Programmabegroting 2023-2026.pdf
Tekst van het document
Bijstelling budgetten Wmo a.g.v. verschillende financiële ontwikkelingen.
Gevolgen voor de inwoners
Het op orde brengen en houden van een actuele gemeentebegroting.
Middelen
2023 € 844.154
2024
2025
€ 1.026.022
€ 1.179.728
2026
I/S - Incidenteel € 1.358.656 Structureel
Toelichting: Categorie 1 Van bovengenoemde uitzetting betreft een bedrag van € 733.000 voor de Wmo huishoudelijke hulp. Het resterende bedrag van € 111.000 is voor Wmo begeleiding. De uitzetting van € 733.000 voor de Wmo huishoudelijke hulp is noodzakelijk omdat: a) Er in 2022 een noodzakelijke tariefstijging heeft plaatsgevonden van in totaal 16%. Dit als gevolg van de uitkomsten van een extern onderzoek door bureau Berenschot waarin is geoordeeld dat de gemeente tot op heden niet voldeed aan de Algemene maatregel van Bestuur (AmvB) reële prijzen WMO. In de inkoop van het zorgproduct Huishoudelijke Hulp (HH) is, volgens de AmvB, afgesproken dat eventuele cao-ontwikkelingen worden verwerkt in het afgesproken tarief. Daarnaast is eind maart 2022 de nieuwe cao Verpleeg-, Verzorgingshuizen, Thuiszorg en Jeugdgezondheidszorg (VVT) vastgesteld met daarin een loonsverhoging van 6,25% over de periode 2022-2023. Deze loonsverhoging hebben wij verwerkt conform de afspraken, in het tarief voor het product HH. Dit betekent dat we voor 2023 rekenen op een tariefstijging van 3,72% op grond van de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA-indexatie). In totaal resulteren de tariefstijgingen van respectievelijk 16% en 3,72% in een uitzetting van € 450.000. De taakstellingen op grond van ‘herijking sociaal domein’ helaas niet het verwachte resultaat hebben opgeleverd.
In 2022 is het nieuwe normenkader Wmo huishoudelijke hulp ingevoerd. Als gevolg hiervan zijn alle bestaande indicaties Wmo huishoudelijke hulp opnieuw geïndiceerd. Mede als gevolg van corona heeft dit geleid tot een hogere zorgvraag (verslechterde gezondheid van kwetsbaren) dan eerder rekening mee is gehouden. Dit levert een uitzetting op van € 200.000. b) Er een landelijke trend waarneembaar is betreffende het stijgen van de Wmo-kosten. Dit komt omdat meer mensen gebruik maken van Wmo hulp als gevolg van vergrijzing. Deze trend is ook binnen de gemeente De Wolden waarneembaar, met name op het vlak van huishoudelijke hulp.
Gemeente De Wolden
87
07 Sociaal
Programmabegroting 2023-2026
Mede hierom heeft de VNG reeds een Wmo voorspelmodel gelanceerd die we hebben gebruikt om een reële inschatting te kunnen maken van de te verwachten volumestijging in de jaren 2023 tot en met 2026. Op grond van het VNG-voorspelmodel zouden wij een volumestijging moeten doorvoeren van ruim 8%. Echter onze eigen managementgegevens laten een lager stijgingspercentage zien, waardoor we nu uitgaan van 3%. De stijgende lijn die het VNGvoorspelmodel voor de komende jaren hanteert hebben wij op basis van de genoemde 3% ook verder doorberekend. De uitzetting van € 111.000 voor de Wmo begeleiding is noodzakelijk omdat: a) Wij op basis van de OVA een indexatie van de tarieven verwachten van 3,72%. b) Wij het VNG-voorspelmodel hebben toegepast en daarom een volumestijging verwachten als gevolg van de toenemende vergrijzing. Het percentage volumestijging dat wij hebben gehanteerd is 4% in 2023 met een stijgende lijn naar de opvolgende jaren. Ook met de Wmo begeleiding hanteren wij op basis van onze eigen managementgegevens een lagere volumestijging dan het VNG-voorspelmodel. 6.72 – Maatwerkdienstverlening 18- (Jeugdzorg) Activiteit
Dalende kosten jeugdzorg door wijziging woonplaatsbeginsel.
Gevolgen voor de inwoners
Verbeteren effectiviteit jeugdhulp om kosten op langere termijn duurzaam terug te dringen dan wel het op orde brengen en houden van de beschikbare budgetten.
