Onderzoek Openluchtbaden De Wolden 18-11-24 def

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie

projectnummer 0494787.100 definitief 18 november 2024

www.anteagroup.nl

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 definitief 18 november 2024

Opdrachtgever Gemeente De Wolden Raadhuisstraat 2 7921 GD ZUIDWOLDE

datum 18 november 2024

beschrijving Definitief

vrijgave

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

4

1.1 1.2 1.3

Aanleiding Doel van het onderzoek Werkstappen

4 4 4

2.

Beschrijving baden

6

2.1 2.2 2.3

Zwembad Ruinen Zwembad De Waterlelie Zuidwolde Zwembad De Slenken De Wijk

6 8 9

3.

Technische staat

11

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Inleiding Zwembad Ruinen Zwembad De Waterlelie Zuidwolde Zwembad De Slenken De Wijk Stand van verduurzaming

11 11 11 12 13

4.

Analyse gebruik per zwembad

14

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

Verzorgingsgebieden Bezoekersaantallen van de 3 baden Zwembad Ruinen Zwembad De Waterlelie, Zuidwolde Zwembad De Slenken, De Wijk

14 15 16 16 17

5.

Analyse exploitatie per zwembad

18

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

Inleiding Zwembad Ruinen, Ruinen Zwembad De Waterlelie, Zuidwolde Zwembad De Slenken, De Wijk Vergelijking 3 baden

18 18 20 22 24

6.

Voorstellen voor verbetering exploitatie

27

6.1 6.2 6.3

Inleiding Besparingsmogelijkheden kosten Verhoging inkomsten

27 27 28

7.

Conclusies en aanbevelingen

31

7.1 7.2 7.3 7.4

Conclusies Jaarlijkse subsidie van de gemeente Begroting van de baden 2025 Aanbevelingen

31 32 33 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

1.

Inleiding

1.1

Aanleiding In opdracht van de gemeente De Wolden is een onderzoek verricht naar de financiële situatie van de openluchtbaden in de gemeente De Wolden. Het gaat om de volgende zwembaden: • Zwembad De Slenken, De Wijk • Zwembad De Waterlelie, Zuidwolde • Zwembad Ruinen, Ruinen De drie openluchtbaden zijn geprivatiseerd en worden geëxploiteerd door stichtingen. De stichtingen ontvangen sinds de privatisering een vaste subsidie van de gemeente, maar de jaarrekeningen vertonen de afgelopen jaren negatieve resultaten. Dit als gevolg van stijgingen in kosten van met name energie, personeel en onderhoud. De Waterlelie in Zuidwolde en Zwembad Ruinen beschikken nog over voldoende eigen reserves en voorzieningen voor onderhoud, maar deze zijn voor de komende jaren niet toereikend om aan de jaarlijkse tekorten te dekken. De stichtingsbesturen hebben de gemeente aangegeven dat zij zich ernstig zorgen maken over het voortbestaan. De gemeenteraad van De Wolden wil een onafhankelijk onderzoek naar de financiële situatie van de drie zwembaden en aanbevelingen om de continuïteit van de baden te kunnen garanderen en welke gemeentelijke bijdrage hiervoor nodig is.

1.2

Doel van het onderzoek Het doel van dit onderzoek is om een inzicht te krijgen in de huidige en toekomstige financiële situatie en operationele kosten van drie geprivatiseerde openluchtzwembaden in de gemeente De Wolden. Het onderzoek moet leiden tot aanbevelingen voor een duurzaam financieel beleid en optimalisatie van de exploitatie van deze zwembaden voor de komende 5 tot 10 jaar. Tevens dienen praktische aanbevelingen te worden gedaan voor de subsidieherziening en voorstellen voor verduurzaming van de baden.

1.3

Werkstappen De volgende werkzaamheden hebben plaatsgevonden: Werkstap 1: Analyse van de huidige situatie (nulmeting) 1) Onderhoudsstatus; op basis van een technische opname van de 3 baden vindt een analyse plaats van: a) De huidige staat. b) Een Inventarisatie van het technisch onderhoud van gebouwen en installaties. c) Recente onderhoudsactiviteiten en geplande MJOP-werkzaamheden, inclusief beoordeling of er voldoende actuele onderhouds- en investeringsplannen aanwezig zijn. 2) Gebruik en financiën; op basis van de financiële jaarverslagen van vindt een analyse plaats van: a) Huidig gebruik; soorten gebruikersgroepen (recreatiezwemmen, schoolzwemmen, doelgroep zwemmen etc.), verzorgingsgebied en animocijfers. b) Inkomsten en uitgaven. c) Tarieven. d) Huidige personeelsbezetting en kosten. e) Subsidies en andere financiële steun. f) Huidige financiële tekorten en overschotten. g) Hoogte van benodigde reserves en voorzieningen.

blad 4 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

3) Energie/Verduurzaming: a) Huidige energieverbruik en -kosten. b) Gebruikte energiebronnen. Werkstap 2 Toekomstige financiële behoeften en operationele kosten 1. Bepaling van noodzakelijke investeringen voor behoud en verbetering van de faciliteiten. 2. MJOP: Een onderhoudsplan op hoofdlijnen voor de komende 10 jaar. 3. Mogelijkheden voor verduurzaming van de zwembaden op basis van kengetallen; globale investeringen en energiebesparing. 4. Voorstellen ter verbetering van de exploitatie (tarieven, activiteiten). Uitwisselen van de activiteiten die er door de baden worden georganiseerd of andere voorstellen voor verbetering van de exploitatie. 5. Prognoses: a) Verwachte ontwikkeling van inkomsten en uitgaven, inclusief benodigde onderhoudsreserves. b) Toekomstige subsidies en financiële steun.

blad 5 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

2.

Beschrijving baden

2.1

Zwembad Ruinen Het openluchtbad is gelegen aan de Oude Benderseweg 9 in Ruinen. Het bad is van bouwjaar 1967 en heeft een oppervlakte van 490 m2 BVO aan gebouwen. Het zwembad heeft de volgende zwemvoorzieningen: • Het wedstrijdbassin, afmetingen 25 x 15m¹, met een waterdiepte van 1,4 – 2,0m¹. o Het bassin is voorzien van een lamellen afdekdeken. • Een plonsbassin, afmeting 9 x 9m¹, met een waterdiepte van 1,0m¹, gekoppeld aan het wedstrijdbassin. o Het bassin is voorzien van een familie waterglijbaan. • Een ondiep/middeldiep bassin, afmetingen 25 x 12m¹, met een waterdiepte van 0,25 – 0,75m¹. o Het bassin heeft 2 stuks waterglijbanen voor de peuters en enkele waterpeelelementen. o Het bassin is voorzien van een lamellen afdekdeken. • Een welnessbassin, afmetingen 25 x 12m¹, met een waterdiepte van 1,4m¹. o Het bassin heeft nekdouches, luchtbellengordijn en massagejets. o Het bassin is voorzien van een lamellen afdekdeken. Naast de zwemvoorzieningen is er nog een fonteinplein, waarbij het water wisselend vanuit de vloer als een fontein omhoog komt. De totale wateroppervlakte van het zwembad bedraagt 1.056 m2. Organisatie Het zwembad wordt geëxploiteerd door de Stichting Zwembad Ruinen. Dit zwembad is in 2014 als eerste van de 3 baden in de gemeente De Wolden geprivatiseerd.

Inzet vrijwilligers In totaal zijn er ongeveer 120 vrijwilligers (inclusief het bestuur) actief bij het zwembad. Daarnaast zijn er een aantal betaalde krachten, te weten alle lifeguards, alle zweminstructeurs en de bezetting van de kiosk/entree in de weekenden. Het bestuur van de stichting geeft aan dat ten tijde van oprichting van de stichting was het zwembad in een matige tot slechte staat van onderhoud. Met vrijwilligers, aannemers uit de bouw, schilders, installatiebedrijven en andere bedrijven heeft men geheel belangeloos het zwembad opgeknapt. Alle bedrijven deden mee en mede daardoor is er een hechtere ondernemersgroep in het dorp Ruinen ontstaan. Daarnaast heeft dit ook geresulteerd in een grote en hechte vrijwilligersgroep die nog steeds actief is. Er is sprake van een natuurlijk verloop (leeftijd) onder de vrijwilligers, maar jaarlijks komen er nieuwe ‘pensionado’s’ bij. Het aantal vrijwilligers blijft hiermee over het geheel genomen constant. De basis is goed en lijkt hiermee toekomstbestendig. De vrijwilligers zijn onderverdeeld in een aantal verschillende groepen met ieder hun eigen taken. De reguliere exploitatie en het (klein) onderhoud wordt volledig uitgevoerd door vrijwilligers. Voor de grotere onderhoudsklussen en nieuw-/verbouw projecten worden aannemers ingehuurd en daarbij zoveel mogelijk ondersteund door vrijwilligers om de kosten te kunnen drukken.

