F. JAARSTUKKEN VRD 2020
Tekst van het document
Jaarstukken 2020 Brandweer, Crisisbeheersing, GHOR Bedrijfsvoering en Financiën
2
Veiligheidsregio Drenthe Jaarstukken 2020
VOORWOORD Het bestuur van de VRD blikt terug op een uitzonderlijk jaar. In 2020 stond de “veiligheidsregio” opeens landelijk op de kaart in de coördinatie van de bestrijding van COVID-19. De VRD heeft in samenwerking met gemeenten en partners hard gewerkt om de coronacrisis te bestrijden. Dit is een pandemie van ongekende omvang die ons telkens versteld deed staan. Het vroeg flexibiliteit, richting en uithoudingsvermogen. En dat vraagt het nog steeds. Er is een crisisorganisatie opgezet die ook al tussentijds is geëvalueerd. Er is veel bestuurlijk afgestemd tussen de voorzitter van de veiligheidsregio en de burgemeesters. Door de crisis is veel werk stil komen te liggen en bleek het regulier oefenen van brandweermensen kwetsbaar. Er wordt geprobeerd die achterstanden in 2021 deels weg te werken. Medewerkers bedrijfsvoering hebben de crisisorganisatie en de medewerkers die vanuit huis werken digitaal gefaciliteerd. Onze waardering gaat uit naar deze inzet. Het dagelijks bestuur
3 INLEIDING Het jaar 2020 ging normaal van start, maar kantelde in maart als gevolg van COVID-19 en GRIP 4. Werkprocessen en middelen zijn op basis van kennis en ervaring goed te plannen en te voorspellen. Maar die voorspellende kracht bleek in de crisis weinig waard. Dit jaarverslag is in de verleden tijd geschreven, inclusief de tekst over het functioneren in de coronacrisis. Deze activiteiten zijn niet gestopt en lopen ook in 2021 nog door. Samenvattend zien we het volgende: Cruciale reguliere werkprocessen Een aantal werkprocessen binnen de VRD is cruciaal en moet onder alle omstandigheden doorgaan. Daar zijn de organisatie en de ondersteunende processen ook op ingericht. Het gaat om: • De paraatheid van de brandweer, de beschikbaarheid door middel van piketten en specialismen. • Ondersteuning en logistiek: beschikbaarheid van persoonlijke beschermingsmiddelen, eerstelijns onderhoud, het verhelpen van storingen en het beheren van het C2000 en P2000 netwerk. • Melding, opschaling en beheer van de meldkamer Noord-Nederland. • De crisismanagementorganisatie en de ondersteuning daarvan. Brandweer Na de uitbraak van COVID-19 is de werkwijze van de brandweer aangepast. Dit is gedaan om het besmettingsgevaar voor hulpverleners en getroffenen zo klein mogelijk te maken.
Een ingrijpende verandering, want de werkwijze en fysieke inrichting van de brandweer zijn gebaseerd op intensieve samenwerking in elkaars directe nabijheid. • Er is een paraatheidsysteem opgezet. Dit systeem draagt bij aan het borgen van parate brandweerzorg bij uitval door ziekte van brandweervrijwilligers. De paraatheid was tijdens de eerste golf niet in gevaar, omdat veel vrijwilligers thuis werkten en dus snel inzetbaar waren. Er waren toen relatief weinig COVID-19 besmettingen in Drenthe. • Er zijn nieuwe procedures ingevoerd. De kern daarvan is dat brandweerlieden voldoende afstand houden tot elkaar en hun omgeving om besmettingsgevaar te reduceren. Dit is een ingrijpende cultuurverandering en implementatie daarvan kostte veel tijd en energie. • Kazernes, voertuigen en materieel zijn “coronaproof” gemaakt. Door de COVID-19 crisis is een aantal werkprocessen stilgevallen of aangepast. • Vakbekwaamheid brandweer en crisisbeheersing Er stond een veelheid aan oefeningen, trainingen en bijscholingen gepland. Veel hiervan zijn geannuleerd. Er zijn wel nieuwe vormen van trainingen ingezet, zoals webinars en online trainingen. Nieuwe en andere werkzaamheden • Crisisorganisatie De VRD faciliteert de crisisorganisatie in het kader van de GRIP 4 COVID-19, veel medewerkers van de VRD, GGD en gemeenten hebben een rol in de stafsecties en ondersteunende processen.
• Huisvesting De werklocatie in Assen is in maart zo ingericht dat deze kon functioneren als crisiscentrum. Hierbij zijn de regels van het RIVM goed gehanteerd. Vanaf mei zijn voorbereidingen getroffen om alle werklocaties geschikt te maken voor “het nieuwe normaal” in de 1,5 meter samenleving. De brandweerposten hebben elk een plan gemaakt hoe zij het beste kunnen omgaan met hun gebouw, ruimtes en werkwijzen om aan de richtlijnen te voldoen. • De organisatie in beweging De VRD is een netwerkorganisatie in een snel veranderende omgeving die een grote mate van flexibiliteit, verandering en aanpassingsvermogen van de organisatie vraagt. De afgelopen jaren heeft de VRD geïnvesteerd om haar medewerkers en werkwijze zo flexibel en wendbaar mogelijk te maken. De coronacrisis heeft laten zien dat de VRD in crisistijd heel flexibel en wendbaar is. Zo zijn er bijvoorbeeld medewerkers ingezet bij de opbouw en ondersteuning van de corona-teststraten in Drenthe. • Financiën Dat COVID-19 ook invloed heeft op de financiële situatie zal duidelijk zijn. Aan de ene kant zijn extra kosten gemaakt, aan de andere kant zijn kosten ook uitgesteld of helemaal niet gemaakt. De jaarrekening sluit met een positief resultaat van € 855.000,-. Hieronder opgenomen is de afgesproken verantwoordingssystematiek met het ministerie van VWS inzake de meer- en minderkosten corona.
De minderkosten worden bij de missielijnen toegelicht. De meerkosten bestaan met name uit extra externe inhuur, extra kosten ICT, extra kosten hulpmiddelen en aanpassingen huisvesting. Per saldo heeft de VRD minderkosten en kan er dus geen declaratie bij het ministerie ingediend worden.
4
Veiligheidsregio Drenthe Jaarstukken 2020
Verantwoording meer- en minderkosten Corona gerelateerd
Kosten
Coronahotels/centra
-
Inkoop en distributie PBM
-
Overige specifieke meerkosten Brandweerzorg repressie/incidentbestrijding
-
Meldkamer
-
ROC (Opleidingen)
-
GHOR
-
Preventie
-
Crisisbeheersing & Rampenbestrijding
-
Risicobeheersing
-
Bevolkingszorg
-
Bedrijfsvoering
-335.000
Overige taken en activiteiten Subtotaal meerkosten
-335.000
Overige specifieke minder kosten Brandweerzorg repressie/incidentbestrijding
672.000
Meldkamer
-
ROC (Opleidingen)
-
GHOR Preventie
38.000 -
Crisisbeheersing & Rampenbestrijding
46.000
Risicobeheersing
71.000
Bevolkingszorg
-
Bedrijfsvoering
223.000
Overige taken en activiteiten Subtotaal minder kosten
Totaal voor 2020
1.050.000
715.000
5 1. WIJ TREDEN OP BIJ CALAMITEITEN Bestrijding COVID-19 Vanaf het begin van 2020 is vanuit de VRD veel energie en mankracht ingezet voor de COVID-19 crisis. Dit zorgde voor werk buiten de gebaande paden, ook in avonden en weekenden. Er is een crisisorganisatie gevormd met medewerkers van de VRD, GHOR en gemeenten die onder leiding stond van twee operationeel leiders die zijn vrijgemaakt uit de reguliere organisatie. De landelijke maatregelen en de vertaling naar de Drentse situatie legden een groot beslag op de organisatie. De maatregelen werden vertaald in een model noodverordening, die regionaal weer werd aangepast en vastgesteld. Elke twee weken werd een vergadering van het Regionaal Beleidsteam van de Drentse burgemeesters, voorbereid, georganiseerd en afgewikkeld. Er is extra expertise aangetrokken op bijvoorbeeld juridisch vlak om in te kunnen spelen op de vraagstukken die op de veiligheidsregio afkwamen. Vanaf maart, toen de intelligente lockdown van kracht werd, kwam er een stortvloed aan vragen op de VRD en gemeenten af. Een team is ingericht om dagelijks deze vragen te duiden en te beantwoorden en deze duiding ook te delen met de gemeenten. Vanuit het team communicatie zijn de landelijke communicatieboodschappen in de regio uitgezet en zijn vele persvragen en mediacontacten afgedaan.