Middelen
2023
2024
2025
-€ 1.100.000
-€ 1.100.000
-€ 1.100.000
2026
I/S - Incidenteel -€ 1.100.000 Structureel
Toelichting: Categorie 1 Met ingang van 2022 is het nieuwe woonplaatsbeginsel voor de jeugd ingevoerd. Door dit nieuwe woonplaatsbeginsel zien we in 2022 al een substantiële daling van de kosten, ter hoogte van circa € 1.100.000. Ook in de jaren erna zal dit naar alle waarschijnlijkheid leiden tot een structurele verlaging van de kosten. 6.72 – Maatwerkdienstverlening 18- (Jeugdzorg) Activiteit
Hervormingsagenda kosten jeugdzorg.
Gevolgen voor de inwoners
Verbeteren effectiviteit jeugdhulp om kosten op langere termijn duurzaam terug te dringen dan wel het op orde brengen en houden van de beschikbare budgetten.
Middelen
2023
2024 PM
2025 PM
2026 PM
I/S - Incidenteel PM Structureel
Toelichting: Categorie 1 De Hervormingsagenda moet zorgen voor een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel. De extra bezuiniging op het budget voor de jeugd in het nieuwe regeerakkoord zet echter de bedoeling en de uitvoering van de Hervormingsagenda onder druk. Gemeenten schorten daarom de Hervormingsagenda op totdat er een principeafspraak is gemaakt met het kabinet. In deze principeafspraak moet het kabinet onderschrijven dat de extra bezuiniging in het coalitieakkoord niet ten laste komt van kwetsbare kinderen en dat dit niet wordt afgewenteld op gemeenten. Gemeenten verwachten daarom een adequate compensatie voor de feitelijke uitgaven op het gebied van jeugdhulp. Als deze compensatie achterwege blijft zal dit voor de gemeente leiden tot hogere uitgaven.
88
Gemeente De Wolden
Programmabegroting 2023-2026
07 Sociaal
6.72 – Maatwerkdienstverlening 18- (Jeugdzorg) Activiteit
Algemene toename kosten jeugdzorg als gevolg van loon- en prijsstijging.
Gevolgen voor de inwoners
Verbeteren effectiviteit jeugdhulp om kosten op langere termijn duurzaam terug te dringen dan wel het op orde brengen en houden van de beschikbare budgetten.
Middelen
2023
2024
2025
€ 255.000
€ 255.000
€ 255.000
2026
I/S - Incidenteel € 255.000 Structureel
Toelichting: Categorie 1 De effecten van de stijgende prijzen in het algemeen en de stijging van de salarissen in de nieuwe cao Jeugdzorg, zullen vanaf 2023 zichtbaar zijn. Voor 2023 wordt er bij het opstellen van de begroting rekening gehouden met een prijsstijging van 6% wat resulteert in hogere lasten ad € 255.000. 6.72 – Maatwerkdienstverlening 18- (Jeugdzorg) Activiteit
Extra salarislasten zorgdomein, onderdeel jeugd.
Gevolgen voor de inwoners
Verbeteren effectiviteit jeugdhulp om kosten op langere termijn duurzaam terug te dringen dan wel het op orde brengen en houden van de beschikbare budgetten.
Middelen (al verwerkt in de basiscijfers)
2023
2024
2025
€ 38.643
€ 38.200
€ 38.163
2026
I/S - Incidenteel € 38.525 Structureel
Toelichting: Categorie 1 De Tweede Kamer heeft op 16 september 2021 de motie Hijink/Bikker aangenomen over het vrijmaken van extra financiële middelen voor zorgsalarissen. Het kabinet stelt vanaf 2022 structureel € 94 miljoen beschikbaar aan gemeenten, opdat zij de financiële middelen hebben om de stijging van de zorgsalarissen in het sociaal domein mogelijk te kunnen maken. € 80 miljoen wordt toegevoegd aan de algemene uitkering en verdeeld via het subcluster Jeugdhulp, subcluster Wmo 2015 en subcluster Wmo - huishoudelijke hulp. De verdeling tussen deze drie subclusters vindt naar rato van de omvang van de clusters plaats. Bij het subcluster Jeugdhulp is de integratie-uitkering voogdij en 18+ meegewogen. Het overige structurele bedrag van € 14 miljoen zullen gemeenten in het voorjaar bij de verwerking van de reguliere loon- en prijsbijstelling voor Beschermd Wonen ontvangen. Het kabinet heeft hiervoor structureel extra middelen beschikbaar gesteld. Aangezien dekking plaatsvindt vanuit de algemene uitkering, is er per saldo geen uitzetting van de gemeentelijke begroting. 7.1 - Bijdrage GGD Activiteit
Indexering en mutaties GGD Drenthe.
Gevolgen voor de inwoners
Waarborgen van de volksgezondheid.
