor ontspanning, gezondheid en ontmoeting — voor iedereen die in Drenthe en Ooststellingwerf woont, werkt of op bezoek komt.
Vrijwilligers
Het Recreatieschap beheert een breed netwerk aan routenetwerken en themaroutes. Goed en consistent onderhoud is daarbij essentieel: alleen met betrouwbare, schone en duidelijke bewegwijzering blijft de route-ervaring prettig en veilig. Het adagium: ‘niemand mag verdwalen in Drenthe’ houden we hoog in het vaandel. Onze vrijwilligers maken daarin écht het verschil. Zij zijn onze vaste ogen en oren in het veld en zorgen ervoor dat we snel weten wat er speelt. Minimaal twee keer per jaar lopen en controleren zij routes, beoordelen de staat van de bebording, maken borden schoon en voeren kleine reparaties direct uit. Grotere knelpunten signaleren en rapporteren zij aan het routebureau van het Recreatieschap. Daardoor kunnen wij gericht plannen, sneller handelen en onderhoud efficiënter uitvoeren—met als resultaat: routes die er goed bij liggen en waar gebruikers op kunnen vertrouwen. Om hun inzet en betrokkenheid te waarderen organiseren we jaarlijks een speciale vrijwilligersmiddag. Met een inspirerend programma, volop ruimte voor ontmoeting en het uitwisselen van ervaringen, zetten we onze vrijwilligers in het zonnetje en bedanken we hen voor hun onmisbare bijdrage aan de kwaliteit van onze routes. Daarnaast houden we hen via nieuwsbrieven op de hoogte van allerhande ontwikkelingen en nieuwtjes binnen Drenthe.
N.B.: Voor de leesbaarheid wordt in dit jaarverslag en -rekening gesproken over Drenthe en Drentse ontwikkelingen maar dit betreft ook de gemeente Ooststellingwerf. Vrijwilligersmidda
8
Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2025
Kerngegevens Aantal deelnemende gemeenten
13
Aantal bewegwijzerde fietsroutes Aantal LF (lange afstand) routes Aantal bewegwijzerde wandelroutes Aantal bewegwijzerde motorroutes
28 (2.698 routebordjes) 2 (850 routebordjes) 28 (1.708 routebordjes) 1 (1 informatiepaneel en 78 routebordjes)
Aantal bewegwijzerde MTB routes Aantal bewegwijzerde gravelroutes
25 (25 informatiepanelen en 2.575 routebordjes) 2 (2 informatiepanelen en 305 routebordjes)
Fietsknooppuntennetwerk 680 knooppunten en 8.702 routebordjes = 2.783 kilometer (waarvan 299 km binnen de gemeente Ooststellingwerf) (dubbelzijdig te fietsen) Wandelknooppuntennetwerk 3.888 knooppunten en 45.587 routebordjes = 5.718 kilometer (dubbelzijdig te lopen) Informatiepanelen 482 Geopark-bebording 125 informatiepanelen en 150 routebordjes Hunebedbewegwijzering 213 routebordjes Meldingen via “meldpuntroutes.nl” > 1000 meldingen 13 Deelnemende gemeenten 482 Informatiepanelen
28 bewegwijzerde fietsroutes
2.698 routeborden
2 bewegwijzerde gravelroutes
305 routeborden
2 Lange afstand fietsroutes
850 routeborden
680 fietsknooppunten 8.702 routeborden 2.783 kilometer
Hunebedbewegwijzering 213 routeborden
28 bewegwijzerde wandelroutes 1.708 routeborden
1 bewegwijzerde motorroute
25 bewegwijzerde MTB routes
3.888 wandelknooppunt
1 informatie paneel 78 routeborden
25 informatie panelen 2.575 routeborden
45.587 routeborden 5.718 kilometer
Meldingen via “meldpuntroutes.nl”
> 1000 meldingen
Geopark-bebording
125 informatiepanelen 150 routeborden
Personeelsgegevens (situatie per 31 december 2025) Aantal fte directie 1,0 fte Aantal fte beleidsadvisering 2,6 fte Aantal fte routebureau 4,5 fte Aantal fte ondersteunend 1,1 fte Totaal 9,2 fte Aantal medewerkers
KernGegevens
12 personen
9
Bericht van het Dagelijks bestuur A. Voorwoord Wij bieden u het jaarverslag en de jaarrekening 2025 van de gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Drenthe aan. De jaarrekening is gecontroleerd en voorzien van een goedkeurende controleverklaring van Van der Meer Accountants & Adviseurs te Groningen.
B. Ontwikkelingen op bestuurlijk niveau Het Algemeen Bestuur vormt het bestuurlijke hart van het Recreatieschap. Elke deelnemende gemeente is hierin rechtstreeks vertegenwoordigd door een wethouder met recreatie en toerisme in portefeuille. Daarmee is de bestuurlijke invloed van de gemeenten direct geborgd: zij bepalen gezamenlijk de koers en de prioriteiten. Het Algemeen Bestuur vergadert vijf keer per jaar en richt zich op beleidsbepaling, strategische sturing, controle en toezicht, en besluit over de belangrijkste aangelegenheden. De besluitvorming wordt zorgvuldig voorbereid door het Dagelijks Bestuur, een afvaardiging uit het Algemeen Bestuur. Het Dagelijks Bestuur stelt de agendastukken op en bereidt ook de documenten voor die richting geven aan de organisatie: zoals de beleidsbrief en de begroting, en de jaarlijkse verantwoording via de jaarrekening. Zo ontstaat een duidelijke cyclus van sturen, monitoren en verantwoorden. Deze bestuurlijke inrichting levert duidelijke meerwaarde op. Samen met het bestuur werkt het team van het Recreatieschap continu aan het versterken, verbeteren en efficiënter organiseren van de uitvoering. Daardoor profiteren gemeenten van schaalvoordelen, bundeling van expertise en één professionele uitvoeringsorganisatie die ontzorgt én wendbaar is in een snel veranderende omgeving.
De gezamenlijke aanpak vergroot bovendien de slagkracht en maakt optimale samenwerking binnen de sector mogelijk.