Een mooi voorbeeld hiervan is de besparing van ongeveer € 30.000 bij het vervangen van de bodem van het diepe bad, waarbij louter vrijwilligers zich hebben ingezet de oude tegelvloer te verwijderen. Ieder seizoen wordt afgesloten met een gezellige vrijwilligersavond om de vrijwilligers te informeren en te bedanken voor hun inzet.

blad 6 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

Entree/kiosk Aantal: 60 Werkzaamheden: kassa entree/kiosk Ingevuld met vrijwilligers zonder vergoeding op werkdagen en betaalde krachten (studenten in tijdelijke loondienst; salarisadministratie door DJ&L) in het weekend. Machinisten Aantal: 5 Werkzaamheden: alle werkzaamheden in de machinekamers. Kennis van duurzaamheid, volop bezig met optimale inregeling van verwarmingsinstallaties van beide systemen. Geheel vrijwillig, zonder vergoeding Alleen bij groot onderhoud aan de techniek worden technische bedrijven ingehuurd. Spoelgroep Aantal: 5 Werkzaamheden: spoelen van het badwater bij iedere 1500 bezoekers. Op drukke dagen een dagelijkse bezigheid, buiten het hoogseizoen met lagere interval. Geheel vrijwillig, zonder vergoeding. Klusjesmannen Aantal: 25 Werkzaamheden: regulier onderhoud tijdens en buiten seizoen (tuin, perrons schoonmaken, baden schoonmaken, onderhoud van defecten, etc.). Daarnaast betrokken bij groter onderhoud en nieuw-/verbouw buiten het seizoen. Geheel vrijwillig, zonder vergoeding. Schoonmaak Aantal: 10 Werkzaamheden: reguliere schoonmaak van douches, wc’s, kleedruimtes, kiosk. Geheel vrijwillig, zonder vergoeding. Lifeguards en zweminstructeurs Aantal: 9 Werkzaamheden: dagelijks toezicht op het terrein en het welzijn van de gasten, begeleiden van activiteiten en het geven van zwemlessen (3 personen).

Volledig betaalde krachten middels een tijdelijk contract met hun werkgever STK Drenthe, waarvan 4 met een nul-uren-contract. Werkgroep Aantal: 10 Werkzaamheden: Coördineren van de verschillende klusgroepen, de dagelijkse exploitatie (bezetting kiosk, afhandeling financiën, onderhoud ICT) en jaarlijkse voorbereiding voor het seizoen (planning, commercie en communicatie). Geheel vrijwillig, zonder vergoeding Financiële afdeling Aantal: 3 (kiosk, administratie, penningmeester) Werkzaamheden: begrotingen opstellen, maandelijkse boekhouding, maandelijkse rapportage aan het bestuur, opmaken omzet via de kiosk, verzorgen communicatie met de DJ&L en STK ten aanzien van de lonen voor de kioskmedewerkers, de lifeguards en de zweminstructeurs, het verzorgen aangiften BTW, het opstellen van de jaarrekening en het laten beoordelen van de jaarrekening door DJ&L. Er bestaat een strikte functiescheiding tussen beslissen (bestuur), betalen (penningmeester), ontvangen (kiosk), registreren (administratie) en beoordelen (DJ&L). Geheel vrijwillig, zonder vergoeding.

blad 7 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

Bestuur Aantal: 3 (voorzitter, secretaris en penningmeester) Werkzaamheden: aansturen werkgroep, communicatie met stakeholders als subsidiegevers, giftgevers, gemeente en provincie, het vormen van korte en lange termijn visies. Geheel vrijwillig, zonder vergoeding .

2.2

Zwembad De Waterlelie Zuidwolde Het zwembad De Waterlelie is gelegen aan het Sportlaantje 6 in Zuidwolde. Het bad is van bouwjaar 1964. Het zwembad heeft de volgende zwemvoorzieningen: • Een diep bassin, afmetingen 50 x 17,5m¹, met een waterdiepte van 1,1 – 2,0m¹ met een springkuil waterdiepte 3,5m¹. o Het bassin heeft een 1m¹ en een 3m¹ springstelling. o Het bassin heeft een open tube waterglijbaan en een familieglijbaan. o Het bassin is voorzien van een lamellen afdekdeken. • Een ondiep/middeldiep bassin, afmetingen 17 x 17,5m¹, met een waterdiepte van 0,35 – 0,90m¹. o Het bassin is voorzien van een lamellen afdekdeken. • Een peuterbassin met een wateroppervlak van circa 50m², met een waterdiepte van 0,10m¹ en 0,3m¹. o Het bassin heeft een 2 waterspuitelementen en een kinderglijbaan. De totale wateroppervlakte van het zwembad bedraagt 1.223 m2 en is hiermee het grootste openluchtbad van gemeente De Wolden. Organisatie Het zwembad wordt geëxploiteerd door de Stichting Zwembad de Waterlelie Zuidwolde. Deze stichting is opgericht op 7-2-2017 ten behoeve van de privatisering van het gemeentelijke bad en heeft ten doel: de instandhouding van-, het beheer over- en de exploitatie van het zwembad. Personele bezetting (seizoen 2023) Er zijn 3 groepen te onderscheiden: - Betaalde krachten ingehuurd via het uitzendbureau. Totaal: 13 personen.

- Personeel dat werkt op basis van een vrijwilligersvergoeding van € 5,00 per uur tot een maximum van € 1.900 per jaar. Totaal: 9 personen. - Personeel dat een factuur indient op basis op gemaakte uren als ZZP’er. Totaal 2 personen. - Vrijwilligers. Totaal 20 personen. Kassamedewerkers Aantal: 4 Werkzaamheden: kassa, schoonmaak, legionellacontrole, organisatie kiosk, toezicht aan bad en onderhoud plantenbakken. Betaling via uitzendbureau. Zweminstructeurs Aantal: 3 Werkzaamheden: zwemles geven, toezicht houden, zwemwatermetingen verrichten. Betaling: 2 personen via uitzendbureau en 1 persoon volgens vrijwilligersvergoeding. Toezichthouders Aantal: 18 Werkzaamheden: toezichthouden, schoonmaak, zwemwatermetingen. Betaling: 8 personen via uitzendbureau, 7 personen volgens de vrijwilligersvergoeding en 3 personen uitsluitend vrijwilliger.

blad 8 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

Organisatie: op het rooster staan iedere keer 2 toezichthouders. Zij krijgen betaald of via het uitzendbureau of via de vrijwilligersvergoeding. Bij grote drukte worden extra toezichthouders opgeroepen. Zij staan als extra ogen aan het bad en doen dit dan op vrijwillige basis. Kioskmedewerkers Aantal: 16 Werkzaamheden: verkoop van ijs, snoep, drinken, tosti’s etc. Geheel vrijwillig. Medewerkers techniek Aantal: 4 Werkzaamheden: alle werkzaamheden in de machinekamer, functioneren van alle elektrische installaties, onderhoud waterglijbanen en speeltoestellen, zorg dragen voor goede waterkwaliteit. Betaling: 2 personen deels uitbetaling als ZZP’er (uren in de wintermaanden onder werktijd), deels vrijwillig; 2 personen uitsluitend op vrijwillige basis. Tuinonderhoud Groot onderhoud aan begin van seizoen en grasmaaien in de zomer gebeurt door een hovenier die op contractbasis ingehuurd wordt. Gedurende de zomer en in de wintermaanden worden kleine werkzaamheden door een vrijwilliger gedaan volgens een vrijwilligersvergoeding. Digitale werkzaamheden Aantal: 2 Werkzaamheden: onderhouden website, organisatie abonnementenverkoop, digitale registratie bij de kassa. Geheel vrijwillig. Bestuur Aantal: 7 Werkzaamheden: de organisatie van alle hierboven genoemde werkzaamheden. Geheel vrijwillig.

Opstart aan het begin van het seizoen Voordat het zwemseizoen begint, worden er een tweetal schoonmaakochtenden gehouden. Hier doen in totaal zo’n 40 vrijwilligers aan mee. Veel personen die gedurende de zomer ook meehelpen maar daaronder ook abonnementhouders die eenmalig hun steentje bijdragen.