Daarnaast is veel ondersteuning geleverd aan de GGD organisatie, aan de crisisorganisatie, de inrichting van systemen, maar ook in de voorbereiding en het opzetten van teststraten. Repressie De coronamaatregelen hadden impact op de repressieve brandweerzorg. Zo zijn medewerkers, die normaal de repressieve brandweerzorg ondersteunen, ingezet voor crisistaken. Ook werd het een uitdaging om het primaire
proces van incidentbestrijding en opleiden & oefenen op een verantwoorde wijze te laten functioneren. Voor incidentbestrijding is voortdurend gemonitord hoe het met de paraatheid stond. Deze paraatheid is in 2020 goed geweest, omdat brandweervrijwilligers meer thuiswerkten en snel inzetbaar waren. De uitruk is op allerlei fronten (zoals beschermingsmiddelen en samenstelling brandweervoertuigen) aangepast om de kans op besmetting zo klein mogelijk te maken. Vakbekwaamheid Vanwege de coronacrisis waren oefeningen, opleidingen en bijscholingen begin 2020 niet doorgegaan. Vanaf begin juni zijn de werkzaamheden in aangepaste vorm weer opgestart, maar deze moesten eind september weer stilgelegd worden vanwege de opkomende tweede golf. Opleidingen die een directe bijdrage leverden aan het primaire brandweerproces gingen met inachtneming van extra maatregelen wel door. Regionale bijscholingsactiviteiten en realistisch oefenen zijn verschoven naar 2021. Op basis van het risiconiveau in Drenthe werd halverwege november elementair oefenen met maximaal 10 personen van de eigen post weer toegestaan. Brandweerzorg nu en in de toekomst experimenten De beleidsontwikkeling op het gebied van brandweerzorg heeft grotendeels stilgestaan in 2020. Wel is een aantal zaken in beweging gezet.
• Basisprincipes brandbestrijding Op basis van eerdere kennis heeft de brandweer zichzelf aangeleerd dat snel handelen altijd de beste oplossing is, ook als de brandhaard binnen is. Sinds het ongeluk in De Punt (2008) is hier verandering in gekomen. Op basis van deze ervaring zijn nieuwe tactieken ontwikkeld. Deze tactieken zijn middels onderzoek verder uitgediept en uitgewerkt. Dit heeft geleid tot een nieuwe set basisprincipes voor brandbestrijding. Brandweermensen werden hierop bijgeschoold en ook het materieel en procedures werden hierop aangepast. Een grote operatie die door de crisis vertraging heeft opgelopen, maar niet stilstaat.
6 • Taakdifferentiatie De rechtspositie van de brandweervrijwilliger staat onder druk. Er is momenteel te weinig verschil tussen de eisen aan vrijwillige- en beroepsbrandweermensen, waardoor de verschillende wijzen van aanstelling niet gerechtvaardigd zijn. Om vrijwilligheid bij de brandweer te kunnen behouden is in opdracht van de minister van Justitie &Veiligheid een landelijke denktank opgestart die onderzoek doet naar taakdifferentiatie bij de brandweer. De Drentse brandweervrijwilligers zijn actief betrokken bij dit onderzoek. Zo heeft zo’n 40% van de collega’s uit Drenthe een landelijke opiniepeiling ingevuld. Daaruit blijkt dat brandweermensen in Drenthe welwillend tegenover taakdifferentiatie staan. Dit krijgt in 2021 een vervolg. • Minder belastende opleidingen De Nederlandse brandweer kent een hoge kwaliteitstandaard wat resulteert in hoge eisen voor de opleiding en oefening van de brandweerlieden. Dit werpt drempels op voor mensen in de samenleving die (nog) willen bijdragen aan brandweerzorg. Er zijn op dit moment twee initiatieven om deze drempels te verlagen: - In de “proeftuin” brandweerpost Gasselternijveen is in samenwerking met de BON een modulaire opleiding gestart waarbij de vrijwilliger gedeeltelijk taken kan verrichten voor de brandweer.
- In Drenthe draait sinds eind maart 2019 een proef waarin brandweervrijwilligers alleen de functie chauffeur vervullen en niet meer standaard gecombineerd met manschap. Drenthe heeft op dit moment meerdere chauffeurs die volgens deze werkwijze optreden. Landelijk zijn op dit moment 55 reacties verzameld en de proef wordt 1 september 2021 afgesloten en geëvalueerd. Resultaten worden dan gedeeld. Digitaal oefencentrum Omdat het fysiek oefenen werd stilgelegd, is de VRD gestart met online webinars. In zeer korte tijd is een studio ingericht in Klazienaveen van waaruit is begonnen met uitzenden. De webinars werden goed ontvangen en kwam deze vorm van oefenen en verbinding leggen snel op gang. Ook andere teams binnen de VRD pakten dit op en werd dit proces gezamenlijk verder geprofessionaliseerd. Deze vorm van verbinden is gemeengoed geworden. Digitaal oefenen is niet nieuw bij de brandweer. Oefenen in virtuele scenario’s bestaat al vrij lang en het realistisch gehalte van dit soort oefeningen neemt snel toe. De crisis heeft digitaal oefenen een duw gegeven, die we ook na de crisis willen vasthouden. Voorheen werd bijscholing aanboden door fysiek aanwezig te zijn op posten en het oefencentrum, dit wordt in de toekomst vaker digitaal aangeboden. De komende jaren worden gebruikt om een
Veiligheidsregio Drenthe Jaarstukken 2020
goede balans te vinden tussen fysiek en digitaal oefenen. Ook de medewerkers van vakbekwaamheid gaan hierin mee en moeten daarin bijgeschoold worden. De eerste stappen hierin zijn in 2020 gezet. Oprichten flexibele teams en efficiënter inzet beroeps • Structurele inzet vanuit post 37 in Assen “Post 37” is in 2020 volledig op sterkte gekomen. Het is een groep flexibel inzetbare brandweermensen met een andere hoofdbetrekking binnen de VRD. Momenteel wordt de groep ingezet binnen de dagdienst van brandweerpost Assen-West. Dit heeft tot gevolg dat de inhuur van vrijwilligers, om gaten in het rooster te dichten, is gedaald met gemiddeld 1,5 persoon per dag. In 2020 bleek deze werkwijze een succes waardoor deze flexibele groep brandweermensen ook op andere plaatsen kan worden ingezet, zoals de 24-uursdienst in Emmen en vrijwillige posten met incidentele tekorten. • Geografische alarmering OVD piket In navolging van de brandweerposten is in 2020 een pilot voor geografische alarmering voor OVD-en voorbereid, zodat deze sneller ter plaatse zijn. In eerste instantie geldt dit alleen binnen de regio, maar met de ambitie om dit uiteindelijk via interregionale samenwerking te organiseren. Er is draagvlak onder deelnemers en de technische voorbereidingen zijn gereed. Begin 2021 wordt gestart met het dynamisch alarmeren van Drentse OVD-en.
• Uitruk op maat De werkwijze “uitruk op maat” is sinds eind maart 2019 geïmplementeerd in Drenthe. De ontwikkeling heeft niet stilgestaan. Inmiddels zijn 14 van de 36 Drentse brandweerposten opgeleid en kunnen hierdoor onder bepaalde voorwaarden ook brandweerzorg verlenen als er niet de standaard zes, maar vier mensen beschikbaar zijn. In 2020 zijn de werkafspraken met Veiligheidsregio Fryslân, Veiligheidsregio Groningen en de Meldkamer Noord-Nederland meer op elkaar afgestemd waardoor interregionaal samenwerken eenvoudiger is. De geplande risico-inventarisatie & evaluatie in 2020 is grotendeels voorbereid. De uitvoering staat gepland voor 2021. Veilige Publieke Taak VPT is in Drenthe sinds 2015 een intensief programma waar alle posten kennis mee hebben gemaakt. Er zijn in 2020 geen opvallende incidenten of aangiftes gemeld. Dat betekent niet dat er geen grensoverschrijdend gedrag van het publiek heeft plaatsgevonden, het wordt niet altijd gemeld. De trainingen hebben in 2020 niet plaatsgevonden vanwege de COVID-19 maatregelen. Bij de monodisciplinaire en multidisciplinaire voorbereiding van de jaarwisseling is het onderwerp wel nadrukkelijk aan de orde geweest.
7 Toekomstbestendig brandweermaterieel In 2020 is het materiaal voor brandbestrijding beter afgestemd op de basisprincipes brandbestrijding. Alle blusvoertuigen in Drenthe zijn voorzien van een andere set slangen en toebehoren, passend bij de basisprincipes brandbestrijding. Hiermee kan er veiliger en effectiever worden opgetreden bij offensieve (binnen)brandbestrijding. Bij de aanbesteding van nieuwe blusvoertuigen zijn deze principes verder doorgevoerd, zodat de blusvoertuigen nog beter uitgerust zijn voor hun taak; nu maar ook in de toekomst. PPMO De aantallen PPMO zijn vergelijkbaar met voorgaande jaren. Door COVID-19 hebben de keuringen in het 1ste en 2de kwartaal een tijdje stilgelegen. De keuringen die geen
doorgang konden krijgen, zijn in het 3de en 4de kwartaal weer ingehaald. Deze inhaalslag is ook zichtbaar in de cijfers van de laatste twee kwartalen. Ten opzichte van voorgaande jaren zien we een stijging van het aantal tijdelijk ongeschikt voor de functie (O1). Wij kunnen - in het kader van de privacy - niet duidelijk aangeven waardoor deze stijging wordt veroorzaakt. Het vermoeden is dat de gestelde doelen bij een tijdelijk geschikt onder voorwaarden (G2) niet gehaald zijn en dat resulteert uiteindelijk in een O1. Daarnaast waren er door de coronamaatregelen weinig oefenmomenten. Dat kan tot oorzaak hebben dat er meer fouten werden gemaakt op de brandbestrijdingsbaan. Om mensen goede begeleiding te bieden na een G2 of een O1 kunnen zij ondersteund worden door twee vitaliteitscoaches. Deze ondersteuning wordt erg gewaardeerd.
