Printversie transcript

De voorzitter: Dank u wel, meneer Wiechers. Meneer Haar heeft het woord. De heer Haar: Dank u wel, voorzitter. Bij de Algemene Beschouwingen vorige week over de Kadernota heb ik al mijn duidelijke zorgen uitgesproken over de ontwikkelingen ten aanzien van de SWO, dus dat doe ik bij dezen niet weer. Ik wil nog wel even memoreren dat in het blad van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, wat volgens mij afgelopen woensdag bij ons op de deurmat viel, een buitengewoon interessant artikel staat van Jan Franssen, die afscheid neemt als staatsraad. Waarbij hij ingaat op de kwaliteit van het lokaal bestuur. De eerste bestuurslaag. Wanneer wij de eerste bestuurslaag willen zijn, en we hebben dat meermalen ook in deze raad uitgesproken, dan hoort daar met name de kwaliteit van het ambtelijk apparaat hoort daarbij, om dat ook echt waar te kunnen maken. Dat is ook een van de redenen waarom in 2015 de SWO gevormd is. Namelijk om kwaliteit te kunnen leveren, ook voor de nieuwe ontwikkelingen, voor de taken die door de Rijksoverheid naar de eerste bestuurslaag, de gemeente, overgeheveld worden. In de tweede plaats om kosten te beheersen, efficiency te winnen, door twee organisaties samen te voegen. En in de derde plaats de kwetsbaarheid. Het lijkt er nu op, voorzitter, dat enkel nog de K van Kosten, dat die aan de orde is. En dat de K van Kwaliteit, dat die totaal uit het oog verloren is.

En dat baart ons grote zorgen en dat is ook de reden waarom wij de motie van de ChristenUnie ook medeondertekenen, of mede-indienen. Om duidelijk te maken dat de kosten niet leidend dienen te zijn. De kwaliteit dient wat ons betreft leidend te zijn, omdat dat de verantwoordelijkheid is die wij naar de inwoners van deze gemeente hebben, om de dienstverlening, om die op een kwalitatief goed niveau te houden. En we hebben, allemaal denk ik, meermalen gemerkt dat die kwaliteit, dat daar nog best wat aan te verbeteren valt, laat staan dat daarop te bezuinigen zou zijn. Dus dat is de reden dat wij het amendement van de ChristenUnie gezamenlijk indienen, om onze zorg daarover, om die nadrukkelijk te uiten en dat ons college niet medeverantwoordelijk wordt voor het teruglopen van de kwaliteit van dienstverlening bij de SWO. Overige opmerkingen over de Jaarrekeningen, die zijn al door anderen gemaakt en ik heb dat ook bij de Algemene Beschouwingen al genoemd. Dat er een overschot is op de Jaarrekening 2020. Dat lijkt mooi, maar het is minder mooi dan het lijkt. Nog één opmerking met betrekking tot die frictiekosten, die net ook al even aan de orde kwam, ten aanzien van de functie van gemeentesecretaris. Het is denk ik een misverstand, mevrouw de voorzitter, dat wij als gemeente De Wolden gekozen hebben voor een eigen gemeentesecretaris.

We zijn ertoe gedwongen een eigen gemeentesecretaris aan te stellen. Voortvloeiende uit het feit dat we wettelijk verplicht zijn een gemeentesecretaris te hebben en door het vertrek van de gecombineerde gemeentesecretaris en directeur-secretaris van de SWO waren wij genoodzaakt een nieuwe gemeentesecretaris, in dit geval ad-

interim, om die aan te stellen. En ik ben het met de heer Turksma eens dat de kosten die daarmee gemoeid zijn, de meerkosten die daarmee gemoeid zijn, in vergelijking met de vorige situatie, dat die als frictiekosten bij de gemeente Hoogeveen in rekening moeten worden gebracht. Dank u wel. De voorzitter: Ik ga naar de heer Benning. De heer Benning: Dank u, voorzitter. Ja, de Jaarrekening 2020 van de SWO, die sluit met een positief resultaat van bijna twee miljoen. Dat lijkt mooi, maar ook wij hadden liever gezien dat het geld wel was besteed. 1,4 miljoen is overgebleven omdat vacatures niet of later zijn vervuld. Ja, dat is eigenlijk jammer, want die vacatures waren er niet voor niets. Dus taken kunnen niet worden uitgevoerd en uiteindelijk zal dit de dienstverlening en onze burgers raken. Dat vinden wij een zorg. Want de motie werd al aangehaald. De bezuinigingen in gemeente Hoogeveen, zo voelt het, leiden ertoe dat vacatures niet ingevuld worden en dat de dienstverlening van onze burgers geraakt wordt. Voorzitter, dan de Begroting van de SWO. Er wordt voorgesteld geen zienswijze in te dienen. De fractie van ChristenUnie en D66 stellen nu voor om wel een zienswijze in te dienen. Ook wij hebben gelezen dat bij de kaderstand om geen, om bezuinigingen in gemeente De Wolden en Hoogeveen door te zetten.

Wij wachten nog even het antwoord van de wethouder af, maar in Bijlage 1 heb ik gevonden, wordt uitgelegd waar wij als gemeente De Wolden op willen bezuinigen. Dus ik wacht even het antwoord van de wethouder af, voordat ik daar een antwoord op kan geven. Dus zoals het nu lijkt, stemmen wij in met de voorlopige Jaarrekening en we wachten even af wat er met het amendement gebeurt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, dan geef ik het woord aan de heer Van Dijk. De heer Van Dijk: Ja, dank u wel, voorzitter. De, sorry, ‘…’. Ja. De Jaarrekening van de SWO. Nou, die, we houden geld over. Dat hebben jullie allemaal geconstateerd. En eigenlijk hoor ik alle fracties zeggen, dat is niet goed. Ik heb volgens mij zelfs bij de Jaarrekening van onze eigen gemeente al aangegeven, als je als wethouder Financiën heel veel geld overhoudt, dan word je niet blij. Want dan is er niet goed begroot, of gelden niet goed besteed. Nou, dat is in dit geval ja, ook zo. En die conclusie die delen we met u. We houden ook liever geen geld over. We houden ook, we besteden liever de middelen die beschikbaar zijn aan personeel en aan automatisering. En daar wordt ook volop over gesproken in het bestuur, kan ik u melden. En op de vraag van, ik meen dat het CDA was, ja, worden de geplande projecten wel gehaald? Nou, daar sturen we wel degelijk op.

Dat de dingen die we moeten doen met elkaar, waar we geld aan willen spenderen, die moeten gewoon afgerond worden en ingevuld worden de komende jaren. Dus dat even over de rekening 2020. Eigenlijk ja, unaniem dezelfde opmerking van de verschillende fracties. Dan de Begroting 2022. Ja, ik denk, nee, ik ga nog eventjes in ook op de opmerkingen over de gemeentesecretaris. Daar heb ik nou verschillende fracties ook iets over horen zeggen. Die frictiekosten, daar heeft de burgemeester ook al iets over gezegd. Ik denk juist dat, en dat heeft de burgemeester net ook al gezegd, de verschillen in hoe wij omgaan met de bezuinigingen, die zijn eigenlijk, nee, die leiden er eigenlijk toe dat het juist heel belangrijk is dat we allebei, allebei de gemeentes, onze eigen gemeentesecretaris hebben. De belangen lopen gewoon uit elkaar. En als je dan één gemeentesecretaris hebt, of één directeur, ja, dan wordt het heel erg lastig voor één persoon. Dus het is een hele bewuste keuze geweest om twee gemeentesecretarissen, oftewel, beide gemeentes een eigen gemeentesecretaris, te laten aanstellen. De begroting voor de komende jaren, die is ook beleidsarm. Alleen de noodzakelijke investeringen worden gedaan. Maar om ook even aan te haken bij de vraag van CDA, ja, de dingen die moeten gebeuren, die gaan gebeuren. Er staat ook nog iets in over tractie. Daar moeten we nog een besluit over nemen.

