Programmabegroting 2027-2030 SWO DWH (1)
Tekst van het document
Begroting 2027 (inclusief meerjarenraming 2028-2030)
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2027
Inhoudsopgave
INHOUDSOPGAVE
Inleiding ............................................................................................................. 4 1.
Uitgangspunten en financieel kader ............................................................. 5
2.
Programma Bedrijfsvoering .......................................................................... 8 2.1. Dienstverlening ....................................................................................... 8 2.2
Human resource management ..................................................................10
2.3
Informatievoorziening ............................................................................13
2.4
Informatiebeveiliging & Privacy ................................................................15
2.5
Automatisering .......................................................................................16
2.6
Facilitaire dienstverlening ........................................................................16
2.7
Planning & control ...................................................................................17
2.8
Juridische zaken, verzekeringen en inkoopadvies ........................................18
2.9
Beheer openbare ruimte - en tractie..........................................................19
2.10 Beleidsindicatoren ...................................................................................20 2.11 Wat mag het kosten? ..............................................................................22 2.12 Investeringen .........................................................................................23 3.
Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ............................... 25
4.
Paragrafen .................................................................................................. 26
5.
4.1
Weerstandvermogen en risicobeheersing ...................................................26
4.2
Financiering ...........................................................................................29
4.3
Bedrijfsvoering .......................................................................................34
4.4
Wet open overheid (Woo) ........................................................................35
Vaststelling programmabegroting 2027 ..................................................... 36
Bijlage I: Bijdragen gemeente aan de SWO ..............................................................37 Bijlage II: Gemeentelijke opdrachten ter uitvoering aan de SWO ................................39
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
3
Inleiding
Begroting 2027
Inleiding Met het aanbreken van een nieuwe bestuursperiode staat de SWO klaar om samen met u en de samenleving de ambities voor de komende vier jaar te realiseren. Naast het werken aan de bestuurlijke ambities en onze dienstverlening aan de inwoners en ondernemers, hebben we de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in het op orde brengen van de organisatie. Ook in 2027 gaan we daarmee door waarbij de focus ligt op het verder verbeteren van onze (online) dienstverlening en het verder op orde brengen van onze digitale informatiehuishouding. We zijn scherp op het behalen van resultaten en verbeteren continu door de prestaties en tevreden– heid steeds meer te meten en waar nodig bij te sturen. Onze missie, visie en kernwaarden zijn hierbij leidend. 2026 is een verkiezingsjaar en dat betekent dat er nieuwe of andere ambities vanuit de gemeenten kunnen komen. Echter we zien als bestuur SWO dat de druk op de SWO al groot is. We vragen daarom de beide gemeenten te prioriteren en te kiezen wat het belangrijkste is, omdat anders realisatie in de knel kan komen. Om de gestelde ambities waar te kunnen maken in een snel veranderende samenleving is het van belang als organisatie toegerust te zijn en te blijven. Hierbij stellen we ons telkens de vraag wat er nu en in de toekomst nodig is om het werk georganiseerd te krijgen. Waar we zelf goed in zijn blijven we zelf doen.
Daar waar we kwetsbaar zijn of verhoogd risico lopen, onderzoeken we naar samen–werking met partners. Hierbij betrekken we ook de mogelijkheden die AI en robotisering ons bieden. Van onze medewerkers vragen we om mee te groeien. Daarom blijven we investeren in onze medewerkers. Hun betrokkenheid, kennis en trots zijn essentieel in de realisatiekracht van de SWO. Daarnaast is het noodzakelijk om de komende jaren extra inspanning te leveren op het aantrekken van nieuwe getalenteerde medewerkers, zeker gezien de huidige arbeidsmarkt. Hiervoor werken we met specialisten in de vorm van recruitment. Dat moet niet alleen leiden tot het aantrekken van nieuwe medewerkers maar ook in het terugdringen van ingehuurd personeel. Ook besteden we in 2027 veel aandacht aan het leiderschap- en cultuurtraject binnen de SWO. Hiermee willen we de ingezette koers voor de SWO verder bestendigen. De financiële gevolgen van de cao en de opdrachten vanuit de begroting 2026-2029 van beide gemeenten leiden tot een hogere bijdrage aan de SWO. We gaan ervan uit dat de beide gemeenten voor loon- en prijsindexaties vanuit het Rijk worden gecompenseerd. En daarnaast leiden autonome ontwikkelingen zoals periodieke verhogingen van salarissen tot een verhoging van € 650.000. Door de inflatie zijn wij genoodzaakt om op een aantal budgetten indexatie toe te passen.
Hierbij is het uitgangspunt om realistisch te begroten. Eventuele effecten op de SWO die voortvloeien uit de begrotingen 2027 van beide gemeenten, worden met een begrotingswijziging op deze begroting verwerkt. Tot slot De wereld is turbulent, de samenleving is in verandering en we hebben in toenemende mate te maken met mondiale crises die zijn weerslag ook op onze gemeenten, dus de organisatie blijven houden. De gemeenteraden van De Wolden en Hoogeveen hebben de gelegenheid om een zienswijze op deze begroting in te dienen, waarna wij deze zullen vaststellen.
Namens het bestuur, Inge Nieuwenhuizen Voorzitter
4
Martijn Breukelman
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2027
1.
Uitgangspunten en financieel kader
Uitgangspunten en financieel kader
Uitgangspunten opstellen begroting Kaders In de kaderbrieven van de beide gemeenten worden keuzes gemaakt over de mate van uitvoering van gemeentelijk beleid. Dit heeft voor de begroting 2027 zijn weerslag op de organisatie en de kwantitatieve en kwalitatieve capaciteit. De effecten zijn nog niet bekend en daarom niet financieel vertaald in deze begroting. Hetzelfde geldt voor eventuele ombuigingen die bij de gemeenten noodzakelijk zijn om het ravijnjaar op te vangen. Eventuele effecten zullen met een begrotings– wijziging op de voorliggende begroting worden verwerkt. Naast maatschappelijke onderwerpen en ontwikkelingen zien we een nog steeds toenemende druk op de arbeidsmarkt, waardoor het op meerdere terreinen een uitdaging wordt om vacatures structureel of zelfs tijdelijk tijdig in te vullen. Dit betekent dat het waarmaken van onze ambities een flinke opgave wordt. Financiële richtlijnen Een meerjarenbegroting moet voldoen aan de meest recente BBV-richtlijnen (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten). Uitgangspunt van het BBV is dat de begroting en jaarstukken tegemoetkomen aan de informatiebehoefte van de gemeenteraad. Bij de totstandkoming van de SWO is de begroting opgesteld op basis van de inbreng van beide gemeenteraden.
Bij het opstellen van de Meerjarenbegroting 2027-2030 hebben we rekening gehouden met het formaliseren van ontwikkelingen, zoals opgenomen in de begrotingen 2026 van beide gemeenten en met ontwikkelingen op basis van nieuwe inzichten, zoals de jaarrekening 2025 van de SWO. De colleges van de gemeenten De Wolden en Hoogeveen hebben een helder kader meegegeven voor de opstelling van de begroting van de SWO: • Ga uit van een beleidsarme begroting bij beide gemeenten. • Zelfs bij onvermijdelijke uitgaven wordt gekeken of er toch voorstellen gedaan kunnen worden om deze binnen de begroting op te vangen. Op basis van deze ontwikkelingen en nieuwe inzichten onderkennen wij de volgende financiële kaders: Actualisatie van de loonsom •
Cijfermatig is de begroting 2026 de basis voor de Meerjarenbegroting 2027-2030.
•
Formaliseren van ontwikkelingen uit 2025. Het gaat om besluiten die in 2025 in beide gemeenten zijn genomen en waarbij er geen begrotingswijziging is gemaakt voor de SWO. Binnen de begroting van beide gemeenten gaat het over bestaande budgetten en verloopt dus budgettair neutraal voor beide gemeenten. Bijlage 1 geeft een specificatie van deze besluiten. Budgetten waar wel een begrotingswijziging van is gemaakt, maken onderdeel uit van de begroting 2026 na wijziging.