Cijfers PPMO Kwartaal
1e
2e
3e
4e
Geschikt (G1)
65
72
101
125
Geschikt onder voorwaarden (G2
5
5
17
15
Tijdelijk ongeschikt (O1)
5
10
11
19
Blijvend ongeschikt (O2)
0
0
0
0
Geen uitslag
0
0
0
0
Totaal
75
87
129
159
Uitrukgegevens 2020 Aantal incidenten (incl. buitenregionaal)
3375
Opschaling Middelbrand
110
Opschaling Grote Brand
22
Opschaling Zeer grote brand
17
Gemiddelde Opkomsttijd PRIO1 / Brand en Brandalarm
10:09
Opkomsttijd <15 minuten PRIO1 / Brand en Brandalarm
93%
Opkomsttijd 15-18 minuten PRIO1 / Brand en Brandalarm
5%
Opkomsttijd >=18 minuten PRIO1 / Brand en Brandalarm
2%
GRIP 1
8
GRIP 2
1
GRIP 3
0
GRIP 4
1
GRIP 'op maat'
2
8
Veiligheidsregio Drenthe Jaarstukken 2020
BON Ook voor Brandweeropleidingen Noord (BON) was 2020 een bewogen jaar. Telkens weer moest ingespeeld worden op de steeds wijzigende omstandigheden waarin oefeningen en opleidingen wel of niet konden plaatsvinden. Dit heeft een groot beroep gedaan op de flexibiliteit van de BON en haar medewerkers, maar ook op de mensen van vakbekwaamheid in de deelnemende regio’s. In 2020 is daarnaast onder leiding en na initiatief van de nieuwe directeur in een projectgroep van de 3 noordelijke regio’s en de BON constructief samengewerkt aan een projectplan voor een stabielere basis voor de bedrijfsvoering van de BON. Dat heeft consequenties voor zowel de interne bedrijfsvoering, als ook op de mate waarin de BON haar diensten kan aan bieden aan andere partijen dan de genoemde regio’s. De 3 regio’s hebben zich geconformeerd aan de doelstelling om minder gebruik te maken van externe partijen om daar te gaan oefenen waardoor de bezetting en daarmee het resultaat een belangrijke impuls krijgt. Ook is afgesproken de locatie Zuidbroek af te stoten, omdat deze niet meer rendabel ingezet kon worden. Omdat hierdoor de druk op de locatie Wijster groter is geworden, maar ook het rendement beter uitpakt, kan en moet afscheid genomen worden van een deel van diensten voor de eerder genoemde andere partijen.
In 2021 zal uitvoering aan het projectplan worden gegeven en zullen de ontwikkelingen gevolgd en indien nodig bijgestuurd worden. Crisisbeheersing De buitengewone crises van 2020: de camping in Anloo, boerendemonstraties, droogte en natuurlijk de COVID-19 crisis hebben laten zien dat de crisisorganisatie in Drenthe daadwerkelijk de flexibele en wendbare organisatie is geworden die beoogd werd. Het afgelopen jaar is meer en
intensiever dan ooit samengewerkt in een breed netwerk van bekende en voorheen onbekende organisaties. Ook op het gebied van informatiemanagement en bovenregionale samenwerking zijn grote stappen gezet. Het ondersteunen van de COVID-19 crisisorganisatie heeft logischerwijs de grootste capaciteit gevraagd. Daarnaast zijn binnen het reguliere jaarprogramma meerdere evaluaties en onderdelen van het (multidisciplinair) opleiden, trainen en oefenprogramma uitgevoerd. Dit gebeurde veelal in een digitale vorm. Evaluaties De volgende evaluaties zijn in 2020 afgerond: • situatie Camping Anloo • tussenevaluatie COVID-19 • treinincident Hooghalen • RVT droogte • brand Nieuw-Roden • explosie Coevorden Opleiden, trainen oefenen Het oefenprogramma van zowel de multidisciplinaire crisisorganisatie als de gemeentelijke processen werd sterk beïnvloed door de COVID-19 maatregelen. Wel heeft aan het begin van het jaar nog de training nafase plaatsgevonden. In aangepaste vorm zijn door het jaar heen nog basiscursussen crisisbeheersing en diverse trainingen en bijeenkomsten voor crisiscommunicatie medewerkers gehouden. Ook zijn vanwege de noodzaak om met veel partijen samen te werken in de crisisorganisatie een hoop nieuwe collega’s van binnen en buiten de organisatie bijgeschoold in het gebruik van LCMS.
GRIP incidenten en opschaling op maat Datum
Incident
Locatie
Gemeente
GRIP
29-01 grip 1
Camping Anloo
Anloo
Aa en Hunze
2
13-03
COVID-19
Wereldwijd
Drenthe
4
18-03
Brand Attero
Wijster
Midden-Drenthe
1
05-04
Natuurbrand Alteveer
Alteveer
Noordenveld
1
06-04
Natuurbrand Elim
Elim
Hoogeveen
1
Mei-aug
Droogte
Drenthe breed
Drenthe breed
RVT
18-06
Brand Bikestore/bedrijfsverzamelgebouw
Roden
Noordenveld
1
24-06
Brand Doc Kaas Zuivelpark
Hoogeveen
Hoogeveen
1
16-07
Brand loods
Valthermond
Borger-Odoorn
1
21-07
Brand forensische kliniek
Assen
Assen
1
01-08
Brand autodemontagebedrijf
Hoogeveen
Hoogeveen
1
01-02 grip 2
9 GHOR Vanaf januari 2020 is de GHOR betrokken bij het bestrijden van COVID-19. In eerste instantie alleen vanuit de witte (geneeskundige) kolom, later ook multidisciplinair binnen GRIP 4. Sinds de opschaling naar GRIP 4 is ook de crisisorganisatie van de GHOR actief. GHOR activiteiten COVID-19 crisis De GHOR vertegenwoordigt het zorgnetwerk richting de veiligheidsregio en het openbaar bestuur en zorgt voor afstemming tussen de veiligheidsregio en de zorgsector. De GHOR bracht in de crisis informatie bij elkaar vanuit de verschillende partners voor duiding en advisering richting de veiligheidsregio en vice versa en had daarvoor een plek in de crisisorganisatie en diverse overleggen. Daarnaast verbindt de GHOR alle partners binnen de witte kolom met elkaar en zorgt voor monitoring van de totale zorgketen met als doel de zorgcontinuïteit te waarborgen in de regio. Dit bestond uit de volgende activiteiten: • Binnen de witte kolom werd de GHOR vertegenwoordigd in diverse werkgroepen en overleggen waaronder het NoordNederlands strategisch kernteam ROAZ/GHOR (ROAZ = Regionaal Overleg Acute Zorg). • De GHOR had samen met het ROAZ een coördinerende rol ten aanzien van tekorten aan persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) bij de acute en niet-acute zorginstellingen.
In de eerste golf distribueerde de GHOR de persoonlijke beschermingsmiddelen in de regio en adviseerde / stimuleerde zorginstellingen (care en cure) over adequate voorbereiding PBM. In de tweede golf bracht de GHOR in overleg met ROAZ-deelnemers in beeld hoe het stond met de beschikbaarheid van PBM in de regio, monitorde en maakte gezamenlijke planvorming hoe om te gaan met eventuele tekorten in de regio, maar distribueerde niet meer. • De GHOR droeg bij aan de landelijke zorgmonitor niet acute zorg, die de beschikbaarheid van zorgpersoneel en bedden in beeld bracht. Hiervoor is het Regionaal Overleg Niet Acute Zorg (RONAZ) ingericht. • Samen met de gemeente Assen heeft de GHOR kleinschalige faciliteiten voor quarantaine en isolatie (QIF-locaties) op wijkniveau georganiseerd. Voor de drie noordelijke regio’s samen is grootschalige opvang voor quarantaine en isolatie gerealiseerd. • Tenslotte bereidde de GHOR zich voor op het noodscenario van beddentekort in ziekenhuizen en trof daarvoor voorzieningen.
