Jaarstukken 2024 De Wolden definitief
Tekst van het document
De belangrijkste oorzaken hiervan zijn: • • • •
50
De inzameling en verwerking van vet, textiel, papier en glas leverde € 44.000 meer op dan verwacht door hogere tonnages en tarieven (o.a. tarieven). In 2024 steeg de inname van afgedankte elektrische en elektronische apparaten en matrassen, wat € 11.000 extra opleverde. Voor de verwerking van Plastic- & Metalen verpakkingen en Drankkartons (PMD) werd een hogere vergoeding ontvangen, met een extra opbrengst van € 81.000 door hogere goedgekeurde tonnages en een gunstige afrekening over PMD 2023. De opbrengsten voor het composteerterrein zijn € 319.000 hoger uitgevallen doordat er meer materialen zijn afgevoerd. De opbrengsten zijn gelijk aan de kosten en zijn per saldo nul. Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
•
Programma's 05 Solide basis voor De Wolden
De storting in de voorziening afval wijkt € 79.000 af. In de Berap was een onttrekking van € 95.000 ingeschat, maar uiteindelijk is € 173.000 onttrokken.
820 Grondexploitaties Voor de grondexploitatie Dunningen is een toename van de boekwaarde van afgerond € 55.000 geboekt, die niet was begroot. Voor verdere toelichting zie paragraaf Grondbeleid.
Waarin hebben we geïnvesteerd? Onderstaande tabel geeft de in dit jaar gedane investeringen weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging toegelicht.
Bedragen x € 1.000 Lasten
Primitieve begroting 2024
Gewijzigde begroting 2024
Rekening 2024
Restant
Doorschuif naar 2025
0
-1.986
-2.078
92
0
-1.955
-2.047
92
0
-31
-31
-1.986
-2.078
Middelveen Vervanging ondergrondse glascontainers Resultaat
0
0 92
0
Toelichting Middelveen Naast de aankoop van de boerderij zijn er voorbereidende kosten gemaakt voor de toekomstige grondexploitatie Middelveen V, zoals stedenbouwkundige plannen en diverse onderzoeken. De grondexploitatie wordt in 2025 vastgesteld, waarin de gemaakte kosten van 2024 worden opgenomen.
Gemeente De Wolden
51
Programma's 06 Sportief met elkaar
Jaarverslag 2024
06 Sportief met elkaar Het programma Sportief met elkaar bestaat uit de onderdelen sport, inclusie en dorpshuizen.
Programmahouder: Rudi Hooch Antink Het programma in beeld
Wat hebben we bereikt? Sport Uitvoeringsplan sport & cultuur voor de gemeenten De Wolden en Hoogeveen 2024-2026 In het afgelopen jaar is er gewerkt aan een vernieuwd uitvoeringsplan. Hierin staat beschreven wat de uitgangspunten zijn voor het plan, welke beleidskaders leidend zijn, welke richtingen en activiteiten het team kiest en hoe de structuur verder ingericht wordt. Het uitvoeringsplan ondersteunt de ambitie om meer inwoners te betrekken bij sport en cultuur en het draagt bij aan het verbeteren van de gezondheid van de inwoners van De Wolden. Met deze vernieuwde aanpak sluiten de activiteiten van het team Sport en Cultuur beter aan op de gestelde doelen, en leveren ze een actieve bijdrage aan het verwezenlijken van onze ambities. Verduurzamen gemeentelijke kleedaccommodaties Er is een meerjarenplan gepresenteerd voor het verduurzamen van de gemeentelijke kleedaccommodaties, inclusief de benodigde investeringen. Uit het onderzoek blijkt dat diverse kleedaccommodaties niet langer alleen door planmatig onderhoud in stand gehouden kunnen worden. Deze accommodaties zijn sterk verouderd, en investeringen zijn noodzakelijk om ze te 52
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 06 Sportief met elkaar
blijven gebruiken en te laten voldoen aan toekomstige eisen, zoals gasloos en (B)ENG. Zonder investeringen zullen de onderhouds- en energiekosten hoog oplopen. De raad heeft in de meerjarenbegroting 2025-2028 middelen opgenomen voor het verduurzamen van de gemeentelijke kleedaccommodaties. De eerste gesprekken over het verduurzamen van de kleedaccommodaties die in 2025 op de planning staan, zijn inmiddels al gevoerd. Openluchtzwembaden De openluchtzwembaden in De Wolden hebben de afgelopen jaren te maken gehad met aanzienlijke kostenstijgingen op het gebied van energie, personeel en onderhoud. Dit heeft geleid tot negatieve resultaten in de jaarrekeningen. In 2024 is in samenwerking met de stichtingen van de openluchtzwembaden een extern onderzoek uitgevoerd naar de huidige en toekomstige exploitatie. Over de bevindingen van dit onderzoek moet nog een besluit worden genomen. Sportakkoord 2.0 Het Sportakkoord in De Wolden is opgedeeld in 5 kernen: Ruinen, Ruinerwold, Koekange, de Wijk en Zuidwolde. Sportakkoord De Wolden zet zich in voor optimale sportomstandigheden voor iedereen. Het is belangrijk dat iedereen met plezier kan sporten in een veilige en verantwoorde omgeving. Voor het realiseren van de ambities uit het sport- en beweegakkoord kan er per dorpskern een aanvraag ingediend worden voor uitvoeringsbudget.
Het afgelopen jaar zijn er weer diverse aanvragen gehonoreerd en uitgevoerd. Wolderhuus In juni 2024 is het Wolderhuus officieel geopend. Eerder, in januari 2024, is het gebouw volledig in gebruik genomen. Hiermee is een belangrijke mijlpaal bereikt. Daarnaast heeft de sloop van De Boerhoorn plaatsgevonden en is de herinrichting van de buitenruimte grotendeels afgerond, op enkele resterende punten na. Er moeten nog geluidswerende voorzieningen rondom het klimaatsysteem en de warmtepomp worden geplaatst om mogelijke overlast te beperken. De BOSA-subsidie is, na het indienen van een bezwaar, alsnog toegekend. De definitieve vaststelling zal plaatsvinden in 2025, afhankelijk van de verantwoording van de gemaakte kosten en de naleving van de subsidievoorwaarden. Dorpshuizen In 2024 hebben we belangrijke stappen gezet in de ondersteuning van onze dorpshuizen. Voor dorpshuis De Snikke hebben we ondersteuning geboden om directe problemen op te lossen. Daarnaast hebben we dorpshuis Buddingehof in Ruinerwold kunnen ondersteunen bij hun langlopende ambitieuze verbouw- en verduurzamingsplannen door middel van een gecombineerde subsidie- en leningregeling. We hebben in 2024 alle dorpshuizen geïnformeerd over de ontwikkeling van een nieuwe dorpshuizenvisie, waarbij we specifiek hebben gekeken naar verduurzamingsmogelijkheden en het langetermijnperspectief.
De resultaten van dit onderzoek worden begin 2025 geanalyseerd om te komen tot een structurele aanpak.
Beleidsdoelen Sport • Van jongs af aan vaardig in sport en bewegen. • Vitale sportverenigingen. • Positieve sportcultuur. • Inclusief Sporten en Bewegen. • Beschikken over voldoende, kwalitatief goede en toekomstbestendige sportvoorzieningen. • Duurzame sportinfrastructuur. Dorpshuizen • De dorpshuizen die een actieve bijdrage leveren aan ontmoeting, het verenigingsleven en de sociale vitaliteit en waarvoor dus draagvlak is vanuit het dorp, blijven open.
Gemeente De Wolden
53
Programma's 06 Sportief met elkaar
Jaarverslag 2024
Wat hebben we daarvoor gedaan? In dit programma zitten geen speerpunten.
Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de verplichte beleidsindicatoren voor programma weer. Beleidsindicator
Eenheid
Jaar
De Wolden
Nederland
Niet-sporters
%
2022
51,7
46,4
Betrokkenheid verbonden partijen Er worden binnen dit programma geen verbonden partijen verantwoord.
Beleidsdocumenten Sport
• • •
Sportnota 'Sport en Bewegen in De Wolden: 'Versterken, Verbinden en Verzilveren' 2019-2023 Beleidsregels Subsidie Sportstimulering De Wolden 2020 Lokaal Woldens Sportakkoord
Dorpshuizen
•
Subsidieregeling De Wolden 2016 Paragraaf 2 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening
Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft het resultaat van het programma weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging groter dan € 25.000 toegelicht.