•
Cao-ontwikkelingen 2027. We maken onderscheid tussen loon- en prijscompensatie. Voor 2027 gaan we uit van een loonstijging met 5,1%. Gemeenten ramen hun algemene uitkering uit het Gemeentefonds doorgaans op basis van constante prijzen. Dit betekent dat we de meerjarenramingen hiervan corrigeren voor loon- en prijsstijgingen. De loonstijging als gevolg van de cao voor beide gemeenten wordt gecompenseerd via het Gemeentefonds, daarmee is het budgetneutraal voor beide gemeenten. Met dit uitgangspunt bepalen we ook de baten en lasten voor de jaren na 2027 op basis van constante prijzen.
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
5
Uitgangspunten en financieel kader
•
•
Begroting 2027
Administratief-technisch Het salaris van personeel dat nog niet op het maximum van de functieschaal zit, stijgt jaarlijks met één periodiek. De organisatie kent een bijzondere financieringssystematiek. Er wordt gewerkt met het destijds gekozen uitgangspunt om alleen de werkelijke kosten in te brengen en jaarlijks met de gemeenten af te rekenen. Dit houdt in dat de stijging jaarlijks berekend en ingebracht wordt. Extra taken en speerpunten. Deze begroting is opgesteld op basis van de begroting 2026 van beide gemeenten. Echter, de volgende ontwikkelingen kunnen niet binnen de bestaande begroting worden opgevangen, maar zijn wel noodzakelijk: beveiligingskosten van de gemeentelijke gebouwen, leiderschaps– ontwikkeling, en maken onderdeel uit van de onvermijdelijke bijstellingen.
Ombuigingen In 2025 hebben we de mogelijke ombuigingen geïnventariseerd. De totaal direct uitvoerbare ombuigingen bedraagt € 100.000. In de voorliggende begroting zijn de direct uitvoerbare ombuigingen verwerkt. Dit betreft ombuigingen binnen facilitair en automatisering. De besparingen op de kapitaallasten zijn meegenomen in de algehele bijstelling van de kapitaallasten. Naast de direct uitvoerbare ombuigingen is gekeken naar welke ombuigingen nog meer mogelijk zijn. Deze worden nader uitgewerkt en kunnen daarom nu nog niet worden meegenomen in deze begroting. Eventuele ombuigingen vanuit de gemeenten met een effect op de SWO worden met een begrotingswijziging verwerkt. Actualisatie van de overige budgetten Voor de overige budgetten (materiële kosten) gaan we uit van de meest actuele prijzen/kosten, zoals uit de jaarrekening 2025 blijkt. Het gaat hierbij om indexering van software en licentiekosten, schoonmaakkosten, kantoorartikelen, werkkleding, afdruk en reprokosten, onderhoud van automatiseringsmiddelen, kerstpakketten, bedrijfsarts en de kosten van ingehouden premies bij een derde ziektejaar. Investeringen De vervanging-investeringskredieten worden geactualiseerd op basis van de meest actuele prijzen. Incidentele baten en lasten De organisatie begroot voor 2027 geen incidentele baten of lasten.
Structurele lasten begroten we en incidentele lasten proberen we binnen de bestaande budgetten op te vangen. Mochten de werk– zaamheden voor de huisvesting van Oekraïners ook in 2027 voortduren, dan maken we daar een begrotingswijziging van.
Financieel kader Toekomstige investeringen In de begroting vermelden we de investeringen voor de komende jaren. We activeren vervolgens deze investeringen en schrijven ze af. Daarbij vindt de dekking van de rente en afschrijving zoveel mogelijk plaats binnen de bestaande financiële ruimte (vrijval kapitaallasten). In de praktijk blijkt dat de nieuwe kapitaallasten hoger zijn dan de vrijvallende kapitaallasten als gevolg van jaarlijkse prijsstijgingen. Daarom nemen we in de begroting 2027 een raming op, rekening houdend met de vrijvallende kapitaallasten en de nieuwe kapitaallasten volgens de investeringsplanning. Om praktische (administratieve) redenen rekenen we nieuwe investeringen die uitsluitend ten laste van één van de twee gemeenten komen ineens af. Dit betekent dat de betreffende gemeente deze bijdrage in financiële activa van derden (SWO) op de balans brengt (activeert) en de kapitaallasten op de eigen begroting raamt. Alle nieuwe investeringen waarbij sprake is van gemeenschappelijk gebruik van voorzieningen door beide gemeenten en de SWO, brengen we in bij de SWO. Het gaat dan om facilitaire zaken zoals inventaris en om investeringen in informatiseringsmiddelen & ICT en tractie (onder andere voer– tuigen). 6
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2027
Uitgangspunten en financieel kader
Belangrijke argumenten hiervoor zijn: • Het beheer en onderhoud. • Spreiding van vervangingsinvesteringen over meerdere jaren, (hiermee spreiden we de jaarlijkse kosten, maar ook de benodigde capaciteit voor de uitvoering). • Een eenduidige financieringsmethodiek. Incidentele baten en lasten De organisatie verwacht in 2027 geen incidentele baten of lasten. Bijlagen Niet altijd is de inbreng vanuit de beide gemeenten in de SWO gebaseerd op een 70/30 verdeling. In bijlage 1 is de grondslag voor de bijdragen van de gemeenten aan de SWO en daarmee de berekening van de kostenverdeling opgenomen. In bijlage 2 is inzichtelijk gemaakt welke bestellingen van individuele gemeenten in de afgelopen jaren zijn gedaan die structureel doorwerken in de bijdrage aan de SWO.
Relevante beleidskaders De SWO voert activiteiten uit binnen de volgende gestelde kaders: 1. Gemeenschappelijke regeling 2. Kostenverrekenmodel 3. Besluit mandaat, volmacht en machtiging 4. Treasurystatuut 5. Financiële verordening 212 6. Financiële verordening 213; controleverordening 7. Normenkader, Controle protocol, Interne controleplan 8. Regeling budgetbeheersing (budgethoudersregeling) 9. Inkoop- en aanbestedingsbeleid 10. Diverse personeelsregelingen 11. Missie en visie 12. Visie Dienstverlening 2021-2025 13. Visie en Strategie Informatieveiligheid & Privacy 14. Tactisch beleid Informatiebeveiliging & Privacy 15. Visie op Informatievoorziening (iVisie) 16. Informatiebeleid 17. Visie moderne werkomgeving 18. IT-strategie 19. Visiedocument Proces- en zaakgericht werken 20. Visiedocument juridische kwaliteit 21. Architectuurkaders 22. Nota klachtbehandeling 23. Integriteitsbeleid 24. Veiligheidsbeleid gebouwen en buitenlocaties
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
2023 2014 2025 2015 2025 2024 2025 2025 2024 2015-2025 2023 2021 2022 2024 2024 2019 2020 2020 2024 2024 2024 2017 2020 2024
7
Programma Bedrijfsvoering
2.
Begroting 2027
Programma Bedrijfsvoering
2.1. Dienstverlening Vanuit de organisatievisie werken wij aan passende dienstverlening. Dit wordt gerealiseerd vanuit de visie Dienstverlening 2021–2025 via vier ontwikkelsporen, waarin de kernwaarden verbinden, vertrouwen en eigenaarschap richting geven. In 2025 is besloten om de visie op dienstverlening met 2 jaar te verlengen. De huidige visie is nog steeds relevant en sluit aan bij de ontwikkeling van de organisatie. Dit biedt ruimte om de ingezette koers te continueren en tegelijkertijd voldoende tijd te nemen voor de voorbereiding van een herziening. De ontwikkelsporen zijn: 1.
Optimaal digitaal We verleiden inwoners het digitale kanaal te gebruiken voor het aanvragen en afhandelen van standaardproducten.
2.
Verbinden en ontmoeten We zorgen dat iedereen gemakkelijk gebruik kan maken van onze diensten en dat persoonlijke interactie tussen klant en gemeente vanzelfsprekend en soepel verloopt.
3.
Dienstverlening in ons DNA We investeren in de ontwikkeling van klantgerichte vaardigheden en houding.