Beperkte uitvoering reguliere taken Toen bleek dat de crisis lang zou gaan duren, heeft de GHOR ervoor gekozen niet te blijven werken met de piketfunctionarissen, maar de inzet ten behoeve van COVID-19 te halen uit het reguliere GHOR team. Een aantal reguliere werkzaamheden is hierdoor niet uitgevoerd. Van de reguliere werkzaamheden vond onder andere wel regulier crisismanagement plaats en opleiden, trainen en oefenen ten dele. Er zijn ook diverse nieuwe GHOR-crisisfunctionarissen opgeleid. Niet uitgevoerde plannen In 2020 waren er in het GHOR-team meerdere personele wisselingen en drie langdurig zieken (waaronder de manager). In een klein team heeft dat grote impact. Hierdoor heeft het deel van het team dat nog over was, zich moeten focussen op COVID-19 en zijn de hieronder genoemde onderwerpen uit de begroting blijven liggen: • Inzichtelijk maken van de doelgroep minder zelfredzamen die specifieke ondersteuning en hulp nodig hebben, zoals mensen die thuis of in een instelling (medische) zorg ontvangen. Doel hiervan is dat bij een ramp of crisis een handelingsperspectief kan worden gegeven die aansluit bij deze doelgroep. • Met ketenpartners het zorgprofiel opstellen. Het zorgrisicoprofiel beschrijft en duidt de aannemelijkste risico’s voor de spoedeisende medische hulpverlening en publieke geneeskundige zorg.
10
Veiligheidsregio Drenthe Jaarstukken 2020
2. WIJ VERGROTEN DE BEWUSTWORDING OVER FYSIEKE VEILIGHEID Brandveilig leven De lessen op scholen zijn in 2020 grotendeels komen te vervallen vanwege de crisis. Wel zijn er mooie nieuwe initiatieven ontstaan. Zoals b.v. “De brandwee®tjes van de dag”, dit zijn online lessen voor basisscholen die door Brandweer Nederland zijn overgenomen en worden aangeboden op haar website. Deze online toepassing wordt ook in 2021 gecontinueerd.
Invoering van de Omgevingswet Binnen het omgevingsplatform Drenthe werken gemeenten, VRD, RUD, GGD en waterschappen nauw samen aan de implementatie van de Omgevingswet. Deze werkzaamheden zijn ook in 2020 digitaal doorgegaan. Subgroepen leverden diverse deelproducten op, zoals de processchema’s rond vooroverleg en vergunningverlening. Met deze schema’s kan een vergunning niet meer in 26 weken, maar in 8 weken worden afgegeven. Ook is er gewerkt aan zogenaamde omgevingstafels. Dit is een samenwerkingsvorm die een integrale afweging mogelijk maakt met als uitgangspunt: ”hoe kunnen we een initiatief mogelijk maken?”
Zeker vermeldenswaardig is de rebuspuzzel in het Dagblad van het Noorden van 8 oktober 2020 in samenwerking met Veiligheidsregio Groningen. Met het oplossen van de puzzel werden verborgen woorden ontdekt die te maken hebben met brand. Hiermee konden lezers een uitgebreide woningcheck winnen.
Controle en toezicht op brandveilig gebruik De controles brandveilig gebruik zijn vanaf 1 juni, na de eerste lockdown, voorzichtig weer opgestart tot ongeveer eind september. Vanaf begin oktober is weer gestopt vanwege de strengere coronamaatregelen. Bij toezicht brandveilig bouwen zijn alleen de urgente zaken doorgegaan, dat gaat bij nieuwbouw om de noodzakelijke bouwcontroles en bij de bestaande bouw alleen de controles op verzoek van een gemeente. Daarnaast zijn diverse medewerkers anders ingezet vanwege de crisis, bijvoorbeeld in de ondersteuning van de GGD of ondersteuning van de bedrijfsvoering.
Vernieuwing openbaar meldsysteem (OMS) Eind juli is de concessieovereenkomst met Robert Bosch BV voor het leveren van OMS-diensten aan gebouwgebruikers in Noord-Nederland van rechtswege beëindigd. Vanaf medio 2019 heeft VRD samen met Veiligheidsregio Fryslân en Veiligheidsregio Groningen hard gewerkt om het mogelijk te maken dat de Meldkamer Noord-Nederland vanaf dat moment de beschikking had over een systeem waarop meerdere OMS-dienstverleners zouden kunnen aansluiten. Dit is gelukt met het ‘alarm management systeem’ (AMS), dat is ontwikkeld in samenwerking met Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland. Via de gerealiseerde marktwerking zijn de prijzen voor alle OMS-gebruikers met 50% tot 70% gedaald.
11 3. WIJ ZIJN ONDERDEEL VAN DE SAMENLEVING Drentse inwoners als hulpverlener In de zoektocht naar nieuwe vormen van brandweerzorg wordt onder andere gekeken naar “buurt BHV”-achtige vormen. Het voornemen om in contact te komen met de samenleving door een burgerpanel te vormen, is vanwege de coronacrisis nog niet uitgevoerd. In plaats daarvan heeft VRD meegewerkt met een hackathon over ‘Inclusive Safety Community’. Dit heeft interessante ideeën opgeleverd om burgers met de juiste vaardigheden te betrekken in de hulpverlening. Hierdoor kan sneller hulp geboden worden; nog vóór de hulpdiensten ter plaatse zijn. Samen met de bedenkers wordt gewerkt aan kleinschalige experimenten in de praktijk. Energietransitie en duurzaamheid In 2020 heeft de VRD drie energie neutrale voertuigen aangeschaft als persoonlijk dienstvoertuig. Met deze aanschaf beschikt de VRD over zes elektrische aangedreven voertuigen die als pilot worden ingezet om de medewerkers te laten wennen aan het rijden met elektrische voertuigen. Met de aanschaf van deze voertuigen voldoet de VRD aan het uitgangspunt om vanaf 1 januari 2020 geen dienstvoertuigen aan te schaffen op fossiele brandstoffen en ondersteunt hiermee het verduurzamen van het wagenpark van de brandweer.
De brandweer gaat in de toekomst alleen nog rijden op geverifieerde automatische brandmeldingen
In november werd een webinar georganiseerd voor branddetectiebedrijven en installateurs. Hierin werd uitgelegd dat de brandweer in de nabije toekomst alleen nog rijdt op geverifieerde automatische meldingen.
In het webinar werd uitgelegd waarom we dit gaan doen, dat het wettelijk is toegestaan, hoe de OMS gebruiker de melding zelf kan verifiëren en dat invoering maatwerk wordt.
12
Waterstofwijk Hoogeveen In 2020 is met diverse partijen zoals de gemeente Hoogeveen, BAM, N-Tra én de VRD gepraat over de waterstofwijk Nijstad te Hoogeveen. Uitgangspunt blijft dat de veiligheidsrisico’s bij gebruik van waterstof gelijk of kleiner moeten zijn dan de risico’s bij gebruik van aardgas. De VRD zoekt hiervoor ook afstemming in een breder netwerk met onder andere Instituut Fysieke Veiligheid (IFV), Brandweer Nederland, Entrance, de gemeente Hoogeveen en andere veiligheidsregio’s. Naast de nieuwbouwwijk wordt een schouw georganiseerd in de bestaande woonwijk Erflanden. Hierbij wordt gekeken naar de gasapparatuur, de cv-ketel, de binnenleiding, de meterkast, de gasmeteropstelling en de kruipruimte.
Veiligheidsregio Drenthe Jaarstukken 2020
Huisvesting Implementatie aanbevelingen RI&E Vanuit de aanbevelingen van de RI&E zijn de verbouwingen van de posten Veenhuizen, Norg, Peize, Zwinderen en Zweeloo afgerond. Er zijn aanpassingen gedaan in de kleeden/of sanitaire ruimtes. Daarnaast zijn er voorbereidingen getroffen voor aanpassingen en uitbreiding van de post Smilde en de nieuwbouw van de drie posten Vries, Eelde en Zuidlaren in de gemeente Tynaarlo. Nieuwbouw Hoogeveen Vanuit de gemeente Hoogeveen zijn de nieuwbouwplannen voor de locatie Hoogeveen vooruit geschoven. Het opstellen van een projectinrichting is daarom niet in 2020 opgepakt.
13 4. WIJ ZIJN EEN VITALE EN FLEXIBELE ORGANISATIE En ineens was alles anders De coronacrisis doet iets met de samenleving, maar doet zeker ook iets met de organisatie. In de afgelopen jaren heeft de VRD gewerkt aan een organisatie waarin de vraag naar flexibiliteit, verandering en aanpassing van de organisatie hoog is. In maart werden door de coronacrisis onze kwaliteiten om wendbaar en flexibel te zijn erg belangrijk. Veel medewerkers van de VRD hebben in deze crisis heel andere rollen en taken opgepakt dan zij voorheen deden. Geplande ontwikkelingen en projecten kregen een andere inhoud. Dit betekende ook veel voor de ondersteunende organisatie, in het faciliteren van de organisatie en het organiseren van nieuwe taken.
Cyberweerbaarheid en cyberveiligheid IDigitale verstoringen hebben al snel gevolgen voor ons dagelijks leven. Een digitale verstoring kan ook impact hebben op de veiligheidsregio zelf. Er kan bijvoorbeeld essentiële informatie verloren gaan of kantoorautomatiseringsprocessen kunnen uitvallen. Om dit te ondervangen zijn een goede cyberveiligheid en cyberweerbaarheid essentieel.