Dat gaat ook nog een hoop geld kosten, maar dat is wel noodzakelijk. Dat we gewoon de voertuigen die voor onze beide gemeentes rijden, dat die het goed doen, dat ze blijven rollen en rijden. En ja, dan het allerbelangrijkste natuurlijk. De zienswijze van de ChristenUnie, medeondertekend door D66 sowieso. Ik snap het. Ik snap het heel goed. We hebben hier ook te maken met gevoelens. En die gevoelens die begrijpen wij heel goed. Inderdaad ook de dag dat ik werd geïnstalleerd, op 17 december,

dat die motie aangenomen wordt, dat vergeet ik ook nooit weer. Dus ik weet heel goed, en ik heb heel goed gehoord wat u heeft gezegd en wat u nu ook steeds herhaalt. De gemeente De Wolden mag geen last hebben van de bezuinigingen en de bezuinigingsmaatregelen in Hoogeveen. Het is een amendement. Dus de raad zal er iets van moeten vinden. Om dan de zienswijze in te dienen. Ja. Ik vind het lastig om daar nu als enkele wethouder en één van de zes bestuurders van de samenwerkingsorganisatie, of zeven zijn het er zelfs geloof ik, om daar een advies over uit te brengen. Dat laat ik graag aan u over. Ik snap het wel, maar ik denk dat de raad daar zelf haar besluit over moet nemen, om daar voor het amendement wel of niet te steunen. Ja. Ik denk dat dat het is, voorzitter. Meer heb ik hier niet zo aan toe te voegen. De voorzitter: Ja, er komt nog een tweede termijn. Dat was het, meneer Van Dijk? Ja? Ik zou nog toe willen voegen, want er is ook door een aantal van u gememoreerd dat er problemen zijn bij de SWO, bij de organisatie, ik zou u willen vragen om daar vooral volgende week, nee, over twee weken is dat hè, als we nog een bijeenkomst hebben. Ik zie mevrouw ‘…’ knikken, zij zal er ook bij zijn.

Nog een bijeenkomst hebben, waarbij we echt de diepte in kunnen gaan, over hoe staat die SWO er nou voor? Dus ik zou u willen vragen om alle vragen die u daarover hebt, even op te zouten en daar op 8 juli uitvoerig de tijd voor te nemen. Dan is ook de mevrouw aanwezig die een onderzoek heeft gedaan naar de stand van de SWO. Dan is de interim-gemeentesecretaris aanwezig om te vertellen hoe zij denkt dat die problemen aangepakt kunnen worden. En dan hebt u allen gelegenheid om daar met hun over in gesprek te gaan. Dus dat wat betreft de problemen, want die problemen zijn er wel degelijk. Ik moet u zeggen, toen ik deze stukken las en daarnaast het rapport wat we intussen in het college hebben besproken, toen dacht ik: het lijkt wel of het over twee verschillende organisaties gaat. Als je dit leest, dan denk je: nou, ziet er goed uit, 2020. Maar er is wel degelijk meer aan de hand en er is denk ik alle reden om daar 8 juli wat diepgaander bij stil te staan. Ik ga naar de tweede termijn. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Ik zag meneer Smit, meneer Turksma, meneer Wiechers.

Dan begin ik weer bij de heer… De heer Benning: Voorzitter, zou ik even heel kort met de fractie kunnen overleggen, over het amendement? De voorzitter: Ja, vind u het goed om dat even te doen nadat we de tweede termijn hebben gehad? Dan geef ik u dan even de gelegenheid, dan geef ik even een korte schorsing en dan kunt u even overleggen. Mijnheer Smit. De heer Smit: Ja, dank u wel, voorzitter. Alles wat ik gehoord heb van de meeste fracties, nou, die het toch betreuren dat er geld op de plan blijft liggen, zorgen over voortgang van projecten, ik denk dat we daar in grote mate het met elkaar eens zijn. ChristenUnie komt nu met een amendement. Het gaat ‘…’ over bezuinigingen. Ja, het staat er een beetje in algemene termen in. Bezuiniging kan een grote bezuiniging zijn, maar het kan een kleine bezuiniging zijn. Wat voor overwegingen heeft de fractie van de ChristenUnie daarvan gehad, bij de bezuinigingen? De voorzitter: Mijnheer Wiechers? Ik geef u meteen het woord. De heer Smit: Ja, om even toe te lichten, laaghangend fruit moet je naar mijn beleving gewoon plukken. De heer Wiechers: Kijk, we zien nu, door het overschot van 2020 lijkt het ook alsof men bezuinigd heeft, maar men bezuinigt door gewoon vacatures niet in te vullen. En daardoor komt het hele probleem voor onze dienstverlening boven water.

En als men op die manier doorgaat met bezuinigen, nou, dan zijn wij daar een fel tegenstander van. Er moet kwaliteit in deze organisatie blijven, daarvoor hebben we deze organisatie opgericht. We hebben de organisatie opgericht, opdat wij als kleinere gemeente dus, nou, bepaalde, zeker in de vakantieperiode, bepaalde diensten niet konden verlenen. Daardoor hebben we een samenwerkingsorganisatie opgericht. Nu gebeurt het weer regelmatig dat bepaalde dienstverlening niet

kan worden verleend, omdat er niemand op die afdeling aanwezig is. Dat klopt gewoon niet. En als we op die manier doorgaan, dat willen wij gewoon niet. De voorzitter: Ja. Ik geef het woord aan mijnheer Turksma. De heer Turksma: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik had eigenlijk besloten, na uw opmerking over die frictiekosten, gemeentesecretaris, had ik zoiets van nou ja, daar kom ik dan wel een keer op terug. Maar nu de wethouder Van Dijk hier het een en ander over zegt, schetst u toch een totaal ander beeld hoe ik het heb beleefd. Er is mij geen discussie bekend dat wij vorig jaar, of de jaren daarvoor, hebben nagedacht over het feit of we niet een eigen gemeentesecretaris wilden hebben. We hebben hem gewoon samen met Hoogeveen. Pas nadat Hoogeveen haar bezuinigingsdoelstelling is gaan vormgeven, kwam dat blijkbaar in conflict met de gemeentesecretaris als persoon. En die was toen in een flits en een zucht vertrokken. En in die zin is het dus niet zo dat wij in overleg op enig moment hebben gezegd van goh, laten we getweeëlijk maar een eigen gemeentesecretaris nemen. Dat is wel het gevolg daarvan. En in die zin ben ik het dus helemaal ook eens met de heer Haar, dan zijn die kosten gewoon frictiekosten die als extra kosten op onze gemeente rusten en die hun oorsprong vinden in het feit dat ze in Hoogeveen, laat ik het maar even populair zeggen, ruzie zijn gaan maken met de man.

En toen stapte hij op. En in die zin denk ik dat het goed is om nog eens na te gaan hoe we zeg maar deze motie verder moeten uitleggen, van vorig jaar. Goed, dat is dat punt. Verder ten aanzien van de motie zienswijze van de ChristenUnie en D66, ik wil hem nog even lezen, maar ik voel er wel wat voor. Dank u wel. De voorzitter: Oké. We schorsen direct even, dan heeft iedereen de gelegenheid om hem even goed te lezen en daar even overleg over te plegen. Mijnheer Keizer. De heer Keizer: Ja, volgens onze app zouden de zienswijze in iBabs staan, maar ik kan hem zo niet vinden. Waar staat hij onder? De voorzitter: Hier wordt gezegd, even verversen. De heer Keizer: Oh. De voorzitter: We zullen zorgen dat u de goede tekst krijgt, want anders dan kunt u hem niet, een standpunt innemen. Mijnheer Wiechers. De heer Wiechers: Ja, ik, ook even een aanvulling op wat de heer Turksma zei. Ik was wat verbaasd over de uitleg van de twee gemeentesecretarissen. In mijn geheugen, en die is niet altijd goed, dat zeg ik direct erbij, maar in mijn geheugen stelde Hoogeveen de eis, wij willen een eigen gemeentesecretaris. En toen is het balletje gaan rollen. En toen zaten we voor een voldongen feit dat wij ook een gemeentesecretaris moesten aanstellen. Volgens mij is het op die manier gegaan en niet anders. En daarom voel ik er toch voor om te zeggen, ja, die frictiekosten zijn wel voor Hoogeveen.