4.
Een betrouwbaar fundament We zorgen voor een correcte, tijdige en transparante uitvoering van onze diensten.
Het zorgen voor passende dienstverlening geldt voor alle onderdelen van de SWO; van het sociaal domein tot de fysieke leefomgeving tot publiekszaken. Want dienstverlening is van ons allemaal. Trends en ontwikkelingen Verwachtingen van de samenleving Diverse technologische en maatschappelijke ontwikkelingen veranderen de dienstverlening en de omgang van inwoners en ondernemers met de gemeente. Het publiek verwacht dat de gemeente hetzelfde serviceniveau kan bieden als commerciële bedrijven. Ook willen mensen meedenken over en invloed hebben op oplossingen voor hun eigen vraagstuk. Hierin verwachten zij een betrouw– bare partner die samen met hen optrekt, hen begeleidt en zekerheid biedt. Daarnaast willen en kunnen zij steeds vaker vanuit eigen (online) regie zakendoen met de gemeente. Dit vraagt om doorontwikkeling en vernieuwing van digitale oplossingen. Het gevolg is dat minder fysiek bezoek aan de balie nodig is en medewerkers ook minder vaak op locatie bij inwoners of ondernemers hoeven langs te gaan. Tegelijkertijd kan de organisatie steeds beter data benutten bij het oplossen van vraagstukken van inwoners en ondernemers, waardoor dienstverlening gerichter en proactiever kan worden ingericht. Een aanvullende ontwikkeling is het toenemende gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) door inwoners en ondernemers in hun communicatie met de overheid.
AI wordt bijvoorbeeld ingezet bij het opstellen van e-mails, aanvragen en bezwaarschriften. Dit leidt tot beter gestructureerde en juridisch geformuleerde stukken, maar brengt ook nieuwe aandachtspunten met zich mee. Zo zien wij bij bezwaarschriften dat soms wetsartikelen worden aangehaald die niet (volledig) van toepas– sing of onjuist geïnterpreteerd zijn. Dit vraagt van de gemeente een zorgvuldige beoordeling en een bewuste keuze in de wijze van beantwoording. Enerzijds is het van belang juridisch correct en consistent te reageren; anderzijds moeten wij voorkomen dat de communicatie onnodig judiceert en minder toegankelijk wordt voor inwoners. De inzet van AI door inwoners onderstreept het belang van duidelijke, begrijpelijke en transparante communicatie vanuit de gemeente. Wij blijven daarom inzetten op heldere taal, uitleg op maat en het voorkomen van onnodige complexiteit. Tegelijkertijd onderzoeken wij hoe wij zelf op verant– woorde wijze AI kunnen benutten om onze dienstverlening te verbeteren, processen te versnellen en medewerkers te ondersteunen, met waarborging van privacy, informatiebeveiliging en mense– lijke maat.
8
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2027
Programma Bedrijfsvoering
Effect arbeidskrapte op de dienstverlening Op dit moment is er in ons land grote spanning op de arbeidsmarkt. Er is minder capaciteit beschikbaar voor het werk dat er is. Iedere werkgever lijkt hier mee te kampen. Dat geldt ook voor de SWO en het heeft gevolgen in de uitvoering van diensten. Want het niet kunnen beschikken over voldoende en/of gekwalificeerde medewerkers heeft effect op het niveau van onze dienst– verlening, bijvoorbeeld op de snelheid van reageren en afhandelen van vragen, op de kwaliteit van diensten en op de bereikbaarheid van medewerkers. Wat gaan we doen in 2027? Er is een nieuwe pijler Dienstverlening toegevoegd aan het organisatieplan. Hiermee benadrukken we het belang van de manier waarop we onze inwoners, ondernemers en partners bedienen. Dienstverlening vormt het zichtbare resultaat van alles wat we intern organiseren en verbeteren. Dit doen we aan de hand van een uitvoeringsplan. Organisatiebreed nemen wij in dit kader de volgende thema’s op. In het spoor Optimaal digitaal: • Doorontwikkeling van de digitale dienstverlening: o
We streven naar zelfregie van de inwoner/ondernemer en inzicht in de aanvraag van een product of dienst.
o
Iedereen doet mee; de dienstverlening van de SWO is toegankelijk, inclusief laaggeletter– den of minder digitaal vaardige inwoners. De online-dienstverlening is veilig, betrouwbaar, transparant en begrijpelijk.
o
Investeren in informatisering en processen. Vanuit deze optimalisatie hebben we aandacht voor de verbetering van de dienstverlening voor de inwoner en ondernemer.
o
Met behulp van een monitoringtool verzamelen we berichten over de dienstverlening op social media en anticiperen hierop. Berichten over bestuur en besluiten worden geanaly– seerd. Reageren gebeurt snel en op een persoonlijke manier.
In het spoor Verbinden en ontmoeten: • Inclusieve dienstverlening, zodat iedereen gemakkelijke toegang heeft tot en gebruik kan maken van onze diensten: o
Integratie; afdelingen en kanalen binnen de SWO werken integraal aan fysieke en online dienstverlening.
o
Diensten inrichten voor een samenleving waar iedereen kan meedoen, met of zonder beperking.
In het spoor Dienstverlening in ons DNA: • Kernwaarden van de SWO laden vanuit het klantperspectief. • Vergroten en op peil houden van de klantgerichte communicatieve vaardigheden van medewerkers SWO. In het spoor Betrouwbaar fundament: • Optimalisatie van veelvoorkomende klantprocessen met als doel dat het proces duidelijk en transparant is voor de klant. • Doorontwikkeling klantonderzoek door het continu ophalen van klantervaringen over onze dienstverlening. Dit doen we vanuit transparantie en een positieve leer- en verbetergedachte.
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
9
Programma Bedrijfsvoering
Begroting 2027
Nieuwe visie op dienstverlening In 2026 starten wij met het opstellen van een nieuwe visie op dienstverlening voor 2027 en verder. Met deze visie leggen wij heldere en toekomstbestendige uitgangspunten vast voor toegankelijke, inclusieve en betrouwbare dienstverlening aan inwoners en ondernemers. De visie geeft richting aan: • de gewenste positie en rol van de gemeente in relatie tot inwoners en ondernemers; • de juiste balans tussen digitale dienstverlening en persoonlijk contact; • de inzet van data en verantwoorde technologische innovaties, waaronder kunstmatige intelligentie (AI); • het waarborgen van de menselijke maat in onze dienstverlening; • de rol, competenties en houding van medewerkers in een veranderende maatschappelijke en technologische context. De nieuwe visie vormt het strategisch kader voor verdere digitalisering, optimalisatie van werk– processen en de doorontwikkeling van de organisatie. Klant Contact Centrum Om de dienstverlening naar inwoners te borgen is tijdelijk extra inzet noodzakelijk. De komende twee jaar verwachten we piekwerkzaamheden in aanvragen rijbewijzen en paspoorten. Daarnaast geeft het ons de gelegenheid om in deze periode de antwoordmodule (kennisbank) te implementeren. Activiteit
Salariskosten
2.2
Dienstverlening KCC 2027
2028
2029
2030
I/S
€ 195.000
€ 195.000
-
-
Incidenteel
-
-
-
-
Structureel
Human resource management
Human Resource Management Ook in 2027 staat de ambtelijke organisatie voor stevige uitdagingen. De arbeidsmarkt blijft krap en vacatures staan langdurig open. Dit vraagt blijvende inzet om de SWO te positioneren als aantrekkelijke werkgever, waar professionals graag werken en zich duurzaam aan verbinden. Het binden en behouden van medewerkers is daarmee een belangrijke opgave, in samenhang met duurzame inzetbaarheid. Trends en ontwikkelingen De verwachting is dat de arbeidsmarktkrapte ook in 2027 aanhoudt. Naast gerichte werving en behoud van personeel blijft de inzet van externe inhuur noodzakelijk om de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen. Tegelijkertijd blijven de maatschappelijke en organisatorische opgaven onverminderd groot en nemen de eisen aan medewerkers en leidinggevenden verder toe en blijft digitalisering een voortdurende ontwikkeling die invloed heeft op het werk en de benodigde vaardigheden. Als SWO De Wolden Hoogeveen willen we een organisatie zijn waar medewerkers gezond, gemotiveerd en vakbekwaam kunnen blijven werken. Daarnaast heeft de organisatie te maken met onontkoombare autonome ontwikkelingen, zoals cao-ontwikkelingen, wijzigingen in werkgeverspremies en indexaties van kosten voor energie, onderhoud, software en externe inhuur. Deze ontwikkelingen hebben directe impact op de begroting en vragen om gerichte keuzes.