Bedragen x € 1.000 Lasten
Primitieve begroting 2024
Gewijzigde Rekening begroting 2024 2024
Restant
-2.707
-3.967
-3.000
-967
-385
-395
-396
0
-2.141
-2.470
-2.397
-74
610 Samenkracht en burgerparticipatie
-181
-1.102
-208
-894
Baten
320
244
286
-42
510 Sportbeleid en activering
119
17
16
1
520 Sportaccommodaties
201
227
271
-43
-2.387
-3.723
-2.714
-1.009
510 Sportbeleid en activering 520 Sportaccommodaties
Resultaat
Toelichting Lasten 520 Sportaccommodaties De lasten zijn € 74.000 lager dan begroot. Het ontstaan daarvan is hieronder vermeld. • De kosten voor het gas- en stroomverbruik zijn € 58.000 lager dan verwacht. Dit wordt veroorzaakt doordat de eindafrekeningen van 2023 een teruggave lieten zien. • Een daling van de kapitaallasten ten opzichte van de begroting 2024 levert een voordeel op van € 11.000. Dit wordt veroorzaakt door het hanteren van een lager rentepercentage.
54
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
• • • •
Programma's 06 Sportief met elkaar
Tegenover het bovengenoemde voordeel hebben we een nadeel op de schoonmaakkosten van € 63.000 De personele inzet was afgelopen jaar hoger dan begroot. Dit komt onder andere door extra inzet door ziekte. Dit leidt tot een nadeel van € 15.000. In 2024 zijn er minder subsidies verleend dan begroot. Dit levert een voordeel op van € 88.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een lagere subsidie aan het Wolderhuus. Dit omdat er geen rente is verrekend voor de lening. Het overige bestaat uit kleine nadelen van € 5.000.
610 Samenkracht en burgerparticipatie De lasten zijn € 894.000 lager dan begroot. Dit komt enerzijds doordat de toegekende subsidies aan dorpshuizen Buddingehof (Ruinerwold) en de Snikke (Fort) (samen € 921.000) wel zijn toegekend, maar nog niet zijn uitgekeerd in 2024; dit zal in 2025 worden gedaan. Om deze gelden hiervoor beschikbaar te houden zal dit bestemd moeten worden bij het vaststellen van de jaarrekening 2024. Daarnaast is er een nadeel van € 27.000 door hogere huur en subsidies. Baten 520 Sportaccommodaties We hebben een voordeel op de baten van € 43.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het niet begroten van de opbrengsten verhuur bij het Wolderhuus. Daarnaast vallen een aantal andere verhuuropbrengsten van sportaccommodaties ook hoger uit dan verwacht.
Waarin hebben we geïnvesteerd? Onderstaande tabel geeft de in dit jaar gedane investeringen weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging toegelicht.
Bedragen x € 1.000
Primitieve Gewijzigde Rekening begroting begroting 2024 2024 2024
Restant
Doorschuif naar 2025
Lasten
-717
-374
-344
-420
Gebiedsontwikkeling De Baete
-106
-51
-55
-55
Huus voor Sport & Cultuur Zuidwolde (bouwkst.)
-145
0
-145
-145
0
-57
57
0
Veilige sportmaterialen in de sportaccommodatie
-240
-56
-184
-184
Verduurzaming maatschappelijk vastgoed
-30
-33
3
0
Verduurzaming sporthal Buddingehof Ruinerwold
-10
-25
15
0
Verduurzaming sporthal De Marse Ruinen
-11
-7
-4
-4
Verduurzaming sporthal De Slenken De Wijk
-110
-78
-32
-32
Verduurzam. sportzaal 't Zandmeer Kerkenveld
-65
-67
1
0
Baten
-87
74
-160
0
De Baete
-10
51
-61
0
Huus voor Sport & Cultuur Zuidwolde (bouwkst.)
-15
0
-15
0
Huus voor Sport & Cultuur Zuidwolde (install.)
0
57
-57
0
Kunstgrasveld KIOS
-6
0
-6
0
Huus voor Sport & Cultuur Zuidwolde (install.)
Gemeente De Wolden
55
Programma's 06 Sportief met elkaar
Bedragen x € 1.000
Jaarverslag 2024
Primitieve Gewijzigde Rekening begroting begroting 2024 2024 2024
Restant
Doorschuif naar 2025
Verduurzaming maatschappelijk vastgoed
0
6
-6
0
Verduurzaming sporthal Buddingehof Ruinerwold
-1
26
-27
0
Verduurzaming sporthal De Marse Ruinen
-8
44
-52
0
Verduurzaming sporthal De Slenken De Wijk
-9
62
-71
0
Verduurzam. sportzaal 't Zandmeer Kerkenveld
-38
-21
-17
0
-804
-149
-655
-420
Resultaat
Toelichting Huus voor Sport & Cultuur Zuidwolde / Wolderhuus Het Wolderhuus is in januari 2024 officieel in gebruik genomen. In 2024 zijn de meeste restpunten afgewerkt, maar nog niet alle. De verwachting is dat dit project medio 2025 zal worden afgerond. In de Berap 2024 is daarbij een overschrijding gemeld van € 352.000 op het hele project. Daarnaast is in 2024 een subsidie ontvangen vanuit de provincie voor impulsregeling klimaatadaptatie (€ 57.000); deze gelden waren niet begroot en zijn gebruikt voor het klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte rondom het Wolderhuus. Verduurzaming sporthallen 't Zandmeer Kerkenveld, De Marse Ruinen, Buddingehof Ruinerwold en de Slenken de Wijk Voor het onderzoek naar het benodigde type klimaatinstallatie heeft de gemeente gebruik gemaakt van een subsidie van de provincie. Eind 2022 is gestart met de aanbesteding voor sporthal ’t Zandmeer te Kerkenveld, deze is inmiddels geheel verduurzaamd en de gasaanluiting is verwijderd. Voor sporthal Buddingehof is er een overeenkomst gesloten met de netbeheerder. De aanbesteding voor het verduurzamen heeft plaatsgevonden en de eerste voorbereidingen worden getroffen. De overeenkomst met de netbeheerder is ook voor sporthal de Marse afgesloten. Het aanbestedingstraject wordt in 2025 afgerond. Bij sporthal de Slenken is onder andere de verlichting vervangen.
Verdere verduurzaming is in onderzoek. De resterende middelen nemen we mee naar 2025. Gebiedsontwikkeling De Baete In september 2022 heeft de raad voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor de nadere uitwerking van de gebiedsvisie De Baete volop in beweging tot een uitvoeringsplan en de aankoop van een perceel van het Waterschap. Dit bedrag bedroeg € 278.000. Van dit bedrag is € 139.000 ingezet als voorbereidingskrediet en € 139.000 voor de aankoop van het perceel. Er zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd ten behoeve van de nadere uitwerking. Wij hebben een opdracht uitgezet voor het opstellen van een stedenbouwkundig plan als vervolg op de visie. Wij hebben daarbij uitgevraagd aan de inschrijvende bedrijven om aan te geven of er ter aanvulling op de reeds gedane onderzoeken extra onderzoek nodig is om een stedenbouwkundig plan op te stellen dat ook als basis kan bieden voor een omgevingsplan. Dit met het oog op de vervolgfase waarin mogelijk een ruimtelijke procedure moet worden gevoerd om basis te zijn voor vergunningverlening. De kosten van de reeds gedane onderzoeken alsmede de kosten voor het op laten stellen van het stedenbouwkundig plan in combinatie met de kosten voor nog noodzakelijke onderzoeken bedragen meer dan begroot. Het restant nemen we mee naar 2025.
Veilige sportmaterialen in de sportaccommodatie Voor het bewegingsonderwijs en sporttrainingen maken scholen en sportverenigingen gebruik van verschillende sportaccommodaties in onze gemeente. De veiligheidseisen voor de materialen die tijdens gymlessen en trainingen worden gebruikt, worden steeds strenger. Daarnaast is een deel van de materialen toe aan (gedeeltelijke) vervanging. In de komende vier jaar zullen alle materialen die niet meer aan de veiligheidseisen voldoen of versleten zijn, worden vervangen. Het afgelopen jaar zijn al diverse materialen vernieuwd. De resterende middelen worden doorgeschoven naar 2025.
56
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 07 Sociaal
07 Sociaal Het programma Sociaal gaat over de beleidsterreinen werk, zorg (o.a. Wmo), jeugdzorg, onderwijs en volksgezondheid.