De voorzitter: Mijnheer Haar, had u zich ook nog gemeld voor de tweede termijn? De heer Haar: Ja, zeker. De voorzitter: Ja? Gaat uw gang. De heer Haar: Ik had een korte opmerking hierover. Het is mooi dat we volgende week, nee, over veertien dagen, u zei het goed, 8 juli, dat we dan de nadere toelichting krijgen over de stand van zaken met betrekking tot de SWO. Maar vandaag bespreken wij in openbaarheid de Jaarstukken 2020. En de Begroting 2022. Het is jammer dat de informatie, dat we die pas over veertien dagen krijgen, want die hadden we eigenlijk

vandaag moeten kunnen betrekken bij de besluitvorming bij het bepalen van ons standpunt ten aanzien van dit onderwerp voor 2022. Dus ik vind het terecht van dat wij nu onze bedenkingen ten aanzien van de SWO, dat die hier worden geuit en ik denk dat er zelfs een moment zou moeten zijn om, na de informatie die wij met betrekking tot de SWO krijgen, om daar ook in openbaarheid nog een keer een discussie over te hebben en mededelingen over te kunnen doen. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Benning, tenslotte. De heer Benning: Dank u wel, voorzitter. Ik heb even een korte, een vraag aan de indieners van de zienswijze, van het amendement over de zienswijze. Toen wij het lazen over dat er een stand van verregaande bezuinigingen op de SWO bij het bestuur, toen dachten wij dat kan niet de bedoeling zijn, maar als we dan helemaal naar beneden scrollen in de begroting dan zien we in bijlage 1, daar staat dan wat dan die begrotingen zijn en daar staat voor gemeente De Wolden een bedrag van twee ton over een bezuiniging waar wij al over gesproken hebben. Dus ik ben het met u eens om niet verder te bezuinigen op de SWO, want wij vinden het hartstikke belangrijk dat wij een kwalitatief goeie organisatie voor onze burgers in de benen houden, maar als wij al een opdracht gegeven hebben aan het college om iets te doen, dan zit ik een beetje in de spagaat om uw amendement te steunen.

De voorzitter: De heer Wiechers. De heer Wiechers: Ja, dan wil ik toch even wijzen dat er drie punten staan en het derde punt staat toch ook iets over, ik heb hem net weggegeven, dus ik kan het niet reproduceren op dit moment, maar er staat nog meer in en dus de bezuiniging van twee ton, dan ben ik gewoon, dat klopt, maar dat is een bepaald punt, dat is gewoon expliciet. En wat hier staat kan je veel breder opvatten. Zoals het in de begroting staat is het voor een veel bredere opvatting uitlegbaar en daar ben ik gewoon fel op tegen. De heer Benning: Voorzitter … De voorzitter: Ja, meneer Benning. De heer Benning: Goed, dat is ook mijn gedachte, zeg maar, want wij zijn ook niet voor extra bezuinigingen in de begroting, maar die twee ton die hebben we wel besloten, dus als wij nu die zienswijze indienen dan zijn het daar ook niet mee eens en dat is een beetje mijn punt, zeg maar. Als we het daarover eens kunnen worden dan denk ik dat wij uw amendement steunen. De heer Wiechers: Die twee ton valt hier gewoon buiten, daar hoeven we niet over te discussiëren. Die valt hier gewoon buiten, dat is gewoon een besluit dat in die begroting staat. Het gaat gewoon om de algemene meningen die hier verkondigd worden en daar willen wij een zienswijze op indienen. De voorzitter: Oké. Helder, meneer Benning. Ja. De heer Haar: Voorzitter. De voorzitter: Vergeet ik nog iemand? Meneer Haar nog.

De heer Haar: Nou, even kort in aanvulling hierop. Misschien kan er toegevoegd worden, want het gaat in wezen over geen verdergaande bezuinigingen. Die twee ton dat is een bestaande bezuiniging waar wij als raad mee hebben ingestemd, maar geen verdergaande bezuinigingen, dat is wat wij met deze motie en elk geval, met het amendement, wat we daarmee beogen.

De voorzitter: Volgens mij is dat voldoende duidelijk. Ik geef het woord tenslotte nog even aan de wethouder. De heer Van Dijk: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, die twee ton die had ik hier ook staan om even toe te lichten nog, want dat is inderdaad het meeliften op de bezuinigingen in Hoogeveen, dus dat zou niet ter discussie kunnen of mogen staan. Dus dat is inderdaad een gegeven en een amendement op een stukje tekst. Ja, dat kan ik me goed voorstellen, maar dat laat ik aan u. Er was nog één ding, dat vind ik nog wel even goed om te melden. Dat we 1,4 miljoen over hebben gehouden op personeelskosten in 2020 heeft ook te maken met corona, moet ik er eerlijk bij zeggen. We konden niet makkelijker werven, we konden elkaar niet zien, dus we konden ook niet alle vacatures invullen en volgens mij staat dat ook trouwens in dat jaarverslag, maar het is dus niet zo dat er heel bewust allerlei vacatures niet zijn ingevuld. We konden ook moeilijk mensen krijgen en we konden de gesprekken niet makkelijk voeren. Ik wil het wel even genoemd hebben dat wij niet keihard op die manier 1,4… We vullen niks in of zo, dat is niet zo. Dus dat wil ik wel even genoemd hebben, maar verder heb ik geen toevoegingen. De voorzitter: Oké, dank u wel. Dan probeer ik even het nuttige en het aangename te combineren. We zijn nu toe aan de soep en de broodjes die ons beloofd zijn, het is half 7 geweest.

Mag ik u vragen om die pauze te gebruiken om ook de tekst van het amendement even goed te bekijken en daar een standpunt over in te nemen. Dan kunnen we na de pauze daar een besluit over nemen. Dan is het wel nodig dat u allemaal beschikt over die tekst. Is dat intussen het geval? Ja, daar hoeft niks meer vernieuwd te worden? Oké. Dan schors ik de vergadering en dan gaan we eerst even een hapje eten en overleggen over het amendement. Ja. Iedereen zit weer. We gaan verder met de vergadering, de vergadering is heropend. We gaan naar de stemming over het amendement van de ChristenUnie en D66. Amendement om een zienswijze in te dienen en die zienswijze die ziet op pagina 4, hoofdstuk 2.1, de uitgangspunten opstellen begroting onder het kopje financiële richtlijnen. Uiteindelijk landt dat in een brief aan de voorzitter van de SWO, waarbij de laatste alinea luidt: de raad van de gemeente De Wolden is het niet eens met het kader om de komende jaren verder te bezuinigen op de samenwerkingsorganisatie. Met een streep onder verder, want die twee ton die is ingecalculeerd, daar is rekening mee gehouden. Gevreesd wordt dat verdere bezuinigingen op de samenwerkingsorganisatie gevolgen heeft voor de dienstverlening vanuit de gemeente De Wolden. Wenst iemand een stemverklaring af te leggen? Meneer Smit. Nog anderen? Meneer Smit, u heeft het woord. De heer Smit: Ja, dank u wel, voorzitter.

Nou, wij hadden ons betoog ingezoomd op een aantal aandachtspunten uit de stukken van de SWO, toen kwam het amendement. We hebben daar even aanvullende vragen over gesteld en dat aanhorende kunnen wij instemmen met het amendement. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we over naar de stemming. Wenst iemand stemming? Meneer Benning, zie ik u ook? Nee. Wenst iemand stemming? Dat is niet het geval. Dan concludeer ik dat u allemaal in kunt stemmen met dit amendement en dat betekent dat deze raad een zienswijze indient op de begroting 2020 van de SWO. Ik ga even terug naar het besluit. Het eerste punt, kennisnemen jaarrekening begroting, daar kunt u wel allemaal mee instemmen, dat tweede punt dat hebben we net geamendeerd. 7.

Jaarrekeningen en Begrotingen Stark, Recreatieschap, VRD, GGD en Publiek Vervoer De voorzitter: Dan gaan wij naar het volgende agendapunt en dan wijs ik u heb wel even op dat wij in de tijd wel achteropraken en nou wil ik u niet onder druk zetten, maar we hebben nog wel een aantal belangrijke punten te gaan, dus ik zou iedereen wel op willen roepen om te proberen de bijdragen kort en kwalitatief, het woord kwaliteit is vaak gevallen, kort en kwalitatief hoog te houden. We zijn aangeland bij de jaarstukken, bij agendapunt 7. De jaarstukken 2020 en de ontwerpbegrotingen van een vijftal gemeenschappelijke regelingen. Wenst iemand van u het woord over dit agendapunt? Ja, meneer Turksma wenst het woord, mevrouw Brouwer. Meneer Wiechers. Kijk, nu gaat de zon weer schijnen, meneer

Wiechers, dan zie ik u meteen een stuk minder goed. Meneer Haar heb ik gezien en mevrouw Vrielink. Ja. Meneer Turksma. De heer Turksma: Ja, voorzitter, of die kwalitatief wordt, die bijdrage, dan laat ik straks graag aan de raad over, maar hij is niet zo heel lang. De voorzitter: Daar ga ik zonder meer vanuit. De heer Turksma: Hij is niet zo heel erg … Dank u wel, dank u wel. Voorzitter, gemeenschappelijke regelingen betekenen doorgaans geen grip op geld en uitvoering en door het gedeelde eigenaarschap wel doorlopend kunnen bijplussen als het zakgeld weer eens niet toereikend is. Deze raad is in het verleden te gemakkelijk akkoord gegaan met de deelname in verschillende gemeenschappelijke regelingen, omdat ze andere varianten niet aan durfde. Waarom niet gewoon diensten afnemen volgens de meerjarig afspraak van de RUD, Stark of andere GR’en? Dan hadden we nu kunnen volstaan met een korte discussie of we nog tevreden zijn en de kosten niet te hoog worden. Nu moeten we het doen met een zienswijze die verder weinig of geen verder effect heeft op de gang van zaken. Let maar op, de zienswijze die het college voorstelt bij de GGD inzake de extra organisatieontwikkeling, waar ik het op zich mee eens ben, zou geen enkele rimpel veroorzaken bij de GGD. Dat gaat gewoon door. Dan Stark. Dat is een bijzondere GR.