10
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2027
Programma Bedrijfsvoering
Wat gaan we doen in 2027? (Persoonlijk) leiderschap Leiderschapsontwikkeling blijft een belangrijke pijler binnen de organisatieontwikkeling. Goed leiderschap is essentieel voor het functioneren van teams, het realiseren van opgaven en het behouden van medewerkers. In 2027 wordt de ingezette cultuur- en leiderschapsontwikkeling daarom voortgezet, passend bij de sturingsfilosofie. De inzet is gericht op het versterken van leidinggevenden in hun rol als leider, coach en manager, met aandacht voor samenwerking, inclusie en resultaatgerichtheid. Duurzame inzetbaarheid Duurzame inzetbaarheid is van belang om medewerkers inzetbaar, gemotiveerd en vakbekwaam te houden in een context van toenemende werkdruk, veranderend werk en een krappe arbeidsmarkt. Er worden belangrijke stappen gezet met het vaststellen van een visie op duurzame inzetbaarheid en een bijbehorend vitaliteitsbeleid met uitvoeringsagenda. Dit vormt een belangrijke basis voor het behoud van medewerkers en de continuïteit van de organisatie. In 2027 wordt voortgebouwd op deze basis door het versterken van een lerende werkcultuur en het stimuleren van loopbaanontwikkeling.
Er wordt beleid voor leren en ontwikkelen opgesteld en gewerkt aan een samenhangende opleidings- en ontwikkelcyclus, inclusief aandacht voor het leidinggevend kader en er wordt ingezet op verdere professionalisering van digitale leeronder– steuning, zodat kennis en ontwikkeling op een toegankelijke en consistente manier kunnen worden aangeboden. Daarnaast wordt ingezet op het ontwikkelen van loopbaanbeleid en het faciliteren van interne doorstroom. Hiervoor wordt ruimte gecreëerd binnen de loonsom om strategische wendbaarheid mogelijk te maken, bijvoorbeeld via meester-gezelconstructies, traineeships en interne stages. Deze inzet maakt het mogelijk om talenten duurzaam binnen de organisatie te benutten en vermindert het risico op uitstroom en verlies van kennis en ervaring. Arbeidsmarkt In 2027 blijft recruitment een cruciale randvoorwaarde voor het waarborgen van de continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening. Door de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt is het niet langer voldoende om vacatures alleen reactief in te vullen. De organisatie zet daarom in op een strategische en structurele benadering van recruitment, waarbij arbeidsmarktcommunicatie een essentieel onderdeel vormt. Arbeidsmarktcommunicatie is noodzakelijk om de SWO zichtbaar en herkenbaar te positioneren als aantrekkelijke werkgever.
In een concurrerende arbeidsmarkt kiezen potentiële medewerkers bewust voor organisaties met een duidelijk en geloofwaardig werkgeversverhaal. Zonder gerichte arbeidsmarktcommunicatie neemt de vindbaarheid af, blijven vacatures langer openstaan en groeit de afhankelijkheid van externe inhuur. Investeren in arbeidsmarktcommunicatie draagt bij aan een groter en passiever bereik van potentiële kandidaten en vergroot de kwaliteit en diversiteit van instroom. In 2027 wordt ingezet op het versterken van de medewerkersreis, van het eerste contactmoment tot en met onboarding en behoud. Positieve en consistente ervaringen vergroten de betrokkenheid van nieuwe medewerkers en dragen bij aan duurzame binding aan de organisatie. De inzet op arbeidsmarktcommunicatie wordt ondersteund door gerichte wervingscampagnes, versterking van onboarding, het uitvoeren van het medewerkersbetrokkenheidsonderzoek en gerichte online advertising.
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
11
Programma Bedrijfsvoering
Begroting 2027
Om recruitment structureel efficiënter en professioneler in te richten, wordt € 20.000 geïnvesteerd in ondersteunende middelen zoals een LinkedIn Recruiter Seat en een Applicant Tracking System (ATS). Deze middelen verbeteren de overzichtelijkheid en effectiviteit van het wervingsproces en ondersteunen datagedreven keuzes. Waar nodig blijft externe ondersteuning bij moeilijk vervulbare functies beschikbaar om tijdige invulling van cruciale posities te borgen. Het team recruitment is de afgelopen jaren gefinancierd met incidentele middelen. De inzet blijft en wordt structureel. Om de vacatures goed onder de aandacht te brengen en te voldoen aan digitale toegankelijkheid gaan we gebruik maken van een nieuwe eigen SWO-website. Gebruikmaken van deze website zorgt dat het wervingsproces veel effectiever en efficiënter gaat verlopen.
Activiteit
Werving en Selectie 2027
2028
2029
2030
Recruitment
€ 200.000
€ 200.000
€ 200.000
€ 200.000 Structureel
I/S
Ondersteunende Werving en Selectie middelen
€ 20.000
€ 20.000
€ 20.000
€ 20.000 Structureel
SWO - website
€ 5.000
€0
€0
€ 0 Incidenteel
SWO - website
€ 3.000
€ 3.000
€ 3.000
€ 3.000 Structureel
Re-integratieverplichting en WW-gerechtigden De SWO is eigenrisicodrager voor de WW en daarmee verantwoordelijk voor de re-integratie van medewerkers die in de WW terechtkomen. Deze verantwoordelijkheid vraagt om actieve begeleiding, zowel om te voldoen aan wettelijke verplichtingen als om langdurige uitkeringslasten te beperken. Om hier invulling aan te geven, wordt de re-integratiebegeleiding belegd bij een gespecialiseerde externe partij. Jaarlijks wordt rekening gehouden met een beperkt aantal trajecten. Deze aanpak vergroot de kans op duurzame uitstroom uit de WW en draagt bij aan beheersing van de WWlasten. Zonder gerichte re-integratiebegeleiding bestaat het risico op langere uitkeringsduur en oplopende kosten. Op dit moment is er een ww-voorziening voor voormalig personeel van € 162.000. Activiteit
Re-integratieverplichting en WW-gerechtigden 2027
2028
2029
2030
I/S
-
-
-
-
Incidenteel
€ 10.000
€ 10.000
€ 10.000
€ 10.000
Structureel
Externe begeleiding
Beveiliging Naar aanleiding van incidenten is de afgelopen jaren gekozen om bepaalde gebouwen (Hoogeveen en De Wolden) tijdens openingstijden te beveiligen. Hiervoor is tijdelijk beveiliging ingehuurd. In 2025 hebben we verkend of een andere inrichting van de publieksbalies in Hoogeveen helpend is om de veiligheid te vergroten. Dat is niet het geval vanwege het feit dat de inzet van het interven– tieteam bij incidenten niet kan worden gegarandeerd. Nadere verdieping op dit onderwerp volgt. Activiteit
Beveiliging gebouwen 2027
ARBO en BHV
12
2028
2029
2030
I/S
€ 100.000
-
-
-
Incidenteel
-
-
-
-
Structureel
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2027
Programma Bedrijfsvoering
Cao-ontwikkelingen 2027 We maken onderscheid tussen loon- en prijscompensatie. Voor de begroting 2027 zijn de definitieve indexatiecijfers niet op tijd bekend. De loonstijging door de cao wordt (deels) gecompenseerd in het Gemeentefonds. Voor de loon- en prijsontwikkeling gaan we in deze begroting uit van de raming van het CPB. Het gaat om een stijging van 5,1% van de loonsom (€ 3.021.000) in 2027. Gemeenten ramen hun algemene uitkering uit het Gemeentefonds doorgaans op basis van constante prijzen. Dit betekent dat we de meerjarenramingen hiervan corrigeren voor loon- en prijsstijgingen. Met dit uitgangspunt bepalen we ook de baten en lasten voor de jaren na 2027 op basis van constante prijzen. Periodieken Het salaris van personeel dat nog niet op het maximum zit van de functieschaal stijgt jaarlijks met één periodiek. De organisatie heeft een bijzondere financieringssystematiek. We brengen alleen de werkelijke kosten in rekening en rekenen jaarlijks met de gemeenten af. Dit houdt in dat de stijging jaarlijks berekend en ingebracht wordt. We nemen daarom de hieruit voortvloeiende kosten van € 650.000 op binnen de begroting. Reiskosten Woon-werk verkeer De Cao SGO verplicht gemeentelijke werkgevers om vanaf 2026 aan medewerkers een reiskosten– vergoeding voor woon-werkverkeer te geven.
