Document · PDF

E. Concept beleidsbegroting GGD Drenthe 2025

Gemeenteraad 27 juni 2024, gemeente De WoldenBij agendapunt: Vaststellen verzamelvoorstel Gemeenschappelijke Regelingen23.222 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Beleidsbegroting | 20 25 Inclusief Meerjarenraming 2025-2028

GGD Drenthe | juni 2024 Mien Ruysweg 1 9408 KA Assen T. (0592) 306 300 E. info@ggddrenthe.nl I. www.ggddrenthe.nl

Inhoud

Inleiding

Beleidsbegroting 2025

Inleiding

Programma’s

2.1 2.1.1. 2.1.2. 2.1.3. 2.1.4. 2.1.5. 2.2 2.2.1. 2.2.2. 2.2.3. 2.2.4. 2.2.5. 2.2.6. 2.2.7. 2.2.8. 2.3 2.3.1. 2.3.2. 2.3.3. 2.3.4. 2.3.5.

Programma Gezondheid en Leven Advies en beleid Gezondheid & Leven Data & Epidemiologie Milieu en gezondheid Additionele dienstverlening Begroting programma Gezondheid en Leven Programma Publieke Zorg en Dienstverlening Infectieziektenbestrijding Tuberculosebestrijding Technische Hygiënezorg Jeugdgezondheidszorg Rijksvaccinatieprogramma Seksuele gezondheid Additionele dienstverlening Begroting programma Publieke Zorg & Dienstverlening Programma Samen Veilig Openbare Geestelijke Gezondheidszorg, Vangnet & Advies PSHi/PSHOR Additionele dienstverlening Begroting programma Samen Veilig Begroting programma Crisis, Rampen en Incidenten

5 6 8 10 13 15 16 16 17 18 19 22 22 24 28 30 30 31 31 36 37

Paragrafen

3.1 3.2 3.3 3.3.1. 3.3.2. 3.3.3. 3.3.4. 3.4 3.4.1. 3.4.2. 3.4.3. 3.4.4. 3.4.5.

Paragraaf Bedrijfsvoering Begroting programma bedrijfsvoering Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Risicobeleid De weerstandscapaciteit Risicoparagraaf Weerstandspositie Paragraaf Financiering Treasurystatuut Risicobeheer Renterisico kortlopende financiering (kasgeldlimiet) Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) Europese Monetaire Unie (EMU)-saldo

37 39 39 39 40 40 42 44 44 45 45 45 45

Financiële begroting

4.1 4.2

Begroting 2025 Meerjarenraming 2025-2028

47 48 2

4.3 4.4 4.5

Gemeentelijke bijdragen 2025 – 2028 Reserves en voorzieningen 2025-2028 Incidentele baten en lasten

50 53 56

Bijlage 1

Verklarende woordenlijst

Bijlage 2

Overige overzichten

Inleiding In deze begroting 2025 beschrijven wij onze beleidsvoornemens en activiteiten voor dat jaar. Ook in 2025 zetten wij ons op basis van ‘health for all policies’ en ‘van ziekte en zorg naar gezondheid en veerkracht’ in nauwe samenwerking met gemeenten en andere netwerkpartners volop in voor een beter en gezonder Drenthe. Het jaar 2025 wordt voor GGD Drenthe een bijzonder jaar. Op basis van het rapport ‘Ontwikkeling van een integrale governance Zorg en Veiligheid in Drenthe en de organisatorische inbedding van het Zorg en Veiligheidshuis Drenthe’ hebben de besturen van de GGD en de VRD besloten om uitwerking te geven aan een omvorming van de gemeenschappelijke regeling GGD Drenthe naar een gewijzigde gemeenschappelijke regeling waarin de governance in het domein van zorg en (sociale) veiligheid integraal is geborgd. Dit betekent dat de bestuurlijke inrichting van GGD Drenthe sterk wordt gewijzigd: van een algemeen bestuur en een dagelijks bestuur naar twee bestuurlijke adviescommissies (zorg en veiligheid en publieke gezondheid) en een overkoepelend algemeen bestuur en dagelijks bestuur. Deze wijziging die per 1 januari 2025 is voorzien wordt in 2024 in nauwe afstemming met de Drentse gemeenten in de vorm van een projectaanpak verder uitgewerkt.

Op het moment van schrijven van deze begroting is nog niet bekend hoe de gewijzigde gemeenschappelijke regeling er precies uit gaat zien. Daarom wordt in deze begroting 2025 nog geen rekening gehouden met de gewijzigde organisatie. De begroting is daarom opgebouwd langs de lijnen van de huidige (begin 2024) organisatie-inrichting op basis van drie programma’s, te weten ‘Gezondheid en Leven’ ‘Publieke Zorg en Dienstverlening’ en ‘Samen Veilig’. Namens het algemeen bestuur

Raymond Wanders

Ferdinand Strijthagen

Voorzitter

Secretaris a.i.

Beleidsbegroting 2025 1. Inleiding Onze begroting 2025 is gebaseerd op onze ambitie en strategische agenda zoals we die in overeenstemming met onze deelnemende gemeenten hebben geformuleerd voor de jaren 2022-2026. Kort samengevat houdt deze ambitie en strategische agenda het volgende in: Wij positioneren ons als dé strategische kennispartner in de regio op het gebied van gezondheid en sociaal veilig leven. We verzamelen, ontwikkelen, leveren en delen data en kennis die ons inzicht geven in gezondheidsfactoren. We zijn een verbindende schakel en aanjager in de kanteling van het systeem van crisis naar preventie. We dragen fundamenteel bij aan een toegenomen gezondheid, sociale veiligheid en veerkracht van de Drentse samenleving en leefomgeving. Samen met partners in het ecosysteem werken we opgavegericht aan ‘health for all policies’ en stimuleren we het creëren van een duurzame gezonde leefstijl en een veilige en gezonde fysieke en sociale leefomgeving. In het gezamenlijk ecosysteem faciliteren en creëren we randvoorwaarden zodat de Drentse samenleving (gemeenten, instanties, inwoners en bedrijven) vaardig en veerkrachtig is om gezonde keuzes te maken zodanig dat die bijdragen aan langer gezond blijven, veiliger en gelukkiger leven en naar vermogen mee kunnen doen.