Andere vragen en opdrachten
Huisvesting De inrichting van de brandweerposten en de kantoorlocaties Assen, Emmen en Hoogeveen zijn aangepast. Doordat medewerkers het grootste gedeelte van 2020 moesten thuiswerken, zijn de werkplekken veranderd in samenwerken ontmoetingsplekken. Looproutes zijn aangebracht, zodat medewerkers op een veilige wijze gebruik kunnen maken van de kantoren en posten.
Inzet medewerkers Om de inzet voor onze nieuwe opgave te kunnen oppakken, werden andere vragen aan de organisatie gesteld. Om de verschillende talenten binnen de organisatie goed te kunnen inzetten is een intern uitzendbureau opgezet. Medewerkers gaven aan welke andere talenten zij hebben en welke werkzaamheden zij konden op pakken. De vragen om ondersteuning vanuit de VRD, maar ook vanuit de GGD werden door het uitzendbureau voorzien van passende capaciteit. Digitale ondersteuning (crisis) organisatie Medewerkers werd gevraagd zoveel mogelijk vanuit huis te werken. Initiatieven die al liepen vanuit het project Digitale-Werk-Omgeving (DWO) werden gebruikt om de collega’s van de VRD, GGD en crisisorganisatie te ondersteunen bij het digitaal samenwerken. Thuiswerken gaf meer druk op de ICT-omgeving en de ondersteunende organisatie. Het digitaal samenwerken via bijvoorbeeld videovergaderen heeft zich snel ontwikkeld. Naast de zorg om collega’s optimaal te ondersteunen bij het thuiswerken, veel helpdeskvragen en uitreiken van apparatuur, stonden systemen continu onder druk. Noodzakelijke aanpassingen op het gebied van infrastructuur en informatieveiligheid zijn doorgevoerd.
In 2020 hebben we samen met de GGD een Security office aangesteld. De VRD is lid geworden van ISAC voor de veiligheidsregio’s. Een ISAC (Information Sharing and Analysis Centre) is erop gericht om informatie en kennis te delen over alle vormen van cyber.
Ondersteuning opbouw en inrichting teststraten en vaccinatieruimte De VRD heeft de GGD ondersteund met het vinden van locaties en het openen van verschillende teststraten. Er zijn nu vier vaste teststraten in Assen, Emmen, Hoogeveen en Meppel ingericht en er kan gebruik gemaakt worden van een mobiele teststraat wanneer er zich brandhaarden elders in Drenthe voordoen. In de opstartfase van de teststraten hebben medewerkers van de VRD de rol van gastheer/gastvrouw van de verschillende teststraten op zich genomen. In december is gestart met de opbouw van de test- en vaccinatielocatie op het TT-circuit te Assen. Er wordt nog ondersteuning geleverd op diverse logistieke diensten en ICT-ondersteuning.
14
Veiligheidsregio Drenthe Jaarstukken 2020
Zorg voor de medewerkers Medewerkers ervaren de crisis op verschillende manieren. Het contact tussen medewerkers is anders, je spreekt en ziet jouw collega’s minder dan je altijd gewend was. Niet iedereen kan hier even goed mee omgaan, dit vraagt om een andere manier van zorg voor de medewerkers. Er was extra aandacht voor personeelszorg vanwege corona, dit kreeg vorm door regelmatig contact te hebben met collega’s via belrondes en waar nodig extra contact met individuele medewerkers. Ook een regelmatige attentie voor de thuiswerkende medewerkers hoorde hierbij. Paraatheidsmonitor operationeel personeel Bij het uitbreken van de pandemie in maart 2020 was de verwachting dat de operationele organisatie van de VRD (de brandweerposten, leidinggevende officieren en de crisismanagement functies) ook hard geraakt zouden worden. Daarom is besloten om een systeem te ontwikkelen om de paraatheid te bewaken. Op basis van die monitor kunnen dan aanvullende maatregelen genomen worden. Hierbij kan gekozen worden uit diverse voorbereide maatregelen (zoals extra consignatie, dubbel aanrijden, kazerneren of inhuren). Deze maatregelen zijn ook vastgelegd in het continuïteitplan van de VRD. De paraatheidsmonitor is een live website met aanduidingen voor elke operationele post en functie. Daarbij heeft de kleur van de aanduiding de attentiewaarde voor de stafsectie brandweer.
Groen betekent dat er minder dan 10% zieken zijn, oranje 10% of meer ziek en rood meer dan 60% ziek is en/of de eenheid niet meer inzetbaar is. Het betreft alleen ziekmeldingen door of als gevolg van COVID-19 (bijv. quarantaine). De lokale postchefs en diverse functionarissen kunnen via een eenvoudig invulscherm de gegevens elk moment bijwerken. Zij worden elke week via een sms aan het bijhouden herinnerd. In de paraatheidsmonitor is slechts enkele keren “oranje” geconstateerd, waarna met die posten contact is opgenomen over de ontstane situatie. Geen enkele keer is rood te zien geweest. Overigens past dit beeld bij de geluiden en indrukken die de diverse leidinggevenden hebben opgehaald uit “het veld”. Daarmee is te concluderen dat in 2020 COVID-19 de paraatheid en inzetbaarheid van de operationele organisatie in Drenthe niet heeft aangetast.
Monitor in laatste testfase maart 2020 Feiten en cijfers Soort dienstverband
In dienst 2020
Uit dienst 2020
Vast/ tijdelijk
15
7
Vrijwilliger
50
51
Totaal
65
58
Instroom ten behoeve van paraatheid Er zijn in 2020 zeven nieuwe manschappen aangenomen in de 24-uursdienst. Zij zijn als klas begonnen aan de duikopleiding en vervolgens aan de manschap opleiding. Daarnaast zijn er drie nieuwe centralisten begonnen op de meldkamer. Voor zowel de 24-uursdienst als de meldkamer geldt dat in roosters wordt gewerkt. Om de paraatheid te garanderen is het noodzakelijk om de bemensing op orde te hebben. Verzuimcijfers 2020 Het verzuimpercentage is de laatste jaren vrij stabiel. Wel zien we een duidelijke daling van de meldingsfrequentie van 0,2. Wat inhoudt dat er minder kortdurend verzuim is. Dat zien we ook terug in het lage percentage kort verzuim. Dit zou het gevolg kunnen zijn van het thuiswerken. Doordat werknemers niet meer dagelijks naar kantoor gaan en wij flexibeler met onze werktijden omgaan, zou het kunnen zijn dat mensen zich minder snel ziekmelden. Maar dit is een vermoeden. Het grootste deel van het verzuim zit in het lange verzuim. Samen met de arbodienst proberen wij de medewerkers zo goed mogelijk de ondersteunen in hun re-integratie. 2020
2019
2018
Verzuimpercentage
3,18
3,18
3,54
Meldingsfrequentie
0,33
0,52
0.56
Kort verzuim (0-7 dagen)
0,19
0,36
0,40
Middellang verzuim (8-42 dagen)
0,23
0,52
0,49
Lang verzuim (43-365 dagen)
2,02
1,05
1,30
> 365 dagen
0,73
1,24
1,35
Onderverdeling verzuim%
15 Financiële en algemene dekkingsmiddelen Hieronder een toelichting van de grootste afwijkingen per missielijn.
Missielijnen: Wij treden op bij calamiteiten en crises Programma Calamiteiten en Crisis
L/B
2019
Primair
Wijzigingen
Begroting
Realisatie
Saldo
Crisisbeheersing
Lasten
-246
-238
-9
-247
-233
-14
Baten
0
-9
9
0
32
-32
GHOR
Lasten
-1221
-1.266
0
-1.266
-1.227
-39
Operationele informatievoorziening
lasten
-136
-141
-16
-157
-159
2
Incidentbestrijding
Lasten
-4922
-4.620
294
-4.326
-3.949
-378
Techniek en Logistiek
Lasten
-1539
-1.384
-145
-1.529
-1.633
104
Baten
36
30
30
37
-7
Lasten
-1822
-1.767
44
-1.724
-1.428
-295
Baten
20
2
10
12
13
-1
Lasten
-2961
-3.487
309
-3.178
-3.032
-146
Baten
343
113
0
113
96
17
Lasten
-7760
-7.911
-120
-8.031
-8.173
142
Baten
176
116
4
120
233
-113
-20.032
-20.592
410
-20.182
-19.422
-760
Vakbekwaamheid
Investeringen
Personeelskosten
Saldo Calamiteiten en Crisis
Het effect van de coronacrisis is in deze missielijn duidelijk zichtbaar, er waren minder uitgaven dan begroot € 760.000,-: • Als gevolg van de crisis zijn er minder oefeningen en opleidingen geweest. Hierdoor waren de uitgaven € 672.000,- lager • Als gevolg van het doorschuiven van investeringen zijn de kosten lager € 129.000,• Om de “Nieuwe kijk op brandbestrijding” te ondersteunen zijn aanpassingen op de bepakking van brandweervoertuigen doorgevoerd, € 97.000,- aan hogere kosten • Diverse projecten en ontwikkelingen hebben vanwege de crisis geen doorgang gehad. Hierdoor minder uitgaven € 84.000,-. • Kosten personeel vallen iets hoger uit dan begroot, € 29.000,-.