C. Actuele Thema’s 2025 Ruimte voor recreatie Veel recreanten brengen hun vrije tijd graag buiten door, of dat nu wandelend, fietsend of varend is. Belangrijke redenen voor een bezoek aan ‘het groen’ zijn de behoefte aan sporten en bewegen, het verlangen om het landschap te ervaren, en de behoefte om de drukte van de stad te ontvluchten. Deze activiteiten hebben niet alleen positieve effecten op de fysieke gezondheid, maar ook op het mentale welzijn. De druk op de
10
Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2025
ruimte in Nederland is in 2025 verder toegenomen. De energietransitie, klimaatadaptatie, woningbouw, infrastructuur en landbouw leggen allemaal claims op dezelfde fysieke ruimte. Ruimte creëren voor recreatie is direct bevorderlijk voor de brede welvaart. Toegankelijke natuur en goede routes stimuleren bewegen en ontspanning, wat bijdraagt aan fysieke gezondheid en mentaal welzijn. Tegelijk versterkt recreatieruimte de leefbaarheid van dorpen en steden: inwoners krijgen aantrekkelijke voorzieningen dichtbij, ontmoetingsplekken nemen toe en de omgeving wordt prettiger om te wonen en te werken. Daarnaast zorgt recreatie en toerisme voor economische vitaliteit via bestedingen, werkgelegenheid en kansen voor ondernemers. Door recreatie structureel mee te nemen in ruimtelijke keuzes vanuit de gedacht 1+1=1 (meerdere functie op 1 ha. grond) kan bovendien slim worden gecombineerd met natuurontwikkeling en klimaatadaptatie. Zo ontstaat een gezonde balans tussen gebruik en draagkracht, met voordelen voor bewoners, bezoekers én het landschap. Juist daarom is het belangrijk om recreatie en toerisme expliciet mee te nemen als volwaardige factor in ruimtelijke keuzes: recreatie kan slim meeliften met andere opgaven (bijv. klimaat adaptieve landschappen die óók beleefbaar zijn) én draagt bij aan een gezondere samenleving.
(Inter)nationale invloeden In 2025 bleef de internationale context onrustig, met aanhoudende geopolitieke spanningen die doorwerken in vertrouwen en bestedingsgedrag. Economisch bleef prijsgevoeligheid een factor: consumenten letten scherper op kosten, maar vakantie en een paar dagen weg blijven voor velen een prioriteit. Belangrijk voor de sector was bovendien de aanloop naar de btw-verhoging op logies die per 1 januari 2026 is ingegaan (van 9% naar 21%) (uitgezonderd logies waar de gast zelf de tent meeneemt). In 2025 zorgde dit al voor onzekerheid in de markt en extra aandacht voor prijsstelling, boekingen en arrangementen richting 2026.
Bericht van het Dagelijks bestuur
11
Arbeidsmarkt De krapte op de arbeidsmarkt blijft voelbaar in de vrijetijdssector, ook in Drenthe. Landelijk ervaart een deel van de logiesverstrekkers personeelstekorten: in april 2025 noemt 12% van de ondernemingen in de logiesverstrekking personeel als belemmering in de bedrijfsvoering. In Drenthe zien we vergelijkbare signalen terug, onder meer in beperkte openingstijden, hogere werkdruk en de noodzaak om processen slimmer te organiseren; slimmer roosteren en organiseren, mensen opleiden en behouden, het aantrekkelijker maken van arbeidsvoorwaarden en het bieden van doorgroeikansen. Belangrijk is om als ondernemer in te spelen op de wensen van nieuwe generaties. Zij zoeken naar meer flexibiliteit en zingeving in hun werk. Daarnaast zijn er kansen om oudere werknemers bij de sector te betrekken. Op dit moment is de gemiddelde leeftijd van de werknemers relatief laag. Tegelijk neemt de noodzaak toe om te innoveren en processen te ondersteunen met technologie (bijv. digitale check-in, planningstools, selfservice en digitale gastinformatie). Dat helpt om kwaliteit op peil te houden bij schaarste aan personeel, zonder de gastbeleving uit het oog te verliezen.
Weersomstandigheden Na de weerextremen van de afgelopen jaren bleef klimaat en weer in 2025 een bepalende factor voor de sector. Ondernemers en gebiedsbeheerders werken steeds vaker aan klimaatbestendige voorzieningen: betere waterafvoer en ondergronden bij natte perioden, maar óók schaduw, verkoeling en waterbeschikbaarheid bij warmere en drogere fases. De boodschap “weerbaarder inrichten” wordt daarmee steeds praktischer: het gaat om keuzes in inrichting, beheer en spreiding van gebruik in natuur en recreatiegebieden.
Duurzaamheidsopgave De sector staat nog voor flinke opgaven rond de energietransitie, watergebruik en een duurzame voedselketen. Wet- en regelgeving zetten ondernemers steeds nadrukkelijker aan tot verduurzaming. Vooral bij het verduurzamen van vastgoed is versnelling nodig. Meer dan 75% van het vastgoed in de sector beschikt nog niet over een energielabel, terwijl richting 2040 naar verwachting energielabel A de norm wordt. Daarnaast blijft het belangrijk om in te zetten op verdere elektrificatie en het terugdringen van het waterverbruik.
Bezoekersaantallen Voor Nederland als geheel wijzen recente bronnen op een jaarbeeld waarin het verblijfstoerisme in 2025 licht groeit en waarin binnenlands toerisme een belangrijk fundament blijft. De NBTC publiceert hiervoor prognoses en actualiseert deze periodiek.
12
Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2025
Bezoekerservaring De kern van de Drentse bezoekersbeleving bleef in 2025 sterk herkenbaar: gasten kiezen Drenthe vooral vanwege natuur, rust en ruimte, vaak wandelend of op de fiets. De positieve ervaringen leiden tot herhaalbezoek en mond-tot-mondreclame. Die positie wordt onderstreept door de waardering voor fietsen in Drenthe: de provincie werd in 2025 opnieuw zeer hoog gewaardeerd als fietsprovincie. Alles bij elkaar onderstreept 2025 het belang van ruimte voor recreatie, toekomstbestendige voorzieningen, een sterke samenwerking in de keten en aandacht voor brede welvaart (gezondheid, leefbaarheid, natuurkwaliteit en economische vitaliteit).
