Jaarstukken 2024 De Wolden - Gewaarmerkt
Tekst van het document
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Jaarstukken 2024
Gemeente De Wolden Bezoekadres: Raadhuisstraat 2 7921 GD Zuidwolde Postadres:
Postbus 20 7920 AA Zuidwolde
Telefoon: E-mail: Internet:
14 0528 gemeente@dewolden.nl www.dewolden.nl
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Jaarstukken 2024
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Inleiding ........................................................................................................................... 5 De Inwoner op één ...............................................................................................................8 Rekeningresultaat .............................................................................................................. 10 Kerngegevens .................................................................................................................... 13 JAARVERSLAG 2024 ....................................................................................................... 14 Programma's .................................................................................................................. 15 01 De Wolden een veilig thuis ....................................................................................... 15 02 Krachtig De Wolden ................................................................................................. 20 03 Wonen en Duurzaam ............................................................................................... 26 04 Samen vooruit ........................................................................................................
37 05 Solide basis voor De Wolden..................................................................................... 45 06 Sportief met elkaar ................................................................................................. 52 07 Sociaal .................................................................................................................. 57 08 Samen Verder ........................................................................................................ 74 09 Cultuur .................................................................................................................. 84 10 Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................... 90 Beleidsdoelen .............................................................................................................. 90 Informatie verbonden partijen ....................................................................................... 91 11 Onvoorziene uitgaven .............................................................................................. 95 12 Overhead ............................................................................................................... 96 13 Vennootschapsbelasting ...........................................................................................
97 14 Reserves ................................................................................................................ 98 Paragrafen ................................................................................................................... 100 Lokale heffingen ........................................................................................................ 100 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................... 108 Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................... 116 Financiering .............................................................................................................. 121 Bedrijfsvoering .......................................................................................................... 123 Verbonden partijen .................................................................................................... 126 Grondbeleid .............................................................................................................. 135 Wet open overheid .................................................................................................... 141
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
3
Inhoudsopgave
Jaarstukken 2024
JAARREKENING 2024 ................................................................................................... 143 Balans en toelichting ..................................................................................................... 144 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................ 146 Toelichting activa ...................................................................................................... 152 Toelichting passiva .................................................................................................... 159 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen .................................................... 169 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar ......................... 170 Aanwending van onvoorzien........................................................................................ 171 Incidentele baten en lasten ......................................................................................... 172 Structurele reservemutaties ........................................................................................ 174 Wet normering topinkomens .......................................................................................
175 Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid ........................................... 177 SiSa-bijlage bij de jaarrekening ...................................................................................... 183 Overzicht baten en lasten per taakveld ............................................................................ 216 Rechtmatigheidsverantwoording van het college van Burgemeester & Wethouders ................ 183 OVERIGE GEGEVENS ..................................................................................................... 220 Bestemming rekeningresultaat ....................................................................................... 221 Controleverklaring ........................................................................................................ 223 Vaststelling .................................................................................................................. 225 BIJLAGE ....................................................................................................................... 226 IBT verantwoording ....................................................................................................... 227 IBT Wabo .....................................................................................................................
227 IBT RO/ monumentenzorg.............................................................................................. 228 IBT Huisvesting statushouders ........................................................................................ 229 IBT Archief ................................................................................................................... 229
4
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2024
Inleiding
Inleiding Algemeen Hierbij bieden wij u het jaarverslag en de jaarrekening 2024 aan. De jaarrekening 2024 sluit met een positief rekeningresultaat van afgerond € 2.472.000. In de jaarstukken leest u de inhoudelijke en financiële verantwoording terug over het jaar 2024. In de begroting 2024 schreven we al dat we onzekere tijden tegemoet zouden gaan. Dit had onder andere te maken met het effect van de uitkomst van de landelijke verkiezingen eind 2023 en ook de op handen zijnde ravijnjaren vanaf 2026. Tegen deze achtergrond is het gelukt om een sluitende begroting over 2024 te presenteren én om verdere invulling te geven aan ons collegeprogramma 'De Wolden geeft energie'. In deze jaarstukken kunt u lezen dat er in 2024 (weer) veel gerealiseerd is en dat het gelukt is om veel van onze ambities in te vullen in samenwerking met onze inwoners, ondernemers, verenigingen en stichtingen. Denk bijvoorbeeld aan: •
het mogelijk maken van 21 (inwoners)initiatieven in onze gemeente in het kader van Initiatiefrijk De Wolden;
•
het vaststellen van nieuw grondbeleid. Dit (actiever) grondbeleid hebben we met de aanschaf van een boerderij in Ruinerwold in praktijk gebracht. Verder is het flexwonen mogelijk gemaakt. Daarnaast hebben we vanaf 2024 meer inzicht in alle woningbouwplannen via de woningbouwmonitor;
•
het verder invulling geven aan onze duurzaamheidsdoelstellingen. Dit doen we onder andere in Ansen via de Proeftuin Aardgasvrije Wijken, bij de Wijk 20 waar we bezig zijn met een gebiedsontwikkeling voor de opwek van duurzame energie en in Ruinerwold waar we met een onderzoek bezig zijn naar opwek van grootschalige windenergie;
•
het mogelijk maken van 9 projecten in het kader van het Transitiefonds Toekomstgerichte Landbouw. Hierdoor helpen wij samenwerkende boeren bij het innoveren van de landbouw in onze gemeente;
•
het investeren in duurzame gemeentelijke kleedaccommodaties. Het mes snijdt hierbij aan twee kanten: we investeren in duurzaamheid en het levert een lagere energierekening op voor onze sportverenigingen;
•
het opleveren en de ingebruikname van het Wolderhuus in Zuidwolde. Hiermee hebben we een meerjarig project afgesloten waarbij we trots zijn op het eindresultaat;
•
het starten van de Domein Overstijgende Samenwerking (DOS) in Ruinerwold. Daarvoor is een regisseur aangesteld die samen met inwoners, welzijn en wijkverpleging werkt aan zorgzaam samenleven;
•
de afsluiting van De Wolden Culturele gemeente van Drenthe. Binnen het thema 'Toekomst van het Platteland' zijn er in 2024 onder andere diverse culturele activiteiten georganiseerd binnen het Streekprogramma, stonden er op verschillende plekken in de gemeente kunstwerken in de openbare ruimte en vond de voorstelling ATROPOS plaats in de afvalkathedraal in Koekangerveld.
Bovenstaand is slechts een greep uit de zaken waar we in 2024 aan hebben gewerkt. Voor een volledig inhoudelijk en financieel overzicht wordt u verwezen naar deze jaarstukken.