Bij de oprichting is besloten dat de drie gemeenten, ondanks hun verschillende deelname qua percentage, de beslissingen niet volgens die verhoudingen nemen, maar in unanimiteit. Als dit college, voor 6,14 procent deelnemer in Stark, echt vindt dat die kostenverhoging, zoals zij dat in de zienswijze wil neerzetten, niet kan, stem dan tegen in de vergadering. Dan is er geen unanimiteit en gaat het dus niet door. Dat is overigens de vraag. Het is overigens de vraag of die opstelling wel terecht is. Met die toename blijft Stark namelijk nog steeds op de maximale bijdrage zitten van twee miljoen van de deelnemende gemeenten, zoals eerder is afgesproken. Maar ik zou graag willen weten wat het standpunt is van de wethouder. Blijft het bij een zienswijze of gebruikt u uw stem in de vergadering voor deelnemers en stemt u gewoon tegen? De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, ook wij hebben kennis kunnen nemen van de stukken van de gemeenschappelijke regelingen. We stemmen in met het indienen van de zienswijze op de begroting van Stark, dus daar hebben we geen problemen mee. We zijn wel tegen het indienen van een zienswijze op de stukken van de GGD. De reden hiervoor is dat de GGD vraagt in haar begroting van De Wolden ruim zesduizend euro voor organisatieontwikkeling.

De interim-directeur Publieke Gezondheid, de heer Kox, legt op 2 juni zeer duidelijk uit dat dit te maken heeft met de lange termijn en de omslag van de werkwijze van de GGD naar preventie. Door corona is het duidelijk geworden dat de gemiddelde gezondheid van de Drent achteruitgaat en de kwetsbaarheid van ons zorgsysteem en de alsmaar stijgende kosten vereisen een verandering. De zorgvraag moet gereduceerd worden en dit vereist een andere organisatie die beter in staat is om maatwerk te leveren. Op langere termijn zal dit leiden tot besparingen en bij het Sociaal Domein zetten we daar immers ook op in. De zienswijze van de gemeente daarentegen is niet onderbouwd en lijkt puur financieel gedreven op de korte termijn. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Wiechers. De heer Wiechers: Dank u, voorzitter. Ik zal uw advies volgen, het zeer kort maken. Wij gaan akkoord met de zienswijze bij Stark. Verder heeft de ChristenUnie kennisgenomen van alle voorliggende stukken en het zorgenkindje onder de GR’s, dat komt in het najaar wel aan de orde. De voorzitter: Dank u wel. Meneer Haar.

De heer Haar: Ja, dank u, voorzitter. Ik heb daar eigenlijk weinig aan toe te voegen. Ik heb in mijn algemene beschouwingen vorige week al gezegd dat ik de aanwezigheid en de kwaliteit van de gemeenschappelijke regelingen, dat ik die belangrijk vind en van belang vindt en in het verleden heb ik al vaker een remedie gezegd van wat een alternatief is wanneer je geen maatschappelijke regelingen wil, dat is namelijk opschaling van gemeenten naar Zuidwest-Drenthe, een fusie van de vier gemeenten in Zuidwest-Drenthe. Daar kun je dingen zelf doen, heb je er zelf directe invloed op. Prima, maar dat is niet de optie die deze gemeenteraad op dit moment kiest in elk geval. Dus de consequentie is van dat gemeenschappelijke regelingen dat die een belangrijke functie in ons functioneren als lokaal bestuur hebben en dat je daar de consequenties van moet nemen. Het amendement, of de zienswijze op Stark onderschrijf ik. Die van de GGD niet, ook daar heb ik in de algemene beschouwingen al een voorschotje opgenomen dat de argumentatie die daarvoor aangevoerd wordt, dat ik die onderschrijf met dien verstande van dat ik wel vind dat het niet een vanzelfsprekendheid is dat er elk jaar, wat was het, dat 150.000 voor organisatieontwikkeling beschikbaar gesteld moet worden, maar dat na een jaar bekeken moet worden wat ermee gedaan wordt en of het daarna noodzakelijk blijft om dat te gaan doen.

Maar de zienswijze zoals die nu is ingediend en ook de motivatie daarbij, die vind ik ook dermate zwak van dat ik die niet onderschrijf. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar mevrouw Vrielink. Mevrouw Vrielink: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik zal ook het hele verhaal wat ik hier heb liggen een beetje inkorten. Nou, het college heeft kritische kanttekeningen bij de begroting van de GGD en Stark en doet aan ons als raad het voorstel om hierop een zienswijze in te dienen en daarmee gaan wij als Gemeentebelangen akkoord. Wat ons wel opviel is het volgende, ik wil het toch even noemen, dat wij vorig jaar ook een zienswijze hebben ingediend voor Stark en dat in de brief van 6 juli, daar staat dat De Wolden geen zienswijze heeft ingediend. Dus daar waren wij wel verbaasd over, dus als deze zienswijze wordt ingediend laten we dan deze keer er wel voor zorgen dat ze tijdig en juist op het juiste bureau terechtkomen en verder stemmen we in met het besluit dat voor ons ligt. De voorzitter: Dank, mevrouw Vrielink. Dan ga ik naar de leden van het college, ik begin bij wethouder Van Dijk. De heer Van Dijk: Ja, dank u wel, voorzitter. De zienswijze op Stark, ik denk dat mevrouw collega Mulder daar iets meer inhoudelijk over kan zeggen.

Kijk, waar die vandaan komt moge duidelijk zijn, er zit een verschil in de begroting van ons en die van Stark, waar het inhoudelijk vandaan komt daar kan mevrouw Mulder iets van zeggen. De voorzitter: Dan geef ik mevrouw Mulder daar direct het woord over, maar de GGD zit in de portefeuille. De heer Van Dijk: Precies, GGD zit er ook in. Ik hoor een aantal fracties zeggen van nou dan kunnen we niet mee instemmen, hij is niet goed onderbouwd. Nou, de onderbouwing is vrij eenvoudig. We hebben een principebesluit genomen. We gaan niet instemmen met allerlei ophogingen in GR’en, buiten de loon- en de prijsstijgingen om en dit is er eentje buiten de loon- en de prijsstijgingen om en daar kunt u dan iets van vinden, dat is ook uw taak, maar dat is de reden dat we de zienswijze willen indienen. De voorzitter: Dank u wel, dan is mevrouw Mulder aan het woord. Mevrouw Mulder: Ja, de heer Turksma die vraagt om mijn stem in Stark, in de bestuursvergadering. Vorig jaar hebben we inderdaad niet ingestemd met de begroting van Stark omdat die toen boven die twee miljoen vanuit die drie gemeentes, daar kwam hij bovenuit. Daar hebben we gezegd dat valt buiten de kaders, dus toen hebben we een zienswijze voorgesteld aan de raad, die zo ingediend, mevrouw … Sorry. Vrielink. Ik zat met je voornaam. Dus die hebben we wel degelijk ingediend.