Programmahouder: Mark Turksma Het programma in beeld
Wat hebben we bereikt? Werk De economische verwachtingen voor Nederland zijn gematigd positief. De laatste voorspellingen van het Centraal Plan Bureau laten economische groeicijfers zien van 0,6% in 2024 en 1,6% in 2025. De groei van de werkgelegenheid loopt terug. Tegelijkertijd is de verwachting dat de krapte op de arbeidsmarkt gedurende 2025 zal aanhouden. De inflatie over 2023 bedroeg 3,8% terwijl deze voor 2024 naar verwachting zal uitkomen op 3,3%. In 2025 houdt de inflatie gelijke tred en wordt deze geraamd op 3,2%. Deze inflatie lijkt landelijke nog niet geleid te hebben tot een vergroting van de armoedecijfers. Uit onderzoek van het Nibud blijkt dat 13% van de bevolking in 2022 moeilijk tot zeer moeilijk rond kon komen. In 2024 is dit cijfer gedaald naar 9%. In De Wolden heeft 1,9% van de huishoudens een bijstandsuitkering. Landelijk ligt dit cijfer op 4,7%. De huidige bijstandspopulatie heeft een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Een verlaging van het aantal bijstandscliënten in De Wolden is alleen te bereiken door gerichte inzet te plegen op een aantal selecte doelgroepen. Extra inzet vragen de doelgroepen jongeren, statushouders en inwoners met BAB-indicatie (inwoners met een arbeidsbeperking). De problematiek is onder deze doelgroepen doorgaans ernstiger.
Stichting Werkgelegenheidsinitiatieven De Wolden (SWIDW) De SWIDW verzorgt (net als de GR Stark) een deel van de uitvoering van de Wsw voor de gemeente De Wolden. Eind 2024 waren er nog 25 medewerkers in dienst bij de SWiDW en waren er 13 medewerkers met een arbeidshandicap via de stichting voor de gemeente De Wolden werkGemeente De Wolden
57
Programma's 07 Sociaal
Jaarverslag 2024
zaam bij de gemeentelijke organisatie SWO. Op basis van een evaluatie en toekomstanalyse hebben de Raad van Toezicht van de stichting en het college van de gemeente De Wolden besloten de SWiDW per 1-1-2025 te beëindigen. In 2024 zijn daarvoor alle arbeidsovereenkomsten overgeheveld naar GR Stark en afspraken gemaakt over de detacheringen van de andere medewerkers. Op deze wijze blijven de uitvoering van de Wsw en de rechtsposities van onze Wsw-medewerkers gewaarborgd. 2024 is daarmee het laatste jaar waarin de stichting bedrijfsactiviteiten heeft ontplooid, in 2025 wordt de stichting geliquideerd. Stark Met betrekking tot de gemeenschappelijke regeling Stark wordt er op dit moment door de deelnemende gemeenten (De Wolden, Hoogeveen en Midden-Drenthe) gewerkt aan een gezamenlijke toekomstvisie. Deze visie moet duidelijkheid bieden over de te ondersteunen doelgroepen binnen de Participatiewet. De verwachting is dat dit proces gedurende 2025 wordt afgerond. Inburgering Vanaf 2021 is de nieuwe Wet inburgering ingevoerd en dat geeft extra taken voor de gemeente. Om hier uitvoering aan te geven heeft het college in 2023 een uitvoeringsplan vastgesteld. In 2024 hebben we uitvoering aan het plan gegeven.
Jeugdhulp Landelijke ontwikkelingen: Hervormingsagenda jeugd In het voorjaar van 2023 is de Hervormingsagenda jeugd vastgesteld door het Rijk. De Hervormingsagenda moet zorgen voor een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel. De extra bezuiniging op het budget voor de jeugd in het regeerakkoord zet echter de bedoeling en de uitvoering van de Hervormingsagenda onder druk. Landelijke ontwikkelingen: Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is bezig met een stelselwijziging in de kind- en gezinsbescherming. Dit is in een 'toekomstscenario kind- en gezinsbescherming' gegoten. Dit toekomstscenario beoogt het vereenvoudigen en versterken van de kind- en gezinsbeschermingsketen, om onze meest kwetsbare inwoners beter te kunnen beschermen tegen huiselijk geweld. Hervormingsagenda en toekomstscenario in De Wolden In De Wolden is niet afgewacht tot de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming waren vastgesteld. Zo zijn er in Drenthe diverse pilots geweest op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling, in samenwerking met de politie en Veilig Thuis Drenthe. In De Wolden betekende dit dat er binnen 24 uur na een geweldsincident waar de politie bij betrokken was, een huisbezoek werd afgelegd, om de veiligheid in te schatten en om hulp op te starten.
De pilot is half 2023 afgerond, maar de werkwijze is in 2024 voortgezet in het belang van onze inwoners. De overige Drentse pilots hebben geen vorm gekregen in De Wolden, maar dat betekent niet dat we onze veiligheidsketen niet hebben doorontwikkeld. Zo hebben we gesprekken gevoerd met Jeugdbescherming Noord, over hoe we elkaar beter kunnen versterken nu de keten onder druk staat. Nota Perspectief op jeugd: kansrijk opgroeien in De Wolden In 2022 is de koers bepaald op het gebied van jeugd(hulp) voor de komende jaren. Deze koers is nader uiteengezet in de nota 'Perspectief op jeugd; kansrijk opgroeien in De Wolden'. Daarin staat onder andere beschreven dat we graag dichtbij gezinnen vindbaar willen zijn. We willen zo vroeg mogelijk (potentiële) problemen signaleren om zware problematiek (en dus zware zorg) waar mogelijk te voorkomen. In 2024 is gewerkt aan een voortgangsrapportage en een programmaplan voor de lokale invulling van de hervormingsagenda jeugd in De Wolden. We hebben de handen ineengeslagen met wetenschapper Sharon Stellaard, die in haar 'Boemerangbeleid' heeft onderzocht hoe het komt dat we in Nederland al 50 jaar dezelfde beleidsdoelen nastreven, zonder succes. Samen met dr. Stellaard, hebben we gewerkt aan de contouren van het Woldense programmaplan, waarbij de nadruk ligt op reflectie en proberen bekende valkuilen te vermijden.
58
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 07 Sociaal
Integrale ondersteuning jeugd sociaal domein breed In 2024 is de integrale ondersteuning voor complexe en meervoudige problematiek verder uitgebreid en zijn er door het team prOWIJZ ruim 90 zaken op deze manier behandeld. De interne integrale toegang is hierdoor versterkt en de omgekeerde toets ('doen wat nodig is') is hierbij leidend. Daarnaast is het team casusregie volwaardig operationeel geworden en uit het eerste cliënttevredenheidsonderzoek blijkt een hoge waardering voor deze vorm van dienstverlening. Gezien de complexiteit van de casuïstiek is de expertise van een gedragswetenschapper/praktijkbegeleider noodzakelijk gebleken. Dit helpt bij de brede beeldvorming en het vroegtijdig bepalen van de beste inzet van zorg en dienstverlening. Zo vergroten we de effectiviteit en de efficiency van de geboden ondersteuning. Jeugd-GGZ De wachtlijsten bij de (specialistische) jeugd-GGZ blijven fors, onder andere door het aantal zorgvragers, de uitval van personeel en door krapte op de arbeidsmarkt. De door- en uitstroom van zorgvragers stagneert nogal eens vanwege de ernst van de problematiek en langer durende zorgtrajecten. Samenwerking met belangrijke zorgorganisaties is door de gemeente geïntensiveerd om het op- en afschalen van zorg te helpen faciliteren en de verbinding tussen zorg en welzijn te versterken.
Zorg Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Het zorglandschap in Nederland verandert door de komst van twee landelijk gesloten akkoorden. 1. Het IZA zet in op een beweging van zorg naar gezondheid en op een steviger samenwerking tussen voorliggend veld/sociaal domein, eerste- en tweedelijns zorg. 2. Het GALA is een akkoord tussen Rijk, zorgverzekeraar, gemeenten en GGD. In het akkoord is afgesproken hoe preventief gezondheidsbeleid kan worden versterkt en duurzaam kan worden geborgd. Het gaat om financiële bijdragen voor onder andere combinatiefunctionarissen, sportakkoord, valpreventie, kansrijke start en welzijn op recept. Voor De Wolden betekent dit een rijksbijdrage van in totaal bijna € 1.500.000 voor de periode 2023-2026. Dit is deels een voortgang van bestaande regelingen en deels nieuw geld. Na goedkeuring van het integraal plan in september 2023 geven we hier de komende jaren uitvoering aan. In 2024 hebben we uitvoering gegeven aan beide akkoorden. In december 2024 heeft de VNG besloten om uit het IZA te stappen, vanwege het ontbreken van gelijkwaardigheid in de gesprekken en ontwikkelingen. In 2025 zal duidelijk worden onder welke voorwaarden gemeenten weer kunnen deelnemen aan het IZA. Overigens heeft deze ontwikkeling geen gevolgen voor de uitvoering van het GALA.