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
5
Inleiding
Jaarstukken 2024
Financieel Bedrag
Resultaat 2024 Begroting primair 2024
+ €
148.000
Begrotingswijziging 2024 ( 1 t/m 10)
-
€
442.000
Bestuursrapportage 2024
+ €
339.000
Saldo verwacht resultaat 2024
+ €
45.000
Decemberbijstelling 2024
+ €
1.372.000
Begrotingswijziging 2024 (15)
-
€
90.000
Saldo begrotingsruimte 2024
+ €
1.327.000
Werkelijk jaarrekening resultaat 2024
+ €
2.472.000
Positief verschil tussen laatste bijstelling en de jaarrekening
+ €
1.145.000
(Situatie 20 mei 2025) Het resultaat is voornamelijk een gevolg van incidentele mee- en tegenvallers. Bij de aanbieding van de begroting 2024 gingen we uit van een voordelig saldo van € 148.000. De bijstellingen van de begrotingswijzigingen 1 t/m 10 hadden een nadelig effect van € 442.000. De Bestuursrapportage leverde een voordeel op van € 339.000. De grootste afwijkingen waren: - Opvang vluchtelingen (Oekraïne) + € 1.299.000 - Jeugdhulp begeleiding - € 950.000 - Beschermd wonen (WMO) + € 601.000 - Garantstelling stichting Wiede Wold - € 400.000 - Overige verschillen - € 211.000 In de decemberbijstelling werd het resultaat positief bijgesteld met € 1.372.000 naar € 1.417.000. Grootste oorzaken waren: - Niet alle buitensportverlichting wordt vervangen + € 264.000 - Lagere lasten opvang van ontheemden Oekraïne + € 197.000 - Hogere lasten maatwerkvoorziening (WMO) - € 125.000 - Lagere lasten huishoudelijke hulp WMO + € 225.000 - Penvoerder DOS + € 132.000 - Hogere algemene uitkering + € 142.000 - Vrijval stelpost kapitaallasten + € 696.000 - Hogere bijdrage SWO - € 624.000 - Overige verschillen + € 466.000 Na de decemberbijstelling 2024 is er nog één besluit genomen die een nadelig effect heeft op de begrotingsruimte. Dit betreft de Starterslening € 90.000.
In de jaarstukken gaan we in het hoofdstuk ’Rekeningresultaat’ nader in op de voornaamste oorzaken van het positieve verschil tussen het verwacht resultaat 2024 en het saldo van de Jaarrekening 2024. Bij de diverse programma’s en paragrafen lichten we dit verder toe.
6
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2024
Inleiding
Bestemming rekeningresultaat Met de raad is de afspraak gemaakt om mogelijke incidentele overschotten of tekorten bij bestemming van het rekeningresultaat te verrekenen met de algemene reserve. Hierbij zal rekening worden gehouden met gemaakte afspraken om een deel te bestemmen voor andere doeleinden. Omschrijving
Programma
Bedrag
Initiatiefrijk De Wolden
2
€
118.000
Duurzame witgoedregeling
3
€
180.000
Opstellen omgevingsplan
3
€
108.000
Woningbouwversnelling
3
€
62.000
Onderhoud bomen
4
€
47.000
Buddingehof
6
€
884.000
De Snikke
6
€
38.000
Veilig thuis Drenthe
7
€
46.000
GALA
7
€
60.000
Uitvoeringskosten beëindigingsregelingen LBV en LBV(+)
10
€
95.000
€
1.638.000
Totaal
Voor nadere toelichting op de resultaatbestemmingsvoorstellen verwijzen we u graag naar 'Bestemming rekeningresultaat' onder de overige gegevens.
Is datgene gerealiseerd wat we ons hadden voorgenomen/afgesproken? Deze vraag beantwoorden we in het jaarverslag. We gaan daarbij in op activiteiten die als speerpunten met elementen van nieuw beleid in de Programmabegroting 2024 en de tussentijdse rapportage zijn opgenomen. De toelichting op de gerealiseerde lasten en baten per programma in de jaarrekening is op hoofdlijnen. In principe lichten we afwijkingen onder de € 25.000 niet toe, tenzij dat relevant is. Structureel begrotingsresultaat
2025
2026
2027
170.000
- € 1.385.000
- € 5.328.000
- € 4.947.000
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
€ 1.004.000
€ 1.493.000
€ 1.257.000
€ 1.351.000
Begrotingssaldo na bestemming
€
834.000*
€
108.000
- € 4.071.000
- € 3.596.000
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
€ 2.474.000
€
345.000
- €
- €
Structureel begrotingssaldo
€ 3.308.000
€
453.000
- € 4.223.000
Saldo baten en lasten
2024 - €
152.000
727.000
- € 4.323.000
De cijfers in jaar 2024 betreft jaarrekeningcijfers. De cijfers in jaarschijven 2025 t/m 2027 betreffen begrotingscijfers gebaseerd op primitieve begroting 2025 en is exclusief kadernota 2026. *Inclusief bestemmingsvoorstellen van € 1,638 miljoen. Hiervoor verwijzen we u naar 'Bestemming rekeningresultaat' onder de overige gegevens.
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
7
De Inwoner op één
Jaarstukken 2024
De Inwoner op één Het college zet zijn inwoners en ondernemers op 1. Met veel energie en betrokkenheid werken we voor onze inwoners en ondernemers. Dit geldt als uitgangspunt voor alle programma's. Daarom is 'De inwoner op 1' als paraplu over alle programma's opgenomen in de inleiding van deze begroting. Daarbij legt het college de nadruk op twee thema's: kwaliteit van bestuur en passende dienstverlening. Portefeuillehouder: wethouder Albert Haar Kwaliteit van bestuur In 2024 is de tweede inspiratiebijeenkomst gehouden voor de raad, het college en betrokken medewerkers. De ambitie was om inspiratie op te doen over hoe een aansprekend lokaal bestuur kan bijdragen aan het stimuleren van actief burgerschap. Afgesproken is om dit te doen in een reeks van drie bijeenkomsten. Deze tweede bijeenkomst stond in het teken van de dilemma’s waar we als gemeente mee te maken hebben bij het nemen van besluiten. In ons werk worden bestuurders en ambtenaren onvermijdelijk geconfronteerd met schurende opgaven: korte termijn versus lange termijn, het creëren van draagvlak versus daadkrachtig handelen en het vasthouden aan regels versus innoveren. De bijeenkomst vond plaats onder de inspirerende begeleiding van Guido Rijnja van de Rijksvoorlichtingsdienst. De voorbereiding voor de derde en laatste bijeenkomst is inmiddels gestart.
Passende dienstverlening In 2024 hebben we gewerkt aan de ontwikkeling van dienstverlening langs vier ontwikkelsporen: 1. Optimaal digitaal: we stimuleren inwoners het digitale kanaal te gebruiken voor het aanvragen en afhandelen van standaardproducten. 2. Verbinden en ontmoeten: we zorgen dat iedereen gemakkelijk gebruik kan maken van onze diensten en dat persoonlijke interactie tussen inwoner en gemeente soepel verloopt. 3. Dienstverlening in ons DNA: we investeren in de ontwikkeling van klantgerichte vaardigheden en houding en het snel kunnen inspringen op actuele thema’s. 4. Een betrouwbaar fundament: we zorgen voor een correcte, tijdige en transparante uitvoering van onze diensten. Om de ontwikkelsporen verder vorm te geven zijn er afgelopen jaar onderstaande acties gerealiseerd. Optimaal digitaal: - er zijn 9 burgerzaken processen digitaal beschikbaar gemaakt waaronder het doen van aangifte van overlijden, aangifte huwelijk of partnerschapscontract en aanvraag stempas; - Ilost, registratie en raadplegen gevonden en verloren voorwerpen; - aangesloten op Digitaal Stelsel Omgevingswet. Verbinden en ontmoeten: - webcare - KCC handelt individuele vragen af die via social media gesteld worden; - opleidingstraject verbinden en verbeteren; - trainingen hoe om te gaan met inwoners met lichtelijk verstandelijke handicap of autisme; - intaketafel omgevingswet.