Toen kwam vervolgens reactie vanuit Stark met een juist heel scherp naar beneden toe bijgestelde bedragen. Dat was op basis van een positieve

meicirculaire. Die cijfers hadden wij dus weer meegenomen in onze begroting. Vervolgens kwam Stark dus weer met een addendum, zeg maar, dus dat die bedragen nu eigenlijk, nou ja, de bedragen zoals die nu in de begroting staan, die corresponderen niet met de laatste keer dat ze met ons corresponderen over de bijdrage. Dus vandaar dat ik heb gezegd van je willen dat wel ook kenbaar maken richting de raad, dus vandaar die zienswijze, want ik kan me voorstellen dat jullie ook niet alles weer paraat hebben vergeleken met vorig jaar. Dus om het ook inzichtelijk te maken en deze zienswijze heb ik ook alvast aangekondigd in de afgelopen bestuursvergadering, dus die is ook al besproken. Ze weten dat we die als college voorleggen aan de raad, dus we hebben het daar ook al over gehad, dus ik gebruik wel degelijk mijn stem ook in de bestuursvergadering, dat wil ik maar aangeven. De voorzitter: Dank u wel. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Kort, meneer Turksma. Ja. De heer Turksma: Ja, voorzitter, dank voor de uitleg. Wat dat betreft kan ik volgen dat u inderdaad richting Stark zegt van we zijn het hier niet mee eens, alleen ik had altijd begrepen als je in een zienswijze indient, ja, dan is dat minder sterk dan dat je gewoon in de vergadering als deelnemer zegt we doen het niet, ik doe het niet.

En omdat juist bij Stark, anders dan bij andere GR’en, er bij unanimiteit wordt besloten vind ik dat dus een veel sterker middel. Dus vraag ik u nogmaals, gaat u naast of boven op die zienswijze ook gewoon in de vergadering zeggen dit is ons standpunt, dus zo gaan we het niet doen? De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Brouwer nog. Nee. Die kant van de tafel nog, mevrouw Vrielink. Mevrouw Vrielink: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik had net nog een opmerking gemaakt over de brief van 6 juli vorig jaar die we hebben ontvangen van Stark. Daarin staat echt dat De Wolden geen zienswijze heeft ingediend, terwijl dat we daar eerder in raadsvergadering wel over hebben besloten. Misschien kunt u daar nog iets over zeggen of? De voorzitter: Nou, mevrouw Mulder heeft het woord. Mevrouw Mulder: Ja, dat durf ik dan zo niet te zeggen, want bij mijn weten hebben we die wel ingediend, dus in hoeverre die daar is aangekomen. Ja, dan moet ik even terugkijken in de stukken of het daar ook weer geagendeerd is. Ik kan het weer even opvragen bij Stark, ik geloof dat we er volgende week weer bestuursvergadering hebben. Dus dat heb ik niet helemaal scherp, want die zienswijze is destijds wel overgebracht, want anders hadden wij niet die nieuwe tabel met die nieuwe bedragen ook ontvangen als reactie van Stark. Dus hoe dat mis is gegaan kan ik zo niet één, twee, drie verklaren.

Voor wat betreft de zienswijze in het kader van het wel instemmen met de begroting uiteindelijk. Daar kan ik zeggen we blijven nu dus wel binnen die twee miljoen, dus binnen het kader van de begroting, dus ik ga wel instemmen met de begroting van Stark, maar wel met dien te verstande dat we niet die wisselingen van die bedragen daar willen, omdat we nu dus in de knel komen met onze eigen begroting en daar weer een hersteloperatie moeten doen plaatsvinden. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de stemming over dit agendapunt. Is er nog behoefte aan een stemverklaring van dezen of genen? Ja, mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer: Ja, dank, voorzitter. Ja, voorzitter, wij kunnen dus wel instemmen met alle gemeenschappelijke regelingen, maar dat we dus niet instemmen met de zienswijze op de GGD. De voorzitter: Ja, ik wou hem nog even herhalen. Het eerste deel van het besluit luidt kennisnemen. Nou, daar heeft u geen problemen mee, neem ik aan. Vervolgens wordt voorgesteld om de zienswijze in te dienen op de begroting van Stark. Als ik goed geluisterd heb dan kan iedereen zich daarin vinden. Geen zienswijze in te dienen op de begroting van de veiligheidsregio. Ook daar kan iedereen zich in vinden. Als het gaat … Oh, ik heb er één overgeslagen. Het recreatieschap, dan kunt u daar ook allemaal mee instemmen, geen

zienswijze. Dan heb ik bij de GGD genoteerd dat de fracties van CDA en D66 dit deel niet steunen en meneer Wiechers, fractie van de ChristenUnie, … De heer Wiechers: Ook niet, ik heb alleen gezegd dat ik alleen maar de zienswijze van Stark steun. De voorzitter: Ja. Ja, daar had ik uit moeten afleiden dat u die andere inderdaad niet steunt. Zover had ik nog niet doorgebracht. Maar dat betekent dat de meerderheid van de raad dit voorstel wel steunt en dan tenslotte publiek vervoer, daar kunt u weer allemaal instemmen met het niet te leveren van een zienswijze. Dan hebben we agendapunt 7 behandeld en gaan wij naar agendapunt 8. 8.

Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 regio Drenthe De voorzitter: De Regionale Energiestrategie, RES 1.0, regio Drenthe. Ik ga even een lijstje van sprekers maken. Meneer Smit, meneer Turksma, meneer De Wit, meneer Wiechers, meneer Haar, meneer Groot. Meneer Smit. De heer Smit: Ja, dank u wel, voorzitter. Mooi als je vooraan in de klas zit. Ja. De voorzitter: Nou, niet altijd hoor. De heer Smit: Ik zal er ook even tempo erin gooien, want het wordt misschien nog een lange avond. Voor ons de RES 1.0. Als fractie zijn wij blij dat het ons bod en de RES aansluit met de ambities van ons als gemeente De Wolden. Als VVD-fractie willen we graag benadrukken dat we onze eigen Woldense beleidskeuzes willen maken. Doen wat kan, maar niet ten koste van alles. We vinden het belangrijk dat de ambities vooral realistisch zijn en dat deze niet ten koste mogen gaan van het landelijke en toeristische karakter van onze gemeente. Grootschalige zonneparken en mega windmolens vinden wij niet passend en we verheugen ons dan ook dat we vanmiddag met een push-upbericht lazen dat Urgenda ook vraagtekens zet bij verdere uitbreiding van windmolenparken. We zien de RES 1.0 afspraken als een inspanningsverplichting, waarbij zeker serieus getracht wordt deze te realiseren, maar waarbij vastgehouden wordt aan de uitgangspunten passend ruimtegebruik, draagvlak en participatie.

Voorzitter, we dienen hierover samen met het CDA en ChristenUnie een motie in. Wat ons betreft hoeven we niet het braafste jongetje van de klas te zijn. Is de Drentse RES bijna tien procent van de landelijke uitdaging. Wij vinden de Woldense ambitie om op termijn te voorzien in onze eigen duurzaam opgewekte energie meer dan genoeg. We vinden het belangrijk dat de initiatieven vooral vanuit de Woldense samenleving worden opgepakt en dat we als gemeente faciliteren binnen de kaders die we met elkaar hebben afgesproken. Om het belang van lokale initiatieven te ondersteunen dienen we samen met andere partijen een motie in. Gezond verstand gebruiken en laten we ons vooral niet meeslepen in de duurzaamheidshype. 2030 duurt nog negen jaar en in de huidige tijdsgeest zien we dat allerlei ontwikkelingen snel gaan, zo ook de technologische ontwikkelingen ten aanzien van de duurzame opwekking van energie. Een mooi voorbeeld daarvan is de uitbreiding van het aandeel zon op het dak binnen ons Woldens bod, ten opzichte van de concept-RES van een jaar geleden, als gevolg van technische ontwikkelingen al is vergroot. Voorzitter, we vinden het belangrijk dat we ons als gemeente niet klem laten zetten door de RES. Tot nu toe is het een mooie samenwerking met veel partners binnen onze provincie. Samen kom je verder.