2.3

Zwembad De Slenken De Wijk Het zwembad De Slenken is gelegen aan de Hendrik Tillemaweg 63A in De Wijk. Het bad is van bouwjaar 1975 en heeft een oppervlakte van 644 m2 BVO aan gebouwen. Het zwembad heeft de volgende zwemvoorzieningen: • Wedstrijdbassin, afmetingen 25 x 15m¹, met een waterdiepte van 1,5 – 3,8m¹. o Het bassin heeft een 1m¹ en een 3m¹ springstelling. o Het bassin is voorzien van een kunststof afdekdeken. • Ondiep/middeldiep bassin, afmetingen 35 x 15m¹, met een waterdiepte van 0,4 – 1,4m¹. o Het bassin is voorzien van een kleine waterglijbaan. o Het bassin is voorzien van een familie waterglijbaan. o Het bassin is voorzien van een kunststof afdekdeken. • Peuterbassin, wateroppervlak 80 m², met een waterdiepte van 0,3m¹. o Het bassin is voorzien van 1 water speel element. De totale wateroppervlakte van het zwembad bedraagt 980 m2.

blad 9 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

Organisatie Het zwembad wordt geëxploiteerd door de Stichting De Slenken. Deze stichting is opgericht op 14-1-2017 ten behoeve van de privatisering van het gemeentelijke bad. De opstallen, waaronder het zwembad, de kleedkamers, uitkijktoren, technische ruimtes en diverse speeltoestellen, zijn eigendom van de stichting. De ondergrond is in eigendom van de gemeente. De opstallen zijn in 2017 om niet van de gemeente overgedragen naar de stichting. Het contract loopt tot 2033. Daarna zal alles weer worden overgedragen om niet aan de gemeente. Inzet vrijwilligers In totaal zijn er 80 vrijwilligers (inclusief het bestuur) actief bij het zwembad. Daar komt een groep van 20 mensen bij die in geval van nood beschikbaar zijn. De grootste groep vrijwilligers wordt ingezet bij de kassa en de kiosk. De oudste zal tussen 75-80 zijn. Er is ieder jaar aan het begin van het seizoen een verloop van 5 á 10 mensen, maar dat wordt in de loop van het seizoen weer aangevuld. Dit via een oproep in de plaatselijke krant en via FaceBook. Eén persoon doet de coördinatie. Die is verantwoordelijk voor de bezetting van de kassa-kiosk en voor de uitvoering van de opstartwerkzaamheden. Bij afwezigheid zijn er twee vrijwilligers die deze taken kunnen overnemen. Dat zijn vrijwilligers die ook werkzaam zijn in de kiosk.

Een deel van de mensen doet verschillende soorten werkzaamheden en vallen dus in meerdere groepen. De werkzaamheden van de vrijwilligers bestaan uit: Bestuur Het bestuur bestaat uit vrijwilligers, die verantwoordelijk zijn voor het onderhoud en de exploitatie van de accommodatie. Kassa-kiosk (70 mensen) Er zijn circa 20 vrijwilligers actief op een vast moment in de week of per twee weken. De rest roostert zichzelf in met een digitaal roostersysteem. De vaste mensen geven aan het begin van het seizoen aan op welk dagdeel ze willen werken. Als er gaten in het rooster zijn dan doet de coördinator van de vrijwilligers een oproep op de vrijwilligers appgroep. In principe lukt het dan altijd om de kassa-kiosk te bemensen. De vrijwilligers houden ook de kiosk schoon en doen de plantenbakken. Er is een dagelijks schoonmaakrooster. De vrijwilligers van de kassa-kiosk helpen ’s morgens en aan het eind van de dag met het schoonmaken van de badhokjes en de douches. Seizoensopstart Ongeveer 6 weken voor de opening wordt gestart met de schoonmaakwerkzaamheden. Er is een groep van ongeveer 30 personen die hieraan meehelpt. Een deel is ook vrijwilliger gedurende het seizoen, maar er is ook een groep die alleen dan komt helpen. We werken dan twee ochtenden in de week. Dit op basis van een zeer gedetailleerd draaiboek. De heer J.

de Leeuw is een betaalde kracht en regelt het hele technische gedeelte van de opstart. Als hij hierbij hulp nodig heeft kan hij beroep doen op een aantal vrijwilligers uit de klussengroep. Sinds kort is er ook een vrijwilliger die kan helpen met de technische werkzaamheden. Onderhoud buitenterrein Zwembad De Slenken heeft een heel grote ligweide. Hiervoor zijn 7 vrijwilligers die het onderhoud hiervan verrichten. Er zijn 2 tuinmannen voor de plantenbakken en de borders. Vooral voor de opening en in het begin van het seizoen. Klusgroep Er is een groep van ongeveer 6 mensen die klusjes doen, bijvoorbeeld verven. Er zijn 2 personen die door het seizoen heen regelmatig komen om de perrons onkruidvrij te maken. Men heeft de wens om een groep vrijwilligers te hebben die grotere klussen aan kunnen pakken.

blad 10 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

3.

Technische staat

3.1

Inleiding De technische staat van de 3 baden is door onze zwembadenspecialist op hoofdlijnen beoordeeld. Op basis van deze technische beoordeling (nulmeting) is de onderhoudsstaat bepaald, is een meerjarenonderhoudsplan opgesteld en zijn de onderhoudskosten per zwembad bepaald. Tot slot zijn de energiebesparende maatregelen beschreven. Per bad zijn de resultaten van het onderzoek naar de technische staat beschreven, welke als separate notities in de bijlage van deze rapportage zijn opgenomen. Op basis van de door ons verrichte onderzoeken kan worden geconcludeerd dat de baden zich over het geheel in een goede staat van onderhoud bevinden. Dit met de inzet van veel vrijwilligers.

3.2

Zwembad Ruinen Het bad verkeert in een goed staat van onderhoud. De komende jaren komen er wel een aantal onderdelen ter vervanging aan. De afgelopen 10 jaar zijn veel voorzieningen vernieuwd, gerenoveerd of toegevoegd. Zo is er in 2019 een compleet nieuw bassin toegevoegd, het wellnessbad, en zijn er door de jaren heen steeds nieuwe speelelementen en waterattracties toegevoegd; een grote familieglijbaan, kleine glijbanen in het ondiepe bad, een speelschip, schommels, een pannakooi, een opblaasbaar springkussen, diverse wellnessvoorzieningen, een fonteinplein, een grote hooischuur als hangplek voor de jeugd, diverse extra opslagruimte. Qua verduurzaming zijn grote stappen gezet door het toepassen van sundics, warmtepompen, zonnecollectoren en pv-panelen. Bij zonnig weer tijdens de opstart van het seizoen is er bijna geen gas meer nodig, hetgeen een grote besparing oplevert. Groot onderhoudsmaatregelen bestaan uit het vervangen van de vloeren in de oude bassins, onderhoud aan gebouwen, bijhouden van alle schilderwerk, zes grote schaduwplekken, bijbouwen overkappingen, toevoegen van opslagruimte, regulier snoeiwerk. Het bestuur geeft aan dat deze werkzaamheden voor 90% door vrijwilligers is gerealiseerd. In de technische rapportage zijn de maatregelen voor planmatig onderhoud voor de komende 10 jaar beschreven.

De totale kosten hiervoor zijn begroot op circa € 420.000 exclusief btw. De gemiddelde kosten bedragen de komende 10 jaar derhalve circa € 42.000. Daarnaast is een post van circa € 4.700 per jaar begroot voor dagelijks en correctief onderhoud en een post voor periodiek onderhoud ad € 7.300 per jaar. Om te voldoen aan de wettelijke eisen en zorgplicht dienen controles en keuringen plaats te vinden. De kosten hiervoor zijn geraamd op circa € 9.600 per jaar. De totale post onderhoud inclusief reserveringen bedraagt derhalve € 63.600 per jaar exclusief btw. Dit bedrag is prijspeil 2024 en dient derhalve jaarlijks te worden geïndexeerd. Tevens is een bedrag ad € 100.000 exclusief btw geraamd voor een eenmalige investering in de komende 10 jaar om te voldoen aan de wettelijke eisen en zorgplicht als gevolg van veranderende wetgeving.

blad 11 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

3.3

Zwembad De Waterlelie Zuidwolde De bassins, casco van de gebouwen en het terrein zijn inmiddels 59 jaar oud. Het casco van de bassins en de gebouwen verkeren in goede staat. De badmeesterspost verkeert in matige staat en enkele onderdelen in slechte staat. De installaties voor verwarming, zwemwaterbehandeling, inclusief de regeltechniek en elektrische installaties verkeren voor het grootste deel in prima staat. Alleen de cv-ketels en boiler zijn gedateerd. De afgelopen 10 jaar zijn veel voorzieningen vernieuwd, gerenoveerd of toegevoegd, zoals de coating van de bassins, de warmtepomp, de glijbaanpomp, zwemwaterpompenbufferkelder met terreinleidingwerk. Voor de volledige lijst verwijzen wij naar het rapport in de bijlage. Daarnaast heeft de stichting geïnvesteerd in verduurzamingsmaatregelen, zoals herstelmaatregelen aan de afdekking van de bassins, frequentieregelaars voor de zwemwaterpompen en de mini sundiscs, welke uit informatie van de heer Hein deze zomer 2024 uitstekend blijken te functioneren en veel elektra besparen. In de technische rapportage zijn de maatregelen voor planmatig onderhoud voor de komende 10 jaar beschreven. De totale kosten hiervoor zijn begroot op circa € 600.000 exclusief btw. De gemiddelde kosten bedragen de komende 10 jaar derhalve circa € 60.000.