16
Veiligheidsregio Drenthe Jaarstukken 2020
Wij vergroten bewustwording over fysieke veiligheid Programma Bewustwording
L/B
2019
Primair
Wijzigingen
Begroting
Realisatie
Saldo
Risicobeheersing
Saldo
-138
-90
-40
-130
-125
-5
Baten
297
148
-48
100
167
-67
Lasten
-2822
-2.877
-43
-2.920
-2.972
52
Baten
61
42
2
44
85
-41
-2.602
-2.777
-130
-2.907
-2.846
-61
Crisisbeheersing
Subtotaal
Ook in deze missielijn is het effect van de coronacrisis, er waren minder uitgaven dan begroot € 61.000,-: • Diverse projecten en ontwikkelingen hebben vanwege de crisis geen doorgang gehad. Hierdoor minder uitgaven € 72.000,-. • Kosten personeel vallen iets hoger uit dan begroot, € 11.000,-.
Wij zijn onderdeel van de samenleving Programma Samenleving
L/B
2019
Primair
Wijzigingen
Begroting
Realisatie
Saldo
Jeugdbrandweer
Lasten
-17
-48
0
-48
-15
-32
Baten
6
4
2
6
3
3
Lasten
-2148
-1.965
-268
-2.233
-2.255
22
Baten
882
793
110
903
898
5
-1.277
-1.216
-155
-1.371
-1.369
-2
Huisvesting
Subtotaal
Binnen deze missielijn is € 2.000,- minder uitgegeven dan begroot: • Diverse activiteiten voor de Jeugdbrandweer hebben door de crisis geen doorgang gehad. Hierdoor minder uitgaven € 29.000,-. • Op de locatie Mien Ruysweg en in verschillende posten(RI&E) zijn aanpassingen aan het gebouw gedaan, hierdoor is er een overschrijding van de kosten met € 27.000,-.
17 Wij zijn een vitale en flexibele organisatie Programma Organisatie (overhead)
L/B
2019
Primair
Wijzigingen
Begroting
Realisatie
Saldo
ICT
Lasten
-750
-824
20
-804
-839
35
Investeringen ICT
Lasten
-400
-125
-275
-400
-400
0
Ondersteunende functies
Lasten
-1180
-898
-191
-1.089
-1.114
25
Baten
113
85
28
113
111
2
Lasten
-3527
-3596
-55
-3.651
-3.715
64
Baten
80
53
2
55
106
-51
Baten
-5.664
-5.305
-471
-5.776
-5.851
76
-29.575
-29.890
-346
-30.236
-29.489
-747
Personeel
Saldo Organisatie Totaal programma’s
Binnen deze missielijn is € 76.000,- minder uitgegeven dan begroot: • Als gevolg van de crisis is door de medewerkers veel vanuit huis gewerkt. Dit vroeg om extra ondersteuning van de ICT – middelen waardoor meer kosten zijn gemaakt € 35.000,-. • De kosten voor de verzekering van het personeel zijn hoger € 27.000,- uitgevallen. • Kosten personeel vallen iets hoger uit dan begroot, € 13.000,-.
Financiële en algemene dekkingsmiddelen Dekkingsbronnen
L/B
2019
Primair
Wijzigingen
Begroting
Realisatie
Saldo
Gemeentelijke bijdrage
Baten
24688
25.763
-1
25.762
25.762
0
Bdur
Baten
5494
4.960
137
5.097
5.098
-1
Overige inkomsten/uitgaven
Lasten
-262
-870
570
-300
-78
-222
Baten
0
0
0
0
185
-185
Lasten
0
0
0
0
-310
310
Baten
0
0
0
0
10
-10
Totaal aan dekkingsbronnen
29.920
29.853
706
30.559
30.666
-107
Resultaat voor bestemming
345
-37
360
323
1.178
-855
Mutatie reserves
139
37
-360
-323
-323
0
Resultaat na bestemming
484
0
0
0
855
-855
Coronakosten
Binnen de algemene dekkingsmiddelen is per saldo € 107.000,- minder uitgegeven dan begroot: • De kosten voor de coronacrisis zijn hier verantwoord deze bedroegen € 300.000,-. • In het afgelopen jaar is een afrekening ontvangen van de belastingdienst en een ESF-subsidie deze hadden betrekking op voorgaande dienstjaren, een extra opbrengst van € 185.000,-. • De uitvoering van het ontwikkelingsprogramma is door de crisis vertraagd, hierdoor lagere kosten van € 223.000,-
18
Veiligheidsregio Drenthe Jaarstukken 2020
PARAGRAFEN Inleiding De van toepassing zijnde paragrafen op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording voor de VRD zijn • Weerstandvermogen en risicobeheersing • Financiering • Verbonden partijen • Bedrijfsvoering • Onderhoud kapitaalsgoederen De paragraaf bedrijfsvoering is geïntegreerd in de missielijn Vitale en flexibele organisatie en wordt niet hieronder toegelicht. De paragrafen Grondbeleid en Lokale heffingen zijn niet van toepassing voor de VRD. Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen geeft de relatie weer tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de weerstandscapaciteit die de gemeenschappelijke regeling heeft om de niet begrote kosten op te vangen. De paragraaf is als volgt opgebouwd: • Risicobeleid • Algemene reserve • Weerstandscapaciteit • Risico-inventarisatie per 31 december 2020 Risicobeleid Beleidsuitgangspunten In de nota reserves staan de beleidsuitgangspunten voor het weerstandsvermogen: • De maximale algemene reserve bedraagt 5% van de begrote uitgaven • Het minimale algemene reserve bedraagt 1% van de begrote uitgaven. In 2021 zal de nota reserves worden geactualiseerd. Algemene reserve De begrote lasten in de begroting 2020 bedragen € 30.236.000,-. Dit houdt in dat de algemene reserve minimaal € 302.360,en maximaal € 1.511.800,- moet bedragen.
De huidige algemene reserve, € 973.964,- bedraagt 3,22% van de begrote uitgaven. Weerstandscapaciteit Onderstaande tabel geeft de weerstandscapaciteit weer voor bestemming resultaat 2020
19 Algemene reserve
Eindbalans
Resultaat bestemming
Beginbalans
31-dec-19
(besluit AB)
1-jan-20
Algemene reserve
490.573
Bestemmingsreserves
490.573
Toevoeging
Onttrekking
Eindbalans 31-dec-20
483.392
Eindbalans
Resultaat bestemming
Beginbalans
31-dec-19
(besluit AB)
1-jan-20
Rampenpot/Mono- en Multidisciplinair oefenen
250.459
250.459
BON nieuw leren
78.241
78.241
Opleiden en oefenen GHOR
80.000
Frictiereserve regionaliseren
183.600
Organisatieontwikkeling
222.695
WW kosten LMS
-
Toevoeging
973.964
Onttrekking
Eindbalans 31-dec-20
-
250.459
-
-
78.241
80.000
-
-
80.000
(183.600)
-
-
-
-
(222.695)
-
-
-
-
15.803
15.803
8.224
-
24.027
500.000
500.000
-
-
500.000
406.294
-
-
406.294
-
315.000
-
315.000
Goed werkgeverschap
-
Beleidsimpuls
-
Corona crisis
-
483.392
483.392
-
483.392
-
1.330.797
483.392
1.814.189
323.224
483.392
1.654.022
Saldo bestemmingsreserves
406.294
Risico-inventarisatie per 31 december 2020 Bij de risico-inventarisatie worden de daadwerkelijke risico’s (navolgende tabel) beoordeeld en hoe die zich verhouden ten opzichte van de weerstandscapaciteit. Een toelichting per risico staat in de bijlage IV.
Proces
Risico
Risicokans
Impact
Bedrag
Personeel
Rechtspositie brandweervrijwilligers
groot
gemiddeld
210.000
Personeel
Ongevallenverzekering
groot
klein
52.500
Materieel
Inzet en evaluatie grote calamiteiten
klein
groot
225.000
Personeel
Ontwikkelingen 2e loopbaanbeleid/FLO
klein
gemiddeld
90.000
Organisatie
Digitale verstoring
groot
groot
525.000
Organisatie
Claims als gevolg van effecten Covid bij inzetten
gemiddeld
groot
375.000
Totaal risico's
1.477.500
Bij de risico-inventarisatie worden de daadwerkelijke risico’s (zie tabel) beoordeeld en hoe die zich verhouden ten opzichte van de weerstandscapaciteit. Een toelichting per risico staat in de bijlage III. Door de risico’s uit te drukken in een percentage van de weerstandscapaciteit verkrijgen we een ratio voor het weerstandsvermogen. Dit geeft aan, afgezet tegen onderstaande tabel die landelijk gebruikt wordt, in hoeverre de VRD in staat is om optreden van risico’s op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van bestaande taken dan wel dat de deelnemende gemeenten om compensatie wordt gevraagd. De weerstandscapaciteit bestaat in de berekening uit de algemene reserve. Afgaande op de ratio is de VRD onvoldoende in staat om de risico’s op te vangen en zou eventueel een beroep moeten worden gedaan op de gemeenten.