Middelen
2023 € 91.089 -
2024 € 61.895 -
2025 € 96.236 -
2026 I/S € 129.655 Incidenteel - Structureel
Toelichting: Categorie 1 In de begroting 2023 van GGD Drenthe is een loon- en prijscompensatie van 1,9% van de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling opgenomen. De 1,9% is tot stand gekomen op basis van de
Gemeente De Wolden
89
07 Sociaal
Programmabegroting 2023-2026
berekeningssystematiek uit ‘Samenwerken in Drenthe’. Tussentijdse hogere indexering dient GGD te financieren uit haar algemene reserve. Vanaf 2024 kan het indexeringspercentage wijzigen. Daarnaast neemt GGD incidentele en structurele kosten op voor ontwikkelingen op het gebied van informatieveiligheid en privacy, datagericht werken en publieke gezondheid.
Beleidsdocumenten Werk • Kadernota Sociaal Domein • Beleidsplan reïntegratie 2015 • Beleidsuitvoeringsplan Participatiewet • Afstemmingsverordening 2020 • Re-integratieverordening 2020 Jeugdhulp • Verordening jeugdhulp De Wolden 2022 • Nadere regelgeving jeugdhulp De Wolden 2022 • Nota ‘Perspectief op jeugd: kansrijk opgroeien in De Wolden’, 2022 - 2025 Zorg • Kadernota Sociaal Domein • Verordening Wmo 2017 • Beleidsplan Wmo 2015-2018 • Nadere regels Wmo 2019 • Besluit regeling meerkosten Wmo 2020 Volksgezondheid • Nota volksgezondheid De Wolden positief gezond, samen met en voor onze inwoners (2021) Onderwijs • Verordening leerlingenvervoer 2015 • Instandhoudingsbeleid kleine scholen
Taakstelling en lopende projecten Exploitatie Product
Realisatie Begroting Begroting (Bedragen x 1000)
2021
2022
2023
Meerjarenbegroting 2024
2025
2026
Lasten 410 Openbaar basisonderwijs
288
273
303
303
303
303
430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.164
931
1.087
1.088
1.088
1.088
610 Samenkracht en burgerparticip.
2.216
2.386
1.922
1.923
1.908
1.908
405
575
792
792
792
792
620 Wijkteams 640 Begeleide participatie
1.881
1.753
1.651
1.607
1.565
1.565
650 Arbeidsparticipatie
635
665
662
660
657
657
660 Maatwerkvoorziening (WMO)
910
892
883
884
884
884
671 Maatwerkdienstverlening 18+
5.042
5.041
4.876
4.876
4.876
4.876
672 Maatwerkdienstverlening 18-
4.669
5.147
5.570
5.433
5.200
5.200
681 Geëscaleerde zorg 18+
206
242
241
241
241
241
682 Geëscaleerde zorg 18-
762
622
660
661
661
661
710 Volksgezondheid
998
1.048
1.146
1.133
1.167
1.200
19.176
19.574
19.794
19.601
19.342
19.376
Totaal lasten
90
Gemeente De Wolden
Programmabegroting 2023-2026
Product
07 Sociaal
Realisatie Begroting Begroting (Bedragen x 1000)