Naast het faciliteren en creëren van randvoorwaarden dragen we als zorgverlener in Jeugdgezondheidszorg, het Rijksvaccinatieprogramma en Infectieziektenbestrijding heel concreet bij aan de gezondheid van de Drent. Hoe we hier in 2025 invulling aan geven beschrijven we hieronder huidige organisatie-indeling van de GGD , namelijk per programmaonderdeel ‘Gezondheid en Leven’, ‘Publieke Zorg en Dienstverlening’ en ‘Samen Veilig’. Daarnaast gaan we specifiek in op ontwikkelingen binnen de bedrijfsvoering van GGD Drenthe, waarin nauw wordt samengewerkt met de Veiligheidsregio Drenthe.

2. Programma’s 2.1

Programma Gezondheid en Leven

In het programma Gezondheid & Leven is de strategische kennis, onderzoeks- en adviesrol van de GGD belegd. De aan het programma verbonden adviseurs leveren integrale (afgestemde) strategische advisering op het gebied van gezondheid en sociale veiligheid aan gemeenten en partnerorganisaties op regionaal niveau. Het fundament van de advisering is gelegen in de duiding van beschikbare (epidemiologische) data, onderzoek en vertaling van en naar (wetenschappelijke) toepasbare kennis en inzichten. De adviseurs vervullen een verbindende schakelrol naar buiten (gemeenten, partners, onderwijs en onderzoek), zowel op inhoudelijke thema’s, op regionaal niveau, maar ook intern. Zij vervullen de kennisfunctie in de rol van ‘makelaar’. Het is de opgave om te bouwen aan een GGD Drenthe kenniscentrum door slim kennis te halen, samen te brengen, te verbinden, te delen en toepasbaar te maken voor de regio. De kernkracht van het programma is het zijn van strategisch partner in de regio. Dit doen we door intensief in- en extern samen te werken in het verbinden van commitment en actie op gedeelde gezondheidsdoelen. We genereren en delen data, kennis, expertise en inzichten.

Daartoe ontwikkelen en participeren we in partnerships en strategische allianties waarmee we een omgeving (ecosysteem) weten te creëren waarin de gezondheid van de Drentse inwoners substantieel en duurzaam positief wordt gestimuleerd. Het programma richt zich primair op: 5

• • • •

•

Strategisch partnerschap: de integrale strategische advisering- en agendering aan gemeenten van vraagstukken (publieke) gezondheid en sociale veiligheid. Data, Duiden, Doen: het integraal, structureel en op vraag monitoren van (publieke) gezondheid en sociale veiligheid in Drenthe. Kennispartner: het ontwikkelen, vergroten en delen van kennis op het gebied van (publieke) gezondheid en sociale veiligheid. Verbinder in het netwerk: van publieke en private partijen (stakeholders), gericht op het versterken van de (fysieke, mentale en sociaal emotionele) gezondheid en veerkracht van de inwoners van Drenthe. Aanjager, stimulator, facilitator, leider en innovator: gericht op het vormgeven van interdisciplinaire initiatieven en oplossingen die de collectieve beweging van zorg naar gezondheidsbevordering en -bescherming dienen.

Domein-overstijgend programma Het programma Gezondheid en Leven bestaat uit teams met ieder een eigen expertise (Advies en Beleid, Epidemiologie en Milieu en gezondheid), deze teams werken in het programma in nauwe samenwerking samen en hebben elkaar ook nodig om het gedachtengoed van Health for all Policies (gezondheid in en voor alle beleidsdomeinen) optimaal tot zijn recht te laten komen. Er is verbinding en nauwe samenwerking met de collega's van Publieke Zorg en Dienstverlening en Samen Veilig. Uitgangspunten voor alle onderdelen/teams van Gezondheid en Leven zijn het data-gedreven werken, integrale advisering aan de hand van de health for all policies benadering en aandacht voor een levensloopbenadering in onderzoek en advies. Hiermee richt advies en onderzoek zich van de eerste 1000 dagen van een kind tot aan het vitaal ouder worden in Drenthe. Concreet focust ieder team van Gezondheid en Leven zich het komende jaar op de volgende onderdelen:

2.1.1. Advies en beleid Gezondheid & Leven Wij adviseren de Drentse gemeenten over beleid en interventies die de gezondheid van de inwoners versterken en bijdragen aan het verkleinen van gezondheidsverschillen. De advisering richt zich op een kansrijke start voor iedere inwoner in Drenthe en het verkleinen van gezondheidsverschillen door het creëren van een gezonde leefomgeving. We doen dat op basis van populatie inzichten vanuit (lokale) data en op basis van wetenschappelijke inzichten ten aanzien van effectief gezondheidsbeleid en bewezen interventies die lokaal toepasbaar zijn. Wij adviseren ook bij lokale en regionale preventienetwerken en verbinden partners in de regio met elkaar rondom relevante gezondheidsvraagstukken. We vertalen landelijke initiatieven gericht op het versterken van gezondheid naar de Drentse context. De resultaten van onderzoek en kennis over de lokale situatie vormen daarvoor de basis. Wat willen we bereiken? • We focussen op het versterken van de gezondheid en veerkracht van de Drentse inwoner door gemeenten en andere partners te adviseren over integraal gezondheidsbeleid op basis van het Health for all Policies gedachtengoed. • In het GGD Drenthe kenniscentrum worden (wetenschappelijke) inzichten op gezondheidsthema's toepasbaar gemaakt voor de regionale en lokale praktijk.

Een grote rol ligt in het duiden van deze inzichten en data samen met externe partners en eindgebruikers/inwoners.

•

• •

Op de gezondheidsthema's: Mentale Gezondheid, Gezonde Leefomgeving, Kansrijke Start en Vitaal Ouder Worden bieden wij een integraal strategisch advies aan gemeenten en andere relevante partners. We agenderen maatschappelijke en gezondheidsvraagstukken op verschillende regionale en landelijke gezondheidstafels en verkennen samenwerkingen met andere beleidsdomeinen. We initiëren, participeren, regisseren en verbinden in lokale of regionale initiatieven en netwerken gericht op het versterken van de gezondheid van de populatie en dragen zorg voor de ontwikkeling van leernetwerken en kennisdeling.