De huidige uitruilmogelijkheid zodat medewerkers gebruik kunnen maken van fiscaal voordeel voldoet niet aan verplichting vanuit de cao. Uit het onderhandelingsresultaat met de vakbonden is een reiskostenvergoeding voor het ambtelijk personeel gekomen. De meerkosten worden ingeschat op € 836.000. HR21 ontwikkelingen In 2025 heeft een herwaardering van een aantal functies plaatsgevonden. Dit gebeurt omdat functies in de afgelopen periode (gedeeltelijk) uit andere taken zijn gaan bestaan. Dit heeft geleid tot een gewijzigd functieprofiel en daarmee een hogere inschaling. De kosten hiervan bedragen € 30.000. Voor het gebruik van HR21-systeem is € 10.000 benodigd. Onderstaand de onvermijdelijke budgettaire ontwikkelingen die om actualisatie vragen: Activiteit
Salariskosten
Cao-ontwikkelingen
€ 3.021.000
2027
2028
2029
2030
I/S
€ 3.989.000 € 3.835.000 € 3.835.000 Structureel
Periodieken
€ 650.000
€ 650.000
€ 650.000
€ 650.000 Structureel
Reiskosten woonwerk verkeer
€ 836.000
€ 836.000
€ 836.000
€ 836.000 Structureel
HR-21 ontwikkelingen
€ 40.000
€ 40.000
€ 40.000
€ 40.000 Structureel
2.3 Informatievoorziening Informatievoorziening Beide gemeenten en de SWO staan voor grote (maatschappelijke) opgaven op het gebied van informatievoorziening. De inwoners en ondernemers verwachten een betrouwbare en toegankelijke digitale dienstverlening van de beide gemeenten en de SWO. Het is daarom belangrijk om te investeren in het verbeteren van online-diensten en ervoor te zorgen dat deze voldoen aan de wettelijke eisen op het gebied van digitale toegankelijkheid. In 2025 is het project Toekomstvaste informatievoorziening gestart onder leiding van een projectmanager. Het project heeft een doorlooptijd tot en met 2028 en in de komende jaren worden stappen gezet om de informatievoorziening van de SWO op het gewenste niveau te krijgen. Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
13
Programma Bedrijfsvoering
Begroting 2027
Wij voldoen dan ten eerste aan de wet- en regelgeving, het werken wordt een stuk prettiger omdat het informatiehuishouden op orde is, processen zijn herijkt en daar waar mogelijk is verder door geautomatiseerd en gedigitaliseerd. Software gebruikskosten De realisatie in 2025 (€ 3.636.000 op een begroting van € 2.973.000) en de verwachtingen voor 2026 laten zien dat de stijging van de software gebruikskosten geen incidenteel karakter heeft, maar structureel van aard is. Deze hogere lasten worden onder meer verklaard door: • De implementatie van Microsoft 365 E5 ter versterking van informatiebeveiliging, compliance en monitoring;
• •
De ingebruikname van aanvullende applicaties ter ondersteuning van de informatievoorziening;
• • •
De groei van het aantal medewerkers;
De verSaaSing waardoor de kosten niet alleen licentiekosten betreffen maar ook kosten voor het servicen van de applicaties; De inzet van ingehuurd personeel, met bijbehorende gebruikers- en licentiekosten; Contractuele indexaties binnen bestaande softwareovereenkomsten.
De ervaringen in 2025 en de doorwerking daarvan in 2026 tonen aan dat zowel beveiligingseisen als digitaliseringsambities leiden tot een structureel hoger kostenniveau. Daarnaast laten markt– ontwikkelingen zien dat indexaties binnen softwarecontracten een blijvend effect hebben op de exploitatie. Op basis hiervan wordt voor de jaren 2027–2030 structureel rekening gehouden met een jaarlijkse contractuele indexatie van 4%). Dit betekent een toename van € 663.000 + 4% voor 2026, en 4% voor 2027 betekent dit een toename van € 717.000. Activiteit
Indexatie Licentiekosten 4% 2027
2028
2029
2030
I/S
-
-
-
-
Incidenteel
€ 717.000
€ 717.000
€ 717.000
€ 717.000
Structureel
Software Licentiekosten
De gemeente heeft als wettelijke taak het houden van toezicht op zorgcontracten. Deze taak wordt uitgevoerd door de toezichthouders WMO en Jeugd. Door te werken vanuit een gemeenschappelijk systeem kan er beter regie gevoerd worden op de zorgcontracten en is de gemeente meer in control. Basisbeeld biedt deze mogelijkheid. Basisbeeld sluit ook aan bij de regionale en provinciale ontwikkelingen rondom de aanpak van zorgfraude. Daar wordt gestreefd naar een uniform systeem om gegevensuitwisseling en samenwerking te bevorderen. Activiteit
Contractbeheer zorgcontracten WMO en Jeugd 2027
2028
2029
2030
I/S
-
-
-
-
Incidenteel
€ 41.000
€ 41.000
€ 41.000
€ 41.000
Structureel
Software Licentiekosten
In het kader van de geïnventariseerde ombuigingen denken we € 6.900 te kunnen besparen op afdruk en repro en € 16.100 op de kosten van onderhoud en reparaties. Activiteit
Ombuigingen 2027
2028
2029
2030
Afdruk en Repro
- € 6.900
- € 6.900
- € 6.900
- € 6.900 Structureel
Onderhoud en Reparaties
- € 16.100
- € 16.900
- € 16.900
- € 16.900 Structureel
14
I/S
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2027
2.4
Programma Bedrijfsvoering
Informatiebeveiliging & Privacy
Goede bescherming van persoonsgegevens en informatiesystemen is de laatste jaren cruciaal geworden. Door de toenemende digitalisering, impact van kunstmatige intelligentie, onze afhankelijkheid van informatiesystemen en geopolitieke ontwikkelingen nemen ook de dreigingen toe. Het aantal hackpogingen, ransomware-aanvallen, identiteitsfraudes en datalekken wordt steeds groter. Het is zelfs een verdienmodel geworden voor criminele organisaties en statelijke actoren. Dit leidt tot risico's als schending van privacy, verstoring van onze dienstverlening en bedrijfscontinuïteit, financiële en imagoschade en zelfs ontwrichting van de samenleving. De SWO beschikt over veel data van inwoners, ondernemers en andere organisaties en verwerkt dagelijks grote hoeveelheden persoonsgegevens en vertrouwelijke informatie. Het waarborgen van de veiligheid en privacy van deze gegevens is essentieel voor het vertrouwen én de bescherming van inwoners, bedrijven en samenwerkingspartners. In Europa zijn nieuwe richtlijnen vastgesteld over cybersecurity en AI (Network & Information Security directive (NIS2) en de AI Act). De NIS2 wordt op dit moment vertaald naar de Nederlandse Cyberbeveiligingswet (Cbw), die een kader vormt voor de nieuwe Baseline Informatiebeveiliging Overheid versie 2 (BIO2). Op 15 april 2026 heeft de Tweede Kamer de Cbw aangenomen.