D. Belang Recreatie en Toerisme Als we naar onze provincie kijken zien we dat de recreatie- en toerisme sector is van groot belang. De waarde hiervan is vanuit meerdere perspectieven te beschrijven:
Brede welvaart In 2025 laat de Monitor Brede Welvaart Drenthe een overwegend positief beeld zien: Drenten zijn in het algemeen tevreden met hun leven en woonomgeving, voelen zich relatief veilig, ervaren minder eenzaamheid en doen relatief vaak vrijwilligerswerk. Tegelijkertijd wordt zichtbaar dat brede welvaart niet vanzelfsprekend gelijk verdeeld is. Met name jongvolwassenen en kwetsbare inwoners ervaren gemiddeld een lagere brede welvaart, en zorgen over betaalbaarheid (zoals wonen en zorg) blijven aanwezig. Daarnaast zet de demografische ontwikkeling – met aanhoudende vergrijzing – druk op arbeidsmarkt en voorzieningen. Juist in dit speelveld is investeren in een aantrekkelijke, toegankelijke leefomgeving belangrijk. Recreatie en toerisme kunnen hieraan bijdragen door ruimte te bieden voor gezond bewegen en ontspanning, ontmoetingsplekken te versterken en voorzieningen in dorpen en gebieden mede in stand te houden, waardoor de leefbaarheid en brede welvaart in Drenthe worden ondersteund.
Economische impact Recreatie en toerisme vormen een belangrijke economische pijler onder Drenthe. De sector zorgt voor directe bestedingen bij verblijfsaccommodaties, horeca, dagrecreatie en attracties, en levert daarmee een substantiële bijdrage aan omzet en werkgelegenheid in de provincie. Daarnaast werkt toerisme door in aanverwante sectoren zoals detailhandel, cultuur, vervoer en bouw en onderhoud van voorzieningen.
Bericht van het Dagelijks bestuur
13
Deze brede keteneffecten versterken de economische vitaliteit van zowel steden als dorpen en bieden kansen voor lokale ondernemers en arbeidsplaatsen, juist ook in gebieden waar andere economische dragers minder sterk aanwezig zijn. Daarmee is recreatie en toerisme niet alleen een bron van bezoek en beleving, maar ook een structurele factor van betekenis voor de regionale economie en de brede welvaart in Drenthe. De afbeelding hiernaast geeft inzicht in de omzetcijfers van de sector (bron: Ecorys ‘Toerisme in Drenthe’, december 2024)
Werkgelegenheid Naar schatting is circa 9% van de banen in Drenthe te herleiden tot toeristische bestedingen. Daarmee behoort de sector tot de top-5 als het gaat om werkgelegenheid. In totaal zijn bijna 22.000 werkzame personen actief in de recreatief-toeristische sector, waarbij het gaat om zowel directe als afgeleide werkgelegenheid bij toeristische bedrijven. Dit betreft onder meer banen bij verblijfsaccommodaties en attracties, maar ook bij de lokale middenstand en horeca.
Artikel 22, grondwet Vrijetijdstijdsbesteding is voor iedereen belangrijk, leerzaam, sociaal en gezond. De overheid heeft een belangrijke taak hierin te vervullen, die formeel zelfs is geborgd in de grondwet (Artikel 22). “De overheid moet de volksgezondheid in Nederland bevorderen en ze moet zorgen voor voldoende goede woningen. Verder schept de overheid voorwaarden voor ontplooiing en vrijetijdsbesteding. De overheid treft maatregelen ter bevordering van de volksgezondheid.” (Bron: Artikel 22).
14
Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2025
Om vorm te geven aan ‘meer ruimte voor recreatie’ zien we de volgende kansen: • Nieuwe “beleef”-natuur is noodzakelijk om de toenemende recreatiedruk op te vangen. • Meer recreatiegebied (zwemplekken, dagrecreatie, speelplekken ed.) en zorg voor kwalitatief goede routes. Routes maken het landschap toegankelijk en beleefbaar. • Meer groen en recreatieruimte in het stedelijk gebied. Inwoners van stedelijk gebied moeten vanuit hun voordeur veel vaker direct een aantrekkelijk recreatief aanbod aantreffen. Dat zal ook zorgen voor een verminderde druk op omliggende (natuur)gebieden. Zorg ervoor dat groene normen worden opgenomen in stedenbouwkundige plannen en dat ‘groen in de stad’ meeweegt in aanbestedingen richting o.a. ontwerpers en projectontwikkelaars.
Samenvattend; de maatschappelijke waarde Recreatie en toerisme…. ….is een economische sector van formaat (omzet van € 1,343 miljoen in Drenthe, € 79 miljoen in Ooststellingwerf, werkgelegenheid 9% in Drenthe 9,6% in Ooststellingwerf) (bron: Ecorys rapportage “Toerisme in Drenthe”, november 2024) ….draagt indirect bij aan andere sectoren (draagt bij aan een goed woon- en vestigingsklimaat, levert inkomsten op en draagt bij aan werkgelegenheid bij toeleveranciers) ….vergroot de kwaliteit van leven (inwoners maken veel zelf gebruik van routenetwerken, attracties, evenementen, natuurgebieden); de sector is een (deel)oplossing voor allerlei bredere maatschappelijke vraagstukken zoals krimp, duurzaamheid, werkloosheid, sociale problematiek etc. ....maakt mensen gelukkiger (recreanten voelen zich over het algemeen beter tijdens hun vakantie, vrijetijdsbesteding in vergelijking met hun dagelijks leven) ….verbindt groepen mensen (zorgt voor verbinding en samenhang tussen groepen mensen, versterkt nationale en regionale trots, zorgt voor culturele uitwisseling) ….is de sociale verbinding (binnen de bedrijven zijn mensen actief met verschillende achtergronden, leeftijden en opleidingsniveaus)
Bericht van het Dagelijks bestuur
15
E. Inzet Recreatieschap Toeristische bedrijvigheid ontstaan niet vanzelf; gerichte publieke investeringen en een samenhangende aanpak zijn nodig om de sector vitaal te houden en de regionale economie te versterken. Juist hier ligt een duidelijke opgave voor het Recreatieschap. Veel recreatieve en toeristische vraagstukken overstijgen gemeentegrenzen: routenetwerken, voorzieningenkwaliteit, spreiding van bezoekers, toegankelijkheid natuur, bereikbaarheid, ruimte voor recreatie en de verduurzaming van de sector vragen om afstemming en regie. Het Recreatieschap vervult daarin een onmisbare verbindende en coördinerende rol door gemeenten bijeen te brengen, gezamenlijke prioriteiten te formuleren en uitvoering mogelijk te maken op het schaalniveau waarop de opgaven zich daadwerkelijk voordoen. De provinciale inzet, vastgelegd in de toekomstgerichte Agenda Recreatie en Toerisme, vraagt bovendien om een effectieve koppeling met gemeentelijke initiatieven. Het Recreatieschap vormt het logische platform waar die verbinding tot stand komt: bestuurlijk én ambtelijk, met korte lijnen tussen gemeenten, provincie en partners in het werkveld. Daarbij is de samenwerking met ondernemers essentieel; via het Recreatieschap kunnen gemeenten structureel en adequaat inspelen op behoeften uit de sector en kansen gezamenlijk benutten.