De stappen moeten immers door de samenleving, inwoners, bedrijven en organisaties worden gezet. Hierbij kan wat ons betreft juridische afdwingbaarheid niet aan de orde zijn en hiervoor dienen we samen met Gemeentebelangen, CDA en ChristenUnie een amendement in om de aanbeveling 12 uit de RES 1.0 te schrappen. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, meneer Smit. Ik ga naar meneer Turksma. De heer Turksma: Ja, voorzitter, de Regionale Energiestrategie vindt de Partij van de Arbeid een draak van een stuk. Vanuit landelijk beleid wordt maar even verwacht dat De Wolden 0,1 terawatt ophoest in 2030 en

uitdrukkelijk werd bij de verschillende sessies gezegd dat de technische invulling later komt. Ja, ammehoela, denk ik dan. De doelstelling ligt al vast, maar hoe moeten we dat dan halen? Dat zou een behoorlijke verrassing kunnen worden. Negentig procent van wat we in deze wereld maken wordt in no-time weggegooid. Niet omdat het slechts voor eenmalig gebruik is gemaakt, maar omdat reparatie of vervanging van slijtdelen niet in het ontwerpproces prioriteit heeft gekregen. Wat heeft dat nu met de RES te maken? Nu heel veel. Want al die weggegooide producten zijn met de inzet van veel energie gemaakt, getransporteerd, geassembleerd, verkocht, gebruikt en in een zeer korte tijd weer weggegooid, waar ook weer energie voor nodig is. We zijn met z’n allen helemaal gek geworden en ondertussen mogen we geen gestookte cv meer aanschaffen en wordt er binnen enkele gemeenten al gedacht aan dwang om de woningen op een alternatieve verruimingsinstallatie aan te sluiten. Ik weet dat het binnen deze raad en dit college wel wat anders ligt, maar wat meer assertiviteit binnen dit dossier was de Partij van de Arbeid fractie wel welkom geweest. Wat nu te beslissen? Onze gemeente kan nooit gehouden worden aan de gestelde opwekking uit hernieuwbare bronnen. Het is een streven, geen harde grens.

En onze inwoners kunnen niet gedwongen worden dure investeringen te doen in warmtepompen of andere technologisch nog lang niet uitontwikkelde technieken. Dat is in ieder geval het standpunt van de Partij van de Arbeid en dat komt aardig overeen met een aantal ingebrachte moties. Daarnaast is de Partij van de Arbeid voorstander om ze in Den Haag ook opdrachten te geven. Bepaal binnen hoeveel jaar we een technologie willen hebben die een gemiddeld woonhuis het jaar rond energiezelfvoorzienend maakt. Dus voor haar totale energiebehoefte. Zonder aan het net te hangen en stop daar energie en veel geld in. Zet onze TU-studenten aan deze uitdaging en wordt als Nederland in de wereld een leidende technologische natie in deze. Nu weet ik wel dat ik een beetje over de gemeenteraad heen richting Den Haag spreek, maar Mark Rutte komt er voorlopig toch nog niet aan toe om een kabinet samen te stellen, dus hij heeft hier vast naar gekeken. Vindt u het goed of ik gelijk iets zeg over de moties of doen we dat later? De voorzitter: Lijkt mij uitstekend, ja. De heer Turksma: De motie Regionale Energiestrategie, het eigenaarschap tot zeventien procent binnen de eigen bevolking te leggen vinden wij een uitstekend idee, dus dat steunen we graag.

Ik had wat moeite met het amendement RES 10, over die juridische afdwingbaarheid, omdat ik even bang was … De voorzitter: Ik dacht dat u in zou gaan op de twee die net ingediend zijn, maar u gaat al in op moties die nog niet ingediend zijn. De heer Turksma: Oh sorry, sorry, dan pak ik … De voorzitter: Dat lijkt me een beetje lastig. Kunt u beter even wachten. De heer Turksma: Dan wacht ik even, prima. Dan kom ik daar later op terug, dank u wel. De voorzitter: Prima. Ik ga naar meneer De Wit De heer De Wit: Dank u, voorzitter. Even mijn spullen erbij pakken. Een jaar geleden hebben we de conceptRES vastgesteld. Veel was toen niet duidelijk nog. Het waren veel vogels in de lucht en heel weinig in de hand. Dat is met deze RES 1.0 niet veranderd. Onze RES is een van de meest techniekvrije, oftewel minst concrete van heel Drenthe. Voor het begrip, de gemeente Borger-Odoorn die voldoet al aan de norm van 2030. Het is te doen en overigens Staphorst, van onze voormalige wethouder Ten Kate voldoet er ook al aan, die heeft het er ook makkelijk. Gaan we met het concreet maken van de RES nog twee jaar langer wachten, dat is een vraag die we hebben. Voor ons komt 2030 snel dichterbij en ik ben het niet helemaal eens met de heer Smit van dat is nog ver weg. Ik weet zelf dat een simpel projectje al nu drie jaar duurt waar ikzelf aan meewerk, de tijd gaat bikkelhard.

Grote projecten vereisen lange voorbereidingstijd en. De doelstellingen per jaar worden alleen maar groter als we zaken vooruitschuiven. We kunnen ons afvragen, in dit jaar, wat

is er gebeurd? Is het bewustzijn bij burgers vergroot, bij de inwoners? Is er een groter gevoel van urgentie bij de inwoners gekomen? Is er een gevoel van actie bij onze inwoners? Nou, de meeste vragen hierop worden door mensen allemaal negatief beantwoord en die enkeling die het positief beantwoord, die heeft het uit de landelijke media, gewoon van wat er op tv komt en hoe hij erin staat. Dus de RES is gewoon nog steeds een totale onbekende, een grote onbekende durf ik wel te zeggen, bij onze inwoners. Nou, wat de ambitie-inhoud dat is zelfs bij een aantal raadsleden moeilijk te bevatten en voor de duidelijkheid, dat neem ik ze niet kwalijk. Daarom had onze fractie de wethouder ook meerdere keren al het idee aan de hand gedaan om het dorp de ambitie weer te geven of op zijn minst de energievraag per dorp. Dan maak je het concreet. Je komt erachter waar de pijnpunten zitten. Anderhalf jaar geleden maakte de provinciale projectleider RES duidelijk dat dat geen probleem was, want nu blijft het maar abstract. Dus de vraag is waarom wordt dit simpele middel niet gebruikt, wethouder? En zo zijn er nog wel meer te verzinnen. Maak de inwoners deelgenoot van wat er moet gebeuren. We krijgen binnenkort de duurzaamheidskrant en die is hiervoor niet genoeg. Je legt hem bij het oud papier en het probleem is weg, zo snel werkt dat. Nou, we hebben dus indringender middelen nodig.

Heeft het college daar al ideeën over? Alleen al het type voorlichting, dat is nu nog steeds informatief, maar dat moet opschakelen naar persuasief, oftewel verleidende voorlichting, de wat gemenere types van voorlichting zijn dat. Maar er moet wel wat gebeuren. De opzet van de RES is dat er geen doel wordt opgelegd, maar dat de actie van onderop komt. Dat moeten we niet vergeten, daarom hebben we die RES. De windparken in de veenkoloniën waren we zat. Zonder draagvlak wordt het namelijk één groot bezwarencircus en niemand wil iets in zijn achtertuin. En al die achtertuinen samen zijn veel groter dan de gemeente De Wolden is, dus daarom dienen wij mede namens de VVD dus de motie in om de RES te zien als een inspanningsverplichting. Dat betekent niet vrijblijvendheid voor het college en reden om achterover te leunen, voor de hele erge duidelijkheid. Achter de schermen werken diverse partijen in De Wolden aan geweldige innovatieve projecten en voorstellen. Nou, de één is spannender dan de ander moet ik zeggen, maar toch. Een innovatief project is natuurlijk het halen van die warmte uit de Hoogeveense Vaart. Daarmee krijgt onze gemeente mogelijk een warmtenet, maar dwang bij bestaande woningen is daarbij uit den boze.

Daarom dienen wij mede dat amendement in, daar staat het prima in verwoord, de heer Smit heeft het al verteld, voor het verwijderen van de aanbeveling, van de juridische afdwingbaarheid, warmtesystemen, nou ja, uit de RES, dat hele verhaal. Je moet beginnen met de wortel, niet met de stok, anders gaan de hakken direct in het zand. Naast de genoemde argumenten is het ook juridisch onhoudbaar. Immers, er wordt hier ingegrepen op het recht van eigendom en dat is een grondrecht en wat staat daar tegenover? Nou, de rechtvaardiging vanuit de RES is het systeem moet betaalbaar zijn, anders kan het er niet komen. Ja, dat houdt bij geen enkele rechter stand. Toch wordt de afdwingbaarheid op dit moment al in de nieuwe Warmtewet verwerkt, dus we zijn er nog niet vanaf. Er zijn al twee plekken in De Wolden waar de roep is om een windmolen met een grotere ashoogte dan vijftien meter. Toch is het nog geen beleid en voor het huidige beleid uit het landschappelijk ontwikkelingskader maakt duidelijk dat dat niet kan. Het LOK heeft cowboytoestanden voorkomen, dat kunnen we wel stellen. Mooi, maar nu betekenen dus wel dat we ieder project dat dus de andere, grotere windmolen wil, apart moeten goedkeuren als raad.