Wat gaan we daarvoor doen? Integrale advisering gemeenten Vanuit het gedachtengoed van Health for all Policies worden gemeenten integraal geadviseerd over gezondheidsbeleid, passend bij de maatschappelijke ontwikkelingen en lokale praktijk. Dit advies wordt intern integraal vormgegeven door nauw samen te werken met collega's met verschillende expertise, zoals milieu en gezondheid, jeugdgezondheidszorg of Veilig Thuis Drenthe. Gebaseerd op data en (wetenschappelijke) kennis en inzichten ondersteunen we de gemeenten bij het formuleren en monitoren van beleid en interventies aan de hand van tussentijdse inzichten of evaluaties. Het samen duiden van data, ook met inwoners, is hier een belangrijk onderdeel van. Onze adviseurs sluiten aan bij lokale vraagstukken door op de hoogte te zijn van politieke ambities en regionale ontwikkelingen. We agenderen relevante gezondheidsvraagstukken op verschillende gezondheidstafels en verkennen nieuwe samenwerkingen met andere beleidsdomeinen zoals het onderwijs en economie. IZA en GALA We ondersteunen gemeenten bij de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en adviseren over de integraliteit van de lokale GALA-plannen. Interventies die passen bij GALA of gemeentelijke doelstellingen worden door ons aangedragen. Voor een aantal interventies ondersteunen wij in de implementatie of borging zoals bij Rookvrije Generatie of STORM.

Ook ondersteunen wij in het monitoren van de GALA-plannen door het inzichtelijk maken en/of duiden van data relevant voor de GALA doelstellingen. In het integraal zorgakkoord leveren wij strategische advisering op de prioritaire opgaven: Mentale Gezondheid en Gezonde Leefstijl. Voor de monitoring van de regioplannen heeft GGD Drenthe een regierol. Samen met relevante partners in de regio monitoren wij de implementatie, voortgang en het proces tijdens de uitvoer van het regioplan. Kenniscentrum GGD Drenthe In het GGD Drenthe kenniscentrum worden op relevante gezondheidsthema's (wetenschappelijke) inzichten toepasbaar gemaakt voor de praktijk. We ontsluiten nieuwe kennis maar koppelen en duiden ook data om nog beter inzicht te krijgen in de gezondheid van de Drent. We werken volgens de cyclus van data, duiden en doen. Waarbij ook een nauwe samenwerking en verbinding met externe professionals en inwoners gezocht wordt. Op de thema's: Mentale gezondheid, Gezonde leefomgeving, Kansrijke start en Vitaal ouder worden bieden wij het komende jaar naast strategische advisering ook nieuwe (onderzoek)inzichten relevant en bruikbaar voor de lokale praktijk. In deze thema's focussen we ons we ons specifiek op de achterliggende problematiek van gezondheidsachterstanden om gezondheidsverschillen te verkleinen.

Dit doen we door met partners in de regio aan de slag te gaan in kenniswerkplaatsen. Voorbeelden van een kenniswerkplaats zijn de kenniswerkplaatsen Onbegrepen gedrag, Risicogestuurde zorg en Kansrijke Start. Voor de impuls versterken kennisfunctie GGD heeft een uitbreiding op thema's in het kenniscentrum plaatsgevonden. 7

In het kenniscentrum werken we op thema nauw samen in netwerken met onderzoeks- en onderwijsinstellingen, professionele instituten, zorginstellingen en ketenpartners. We werven subsidies gericht op de ontwikkeling van kennis en innovaties en zoeken hierbij verbinding met partners voor implementatie. We participeren in onderzoekprogramma’s, verbinden ons aan lectoraten, hebben een actief en aantrekkelijk stage- en afstudeerbeleid en zijn een interessante leeromgeving voor trainees, AIOS, coschappen en specialisaties van artsen Maatschappij en Gezondheid. GGD Drenthe participeert in kennisnetwerken zoals de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Noord Nederland, de werkplaats sociaal domein en Aletta Jacobs School of Public Health. De samenwerking met regionale en bovenregionale onderzoeksbureaus wordt voortgezet in het kader van de academisering. Participatie in lokale en regionale gezondheid gerelateerde netwerken In het bredere netwerk van zorg- en andere partijen zetten wij ons in om ons als expert, verbinder en aanjager populatiegerichte gezondheidsbevordering op de kaart te zetten. We ontsluiten en delen actief kennis over de publieke gezondheid in Drenthe, agenderen maatschappelijke en gezondheidsvraagstukken bij verschillende gezondheidstafels en adviseren over kansen voor het versterken van gezondheid.

Netwerken waar wij in deelnemen zijn bijvoorbeeld het IZA programmateam en werkgroep IZA preventieinfrastructuur, GALA-werkgroepen, het VDG Drents Zorglandschap waaronder Drenthe Samen Gezond in Beweging, Netwerk positieve gezondheid en Alliantie van kracht. In deze netwerken richten wij ons op de volgende speerpunten: • • • •

het inrichten van een gezonde sociale en fysieke leefomgeving om gezond leven zo makkelijk en logisch mogelijk te maken; inzetten op een sterke ‘community’, een sterke sociale basis; oplossingen voor achterliggende problematiek; het versterken van de gezondheid en de veerkracht van inwoners;

2.1.2. Data & Epidemiologie Wij bewaken de gezondheid en de leefstijl van de inwoners van Drenthe door de uitvoering van monitoronderzoeken, onderzoek op basis van de registraties van de jeugdgezondheidszorg of het ontsluiten en duiden van andere bronnen. Resultaten en duiding worden teruggekoppeld aan gemeenten en andere partners, en kunnen leiden tot beleidsimpulsen en in te zetten interventies door gemeenten. De monitor geeft inzicht in de effecten van het gemeentelijk beleid en is een belangrijk instrument voor evaluatie van gemeentelijk beleid. We stellen onze data beschikbaar voor gemeenten en verrijken deze steeds meer met data uit andere bronnen van diverse samenwerkingspartners. We ontwikkelen actuele interactieve regio- en gemeentebeelden waarin gezondheid en samenhangende factoren in beeld zijn gebracht. Wat willen we bereiken? • Gezondheid en Leven is aanjager voor data gedreven werken, zowel voor onze interne collega's als voor externe partners. • Data vormen een belangrijke bron en basis voor het ontwikkelen en monitoren van gezondheidsbeleid en - interventies. Uitvoer en analyse van de gezondheidsmonitor en registraties jeugdgezondheidszorg dragen hieraan bij. • Iedere gemeente in Drenthe heeft een actueel integraal en breed populatie inzicht van gezondheid. Deze inzichten worden breed gedeeld en gemeenten worden ondersteund in het duiden van de data.