Deze nieuwe wetgeving is zowel een aanvulling als aanscherping op hetgeen eerder door de rekenkamer is onderzocht en op basis waarvan een aanpak is geformuleerd in het kader van de Toekomstvaste Informatievoorziening. De gemeentelijke organisatie wordt in deze nieuwe Cbw bestempeld als een essentiële entiteit, met aanvullende eisen. Risicomanagement komt nog meer centraal te staan, aanvullende beveiligingsmaatregelen moeten genomen worden en er gaat een strakkere meldplicht voor incidenten gelden. Ook worden proactieve verantwoording en toezicht verplicht, waaronder persoonlijke verantwoordelijkheid van bestuurders voor de naleving van informatieveiligheid. Hiervoor worden wettelijk verplichte trainingen ingevoerd en boetes voor het niet naleven van de wet. De vertaling van de Cbw naar intern beleid, maatregelen en procedures gaat veel tijd vragen en komt boven op de grote veranderopgave van Toekomstvaste Informatievoorziening. Hiervoor zijn aanvullende middelen nodig. We gaan ervanuit dat de gemeenten hiervoor gecompenseerd worden vanuit het Rijk. Al deze ontwikkelingen vragen een continue investering in een robuuste beveiligingsorganisatie. De SWO werkt hard aan verbetering, maar de basis is nog niet op orde. Door beide raden is besloten dat de volwassenheid van de organisatie op het gebied van informatiebeveiliging & privacy moet doorgroeien van 1.5 naar niveau 3 in 2028.
Speerpunten voor 2027 zijn: • Bedrijfscontinuïteitsmanagement (hoe te handelen en herstellen bij crisissituaties). • Integraal risicomanagement (grip en sturing op strategische en operationele risico's). • Doorontwikkeling naar een regie-organisatie/krachtig leveranciersmanagement. • Operationele Technologie (risicomanagement op industriële automatiseringssystemen). • Information Security Management System (borging continu verbeterproces). • Identity & Access Management (zwaardere beveiliging toegang systemen). • Monitoring & Response (signaleren en adresseren verdachte zaken binnen ons netwerk). • Kwetsbaarhedenmanagement (continu proces voor analyseren kwetsbaarheden). • Back-up & Recovery (veiligstellen data en snel herstel). Naast de budgetten die beschikbaar zijn gesteld voor het project Toekomstvaste Informatie– voorziening is voor de implementatie en borging van de Cyberbeveiligingswet, AVG en AI Act budget nodig. Activiteit
Implementatie en borging Cyberbeveiligingswet, AVG en AI Act 2027
Personeel
€
660.000
Personeel, tooling
€
221.000
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
2028
2029 -
€
324.000
2030 -
€
324.000
I/S -
€
Incidenteel
324.000 Structureel
15
Programma Bedrijfsvoering
2.5
Begroting 2027
Automatisering
Een stabiele, veilige en toekomstbestendige digitale werkomgeving vormt een essentiële randvoorwaarde voor het functioneren van SWO en voor de continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening. Tegelijkertijd staat de huidige automatiseringsomgeving onder toenemende druk, onder meer als gevolg van veroudering, complexiteit en veranderende eisen op het gebied van veiligheid en flexibiliteit. Om deze opgave structureel, samenhangend en beheerst aan te pakken, is in het afgelopen jaar het project TV-IV gestart. Dit project fungeert als het overkoepelende kader voor de vernieuwing en verdere professionalisering van de informatievoorziening en automatisering, en markeert tevens de ontwikkeling van een uitvoeringsgerichte automatiseringsfunctie naar een regiegerichte ICTorganisatie. Binnen dit project is inmiddels een sourcingstrategie opgesteld. Parallel hieraan wordt een transitie pad uitgewerkt voor de migratie van applicaties naar SaaS-oplossingen en wordt het ontwerp van een toekomstbestendige digitale werkplek verder geconcretiseerd. Deze ontwikkelingen vragen ook om gerichte investeringen in de doorontwikkeling en herpositionering van medewerkers, passend bij de beoogde regierol.
In de loop van 2026 zal nadere duidelijkheid ontstaan over de omvang van een eerder als PM opgenomen post in de financiële doorrekening van het raadsbesluit, te weten het ‘outsourcingready’ maken van de infrastructuur. Hiervoor zal een separaat voorstel aan het bestuur worden voorgelegd. Personeel Tegelijkertijd vraagt deze transformatie naar een regieorganisatie om een zorgvuldige balans tussen vernieuwing en continuïteit. De dagelijkse ondersteuning van medewerkers en het beheer van de bestaande systemen en applicaties moeten onverminderd doorgang vinden. De trajecten zullen mogelijk gaan leiden tot het verdwijnen van enkele rollen binnen Automatisering, met name bij het Technisch Beheer. Er ontstaan tegelijkertijd ook nieuwe rollen binnen het IV-domein door de activiteiten in het kader van het onderzoek naar toekomstvaste informatievoorziening. Er zal zo veel mogelijk worden gestreefd naar het “van werk naar werk” gaan van ons eigen personeel. Het is niet in te schatten of dat in alle gevallen gaat lukken.
2.6
Facilitaire dienstverlening
Aanbestedingen Verschillende facilitaire onderdelen worden opnieuw aanbesteed. Dit betreft bijvoorbeeld de aanbesteding consumptieve artikelen, AV-apparatuur, ongediertebestrijding en drukwerk. Indexatie facilitaire zaken De aangescherpte veiligheidseisen voor werkkleding leiden tot hogere aanschafkosten. Deze kostenstijging is het directe gevolg van noodzakelijke kwaliteits- en veiligheidsnormen die vanuit wet- en regelgeving worden gesteld. Om blijvend te voldoen aan deze verplichtingen is een ophoging van het budget met € 20.000 voor werkkleding onvermijdelijk. In de huidige begroting is geen rekening gehouden met de stijging van de kosten voor de koffie– voorziening. In 2025 was de gemiddelde kostenstijging 20,4% en voor 2026 wordt een aanvul– lende stijging van circa 6,0% verwacht. Daarnaast wordt de toename in de kosten beïnvloed door de groei van het aantal medewerkers en de uitbreiding van het aantal locaties met een koffie– voorziening. De kosten van abonnementen en lidmaatschappen zijn met 4,5% toegenomen. Hierdoor is het noodzakelijk om het budget met € 15.000 te verhogen.
16
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2027
Programma Bedrijfsvoering
In 2025 is de aanbestedingsprocedure voor de schoonmaakdiensten succesvol afgerond. Uit de resultaten van deze aanbesteding blijkt echter dat de gecontracteerde schoonmaakkosten aanzienlijk hoger uitvallen dan in de oorspronkelijke begroting is voorzien. Deze meerkosten zijn daarom niet financieel verwerkt in de huidige begrotingscyclus. Daarnaast is vastgesteld dat een aantal werkzaamheden niet is meegenomen in de aanbestedingsopzet. Het betreft met name de aanvullende schoonmaakrondes die in de praktijk noodzakelijk blijken te zijn, als ook de schoon– maak van seizoensgebonden buitenlocaties. Deze activiteiten vallen buiten de scope van het afgesloten contract en leiden tot aanvullende kosten van € 38.000 die structureel van aard zijn. Daarnaast blijkt dat het budget voor afdrukkosten ontoereikend is. De meerkosten zijn het gevolg van uitbreiding van het aantal printers op een aantal buitenlocaties. Daarnaast komt het tekort door toegenomen operationele kosten van het leasecontract. Per saldo is een aanvullend budget noodzakelijk van € 50.000. In 2027 komt als gevolg van de aanbesteding een nieuwe professionele cateraar, waarbij ook Social Return on Investment (SROI) een belangrijke rol gaat spelen. Deze keuze draagt bij aan een kwalitatief betere dienstverlening en aan onze maatschappelijke doelstellingen.