2021
2022
2023
Meerjarenbegroting 2024
2025
2026
Baten 410 Openbaar basisonderwijs
0
0
0
0
0
0
430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
183
32
32
32
32
32
610 Samenkracht en burgerparticip.
285
271
271
271
271
271
6
0
0
0
0
0
640 Begeleide participatie
121
123
0
0
0
0
650 Arbeidsparticipatie
62
0
0
0
0
0
660 Maatwerkvoorziening (WMO)
22
4
4
4
4
4
671 Maatwerkdienstverlening 18+
163
225
225
225
381
385
672 Maatwerkdienstverlening 18-
0
0
0
0
0
0
681 Geëscaleerde zorg 18+
712
0
333
216
72
0
682 Geëscaleerde zorg 18-
0
0
0
0
0
0
710 Volksgezondheid
42
20
20
0
0
0
1.597
675
885
748
760
691
410 Openbaar basisonderwijs
288
273
303
303
303
303
430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
981
899
1.055
1.056
1.056
1.056
610 Samenkracht en burgerparticip.
1.930
2.115
1.652
1.652
1.637
1.637
399
575
792
792
792
792
1.760
1.630
1.651
1.607
1.565
1.565
650 Arbeidsparticipatie
574
665
662
660
657
657
660 Maatwerkvoorziening (WMO)
887
888
879
880
880
880
671 Maatwerkdienstverlening 18+
4.879
4.816
4.651
4.651
4.495
4.492
672 Maatwerkdienstverlening 18-
4.669
5.147
5.570
5.433
5.200
5.200
681 Geëscaleerde zorg 18+
-506
242
-92
25
169
241
682 Geëscaleerde zorg 18-
762
622
660
661
661
661
710 Volksgezondheid
956
1.028
1.126
1.133
1.167
1.200
17.579
18.899
18.909
18.853
18.582
18.685
620 Wijkteams
Totaal baten
Saldi
620 Wijkteams 640 Begeleide participatie
Totaal saldi
Toelichting lasten: 410 - Openbaar basisonderwijs Vanuit vergelijking met voorgaande jaren gezien dat het budget voor vervoer schoolzwemmen onvoldoende blijkt te zijn, waardoor we het budget hebben verhoogd om de uitgaven begroot versus werkelijkheid dichter bij elkaar te brengen. Dit bedraagt een verhoging van het budget ad € 56.000. Het uurtarief voor de logopedisten is met ruim 10% verhoogd. Dit resulteert in extra kosten van € 5.500. 430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Er zijn veel nieuwkomers ingestroomd met een specifieke onderwijsbehoefte en er is een volumestijging van 8% waarneembaar. Dit lijkt een duidelijke trend te zijn. Daarbij is gebleken dat de afgelopen jaren de realisatie hoger was dan de begroting. De begroting wordt hierdoor bijgesteld met een bedrag van € 28.125.
Gemeente De Wolden
91
07 Sociaal
Programmabegroting 2023-2026
Budgetneutrale overheveling van taakveld Kinderdagverblijven naar taakveld Peuterspelen. Bij kinderdagverblijven is een budget van € 167.557 beschikbaar, hiervan wordt € 140.000, naar schatting op basis van de werkelijke uitgaven in 2021, overgeheveld naar Peuterspelen. Daarmee wordt het budget voor Peuterspelen vastgesteld op € 140.000. 610 - Samenkracht en burgerparticipatie Vergoeding flankerend beleid bejaarden. De baten worden verlaagd met € 440. Budgetneutrale overheveling van taakveld Kinderdagverblijven naar taakveld Peuterspelen. Bij kinderdagverblijven is een budget van € 167.557 beschikbaar, hiervan wordt €140.000, naar schatting op basis van de werkelijke uitgaven in 2021, overgeheveld naar Peuterspelen. Daarmee wordt het budget voor Peuterspelen vastgesteld op € 140.000. 620 - Wijkteams Eerste lijnsloket Wmo. Het budget voor verstrekkingen in natura wordt verlaagd met € 20.000. Wijziging van de doorbelasting van de kosten van de SWO naar taakveld Wijkteams. 640 - Begeleide participatie In de periode 2023-2026 zien we dalende lasten. Dit wordt veroorzaakt door de jaarlijks dalende rijksbijdrage voor de uitvoering van de Participatiewet. Deze lagere rijksbijdrage (oude wsw) wordt onverkort doorgesluisd naar de Stichting Werkgelegenheids Initiatieven De Wolden, hetgeen leidt tot lagere lasten.
Voorts is de bijdrage aan Leerwerkbedrijf Stark als gevolg van voordelige bedrijfsresultaten (van Stark) eenmalig lager. Tevens eindigt per 2023 de uittredesom aan de GR Reestmond. 660 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Om de bewoners ook in de toekomst voldoende Wmo-voorzieningen te kunnen verstrekken hebben we er voor gekozen om in de begroting de te verwachtte groei van de Wmo-voorzieningen volgens de landelijke Wmo-voorspelmodel mee te nemen van 3%. Daarentegen is er ook een inflatie zichtbaar op de Wmo-voorzieningen. Het betreft een bedrag van € 18.421. Er heeft een budgetneutrale wijziging plaatsgevonden tussen taakveld 660 en 670 van € 37.420. Het budget is overgeheveld, daar op taakveld 660 hierop geen uitgaven werden gedaan. 671 - Maatwerkdienstverlening 18+ In 2023 zijn de lasten € 96.000 lager dan in 2022. Dit is ontstaan door verlaging van het budget thuishulp in verband met herijking Sociaal Domein ad € 180.000. Daarnaast zijn er extra zorglasten zorgdomein toegevoegd ad € 57.000 aan het budget van Thuishulp. Deze mutatie staat tevens vermeld bij de speerpunten en benoemd in de kaderbrief 2023. Als laatste heeft er bij PGB een mutatie m.b.t. septembercirculaire 2021 plaatsgevonden, het budget 2022 van € 27.000 in verband uitvoeringskosten trekkingsrechten SVB 2020. Er heeft een budgetneutrale wijziging plaatsgevonden tussen taakveld 660 en 670 van € 37.420.