Door die bundeling van kennis, capaciteit en samenwerking maakt het Recreatieschap effectief beleid uitvoerbaar en voorkomt versnippering. Daarmee draagt het Recreatieschap concreet bij aan het behoud en de versterking van de sociaaleconomische waarde van recreatie en toerisme in Drenthe en in Ooststellingwerf.
F. Taken Recreatieschap Recreatieschap Drenthe: beleid, verbinding en uitvoering Recreatieschap Drenthe agendeert het belang van recreatie en toerisme, verbindt partijen en zorgt voor afstemming waar opgaven gemeente- en regiogrenzen overstijgen. Daarmee zijn wij een belangrijke schakel tussen beleid, uitvoering en het werkveld. In 2025 stond daarbij nadrukkelijk de bijdrage van recreatie en toerisme aan brede welvaart en leefbaarheid centraal. Het Recreatieschap vervult drie rollen: beleidsadvisering, ontwikkeling en beheer van routes en netwerken via het Routebureau en projectontwikkeling/-uitvoering die de kwaliteit van recreatie en toerisme versterken.
16
Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2025
Beleidsontwikkeling en -ondersteuning Het Recreatieschap behartigt de belangen van de aangesloten gemeenten op het terrein van recreatie en toerisme. Directie en medewerkers namen in 2025 deel aan diverse (werk)groepen, stuurgroepen en overlegplatforms en leverden inhoudelijke ondersteuning bij beleidsvorming en regionale afstemming. Een belangrijk accent in 2025 was het beter onderbouwen en zichtbaar maken van de waarde van recreatie en toerisme. Zo is het Dashboard Impact Toerisme ingezet om inzichtelijk te maken welke bijdrage recreatie en toerisme leveren aan economie, samenleving en omgeving, onder meer voor gemeenten als De Wolden, Hoogeveen, Tynaarlo, Westerveld en Assen. Daarnaast is in 2025 extra aandacht besteed aan het denken vanuit brede welvaart, onder andere via de notitie ‘Brede welvaart verbeteren’ (CELTH), die verkent hoe de Drentse samenleving kan profiteren van recreatie en toerisme in termen van brede welvaart. Ook zijn in 2025 beleids- en ontwikkelopgaven opgepakt die bovenlokaal van aard zijn. Namens de Noord-Drentse gemeenten Noordenveld, Tynaarlo en Aa en Hunze is gewerkt aan een strategische kansenkaart vrijetijdseconomie Noord-Drenthe in het kader van Nij Begun (Rijksprogramma dat met langjarige investeringen brede welvaart in Groningen en Noord-Drenthe wil versterken).
Doel is om de vrijetijdseconomie stevig te positioneren in de plannen en kansen ook in samenhang met Groningen te benutten. Kennisdeling en communicatie zijn in 2025 structureel ingevuld via overleggen en bijeenkomsten (waaronder het Recreatiecongres en de jaarlijkse bestuursexcursie, Aortaoverleg) en via periodieke nieuwsbrieven en online kanalen. Daarnaast leverden wij bijdragen aan gebiedsontwikkelingsprocessen (o.a. Ruinen) en bewaakten we de afstemming tussen provinciaal en gemeentelijk beleid en ontwikkelingen van derden. Hierbij is actief samengewerkt met uiteenlopende partners, waaronder natuurbeschermingsorganisaties, HISWA-RECRON, KHN, Nationale Parken Drentsche Aa en Drents-Friese Grensstreken en De Hondsrug UNESCO Global Geopark. Ook vond afstemming plaats met grensregio’s en buurprovincies (o.a. Emsland Touristik, Groningen, Fryslân en Overijssel).
Recreatiecongres 2025
Bericht van het Dagelijks bestuur
17
Routebureau Het Routebureau ontwikkelt, beheert en onderhoudt de bewegwijzerde wandel- en fietsroutes en routenetwerken in Drenthe en Ooststellingwerf. Hiermee ondersteunt het Recreatieschap een belangrijke basisvoorziening voor recreatie dicht bij huis, intensief gebruikt door inwoners én bezoekers. In 2025 is het beheer en onderhoud van routes uitgevoerd in nauwe samenwerking met bijna 150 vrijwilligers. Zij zijn onze ogen en oren in het veld en leveren een belangrijke bijdrage aan de kwaliteit en betrouwbaarheid van de netwerken. Daarnaast organiseerden we in 2025 een vrijwilligersdag met een grote opkomst (o.a. 100 vrijwilligers bijeen) als waardering en om kennis en ervaringen te delen. In 2025 lag de nadruk op kwaliteitsverbetering, beleving en inclusie. Zo zijn samen met Zorgbelang Drenthe de eerste vijf toegankelijke fietsroutes geopend, gericht op gebruikers van onder meer scootmobielen, (elektrische) rolstoelen, driewielers en duofietsen. De gezamenlijke inspanningen voor het optimaliseren van de fietsmogelijkheden worden gewaardeerd.
Volgens de Landelijke Rapportage Recreatief Fietsen 2025 van het Landelijk Fietsplatform, blijft Drenthe de favoriete provincie van recreatieve fietsers! • We krijgen een prachtige waardering van 8,6 als fietsprovincie • Ons knooppuntennetwerk scoort een 8,2 • Drenthe wordt maar liefst drie keer zo vaak genoemd als favoriete fietsprovincie dan op basis van ons inwoneraantal verwacht zou worden!
18
Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2025
De rapportage laat zien dat fietsen in Drenthe vooral draait om ontspanning, buiten zijn en gezondheid, met een gemiddelde afstand van 27,7 km per rit. We zijn trots op deze waardering, maar blijven investeren in verbetering: meer comfort, veiligheid en fijne rustplekken voor iedereen die Drenthe op de fiets ontdekt! Het routeaanbod is in 2025 bovendien versterkt met diverse thema- en belevingsroutes, waaronder: • actualisatie en heropening van de Tour de TT-route en de realisatie van een TTselfiespot (jubileumjaar 100 jaar TT); • ontwikkeling van gethematiseerde routes in het kader van 80 jaar Vrijheid, waaronder een route “Sporen uit de Tweede Wereldoorlog”; • voorbereiding/ontwikkeling van een fietsroute langs de grenzen van Drenthe (±350 km, 6 etappes, met themaborden); • ontwikkeling van 19 Veenland wandelpaden in samenwerking met Duitse partners (9 NL, 10 DE); • vernieuwing van de Landgoederenroute Eelde-Paterswolde met digitale verrijking (audio/video) en opening in september 2025; • voorbereiding van het actualiseren van stadswandelingen in Assen, Hoogeveen en Meppel; • digitale ontsluiting: Drenthe Routes app • het bankjesproject dat in 2025 is doorgezet: na plaatsing van meer dan 100 bankjes in de afgelopen jaren, wordt (met steun van de provincie) opnieuw ingezet op extra rustpunten, waaronder bankjes, relaxstoelen en picknicktafels (ook geschikt voor
mindervaliden). • in 2025 is de herijkte MTB-visie aangeboden en is het startsein gegeven voor het plaatsen van 27 informatiepanelen bij MTB- en gravelroutes in Drenthe en het Drents-Friese Wold.