Deze gelden zijn beschikt tot en met 2026 en de uitvoering zal doorgaan zoals gepland. Domein Overstijgende Samenwerking Drenthe (DOS) Het ministerie van VWS heeft gemeenten de mogelijkheid geboden aan te sluiten en ervaring op te doen met de DOS-werkwijze, als vervolg op een eerdere pilot in onder andere Hollandscheveld (Hoogeveen). Het doel hiervan is om vanuit het perspectief van de inwoner te kijken wat hij/zij nodig heeft om te participeren en zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen. In Drenthe hebben 6 gemeenten aangegeven aan de slag te willen met DOS Drenthe, waaronder gemeente De Wolden. Dit heeft geleid tot een gezamenlijke subsidieaanvraag DOS Drenthe waarbij gemeente De Wolden penvoerder is namens de gemeenten Hoogeveen, Meppel, Coevorden, Aa en Hunze en Westerveld. In De Wolden gaan we op zoek naar een dorp waar we gaan verkennen of de DOS-werkwijze van de grond kan komen. Een ontwikkeling die past in de lijn van het IZA en het Programma WOZO. In 2024 is er gestart met deze werkwijze in Ruinerwold. Er is een vast gezicht vanuit de Wmo aangesteld in Ruinerwold (dorpsregisseur) die samen met de inwoners, welzijn en wijkverpleging werkt aan zorgzaam samenleven. Daarnaast heeft de dorpsregisseur de ruimte om domein overstijgend te indiceren, om te komen tot ander soort ondersteuningsarrangementen.
Beschermd wonen (BW) Al meerdere jaren wordt de doordecentralisatie begeleid wonen en de invoering van het woonplaatsbeginsel uitgesteld. De nieuwe streefdatum voor invoering is nu 1 januari 2026. Vooruitlopend op de doordecentralisatie zijn de regiogemeenten met ingang van 1 januari 2024 zelf verantwoordelijk voor o.a. de indicatiestelling van beschermd wonen. De centrumgemeente Gemeente De Wolden
59
Programma's 07 Sociaal
Jaarverslag 2024
(Assen) blijft verantwoordelijk voor de bestaande cliënten. De regiogemeenten hadden zich in samenwerking met centrumgemeente Assen voorbereid op de nieuwe taken in de Toegang. Om te voorkomen dat de opbrengst hiervan en de motivatie verloren gaat, wordt voorgestaan om de huidige werkwijze in de Toegang voort te zetten en door te ontwikkelen. Het doel is dat hierdoor steeds meer eigenaarschap ontstaat bij de lokale gemeente in de voorbereiding op de doordecentralisatie. Na de doordecentralisatie zullen de rijksmiddelen over een periode van zeven jaar volgens een nieuw objectief verdeelmodel worden verdeeld over alle gemeenten. Dit is onlosmakelijk verbonden met de invoering van het woonplaatsbeginsel, dus het objectieve verdeelmodel voor de middelen die gemeenten ontvangen voor BW wordt ook nog niet ingevoerd. Centrumgemeenten blijven deze middelen in 2025 ontvangen op basis van het huidige historische verdeelmodel. Stapsgewijs wordt het historische budget dat centrumgemeenten ontvangen voor bestaande cliënten afgebouwd en het objectieve budget dat elke gemeente krijgt voor nieuwe cliënten opgebouwd. Adviesraad Sociaal Domein (ASD) Na een evaluatie van de structuur van de ASD en de cliëntraden is besloten om te komen tot één ASD. Dit moet nog geformaliseerd worden door het aanpassen van de verordening Cliëntenparticipatie.
De kosten van de ASD worden via de begroting van de gemeente verrekend. Cliëntondersteuning We hechten veel waarde aan onafhankelijke cliëntondersteuning. Via Stichting Onafhankelijke Cliëntondersteuning (OCO) kunnen alle inwoners van De Wolden kosteloos terecht voor professionele ondersteuning bij vragen over zorg, wonen, financiën, gezondheid en andere levensdomeinen. In lijn met voorgaande jaren heeft OCO ook in 2024 een groot aantal inwoners kunnen ondersteunen bij uiteenlopende vraagstukken, waarbij de focus lag op Wmo, Jeugdwet en Wlz-gerelateerde zaken. De zichtbaarheid en laagdrempelige toegankelijkheid van deze ondersteuning blijft een belangrijk aandachtspunt, zodat alle inwoners die hulp nodig hebben bij het regelen van zorg of ondersteuning de weg naar OCO weten te vinden. Dementie Het aantal mensen met dementie neemt toe, ook in De Wolden. Op dit moment zijn er naar schatting zo'n 600 mensen met dementie in de gemeente De Wolden. Volgens de prognose zullen dat er in 2050 ongeveer 1.000 zijn. Met gemiddeld 40 uur per week is de belasting van mantelzorgers voor mensen met dementie hoger dan die van de gemiddelde mantelzorger die 7,4 uur per week zorgt (bron: SCP). Voor zorgende partners van een naaste met dementie is de belasting zelfs gemiddeld 65 uur. De gemeente De Wolden is een dementievriendelijke gemeente en heeft in 2024 belangrijke stappen gezet.
In samenwerking met het Netwerk Dementie Drenthe is een nieuwe casemanager aangesteld die als verbindende factor optreedt tussen verschillende initiatieven in de gemeente. De werkgroep Dementievriendelijk De Wolden heeft de voorbereidingen afgerond voor de training "Omgaan met dementie" die in 2025 wordt uitgerold. En het budget voor het Odensehuis is vastgesteld en de realisatie hiervan is in volle gang. Daarnaast werken we samen met Welzijn De Wolden aan het ontwikkelen van laagdrempelige dagontmoetingen in verschillende dorpen, om mensen met dementie en hun mantelzorgers dicht bij huis te ondersteunen.
Volksgezondheid De Wolden wil de gezondheid van inwoners bevorderen en toewerken naar een gezonde(re) generatie in 2040. Nota volksgezondheid De uitvoering van de nota Volksgezondheid De Wolden positief gezond, samen met en voor onze inwoners ging door in 2024. We gaven workshops en trainingen Positieve Gezondheid aan professionals, zodat zij ‘het andere gesprek’ kunnen voeren met inwoners. Voor gezondheidsbevordering werd samenwerking met onder andere het ruimtelijk en sociaal domein gezocht.
60
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 07 Sociaal
Het programma 'Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst' richtte zich op de eerste 1.000 dagen van een mensenleven en op bewegen en gezonde voeding voor kinderen en jongeren. Hiervoor is een nieuwe JOGG-regisseur aangesteld. Vanuit vitaal ouder worden ondersteunden we volwassenen en ouderen die zich in een kwetsbare positie bevinden en verleidden hen tot een gezonde leefstijl. We continueerden JOGG-initiatieven en ontwikkelden nieuwe initiatieven, we stimuleerden een rookvrije generatie, probeerden alcoholgebruik te verminderen en organiseerden fitheidstesten. Preventieakkoord Het preventieakkoord is een subsidieregeling waarvoor organisaties en inwoners aanvragen indienden voor initiatieven die de gezondheid van inwoners verbeteren. Uit cijfers blijkt dat het terugdringen van roken, overmatig alcoholgebruik en inzetten op gezond gewicht een bijdrage kan leveren aan gezondere inwoners in de gemeente. De financiering voor deze subsidieregeling preventie komt uit de Nota Volksgezondheid, maar het preventieakkoord is ook een onderdeel van het Gezond en Actief Leven Programma. Gezond en Actief Leven Programma Het Gezond en Actief Leven Programma wordt in 2024 uitgevoerd met inwoners en partners en gaat hand in hand met het gezondheidsbeleid. Het programma heeft als ambitie: Iedereen doet mee! Op weg naar meer gezonde jaren voor onze inwoners. Het programma bestaat uit 5 opgaven: 1.