Het budget is overgeheveld, daar op taakveld 660 hierop geen uitgaven werden gedaan. Vanuit vergelijking met voorgaande jaren gezien dat het budget onvoldoende blijkt te zijn, waardoor we het budget hebben verhoogd om de uitgaven begroot versus werkelijkheid dichter bij elkaar te brengen. Dit bedraagt een verhoging van het budget ad € 56.000. Vanuit onze dashboard is een daling van 18,1% aan zorg in PGB WMO begeleiding te herleiden. We verwachten dat dit een trend zal zijn. Waardoor we het budget met € 100.000 naar beneden hebben bijgesteld. Er worden structureel 10% minder passen uitgegeven. Dit resulteert in een structureel voordeel van € 26.823. 672 - Maatwerkdienstverlening 18In 2023 zijn de lasten € 117.000 hoger dan in 2022. Dit is voornamelijk een gevolg van € 73.000 hogere uitvoeringskosten PGB. Daarnaast is er € 39.000 toegevoegd voor extra salarislasten binnen het zorgdomein. Deze laatste mutatie staat tevens vermeld bij de speerpunten en benoemd in de kaderbrief 2023. Voor beide verhoging ontvangen we rijksmiddelen.
92
Gemeente De Wolden
Programmabegroting 2023-2026
07 Sociaal
Structurele doorwerking van de in de Berap vermelde hogere kosten in 2022 naast de 6% voor 2023. Dit betreft een bedrag van € 120.000. De kosten jeugdhulp in de begroting 2022 zijn gebaseerd op de werkelijke kosten 2020. De werkelijke kosten jeugdhulp zijn, conform de herijking sociaal domein, verlaagd met de bijsturingen van € 250.000. Ondanks de bijsturingen die tot op heden hebben plaatsgevonden zien we de kosten jeugdhulp in 2023 toenemen t.o.v. 2022. In 2023 bedraagt dit naar verwachting € 170.000. Bij het opstellen van de begroting 2023 voor jeugd, is rekening gehouden met de destijds bekende trend van de kosten voor jeugd. Bij de analyse van de huidige trend voor 2022 is gebleken dat de kosten van interventieniveau 8 hoger uitvallen dan begroot. Interventieniveau 8 betreft woonvoorzieningen (24/7 zorg). Deze casussen zijn doorgaans meervoudig complex en daarmee de zwaarste en duurste vorm van jeugdzorg. In 2023 verwachten we een doorwerking van deze kosten. Het betreft voor 2023 een nadeel van € 200.000. 681 Geëscaleerde zorg 18+ Van Centrumgemeente Assen hebben we een prognose over de periode 2023 t/m 2026 ontvangen. Voorzichtigheidshalve zijn we er van uitgegaan dat de uitname van WLZ naar WMO van € 6.000.000 zal worden toegepast vanaf 2023.
Van dit bedrag uitgegaan dat het aandeel van gemeente De Wolden 9% zal bedragen wat voor 2023 een voordeel oplevert van € 333.000. 682 Geëscaleerde zorg 18De kosten voor gecertificeerde instellingen zijn gestegen en moeten worden bijgesteld o.b.v. te verwachten realisatie. Dit bedraagt circa een bedrag van € 34.000. 710 - Volksgezondheid Indexering GGD ad € 98.000. Reeds vermeld bij de speerpunten. Toelichting baten: 640 - Begeleide participatie Met ingang van 2023 dalen de baten met € 123.000. De oorzaak hiervan is dat 2022 het laatste jaar is waarin de Stichting Werkgelegenheidsinitiatieven De Wolden de uittredesom uit de gemeenschappelijke regeling Reestmond terugbetaalt aan de gemeente. Hiermee is een periode van vijf jaren afgesloten waarin de volledige uittredesom is terugbetaald.
Investeringen In het programma Sociaal zijn geen op- en/of aanmerkingen te melden over zowel de lopende als de nieuwe investeringen.