20
Veiligheidsregio Drenthe Jaarstukken 2020
Voor resultaatsbestemming:
Ratio 2020
Weerstandscapaciteit
973.964
Geïnventariseerde risico's
1.477.500
=
Tabel beoordeling ratio: Ratio >2
uitstekend
1,4 - 2
ruim voldoende
1 - 1,4
voldoende
0,8 - 1
matig
0,6 - 0,8
onvoldoende
< 0,6
ruim onvoldoende
Financiering Het Rijk stelt regels aan hoe gemeenten en provincies hun geld en kapitaal beheren. Die regels staan in de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). Hoeveel geld gemeenten en provincies mogen lenen, is afhankelijk van de hoogte van de begroting. - De kasgeldlimiet bepaalt hoeveel geld geleend mag worden voor een periode van maximaal 1 jaar. - De renterisiconorm schrijft voor hoeveel maximaal geleend mag worden voor een periode langer dan 1 jaar. Gemeenten en provincies mogen liquide middelen aanhouden bij de schatkist (schatkistbankieren). Hier krijgt men een rentevergoeding voor. Doelstellingen VRD De VRD hanteert de volgende doelstellingen op gebied van financiering: • Voldoende liquiditeiten beschikbaar hebben om de vastgestelde plannen te kunnen uitvoeren. • Beheersen van de risico’s die zijn verbonden aan de financieringsfunctie, zoals renterisico en debiteurenrisico. • Minimaliseren van de kosten van geldleningen. • Verkrijgen en handhaven van toegang tot de financiële markten.
0,66
21 Renterisico kort en langlopende financiering Kasgeldlimiet De door het Rijk opgelegde kasgeldlimiet beperkt het risico van stijgende rentelasten voor de kortlopende financiering. De limiet beperkt de maximale omvang van de gemiddelde korte schuld tot 8,2% van de totale lasten (€ 30.236.000,-) van de programmabegroting. Voor 2020 bedroeg de limiet € 2.479.000,-. In 2020 is VRD binnen de gestelde norm gebleven.
Berekening kasgeldlimiet 2020 (bedrag * € 1.000)
1e kwartaal
2e kwartaal
3e kwartaal
4e kwartaal
* In procenten van de grondslag
8,20%
8,20%
8,20%
8,20%
* In bedrag
2.479
2.479
2.479
2.479
2 Omvang vlottende schuld
825
1.206
1.106
4.224
3 Vlottende middelen
612
11.549
13.172
11.648
4 Totaal netto vlottende schuld
213
-10.343
-12.066
-7.424
Toegestane kasgeldlimiet
2.479
2.479
2.479
2.479
Ruimte
2.266
12.822
14.545
9.904
1 Toegestane kasgeldlimiet
Toets kasgeldlimiet
Renterisiconorm De renterisiconorm beperkt het renterisico op de langlopende financiering. De norm bevordert de spreiding van de looptijd van de kapitaalmarktleningen (looptijd lening > 1 jaar) door de omvang te beperken van de leningen waarvoor de rente in een bepaald jaar moeten worden aangepast. Het Rijk heeft de maximale omvang van leningen met een renteaanpassing vastgesteld op 20% van het begrotingstotaal. Voor de VRD komt het neer op een bedrag van € 6.000.000,-. In 2020 is de VRD onder de gestelde norm gebleven.
Renterisiconorm (in mln. Euro's)
2019
2020
30
30,2
20%
20%
6,0
6,0
4 Renteherzieningen
0
0
5 Betaalde aflossingen
1,79
2,30
6 Renterisico (4+5)
1,79
2,30
3 Renterisiconorm, in bedrag
6,0
6,0
6 Renterisico
1,79
2,30
4,2
3,8
Berekening renterisiconorm 1 Begrotingstotaal aan lasten 2 Vastgesteld percentage 3 Renterisiconorm, in bedrag (1x2) Berekening renterisico
Toets aan renterisiconorm
Ruimte + / overschrijding - (3-6)
22
Veiligheidsregio Drenthe Jaarstukken 2020
Kasstroom/Emu overzicht Begroting
Rekening
2020
2020
Resultaat voor reserves
323.000
323.224
Operationele activiteiten
323.000
323.224
Investeringen
-3.615.630
-2.970.628
Afschrijvingen
3.114.000
3.099.060
Mutatie Voorzieningen
-402.194
-411.669
Saldo
-580.824
39.987
-2.796.670
-2.796.670
693
-10.000.693
668.691
12.985.387
Mutatie Overlopenden activa
1.029.008
2.415.483
Mutatie kortlopende schulden
1.676.007
-2.547.803
577.728
55.705
-3.096
95.692
49
128.165
Stand 1 januari
249.951
330.676
Stand 31 december
250.000
458.841
Kasstroomoverzicht
Financieringsactiviteiten Aflossing leningen Mutatie Uitgezettte leningen Mutatie Vorderingen
Saldo Mutatie liquide middelen Liquide middelen
De liquiditeitspositie is in 2020 toegenomen door het aantrekken van een nieuwe langlopende lening van € 10.000.000,-. Verbonden Partijen Definitie Verbonden Partij Een Verbonden Partij (VP) is een privaat- of publiekrechtelijke organisatie waarin de VRD een financieel én een bestuurlijk belang heeft. Er is sprake van een financieel belang als de VRD aansprakelijk is bij het niet nakomen van de verplichtingen door de rechtspersoon. Er is sprake van een bestuurlijk belang als de VRD vertegenwoordigd is in het bestuur of zeggenschap daarin kan uitoefenen. Gelet op deze kwalificaties van belang kent de VRD geen verbonden partijen. Hieronder worden de partijen waarmee de VRD een nauwe betrokkenheid heeft genoemd. Stichting BON De bestuurlijke deelname, samen met de veiligheidsregio’s Fryslân en Groningen, in de Stichting Brandweeropleidingen Noord (BON) benadert de definitie van een verbonden partij. Er is echter volgens de statuten geen sprake van een financieel belang in de stichting. De stichting is aandeelhouder in de BON B.V. De BON B.V. heeft een 100%-deelneming in Oefencentrum Noord B.V. en Brandweeropleidingen Noord B.V. De BON factureert de afgenomen dienstverlening (opleiden of oefenen). Instituut Fysieke Veiligheid Dit is de organisatie die de krachten bundelt op het terrein van de fysieke veiligheid in Nederland.
Het Instituut wordt bestuurd door de voorzitters van de 25 veiligheidsregio’s. Zo levert het IFV onder andere een bijdrage aan de brandweeropleidingen en het delen van informatie en expertise. Ook houdt het IFV zich bezig met het verwerven en beheren van materieel, uitrusting en telecommunicatievoorzieningen. De VRD betaalt jaarlijks een contributie.
23 Samenwerkingspartijen De VRD kan haar taken beter uitvoeren in samenwerking met andere partijen. De beste resultaten uit samenwerking zijn te behalen als de betrokken partijen zich vanzelfsprekend met elkaar verbonden voelen, bijvoorbeeld vanwege gemeenschappelijke waarden of belangen. Kwaliteit- en resultaatverbetering staan voorop. Voorbeelden van samenwerking zijn: • dienstverleningsovereenkomst met de Gemeente Tynaarlo voor de uitvoering van de salarisadministratie • dienstverleningsovereenkomst met GGD Drenthe voor de administratievoering van de GHOR • samenwerkingsovereenkomst met Veiligheidsregio Fryslân en Groningen voor de uitvoering van de personeelsadministratie voor het personeel van de MKNN wat niet overgegaan is naar de landelijk meldkamerorganisatie. • samenwerkingsovereenkomst Zorg- en veiligheidshuis Drenthe (Pijofach,- AB besluit 3-10-2018) Paragraaf Bedrijfsvoering Opgenomen onder de missielijn vitale en flexibele organisatie. Onderhoud kapitaalgoederen (investeringen) Kapitaallasten materieel Er wordt in de bijdrage van de basisbrandweerzorg uitgegaan van een bijdrage in het materieel op basis van het materieel vervangingsplan. De basis hiervoor is het overgenomen materieel van de gemeenten. De VRD moet binnen deze bijdrage zorgdragen voor de financiering en vervanging van het materieel. Dit betekent dat de afschrijvingslasten de komende jaren stijgen.