Bericht van het Dagelijks bestuur
19
Projectontwikkeling en beheer stimuleringsfonds Projectontwikkeling Op verzoek van de gemeenten initieert, stimuleert en/of voert het Recreatieschap projecten uit die bijdragen aan de versterking van recreatie en toerisme in Drenthe en Ooststellingwerf. In 2025 lag hierbij de nadruk op projecten die beleving, toegankelijkheid en regionale samenwerking versterken. Een belangrijk voorbeeld is de Regio Deal-aanvraag ‘Vrijetijd en Verhalen van het Landschap’ (Zuid- en Oost-Drenthe), waarin verhalen over landschap en erfgoed worden verbonden aan vrijetijdsactiviteiten zoals routes, kunst en attracties. Het Recreatieschap is verantwoordelijk voor de uitvoering van onderdelen en heeft de rol van penvoerder. Daarnaast is in 2025 samen met provincie Drenthe, Marketing Drenthe en Vitale Vakantieparken gewerkt aan een programma voor toekomstgericht ondernemerschap en een toekomstbestendige sector. Het actieprogramma richt zich op een praktische aanpak voor bedrijven (o.a. ondersteuning richting vergroenen, circulariteit, digitalisering, financiering en begeleiding richting certificering zoals Green Key). Stimuleringsfonds Ontstaan: Sinds 1998 heeft het Recreatieschap een fonds voor recreatie en toerisme, ook wel het stimuleringsfonds genoemd (dit is ook opgenomen in de gemeenschappelijke regeling).
Jaarlijks stellen de deelnemende gemeenten een bedrag voor dit fonds beschikbaar gebaseerd op een vaste bijdrage en een bedrag in samenhang met de toeristische overnachtingen. Ongeveer 3% van de toeristenbelasting wordt zo via het Recreatieschap direct weer ingezet ter stimulering van de sector. De omvang van het fonds fluctueert daardoor. In 2025 was de bijdrage gemeenten aan het fonds € 320.362,Doelstelling: Het fonds heeft als doel vernieuwing en stimulering van recreatie en toerisme in Drenthe en Ooststellingwerf in brede zin op een doelmatige, effectieve en efficiënte manier mogelijk te maken, bij voorkeur met gemeentegrens-overschrijdende impact. Een bijdrage uit het fonds fungeert vaak als vliegwiel: het maakt snelle cofinanciering en het aantrekken van aanvullende middelen mogelijk, waardoor projecten die anders lastig realiseerbaar zijn toch kunnen worden uitgevoerd. Met een toezegging van een bijdrage uit het fonds kunnen op snelle wijze andere subsidiegelden worden verkregen. Zo kan snel worden ingespeeld op wensen vanuit overheden en bedrijfsleven. Projecten die niet of slechts met veel moeite zouden zijn gerealiseerd, zijn door inzet van het fonds toch uitvoerbaar gebleken. De opzet was dan ook in de afgelopen jaren zeer succesvol. De fondsmiddelen zorgen voor een grote multiplier in relatie tot de inzet van andere (subsidie)middelen.
Inzet: In 2025 is via de inzet van het stimuleringsfonds een investering in het Drentse/ Ooststellingwerfse recreatief-toeristisch product van 2,3 miljoen euro gerealiseerd. Met een bijdrage van € 1,- vanuit het stimuleringsfonds werd € 7,= aan mede-investeringen uitgelokt in 2025; het multipliereffect is groot.
20
Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2025
G. Aorta Het Recreatieschap brengt de recreatief-toeristische beleidsadviseurs van de Drentse gemeenten en Ooststellingwerf regelmatig bij elkaar in het AORTA: het Algemeen Overleg Recreatie en Toerisme Ambtenaren. Ongeveer eens per zes weken delen de beleidsadviseurs er praktijkervaringen, spiegelen vraagstukken en trekken samen op wanneer dossiers in meerdere gemeenten spelen. Ook partners als de provincie, Vitale Vakantieparken Drenthe en Marketing Drenthe sluiten aan, zodat beleid en uitvoering elkaar versterken. AORTA is meer dan een overlegtafel. We zorgen voor inspiratie en actualiteit met gastsprekers over thema’s die nú spelen, en organiseren excursies naar vooruitstrevende recreatiebedrijven om innovaties en trends van dichtbij te ervaren. Wanneer de situatie daarom vraagt, wordt vanuit het AORTA gericht gebouwd aan adviezen en handreikingen voor gemeenten. Daarnaast biedt het Recreatieschap cursussen en themasessies exclusief voor AORTAleden. Zo groeit niet alleen de kennis, maar vooral ook het netwerk en het onderlinge vertrouwen—de basis om als regio slagvaardig te blijven in een sector die continu in beweging is.
H. Doelmatigheid en rechtmatigheid De aard en omvang van het Recreatieschap laten drie kenmerken zien: • Kleinschaligheid; • Effectiviteit; • Intensiviteit (veel projecten).
Doelmatigheid Het Recreatieschap werkt voortdurend aan de verbetering van de bedrijfsvoering en de administratieve opzet, waarbij mede de aanbevelingen van de accountant worden betrokken. Nieuwe ontwikkelingen, verdergaande digitalisering e.d. worden gesignaleerd en waar mogelijk doorgevoerd. De invordering van rekeningen, het verrichten van betalingen en het zorgen voor tijdige en juiste bevoorschotting van subsidiemiddelen heeft ook in het afgelopen jaar aandacht gehad.