Op dit moment gaan we ervan uit dat dit binnen bestaande budgetten kan worden uitgevoerd. In het kader van de geïnventariseerde ombuigingen denken we € 6.000 te kunnen besparen op kantoorartikelen door het centraal beheren en inkopen van kantoorartikelen. Activiteit
Indexatie facilitaire zaken 2027
2028
2029
2030
I/S
Werkkleding
€ 20.000
€ 20.000
€ 20.000
€ 20.000
Structureel
Koffievoorziening
€ 54.000
€ 54.000
€ 54.000
€ 54.000
Structureel
Abonnementen en lidmaatschappen
€ 15.000
€ 15.000
€ 15.000
€ 15.000
Structureel
Schoonmaakkosten
€ 38.000
€ 38.000
€ 38.000
€ 38.000
Structureel
Afdruk en Repro
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
Structureel
Kantoorartikelen ombuiging
-€
6.000 - € 6.000
Structureel
2.7
6.000 - €
6.000 - €
Planning & control
De komende periode wordt de Planning & Controlcyclus verder geoptimaliseerd en geharmoniseerd. Binnen de organisatie bestaan drie verschillende P&C cycli, met ieder eigen producten, processen, werkwijzen en afspraken. Hoewel er altijd de mogelijkheid moet zijn om maatwerk te verrichten, streven we naar een hogere graad van harmonisatie. Rolduidelijkheid, zichtbaarheid en in het verlengde hiervan verdere invulling van het adviseur– schap, zijn uitdagingen waar we mee aan de slag gaan. Door inzichtelijk te maken wie wat doet (huidige situatie) en door vervolgens duidelijke afspraken te maken hoe we de verdeling van werkzaamheden (en verantwoordelijkheden) zien, willen we de gewenste duidelijkheid verkrijgen. Dit moet resulteren in een duidelijke één op één koppeling tussen Financieel Adviseur en Budget– houder, waarbij verwachtingen over en weer duidelijk zijn. In het verlengde van bovenstaande gaan we een slag maken in het verder vastleggen en actualiseren van de financiële processen. Er wordt een inventarisatie gemaakt van de aanwezige processen, zodat niet alleen inzichtelijk gemaakt wordt welke processen eventueel ontbreken, maar ook in hoeverre de aanwezige processen actueel zijn. Vervolgens worden de processen beschreven of geactualiseerd, waarbij een prioritering wordt aangegeven aangezien ze niet allemaal tegelijker– tijd opgepakt kunnen worden.
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
17
Programma Bedrijfsvoering
Begroting 2027
Bijstelling kapitaallasten Bijstelling van de kapitaallasten door middel van de uitgestelde investeringen. Vooral in 2030 zien we een belangrijke afname van de afschrijvingen. Dit komt doordat we van een langere technische gebruiksduur uitgaan voor laptops, telefoons en I-pads. Hierdoor worden de vervangingen uitgesteld. Activiteit
Bijstelling kapitaallasten 2027
Middelen overige budgetten
2.8
2028
2029
2030
I/S
-
-
-
- Incidenteel
€ 7.270
- € 21.601
- € 95.248
- € 702.238 Structureel
Juridische zaken, verzekeringen en inkoopadvies
Juridisch control Juridisch control is een van de controlgebieden binnen de organisatie. De algemene basis ligt in de Visie op control en het Controlstatuut. De specifieke basis ligt in de Visie op juridische kwaliteit. In 2027 wordt cyclisch uitvoering gegeven aan het Uitvoeringsplan juridische kwaliteit. In de verantwoording richting directie wordt door het lijnmanagement per organisatieonderdeel aandacht besteed aan de juridische kwaliteitscriteria. Waar nodig wordt het uitvoeringsplan aangevuld. Juridisch control monitort en rapporteert waar nodig aanvullend op zaken die onvoldoende aan– dacht krijgen. De input wordt onder andere gekregen via het juridisch kwaliteitsoverleg. In het juridisch kwaliteitsoverleg worden de jaarlijkse juridische controlproducten besproken, waaronder de juridische risicoanalyse, opvolging juridisch kwaliteitsplan en juridische bevindingen/aanbeve– lingen van accountant, bezwaarschriftencommissie en ombudsman. Juridische externe deskundigheid De opgaven waar wij momenteel voor staan vragen om zorgvuldige, juridisch houdbare besluiten. De maatschappelijke, financiële en bestuurlijke belangen zijn groot, en de ruimte voor fouten is klein. Tegelijkertijd constateren wij dat de juridische complexiteit van dossiers toeneemt, zowel door veranderende wet- en regelgeving als door de toenemende kans op bezwaar- en beroeps– procedures.
Onze interne juridische capaciteit wordt maximaal benut. Medewerkers leveren grote inzet en vakmanschap, maar lopen tegen grenzen aan in tijd en specialistische kennis. Zonder aanvullende ondersteuning ontstaat het risico dat besluiten vertraging oplopen, onvoldoende onderbouwd zijn of kwetsbaar blijken in juridische procedures. Dit kan leiden tot financiële schade, reputatieverlies en een afnemend vertrouwen van inwoners en partners in de overheid. Het inzetten van externe juridische deskundigheid biedt hier een noodzakelijke en verantwoorde oplossing. Externe specialisten brengen actuele kennis, specifieke ervaring en een frisse blik mee, waardoor wij complexe dossiers sneller, zorgvuldiger en met meer zekerheid kunnen afhandelen. Dit versterkt niet alleen de kwaliteit van onze besluitvorming, maar ontlast ook de organisatie en voorkomt escalatie in een later stadium. Externe juridische deskundigheid is noodzakelijk om ook onder toenemende druk te kunnen blijven staan voor een betrouwbare, professionele en weerbare overheid. Een extra budget van € 40.000 is hiervoor nodig. Activiteit
Bijstelling budget externe deskundigheid 2027
Juridische kosten (onontkoombaar)
18
2028
2029
2030
I/S
-
-
-
- Incidenteel
€ 40.000
€ 40.000
€ 40.000
€ 40.000 Structureel
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2027
Programma Bedrijfsvoering
Inkoop Speerpunten voor 2027 zijn: • Meer gezamenlijk aanbesteden (De Wolden en Hoogeveen) voor dezelfde producten en/of diensten. • Doorbouwen aan de ingezette route op basis van het transitieplan. • Onderzoeken van het toepassen van technologische ontwikkelingen binnen het inkoopproces. • Ontwikkelen van een (inkoop)dashboard.
2.9
Beheer openbare ruimte - en tractie
Tractie - wagenpark In 2026/2027 wordt er een integraal tractieplan (2027-2036) opgesteld (o.a. verduurzaming, beheer/onderhoud) voor alle voertuigen en werktuigen, die worden gebruikt voor het beheer van de openbare ruimte en transport. In totaal gaat het over ruim 300 voertuigen en werktuigen. Voor het vaststellen van het integraal tractieplan (2027-2036) wordt begin 2027 een voorstel aangeboden aan het bestuur. De prijzen voor het beheer van voertuigen en werktuigen zijn de afgelopen jaren gestegen. Het budget voor onderhoud transportmiddelen wordt daarom structureel met € 30.000 verhoogd (€ 24.000 verzekeringen en € 6.000 motorrijtuigenbelasting). Daarnaast blijven de brandstof– prijzen de komende jaren stijgen door accijnsverhogingen en de onrustige wereldmarkt. Het budget voor brandstoffen wordt daarom met € 50.000 verhoogd. Op basis van de RI&E (Risico-Inventarisatie en -Evaluatie) worden alle elektrische apparaten in de gemeentelijke gebouwen en onderkomens jaarlijks gekeurd. Deze kosten van € 30.000 zijn niet begroot. De jaarlijkse doorbelasting voor de inzet van Stark in groenonderhoud van € 95.000 is niet begroot (€ 29.000 De Wolden en € 66.000 Hoogeveen). Activiteit
Middelen overige budgetten 2027
2028
2029
2030
Onderhoud tractiemiddelen
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000
€ 50.000 Structureel
Prijsverhoging brandstoffen
€ 30.000
€ 30.000
€ 30.000
€ 30.000 Structureel
Onderhoud gereedschap
€ 30.000
€ 30.000
€ 30.000
€ 30.000 Structureel
- € 95.000
- € 95.000
- € 95.000
- € 95.000 Structureel
Doorbelasting Groenonderhoud
I/S
Huur werf Vos van Steenwijklaan De werf voor de buitendienst in Hoogeveen wordt gehuurd (10-jarig contract). Door de inflatie zal de huurprijs met 4% stijgen in 2027, zijnde € 5.500. Activiteit
Huur werf Vos van Steenwijklaan 2027
Middelen overige budgetten
2028
2029
2030
I/S
-
-
-
- Incidenteel
€ 5.500
€ 5.500
€ 5.500
€ 5.500 Structureel
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
19
Programma Bedrijfsvoering
Begroting 2027
2.10 Beleidsindicatoren Onderstaande beleidsindicatoren zijn een verplicht onderdeel van de begroting van gemeenschap– pelijke regelingen. Alle kosten van de SWO die niet tot de overhead behoren, rekenen we toe aan de programma’s bij de beide gemeenten. Dit maakt dat vergelijking met andere gemeenten op dit onderdeel bijna niet mogelijk is. Dit komt doordat vergeleken wordt met de totale lasten van de SWO in plaats van de begrotingsomvang van beide gemeenten.