Dienstverlening in ons DNA: - complexe initiatieven vormgegeven - adviseurs en initiatiefnemers aan tafel; - vergunningenspreekuur met betrokken wethouder; - terugbellen van initiatiefnemers/gemachtigden - tevredenheid en afname klachten; - kwaliteitsmonitoring gesprekken KCC; - trouwen op zon- en feestdagen mogelijk vanaf 1 oktober 2024; - herschrijven brieven: brieven op B1 niveau Nederlands. -
8
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2024
De Inwoner op één
Een betrouwbaar fundament: - direct beoordelen vergunningen en opvragen aanvullende informatie - kortere doorlooptijd en verwachtingen afgestemd met aanvrager; - formatie ingericht specifiek voor eerstelijns communicatie naar klagers en melders; - gebruikersproces afspraak maken; - gebruikersonderzoek Waar staat je gemeente uitgevoerd.
Beleidsdocumenten • Visie Dienstverlening De Wolden 2021-2025.
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
9
Rekeningresultaat
Jaarstukken 2024
Rekeningresultaat De jaarrekening 2024 sluit met een voordelig resultaat van afgerond € 2.472.000. Hieronder staat per programma de over- en onderschrijdingen per programma die hebben geleid tot dit voordelige saldo. Begroot na wijziging
Rekening 2024
01 De Wolden een veilig thuis
-2.399
-2.412
13
02 Krachtig De Wolden
-3.266
-3.384
118
03 Wonen en Duurzaam
-2.901
-2.705
-196
04 Samen vooruit
-3.746
-3.739
-6
05 Solide basis voor De Wolden
-2.034
-846
-1.188
06 Sportief met elkaar
-3.723
-2.714
-1.009
07 Sociaal
-20.219
-19.574
-646
08 Samen Verder
-2.368
-2.576
208
09 Cultuur
-4.272
-4.192
-80
10 Algemene dekkingsmiddelen
52.158
52.461
-302
11 Onvoorziene uitgaven
-1.356
4
-1.360
12 Overhead
-9.895
-10.492
597
-15
0
-15
4.036
2.642
1.394
2.472
-2.472
Programma
Bedragen x € 1.000 (- is voordeel)
13 Vennootschapsbelasting 14 Reserves Totaal resultaat
Restant
Toelichting Hieronder zijn per programma in hoofdlijnen de grootste verschillen genoemd. Een meer gedetailleerde beschrijving is te vinden in het onderdeel toelichting baten en lasten per programma in de jaarrekening. 01 De Wolden een veilig thuis In dit programma is sprake van een nadeel van per saldo € 13.000. Het grootste nadeel betreft een hogere doorbelasting van de SWO.
02 Krachtig De Wolden In dit programma is sprake van een nadeel van € 118.000. Het grootste nadeel ontstaat door de herberekening van de Algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers (APPA). Er heeft een indexatie plaatsgevonden op de pensioenen. Daarnaast zijn de accountantskosten hoger vanwege meerwerk 2023. 03 Wonen en Duurzaam Het voordeel binnen dit programma is € 196.000. De opbrengsten van omgevingsvergunningen zijn hoger dan waarin de begroting werd rekening gehouden.
10
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2024
Rekeningresultaat
04 Samen vooruit Het voordeel van €6.000 binnen dit programma bestaat uit een voordeel van € 47.000 op onderhoud bomen. Uitvoering heeft nog niet plaatsgevonden en middels resultaat bestemmen wordt gevraagd dit over te hevelen. Daarnaast zijn er meerdere kleinere afwijkingen die leiden tot een nadeel van € 41.000 op dit programma. 05 Solide basis voor De Wolden Het programma eindigt met een voordeel van € 1.188.000. We hebben eerder kavels uitgegeven bij Hoge Akkers dan vooraf ingeschat en waarmee financieel gezien ook rekening is gehouden. Per saldo leidt dat tot een voordeel van afgerond € 190.000. Daarnaast is in oktober 2024 het definitieve Buigbudget voor 2024 bekend gemaakt, dit leidt tot een voordeel van € 289.000. In de decemberbijstelling 2023 gingen we uit van € 727.000 aan lasten voor de uitbetaling van de energietoeslag. De totale lasten waren echter € 428.000. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 299.000. Het maatwerkfonds kende een subsidieplafond van € 250.000. Er is geen beroep op gedaan. Inmiddels is het fonds opgeheven, waardoor er bij deze jaarrekening een voordeel van € 250.000 is ontstaan. Er is een groter beroep gedaan op reguliere bijzondere bijstand- en minimaregelingen. Hierdoor is er een nadeel van € 172.000. Op het taakveld afval zit een voordeel van € 290.000 dit komt door hogere opbrengsten voor het composteerterrein.
Ook zijn er meerdere voordelige afwijkingen ter hoogte van € 42.000 op dit programma. 06 Sportief met elkaar Het voordeel binnen dit programma is afgerond € 1,0 miljoen. Dit wordt grotendeels veroorzaakt doordat de toegekende subsidies aan dorpshuizen Buddingehof (Ruinerwold) en de Snikke (Fort) wel zijn toegekend, maar nog niet zijn uitgekeerd in 2024. Dit zal in 2025 worden gedaan en daarom zal dit bestemd moeten worden bij de jaarrekening 2024. 07 Sociaal Binnen dit programma is een voordeel van € 646.000 ontstaan. Er zijn voordelen te zien bij beschermd wonen en maatschappelijke opvang, Crisis Noodopvang, opvang vluchtelingen en opvang vluchtelingen Oekraïne. 08 Samen Verder Het nadeel binnen dit programma is € 208.000. Bij de onderdelen vacuüm drukriolering, vrijvervalriolering en het onderhouden van IBA'S (Individuele Behandeling van Afvalwater) is er meer uitgegeven aan onderhoud en onderzoekskosten dan begroot. Riolering is een gesloten systeem en wordt verrekend met de voorziening. 09 Cultuur Er is een voordeel van € 80.000 binnen dit programma. Dit voordeel bestaat uit lagere kosten van gasverbruik, elektriciteitsverbruik, schadekosten en onderhoud van de schoolgebouwen voor onderwijshuisvesting openbaar basisonderwijs. 10 Algemene dekkingsmiddelen Het voordeel bedraagt € 302.000. Dit is ontstaan door een rentevoordeel en een hogere OZBopbrengst.
Door de hoge rente (gemiddeld 3,6%) en hoge tegoeden in de Schatkist heeft De Wolden hogere rente-inkomsten ontvangen. Daarnaast hebben we hogere inkomsten omdat er meer objecten in aanbouw gereed waren om gewaardeerd te worden wat leidde tot een hogere OZB-opbrengst. 11 Onvoorziene uitgaven In dit programma is een voordeel van € 1,3 miljoen. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de voordelen op de overige programma's die zorgen voor een voordelig rekeningresultaat. Deze is in de jaarrekening hoger dan in de decemberbijstelling was voorzien. 12 Overhead Op het programma overhead is er sprake van een nadeel van afgerond € 597.000. Dit komt door een hogere doorbelasting van de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen. De SWO sluit 2024 af met een nadelig resultaat van € 1,372 miljoen waarvan 29,54% voor rekening van De Wolden komt. 13 Vennootschapsbelasting In dit programma is geen sprake van grote verschillen tussen de begroting en de jaarrekening. Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
11
Rekeningresultaat
Jaarstukken 2024
14 Reserves Het nadelig resultaat bedraagt afgerond € 1,4 miljoen. De begrote onttrekking aan de algemene reserve van € 884.000 Buddingehof en € 37.500 De Snikke Fort heeft werkelijk niet plaatsgevonden. De subsidie is wel al toegekend maar nog niet uitgekeerd, dit zal in 2025 gebeuren. Daarnaast zijn er nog begrote onttrekkingen waarvan de kosten nog niet (helemaal) zijn gemaakt.