Bericht van het Dagelijks bestuur
21
Rechtmatigheid In het kader van de rechtmatigheidscontrole en het speelveld waarbinnen het Recreatieschap zich beweegt, zijn volgens de van toepassing zijnde interne en externe regelgeving de volgende zaken onder de aandacht: • • • • • • • • • • • • • • • • •
22
Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV), inclusief notities van de commissie BBV; Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO); Wet Gemeenschappelijke Regelingen; Gemeenschappelijke Regeling Recreatieschap Drenthe; Regeling schatkistbankieren decentrale overheden; Rechtspositionele regelingen personeel en regelgeving belastingwetgeving; Wet op de Omzetbelasting 1968 Wet Fido en treasurystatuut; Regelgeving Europees aanbesteden en staatssteun; Gemeentewet; Ambtenarenwet; Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT); Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (WNRA); CAO Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties (SGO); Kadernota rechtmatigheid; Wet op de loonbelasting 1964 Algemene wet bestuursrecht
Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2025
I. Communicatie Communicatie Communicatie is een belangrijke randvoorwaarde voor het effectief uitvoeren van onze werkzaamheden. Door opdrachtgevers, partners en andere belangstellenden actief te informeren over onze activiteiten, doelstellingen en resultaten, vergroten wij de transparantie en versterken wij het vertrouwen en de betrokkenheid binnen ons netwerk. Onze nieuwsbrieven vormen een belangrijk instrument binnen deze communicatiestrategie en zijn afgestemd op verschillende doelgroepen, waaronder raadsleden en vrijwilligers. In 2025 zijn drie algemene nieuwsbrieven en twee vrijwilligersnieuwsbrieven verstuurd. Daarnaast zetten wij social mediakanalen bewust en structureel in als waardevol hulpmiddel om onze achterban en opdrachtgevers te informeren en te inspireren. Via deze kanalen delen wij actuele ontwikkelingen, projectresultaten en relevante thema’s op een toegankelijke en laagdrempelige manier, met ruimte voor interactie. Effectieve communicatie stelt ons bovendien in staat om signalen en feedback uit het netwerk op te halen, de zichtbaarheid van projecten te vergroten en onze positie binnen de sector verder te versterken. Door regelmatig en consistent te communiceren, bouwen wij aan een herkenbare en betrokken community rondom recreatie en toerisme in Drenthe en Ooststellingwerf.
Via onze website bieden wij uitgebreide en toegankelijke informatie over onze organisatie en activiteiten. Ook op social media zijn wij actief aanwezig. Eind 2025 telde ons Instagram-kanaal 1.260 volgers, Facebook 2.300 volgers en LinkedIn 1.550 volgers. Deze kanalen ondersteunen ons bij het delen van kennis, het voeren van het gesprek met onze omgeving en het verder versterken van ons netwerk.
Netwerken/samenwerken Het Recreatieschap speelt een essentiële rol als spil binnen het recreatief-toeristische werkveld namens de gemeenten. Door intensieve samenwerkingen met diverse organisaties creëren we waardevolle verbindingen die de regio versterken.
Bericht van het Dagelijks bestuur
23
Onze partners en projecten omvatten: •
•
•
•
•
•
Provincie Drenthe: In het programma Vitale Vakantieparken Drenthe ontwikkelen we toeristisch-recreatieve netwerken en werken we aan belangrijke visies zoals de MTBen Wandelvisie, visie op de kleine watersport en hippische recreatie. Deze initiatieven dragen bij aan de versterking van de recreatieve infrastructuur in onze regio. Ook het actieprogramma “Toekomstbestendig Drenthe” is ontstaan vanuit samenwerking met Provincie en met Marketing Drenthe en Vitale Vakantieparken. Marketing Drenthe: Sinds 2021 zijn we gezamenlijk gehuisvest, wat de samenwerking aanzienlijk bevordert. Samen ontwikkelen we de ‘Drenthe gids’ en onderhoudt Marketing Drenthe de database achter ‘Drenthe.nl’, waardoor we onze informatie actueel en toegankelijk houden. Regiomarketing organisaties: In verschillende projecten stemmen we af met deze organisaties om de marketingstrategieën te optimaliseren en de aantrekkingskracht van onze regio te vergroten. Regionaal Landschap Drents-Friese Grensstreek en NP Drentsche Aa: Samenwerking met gebiedspartijen zorgt ervoor dat we de natuurlijke en cultuur- rijkdommen van onze regio optimaal kunnen benutten. Diverse ondernemersorganisaties: Door initiatieven te ontplooien zoals het Expertteam Drenthe, die de sector versterken, creëren we nieuwe kansen voor ondernemers en stimuleren we lokale economische groei.
Natuurorganisaties: We streven naar een evenwichtige aanpak van ‘beschermen, beleven en benutten’, zodat de toegankelijkheid van natuurgebieden gewaarborgd blijft en recreatief-toeristische voorzieningen van hoge kwaliteit zijn.
Deze samenwerkingen zijn niet alleen gericht op het versterken van de recreatieve sector, maar ook op het verbeteren van de belevingswaarde voor bezoekers en het bevorderen van duurzame ontwikkeling. Door krachten te bundelen, zetten we samen stappen om een bloeiende en vitale toeristische toekomst voor Drenthe te behouden.
J. Resultaat boekjaar Het boekjaar 2025 wordt afgesloten met een positief resultaat van € 49.043.
Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening Onder verwijzing naar het vorenstaande stelt het Dagelijks Bestuur u voor: a. Over te gaan tot vaststelling van de jaarrekening van het Recreatieschap 2025; b. Het resultaat over 2025 te weten € 49.043 als volgt te bestemmen: • toe te voegen aan de bestemmingsreserve personele inzet.
24
Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2025
Bericht van het Dagelijks bestuur
25
Programmaverantwoording 1. Personeel Onze medewerkers vormen het hart van het Recreatieschap. Hun deskundigheid, betrokkenheid en kennis van de bestuurlijke en inhoudelijke opgaven bij onze gemeenten bepalen in hoge mate de kwaliteit van onze dienstverlening. Daarom investeren we gericht in welzijn, ontwikkeling en betrokkenheid. Betrokken professionals die de sector én de context van onze opdrachtgevers begrijpen, zijn onmisbaar voor het uitvoeren van onze taken. Het Recreatieschap werkt met een compacte en slagvaardige organisatie. De formatie bestaat uit beleidsadvisering (2,6 fte), het Routebureau (3,6 fte), ondersteuning bedrijfsvoering (1,1 fte) en directie (1 fte). De beleidsadviseurs ondersteunen en adviseren de deelnemende gemeenten op strategisch en inhoudelijk niveau. Het Routebureau is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van o.a. het fietsknooppuntennetwerk en levert daarmee een belangrijke bijdrage aan de recreatieve infrastructuur in Drenthe en Ooststellingwerf. Daarnaast ondersteunen wij onze deelnemende gemeenten waar nodig met expertise en uitvoeringskracht. Binnen onze organisatie is ruimte voor inclusiviteit en ontwikkeling. Via het gemeentelijk doelgroepenbeleid is een medewerker (0,83 fte) werkzaam binnen het Recreatieschap.