Gemeente De Wolden
93
08 Samen Verder
Programmabegroting 2023-2026
08 Samen Verder Het programma Samen Verder bestaat uit de beleidsonderwerpen verkeer en vervoer, openbaar vervoer en riolering. Programmahouder: Mark Turksma Het programma in beeld
Wat speelt er in De Wolden? Verkeer en vervoer Duurzame verlichting Eind 2022 zijn 650 lichtmasten in de woonwijken voorzien van ledverlichting. Deze lampen worden gedurende de nacht daarnaast ook gedimd. Voor energiebesparing en vermindering van lichtvervuiling. Dit zijn de zogenaamde palen met uitleggers. Komende jaren ga we door met het 'verledden' van de openbare verlichting langs doorgaande wegen en zogenaamde paaltoppen. In totaal moeten er nog 3.700 masten voorzien worden van ledverlichting. In de 2e helft 2022
94
Gemeente De Wolden
Programmabegroting 2023-2026
08 Samen Verder
wordt onderzocht of versnelde realisatie van verledden economisch aantrekkelijk is in verband met de hogere energiekosten. Civiele kunstwerken Er komt een plan civiele kunstwerken (beleid en beheerplan). Uitgangspunt hiervoor is de technische instandhoudingsinspectie van de kunstwerken van september 2022. Hierin zal rekening gehouden worden dat bij vervanging, bepaalde bruggen verbreding gewenst is in verband met zware en grotere (landbouw)voertuigen. Wegenplan In juli 2022 is een visuele weginspectie uitgevoerd en financieel uitgewerkt naar een meerjarenprogramma (MJP). Het MJP zal worden gebruikt voor een Nota kapitaalgoederen. Beleids- en beheerplannen vernieuwen Momenteel wordt met behulp van een extern bureau gewerkt aan het opstellen van een nota kapitaalgoederen. Na vaststelling van deze nota zullen diverse beleids- en beheerplannen worden geactualiseerd. De volgorde en planning hiervan moet nog nader bepaald worden. Met ingang van 2023 starten we met vernieuwen van deze plannen. Fietsnota Eind 2021 is de fietsnota 2021-2026 vastgesteld. Hier hebben we uiteengezet dat we ontbrekende schakels willen realiseren maar ook dat we inzetten op het verbeteren van routering en onderhoud van wegwijzers. Tevens zien we steeds meer e-bikes en onderzoeken we de mogelijkheden en voordelen van fietssnelwegen.
Aanvraag overheidssubsidies In de landelijke uitvraag naar overheidssubsidie (Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV)) met betrekking tot verkeersveiligheid doen we een aanvraag voor diverse verkeersveiligheidsmaatregelen zoals de aanleg van een drempel op een fietskruispunt of de aanleg van een kruispuntplateau op een 60 km weg. Het plafondbedrag voor onze gemeente is € 375.000. Daarnaast hebben we voor de komende 4 jaar een bedrag van € 994.811 van de provincie. Dit was voorheen de BDU-bijdrage (Brede Doeluitkering) regeling. Ook deze subsidie kunnen we inzetten voor de verkeersveiligheid. Kwaliteitsimpuls Dwingelderveld In 2021 is op initiatief van de provincie en de gemeenten De Wolden en Westerveld een verkenning uitgevoerd naar de kansen om het gebied Dwingelderveld van een kwaliteitsimpuls te voorzien. De verkenning omvatte het doornemen van de plannen en visies in het gebied en het afnemen van interviews met de diverse stakeholders. Begin oktober 2021 zijn de resultaten gepresenteerd. Belangrijke aandachtspunten blijken de overlast door de autobewegingen van de bezoekers en het versterken van de voorzieningen in het gebied. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar het programma Samen vooruit onder Trends en ontwikkelingen en bij het opgenomen speerpunt.
Ontsluiting Ruinerwold Gezien de toekomstige ontwikkelingen in Ruinerwold (uitbreiding bedrijventerrein en uitbreiding woningen Kerkweg Zuid) is een goede ontsluiting van belang. Daarnaast heeft de raad op 17 februari 2022 besloten naar aanleiding van een burgerinitiatief over de verkeerssituatie Blijdenstein om dit als speerpunt op te nemen in de kaderbrief en vervolgens mee te nemen in de begroting van 2023. Ook heeft de raad € 50.000 beschikbaar gesteld om in 2022 onderzoek te doen naar een gewijzigde zuidelijke ontsluiting van Ruinerwold, waarbij Blijdenstein wordt ontzien van het doorgaande verkeer. Eind van dit jaar hopen we te komen met een voorstel voor de verkeersstromen vanuit Ruinerwold. Voor een eventuele aanleg van een weg vanuit het bedrijventerrein naar zuidelijke richting zal een nog nader te bepalen bedrag noodzakelijk zijn. Riool- en waterprogramma Lokale adaptatiestrategie Momenteel wordt met behulp van een extern bureau gewerkt aan het opstellen van een lokale adaptatiestrategie met uitvoeringsagenda. In de strategie wordt inzichtelijk welke maatregelen getroffen kunnen worden om knelpunten op het gebied van wateroverlast, droogte en hittestress in Gemeente De Wolden
95
08 Samen Verder
Programmabegroting 2023-2026
de gemeente op te lossen. Ook wordt bepaald hoe klimaatadaptatie aan de voorkant beter geborgd kan worden in processen en werkzaamheden zodat klimaatadaptief ontwikkelen de norm wordt. Voor de uitvoeringsagenda worden de financiële consequenties in beeld gebracht zodat duidelijk wordt welke capaciteit en middelen nodig zijn om uitvoering te geven aan deze opgave. De lokale adaptatiestrategie is een belangrijk document om toe te werken naar de ambitie om in 2050 klimaatrobuust te zijn ingericht. Water en riolering In 2022 wordt het nieuwe Riool- en Waterprogramma (RWP) vastgesteld als opvolger van het watertakenplan. Gemeenten hebben wettelijke taken op het gebied van waterbeheer. Zo heeft de gemeente op grond van de Wet milieubeheer een zorgplicht voor de inzameling van stedelijk afvalwater (ter bescherming van de volksgezondheid) en op grond van de Waterwet geldt er een zorgplicht voor hemelwater en grondwater. Deze zorgplichten staan volledig centraal in het nieuwe riool- en waterprogramma en uit zich in afspraken over beheer en onderhoud, onderzoeksprojecten en beleidskeuzes met betrekking tot een klimaatbestendiger rioleringssysteem. De zorgplicht hemelwater gaat onder andere in op het afkoppelbeleid van de gemeente. Het is beter om hemelwater naar oppervlaktewater of de bodem af te voeren.