Hiervoor is jaarlijks een verhoging van de gemeentelijke bijdrage van € 60.000,- noodzakelijk. Huisvesting Gesprekken met een aantal gemeenten lopen nog over de wijze waarop de huisvesting geregeld wordt en wat hier de financiële gevolgen van zijn. Dit wordt vervolgd in de komende jaren. Investering 2020 Voor het investeringsoverzicht 2020 wordt verwezen naar de toelichting op de balans. Hieronder wordt ingegaan op een specifieke investering als voorbeeld. Natuurbrandbeheersing Het waterboordetachement van het Ministerie van Defensie heeft in september twee waterputten aangelegd(‘calamiteitenputten’) in het Bargerveen bij Klazienaveen in de gemeente Emmen. Met de extra waterputten krijgt de brandweer in het Bargerveen sneller toegang tot bluswater. Dit moet ervoor zorgen dat brand sneller bestreden kan worden en daardoor minder flora en fauna verloren gaat. Het initiatief voor het boren van deze putten kwam van Staatsbosbeheer en Veiligheidsregio Drenthe is samenwerking met de gemeente Emmen. Eind december zijn 2 nieuwe natuurbrandbestrijdingsvoertuigen uitgeleverd aan de posten Vries en Sleen, ter vervanging van de huidige standaard voertuigen. Deze twee posten kunnen na een inwerktraject, vanaf medio maart 2021 ook een specifieke bijdrage leveren aan het bestrijden van natuurbranden in Drenthe. Hiermee komt het totaal aantal natuurbrandbestrijdingsvoertuigen in Drenthe op 8.
Met deze extra capaciteit is de VRD beter toegerust om een natuurbrand te bestrijden, ook kan er nu eventueel bijstand verleend worden aan een buurregio.
24
Veiligheidsregio Drenthe Jaarstukken 2020
Recapitulatie Jaarrekening Programma Calamiteiten en Crisis
L/B
2019
Primair
Wijziging
Na wijziging
2019
2019
Crisisbeheersing
Lasten
-246
-238
-9
-247
-233
-14
Baten
0
-9
9
0
32
-32
GHOR
Lasten
-1221
-1.266
0
-1.266
-1.227
-39
Operationele informatievoorziening
lasten
-136
-141
-16
-157
-159
2
Incidentbestrijding
Lasten
-4922
-4.620
294
-4.326
-3.949
-378
Techniek en Logistiek
Lasten
-1539
-1.384
-145
-1.529
-1.633
104
Vakbekwaamheid Investeringen Personeelskosten
Baten
36
Lasten
-1822
-1.767
30
30
37
-7
44
-1.724
-1.428
-295
Baten
20
2
10
12
13
-1
Lasten
-2961
-3.487
309
-3.178
-3.032
-146
Baten
343
113
0
113
96
17
Lasten
-7760
-7.911
-120
-8.031
-8.173
142
Baten
176
116
4
120
233
-113
-20.032
-20.592
410
-20.182
-19.422
-760
Saldo Calamiteiten en Crisis Programma Bewustwording Risicobeheersing Personeelskosten
Lasten
-138
-90
-40
-130
-125
-5
Baten
297
148
-48
100
167
-67
Lasten
-2822
-2.877
-43
-2.920
-2.972
52
Baten
61
42
2
44
85
-41
-2.602
-2.777
-130
-2.907
-2.846
-61
-17
-48
0
-48
-15
-32
Saldo Bewustwording Programma Samenleving Jeugdbrandweer Huisvesting
Lasten Baten
6
4
2
6
3
3
Lasten
-2148
-1.965
-268
-2.233
-2.255
22
Baten Saldo Samenleving
882
793
110
903
898
5
-1.277
-1.216
-155
-1.371
-1.369
-2
-750
-824
20
-804
-839
35
Programma Organisatie (overhead) ICT
Lasten
Investeringen ICT
Lasten
-400
-125
-275
-400
-400
0
Ondersteunende functies
Lasten
-1180
-898
-191
-1.089
-1.114
25
Personeel
Baten
113
85
28
113
111
2
Lasten
-3527
-3596
-55
-3.651
-3.715
64
Baten
80
53
2
55
106
-51
Baten
-5.664
-5.305
-471
-5.776
-5.851
76
Totaal programma’s
-29.575
-29.890
-346
-30.236
-29.489
-747
Totaal aan dekkingsbronnen
29.920
29.853
706
30.559
30.666
-107
Totaal aan dekkingsbronnen
29.547
29.421
349
29.770
29.918
148
Resultaat voor bestemming
345
-37
360
323
1.178
-855
Mutatie reserves
139
37
-360
-323
-323
0
Resultaat na bestemming
484
0
0
0
855
-855
Saldo Organisatie
Voor een toelichting op het resultaat wordt verwezen naar de verklaringen bij de missielijnen in het jaarverslag.
25 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector Op grond van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) dienen publieke organisaties de inkomens te publiceren van haar topfunctionarissen. Over 2020 verantwoorden we het inkomen van de directeur. Het voor VRD toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2020 € 201.000,-.
Bedragen x € 1 Functiegegevens
Directeur
Aanvang en einde functievervulling in 2020
01-01/31-12
Deeltijdfactor in fte
1,0 fte
Gewezen topfunctionaris
nee
(Fictieve ) dienstbetrekking
Ja
Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
€ 126.296
Beloningen betaalbaar op termijn
€ 16.450
Subtotaal
€ 142.746
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
€ 201.000
-/- Onverschuldigd betaald bedrag
N.v.t.
Totale bezoldiging
€ 142.746
Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan
N.v.t.
Gegevens 2019 Functiegegevens
Directeur
Aanvang en einde functievervulling in 2019
01-01/31-12
Deeltijdfactor in fte
1,0 fte
(Fictieve ) dienstbetrekking
Ja
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
124.387
Beloningen betaalbaar op termijn
15.803
Subtotaal
140.190
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum 2019
194.000
Totale bezoldiging
140.190
26
Veiligheidsregio Drenthe Jaarstukken 2020
Overzicht verschillen analyse incidenteel-Structureel
Incidenteel
Structureel
Resultaat
Calamiteiten en Crisis Minder oefenen en opleiden als gevolg van Corona
371.000
371.000
Vakbekwaam worden en blijven
300.000
300.000
Aanpassen systemen Nieuwe kijk op brandbestrijding
-96.000
-96.000
Uitvoering investeringen
129.000
129.000
GHOR
38.000
38.000
Samenwerking Crisisbeheersing
46.000
46.000
Uitvoering programma
71.000
71.000
Extra aanpassingen huisvesting
-27.000
-27.000
Bewustwording
Samenleving
Jeugdbrandweer
29.000
29.000
Organisatie Extra inspanningen ICT
-35.000
-35.000
Hogere kosten verzekeringen personeel
-27.000
-27.000
Hogere Personeelskosten
-52.000
-52.000
Voorgaande dienstjaren
185.000
185.000
Inzet extra middelen tbv ontwikkelingen
223.000
223.000
Coronacrisis
-300.000
-300.000
Overige dekkingsmiddelen
826.000
29.000
855.000
Bestemming exploitatie resultaat Stand per 31 december 2020
1.177.732
Onttrekkingen i.g.v. besluiten Algemeen Bestuur Toevoeging aan de reserve WW
8.224
Toevoeging aan de reserve Beleidsimpuls
315.000
Exploitatieresultaat boekjaar
854.508
Bestemming Resultaat Jaarrekening 2020
854.508
Toevoegen aan de algemene reserve
0
Uit betalen aan gemeenten naar rato
-854.508
Per Saldo
0
27 Balans en toelichting De balans en toelichting zijn conform de waarderingsgrondslagen en richtlijnen van het Besluit Begroting en Verantwoording. Eindbalans
Eindbalans
Materiele vaste activa
22.049.454
21.921.021
Financiele vaste activa
1.614.030
1.294.382
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan een jaar
668.691
11.648.006
Liquide middelen
330.676
458.841
Overlopende activa
1.029.008
1.386.475
TOTAAL ACTIVA
25.691.859
36.708.726
Algemene reserve
490.573
973.964
Bestemmingsreserve
1.330.797
1.654.022
Resultaat boekjaar
483.719
854.508
Voorzieningen
3.878.184
3.466.515
Vaste schulden met een rentetypische looptijd van een jaar of langer
17.832.578
25.535.908
Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan een jaar
1.676.008
4.223.810
TOTAAL PASSIVA
25.691.859
36.708.726
Activa Vaste Activa
Vlottende activa
Passiva Vaste Passiva Eigen vermogen
Vlottende Passiva
28
Veiligheidsregio Drenthe Jaarstukken 2020
Toelichting op de balans Voor vergelijksdoeleinden zijn de vergelijkende cijfers 2019 waar nodig aangepast. Activa Materiële vaste activa De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs, verminderd met lineaire afschrijvingen (gebaseerd op de verwachte economische levensduur). Kleine aankopen worden in het jaar van aanschaf direct ten laste van het resultaat gebracht. In 2020 is voor ruim € 2.970.000,- geïnvesteerd. De investeringen betreffen allen investeringen met een economisch nut.
Materiele vaste activa
Eindbalans
Investeringen
Desinvesteringen