Meer kinderen hebben een kansrijke start. 2. Meer inwoners ervaren een betere mentale gezondheid. 3. Meer inwoners hebben een gezond gewicht. 4. Meer inwoners gaan verantwoord om met alcohol. 5. Meer vitale senioren die minder kwetsbaar zijn. Drenthe samen gezond in beweging 2021-2024 In Drenthe is door alle gemeenten, de provincie, GGD en zorgverzekeraars een meerjarenbeleidsprogramma 'Drenthe Samen Gezond In Beweging 2021-2024' opgesteld. Het programma beschrijft de integrale ontwikkelingen op de terreinen van preventie en sport.
Onderwijs In De Wolden werken we aan gelijke ontwikkelingskansen voor kinderen en jongeren. Dat doen we niet alleen, we werken nauw samen met onze maatschappelijke partners zoals onderwijs, kinderopvang, welzijn en jeugdhulp. We stimuleren een sterkere integrale verbinding tussen peuterspelen, het basisonderwijs, sport, cultuur, gezondheid en jeugdhulp. Hiermee geven we uitvoering aan de doelen en opgaven uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), de nota Jeugdhulp en de hervormingsagenda jeugd. Voor- en vroegschoolse educatie Met voor- en vroegschoolse educatie in De Wolden streven we naar gelijke kansen voor alle kinderen in onze gemeente, zodat zij een sterke basis hebben voor hun verdere (school)loopbaan en maatschappelijke participatie. In 2024 is het nieuwe beleidsplan Voor- en vroegschoolse educatie in de gemeente De Wolden vastgesteld. Het beleidsplan is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met onze vve-partners waaronder de jeugdverpleegkundigen van de GGD, kinderopvangorganisaties, Welzijn De Wolden en het onderwijs. In gezamenlijkheid is de vorige beleidsperiode geëvalueerd en zijn nieuwe prioriteiten gesteld. In verschillende werkgroepen zijn de gestelde prioriteiten uitgewerkt. Alle betrokken partijen hebben positief ingestemd met dit beleidsplan.
Nieuwkomersonderwijs Ook nieuwkomerskinderen hebben recht op onderwijs, dit valt onder de zorgplicht van gemeenten. Het betreft een diverse doelgroep, met verschillende leeftijden, ze spreken vaak geen Nederlands en vragen extra zorg, expertise en ondersteuning. Om kinderen direct op een reguliere school te laten instromen is voor het onderwijs in De Wolden een (te) grote opgave. Daarom werken we hiervoor nauw samen met het nieuwkomersonderwijs in onze buurgemeenten. In Hoogeveen wordt al jaren op een goede manier taalonderwijs aangeboden. In de gemeente Meppel hebben we afgelopen jaar in samenwerking met de gemeenten Staphorst, Westerveld en Steenwijkerland een nieuwe taalschool gerealiseerd.
Gemeente De Wolden
61
Programma's 07 Sociaal
Jaarverslag 2024
Nationaal programma onderwijs In 2024 hebben we in samenwerking met onze LEA-partners een bestedingsplan voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) opgesteld. Dit heeft ertoe geleid dat er 13 projecten zijn gestart die bijdragen aan het wegwerken van achterstanden die zijn ontstaan door Covid-19 en gelijke ontwikkelingskansen bij kinderen en jongeren versterken. De uitvoering van de projecten vindt plaats tot en met 2025. Doorstroompunt De Wolden maakt deel uit van het Doorstroompunt Zuidwest-Drenthe, samen met Hoogeveen, Meppel en Westerveld, met Hoogeveen als centrumgemeente. We werken aan het voorkomen van schoolverzuim en vroegtijdig schoolverlaten door leerlingen te monitoren en begeleiden, vooral jongeren in kwetsbare posities. Vanaf 2026 wordt de doelgroep van het Doorstroompunt verhoogd van 23 naar 27 jaar, met extra financiering vanuit het Rijk. Intensieve samenwerking tussen betrokken partijen is essentieel voor doorlopende ondersteuning van jongeren, zodat zij hun weg terug in het onderwijs of naar de arbeidsmarkt vinden. De nieuwe wet van School naar Duurzaam Werk, die op 1 januari 2026 ingaat, breidt de doelgroep van het Doorstroompunt uit tot 27 jaar. Het programma regionale aanpak voortijdig schoolverlaten is met een jaar verlengd.
Meppel heeft met partners gewerkt aan de doorontwikkeling van het Onderwijs-Zorg-Aanbod op DC Terra (OZA mbo Meppel) en aan een verbinding met de lokale arbeidsmarkt. Ook zijn overstaptafels gestart voor jongeren in kwetsbare posities (JIKP) om een warme overdracht te organiseren tussen onderwijs en gemeente voor leerlingen die doorstromen naar vervolgonderwijs, werk of dagbesteding. Binnenkort wordt de nieuwe regeling gepubliceerd voor het Regionaal Programma, met een verruimde doelgroep van 12-27 jaar en samenwerking tussen gemeenten, onderwijs en arbeidsmarktregio. Onderwijs & jeugd agenda – De jeugd vertegenwoordigd! In 2024 is een belangrijke stap gezet in de ontwikkeling van een gezamenlijke visie op onderwijs en jeugd in gemeente De Wolden. Hiermee sluiten we aan bij de recente ontwikkelingen sociaal domein breed waar vanuit programma’s als het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), de nota Jeugdhulp en de hervormingsagenda jeugd een beweging is ingezet gericht op een sterke pedagogische basis en meer preventie. Op basis van de Startnotitie Onderwijs – Jeugd Agenda heeft een brede werkgroep – bestaande uit vertegenwoordigers van onderwijs, kinderopvang, zorg en maatschappelijke partners – in 2024 verschillende werksessies georganiseerd voor het betrekken en verzamelen van input vanuit verschillende doelgroepen. Kinderen, jongeren, ouders, professionals en bestuurders.
Voor de komende periode worden op basis van deze inzichten, gedeelde ambities en speerpunten geformuleerd, waarmee we gezamenlijk bijdragen aan een sterke en kansrijke ontwikkeling van de jeugd in De Wolden.
Beleidsdoelen Werk • Iedereen doet mee in een betaalde of onbetaalde baan en draagt daardoor bij aan onze samenleving. • Re-integratie is gericht op de kortste weg naar een passende functie op de reguliere arbeidsmarkt. • Werkzoekenden met een arbeidsbeperking worden indien nodig en mogelijk voorzien van een passend maatwerkaanbod. • De doelgroepen jongeren en statushouders kunnen rekenen op extra inzet om de werkloosheid onder deze groepen tegen te gaan. • Trajecten voor de doelgroep statushouders dragen bij aan de integratie van deze inwoners. • Bij de inzet van trajecten gaan we voor duurzame uitstroom waarmee een terugkeer in de uitkering wordt voorkomen.
62
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 07 Sociaal
Jeugd • • • • • •
We zijn samen verantwoordelijk voor de veiligheid van onze meest kwetsbare inwoners (van -9 maanden tot 100 jaar). Geweld hoort niet thuis in gemeente De Wolden. We versterken de samenwerking en samenhang onderwijs-jeugdhulp door middel van een gezamenlijke ontwikkelagenda met interne en externe partners. We versterken de samenwerking en samenhang met en tussen het gehele sociaal domein en betrokken ketenpartners door het aanbrengen van structuur, heldere regiefunctie en het formuleren van gezamenlijke ambities. We willen de keten acute problematiek vlottrekken en de reguliere zorg weer versterken (opdracht van het Rijk). We investeren in onze 12-plussers en richten ons op een blijvende verbinding voor deze doelgroep met onze gemeente. Bovenstaande doen we binnen de beschikbare middelen.
Zorg • Het vergroten van de zichtbaarheid van de onafhankelijke cliëntondersteuning en het beter en eerder beschikbaar hebben van de cliëntondersteuning voor inwoners. • Bevorderen van een samenleving waarin iedereen kan meedoen (inclusie). • Inwoners kunnen volwaardig en gelijkwaardig deelnemen aan de (lokale) samenleving en zijn daar primair zelf verantwoordelijk voor. • Inwoners kunnen zo lang mogelijk in de eigen leefomgeving blijven. • Voorzieningen zijn bereikbaar voor elke doelgroep, ook als iemand minder mobiel is. • Stimuleren van het realiseren van een positieve en veilige leefomgeving voor kwetsbare inwoners. • Ondersteuning van kwetsbare inwoners wordt zo dicht mogelijk bij hun leefomgeving georganiseerd. • Bevorderen van samenwerking tussen organisaties voor een optimale dienstverlening aan kwetsbare inwoners. • Zorg en ondersteuning organiseren die snel, adequaat en efficiënt is. • De zorgvraag van de inwoner is uitgangspunt bij het verlenen van zorg en ondersteuning. Volksgezondheid • Met De Wolden Positief Gezond brachten we de beweging verder in gang. • De basis voor een goede gezondheid wordt al op jonge leeftijd gelegd, daarom zetten we in op 'Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst'. • Zowel voor volwassenen als ouderen is het belangrijk om vitaal ouder te worden.