Afkoppelen van hemelwater bij bestaande gemengde rioolstelsels zorgt voor minder afvoer van hemelwater naar de zuivering, minder vaak en heftig werken van de riooloverstorten en een verminderde kans op wateroverlast bij extreme buien.
Trends en ontwikkelingen Duurzame wegen Bij onderhoud aan asfaltwegen zet de gemeente in op het gebruik van laagtemperatuur asfalt in de deklagen. Hierdoor is minder aardolie en aardgas nodig in de productie en tijdens het aanbrengen. Een groot gedeelte van dit product bestaat uit gerecycled materiaal. In het kader van duurzaamheid en circulariteit hechten we veel waarden aan deze innovatie. In het verlengde hiervan willen we onderzoeken op welke manier we de onderbouw (onderlaag en fundering) verder kunnen verduurzamen en circulaire kunnen maken. Openbaar Vervoer In de mobiliteitsagenda van De Wolden geven we aan dat we het belangrijk vinden dat de gemeente ontsloten wordt en blijft met openbaar vervoer. We willen de frequentie en betrouwbaarheid van het openbaar vervoer behouden. We zien echter dat dun bezette OV-lijnen steeds meer verdwijnen. Deze tendens willen we doorbreken. We gaan daarom onderzoek doen naar andere vormen van openbaar vervoer. Onze ambitie is om samen met lokale partijen te onderzoeken of we een duurzaam netwerk op kunnen zetten waar iedereen gebruik van kan maken. Klimaatadaptatie Ook De Wolden heeft te maken met het veranderende klimaat en de bijbehorende weersextremen. In toenemende mate hebben we te maken met hevige regenval, langdurige droogte en meer hittestress. Met klimaatadaptatie zet de gemeente in op aanpassing aan het veranderende klimaat.
Dat doen we onder andere door in de openbare ruimte meer ruimte voor water en groen te creëren. Water en riolering Het rioleringssysteem omvat tegenwoordig meer dan enkel een onzichtbaar ondergronds buizensysteem. Een traditionele aanpak is niet meer voldoende om de veranderende weersomstandigheden ondergronds op te vangen door beperkte capaciteit. Dit betekent dat de oplossing vaker juist bovengronds in de openbare ruimte gezocht moet worden, door meer ruimte voor water te creëren. Er zijn rioolgemalen, kolken, goten, drainage, wadi’s, sloten en bergingsvijvers. Dit vormt een samenhangend systeem voor de inzameling van afvalwater, het verwerken van hemelwater en het regelen van de grondwaterstand. In de planperiode 2023-2028 ligt een accent op klimaatadaptatie, met name op het beter omgaan met extreme buien. Ook in de lokale adaptatiestrategie krijgt dit de nodige aandacht. Visie laadpalen In de gemeente staan nu zo’n 20 openbare laadpalen. Volgens onderzoek is er voor 2025 een behoefte aan 69 palen en in 2030 140 palen. Deze aantallen gelden voor palen op publiek terrein. Hiernaast zal er op semi-publiek terrein ook een opgave nodig zijn (denk hierbij aan parkeer96
Gemeente De Wolden
Programmabegroting 2023-2026
08 Samen Verder
plaatsen bij restaurants, supermarkten, sporthallen e.d.). Bij het opladen gaan we uit van de ‘oplaadladder’: inwoners laden in principe op eigen oprit op, daarna kijken we naar semi-publiek terrein en als laatste publiek terrein. In het kader van de Regionale Agenda Laadinfrastructuur (RAL) is elke gemeente verplicht een laadvisie op te stellen. Deze visie zullen we eind 2022/begin 2023 vaststellen.