12
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden
Jaarstukken 2024
Kerngegevens
Kerngegevens Rekening 2023 31-12-2023
A. Sociale structuur Aantal inwoners* Waarvan:
Begroting 2024 1-1-2024
24.578
24.602
Rekening 2024 31-12-2024 24.665
van 0 t/m 19 jaar
4.911
5.010
4.907
van 20 t/m 64 jaar
13.232
13.332
13.200
van 65 t/m 74 jaar
3.512
3.433
3.528
van 75 jaar en ouder
2.923
2.827
3.030
198
227
211
13
21
11
2
2
2
Aantal periodieke bijstandsgerechtigden Aantal uitkeringsgerechtigden ingevolge de: - Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen werknemers (IOAW) - Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) - Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (BBZ) Aantal aja’s in sociale werkvoorziening Leerwerkbedrijf Stark Aantal personen bij de Stichting Werkgelegenheidsinitiatieven De Wolden Aantal unieke jeugdigen jeugdzorg Aantal unieke Wmo-klanten (oud en nieuw)
1
1
1
25
50
24
23
-
25
570
400
390
1.455
1.269
Rekening 2023
B. Fysieke structuur** Oppervlakte van de gemeente (in hectares): - binnenwater - historische stads- en dorpskern
22.635
Begroting 2024 1-1-2024 22.635 ha.
1.261 Rekening 2024 31-12-2024 22.429
204
195
206
0
0
0
10.555
10.555
10.593
653
653
655
Aantal woonruimten: - woningen/wonen - logies Gemiddelde woningbezetting
2,32
C. Financiële structuur Bedragen x € 1.000
2023 Totaal
2,33 2023 Bedrag per inwoner
2,33
Totaal 2024
2024 Bedrag per inwoner
Totale exploitatielasten programma’s
61.602
2.506
67.610
2.741
Opbrengst belastingen en heffingen
11.468
467
12.279
498
Algemene uitkering gemeentefonds (incl. 3D-taakmutaties en incl. extra middelen jeugd)
44.142
1.796
46.521
1.886
Vaste schuld
24.825
1.010
23.700
961
Reserves en voorzieningen
58.508
2.381
58.352
2.366
Boekwaarde geactiveerde investeringen
74.752
3.041
73.915
2.997
Financieringsoverschot +/tekort - ***
8.486
345
8.062
327
Gewaarborgde geldleningen en garantstellingen
98.737
4.018
100.432
4.072
* Bron: iNzicht Burgerzaken, geraadpleegd 28-02-2025. ** Bron: specificatie gemeentefonds BZK. *** Totale vaste activa exclusief voorraden minus totale vaste passiva exclusief algemene reserve bouwgrondexploitatie.
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
13
JAARVERSLAG
Jaarstukken 2024
JAARVERSLAG 2024
14
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 01 De Wolden een veilig thuis
Programma's 01 De Wolden een veilig thuis Je sociaal en fysiek veilig voelen, dat is een basisbehoefte van ieder mens. We willen dat onze inwoners, ondernemers en bezoekers zich in De Wolden veilig voelen in hun eigen huis, buurt en dorp. Het programma ‘De Wolden een veilig thuis’, richt zich op een veilige leefomgeving.
Programmahouder: Inge Nieuwenhuizen Het programma in beeld
Wat hebben we bereikt? Alcohol- en drugspreventie Uit cijfers blijkt dat in onze gemeente relatief meer wordt gedronken op (te) jonge leeftijd dan in vergelijkbare gemeenten in Drenthe. Het afgelopen jaar is het ketenbeleid geëvalueerd. In 2024 hebben we stappen gezet omtrent de vernieuwing van het ketenbeleid en het schrijven van uitvoeringsplannen. In 2025 zetten we dit traject voort en volgt er een vernieuwd ketenbeleid en vernieuwde uitvoeringsplannen rondom het ketenbeleid en het preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs. In 2024 heeft bij een aantal evenementen (o.a. CH De Wolden) alcoholcontroles al dan niet gecombineerd met de BOB-campagnes van Veilig Verkeer Nederland, plaatsgevonden.
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
15
Programma's 01 De Wolden een veilig thuis
Jaarverslag 2024
Ondermijning Bij ondermijning gaat het om de verwevenheid tussen de (illegale) onderwereld en de (legale) bovenwereld. Ondermijning heeft een link met de georganiseerde misdaad. Dat ondermijning in onze gemeente aanwezig is, blijkt ook uit de drugslab die in 2024 is aangetroffen. Hier hebben wij bestuursrechtelijk tegen opgetreden. In 2024 hebben wij ook een integraal en structureel plan van aanpak ondermijning vastgesteld. Een thema binnen deze aanpak is mensenhandel. Voor de aanpak van mensenhandel zijn intern aandachtfunctionarissen aangewezen die als taak hebben signalen van mensenhandel tijdig op te merken en door te geven aan de centrale coördinatoren. Signalen over ondermijning (en over andere openbare orde incidenten) worden ook verkregen via een ambtelijk overleg waar verschillende gemeentelijke afdelingen aan deelnemen en via het platform Meld Misdaad Anoniem. De Wolden is namelijk lid geworden van dit platform. Tot slot heeft de gemeente in 2024 een start gemaakt met de uitvoering van de overige maatregelen van het plan van aanpak ondermijning. Deze uitvoering wordt in 2025 gecontinueerd. Veiligheid en zorg Voor een optimale balans tussen preventie, zorg en repressie is verbinding tussen het veiligheiden het sociale domein noodzakelijk. De gemeente heeft een sleutelrol in de effectieve verbinding tussen veiligheids- en zorgpartners.
Zij is verantwoordelijk voor een samenhangende visie op de problematiek rond kwetsbare inwoners. Deze verbinding wordt belangrijker, naarmate de problematiek complexer wordt. Veiligheids- en zorgpartners moeten aansluiten bij bestaande structuren, zoals de buurtteams, sociale teams en de Zorg- en Veiligheidshuizen. Problematiek rondom de aanpak van huiselijk geweld en gerichte aandacht voor personen met verward gedrag zijn onderwerpen die we in deze overleggen met professionals bespreken. De gemeente heeft hierin de rol van regisseur. Om huiselijk geweld en kindermishandeling tegen te gaan hebben we meegedaan aan de pilot ‘Eerder Erbij bij Huiselijk Geweld’. Deze pilot is een samenwerking tussen Veilig Thuis Drenthe, de politie, Veilig Opgroeien (gemeente) en Welzijn De Wolden. Deze pilot kan gezien worden als een werkwijze die alvast past bij het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Dit is een scenario geschetst door de rijksoverheid met als doel om de jeugdbeschermingsketen te vereenvoudigen. In De Wolden hebben Welzijn De Wolden en Veilig Opgroeien aangegeven de werkwijze in 2024 binnen reguliere middelen te kunnen voortzetten. We hebben daarbij te maken met een weerbarstige praktijk. Er zijn wachtlijsten, er is personeelstekort bij aanbieders en krapte op de arbeidsmarkt. Het is daardoor roeien met de riemen die er zijn.