• Er is aandacht voor het duiden van data samen met relevante partijen, professionals en inwoners. 8

•

Het ontsluiten en samenbrengen van eigen data en data uit andere bronnen draagt bij aan een integraal en verdiepend beeld van gezondheid op regionaal, lokaal en wijkniveau, bijvoorbeeld in de Datawerkplaats Mentale Gezondheid. We hebben een regierol in de monitoring van de IZA regioplannen en werken hierin nauw samen met partners in de regio. Hierbij zoeken we aansluiting bij (landelijke) initiatieven en bij de IZA monitoring van de noordelijke provincies. We doen verdiepende analyses op onze data en verkennen de mogelijkheden om AI (kunstmatige intelligentie) toe te passen om zo nieuwe verbanden te leggen en nog beter inzicht te krijgen in de gezondheid van de Drent. Voor infectieziektebestrijding wordt actief ingezet op surveillance, onderzoek, kennisverbreding en verdieping.

Wat gaan we daarvoor doen? Data gedreven werken Data gedreven werken is één van de speerpunten van GGD Drenthe. Inzicht in de gezondheid van de Drentse inwoner is namelijk een randvoorwaarde om een bijdrage te kunnen leveren aan de transitie van zorg naar gezondheid. Dit inzicht verkrijgen we door het verzamelen, koppelen, analyseren en duiden van gezondheidsdata. Het programma Gezondheid en Leven fungeert als aanjager voor data gedreven werken voor interne collega's en externe partners. Hierbij verkennen we de mogelijkheden voor het gebruik van AI (kunstmatige intelligentie) in de kenniswerkplaatsen risico-gestuurde zorg en Inzicht in de leefomgeving. Intern worden deze inzichten gebruikt voor advisering voor beleid, focus in uitvoering, monitoring van doelstellingen en evaluatie. Hierin zoeken we verbinding en werken we actief samen met collega's van de Datahub, Jeugdgezondheidszorg, Samen Veilig en andere expertises van het programma Gezondheid en Leven. We werken indien mogelijk samen met externe partners om data te verbinden en samen te duiden, bijvoorbeeld in de Datawerkplaats Mentale Gezondheid. Het duiden met verschillende professionals en relevante doelgroepen (zoals inwoners) krijgt hierin steeds meer aandacht.

Onze epidemiologen doen verdiepende statistische analyses en verbinden deze uitkomsten met de strategische advisering op gezondheidsthema's in het GGD Drenthe kenniscentrum. Nieuwe inzichten worden gedeeld op verschillende manieren, online op de website (aan de hand van SWING) maar ook door presentaties bij raadsvergaderingen of themabijeenkomsten voor beleidsprofessionals. Gemeenten krijgen inzicht in de gezondheid van de inwoner door relevante factsheets of gemeentebeelden die up-to-date zijn en passend bij het ontwikkelen of monitoren van lokaal gezondheidsbeleid. Gezondheidsmonitor jongvolwassenen/ volwassenen en ouderen In 2025 worden de resultaten van de gezondheidsmonitor Jongvolwassenen en Volwassenen en Ouderen gepubliceerd en gecommuniceerd met gemeenten en relevante partners. Er is aandacht voor het duiden van de resultaten van de monitor naar regionaal en lokaal gezondheidsbeleid. IZA en GALA GGD Drenthe heeft een regierol voor de monitoring van het IZA regioplan. Samen met partners in de regio coördineert GGD Drenthe de monitoring van de implementatie van het regioplan. Daarnaast houden wij zicht op de trends en ontwikkelingen van de prioritaire opgaven horend bij het regiobeeld. Indien mogelijk worden bestaande monitoringsinitiatieven samengebracht in de regio om regionaal inzicht te krijgen in de transitie van zorg naar gezondheid.

Onderdeel hiervan zijn de monitoring van de lokale GALA-plannen en preventieaanpakken. Er wordt verbinding gezocht met landelijke monitoring van gezondheid en kennis uitgewisseld met onderzoeksinstituten zoals Aletta Jacobs School of Public Health. 9

Panelonderzoek Ons GGD-panel is een kwalitatief onderzoeksinstrument waarmee in een relatief korte tijd ervaringen, belevingen en meningen van inwoners van Drenthe in beeld kunnen worden gebracht. In 2025 bevragen we met regelmaat ons eigen panel over actuele onderwerpen, gerelateerd aan gezondheid. De uitkomsten worden op verschillende manieren gecommuniceerd met gemeenten en relevante partners en kunnen uitnodigen of inspireren tot vervolgonderzoek. Infectieziektebestrijding Het analyseren en interpreteren van infectieziektedata geeft een belangrijk inzicht in het voorkomen en bestrijden van infectieziekten. Er wordt gebruik gemaakt van surveillancesystemen voor analyse en interpretatie van trends en epidemiologisch gelinkte casussen. Hiermee wordt een risicoprofiel voor de eigen GGD-regio ontwikkeld en onderhouden. Aan de hand van deze inzichten kunnen regionale en landelijke zorgprofessionals en beleidsmakers geïnformeerd worden over infectieziektesignalen. In samenwerking met academische werkplaatsen wordt wetenschappelijk onderzoek op het gebied van preventie, publieke gezondheid en infectieziektebestrijding aangejaagd met als doel het genereren van inhoudelijke vakkennis, praktisch implementeerbare kennis en aanscherping beleid.

Deze onderzoeksresultaten worden vertaald naar praktische implementeerbare kennis voor specifieke (kwetsbare) doelgroepen en vormen als ondersteuning bij landelijke richtlijnontwikkeling. 2.1.3. Milieu en gezondheid We adviseren gemeenten over de manier waarop de fysieke en sociale leefomgeving kan bijdragen aan gezondheid en over gezondheidsbescherming t.a.v. milieuthema’s waar gezondheidsrisico’s te verwachten zijn. Denk aan thema’s als luchtkwaliteit, geluid, geur, bodem, straling, kwaliteit binnenmilieu, klimaatverandering, energietransitie en meer. Gezondheidsrisico’s omvat ook ongerustheid, hinder en/of overlast. Daarnaast geven we voorlichting en advies over het effect van het binnen- en buitenmilieu op de gezondheid. Binnen de crisisorganisatie adviseren we over het effect van schadelijke stoffen op de gezondheid bij incidenten met gevaarlijke stoffen vanuit de vanuit een noordelijke GAGS poule (gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen). Wat willen we bereiken? • We zijn bij alle twaalf gemeenten betrokken als deskundige partner bij de ontwikkeling en advisering van de omgevingsvisie en omgevingsplannen en voorzien gemeenten van een integraal advies m.b.t. een gezonde leefomgeving. Hierin wordt geadviseerd volgens het principe van Health for all Policies.