Daarnaast is een post van circa € 4.800 per jaar begroot voor dagelijks en correctief onderhoud en een post voor periodiek onderhoud ad € 7.600 per jaar. Om te voldoen aan de wettelijke eisen en zorgplicht dienen controles en keuringen plaats te vinden. De kosten hiervoor zijn geraamd op circa € 8.300 per jaar. De totale post onderhoud inclusief reserveringen bedraagt derhalve € 80.700 per jaar exclusief btw en € 98.000 inclusief btw. Dit bedrag is prijspeil 2024 en dient derhalve jaarlijks te worden geïndexeerd. Tevens is een bedrag ad € 140.000 exclusief btw geraamd voor een eenmalige investering in de komende 10 jaar om te voldoen aan de wettelijke eisen en zorgplicht als gevolg van veranderende wetgeving. Daarnaast zijn er aanpassingen nodig aan de afvoerleiding van de overloopgoot en vuilwaterbuffer voor een bedrag ad € 65.000 exclusief btw.

3.4

Zwembad De Slenken De Wijk Het bad verkeert in een goed staat van onderhoud. De komende jaren komen er wel een aantal onderdelen ter vervanging aan. In 2019 zijn de groepskleedruimten, doucheruimte, boilerruimte en de entree met kassa en berging grondig gerenoveerd. Aan verduurzamingsmaatregelen is het bad voorzien van een houtgestookte CV-ketel. Daarnaast zijn er zonnecollectoren ten behoeve van de verwarming van een zonneboiler en zwemwaterpompen voorzien van frequentieregelaars aangebracht. Voor de volledige lijst verwijzen wij naar het rapport in de bijlage. In de technische rapportage zijn de maatregelen voor planmatig onderhoud voor de komende 10 jaar beschreven. De totale kosten hiervoor zijn begroot op circa € 518.000 exclusief btw. De gemiddelde kosten bedragen de komende 10 jaar derhalve circa € 52.000. Daarnaast is een post van circa € 5.000 per jaar begroot voor dagelijks en correctief onderhoud en een post voor periodiek onderhoud ad € 7.500 per jaar. Om te voldoen aan de wettelijke eisen en zorgplicht dienen keuringen plaats te vinden. De kosten hiervoor zijn geraamd op circa € 8.000 per jaar. De totale post onderhoud inclusief reserveringen bedraagt derhalve € 72.500 per jaar exclusief btw. Dit bedrag is prijspeil 2024 en dient derhalve jaarlijks te worden geïndexeerd.

Tevens is een bedrag ad € 2.600 exclusief btw geraamd voor een eenmalige investering in de komende 10 jaar om te voldoen aan de wettelijke eisen en zorgplicht als gevolg van veranderende wetgeving.

blad 12 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

3.5

Stand van verduurzaming In de onderstaande tabel zijn de energieverbruiken in het jaar 2023 weergegeven. Tabel 3.1: Energieverbruiken per bad 2023 elektra (kWh) gas (m3)

opmerkingen

Ruinen

92.875

De Waterlelie

225.000

400 geen pv panelen

De Slenken

55.323

9.800 geen pv panelen

6.351

De gegevens van het elektraverbruik van het zwembad De Slenken ontbreken. De Slenken heeft in 2023 een hoog gasverbruik. De cijfers van het gasverbruik van 2024 laten echter veel lagere verbruikscijfers zien. Zo is het gasverbruik in april, de periode dat het water wordt opgewarmd, verminderd van 8.785 m3 naar 4.293 m3. Dit zal het gevolg zijn van de inzet van de houtgestookte verwarmingsinstallatie. Het bestuur van het zwembad Ruinen heeft de ervaring dat bij de opwarming van het badwater voor aanvang van het seizoen, dat de buitentemperatuur bepaalt of de gasketels moeten bijspringen. Hun eigen energiespecialisten hebben uitgerekend dat het meeste financiële rendement wordt behaald door bij een warm voorjaar te kiezen voor verwarming met alleen warmtepompen en bij een kouder voorjaar te kiezen voor een combinatie van warmtepompen en gasketels in plaats van te kiezen voor een veel langere opwarmtermijn door alleen gebruik van warmtepompen en het aantal warmtepompen alleen hiervoor uit te breiden. Het verbruik van gas en elektra verschilt derhalve jaarlijks. In de onderstaande tabel zijn de reeds toegepaste verduurzamingsmaatregelen per bad weergegeven. Tabel 3.2: Verduurzamingsmaatregelen per bad

Warmtepomp(en) Houtgestookte cv (eigendom gemeente) PV-panelen Zonnecollectoren Zonneboiler Sundiscs Afdekdekens/lamellen bassins Frequentieregeling zwemwaterpompen Hergebruik meetwater

Ruinen

De Waterlelie

De Slenken

X

X

X X X X X X X

O O O X X X X

O X O X X O X X X

X = aanwezig 0 = mogelijk

Bij de 3 baden zijn reeds de nodige verduurzamingsmaatregelen plaatsgevonden. Het Zwembad Ruinen heeft de Sundics sinds 2014 en geeft aan dat dit bij een zonnige opstart van het seizoen minstens € 10.000 bespaart. De Waterlelie geeft aan dat de recent geplaatste Sundiscs het elektriciteitsverbruik aanzienlijk hebben verlaagd (tot en met september 2024 32.469 kWh minder verbruikt). Daarentegen is 1.000 m 3 meer gas verbruikt tot en met september 2024 (de warmtepomp draait niet bij gebruik Sundiscs, waardoor het douchewater dan met gas verwarmd wordt).

blad 13 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

4.

Analyse gebruik per zwembad

4.1

Verzorgingsgebieden De 3 baden zijn verspreid over de gemeente De Wolden gelegen. Voor het verzorgingsgebied van een openluchtbad kan een afstand van 5 tot 10 kilometer worden aangehouden, die een bezoeker bereid is om af te leggen om een bezoek aan een openluchtbad te brengen. Uit de onderstaande figuur blijkt dat het verzorgingsgebied van de baden bij een straal van 5 kilometer hoofdzakelijk het eigen dorp betreft en bij 10 kilometer grotere plaatsen als Hoogeveen, Meppel en Staphorst in het verzorgingsgebied zijn gelegen. Deze plaatsen beschikken over een overdekt zwembad. Bad Hesselingen in Meppel beschikt tevens over een 20 meter buitenbad met ligweide. De Groene ‘eugte in Staphorst beschikt over een beperkte buitenvoorziening met een peuterbad. Het buitengedeelte van het zwembad De Dolfijn in Hoogeveen is eveneens zeer beperkt met een peuterbad en een kleine buitenruimte. Ten zuidwesten van Hoogeveen ligt het strandbad Nijstad. Dit strandbad zal bij zomerse dagen ook als zwemgelegenheid dienen.

Figuur 4.1: Verzorgingsgebieden openluchtbaden gemeente De Wolden (straal 5 tot 10 kilometer) In het verzorgingsgebied van zwembad Ruinen ligt het zwembad De Kerkvlekken. Inwoners en verblijfsrecreanten uit Havelte en omgeving zullen hier gebruik van maken. EuroParcs Ruinen heeft een binnenzwembad. Op de website van Europarcs valt te lezen dat hierin ook zwemlessen worden gegeven. Het zwembad Ruinen heeft een overeenkomst met Europarcs wat betreft de verkoop van kaartjes voor het recreatiezwemmen in het openluchtbad. In Balkbrug is een uitgebreide zwemvoorziening gelegen, het Heuveltjes Bosbad, met veel waterattracties. In Dedemsvaart is een overdekt zwembad, De Kiefer. Vanuit deze plaatsen zullen naar verwachting geen bezoekers het zwembad in Zuidwolde bezoeken. Omdat de zwembaden geen eenduidig verzorgingsgebied hebben als gevolg van de ligging van Meppel en Hoogeveen met overdekte baden in de verzorgingsgebieden van De Waterlelie en De Slenken, zijn geen animocijfers van de baden berekend. Een animocijfer is en kengetal, wat het aantal bezoeken dat één inwoner binnen een verzorgingsgebied in 1 jaar aan het zwembad weergeeft. De herkomst van de bezoekers van de baden is niet bekend, maar het bestuur van De Waterlelie heeft aangegeven dat op een zomerse dag zeker veel bezoekers uit Hoogeveen afkomstig zijn. blad 14 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