• Gezondheid in de fysieke en sociale omgeving verleiden de inwoners tot bewegen, spelen, gezonde keuzes maken, ontspannen en/of elkaar ontmoeten. • We geven uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Programma en implementeren de preventieketens kansrijke start, welzijn op recept, overgewicht kinderen, Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) volwassen en valpreventie ouderen. Onderwijs • Samen met maatschappelijke partners én natuurlijk ouders of verzorgers optimale ontwikkelingskansen voor kinderen creëren op het gebied van onderwijs, zorg, sport en cultuur. • Het verder versterken van de signaleringsfunctie van ontwikkelingsachterstanden bij peuters en een passend aanbod door middel van VVE-arrangementen. Ieder kind verdient maximale ontwikkelingskansen. • Bevorderen doorgaande leerlijnen tussen peuteropvang en basisschool en tussen basisschool en voortgezet onderwijs. • Gemeenten, maatschappelijke partners en ouders dragen een gezamenlijke verantwoordelijkheid als het gaat om de ontwikkeling van kinderen. We willen de positie van ouders en jongeren hierin versterken, zodat we goed aansluiten bij de vraag en de behoefte en samen met ouders en jongeren blijven ontwikkelen. • We vormen een sluitend netwerk met gemeente, RMC, scholen en welzijn om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan en zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie te laten behalen.
Gemeente De Wolden
63
Programma's 07 Sociaal
Jaarverslag 2024
Wat hebben we daarvoor gedaan? 4.3– Leerlingenvervoer Activiteit
Aanpassing budget naar aanleiding van realisatiecijfers.
Verantwoording/ realisatie 2024
De toename in de kosten leerlingenvervoer zien we terug in realisatiecijfers 2024.
Middelen
Er was € 55.000 extra begroot. Deze middelen zijn uitgegeven. Op het totaal aan kosten voor leerlingenvervoer hebben we een nadeel van € 88.000. Zie hiervoor de toelichting bij 'Wat heeft het gekost?'.
4.3 – Onderwijsbeleid en leerlingzaken Activiteit
Overheveling budget leerplicht naar Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen.
Verantwoording/ realisatie 2024
Het recht op leren voor kinderen en jongeren is vastgelegd in de Leerplichtwet. De leerplichtambtenaren voeren deze wet uit.
Middelen
Middelen betreffen jaarlijks terugkerende kosten voor personele inzet van leerplichtambtenaren en wordt daarom meegenomen in de personeelsbegroting van de samenwerkingsorganisatie.
5.1 – Sportbeleid en activering Activiteit
Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Lokaal sportakkoord, brede regeling combinatiefuncties en leefomgeving.
Verantwoording/ realisatie 2024
Het sportakkoord is uitgevoerd volgens plan in 2024. Voor de opgave sportfunctionarissen en cultuurcoaches is in 2024 een werkplan ontwikkeld dat is uitgevoerd. Het werkplan past bij het sportbeleid, cultuurbeleid en het Gezond en Actief Leven Programma.
Middelen
Begroot: € 47.000. Besteed: € 47.000.
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie – Maatschappelijk werk en welzijn Activiteit
Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Terugdringen gezondheidsachterstanden, versterken basis, mantelzorg, één tegen eenzaamheid en welzijn op recept.
Verantwoording/ realisatie 2024
In 2024 zijn in 3 huisartsenpraktijken in De Wolden welzijnscoaches gestart om uitvoering te geven aan Welzijn op Recept. In 2025 volgen de laatste 2 praktijken. Welzijn De Wolden heeft het programma Een tegen Eenzaamheid uitgevoerd en heeft daarnaast uitvoering gegeven aan het mantelzorgprogramma. Daarnaast zijn er verschillende programma’s en interventies uitgevoerd die hebben bijgedragen aan het versterken van de sociale basis en het terugdringen van gezondheidsachterstanden. Voorbeelden zijn de netwerkbijeenkomsten positieve gezondheid, de sam sam-bijeenkomsten, de dagontmoetingen die worden georganiseerd bij o.a. het Tonckenshuis en de DOS/zorgzame gemeenschappen werkwijze die is gestart in Ruinerwold.
Middelen
Begroot: € 113.000. Besteed: € 113.000.
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie – Maatschappelijk werk en welzijn Activiteit
Looncompensatie Algemeen Maatschappelijk Werk en regulier welzijnswerk conform cao.
Verantwoording/ realisatie 2024
Conform begroting.
Middelen
Begroot: € 177.000. Besteed: € 177.000.
6.5 Arbeidsparticipatie Activiteit
Re-integratie statushouders.
Verantwoording/ realisatie 2024
Het budget van € 45.000 hebben we gebruikt om verdere taalontwikkeling te stimuleren door combinaties te maken tussen scholing, werkritme, stages en/of betaald werk. Daarnaast bieden we zelfredzaamheidsprogramma's via Vluchtelingenwerk aan. En daarbij is gebruik gemaakt van de inzet van zogenaamde sleutelpersonen (c.q. ervaringsdeskundigen).
Middelen
Begroot: € 45.000. Besteed: € 45.000.
64
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 07 Sociaal
6.6. Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Activiteit
Aanbesteding hulpmiddelen.
Verantwoording/ realisatie 2024
De aanbesteding hulpmiddelen is afgerond en op € 7.000 na uitgevoerd binnen het beschikbare budget.
Middelen
Begroot: € 84.000. Besteed: € 91.000.
6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) - Wmo vervoer Activiteit
Indexatie doelgroepenvervoer.
Verantwoording/ realisatie 2024
De indexatie doelgroepenvervoer heeft plaatsgevonden per 1 januari 2024 conform de contractafspraken.
Middelen
Begroot: € 33.000. Besteed: € 33.000.
6.71a Wmo huishoudelijke hulp (WMO) Activiteit
Indexatie budget Wmo huishoudelijke hulp.
Verantwoording/ realisatie 2024
De indexatie van Wmo huishoudelijke hulp heeft plaatsgevonden per 1 januari 2024 conform de contractafspraken.
Middelen
Begroot: € 287.000. Besteed: € 287.000.
6.71b Wmo begeleiding Activiteit
Indexatie budget Wmo begeleiding.
Verantwoording/ realisatie 2024
De indexatie van Wmo begeleiding heeft plaatsgevonden per 1 januari 2024 conform de contractafspraken.
Middelen
Begroot: € 14.000. Besteed: € 14.000.
6.71c Wmo dagbesteding Activiteit
Indexatie budget Wmo dagbesteding.
Verantwoording/ realisatie 2024
De indexatie van Wmo dagbesteding heeft plaatsgevonden per 1 januari 2024 conform de contractafspraken.
Middelen
Begroot: € 7.000. Besteed: € 7.000.
6.72 Jeugdhulp – Doorontwikkeling integrale ondersteuning Activiteit
Doorontwikkelen van de integrale ondersteuning aan kinderen en gezinnen in het sociaal domein.
Verantwoording/ realisatie 2024
In 2024 is inzet gepleegd door een extra gedragswetenschapper bij de integrale ondersteuning van kinderen en gezinnen. Hierdoor is de multidisciplinaire aanpak rondom de gezinnen versterkt en wordt het methodisch handelen van medewerkers vergroot.
Middelen
Begroot: € 30.000. Besteed: € 30.000.
6.72 Jeugdhulp – Doorontwikkeling integrale ondersteuning Activiteit
Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming.
Verantwoording/ realisatie 2024
Veilig Thuis Drenthe heeft een plan ingediend bij centrumgemeente Emmen, met daarin uitgewerkt wat zij (financieel) nodig hebben om de taken, passend bij het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, uit te voeren. Voor De Wolden betekent deze transitie voor alleen 2024 een hogere bijdrage van € 46.478. Halverwege 2024 heeft Veilig Thuis Drenthe aangegeven meer tijd nodig te hebben voor de transformatie. Dit betekent dat de factuur voor 2024 nog niet is betaald. Dit bedrag dient meegenomen te worden naar 2025, want de factuur zal in 2025 wél komen.
Middelen
Begroot € 46.478. Besteed: €46.478.