• We bieden GGD-integrale advisering op het gebied van de leefomgeving en afstemming met andere GGD-teams, waaronder met Gezondheidsbevordering en Infectieziektebestrijding. • We ontwikkelen ons als een verbinder tussen het fysieke en sociale domein. Door vroegtijdig betrokken te zijn bij plannen die de leefomgeving veranderen dragen we bij aan een gezondheid bevorderende leefomgeving van de inwoners. • In het kenniscentrum verkrijgen wij nieuwe inzichten m.b.t. een gezonde leefomgeving en leveren hiervoor strategisch advies toepasbaar voor de lokale praktijk. • Alle adviesvragen gericht aan de GGD worden binnen gestelde termijn via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) integraal beantwoord. • We adviseren en informeren burgers, gemeenten en provincie over gezondheidsaspecten in relatie tot een mogelijke blootstelling aan milieu-determinanten en de gevolgen daarvan op de gezondheid. • We zetten in op een poule van Gezondheidskundig Adviseurs Gevaarlijke Stoffen (GAGS) vanuit een grotere regio dan Noord-Nederland vanwege een tekort aan opgeleide functionarissen. 10

Wat gaan we hiervoor doen: Integrale advisering Gezonde Leefomgeving aan gemeenten De gezonde leefomgeving krijgt steeds meer aandacht en is een speerpunt binnen veel facetten van populatie-gerichte gezondheidsbevordering. Gezondheid in de leefomgeving is nauw verweven met andere gezondheidsthema's zoals Mentale Gezondheid, Gezond en Veilig opgroeien en Vitaal ouder worden. Om gemeenten optimaal en vanuit het Health for all Policies principe integraal te adviseren werken we nauw samen met interne collega's van bijvoorbeeld infectieziektebestrijding of het kenniscentrum. We ontsluiten nieuwe kennis in het kenniscentrum over een gezonde leefomgeving en maken deze toepasbaar voor de lokale praktijk. Hiervoor zullen bestaande (landelijke) databronnen worden ontsloten en geduid. Daarnaast zal er in de toekomstige gezondheidsmonitors ook meer ruimte komen voor vragen ten aanzien van de leefomgeving. Aan de hand van het koppelen en duiden van data krijgen gemeenten up-to-date inzicht in de impact van een gezonde leefomgeving op de gezondheid van de Drent. Omgevingswet/gezonde leefomgeving In januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. In verband hiermee wordt door de gemeenten een toenemend beroep op GGD Drenthe gedaan. Wij verwachten dat deze ontwikkeling zich in 2025 verder zal doorzetten.

• Visies en plannen en programma’s: Veel Drentse gemeenten zijn met hun lokale omgevingsvisie en -plannen bezig. Bij het opstellen van deze instrumenten is de GGD een deskundige partner voor advies en ondersteuning over de inbedding van gezondheidsaspecten in de fysieke leefomgeving. • Vooroverleg en vergunningverlening: Het DSO, waar initiatiefnemers, overheden en belanghebbenden vergunningen kunnen aanvragen en kunnen kijken welke regels en beleid van toepassing zijn, is nu actief. Alle adviesvragen gericht aan de GGD zullen we integraal binnen de gestelde termijn in het DSO behandelen. Ook zijn we aangesloten bij de omgevingstafels van verschillende gemeenten. • Uitbreiding formatie: We hebben de afgelopen jaren een toename gezien van het aantal adviesvragen aan de GGD met betrekking tot gezondheid in de fysieke leefomgeving. We verwachten een verdere toename in de komende jaren. Onze formatie is uitgebreid met twee adviseurs Gezonde Leefomgeving die gemeenten integraal adviseren, vanuit een brede blik op gezondheid en een verbinding tussen het sociale en fysieke domein. Gezondheidsaspecten in opgaven van gemeenten Voor het opstellen van adviezen en handelingsperspectieven volgen we nieuwe ontwikkelingen op de voet en zorgen dat onze kennis en expertise hierover up-to-date is.

We zijn ingebed in landelijke groepen met andere Nederlandse GGD-en en het RIVM waardoor we ook ervaringen en ontwikkelingen bij andere regio’s in Nederland en landelijke ontwikkelingen meenemen. Denk hierbij aan onderwerpen zoals PFAS, gewasbeschermingsmiddelen, klimaat en gezondheid rondom industrie. Kennisfunctie en Samenwerking Noord Nederland In een nauwe Noord Nederlandse Samenwerking op het gebied van milieu en gezondheid wordt kennis en expertise uitgewisseld om dit domein met meer robuustheid en deskundigheid te kunnen borgen. Deze samenwerking zal ook in 2025 verder en steviger worden ingericht. Advisering over klimaat en gezondheid Energietransitie: De energietransitie is en blijf een belangrijke opgave voor gemeenten. Als gevolg van de energietransitie en doelstellingen die het kabinet wil realiseren verwachten we dat veel aandacht zal blijven voor het verduurzamen van woningen. Hierbij is ook een gezond binnenmilieu een belangrijk thema. 11

Gekoppeld met de woningbouw opgave in Nederland is verduurzaming van woningen, scholen en verzorgingstehuizen een belangrijk onderwerp voor de publieke gezondheid. Ook richten we ons op gezondheidsaspecten van windturbines, warmtepompen, en andere ontwikkelingen en technologieën. Klimaatadaptatie: De gevolgen van klimaatverandering worden steeds vaker merkbaar, denk aan water, hitte, droogte. De leefomgeving adaptief inrichten is en blijft een urgent onderwerp. Advisering over chemische stoffen in het milieu (industrie en gezondheid) Er is toenemende aandacht voor industrie en gezondheid. Denk aan stoffen als PFAS die in de omgeving terecht komen. Maar ook gezondheidskundige effecten van microplastics en bijvoorbeeld medicijnresten die in het rioolwater terecht komen worden steeds belangrijker. Van veel ‘nieuwe stoffen’ is nog niet voldoende bekend over de gevolgen voor gezondheid. We hebben bij PFAS gezien hoe belangrijk het is aandacht te hebben voor de uitstoot van stoffen en meer kennis te hebben over gezondheidseffecten van stoffen in ons milieu. Hier is steeds meer aandacht voor en zal ook in de toekomst onze aandacht blijven vragen. Behandelen van meldingen en klachten De GGD behandelt vragen, klachten en meldingen op het gebied van binnen- en buitenmilieu in relatie tot gezondheid. Naast burgers benaderen ook gemeenten en provincie ons met vragen.