Beleidsindicator Formule Formatie Bezetting Externe inhuur
Overhead kosten Apparaatskosten
Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten als % van totale loonsom Totale kosten van inhuur externen % van totale lasten Kosten per inwoner
Rekening 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
10,5
10,5
10,5
10,5
10,5
10,5
11,2
10,7
11,2
11,16
1,16
1,16
18%
11%
13%
13%
13%
13%
14.514.000
9.000.000 11.000.000
11.000.000 11.000.000 11.000.000
38,3%
35,9%
38,6%
38,6%
38,6%
38,6%
€ 1.215
€ 1.140
€ 1.207
€ 1.219
€ 1.182
€ 1.174
Definitie formatie Formatie betreft de toegestane formatie in fte's van de ambtelijke organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari of rekeningjaar 31 december. Het gaat om formatieplaatsen, ongeacht of die worden ingevuld door iemand met een vaste aanstelling, een tijdelijke aanstelling of nog openstaan in de vorm van een vacature. De formatie is exclusief de inzet van personeel voor piekwerkzaamheden, ziektevervanging en inhuur voor extra klussen of projecten. De formatie wordt op dit moment nog niet bijgesteld wanneer er extra opdrachten vanuit de gemeenten aan de SWO worden gegeven. Ook incidentele werkzaamheden staan niet opgenomen in de formatie. Definitie bezetting Betreft het werkelijke aantal fte's dat werkzaam is bij de organisatie. In de bezetting zijn ook medewerkers meegenomen die niet op een formatieve plek zijn geplaatst. Fte's, die worden ingezet voor piekwerkzaamheden, ziektevervanging, inhuur voor extra klussen of projecten (Omgevingswet, Vitale vakantieparken) en incidentele werkzaamheden zoals de huisvesting van Oekraïners, maken onderdeel uit van de bezetting maar niet van de formatie. Hierdoor wijkt de bezetting af van de formatie. Definitie fte Fte is het equivalent van een 36-urige werkweek. Externe inhuur De kosten voor externe inhuur dekken we in beginsel uit de beschikbare middelen voor de vaste formatie.
Waar dat niet toereikend is rapporteren we de meerkosten bij de bestuursrapportage. In bovenstaande tabel hebben we deze zo goed mogelijk ingeschat gezien de verwachtingen op de arbeidsmarkt. We kiezen er bewust voor om het bedrag van de inhuur lager te houden dan de jaarrekening 2025, aangezien we maximaal inzetten om zoveel mogelijk te werken met eigen mensen (excl. Oekraïne-opvang). Per 1 januari 2025 hebben we een nieuw organisatiemodel ingevoerd, waardoor alle managementfuncties weer zoveel mogelijk regulier worden ingevuld. We huren nog wel in op vacatures die we (nog) niet met vast personeel kunnen invullen en voor vervanging bij langdurig ziekte. Daarnaast wordt er ook ingehuurd voor werkzaamheden met een incidenteel karakter. Deze formatie is noodzakelijk om de toekomstige ontwikkelingen en de daarbij behorende bestuurlijke ambities te kunnen uitvoeren. We zullen de kosten van inhuur 20
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
Begroting 2027
Programma Bedrijfsvoering
nauwlettend monitoren. Op begrotingsbasis vragen we hiervoor geen aanvullende middelen vanuit de beide gemeenten omdat we begroten op basis van vaste (ambtelijk) formatie. Overheadkosten Onderdeel van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is dat we als gemeenschappelijke regeling onderscheid moeten maken in de kosten die we maken bij de uitvoering van ons primaire proces en de kosten die we maken voor de ondersteuning van dit proces. De kosten van het primaire proces worden toegerekend aan verschillende programma’s van beide gemeenten. Alle kosten voor de ondersteuning van dit proces zijn opgenomen in het overzicht overhead. Onder overhead verstaan we de kosten die gericht zijn op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Hierbij moet gedacht worden aan (loon)kosten van bijvoorbeeld de directie en de eigen (staf)afdelingen. Verder vallen de kosten voor de administratie, automatisering en huisvesting onder de overhead. Ten opzichte van de begroting is de overhead toegenomen als gevolg van de cao-verhoging en indexaties op software, brandstoffen etc. Daarnaast zijn de overheadkosten toegenomen doordat is ingehuurd op managementfuncties en op ondersteunende functies zoals recruiters. We verwachten dat de kosten van inhuur in 2027 lager zal zijn dan in 2025.
De teamleiders hebben de verdeling van de personeelskosten per medewerker beoordeeld door vast te stellen op welke taakvelden hun medewerkers worden ingezet. Dit is de basis voor de verdeling van de personeelskosten naar de taakvelden. Onderdeel van de taakvelden is het taakveld overhead. Voor de toerekening van de personeelskosten, ICT, huisvesting, tractie en facilitaire kosten aan de overhead is dezelfde systematiek gevolgd als de toerekening aan de overige taakvelden. De totale kosten van overhead zijn weliswaar toegenomen. Echter doordat de totale lasten van de SWO zijn toegenomen is deze procentueel gezien afgenomen ten opzichte van de jaarrekening 2025. Apparaatskosten per inwoner De apparaatskosten per inwoner stijgen ten opzichte van de begroting 2026. Dit komt doordat in de prognose er uitgegaan wordt van een minimale toename van het inwoneraantal. Dit terwijl de apparaatskosten, als gevolg van de cao-ontwikkelingen, periodieken en aanvullende opdrachten wel toenemen. Hierdoor stijgen de lasten per inwoner.
Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen
21
Programma Bedrijfsvoering
Begroting 2027
2.11 Wat mag het kosten? Begroting Programma bedrijfsvoering Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 - na 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Bedragen x € 1.000 wijziging Personeelslasten 85.337 81.091 79.163 85.872 85.772 82.780 82.780 Interne zaken 264.572 2.016 2.032 2.223 2.223 2.223 2.223 Kapitaallasten 136 30 27 158 156 148 133 Automatisering 7.010 7.582 7.612 9.038 10.031 9.888 9.291 Tractie 2.306 2.183 2.183 2.296 2.332 2.407 2.397 Huisvesting 223 234 234 240 240 240 240 Totaal lasten 100.550 93.135 91.251 99.826 100.754 97.684 97.063
Programma bedrijfsvoering Personeelsbaten Interne zaken Kapitaallasten Automatisering Tractie Huisvesting Totaal baten Saldo van baten en lasten Toevoeging reserve Onttrekking reserve Gerealiseerd saldo van baten en lasten
Begroting Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 - na 2025 2026 2027 2028 2029 2030 wijziging -9.017 -3.531 -3.531 -3.780 -3.746 -3.746 -3.746 -3.072 -133 -158 -156 -148 -133 -31 -18 -18 -18 -18 -18 -18 -256 -120 -120 -215 -215 -215 -215 -0 -12.510 -3.670 -3.670 -4.171 -4.136 -4.127 -4.113 88.040
89.466
87.582