Bezoekersaantallen van de 3 baden In de onderstaande tabel zijn de bezoekersaantallen van de 3 zwembaden in de periode 2017 tot en met 2023 weergegeven. Deze zijn ontvangen van de 3 stichtingen. Het bezoek aan openluchtbaden is sterk weersafhankelijk. Dit blijkt uit de relatie tussen het aantal bezoeken in een jaar en het aantal zomerse dagen (dag warmer dan 25 graden Celcius). In 2018 waren er de meeste zomerse dagen en lag het totaal aantal bezoekers in dat jaar het hoogste van de afgelopen 7 jaar. Bijzonder is dat in het jaar 2023, een jaar met relatief veel zomerse dagen (38), voor het Zwembad Ruinen en De Waterlelie de bezoekersaantallen onder het gemiddelde liggen. In 2020 ligt het zwembadbezoek bij alle 3 de baden laag als gevolg van de coronamaatregelen. Het zwembad De Waterlelie trekt gemiddeld de meeste bezoekers van de 3 openluchtbaden. De Waterlelie trekt mogelijk ook veel bezoekers uit Hoogeveen, omdat zwembad De Dolfijn slechts een beperkte buitenvoorziening heeft. De gegevens van het bezoek in 2017 ontbreken. Tabel 4.1: Bezoekersaantallen 2017-2023 openluchtbaden De Wolden Jaar Aantal zomerse dagen Zwembad Ruinen De Waterlelie De Slenken

2017

2018

2019

2020

2021

2022

23

55

26

32

20

35

38

23.437

39.978

35.783

34.851

37.992

42.492

34.431

35.566

35.686

-

69.704

52.558

27.265

44.486

55.514

40.645

48.362

52.581

31.963

37.939

30.796

18.630

25.505

21.107

25.171

27.302

28.747

55.400

147.621

119.137

80.746

107.983

119.113

100.247

37.077

39.005

Zwembad Ruinen

De Waterlelie

2023 Gemiddeld

Gemiddeld excl. 2020 (coronajaar)

De Slenken

80.000 70.000 AANTAL BEZOEKERS

4.2

60.000 50.000 40.000 30.000 20.000 10.000 0 2018

2019

2020

2021

2022

2023

JAAR

Figuur 4.2: Bezoekersaantallen 2017-2023 openluchtbaden De Wolden

blad 15 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

4.3

Zwembad Ruinen In de onderstaande tabel zijn de bezoekersaantallen van het zwembad Ruinen weergegeven. De stichting administreert per dag het aantal recreatiezwemmers en de weersomstandigheden. Uit deze gegevens valt af te leiden dat op zomerse dagen in de zomervakantie het aantal bezoekers tot meer dan 1.000 op één dag kan liggen. Gemiddeld zijn er de afgelopen 7 jaar circa 35.500 bezoekers per jaar, waarvan circa 30.000 recreatiezwemmers. Bijzonder is het wisselende aantal leszwemmers en in 2019. Wat eveneens opvalt is het grote aantal leszwemmers in het coronajaar 2020. Het bestuur van het Zwembad Ruinen geeft aan dat door goed te anticiperen op de dagelijkse maatregelen gedurende die periode en intensieve samenwerking met gemeente en veiligheidsregio, heeft het Zwembad Ruinen maatregelen kunnen treffen waardoor er toch maximaal van het bad gebruik gemaakt kon worden. Tabel 4.2: Bezoekers per gebruikersgroep 2017-2023 zwembad Ruinen Jaar

2017

2018

2019

2020

2021

2022

23

55

26

32

20

35

38

Recreatiezwemmen

17.749

32.570

33.612

25.771

34.573

35.800

27.956

29.719

30.377

Zwemles

2.928

1.944

6.000

630

1.312

1.312

2.354

1.354

Schoolzwemmen

2.760

4.264

1.845

300

720

3.812

3.710

2.487

2.852

1.200

326

2.780

2.069

1.568

1.453

1.566

1.103

39.978

35.783

34.851

37.992

42.492

34.431

35.566

35.686

Aantal zomerse dagen

Overig 23.437

4.4

2023 Gemiddeld

Gemiddeld excl. 2020

Zwembad De Waterlelie, Zuidwolde Van het stichtingsbestuur ontvingen wij de volgende gegevens met betrekking tot de bezoekersaantallen. De Waterlelie trekt jaarlijks gemiddeld circa 50.000 bezoekers. Tabel 4.3: Bezoekers per gebruikersgroep 2017-2023 zwembad De Waterlelie 2018

2019

2020

2021

Abonnementen Dagkaarten Zwemlessen Schoolzwemmen Zwemverenigingen Totaal

2022

2023

28.518

24.069

26.996

69.704

52.558

27.265

44.486

55.514

10.086 1.736 1.936 2.818 40.645

De stichting geeft de volgende toelichting op de bezoekersaantallen. Men geeft aan dat elke dag het aantal bezoekers wordt geregistreerd. Sinds 2023 worden de zwemlessen, het schoolzwemmen en de zwemverenigingen apart geteld. Voor het jaar 2022 zijn de zwemlessen, het schoolzwemmen en de zwemverenigingen meegenomen in het totaal.

blad 16 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

In de ochtenduren zijn er 4 groepen voor diploma A en 2 groepen voor diploma B. Voor diploma C gaan de kinderen meestal verder bij de zwemvereniging. Wat betreft de zwemlessen worden de ouders niet meegerekend. Er zijn 2 zwemverenigingen (uit Zuidwolde en uit Hoogeveen) die gebruik maken van het zwembad. Sinds augustus 2024 maakt een duikvereniging 1x in de week gebruik van het bad, waarschijnlijk ook nog na het seizoen. Daarover zijn nog geen cijfers bekend. Uit de bezoekersregistratie blijkt dat er 24.000 bezoeken zijn afgelegd door 2.276 abonnementhouders en circa 10.000 dagkaarten in 2023 zijn verkocht. Een abonnementhouder bezoekt derhalve gemiddeld circa 11 keer per jaar het zwembad.

4.5

Zwembad De Slenken, De Wijk Voor de coronaperiode (tot en met 2019) kwamen er gemiddeld meer dan 30.000 bezoekers naar het zwembad (zie tabel 4.1). In 2023 is het aantal bezoekers (25.171) nog niet op het peil van voor de coronaperiode. Er zijn geen cijfers beschikbaar ten aanzien van de onderverdeling naar recreatiezwemmen, leszwemmers en schoolzwemmers.

blad 17 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

5.

Analyse exploitatie per zwembad

5.1

Inleiding In dit hoofdstuk worden de exploitaties van de 3 openluchtbaden doorgelicht. Van belang voor deze analyse zijn de inkomsten- en uitgavencomponenten en hun onderlinge verhoudingen. De 3 grootste kostenposten voor zwembaden zijn de personeelslasten, de energielasten en de onderhoudslasten. Bij openluchtbaden vormen de recreatieve bezoeken de grootste inkomstenbron. Bij overdekte baden vormen het leszwemmen en doelgroepzwemmen (o.a. aquasporten) ook een belangrijke inkomstenbron. Omdat het 3 vergelijkbare openluchtbaden in een plattelandsomgeving betreft, zijn ze onderling goed met elkaar te vergelijken. Voor de financiële exploitatie analyse is gebruik gemaakt van de jaarrekeningcijfers van 2017 tot en met 2023.

5.2

Zwembad Ruinen, Ruinen De cijfers zijn afkomstig uit de jaarrekeningen van de Stichting Zwembad Ruinen die sinds de privatisering in 2014 zijn opgesteld. Deze jaarrekeningen worden opgesteld ter verantwoording van de besteding van de gemeentelijke subsidie. De jaarrekening wordt opgesteld door het bestuur, waarbij de Jong & Laanaccountants belastingadviseurs een Rapport van feitelijke bevindingen verstrekt. Tabel 5.1: Kosten-baten 2014-2023 zwembad Ruinen Kosten Energie Water Chemicalien Belastingen Verzekeringen Onderhoud Controle Kantoor Afschrijvingen Rente- en bank Overige zwembadkosten Personeel Inkoop kiosk Dotatie onderhoudsreserve Dotatie investeringen Dotatie vrije bestemmingsreserve / resultaat Vrijval bestemmingsreserve onderh/invest

2014 18.246 6.439 3.156 2.500 1.508 31.958 837 6.565 321 957 32.790 3.738 25.000 12.113 16.606

2015 19.435 6.985 2.937 2.535 775 11.425 915 2.126 14.463 399 719 37.513 4.819 21.550 12.918 15.880

2016 12.636 5.627 4.001 4.596 1.984 48.720 786 1.686 20.473 458 3.112 35.217 5.417 71.550 2.596

2017 16.993 6.609 2.488 4.538 1.535 120.388 756 2.733 22.459 473 3.555 46.867 5.517 21.550 12.000 926 -60.950

2018 3.480 2.005 4.582 4.540 2.115 30.130 892 1.585 23.000 536 4.796 49.725 10.643 21.550 87.000 1.526 -17.000