We maken een inschatting van mogelijke blootstelling aan milieu-determinanten en de gevolgen daarvan op de gezondheid. Soms wordt de GGD ook ingeschakeld voor nazorg na inzet van de Gezondheidskundig adviseur Gevaarlijke stoffen (GAGS). Gezondheidskundig Adviseurs Gevaarlijke Stoffen De GAGS wordt bij crises en rampen als gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen ingezet. Daarnaast neemt de GAGS in de voorbereidende fase deel aan oefeningen, informeert hij ketenpartners over zijn rol waarbij hij de meerwaarde van de GAGS bij crises en rampen benadrukt. Om 24/7 bereikbaar en beschikbaar Noord-Nederland te kunnen garanderen worden nieuwe GAGS functionarissen opgeleid. Begroot 2025 Aantal meldingen/klachten

Begroot 2024

Begroot 2023

Realisatie 2023

170

124

Aantal beleidsadviezen

Aantal GAGS inzetten in Drenthe

Aantal gemeenten waarin M&G actief is i.h.k.v. de Omgevingswet

•

Binnenmilieu

2.1.4. Additionele dienstverlening Impuls versterking kennisfunctie GGD Kansrijke Start Wat willen we bereiken • We zijn bij alle 12 Drentse gemeenten advies- en kennispartner voor Kansrijke Start. De eerste 1000 dagen zijn cruciaal voor de gezondheid van de Drentse inwoners, en dergelijke programma's zijn essentieel voor het in stand en betaalbaar houden van de publieke gezondheidssector in Drenthe. We starten daarom een verkenning naar een basisarrangement Kansrijke Start. • Binnen GGD Drenthe is er een kerngroep Kansrijke Start die gemeenten en partners van integraal advies voorziet door nauw samen te werken met collega's van Jeugdgezondheidszorg, Epidemiologie en Samen Veilig. De kerngroep zoekt ook verbinding met relevante partners in de regio en wisselt kennis uit met onderzoeksinstellingen. • We blijven onze kennis delen in de regio door symposia of themabijeenkomsten te organiseren voor interne collega's en professionals van externe partners. Een voorbeeld is het symposium: Paplepel pleidooi. • We participeren in en jagen relevante netwerken aan, zoals het netwerk Alliantie van Kracht. • Door een subsidie van de Sociale Agenda van de provincie Drenthe worden preconceptielessen op scholen in het voortgezet onderwijs in Drenthe gegeven. • We zijn projectcoördinator en geven uitvoering aan de IZA ketenaanpak Kansrijke Start en Kind en volwassenen op gezond gewicht.

Ook monitoren wij de implementatie van deze ketenaanpakken. Hoe gaan we dat doen? Kansrijke Start Kansrijke Start zet in op de eerste cruciale duizend dagen van het leven. Deze eerste duizend dagen vormen het fundament waar de rest van het leven op wordt gebouwd. De missie van Kansrijke Start is om alle kinderen een Kansrijke Start te geven, waarbij alle ouders in staat moeten worden gesteld om hun kind een gezond en veilig begin van het leven te geven. Het investeren in een kansrijke start voor iedere Drentse inwoner betaalt zich terug in het terugdringen van gezondheidsverschillen en gezondheidswinst op lange termijn. Met het oog op de steeds grotere opgaven binnen het Drentse gezondheidslandschap is het van belang om iedereen in Drenthe een kansrijke start te bieden. Waar een kansrijke start voor iedere Drentse inwoner centraal staat en waardoor het op lange termijn niet meer uit mag maken waar je wieg staat. We verkennen daarom een structureel basisarrangement Kansrijke Start. Dit basisarrangement kan een sterke fundatie zijn voor de transitie van zorg naar gezondheid voor de generaties die nog volgen. Dit wordt versterkt doordat binnen het GGD Drenthe kenniscentrum Kansrijke Start een focusthema is, waardoor we nieuwe data en inzichten rondom Kansrijke Start integraal en vanuit één organisatie kunnen ontsluiten en duiden.

Deze kennis vormt de basis voor onze advisering en inzet in de regio, en kan gemeenten sterker in positie brengen waar het gaat om het opstellen van beleid, interventies en investeringen. De lokale aanpak Kansrijke Start moet verder worden versterkt, uitgebouwd en geborgd op weg naar een gezonde generatie in 2040. GGD Drenthe heeft een ondersteunende en adviserende en verbindende rol bij de lokale coalities Kansrijke Start in alle 12 gemeenten. Op basis van de door GGD Drenthe gemaakte regiobeelden Kansrijke Start wordt beleid en uitvoer gemonitord. Hierin speelt het duiden van de cijfers met professionals en betrokken inwoners een grote rol. We zijn onderdeel van het landelijke en regionale netwerk Kansrijke Start en brengen opgedane kennis en expertise in, richting gemeenten en partners in het sociaal en medisch domein. Daarnaast geven we uitvoering aan vrijwel alle onderdelen/interventies van Kansrijke Start: Nu Niet Zwanger, Pré- en Voorzorg, Prenataal huisbezoek, Samen ouders groepen, Gezonde 13

School-aanpak, voorlichting Seksuele Gezondheid, preconceptielessen op scholen, inzet van de jeugd gezondheidsverpleegkundige in de lokale coalities Kansrijke/Goede Start en vroegsignalering op basis van de GIZ-methodiek (gezamenlijke inschatting zorgbehoefte). Hiervoor zoeken we ook actief een samenwerking met relevante partners in de regio en creëren we op basis van co-creatie innovatieve programma's. In 2025 willen we inzetten op een langdurige borging van Kansrijke Start en verkennen we een regionaal aanbod Kansrijke Start als basisarrangement voor alle 12 Drentse gemeenten. Nu niet zwanger Nu Niet Zwanger (NNZ) is een programmaonderdeel van Kansrijke Start en biedt ondersteuning aan mensen in een kwetsbare situatie bij het maken van een bewuste keuze over het moment van hun kinderwens. GGD Drenthe is regionaal trekker van het programma en voert regie op de coördinatie en uitvoering. We participeren in het netwerk, werken samen met relevante partners in het sociale en medische domein en breiden waar mogelijk het netwerk uit. De meeste mensen in een kwetsbare situatie zijn vaak al in beeld bij een of meer organisaties. Professionals binnen deze organisaties worden ondersteund in het voeren van het gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie.