Veilige bedrijventerreinen In 2024 heeft het Platform Veilig Ondernemen (PVO) samen met gemeente, Politie, Veiligheidsregio Drenthe (Brandweer) en een afvaardiging van de ondernemers zowel in Ruinerwold als in Zuidwolde veiligheidsschouwen gehouden. In Ruinerwold maakt dit onderdeel uit van het Project Toekomstbestendige Bedrijventerreinen Hoge Akkers. In Zuidwolde vond dit plaats op het Bedrijventerrein Zuiderkerkes. Maatschappelijke gevoelige thema's We volgden de landelijke ontwikkelingen met betrekking tot maatschappelijk gevoelige thema’s (zoals discussie rondom de wolf) en nemen met ketenpartners deel aan onze structurele overleggen. Evenementen Er zijn volop evenementen in onze actieve gemeente. In 2024 waren het er 232 in 2023 waren het er 213. Die moeten veilig verlopen voor bezoekers. Dit doen we door vooraf duidelijk te zijn over de eisen waaraan een evenement moet voldoen. Ook ondersteunen we initiatiefnemers bij hun vragen. Zwerfdierenbeleid In 2024 is het contract met de stichting D.A.R. Dierenambulance (kortweg DAR) voor het vervoer van zwerfdieren verlengd. Uit de voorbereidingen voor een aanbestedingsprocedure bleek dat er in deze regio geen andere partijen beschikbaar zijn, of dat de tarieven van andere aanbieders aanzienlijk hoger liggen dan die van DAR. De uitvoering van deze taak is verankerd in het 16
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 01 De Wolden een veilig thuis
Burgerlijk Wetboek en de Wet Dieren. De wijze van uitvoering van deze taak heroverwegen we en we stellen aangepaste uitvoeringskaders op. Digitalisering en veiligheid In 2024 zijn we gestart met het programma Hackshield op de basisscholen in De Wolden. De digitale wijkagent van de politie heeft voorlichting gegeven op de basisscholen en het preventieprogramma HackShield geïntroduceerd. HackShield is een game die kinderen tussen de 8 en 12 jaar oud weerbaar maakt tegen cybercriminaliteit. Via deze game worden kinderen opgeleid tot Cyber Agents die zichzelf en hun omgeving kunnen beschermen tegen online gevaar. Naast de voorlichting op school konden de leerlingen thuis ook hun digitale weerbaarheid vergroten door de game te spelen. In samenwerking met de politie is er een Reboot camp georganiseerd voor Drentse jongeren van 12 tot 25 jaar over online uitdagingen. De Reboot camp was in de IT-Hub in Hoogeveen voor leerlingen uit het Voortgezet Onderwijs. Naast de lokale inzet nemen we op regionaal niveau deel aan de werkgroep cyber (gemeenten, politie, O.M., en RIEC in Friesland, Groningen en Drenthe). Lokale inclusie We willen dat alle inwoners van De Wolden op een volwaardige en gelijkwaardige manier aan de samenleving kunnen meedoen. We willen dit gemeentebreed oppakken. Daarom werken we actief aan bewustwording rondom inclusie bij het ontwikkelen en uitvoeren van beleid.
We vinden het belangrijk dat de voorzieningen in De Wolden bereikbaar en toegankelijk zijn voor elke doelgroep, ongeacht het geslacht, de afkomst, de seksuele voorkeur, een beperking of (psychische) aandoening. Voor alle inwoners, maar specifiek voor inwoners die verminderd mobiel zijn, zijn toegankelijke wegen, paden en stoepen van belang. In 2024 hebben we de samenwerking met Visio versterkt om de toegankelijkheid binnen de gemeente structureel te verbeteren. Ook zijn we een samenwerking aangegaan met Stichting Odensehuis Meppel/Westerveld om in De Wolden een Odensehuis te realiseren voor mensen met (beginnende) dementie en hun naasten. We hebben samen met ervaringsdeskundigen (de werkgroep De Wolden Gewoon Toegankelijk) de lokale inclusieagenda uitgevoerd en geactualiseerd. In het kader van bewustwording en inclusie hebben we actief deelgenomen aan de internationale Orange the World campagne. Deze initiatieven dragen bij aan een steeds toegankelijker De Wolden, waar iedereen kan meedoen.
Beleidsdoelen • • • •
Inwoners, ondernemers en recreanten ervaren De Wolden als een veilige woon- en leefomgeving. Wij zijn een gemeente waarin inwoners zich fysiek en sociaal veilig voelen in hun eigen huis, in hun buurt en dorp. De Wolden hoort tot de veiligste gemeenten in Nederland en we willen dat blijven. We pakken de veiligheidsvraagstukken breed en integraal op, zijn preventiegericht en zoeken samenwerking.
Wat hebben we daarvoor gedaan? 1.1 – Crisisbeheersing en brandweer Activiteit
Bijdrage aan de Veiligheidsregio Drenthe in Assen.
Verantwoording/ realisatie 2024
Op basis van de ontwerpbegroting 2024 van de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) is de bijdrage aan de VRD met € 161.951 verhoogd. De jaarlijkse bijdrage voor 2024 komt hiermee op € 1.543.667. De daadwerkelijke uitgaven komen op € 1.512.854 en zijn ca. € 30.000 lager dan begroot. Dit komt door een storting vanuit het btw compen-satiefonds.
Middelen
€ 1.512.854
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
17
Programma's 01 De Wolden een veilig thuis
Jaarverslag 2024
1.2 – Openbare orde en veiligheid Activiteit
Aanpak ondermijning.
Verantwoording/ realisatie 2024
Het plan van aanpak voor ondermijning is in 2024 nog niet afgerond de middelen worden overgeheveld naar 2025.
Middelen
€ 56.000
1.2 – Openbare orde en veiligheid Activiteit
Inzet extra BOA capaciteit.
Verantwoording/ realisatie 2024
Het aanvullend budget is gebruikt voor de inzet van een BOA-coördinator en ingebracht in de personele budgetten van de Samenwerkingsorganisatie.
Middelen
€ 32.876
Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de verplichte beleidsindicatoren voor programma weer. Beleidsindicator
Eenheid
Jaar
De Wolden
Nederland
Misdrijven - Diefstallen uit woning
per 1.000 inwoners
2024
1,2
1,2
Misdrijven - Geweldsmisdrijven
per 1.000 inwoners
2024
1,6
4,3
Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag
per 1.000 inwoners
2024
2,4
5,7
Misdrijven - Winkeldiefstallen
per 1.000 inwoners
2024
0,4
2,2
Betrokkenheid verbonden partijen Onderstaande tabel geeft de verbonden partij weer waarin wij participeren. Daarnaast wordt toegelicht hoe deze verbonden partij bijdraagt aan de realisatie van onze doelstellingen. Veiligheidsregio Drenthe Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling
Vergroten veiligheid inwoners van Drenthe en met de partners zorgen voor een goede voorbereiding op rampen en crises.
Beleidsdocumenten •
Kadernota Veiligheid, Toezicht & Handhaving 2022-2026 https://www.dewolden.nl/fileadmin/de_wolden/PDF/Collegebesluiten/2022/2022-1108/Kadernota_veiligheid__toezicht_en_handhaving_De_Wolden.pdf
•
Regionaal Beleidsplan Noord-Nederland 2020-2023 https://www.dewolden.nl/fileadmin/de_wolden/PDF/Collegebesluiten/2019/2019-1008/1_Regionaal_Beleidsplan_Veiligheid_2020-2023.pdf
•
Beleidsregels Hard- en Softdrugs 2022 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR675965/1
•
Beleidsregels hinderlijke en gevaarlijke honden 2022 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2021-350176.html
•
Evenementenverordening 2021 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR654383
•
Beleidsregels evenementen 2020 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR654386
•
Beleidsnota keten en caravans 2017 https://www.dewolden.nl/fileadmin/de_wolden/PDF/Beleid/Ketenbeleid_2017.pdf (actualisatie is in de maak)
18
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 01 De Wolden een veilig thuis
•
Beleidsregels BIBOB 2017 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR455347
•
Preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs 2023
Inclusie • Lokale Inclusieagenda: De Wolden Gewoon Toegankelijk.
Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft het resultaat van het programma weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging groter dan € 25.000 toegelicht. Primitieve begroting 2024
Gewijzigde begroting 2024
Rekening 2024
Lasten
-2.525
-2.409
-2.461
53
110 Crisisbeheersing en brandweer
-1.696
-1.696
-1.690
-6
120 Openbare orde en veiligheid
-830
-713
-771
59
Baten
9
9
49
-40
110 Crisisbeheersing en brandweer
1
1
41
-40
120 Openbare orde en veiligheid
8
8
8
0
-2.516
-2.399
-2.412
13
Bedragen x € 1.000
Resultaat
Restant
Toelichting Lasten 120 Openbare orde en veiligheid Voor de post openbare orde en veiligheid is het resultaat € 59.000 negatief. Dit heeft te maken met onvoorziene uitgaven van ca. € 11.000 door de ontmanteling van een drugslaboratorium en het saneren van vervuilde grond door drugsdumping, deze kosten zullen worden verhaald op de veroorzaker. Anderzijds heeft een overschrijding van € 10.000 plaatsgevonden door hogere kosten als gevolg van meer meldingen van huiselijk geweld. Voor de bijdrage aan de SWO hebben we voor € 38.000 meer aan kosten gehad dan vooraf begroot, dit komt voornamelijk door gestegen kosten voor salarissen en premies. Baten 110 Crisisbeheersing en brandweer Op deze post hebben wij € 40.000 meer ontvangen dan was begroot, dit is het gevolg van een uitkering uit het btw-compensatiefonds van € 34.000. Verder hebben wij een schade-uitkering ontvangen bij de brandweer van € 6.000.
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
19
Programma's 02 Krachtig De Wolden
Jaarverslag 2024
02 Krachtig De Wolden Met dit programma stimuleren we de kracht van De Woldense samenleving en faciliteren we de realisatie van initiatieven in de dorpen en buurten. Dat doen we door met veel energie te werken aan de ontwikkeling van een vitale, lokale democratie, transparantie van ons bestuur en de samenwerking in onze netwerken. Dit doen we niet alleen, maar samen met inwoners, ondernemers en partnerorganisaties. Daarbij nodigen we iedereen uit om mee te doen, met name jongeren en nieuwe inwoners.
Programmahouder: Inge Nieuwenhuizen Het programma in beeld
Wat hebben we bereikt? Vitale democratie Democratie moeten we koesteren. Het is het fundament onder onze samenleving. In De Wolden zet het gemeentebestuur actief in op participatie van en dialoog met de samenleving vanuit het principe 'loslaten in vertrouwen'. In 2024 werkten we aan: Initiatiefrijk De Wolden Initiatiefrijk De Wolden is een zeer succesvol subsidie-instrument om initiatieven uit de samenleving te stimuleren en te faciliteren. Deze subsidieregeling is een begrip geworden in De Wolden en wordt omarmd door inwoners en bestuur. Tot en met 2026 is jaarlijks € 200.000 beschikbaar gesteld om deze participatieve initiatieven te ondersteunen.
20
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 02 Krachtig De Wolden
Dorpsvisies In De Wolden hebben alle 14 dorpen met hun belangenverenigingen een dorpsvisie gemaakt. Deze visies laten zien wat inwoners in hun dorp belangrijk vinden. Hierin beschrijven zij wat de kracht is van het dorp en staan er kansen en wensen in voor de toekomst. Op deze manier laten inwoners hun betrokkenheid zien en wordt het meedenken en meedoen gestimuleerd. Vanuit provinciale middelen werken we in 2024 samen met de BOKD en CMO STAMM aan een procesverbetering om van dorpsvisie naar een uitvoeringsagenda te komen. Hiermee stimuleren we de dialoog en volgt in 2025 een advies met aanpak en procesbeschrijving voor de toekomst. Zo kunnen dorpen en gemeente elkaar nog beter vinden en samen werken aan een prettige leefomgeving passend bij ieders rol en taak. Transparant bestuur Een krachtig De Wolden is gebaat bij een transparant en integer bestuur. We zorgen ervoor dat dit geborgd is in beleid, regelgeving, procedures, houding en gedrag en communicatie. Daarbij zijn we scherp op de zorgvuldigheid, veiligheid en privacy van informatie en gegevens van inwoners en ondernemers, maar ook van bestuur en ambtelijke organisatie. We sluiten aan bij de Europese en landelijke kaders hiervoor. Wet versterking decentrale rekenkamers Per 1 januari 2023 is de Wet versterking decentrale rekenkamers in werking getreden.
Deze wet heeft de rekenkamerfunctie in de gemeente veranderd en legt de nadruk op de versterking van de onafhankelijkheid van de rekenkamer. In lijn met de wet is per 1 januari 2024, met inachtneming van het overgangsrecht, de voormalige rekenkamercommissie omgevormd tot een onafhankelijke rekenkamer. De nieuwe rekenkamer bestaat uit drie externe leden, waarvan de benoeming is vastgesteld via raadsbesluit. Het budget van de rekenkamer is vanaf 1 januari 2024 geïndexeerd op basis van € 1,30 per inwoner. Verkiezingen Europese Parlementsverkiezing Op 6 juni 2024 hebben wij in onze gemeente de verkiezingen gehouden voor de leden van het Europees Parlement. De organisatie en de gehouden verkiezingen zijn goed verlopen. De opkomst was hoog: 57,47% (landelijk 46,2%). De Commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven van de Tweede Kamer geeft aan dat de Europees Parlementsverkiezing eerlijk, transparant en controleerbaar zijn verlopen. Ook voldeed deze verkiezing aan de waarborgen van toegankelijkheid, stemgeheim en stemvrijheid. Experiment nieuw stembiljet Bij de Europees Parlementsverkiezing is in 5 gemeenten geëxperimenteerd met een nieuw stembiljet. Dit experiment is uitgebreid geëvalueerd onder kiezers, stembureauleden en gemeenten. Het experiment is goed verlopen.
Uit de evaluatie blijkt dat kiezers het gemak, formaat en gebruik van het nieuwe stembiljet hoger waarderen dan bij het huidige (grotere) stembiljet. Het experiment met het nieuwe stembiljet wordt tijdens de Gemeenteraadsverkiezingen in 2026 voortgezet. Kosten organisatie verkiezingen Het ministerie van BZK heeft toegezegd onderzoek te doen naar de omvang van de kosten die gemeenten maken bij het organiseren en uitvoeren van verkiezingen. Het onderzoek brengt de daadwerkelijke kosten in kaart die gemeenten hebben gemaakt voor de Tweede Kamerverkiezing in november 2023 en de Europese Parlementsverkiezing op 6 juni van dat jaar. Gemeente De Wolden is geselecteerd om deel te nemen aan dit onderzoek en heeft informatie aangeleverd. Wet open overheid In deze jaarrekening is een apart paragraaf opgenomen over dit onderwerp. Voor de toelichting wordt daarnaar verwezen. Samenwerking over de gemeentegrenzen Regionaal en landelijk zoeken we onze collega-gemeenten op. Door samen te werken en daarbij uit te gaan van de eigen kracht en identiteit, kan iedere gemeente zich beter ontwikkelen. Ook de Regio Zwolle is sterk in ontwikkeling en van groot belang voor ons. In de meerjarige agenda van de regio Zwolle kiezen we ervoor om mee te doen aan alle vier de thema’s, 'Economie', 'Arbeidsmarkt', 'Duurzame groei en Leefkwaliteit' en 'Bereikbaarheid Daily Urban System', omdat die
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
21
Programma's 02 Krachtig De Wolden
Jaarverslag 2024
ondersteunend zijn aan onze lokale ambities op het gebied van economie, vitaal platteland en arbeidsmarkt. Op landelijk niveau behartigen we gezamenlijk als P-10 (de grootste plattelandsgemeenten in Nederland) onze typische belangen (eigenheid) bij andere overheden en wisselen we kennis en ervaring uit over thema’s betreffende het platteland. Regionale samenwerking Om onze rol in de regio actiever te kunnen oppakken is er per 1 september 2024 extra capaciteit vrijgemaakt. Bestuurlijke integriteit De raad heeft zowel voor de eigen leden als voor de leden van het college van B&W een gedragscode integriteit vastgesteld. De burgemeester is op grond van artikel 170 Gemeentewet hoeder van de bestuurlijke integriteit. Het onderwerp integriteit is in 2024 maandelijks geagendeerd in het college van B&W. De burgemeester heeft in 2024 een melding van een vermoeden van een integriteitsschending behandeld die betrekking had op een wethouder. Uit het door de burgemeester ingestelde onderzoek is gebleken dat er geen grond is voor verdenking dat sprake is van niet-integer gedrag. De uitkomst van het onderzoek is vertrouwelijk gedeeld met de gemeenteraad, het college en de melder.