2019 17.630 5.121 7.265 5.473 2.251 32.139 862 622 29.619 819 5.149 75.488 9.384 21.550 12.000 13.440

2020 17.510 5.750 7.598 6.368 2.283 42.555 1.094 2.453 25.703 1.048 5.148 58.791 4.974 21.550 12.000 5.929

2021 26.088 4.243 7.218 6.730 2.157 36.932 1.099 2.263 25.038 921 9.998 69.438 7.193 21.550 12.000 4.679

2022 44.289 5.595 9.176 5.785 2.160 31.244 1.078 2.504 22.976 1.328 7.392 73.154 11.832 21.550 12.000 -4.463

2023 30.772 6.607 7.371 6.023 2.703 51.870 1.250 3.282 26.744 802 6.723 75.818 7.278 21.550 12.000 -28.405

Totaal kosten

162.734

155.394

218.859

208.437

231.105

238.812

220.754

237.547

247.600

232.388

Aantal bezoekers

18.594

20.000

19.646

23.437

39.978

35.783

34.851

37.992

42.492

34.431

Inkomsten Bijdrage gemeente Bijdrage vrienden Omzet kiosk Entreegelden Abonnementen Zwemlessen Schoolzwemmen Diverse Rente Bijdrage derde,Corona, onderhoudsubs.

2014 73.961 12.113 7.808 45.503 incl. 6.744 8.080 1.025 7.500

2015 74.876 12.918 8.283 45.425 incl. 5.936 5.530 216 1.010 1.200

2016 80.226 12.809 10.378 46.609 incl. 5.387 7.444 3.778 439 51.788

2017 80.226 13.091 16.704 29.164 21.761 7.608 7.500 1.500 -67 30.950

2018 80.226 12.441 33.375 56.773 28.985 8.867 7.500 2.781 157

2019 80.226 12.206 30.535 51.324 45.529 7.000 7.500 2.730 72 1.690

2020 80.226 11.552 12.405 47.864 42.239 3.605 7.500 3.325 38 12.000

2021 80.226 11.013 18.571 45.007 60.089 9.942 7.500 5.199 0

2022 80.226 10.711 25.209 48.606 61.956 10.650 7.500 2.742 0

2023 80.261 10.065 17.101 37.965 63.252 11.928 7.500 3.964 352

Totaal inkomsten

162.734

155.394

218.858

208.437

231.105

238.812

220.754

237.547

247.600

232.388

Resultaat (= bestemmingsreserve)

16.606

15.880

2.596

926

1.526

13.440

5.929

4.679

-4.463

-28.405

blad 18 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

Lasten De totale lasten zijn de laatste jaren gestegen. Ten opzichte van het jaar 2014 zijn de totale lasten in 2023 € 115.000 hoger; van € 146.000 in 2014 (exclusief vrije bestemmingsreserve/resultaat) naar € 261.000 in 2023, een stijgingspercentage van 79%. Deze stijging is in alle kostenposten terug te vinden, maar voor een belangrijk deel door een stijging van de personeelslasten, onderhoudslasten en energielasten. De personeelslasten zijn van 2018 naar 2019 aanzienlijk gestegen. Dit kan worden verklaart door de scherpere regels rondom toezicht waarbij gediplomeerd personeel nodig is. De energielasten laten de afgelopen 5 jaar een sterk wisselend beeld zien. De energielasten zijn in 2023 gestegen ten opzichte van 2019. In 2022 zijn de energielasten sterk gestegen als gevolg van de Oekraïne oorlog en de hiermee gepaard gaande sterke stijging van de energieprijzen. In de jaarrekeningen staat vermeld dat er jaarlijks een bedrag ad € 21.550 wordt gedoteerd aan de onderhoudsreserve. De werkelijke uitgaven aan het onderhoud worden hieraan onttrokken. Naast de onderhoudsreservering doet men jaarlijks een dotering aan een investeringsbudget ad € 12.000. Dit investeringsbudget is bedoeld om voorzieningen aan te schaffen ter vergroting van de attractiewaarde van het bad.

De personeelslasten zijn ten opzichte van het jaar 2014 sterk gestegen, van circa € 33.000 naar circa € 76.000 in 2023, een stijging van 130%. Het grootste deel van deze lasten betreffen lonen. Het zwembad beschikt over een zeer grote inzet door vrijwilligers. Jaarlijks wordt er een feestavond georganiseerd als beloning voor deze vrijwilligers, zo valt te lezen in de jaarrekening. Tot slot valt op dat de kantoorkosten de afgelopen jaren sterk zijn gestegen, van € 622 in 2019, naar € 3.282 in 2023. Baten De baten zijn de afgelopen 10 jaar gestegen, van € 163.000 in 2014 naar € 232.000 in 2023, een stijging van 42% De baten zijn sterk afhankelijk van het aantal recreatiezwemmers. De omzet uit abonnementen, dagkaarten en lesgelden is toegenomen, met name als gevolg van het organiseren van meer zwemactiviteiten. Bij veel zwembaden heeft de coronaperiode invloed gehad op het aantal bezoekers en de inkomsten hieruit, met name voor de exploitatie in het jaar 2020. Het coronajaar kan niet als een representatief jaar worden beschouwd voor de exploitatie, maar wat op valt is dat er dat jaar toch nog circa 35.000 bezoekers het bad in Ruinen hebben bezocht. De inkomsten zijn echter circa € 18.000 lager dan in 2019 en 2021, maar zijn wel redelijk op peil gebleven. De baten van het schoolzwemmen bestaan uit een vaste jaarlijkse bijdrage van de gemeente.

Dit kan worden gezien als een bijdrage aan het bewegingsonderwijs. Deze bijdrage is de afgelopen 7 jaar niet geïndexeerd. De baten die uit de kiosk gegenereerd worden zijn met een bedrag van € 17.000 in 2023 relatief laag ten opzichte van eerdere jaren. Indien de verhouding tussen de inkoopkosten (€ 7.278) en de opbrengsten (€ 17.101) in 2023 worden beschouwd, dan is een marge van 57% als redelijk te beschouwen. Wat positief opvalt is de bijdrage van ‘vrienden’ met een bedrag van circa € 10.000 per jaar. De gemeentelijke bijdrage ad € 80.000 per jaar draagt voor meer dan een derde deel bij aan de totale inkomsten. In de eerste jaren droeg de gemeentelijke bijdrage nog voor de helft bij aan de totale inkomsten. Deze bijdrage is sinds 2016 niet geïndexeerd. Exploitatie resultaat Uit de jaarrekeningen valt op te maken dat het jaarlijkse resultaat als kostenpost wordt toegekend aan de vrije bestemmingsreserve. Deze is in de bovenstaande tabel apart weergegeven als resultaat. Uit de tabel blijkt dat het exploitatieresultaat sinds 2019 afneemt en de laatste 2 jaar negatief is, met een tekort van € 28.405 in 2023. Het tekort is uit de bestemmingsreserve gehaald. blad 19 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

Het toenemende tekort is met name een gevolg van het feit dat de kosten sterker stijgen dan de inkomsten. De gemeentelijke bijdrage is de afgelopen 7 jaar niet geïndexeerd, waardoor kosten en opbrengsten uit de pas zijn gaan lopen. Op de balans zijn de volgende bestemmingsreserves per 31-12-2023: • vrije bestemmingsreserve: € 28.745 • bestemmingsreserve onderhoud: € 136.000 • bestemmingsreserve investeringen: € 48.000 De totale bestemmingsreserve bedraagt € 212.745.