Indien nodig kan opschaling bij complexe casuïstiek plaatsvinden vanuit de betrokken organisatie naar de inhoudelijk coördinator. Aansluitend bij de beweging die wij met Kansrijke Start willen maken werken we er naartoe dat de ondersteuning vanuit NNZ beschikbaar is voor alle mensen in Drenthe die verkeren in een kwetsbare situatie. Gezonde School-aanpak Een gezonde generatie is één van de focuspunten van GGD Drenthe. Scholen kunnen hier een grote aanjagende en faciliterende rol in spelen. De gezonde school aanpak is een onafhankelijke advisering waarbij de GGD met scholen in gesprek gaat over het beleid in de scholen en met scholen samen een plan maakt hoe de gezondheid van de jeugd te verbeteren. Scholen worden hierbij begeleid door een deskundige Gezonde school adviseur (GSA). De GSA kan op basis van data en gezondheidsonderzoek van leerlingen gericht kijken hoe de gezondheid verbeterd kan worden. Door de Gezonde School aanpak te borgen in het basisarrangement Kansrijke Start bieden we aan alle kinderen via de scholen dezelfde kansen op een gezonder leven. Jong leren eten Het programma Jong Leren eten heeft als doel om kinderen en jongeren van 0-18 jaar meer in aanraking te brengen met kennis en activiteiten over voeding, zodat ze zelf gezonde en duurzame keuzes kunnen maken. Het programma ondersteunt kinderopvang en onderwijs (PO, VO en MBO).

Jong Leren Eten richt zich in de uitvoering in eerste instantie op intermediaire partijen die contacten en toegang hebben tot de einddoelgroep (kinderopvang en onderwijs), daar waar dit het thema voeding/voedsel betreft. Ook de jong leren eten aanpak wordt geborgd

2.1.5.

Begroting programma Gezondheid en Leven

Programma Gezondheid en Leven

Baten

Taak

Product

Additioneel

Epidemiologie Gezondheidsbevordering Kansrijke Start Milieu en Gezondheid

Totaal Additioneel Basis Epidemiologie Gezondheidsbevordering Milieu en Gezondheid Gezondheid en Leven breed Totaal Basis Totaal Baten Lasten

Additioneel

Epidemiologie Gezondheidsbevordering Kansrijke Start Milieu en Gezondheid

Totaal Additioneel Basis Epidemiologie Gezondheidsbevordering Milieu en Gezondheid Gezondheid en Leven breed Totaal Basis Totaal Lasten Reserveringen

Additioneel

Epidemiologie Gezondheidsbevordering Kansrijke Start Milieu en Gezondheid

Totaal Additioneel Basis Epidemiologie Totaal Basis Totaal Reserveringen Totaal Gezondheid en Leven

Rekening 2023 86 159 135 0 381 569 896 750 0 2.215 2.596 -82 -168 -132 0 -382 -527 -845 -619 0 -1.990 -2.373 -5 -4 -4 0 -12 -16 -16 -28 195

Primitieve begroting 2024 114 148 140 0 403 473 833 609 0 1.915 2.318 -111 -138 -131 0 -380 -530 -833 -609 0 -1.972 -2.352 -3 -10 -9 0 -23 57 57 34 0

Begroting 2025 101 553 176 282 1.113 568 1.485 618 112 2.783 3.895 -98 -538 -165 -261 -1.062 -558 -1.485 -618 -112 -2.773 -3.835 -3 -15 -11 -21 -51 -10 -10 -61 0

De stijging van de begroting 2025 wordt primair veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2025 van 6,5%. Voor de additionele begroting 2025 is de additionele beheersbegroting 2024 bepalend. Bij Gezondheidsbevordering additioneel is in 2024 sprake van een aantal nieuwe additionele producten. Het betreft een drietal projecten inzake rookvrij leven en een project inzake preconceptielessen in het Drentse onderwijs. In 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De formatie bij Milieu en Gezondheid additioneel is vanaf 2024 uitgebreid met twee adviseurs Gezonde Leefomgeving die gemeenten integraal adviseren. Met de invoering van het programmaplan Gezondheid en Leven heeft een interne verschuiving plaatsgevonden van een aantal functies van de andere programma’s naar Gezondheidsbevordering basis.

2.2

Programma Publieke Zorg en Dienstverlening

Naast de rol van adviseur en kennispartner op het gebied van publieke gezondheid is bij de GGD ook een aantal wettelijke taken - deels verplicht, deels additioneel – belegd die primair zijn gericht op de uitvoering van diensten. Ook in dit programma ambiëren we een manier van werken en samenwerken waarin, naast integraliteit, gezondheid, en preventie, ook ‘operational excellence’ en efficiëntie centraal staan. Samenwerking draait hier om de vraag: ‘wat is nodig en behulpzaam’. Hierbij gaat het bijvoorbeeld over het zo effectief, efficiënt en klantgericht mogelijk inrichten van een goede infectieziektenbestrijding, toezichtstaken, jeugdgezondheidszorg en forensische geneeskunde. Tevens is ook binnen dit programma het datagericht werken van groot belang, zodat we onze inzet daar kunnen plegen waar het nodig is. Concreet wordt dit vormgegeven door de volgende onderdelen die in dit programma zijn ondergebracht. 2.2.1. Infectieziektenbestrijding GGD Drenthe zet zich in voor het voorkómen, opsporen en bestrijden van infectieziekten.

Wat willen we bereiken? • Focus op gezondheid en meer inzetten op (primaire) preventie op basis van data, om infectieziekten te voorkomen; • Toekomstbestendige infectieziektenbestrijding; • Een passende netwerkstrategie, inclusief informatietools, om het netwerk en bestuurders op een goede manier te kunnen informeren en adviseren over (de ontwikkeling van) infectieziekten; • Een doelgerichte communicatiestrategie om met name kwetsbare doelgroepen, op een manier die aansluit, te kunnen informeren en adviseren over infectieziekten en binnen deze doelgroep gericht in te zetten op preventie; • Voorbereid zijn op grote uitbraken en pandemieën. Wat gaan we daarvoor doen? Na de coronapandemie is er vanuit het landelijke programma versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid vanaf 2023 extra geld beschikbaar gekomen voor infectieziektebestrijding binnen de GGD ’en. Vanuit deze middelen is in 2023 en 2024 extra personeel aangetrokken. Naast medische professional (arts, verpleegkundige en deskundige infectiepreventie), zijn ook een epidemioloog, opleidingscoördinator, communicatieadviseur, beleidsadviseur en projectleider aangesteld. Daarnaast hebben de medische professionals een specifieke IZB-opleiding gevolgd.