Gemeente De Wolden
65
Programma's 07 Sociaal
Jaarverslag 2024
7.1 Volksgezondheid - Bijdrage GGD Activiteit
Indexering diensten GGD.
Verantwoording/ realisatie 2024
Indexering conform begroting.
Middelen
Begroot: € 46.000. Besteed: € 46.000.
7.1 – Volksgezondheid Activiteit
Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Kansrijke start, mentale gezondheid, aanpak overgewicht en obesitas, valpreventie, Opgroeien en Kansrijke Omgeving & vroegsignalering alcoholproblematiek.
Verantwoording/ realisatie 2024
In 2024 is er een kansrijke start coalitie in gemeente De Wolden ontstaan, een samenwerking tussen de partners rond de geboortezorg. Talentkracht is uitgevoerd door de cultuurcoaches. De sociale kaart voor De Wolden is in beeld gebracht. De JOGG-aanpak is uitgevoerd op de scholen. Het GLI (gezonde leefstijl interventie) aanbod is in beeld en met aanbieders wordt gesproken over aansluiten bij o.a. het verenigingsaanbod na uitstroom uit het GLItraject. Het ketenbeleid is ontwikkeld en er is een uitvoeringsagenda ontwikkeld voor het preventie en handhavingsplan Alcohol en Drugs.
Middelen
Begroot: € 101.000. Besteed: € 101.000.
Beleidsindicatoren Onderstaande tabel geeft de verplichte beleidsindicatoren voor programma weer. Beleidsindicator
Eenheid
Jaar
Absoluut verzuim
per 1.000 leerlingen
2023
7,4
6,3
Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin
%
2023
3
6
Werkloze jongeren
per 1.000 inwoners van 15-64 jaar
2023
1
2
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
per 10.000 inwoners
2024
540
650
Demografische druk
%
2024
85,8
70,4
Jongeren met een delict voor de rechter
%
2023
1
1
%
2024
0,8
0,9
% van alle jongeren tot 18 jaar
2024
9,2
11,5
%
2024
x
0,3
Lopende re-integratievoorzieningen
per 10.000 inwoners van 15-64 jaar
2024
185,9
203,1
Personen met een bijstandsuitkering
per 10.000 inwoners
2024
143,7
343,6
Relatief verzuim
per 1.000 leerlingen
2023
18
27
Verwijzingen Halt
per 1.000 jongeren
2024
12
9
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
%
2023
1,9
2,4
Jongeren met jeugdbescherming (aandeel jongeren tot 18 jaar) Jongeren met jeugdhulp (aandeel jongeren tot 18 jaar) Jongeren met jeugdreclassering (aandeel jongeren van 12 tot 23 jaar)
66
De Wolden
Nederland
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 07 Sociaal
Betrokkenheid verbonden partijen Onderstaande tabel geeft de verbonden partij weer waarin wij participeren. Daarnaast wordt toegelicht hoe deze verbonden partij bijdraagt aan de realisatie van onze doelstellingen. Stichting Werkgelegenheid Initiatieven De Wolden (SWIDW) Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling
De stichting heeft als doel het bewerkstelligen van een kwalitatief goede en doelmatige uitvoering van gemeentelijke taken (bedrijfsvoering) zoals vastgelegd in de statuten.
Gemeentelijke Gezondheidsdienst Drenthe (GGD) Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling
Uitvoering wettelijke taken van de gemeente op het gebied van de publieke gezondheidszorg. Doel: een bijdrage leveren aan de publieke gezondheidszorg met afstemming op de curatieve gezondheidszorg en de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen.
Werkvoorzieningsschap Stark Bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling
Uitvoering geven aan de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en beschut werk (Participatiewet) waarin we streven naar een integraal arbeidsmarktbeleid en het bevorderen van de onderlinge samenhang door het aanbieden van maatwerkgerichte re-integratietrajecten.
Beleidsdocumenten Werk • Kadernota Sociaal Domein • Beleidsplan reïntegratie 2015 • Beleidsuitvoeringsplan Participatiewet • Afstemmingsverordening 2020 • Re-integratieverordening 2020 Jeugdhulp • Verordening jeugdhulp De Wolden 2022 • Nadere regelgeving jeugdhulp De Wolden 2022 • Nota ‘Perspectief op jeugd: kansrijk opgroeien in De Wolden’, 2022 – 2025 Zorg • Kadernota Sociaal Domein • Verordening Wmo 2017 • Beleidsplan Wmo 2015-2018 • Nadere regels Wmo 2019 • Besluit regeling meerkosten Wmo 2020 Volksgezondheid • Nota volksgezondheid De Wolden positief gezond, samen met en voor onze inwoners (2021) Onderwijs • Beleidsplan voor- en vroegschoolse educatie Gemeente De Wolden 2024 • Verordening gemeentelijke kindregelingen De Wolden 2017 • Beleidsregels bekostiging Leerlingenvervoer 2022 • Verordening leerlingenvervoer 2022 • Beleidsregel bekostiging gymnastiekruimte voor basisonderwijs gemeente De Wolden 2015 • Integraal Huisvestingsplan gemeente De Wolden 2023
Gemeente De Wolden
67
Programma's 07 Sociaal
Jaarverslag 2024
Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft het resultaat van het programma weer uit de primitieve begroting, de begroting na wijziging en de jaarstukken. Onder deze tabel worden de afwijkingen tussen de jaarstukken en de begroting na wijziging groter dan € 25.000 toegelicht. Primitieve begroting 2024
Gewijzigde begroting 2024
Rekening 2024
Restant
-22.504
-27.501
-27.169
-333
-321
-321
-330
9
-1.357
-1.704
-1.604
-100
-47
-66
-18
-48
610 Samenkracht en burgerparticipatie
-2.877
-6.447
-5.919
-529
620 Wijkteams
-2.475
-2.842
-2.894
52
630 Inkomensregelingen
-265
-195
-163
-32
640 Begeleide participatie
-1.711
-1.740
-1.942
203
-836
-746
-775
29
660 Maatwerkvoorziening (WMO)
-1.118
-1.255
-1.223
-32
671 Maatwerkdienstverlening 18+
-10
0
0
0
672 Maatwerkdienstverlening 18-
-79
0
0
0
682 Geëscaleerde zorg 18-
-200
0
0
0
710 Volksgezondheid
-1.381
-1.605
-1.282
-323
671A Huishoudelijke hulp (WMO)
-3.199
-2.877
-2.944
67
671B Begeleiding (WMO)
-1.151
-1.212
-1.208
-3
671C Dagbesteding (WMO)
-582
-588
-594
6
672A Jeugdhulp begeleiding
-1.027
-1.977
-1.074
-903
672B Jeugdhulp Gezinsgericht
-1.587
-1.587
-1.807
220
672C Jeugdhulp dagbesteding
-133
-133
-271
138
672D Jeugdhulp zonder verblijf
-455
-530
475
-1.005
673A Pleegzorg
-204
-204
-169
-35
673C Jeugdhulp met verblijf overig
-24
-24
-498
474
674A Jeugdbehandeling GGZ zonder verblijf
-809
-809
-1.834
1.025
674B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
-362
-362
-555
192
674C Gesloten plaatsing
-26
-26
-150
124
681A Beschermd wonen (WMO)
-33
-16
-6
-10
682A Jeugdbescherming
-204
-204
-363
159
682B Jeugdreclassering
-33
-33
-22
-11
1.204
7.282
7.595
-313
430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
198
428
364
64
510 Sportbeleid en activering
47
157
157
0
610 Samenkracht en burgerparticipatie
384
5.276
5.293
-17
0
0
20
-20
Bedragen x € 1.000 Lasten 410 Openbaar basisonderwijs 430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 510 Sportbeleid en activering
650 Arbeidsparticipatie
Baten
620 Wijkteams
68
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 07 Sociaal
Primitieve begroting 2024
Gewijzigde begroting 2024
Rekening 2024
Restant
630 Inkomensregelingen
0
0
0
0
650 Arbeidsparticipatie
0
60
5
55
660 Maatwerkvoorziening (WMO)
229
8
44
-36
710 Volksgezondheid
130
259
299
-40
671A Huishoudelijke hulp (WMO)
0
277
439
-162
681A Beschermd wonen (WMO)
216
817
974
-157
-21.300
-20.219
-19.574
-646
Bedragen x € 1.000
Resultaat
Toelichting Lasten 410 Openbaar basisonderwijs Betreffen uitsluitend afwijkingen kleiner dan € 25.000, in totaal een nadeel van € 9.000. 430 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken (voordeel € 100.000) Leerlingenvervoer De kosten van leerlingenvervoer zijn aan fluctuaties onderhevig. Dit is afhankelijk van het aantal leerlingen dat een beroep doet op het leerlingenvervoer en waar de zelfredzaamheid geen oplossing biedt. Dit resulteert in een nadeel van € 88.000. Nationaal Programma Onderwijs (NPO) De ontvangen middelen voor het Nationaal Programma Onderwijs zijn in 2024 volledig besteed. Echter moet een deel van de verantwoording plaatsvinden in 2025. Dit resulteert in een voordeel van € 96.000 aan de lastenkant. Aan de batenkant is er sprake van een nadeel van € 96.000. Per saldo heeft dit geen invloed op het jaarrekeningresultaat. Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) In 2024 is er voor € 36.000 meer geïnvesteerd in het onderwijsachterstandenbeleid. Hierdoor moet er ook € 36.000 aan baten meer worden verantwoord in 2024. Per saldo heeft dit geen invloed op het jaarrekeningresultaat. Daarnaast hebben we een deel van de beschikbare eigen middelen ingezet. Daartegenover staat dat een deel van de beschikbare eigen middelen niet zijn gebruikt. Dit levert een voordeel op van € 191.000.