5.3

Zwembad De Waterlelie, Zuidwolde De cijfers zijn afkomstig uit de jaarrekeningen van de Stichting Zwembad de Waterlelie Zuidwolde die sinds de privatisering in 2017 zijn opgesteld. De Jaarrekening 2023 is opgesteld door Broek Administratie. Tabel 5.2: Kosten-baten 2017-2023 zwembad De Waterlelie Kosten Gas, water, elektriciteit Chemicalien Controle / onderzoekkosten water Schoonmaak Verzekeringen (incl. onroerend goed) Belastingen, gemeentelijke heffingen Onderhoud inventaris Onderhoud tuin Onderhoud zwembad en terrein Toevoeging voorziening onderhoud Vrijval voorziening onderhoud Kantoor Verkoopkosten Rente- en bankkosten (minus rentebaten) Algemene kosten (excl. verzekeringen) Personeel en vrijwilligersvergoedingen Inkoop kiosk Afschrijvingen

2017 38.935 8.645 930 1.154 3.574 3.818 2.370 4.740 58.200 58.000 -62.941 2.767 2.260 1.182 355 97.746 5.197 5.044

2018 43.154 9.528 792 1.946 1.830 5.615 2.217 5.315 74.779 58.000 -66.181 2.148 3.345 1.322 3.239 113.743 12.618 11.266

2019 37.335 5.903 707 1.895 3.638 7.699 820 6.995 22.162 58.000 -19.500 3.298 9.882 4.565 -20.269 133.853 7.824 22.058

2020 38.692 10.981 887 2.982 3.671 7.377 63 8.223 13.667 58.000 -32.934 3.636 1.483 6.024 -6.488 170.440 5.014 37.794

2021 49.938 10.221 990 2.482 3.643 9.677 612 8.423 8.887 58.000 -27.531 3.147 2.230 5.267 4.188 167.294 7.742 37.498

2022 37.378 13.933 1.991 1.451 3.794 12.640 258 8.223 27.197 58.000 -35.420 2.328 3.039 4.924 249 137.825 10.741 35.838

2023 46.838 10.971 3.414 1.856 4.429 12.544 399 8.840 58.651 58.000 -66.314 2.332 4.445 2.965 965 129.510 8.736 36.446

Totaal kosten

231.976

284.676

286.865

329.512

352.708

324.389

325.027

69.704

52.558

27.265

44.486

55.514

40.645

2019 130.335

2020 95.745

2021 127.373

2022 157.698

2023 146.164

6.388 11.079 25 13.761 115.000 3.410

6.113 7.264 25 13.761 115.000 2.808

5.850 12.302 25 13.761 115.000 2.203 0

4.650 19.346 8.115 13.761 115.000 1.787 1.225 3.300

9.650 15.339 45 13.762 115.000 2.140 1.793

Aantal bezoekers

-

Inkomsten Omzet zwembad omzet abonnementen omzet dagkaarten omzet lesgelden Omzet sponsoring Omzet kiosk Bijdrage fondsen en instellingen Doorberekende kosten schoolzwemmen Exploitatiebijdrage gemeente Verhuur zwembad Omzet evenementen Overig

2017

2018

55.680 39.980 10.170 10.557 8.986 9.026 14.151 115.000 2.097

66.894 73.216 8.187 7.800 18.409 2.558 14.151 115.000 1.968

Totaal inkomsten

265.647

296.683

279.998

240.716

276.514

324.882

303.893

Resultaat

33.671

12.007

-6.867

-88.796

-76.194

493

-21.134

-11.500

blad 20 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

Lasten De totale lasten zijn de laatste jaren gestegen. Ten opzichte van het jaar 2017 zijn de totale lasten in 2023 € 93.000 hoger, een percentage van 40%. Deze stijging is in alle kostenposten terug te vinden. De energielasten zijn in 2023 gestegen ten opzichte van 2017, echter met een percentage van 20% minder hard gestegen dan de totale kosten (40%). In 2023 staat een bedrag van € 58.651 aan onderhoud zwembad en terrein. In de jaarrekeningen staat vermeld dat er jaarlijks een bedrag ad € 58.000 wordt gedoteerd aan de voorziening voor groot onderhoud zwembad en terrein. Dit op basis van een langlopend onderhoudsplan. De werkelijke uitgaven worden hiervan onttrokken. De personeelslasten zijn ten opzichte van het jaar 2017 sterk gestegen, met 32%, maar deze lagen in 2018 al een stuk hoger dan in 2017. Bijzonder is dat de personeelslasten in 2020 en 2021 circa € 40.000 hoger waren dan in 2023. Uit de jaarrekeningen blijkt dat de kosten voor inleenkrachten zijn afgenomen de laatste jaren en de kosten voor vrijwilligers zijn toegenomen. Tot slot valt op dat de onderzoekskosten voor water de afgelopen jaren sterk zijn gestegen, van € 990 in 2021, naar € 1.991 in 2022 en € 3.414 in 2023. Baten De baten zijn de afgelopen 7 jaar licht gestegen. De baten zijn sterk afhankelijk van het aantal recreatiezwemmers. De omzet uit abonnementen, dagkaarten en lesgelden is wisselend.

Dit zal voor een belangrijk deel het gevolg zijn van het aantal zomerse dagen in een jaar c.q. de weersomstandigheden gedurende het zomerseizoen. Wat opvalt is de hoge omzet in 2022. Dit als gevolg van het grote aantal bezoekers dat jaar. Bij veel zwembaden heeft de coronaperiode invloed gehad op het aantal bezoekers en de inkomsten hieruit, met name voor de exploitatie in het jaar 2020. Het coronajaar kan derhalve niet als representatief worden beschouwd voor de exploitatie, maar wat op valt is dat er dat jaar toch nog 27.265 bezoekers het bad hebben bezocht. De inkomsten hieruit zijn echter circa € 35.000 lager dan 2019 en 2021. De baten van het schoolzwemmen zijn een bijdrage van de gemeente. Dit kan worden gezien als een bijdrage aan het bewegingsonderwijs. Deze bijdrage is de afgelopen 7 jaar niet geïndexeerd. De baten uit de kiosk zijn relatief laag (5 % van de omzet in 2023). Indien de verhouding tussen de inkoopkosten (€ 8.736) en de opbrengsten (€ 15.359) in 2023 worden beschouwd, dan is een marge van 43% aan de lage kant gezien het feit dat er met vrijwilligers wordt gewerkt. Wat opvalt is dat er de laatste jaren omzet uit evenementen wordt gegenereerd. De gemeentelijke bijdrage van € 115.000 per jaar draagt voor meer dan een derde deel aan de totale inkomsten bij. Deze bijdrage is de afgelopen 7 jaar niet geïndexeerd.

Exploitatie resultaat Uit de tabel blijkt dat het exploitatieresultaat sinds 2019 negatief is. Het toenemende tekort is met name een gevolg van het feit dat de kosten sterker stijgen dan de inkomsten. De gemeentelijke bijdrage is de afgelopen 7 jaar niet geïndexeerd, waardoor kosten en opbrengsten uit de pas zijn gaan lopen. In 2023 bedroeg het tekort € 21.134. Dit is een lager tekort dan in de coronajaren 2020 en 2021. Dit lagere tekort wordt veroorzaakt door de lagere personeelslasten, welke met name in 2020 en 2021 veel hoger waren. De onderhoudsreserve bedraagt per 31-12-2023 uit een bedrag van € 144.957.

blad 21 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

5.4

Zwembad De Slenken, De Wijk De cijfers zijn afkomstig uit de jaarrekeningen van de stichting De Slenken die sinds de privatisering in 2017 zijn opgesteld. Het Accountantsrapport 2023, met daarin de jaarrekening van 2023, is professioneel opgesteld door Mulder&Partners accountant en adviseurs. Tabel 5.3: Kosten-baten 2017-2023 zwembad De Slenken Kosten Gas, elektriciteit Water Chemicalien Controle / zwembadkeuring Overige exploitatiekosten Schoonmaak Onderhoud onoerende zaak Overige vaste lasten onroerende zaak Onderhoud terrein Overige huisvestingslasten Accountantkosten Verzekeringen en assurantien Overige algemene kosten Verkoopkosten / promotie Kantoorkosten Rente- en bankkosten (minus rentebaten) Personeel en vrijwilligersvergoedingen Inkoop (goederen, evenementen) Afschrijvingen

2017 26.510 0 5.577 591 5.301 874 45.000 350 0 1.948 1.500 3.414 623 2.527 1.699 -280 66.054 6.550

2018 34.860 2.925 6.718 911 4.239 830 45.000 8.842 0 0 1.830 4.618 1.636 705 2.151 546 81.265 8.114

2019 45.867 4.199 6.787 653 211 1.853 45.000 5.372 0 0 2.196 5.295 1.799 1.938 3.889 617 88.422 7.425

2020 -6.262 4.658 6.542 1.061 5.110 1.546 45.000 6.567 520 0 2.536 5.827 2.720 2.447 3.331 -455 81.958 7.792

2021 32.104 3.992 7.178 977 4.616 1.179 45.073 7.803 261 0 3.513 6.058 1.866 3.245 3.491 -455 82.449 8.524

2022 43.179 4.594 9.955 1.380 6.970 1.154 47.712 6.064 3.301 1.125 4.675 6.713 1.430 3.278 4.901 632 93.579 11.049 0

2023 34.103 5.226 7.720 931 7.531 1.175 26.893 5.596 3.585 1.201 5.127 8.018 1.398 1.737 6.487 576 92.803 9.290 4.689

Totaal kosten

168.238

205.190

221.523

170.898

211.874

251.691

224.086

45.000 -13.011

45.000 -20.748

45.000 -34.829

45.000 -71.529

31.978 -16.382

Dotatie voorziening onderhoud Ontrekking voorziening onderhoud Aantal bezoekers

31.963

37.939

30.796

18.630

25.505

21.107

25.171

Inkomsten Omzet abonnementen, entreegelden en zwemlessen Omzet kiosk Sponsorgelden Bijdrage schoolzwemmen Exploitatiebijdrage gemeente Verhuur zwembad Overig