Deze medewerker wordt ingezet binnen in een prikkelarme werkomgeving en draagt bij aan het beheer en onderhoud van het fietsknooppuntennetwerk in Drenthe en Ooststellingwerf. Ook bieden wij stageplaatsen aan MBO- en HBO-studenten. Om de kwaliteit van onze dienstverlening te waarborgen, voeren wij jaarlijks beoordelingsgesprekken. Hierin bespreken wij wederzijdse verwachtingen en bewaken
26
Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2025
wij dat onze inzet blijft aansluiten bij de behoeften van de deelnemende gemeenten. Bij het Recreatieschap is een vertrouwenspersoon aangehaakt; zij is beschikbaar voor de werknemers, zodat we zorgdragen voor een veilige, respectvolle en integere werkomgeving. Het Recreatieschap werkt hybride. Medewerkers kunnen zowel op kantoor als vanuit huis werken. Wij faciliteren dit met passende ICT-voorzieningen en een thuiswerkvergoeding, zodat medewerkers hun werkzaamheden effectief en duurzaam kunnen uitvoeren.
2. Huisvesting Het Recreatieschap werkt samen met Marketing Drenthe en Vitale Vakantieparken Drenthe vanuit een gezamenlijke kantoorlocatie in Dwingeloo. Voor materialen, bebording en bevestigingsmiddelen maken we daarnaast gebruik van een aparte opslagruimte op het industrieterrein van Dwingeloo. We hebben het kantoor bewust multifunctioneel ingericht. Medewerkers kunnen er samenwerken en overleggen, maar ook geconcentreerd werken, bellen of digitaal vergaderen in passende ruimtes. Zo faciliteren we een flexibele en energieke werkomgeving waarin iedereen optimaal kan presteren en we als organisatie wendbaar blijven. Daarmee versterken we onze samenwerking.
3. Onderhoud Het Recreatieschap start ieder jaar verschillende projecten, maar niet alle eindproducten blijven onder ons beheer. Voor een aantal producten – zoals de wandelnetwerken – is daarom een structurele financiële bijdrage afgesproken met de deelnemende gemeenten. Daardoor kunnen we het beheer en onderhoud blijvend organiseren en voorkomen we dat nieuwe voorzieningen na een paar jaar achteruitgaan. Zo blijven ze compleet, actueel en toekomstbestendig.
Programmaverantwoording
27
Met beperkte middelen houden we de onderhoudskosten bovendien beheersbaar door een betrokken groep vrijwilligers in te zetten. Zij voeren controles uit en doen kleine reparaties aan de wandelnetwerken, zodat de routes veilig en goed onderhouden blijven. Samen zorgen we ervoor dat recreatie duurzaam en voor iedereen toegankelijk is
4. Overige Toeristische Informatievoorziening Het Recreatieschap werkt samen met TIP-organisaties in Drenthe om de toeristische informatievoorziening verder te versterken. Goede en actuele informatie is essentieel om een bestemming aantrekkelijk en toegankelijk te maken voor bezoekers. Daarom bieden we TIP-medewerkers trainingen en cursussen aan, zoals over de Duitse taal en cultuur, zodat zij gasten nog beter kunnen helpen. Daarnaast ontwikkelen en verspreiden we verschillende informatiemiddelen. Denk aan een dagrecreatieve kaart (met meer dan 50.000 exemplaren), een bijdrage aan de totstandkoming van de Drenthe-gids en diverse wandelknooppuntkaarten. Ook dragen we zorg voor een actuele en betrouwbare database op Drenthe.nl. Zo werken we samen aan betere recreatieve informatie en een hogere kwaliteit voor inwoners en bezoekers.
Bestuursexcursie 2025 Tijdens de bestuursexcursie beleefden we een inspirerende en goedgevulde dag. We trapten vroeg af bij De Bonte Wever in Assen, waar onze voorzitter Gerrie Hempen (wethouder De Wolden) de excursie opende. Daarna volgden bijdragen over de Regio Deal en actuele routeprojecten, én een kijkje in de ambities en ontwikkeling van De Bonte Wever als recreatie- en congreslocatie. Vervolgens reisden we door naar Vakantiepark Cnossen Leekstermeer. Daar kregen we een toelichting op het programma Drentse Uitblinkers en namen de eigenaar en zijn team ons mee het park op. Zijn verhaal over ondernemerschap met oog voor natuur en ontwikkeling maakte veel indruk. Aan het einde van de dag keerden we terug naar Assen. We kijken terug op een dag vol nieuwe ideeën, mooie gesprekken en volop netwerkmomenten. Dank aan alle deelnemers—graag tot volgend jaar!
Bestuursexcursie 2025
28
Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2025
Marijn de Vries, Gerrie Hempen en Willemien Meeuwissen
Recreatiecongres Het Recreatiecongres 2025 werd feestelijk geopend door Dick Dijkstra (Recreatieschap Drenthe) en Astrid Crum (Marketing Drenthe). Olaf Vugts, voormalig directeur van De Efteling, gaf daarna een inspirerende keynote over imagineering, storytelling en merkbeleving: hoe creëer je een ervaring die mensen raakt én toekomstbestendig is? Nieuw dit jaar was het Recreatiefestival: drie uur lang stelden deelnemers hun eigen programma samen uit uiteenlopende sessies en ervaringen. Thema’s als trends in de vrijetijdseconomie, toekomstbestendig ondernemerschap, duurzaamheid (met de lancering van het actieprogramma Toekomstbestendig R&T Drenthe), toegankelijkheid en innovatie kwamen volop aan bod, naast praktijkverhalen en excursieelementen. In het middagprogramma, onder leiding van dagvoorzitter Marijn de Vries, deelden bestuurders actuele ontwikkelingen en blikten vooruit op 2026. De dag werd krachtig afgesloten met een AI-sessie over de kansen van kunstmatige intelligentie voor recreatie en toerisme. Het congres bracht energie, nieuwe verbindingen en concrete ideeën — en stimuleerde de Drentse sector richting de toekomst.