De gemeente Staphorst heeft wel beleid klaar gehad, in 2017 al, maar zelfs dat blijkt nog te lastig om in 2019 windmolens, oké, grote jongens, op de juiste plek te krijgen en dat is pas nog niet eens lang geleden, eind mei, is door de Raad van State dat allemaal gladgestreken na wat gedoe heen en weer. Het kost dus jaren. Planning is dus van ontzettend groot belang om geen energie verloren te laten gaan bij lokale initiatieven. Door de opzet trouwens van ons elektriciteitsnetwerk waar dus de lokale netwerkleveranciers ons niet gaan aansluiten aan de grote netwerken, maar een soort kleine cirkeltjes gaan maken, dat ga ik verder niet uitleggen. Zullen er überhaupt geen grote projecten mogelijk zijn. Dus dat is al een soort ja achterdeur die goed dicht zit, maar toch. We moeten dan des te beter nog plannen van wat er wel komt. We hebben een beperkte infrastructuur in onze gemeente, blijkt dus. Nou, goede planning, wanneer komt dus het college met een aanpassing van het beleid in het LOK om dit in goede banen te leiden? Met grote projecten komen automatisch ook op lokaal eigenaarschap terecht. Onze fractie wil geen subsidierovers in de gemeente, dat mag duidelijk zijn. Toch kan zijn dat kapitaal van buiten de gemeente nodig is en, want het is lokaal, denk maar aan RENDO, die natuurlijk met een aantal projecten bezig is en die is aangesteld om ons van groen gas te voorzien.

Ja, is die

lokaal? Nou, ze hebben hun netwerk hier lokaal, maar ze hebben hun zetel natuurlijk in Meppel, dus dat moet wel even goed meegenomen worden. Onze fractie dient daarom mede met de motie van Gemeentebelangen in om tot minimaal zeven procent eigenaarschap te komen, dat zal Gemeentebelangen zo meteen verder uitleggen. Ziet het college voor zichzelf nog een rol weggelegd om lokale initiatieven in dit lokaal eigenaarschap financieel te ondersteunen? Want het heeft wel gevolgen natuurlijk, als je gaat zeggen nee we gaan het niet doen. Ja, dan moet er wel op een andere manier wat gaan veranderen. Dan komen we meteen bij het lokale initiatief van Reestdal Energie uit om snel over te stappen op louter groene energie, recent gelanceerd. Een ambitieus plan, een plan waar allerlei andere lokale initiatieven ook aan mee gaan doen. RENDO zit erin via N-Tra, daar hebben we het al over gehad en Samen Energie Neutraal die begeleid dat met natuurlijk de mensen uit Ruinerwold die daaraan ten grondslag liggen. De provincie ondersteunt met subsidie. Nou, veel zaken die komen hier bij elkaar die ook voor de RES gelden: haalbaar, betaalbaar, draagvlak realiseerbaar, participatie, de heer Smit heeft al genoemd, maar wat mist in dit verhaal? De gemeente.

Waar staat de gemeente in dit verhaal? Het initiatief van Reestdal Energie is natuurlijk ook nadrukkelijk bezig met energiebesparing, is in de ogen van onze fractie en meerdere fracties nog veel te weinig wordt ingezet. Gaat het college hier nog concretere stappen inzetten dan alleen de voordelige leningen die we nu hebben? Er is te weinig actie op dit front. Nou, dit vond onze fractie algemeen van de RES. Het college laat nu te veel dingen gebeuren en oogt afwachtend en passief. Dat is niet wat al meerdere keren namelijk is afgesproken, denk maar aan de versnellingsagenda bij het actieplan klimaat en energie uit 15 december 2016, wat herhaaldelijk erna opnieuw is het bevestigd. We gingen voor de energieke samenleving, aangevuld met de versnellingsagenda. De rol daarin van de gemeente: facilitator. Oké, helder. Regisseur. Ja, oké. Aanjager. Hmm. De voorzitter: Kunt u tot een afronding komen, meneer De Wit? De heer De Wit: Juist. Nou, uitvoerder, dan wordt het al moeilijk. Deelnemer. Dank u, voorzitter. Dat was hem. De voorzitter: Heel mooi, dank u wel. Ik ga naar de overkant, meneer Groot.

De heer Groot: Nou, ik heb even een vraag aan, ten eerste wil ik even aangeven dat, misschien is het u ontgaan meneer De Wit, in alle stukken die binnen zijn gestroomd de laatste dagen, maar de ChristenUnie gaat een raadsbrede motie indienen ten aanzien van de RES 1.0, ten aanzien van het lokaal eigenaarschap. Dat gaat Gemeentebelangen niet doen. De heer De Wit: Die heb ik even gemist, dus ik heb de hele dag overleg gehad, ik was even niet achter de mail, dus vandaar. De voorzitter: Maar dat maakt helemaal niets uit. De heer Groot: Ik heb nog even een vraag aan … De voorzitter: Gaat u gelijk verder, meneer Groot … De heer Groot: Ik zou graag nog even een vraag stellen aan de heer De Wit, want ik hoor een vloeiend, zoals we gewend zijn, en heel betoog geven, maar ik hoor hem de woorden noemen weinig concreet, weinig vaart, weinig actie, geen dwang vooral. Wat vindt u ervan eigenlijk dat de inwoners nog aan bod moeten komen? Want ik heb het idee dat u als CDA zegt van nee, die moet je even passeren. Wij vinden er moet actie komen en de inwoners moeten aan de bak. Dus gemeente, gaan jullie maar zeggen hoe het moet. Of heb ik dat verkeerd begrepen? Kunt u dat eens wat toelichten. De voorzitter: De heer De Wit.

De heer De Wit: U heeft heel vaak mij lokale initiatieven horen noemen. Ik heb heel vaak over de burgers gehad. Ik heb realistisch gehad, participatie. Ik heb zo’n rijtje opgenoemd. Ik heb inderdaad wat zitten snoeien, anders had u nog veel meer inwoners, burgers, gehoord en aan het begin had ik het ook al dat de burgers betrokken moeten worden, anders krijg je allemaal niet-in-mijn-achtertuinen. Oké, die heb ik allemaal fors in zitten snoeien, maar ik heb het over niets anders gehad. Dus u vindt mij helemaal aan mijn kant, de inwoners moeten hier aanzetten, het moet van onderaf komen, maar dat gaat niet vanzelf. Ik kan u uit de praktijk vertellen … De heer Groot: Nee, dat hoeft niet. De heer De Wit: Oké. Dus het is ‘…’ … De heer Groot: Dank u, dank u, maar … De voorzitter: Meneer Groot is al overtuigd. De heer Groot: Nou, overtuigd niet, want u zegt van de inwoners moeten betrokken worden, maar toch vindt u dat alles te snel gaat en dat de gemeente alles moet gaan oplossen. U heeft zelf als CDA allerlei plannen, roept u naar voren. Dus ik zou zeggen laat nu eerst de inwoners aan zet en volgens mij is de gedachte die het college heeft daarachter van de inwoners komen nu aan zet en dan worden de plannen concreter in de RES, maar laat dat eerst zijn beloop hebben. De heer De Wit: Dit is toch … De voorzitter: Meneer De Wit nog eenmaal.

De heer De Wit: Dit is toch echt een hele verkeerde weergave van wat ik hier nu net de hele tijd heb genoemd. Ik wil het nog wel een keer doen, maar dit heb ik echt niet gezegd. Het is echt, denk eens na, we hebben sinds 1 april een nieuwe regeling van de postcoderoos en allerlei andere om daken, die loopt als een trein. Binnen twee maanden is die overschreven. Wat nu? Juist de zon op het dak krijg je daarmee voor elkaar en dat kan niet meer, dus het geeft aan er is echt hulp nodig, er zijn enorme begindrempels om met alle initiatieven te beginnen. Op het moment dat je er mee bezig gaat willen heel veel mensen aanhaken. In Ruinerwold kan ik zo drie initiatieven noemen die gewoon niet lopen nu en dat ligt niet aan de inwoners. Dus ik kan heel veel voorbeelden noemen, want u weet het zit een beetje in m’n netwerkje, maar de gemeente, hebben we afgesproken als raad, die moet meer doen dan alleen faciliteren. We hebben echt gezegd ook uitvoerende deelnemer en dat hebben we gewoon raadsbreed besloten. Dus die rol hou ik eraan. De voorzitter: Oké, we sluiten dit af. Meneer Groot, gaat u verder met uw eigen bijdrage. De heer Groot: Ja, dank u wel, voorzitter. Nou ja, je hebt dus ambities en je hebt ambities. Ambities ten aanzien van de gezamenlijke Drentse energiestrategie, de RES, want anders weten de mensen niet waar het over gaat misschien en je hebt de ambities van De Wolden.