Beleidsdoelen Verkeer en vervoer • Bevorderen van fietsverkeer en gebruik van (toegankelijk) openbaar vervoer (ook voor mindervaliden). • Verkeersveiligheid verbeteren samen met inwoners zodat het aantal verkeersslachtoffers wordt teruggedrongen. • Toekomstbestendige, innovatieve en duurzame wegen. • De Wolden moet een aantrekkelijke vestigingsgemeente zijn voor forensen en ondernemers. Een goede infrastructuur is een randvoorwaarde voor deze ontwikkeling. Klimaatbestendig • Samen met buurgemeenten, waterschap Drents Overijsselse Delta en provincie (Fluvius) kwetsbaarheden klimaatverandering verminderen door uitvoering te geven aan de adaptatiestrategie en het uitvoeringsprogramma. • Werken aan een klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte. • Werken aan een doelmatige waterketen (winning-gebruik-zuivering).
Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen is de volgende verbonden partij betrokken: - Publiek Vervoer Groningen Drenthe te Assen - taakveld 02.50.
Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen. Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen. 'Samen Verder' Beleidsindicator
Jaar
De Wolden
Nederland
Aantal geregistreerde verkeersongevallen per 100.000 inwoners
2020
530
595
Aantal geregistreerde verkeersongevallen per 100.000 inwoners
2019
916
779
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/mobiliteit
Gemeente De Wolden
97
08 Samen Verder
Programmabegroting 2023-2026
Speerpunten 2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Realiseren fietspaden uit de fietsnota.
Gevolgen voor de inwoners
Realiseren van verkeersveilige fietsverbindingen.
Middelen (rente en afschrijving t.l.v. stelpost kapitaallasten)
2023 € 862
2024
2025
€ 23.274
€ 23.188
2026
I/S - Incidenteel € 23.102 Structureel
Toelichting: Categorie 3 Op 15 december 2021 is door de raad de fietsnota 2021-2026 vastgesteld. De financiële gevolgen zijn integraal afgewogen bij het opstellen van de kaderbrief 2023. We gaan een subsidieaanvraag 'Strategisch Plan Verkeersveiligheid' doen bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor de fietspaden Kloosterstraat, Weerwille, Oude Benderseweg en Eursinge. Daarnaast zijn er 2 subsidieaanvragen bij de Provincie ingediend en inmiddels gehonoreerd voor de fietspaden Weerwille en Kloosterstraat. Dit op grond van de Subsidieregeling Kwaliteitsimpuls recreatief fietsnetwerk Drenthe. De totale kosten in 2023 zijn € 742.000, bij 50% subsidie wordt de gemiddelde eigen bijdrage € 371.000. De investering wordt in 20 jaar afgeschreven. De interne uren van voorbereiding, administratie en toezicht van infrastructurele projecten komen niet in aanmerking voor een bijdrage. Hiervoor ramen we € 60.000. De totale gemeentelijke bijdrage komt hiermee op € 431.000 (€ 371.000 + € 60.000). De investeringen in 2024 en verder nemen we jaarlijks mee bij de betreffende kadernota. Ook de beheerskosten, de toename aan het areaal verhardingen en groenvoorzieningen, worden per jaar bij de geplande investeringen uit het fietsplan aangeboden.
Hieronder vind u een overzicht uit de fietsnota van de nog uit te voeren fietspaden: • Linderveldweg in Linde • Blijdenstein te Ruinerwold • Fietssnelweg Hoogeveensevaart in de Wijk • Reestweg te Drogteropslagen • Boverhofsweg Emsweg in Koekange • Leijenweg in de wijk • Ossesluis te Koekange • Koekangerweg te Koekange • Spiekampenweg in Zuidwolde
2.1 – Verkeer en vervoer Activiteit
Uitvoering geven aan het Duurzaam Veilig programma d.m.v. subsidieaanvraag Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV).
Gevolgen voor de inwoners
Een veilig, betrouwbaar en duurzaam verkeers- en vervoersysteem voor iedereen en voor alle vervoersmiddelen.
Middelen (rente en afschrijving t.l.v. stelpost kapitaallasten)
2023 € 850
2024
2025
€ 22.865
€ 22.780
2026
I/S - Incidenteel € 22.695 Structureel
Toelichting: Categorie 3 In juli 2022 is er een uitvraag gedaan door de rijksoverheid naar projecten die bijdragen aan een Duurzaam Veilige omgeving. Hiervoor hebben we een 7-tal onveilige situaties benoemd.
98
Plaats
Locatie
Maatregel
Ruinen
Oude Benderse -Engeland
plateau - attentievlak
de Wijk
Slenkenweg - H. Tillemaweg
plateau - attentievlak
Fort
Drogterweg - Tonckensstraat
plateau - attentievlak
Gemeente De Wolden