Taalschool Voor de dekking van de kosten voor het eenmalig gebruiksklaar maken van de Taalschool Meppel en de huur voor ruimte in het kader van de taalschool in 2024, is een raadsbesluit geweest dat deze kosten worden gedekt uit de bestemmingsreserve ontheemden. Echter is de begroting niet evenredig bijgesteld. Dit verklaart een nadelig verschil van € 20.000. Bijdrage SWO kostenverdeelstaat Er is sprake van een hogere doorbelasting van de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen van afgerond € 28.000. Voor nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf overhead. 510 Sportbeleid en activering (voordeel € 48.000) De lasten van sportbeleid en activering vallen € 48.000 lager uit dan begroot. Dit voordeel heeft betrekking op het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). In 2024 hebben we een uitvoeringsplan GALA vastgesteld. Een aantal activiteiten die waren gepland in 2024 zullen in 2025 worden uitgevoerd. Hiervoor hebben wij een bestemmingsvoorstel gedaan.
Gemeente De Wolden
69
Programma's 07 Sociaal
Jaarverslag 2024
610 Samenkracht en burgerparticipatie (voordeel € 529.000) Crisis Nood Opvang Bij het opstellen van de bestuursrapportage maken we een inschatting van de kosten en nemen we dit bedrag één op één aan de batenkant over. Alle kosten van de crisis nood opvang kunnen we één op één doorbelasten aan COA. De werkelijke kosten in de jaarrekening 2024 vallen € 108.000 lager uit dan geschatte kosten in de bestuursrapportage. Hier staat ook lagere opbrengsten tegenover. Opvang vluchtelingen Oekraïne De totale uitgaven voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne vallen € 39.000 lager uit dan begroot. De belangrijkste reden hiervoor is dat wij minder huurlasten voor de opvanglocaties hebben betaald over 2024. Opvang vluchtelingen De kosten vallen € 101.000 lager uit doordat de werkelijke kosten lager uitvallen dan vooraf was begroot. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) De lasten van GALA vallen € 107.000 lager uit dan begroot. In 2024 hebben we een uitvoeringsplan GALA vastgesteld. Een aantal activiteiten die waren gepland in 2024 zullen in 2025 worden uitgevoerd. Hiervoor hebben wij een bestemmingsvoorstel gedaan. WMO Mantelzorgcompliment valt lager uit dan voorgaande jaren. De kosten voor de buurtteams vallen hoger uit terwijl de verschillende subsidies lager uitvallen; daarentegen is er een nadeel van Moeders De Wolden van € 60.000. Samen levert dit een voordeel op van € 9.000.
Nieuwe wet inburgering (nadeel € 42.000) De hogere uitgaven worden volledig gecompenseerd door een hogere rijksvergoeding. Meer inburgeraars dan vooraf ingeschat. Noodfonds energielasten maatschappelijke organisaties Het noodfonds voor dorpshuizen en verenigingen over 2023 en 2024 kent een voordeel van € 183.000. Dit komt door een inschatting vooraf die achteraf niet nodig blijkt. Er hebben zeven dorpshuizen en een sportvereniging een subsidie uit het noodfonds aangevraagd en ontvangen. De eindverantwoording en definitieve vaststelling van de subsidie volgt nog. Zie ook Solide basis (wat hebben we gedaan). Kinderdagverblijven Op dit onderdeel komen we € 39.000 voordeliger uit dan begroot. Met name hogere opbrengsten verhuur en lagere (klein) onderhoudskosten veroorzaken het positieve resultaat. Bijdrage SWO kostenverdeelstaat Er is sprake van een hogere doorbelasting van de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen van afgerond € 25.000. Voor nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf overhead. 620 Wijkteams (nadeel € 52.000) Veilig Thuis Drenthe Veilig Thuis Drenthe heeft in 2023 aan alle twaalf gemeenten extra middelen gevraagd voor 2023 en 2024, zodat Veilig Thuis Drenthe kan transformeren, passend bij het landelijk programma toekomst-scenario kind- en gezinsbescherming.
De Wolden heeft besloten haar deel te betalen volgens de gebruikelijke verdeelsleutel in de jeugdhulpregio, maar alleen voor de jaren 2023 en 2024. In 2024 heeft Veilig Thuis Drenthe aangegeven meer tijd nodig te hebben voor de transformatie. Hierom hebben zij geen factuur gestuurd in 2024 en heeft De Wolden dus nog niet betaald voor haar deel in 2024. Voor het bedrag van € 46.000 is een bestemmingsvoorstel opgenomen in de jaarrekening.
70
Gemeente De Wolden
Jaarverslag 2024
Programma's 07 Sociaal
Bijdrage SWO kostenverdeelstaat Er is sprake van een hogere doorbelasting van de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen van afgerond € 102.000. Voor nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf overhead. De overige afwijkingen betreffen per saldo € 4.000. 630 Inkomensregelingen (voordeel € 32.000) Er is € 6.000 meer uitgegeven aan schuldhulpverlening, maar er is € 38.000 minder uitgegeven aan de Meerkostenregeling (tegemoetkoming meerkosten voor langdurig zieken of gehandicapten). Per saldo is het voordeel op dit taakveld € 32.000. 640 Begeleide participatie (nadeel € 203.000) In de meicirculaire 2024 is de verdeling van de WSW-middelen geactualiseerd en is er loon- en prijscompensatie toegekend. Daarnaast is er ook incidenteel een tegemoetkoming verstrekt voor verbetering van de infrastructuur van SW-bedrijven en een verhoging van de bijdrage beschut werk. Via de algemene uitkering zijn deze extra middelen ontvangen. Bovengenoemde zaken betekenen ook een hogere bijdrage aan werkbedrijf STARK. Omdat de begroting nog gebaseerd was op de oude (lagere) verdeling, is hierdoor een nadeel van € 177.000 ontstaan. Daarnaast is sprake van een hogere doorbelasting van de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen van afgerond € 26.000. Voor nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf overhead.
650 Arbeidsparticipatie (nadeel € 29.000) Bijdrage SWO kostenverdeelstaat Er is sprake van een hogere doorbelasting van de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen van afgerond € 32.000. Voor nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf overhead. De overige afwijkingen betreffen per saldo € 3.000 (voordeel). 660 Maatwerkvoorziening (WMO) (voordeel € 32.000) Vervoer WMO valt lager uit dan begroot. Er is minder gebruik gemaakt van vervoer, het voordeel komt uit op € 40.000. Er is sprake van een hogere doorbelasting van de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen van afgerond € 8.000. Voor nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf overhead. 710 Volksgezondheid (voordeel € 323.000) Op volksgezondheidszorg (basis, OGGZ en JGZ) is een voordeel ontstaan van € 76.000, dit bestaat uit het positieve jaarresultaat van de GGD 2023 van € 45.000. Verder is er een voordeel van € 11.000 op OGGZ i.v.m. het feit dat alle kosten van het verkennend onderzoek in 2023 zijn betaald. De kosten voor de uitvoering van de nota 'volksgezondheid' waren in 2024 € 8.000 lager dan begroot. De resterende € 12.000 bestaat uit diverse posten bij basisgezondheidszorg en JGZ die in werkelijkheid lager zijn uitgevallen dan begroot. De lasten van GALA vallen € 251.000 lager uit dan begroot. Dit voordeel heeft betrekking op het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).