Nou, om met deze laatste te beginnen, geen rare fratsen en geen onmogelijke doelen. Gewoon met beide benen op de grond. De opdracht vanuit het Rijk en als onderdeel ervan, hier het bod vanuit Drenthe om te realiseren wordt niet alleen lastig, maar zal net als bij andere gemeenten al genoeg reuring geven. Voorzitter, als Gemeentebelangen kunnen we niet genoeg benadrukken, het vaststellen van deze Regionale Energiestrategie is niet meer dan een formaliteit. Het is niet anders, meneer De Wit, dit document is zoals ze dat noemen strategisch verkennend en dat geeft aan dat het op hoofdlijnen beschreven is wat handig is om te doen en het heeft geen, dus let wel, geen juridische status. De uitvoering, het hoe, ligt op lokaal niveau. Wat de ambities in de RES betreft gaan we niet over de ambities van andere gemeenten of over de hoogte van hun bod als aandeel binnen het regionale bod. Wat Gemeentebelangen betreft en dat hebben we al bij de kadernota genoemd, vinden we het gestelde doel

van De Wolden realistisch. Zelf opwekken wat je als gemeente verbruikt en niet jouw energievraag afwentelen op andere gemeenten, maar laten we ook meteen duidelijk zijn. Voor dit doel is op dit moment alleen zon op dak niet genoeg. Wel is het aandeel van zon op dak in de ambitie verhoogd, naar aanleiding van de signalen door inwoners, bij de ‘…’, als onderzoek naar de toekomstvisie. En college, neem de tijd. 2040 is niet meer dan een streefdatum. 2050 is ook vroeg genoeg, zeker met alle nieuwe ontwikkelingen die zich nog voordoen. En waar kunnen we als raad, als fractie van Gemeentebelangen, nog meer gelijk duidelijk over zijn? Straks wordt daar een raadsbreed ingediende motie over lokaal eigenaarschap ingediend door de ChristenUnie over grootschalige energieopwek door zonnevelden en windmolens. Wat Gemeentebelangen betreft zou honderd procent lokaal eigenaarschap passend zijn voor De Wolden, maar of het nu zeventig of honderd procent wordt, zoals voorgesteld straks zal worden in de motie, het gaat hier om de inwoners, de initiatiefnemers. Plus aanwonenden een kans te bieden een gebied van onderaf zelf te ontwikkelen en niet de grote energiecowboys en dat had meneer De Wit ook genoemd, laten bepalen op welke manier er grootschalig energie opgewekt wordt, daar waar het voor hen het beste uitkomt. De moties.

Net als de VVD en andere fracties vindt Gemeentebelangen het een slecht signaal richting onze inwoners om gelijk maar te gaan zwaaien met juridische dwangmaatregelen bij eventuele aanleg van een warmtesysteem. En ik zeg eventueel, want ook dat zal vanuit de inwoners aangegeven moeten worden of zij daarvoor zijn. Zeker omdat er dus nog niet met hen over gesproken is en vandaar ook de reden om dit amendement mede in te dienen. En om de spanning bij meneer Smit misschien niet al te hoog op te laten lopen, gelijk maar even over de motie inspanningsverplichting. In eerste instantie is onze gedachte, maar corrigeer me maar als ik het verkeerd zie, is dat nu niet juist wat wij doen in deze RES? Maakt dat daarmee ook deze motie niet gewoon overbodig? Graag zouden we dan nog wat verdieping van u willen horen of eventueel een reactie van de wethouder, mocht die daar een antwoord hebben, want volgens mij is dat wat we hiermee doen en wat we hiermee besluiten. Naast energie is ook nog de bedoeling dat aardgas vervangen gaat worden door andere alternatieve energiebronnen. Van het aardgas af dus. En als Gemeentebelangen De Wolden prijzen wij ons gelukkig en willen we dan ook de wethouder een compliment geven voor de inzet om samen met RENDO en de agrariërs wel van het aardgas, maar niet van het gas af te gaan. Met groen gas, biogas of waterstof.

Dat is nog eens duurzaam, want het netwerk dat ligt er tenslotte al. Mooi dat een aanvulling op de aanzet van groen gas er volop wordt ingezet op isoleren. Ik begreep dat er enige twijfels over waren. Voorzitter, voor De Wolden is en blijft de RES 1.0 niet meer dan een ambitie. Het eigenlijke werk moet hier in de gemeente De Wolden nog beginnen, samen met onze inwoners in combinatie met onze toekomstvisie en samen met de inwoners kijken wat en waar mogelijk is. En voor Gemeentebelangen staat de zorgvuldigheid hierbij voorop. Samen kom je tenslotte verder. Samen op weg naar de Regionale Energiestrategie 2.0. Ik dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, meneer Groot. Het woord is aan meneer Haar. De heer Haar: Dank u wel, voorzitter. Ik zou het kort kunnen houden door te stellen dat ik kan instemmen met de RES 1.0 regio Drenthe en met punt 2, de RES 1.0 regio Drenthe ter vaststelling aan te bieden aan de raad, maar er is veel over gezegd en D66 wil daar ook nog wel het nodige over zeggen. Voorzitter, het heeft denk ik te maken met urgentie, hoe je naar deze problematiek kijkt. En het zal duidelijk zijn dat er in deze raad verschillend gekeken wordt, verschillend ingeschat wordt wat de urgentie is met betrekking tot de klimaatproblematiek.

Ik hoor nog de VVD bij de algemene beschouwingen zeggen dat mogelijkerwijs opwekking van kernenergie een oplossing zou kunnen zijn, daarbij geen rekening houdend dat de bouw van een kerncentrale minimaal twintig jaar en ogenschijnlijk dertig jaar zal vergen en dus helemaal niet op de termijn waarvoor de RES bedoeld is kan bijdragen aan de RES. Voorzitter, ik hoor steeds het woord draagvlak en dat lijkt in de hedendaagse politiek bijna een magisch woord. Ik zat me af te vragen van wanneer op basis van het draagvlak een aantal jaren, tientallen jaren, de autogordel zou ingevoerd moeten worden, of die ooit ingevoerd zou zijn wanneer dat op basis van draagvlak zou moeten gebeuren en of we achteraf zouden willen zeggen het was beter geweest dat de autogordel niet ingevoerd was. Dat vind ik het grote probleem met het draagvlak, het suggereert dat de bevolking aan zet is en bepaalt wat de snelheid is van waarin een

aantal zaken uitgevoerd zouden moeten worden en de heer De Wit die beroept zich daarbij dan op het recht van eigendom. Alsof het recht van leven niet boven het recht van eigendom gaat en wanneer wij het over de klimaatdoelstelling hebben, dan hebben wij het over in ultimo over het recht op leven. Of dat leven inderdaad op termijn mogelijk zal blijken. De Regionale Energiestrategie die moet daaraan bijdragen op die manier en die moet daar ook aan bijdragen op een solidaire wijze. Wij wonen in de gelukkige omstandigheid in deze gemeente dat we hier ruimte en relatieve schoonheid hebben, wat de lucht betreft, reinheid wat lucht betreft. Luchtkwaliteit. Maar er wonen ook mensen in een andere omgeving. Wanneer je in de buurt van Tata Steel woont dan denk je over de urgentie iets anders dan wanneer je in de gemeente De Wolden woont en met z’n allen zullen we een oplossing moeten vinden voor de problematiek zoals die geschetst wordt in de klimaatagenda en D66 is niet een partij die sterk voor dwang is. D66 hecht zeer aan vrijheid, maar wel vrijheid in relatie tot solidariteit. Het gezamenlijk belang moet duidelijk daarbij in oog worden genomen. Dus ik hik daar ook een beetje aan tegen de motie die er ligt, over de juridische afdwingbaarheid van warmtesystemen. Ik vind juridische afdwingbaarheid niet per definitie verkeerd.