2017 65.542 6.483 3.204 9.434 104.572 0 0

2018 81.600 13.127 1.045 10.566 100.000 0 0

2019 91.450 9.936 2.595 10.000 102.500 0 2.555

2020 67.863 8.417 814 12.500 100.000 0 3.308

2021 88.511 10.305 770 12.500 100.000 1.935 0

2022 91.895 12.716 974 10.000 100.000 1.450 0

2023 82.938 10.355 2.236 10.000 100.000 6.670 0

Totaal inkomsten

189.235

206.338

219.036

192.902

214.021

217.035

212.199

Resultaat

20.997

1.148

-2.487

22.004

2.147

-34.656

-11.887

Lasten De totale lasten zijn de laatste jaren gestegen. Ten opzichte van het jaar 2017 zijn de totale lasten in 2023 € 55.000 hoger, een percentage van 33%. Deze stijging is in alle kostenposten terug te vinden. De energielasten zijn in 2023 gestegen ten opzichte van 2017, maar in 2023 waren ze significant lager dan in 2022. Dit kan het gevolg zijn van het contract met de energieleverancier. In 2023 is het bedrag aan onderhoud circa € 21.000 lager dan de 6 jaar hiervoor. In het accountantsrapport staat vermeld dat er jaarlijks een bedrag ad € 45.000 wordt gedoteerd aan de voorziening voor groot onderhoud gebouwen. De werkelijke uitgaven worden uit deze voorziening onttrokken. De personeelslasten zijn ten opzichte van het jaar 2017 sterk gestegen, met 41%, maar deze lagen in 2018 al een stuk hoger dan in 2017. In 2023 waren er 4 werknemers in dienst op basis van een volledig dienstverband. Tot slot valt op dat de accountantskosten de afgelopen jaren sterk zijn gestegen, van € 2.536 naar € 5.127 in 2023. Een verdubbeling in 4 jaar tijd. blad 22 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

Baten De baten zijn de afgelopen 7 jaar redelijk constant gebleven. De stichting geeft aan dat per 1-1-2023 men BTW-plichtig is geworden en de bedragen in de jaarrekening 2023 exclusief BTW zijn. En dat hierdoor de omzet in 2023 niet te vergelijken is met eerdere jaren. In de jaarrekening 2023 staat aan omzetbelasting een bedrag van € 8.997. De baten zijn sterk afhankelijk van het aantal recreatie zwemmers. De omzet uit abonnementen, entreegelden en zwemlessen is wisselend. Dit zal voor een belangrijk deel het gevolg zijn van het aantal zomerse dagen in een jaar c.q. de weersomstandigheden gedurende het zomerseizoen. Daarbij heeft de coronaperiode zijn invloed gehad, met name voor de exploitatie in het jaar 2020. Omdat er geen cijfers beschikbaar zijn van het aantal abonnementen en lossen kaartverkoop, kan geen inzicht worden gegeven in de verhouding hier tussen in opbrengsten en bezoekersaantallen. De baten van het schoolzwemmen zijn een bijdrage van de gemeente. Dit kan worden gezien als een bijdrage aan het bewegingsonderwijs. Deze bijdrage is de afgelopen 7 jaar niet geïndexeerd. De baten die uit de kiosk gegenereerd worden zijn relatief laag (5 % van de omzet in 2023). Indien de verhouding tussen de inkoopkosten (€ 8.744 exclusief inkoop evenementen) en de opbrengsten (€ 10.355) in 2023 worden beschouwd, dan is een marge van 16% erg laag.

Zeker gezien het feit dat er gewerkt wordt met vrijwilligers. Een mogelijke verklaring is dat de inkoopkosten zijn “vervuild” met inkoop voor andere doelen dan de kiosk. Wat opvalt is een stijgende omzet aan de verhuur van het bad de laatste jaren. De gemeentelijke bijdrage van € 100.000 per jaar draagt bijna de helft aan de totale inkomsten bij. Deze bijdrage is de afgelopen 7 jaar niet geïndexeerd. Exploitatie resultaat Uit de tabel blijkt dat het exploitatieresultaat de laatste 2 jaren negatief is. In het coronajaar 2020 was er weliswaar nog een positief resultaat bereikt, maar dat jaar staat er een post aan negatieve energiekosten. Dit kan het gevolg zijn van financiële compensaties. Het coronajaar kan niet als een representatief jaar voor de exploitatie worden beschouwd. Een toenemend tekort is met name het gevolg van het feit dat de kosten sterker stijgen dan de inkomsten. De gemeentelijke bijdrage is de afgelopen 7 jaar niet geïndexeerd, waardoor kosten en opbrengsten uit de pas zijn gaan lopen. In 2023 bedroeg het tekort € 11.887. Dit is een lager tekort dan in 2022 (€ 34.656). Dit lagere tekort wordt veroorzaakt door de lagere energielasten en de lagere onderhoudslasten in 2023 ten opzichte van 2022. De onderhoudsreserve bedraagt per 31-12-2023 € 78.567.

De onttrekking aan de onderhoudsreserve in 2022 ad € 71.529 betreft voor een groot deel de investering in een nieuwe glijbaan.

blad 23 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

5.5

Vergelijking 3 baden In de onderstaande tabel zijn de kosten, inkomsten en resultaten van de 3 baden over de afgelopen 7 jaren weergegeven. Tabel 5.4: Kosten-baten van de 3 openluchtbaden 2017-2023 Kosten 2017 2018 2019 2020

2021

2022

2023

Zwembad Ruinen

207.511

229.579

225.372

214.825

232.868

252.063

260.793

De Waterlelie

231.976

284.676

286.865

329.512

352.708

324.389

325.027

De Slenken

168.238

205.190

221.523

170.898

211.874

251.691

224.086

Inkomsten

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Zwembad Ruinen

208.437

231.105

238.812

220.754

237.547

247.600

232.388

De Waterlelie

265.647

296.683

279.998

240.716

276.514

324.882

303.893

De Slenken

189.235

206.338

219.036

192.902

214.021

217.035

212.199

Resultaat

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Zwembad Ruinen

926

1.526

13.440

5.929

4.679

-4.463

-28.405

De Waterlelie

33.671

12.007

-6.867

-88.796

-76.194

493

-21.134

De Slenken

20.997

1.148

-2.487

22.004

2.147

-34.656

-11.887

In de bovenstaande tabel zijn de kosten, baten en resultaat van de 3 openluchtbaden van 2017 tot en met 2023 opgenomen. De cijfers uit de tabel zijn gevisualiseerd in een drietal grafieken. Uit deze grafieken zijn de trends in de kosten, de opbrengsten en het resultaat duidelijk te zien. De kosten en opbrengsten vertonen over de jaren heen een stijgende lijn, waarbij de kosten een steilere lijn laten zien dan de inkomsten. Kosten en baten lopen over de jaren heen steeds verder uit elkaar. De resultaten laten een dalende lijn zien. Het coronajaar laat bij alle 3 de baden een sterke daling aan inkomsten zien. De kosten zijn dat jaar echter eveneens lager, met uitzondering van De Waterlelie. Het Zwembad Ruinen heeft in het coronajaar het bezoek redelijk op peil weten te houden door het nemen, waardoor de coronamaatregelen weinig invloed hebben gehad op het resultaat in 2020.

blad 24 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

Figuur 5.1: Kosten 2017-2023 Zwembad Ruinen

De Waterlelie

De Slenken

400.000 350.000

KOSTEN

300.000 250.000 200.000 150.000

100.000 50.000

JAARTAL

0 2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Figuur 5.2: Inkomsten 2017-2023 Zwembad Ruinen

De Waterlelie

De Slenken

350.000 300.000

INKOMSTEN

250.000

200.000 150.000 100.000 50.000

JAARTAL

0 2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Figuur 5.3: Resultaat 2017-2023 Zwembad Ruinen

De Waterlelie

De Slenken

40.000 20.000

RESULTAAT

0 2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

-20.000

-40.000 -60.000 -80.000

JAARTAL

-100.000

blad 25 van 34

Openluchtbaden gemeente De Wolden Analyse exploitatie projectnummer 0494787.100 18 november 2024 Gemeente De Wolden

In de onderstaande tabel zijn de kosten en de inkomsten van de 3 baden met elkaar vergeleken in 2023 en per post hun aandeel hierin. Tabel 5.5: Aandeel (%) kosten en baten van de 3 openluchtbaden in 2023 Zwembad Ruinen Kosten Energie (gas, water, electra) Onderhoud Personeel (incl. vrijwilligersvergoedingen) Exploitatie (chemicalien, controle, schoonmaak) Overig (Verzekeringen, belastingen, kantoor, reclame, bak, rentekosten) Inkoop kiosk Afschrijvingen