5. Stimuleringsfonds Jaarlijks leveren de deelnemende gemeenten een bijdrage aan het Stimuleringsfonds, waarbij de hoogte is gekoppeld aan de opbrengsten uit de toeristenbelasting. Vanuit dit fonds ontvangen recreatief-toeristische projecten een financiële impuls. Na een zorgvuldige beoordeling doet het Recreatieschap toezeggingen aan initiatieven die passen bij de doelstelling van het fonds. De uitbetaling van deze bijdragen vindt veelal plaats tijdens de uitvoering of na afronding van het project. Toezeggingen die nog niet zijn uitbetaald, blijven gereserveerd binnen de bestemmingsreserve van het Stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme. In 2025 stelden de deelnemende gemeenten gezamenlijk € 320.362 beschikbaar. Met deze middelen werd een totaal investeringsvolume van € 2.338.869 mogelijk gemaakt. Voor een volledig overzicht van de in 2025 ondersteunde projecten verwijzen wij naar bijlage 5.
Programmaverantwoording
29
6. Projectverantwoording In 2025 werkte het Recreatieschap aan een veelzijdige portefeuille van projecten: van eigen initiatieven tot samenwerking in trajecten van partners. We namen daarbij niet alleen de coördinatie en uitvoering op ons, maar investeerden ook actief mee om plannen sneller van de grond te krijgen. Hieronder volgt een overzicht van de projecten waar in 2025 aan gewerkt is.
Projecten in uitvoering Expertteam DGH (Dagrecreatie, Groepsaccommodaties, Horeca) Het Expertteam DGH ondersteunt Drentse ondernemers in de dagrecreatie, groepensector en hotellerie bij het versterken van hun bedrijfsvoering en toekomstbestendigheid. Ondernemers krijgen onafhankelijk en deskundig advies op maat, gericht op thema’s als strategie, marketing, financiën, conceptontwikkeling en duurzaamheid. Het traject bestaat uit een intake, een expertsessie met specialisten en een concreet adviesrapport, gevolgd door coaching bij de uitvoering. Het Expertteam helpt bedrijven om in te spelen op actuele uitdagingen zoals veranderende gastenwensen, personeelskrapte en verduurzaming. Gedurende de looptijd van het project zullen 30 bedrijven aan adviestraject kunnen doorlopen. Het project loopt tot eind 2026 en bevindt zich in de uitvoeringsfase.
Bankjes in Drenthe, deel 2 Jaarlijks trekken duizenden inwoners en toeristen eropuit om het Drentse buitenleven te beleven. Om deze natuurervaring te versterken, zet Recreatieschap Drenthe zich opnieuw in voor het plaatsen van extra rustpunten langs wandel- en fietsroutes. In dit project worden minimaal 70 hoogwaardige en duurzame bankjes gerealiseerd, waarvan een deel met een verlengd blad dat ook geschikt is voor rolstoelgebruikers. Zo wordt recreatie in Drenthe toegankelijker voor iedereen. Met dit initiatief versterken we niet alleen de recreatieve kwaliteit, maar ook de sociale en maatschappelijke impact van Drenthe als dé recreatieve provincie van Nederland.
Fietsroute “Rondje Drenthe” In 2025 heeft Recreatieschap Drenthe gewerkt aan het zichtbaar maken van de bestaande fietsroute Rondje Drenthe – een ruim 300 km lange route langs de provinciegrenzen – door het plaatsen van routebordjes in het veld. Meer dan 500 bordjes maken het voor fietsers eenvoudiger om de etappes te volgen en optimaal te genieten van de variatie in landschap, cultuur en natuur. Hiermee ondersteunen we de beleving van Drenthe als fietsprovincie en versterken we de toegankelijkheid en zichtbaarheid van deze unieke fietsroute voor inwoners en bezoekers.
30
Recreatieschap Drenthe | Jaarverslag en -rekening 2025
Onthulling Selfiepunt Drenthepad in Orvelte
Drenthepad; 50 jaar In 2025 bestond het Drenthepad 50 jaar. Nivon Natuurvrienden (beheerder) organiseerde samen met partners een jubileumproject om wandelen in Drenthe extra onder de aandacht te brengen. Recreatieschap Drenthe droeg bij met het ontwerp en de plaatsing van een manshoog cortenstalen ‘wandelman’-beeld bij de startetappe: een herkenbaar beginpunt en fotomoment voor wandelaars. Verder waren er etappewandelingen met retourvervoer (SportDrenthe/regio’s), een promotiecampagne voor inwoners (Marketing Drenthe) en een digitale stempelkaart via drenthepad.nl. Met deze gezamenlijke inspanning vieren we niet alleen een halve eeuw Drenthepad, maar stimuleren we ook het wandelen als gezonde en toegankelijke manier om Drenthe te beleven.
Fietsroute “Langs de grenzen van Drenthe” Met de fietsroute ‘Langs de grenzen van Drenthe’ wordt gewerkt aan een meerdaagse route van circa 350 kilometer, verdeeld over zes dagetappes. De route volgt zoveel mogelijk de provinciegrens en laat fietsers het Drentse landschap intens beleven. Door aandacht te besteden aan de geologische, culturele en economische ontstaansgeschiedenis krijgen bezoekers meer inzicht in de verscheidenheid en schoonheid van Drenthe. Deze verdieping vergroot het begrip en de waardering voor het landschap, wat bijdraagt aan zorgvuldig gebruik en behoud. De route onderscheidt zich door deze inhoudelijke diepgang en maakt fietsen niet alleen leuk, maar ook betekenisvol.
Programmaverantwoording
31
Informatiepanelen mountainbikeroutes Vanuit dit project komen bij de startpunten van de MTB-routes informatiepanelen. Hierop komt o.a. tekstuele uitleg over de route betreffende niveau en moeilijkheidsgraad. Daarnaast wordt informatie gegeven over dichtstbijzijnde horeca en toiletvoorzieningen.
Opwaardering kinderroutes De kinderroutes van Recreatieschap Drenthe bestaan al heel lang. Daarom geven we de routes de komende tijd een nieuwe impuls; het omvormen naar routes die beter aansluiten op de belevingswereld van jonge kinderen. Als eerste is kinderfietsroute ‘De Verdwenen Eenhoorn’ in de omgeving van Dwingeloo omgevormd tot de kinderfietsroute ‘De Planetenweg’. In samenwerking met een illustrator ontstaat een speelse route met een sterk verhalend karakter. In 2026 wordt naar verwachting de kinderwandelroute Poolshoogte gerealiseerd. Met dit project stimuleert Recreatieschap Drenthe bewegen, natuurbeleving en ontdekkend leren bij kinderen.