Beleidsdoelen Vitale democratie • Ruimte geven aan initiatieven vanuit de samenleving, zowel wanneer het gaat om betrokkenheid bij nieuwe initiatieven als betrokkenheid bij onderhoud en beheer van de openbare ruimte. • Jongeren, nieuwe inwoners en mensen die normaal weinig of niet betrokken zijn meer betrekken bij onze lokale democratie. • Inwoners, organisaties en ondernemers actief de ruimte geven bij het gemeentelijk beleid- en besluitvormingsproces. Transparant bestuur • Integer bestuur. • Voldoen aan actuele wetgeving. • Toegankelijke klachten-en bezwaarprocedures. Samenwerking over de gemeentegrenzen • Behartigen van de belangen van de inwoners van De Wolden. Daarbij gaan we altijd uit van een win-win situatie in de samenwerking met onze partners.
Wat hebben we daarvoor gedaan? 0.1 – Bestuur Activiteit
Het aanpassen van de systematiek van de vergoeding voor steunfractieleden.
Verantwoording/ realisatie 2024
In 2024 is de vergoedingensystematiek voor steunfractieleden vereenvoudigd door de invoering van een onbelaste vrijwilligersvergoeding volgens de Belastingdienstrichtlijnen. Dit verkleint de administratieve lasten en zorgt voor een transparanter beloningsbeleid. Ter dekking is het fractiebudget per lid verlaagd van € 500 naar € 350, zonder negatieve gevolgen voor de fractieondersteuning.
Middelen
Door de verlaging van het fractiebudget per lid van € 500 naar € 350 is de nieuwe regeling gedekt.
22
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 02 Krachtig De Wolden
0.1 – Bestuur Activiteit
Actualisatie van de bestuurs- en griffiesalarissen.
Verantwoording/ realisatie 2024
In januari 2024 zijn de functiebeschrijvingen en -waarderingen van de griffier en ondersteunende functies van de griffie van De Wolden geactualiseerd om aan te sluiten bij veranderde taken en bevoegdheden. Daarnaast is er met de nieuwe vergadersystematiek 4DeWolden een urenuitbreiding gerealiseerd voor de griffie.
Middelen
De financiële gevolgen zijn beperkt tot doorgroei in enkele functies, zonder directe impact op het budget. De urenuitbreiding is structureel meegenomen in de meerjarenbegroting 2025-2028.
0.1 – Bestuur Activiteit
Bijdragen aan de meerjarenagenda 2024-2028 van de Regio Zwolle.
Verantwoording/ realisatie 2024
We hebben € 170.900 begroot voor de realisatie van de meerjarenagenda van de regio Zwolle. De daadwerkelijke uitgaven passen nagenoeg binnen de begroting.
Middelen
€ 171.336
0.2 - Burgerzaken - Reisdocumenten Activiteit
Hogere uitgifte reisdocumenten.
Verantwoording/ realisatie 2024
Het aantal afgiften van paspoorten ligt 43% hoger dan verwacht. Dit wordt met name veroorzaakt doordat ID-kaarten worden omgezet naar aanvraag van een paspoort. We zien een trend dat inwoners steeds vaker voor een paspoort kiezen in plaats van een identiteitskaart. Deze trend is mede in gang gezet doordat er voor het Verenigd Koninkrijk een paspoort is vereist. Dit zien we dan ook terug in de aantallen waarbij het aantal identiteitskaarten lager is dan verwacht en de paspoorten hoger is dan verwacht.
Middelen
De opbrengst gemeentelijke leges komt ca. € 35.000 hoger uit dan begroot door meer uitgiften.
0.2 - Burgerzaken - Verkiezingen Activiteit
Verkiezingen 2024 en verdere jaren.
Verantwoording/ realisatie 2024
Op 6 juni 2024 zijn in onze gemeente de verkiezingen gehouden voor de leden van het Europees Parlement. De verkiezingen zijn goed verlopen. Vanuit het Rijk wordt o.a. door aanpassing van wetgeving ingezet op het verhogen van de kwaliteit van het verkiezingsproces en de uitslag. Om aan de kwaliteitseisen te voldoen is extra ingezet op het online opleiden en examineren van stembureaupersoneel. De ervaringen met de methode centraal zijn goed en willen we structureel toepassen.
Middelen
De extra kwaliteitseisen hebben ook extra kosten tot gevolg. Daarnaast zien we de portokosten en drukwerk toenemen. Het budget is als gevolg daarvan met ca. € 11.000 overschreden.
0.2 - Burgerzaken - Verkiezingen Activiteit
Vergoedingen inzet verkiezingen.
Verantwoording/ realisatie 2024
Bij de gehouden verkiezingen voor het Europees Parlement is extern (stembureau) personeel ingezet voor de teldag en centrale teldag. Daarmee betrekken we inwoners bij de verkiezingen.
Middelen
De vergoedingen voor stembureaupersoneel hebben plaatsgevonden binnen het budget presentiegelden. De inzet van extern personeel voor het centrale telproces heeft plaatsgevonden uit het budget verkiezingen.
Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de verplichte beleidsindicatoren voor programma weer. Beleidsindicator
Eenheid
Jaar
De Wolden
Nederland
02 niet van toepassing
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
23
Programma's 02 Krachtig De Wolden
Jaarverslag 2024
Betrokkenheid verbonden partijen Er worden binnen dit programma geen verbonden partijen verantwoord.
Beleidsdocumenten
•
Toekomstvisie De Wolden 2022-2040 'Samen aan zet', vastgesteld op 27 oktober 2022.
Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft het resultaat van het programma weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging groter dan € 25.000 toegelicht. Primitieve begroting 2024
Gewijzigde begroting 2024
Rekening 2024
Restant
Lasten
-3.379
-3.691
-4.049
358
010 Bestuur
-2.017
-2.406
-2.803
397
020 Burgerzaken
-1.023
-1.003
-1.080
76
530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct
0
0
0
0
610 Samenkracht en burgerparticipatie
-339
-281
-167
-115
Baten
499
424
665
-241
0
0
107
-107
499
424
558
-134
-2.879
-3.266
-3.384
118
Bedragen x € 1.000
010 Bestuur 020 Burgerzaken Resultaat
Toelichting Lasten 010 Bestuur Wethouders Als gevolg van een herberekening van de Voorziening voor Algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers (APPA) heeft er een storting van € 293.000 plaatsgevonden. Deze storting, die niet begroot is omdat deze vooraf lastig is in te schatten, leidt tot een nadeel in de exploitatie. De hogere storting is voornamelijk te wijten aan de indexering op pensioenen. Accountantscontrole De lasten zijn € 36.000 hoger dan geraamd. Deze overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door de hogere accountantskosten van € 35.000. De hogere accountantskosten zijn een gevolg van de hogere kosten van de basiscontrole en het meerwerk. Griffie De lasten zijn € 52.000 hoger dan verwacht. Deze overschrijding wordt voor € 37.000 verklaard doordat is gebleken dat het budget voor salarissen en sociale lasten de laatste jaren niet voldoende is geïndexeerd ten opzichte van de cao-ontwikkeling. De griffie valt bestuurstechnisch niet onder de SWO, waardoor indexatie en loopbaanontwikkelingen niet automatisch zijn meegenomen. Daarnaast heeft er urenuitbreiding plaatsgevonden als gevolg van de komst van een nieuw vergadermodel van de gemeenteraad. Ook is er een griffiemedewerker uitgeleend aan de SWO welke eerst uit het eigen budget is betaald (zie baten). Het resterende nadeel van € 16.000 is opgebouwd uit kleinere voor- en nadelen.
24
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 02 Krachtig De Wolden
020 Burgerzaken Er zijn meer leges aan het Rijk afgedragen door een hoger aantal aanvragen van reisdocumenten. Daarnaast waren de kosten van het voltrekken van huwelijken en organisatie verkiezingen hoger. Dit resulteert in totaal in een nadeel van € 76.000. 610 Samenkracht en burgerparticipatie Per saldo hebben we een incidenteel voordeel van € 115.000 op de lasten binnen de middelen voor burger- en kernparticipatie. In totaal hebben 21 initiatiefnemers een bijdrage gekregen in 2024. In 2025 bestaat Initiatiefrijk De Wolden 10 jaar en dit willen we extra aandacht geven. Daarmee denken we ook dat er meer aanvragen zullen komen voor ondersteuning vanuit Initiatiefrijk De Wolden. We willen de niet-bestede middelen voor een bedrag van € 118.000 bestemmen voor 2025 (zie Bestemming rekeningresultaat). Als laatste zijn er diverse kleine verschillen die per saldo een nadeel hebben van € 3.000. Baten 010 Bestuur Wethouders Er heeft een aanwending plaatsgevonden aan de voorziening wachtgeld van € 72.000. Wanneer een wethouder ontslag wordt verleend, of als hij/zij aftreedt en de wethouder heeft de AOWleeftijd nog niet bereikt, dan heeft deze recht op wachtgeld. Deze onttrekking wordt niet begroot, omdat dit vooraf niet in te schatten is. Een onttrekking aan de voorziening leidt tot een voordeel in de exploitatie.
Daarnaast zijn er nog overige kleine afwijkingen die leiden tot een voordeel van € 8.000. Griffie De baten zijn € 27.000 hoger. Dit is toe te rekenen aan de vergoeding ter hoogte van € 26.000 voor het uitlenen van een griffiemedewerker aan een project voor de gemeente Hoogeveen tot en met maart 2024, en aan de SWO voor een project vanaf juni 2024.
020 Burgerzaken Door hogere aantallen afgifte reisdocumenten en rijbewijzen zijn de opbrengsten hoger. In 2024 is er sprake van een nieuw proces bij het plannen van huwelijken en registraties. Hierbij worden de leges nu voorafgaand geïnd bij het indienen van een aanvraag en niet meer vlak voor het plaatsvinden van de ceremonie. Daarnaast is er sprake van een hoger aantal ceremonies. Dit resulteert in totaal in een voordeel van € 134.000.
Gemeente De Wolden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
25
Programma's 03 Wonen en Duurzaam
Jaarverslag 2024
03 Wonen en Duurzaam Dit programma gaat over de fysieke leefomgeving. Het omvat de thema's ruimtelijke ontwikkeling, wonen en duurzaamheid.
Programmahouder: Gerrie Hempen-Prent Het programma in beeld
Wat hebben we bereikt? Ruimtelijke ordening Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Na de inwerking zijn we gestart met het vervolmaken van de noodzakelijke processen. Bovendien is een start gemaakt met het vertalen van de in 2022 vastgestelde Toekomstvisie (Omgevingsvisie) naar een gemeente dekkend Omgevingsplan. De huidige bestemmingsplannen en beheersverordeningen blijven gelden totdat het nieuwe Omgevingsplan is vastgesteld. Er geldt een overgangstermijn tot 2032. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Tegelijkertijd met de Omgevingswet is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen in werking getreden. In deze wet staat dat een onafhankelijke partij de bouwtechnische eisen bij nieuwbouw moet toetsen. Deze wet geldt in eerste instantie voor alle bouwwerken met de laagste risicoklasse, zoals woningen en kleine bedrijfspanden. Als een gecertificeerde kwaliteitsborger de toetsing en controle doet, controleert de gemeente slechts of de toetsing is gedaan door deze kwaliteitsborger.
26
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 16 juni 2025
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 03 Wonen en Duurzaam
In 2024 hebben wij de eerste ervaringen opgedaan met Wkb-meldingen. Veel bouwers hebben nog een aanvraag eind 2023 ingediend, zodat die bouwplannen nog onder het oude regime vallen. Daarom hebben we nog weinig meldingen ontvangen. We merken dat alle partijen in het proces nog moeten wennen aan deze nieuwe werkwijze. Dit vraagt veelvuldig overleg en flexibiliteit van onze organisatie. Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) Het vorige kabinet startte in 2022 met het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Het doel was om met een integrale aanpak doelen te behalen m.b.t. natuur (inclusief stikstof), water en klimaat. Onder regie van de provincie werd ook gewerkt aan een provinciaal plan voor het landelijk gebied. Het huidige kabinet besloot te stoppen met het NPLG. Het ministerie van LVVN kiest een andere koers om de Europese doelen voor natuur, water en klimaat te behalen. Ze volgt drie sporen: 1. haalbare bedrijfsspecifieke normen voor de agrarische sector (= doelsturing); 2. generieke landelijke maatregelen (innovatie en de opkoopregelingen). Als daarmee in bepaalde gebieden de normen nog niet worden gehaald, dan volgt 3. aanvullend instrumentarium van de aanpak Ruimte voor Landbouw en Natuur (RLN). Stikstof is nog steeds een struikelblok voor veel ruimtelijke ontwikkelingen. Eerder stopte de provincie Drenthe de mogelijkheid voor extern salderen.
In december werden, na een uitspraak van de Raad van State ook de mogelijkheden voor intern salderen beperkt. Dit terwijl we er in oktober 2023 nog van uitgingen, op basis van de destijds geldende regels en ons eigen onderzoek, dat veel evenementen en projecten doorgang konden vinden. Actualisatie Landschappelijk Ontwikkelingskader (LOK) In 2024 is het LOK nog niet geactualiseerd. De verwachting is dat de actualisatie in 2025 kan worden opgestart. Actualisatie archeologische waardenkaart Voordat de actualisatie kan worden uitgevoerd moet duidelijk zijn hoe de activiteiten die te maken hebben met archeologie een plek krijgen in het omgevingsplan. De archeologische waardenkaart en de regels in het omgevingsplan moeten met elkaar overeenstemmen. Dit werken we in 2025 verder uit.