Verder is gewerkt aan professionalisering en de verhoging van de kwaliteit van de afdeling, door onder andere te werken aan procesbeschrijvingen en professionele paspoorten voor de professionals. Er is in de afgelopen jaren een eerste start gemaakt met het inzetten van monitoring en surveillance en het ontwikkelen van dashboards. In het komende jaar zal dit verder geprofessionaliseerd gaan worden, zodat er op basis van data gezondheidsrisico's in beeld kunnen worden gebracht en gericht ingezet kan worden op preventie, met name bij kwetsbare doelgroepen en daarnaast in een vroeg stadium infecties kunnen worden voorkomen en bestreden. Door het ontwikkelen van een passende netwerk- en doelgerichte communicatiestrategie kunnen we onze ketenpartners en kwetsbare doelgroepen op een adequate en passende manier infomeren en adviseren. Om voorbereid te zijn op grote uitbraken en een pandemie wordt er regelmatig opgeleid, getraind en geoefend op basis van het geactualiseerde opschalingsdraaiboek IZB en het integraal crisisplan van de GGD.

Tenslotte worden vanuit onze primaire kerntaak alle binnengekomen meldingen, zowel artikel 26 meldingen als vragen over niet-meldingsplichtige infectieziekten, tijdig afgehandeld conform de geldende richtlijnen. Begroot 2025 Aangiften meldingsplichtige ziekten (art.26) m.u.v. COVID-19 em MPOX

Begroot 2024

Begroot 2023

Realisatie 2023

100

Individuele meldingsplichtige infectieziekten

1.100

1.110

1244

Totaal aantal meldingen infectieziekten

1.200

1.365

Aantal oefeningen draaiboeken outbreaks

Aantal openbare gezondheidszorg-diagnostieken

0,05

0,1

0,06

Aantal besmettingen met hepatitis A per 10.000 inwoners Aantal georganiseerde groepsvoorlichtingen gericht infectiepreventie

121

2.2.2. Tuberculosebestrijding In de bestrijding van tuberculose werkt GGD Drenthe samen met het Regionaal Expertise Centrum. Er wordt gescreend bij risicogroepen en indien nodig wordt behandeling ingezet. De dienstverlening wordt uitgevoerd door GGD Groningen via een dienstverleningsovereenkomst. In de bestrijding van tuberculose werkt GGD Drenthe samen met het Regionaal Expertise Centrum. Er wordt

gescreend bij risicogroepen en indien nodig wordt behandeling ingezet. De dienstverlening wordt uitgevoerd door GGD Groningen via een dienstverleningsovereenkomst. Wat willen we bereiken? • Goede adequate TBC zorg in Drenthe gericht op alle specifieke doelgroepen, met name ook migranten. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren zowel screening, behandeling en voorlichting uit waar dit nodig is. Dit doen we met inzet van geschoold en bekwaam personeel waarbij we gebruik maken van de meest actuele richtlijnen. Waar nodig zetten we de MRU (mobiele röntgen unit) in. We bevorderen de samenwerking binnen 3-Noord en stemmen daarbinnen af. Begroot 2025

Begroot 2024

Begroot 2023

Realisatie 2023

Aantal BCG vaccinaties

130

Latente tuberculose infectie aangemeld Aantal opgespoorde latente infecties TBC per 100.000 inwoners in het werkgebied

3,05

3,39

Aantal mantouxtesten om TBC vast te stellen

350

179

Aantal röntgenfoto’s van de longen

400

650

Aantal nieuwe patiënten

2,44

2,59

Aantal nieuwe TBC gevallen per 100.000 in het werkgebied

2.2.3. Technische Hygiënezorg Technische Hygiënezorg (THZ) houdt toezicht op de kinderopvang door inspecties en voorlichting. Daarmee wordt de veiligheid, hygiëne en gezondheid bevorderd. Daarnaast worden tatoeage- en piercingshops geïnspecteerd. Wat willen we bereiken? We dragen bij aan de bevordering van de veiligheid, hygiëne en gezondheid bij kinderopvanglocaties. THZ stemt af met de teams infectieziektebestrijding, milieu en gezondheid en het programma Samen Veilig. • Onze inspectierapporten zijn van goede kwaliteit en volgens de landelijke richtlijn opgesteld. Daarop kunnen gemeenten hun handhavingstaak rond de kwaliteit van de kinderopvang baseren. • We informeren gemeenten over ontwikkelingen en trends in het naleven van de Wet Kinderopvang op kindercentra. • We dragen bij aan infectiepreventie door hygiëne-inspecties uit te voeren bij de tatoeage-en piercingshops. Op basis van deze audits worden er vergunningen verleend aan de shops. Wat gaan we daarvoor doen? Inspecties Kinderopvang We voeren inspecties uit op alle kinderopvangcentra in de gemeenten. Elke geregistreerde locatie krijgt een inspectiebezoek. Het gaat hierbij om kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang, gastouderbureaus. We hebben daarbij inzicht in de kwaliteit van de kinderopvang door de uitvoering van inspecties op basis van de Wet kinderopvang.

Het gaat hierbij om veiligheid, gezondheid, pedagogische kwaliteit, kwaliteit van het personeel en de werkwijze op de kinderopvanggroepen. We blijven in gesprek met houders en kunnen onze bevindingen goed onderbouwen. De toezichthouders hebben een onafhankelijke rol en houden daarin ook rekening met het beleid van de gemeenten. De inspecties bij geregistreerde gastouders vinden plaats via een steekproef. Sinds 2023 is de wettelijke steekproef opgehoogd van 5% naar 50%. Tattoo en Piercing De locaties waarbij de vergunning verloopt worden bezocht en wanneer zij voldoen wordt een vergunning uitgeschreven. GGD Drenthe heeft de keuze gemaakt om de hygiëneaudits met betrekking tot asielzoekerscentra (AZC), evenementen en seksbedrijven met ingang van 2023 te beleggen bij de deskundigen infectiepreventie (DI) van de afdeling infectieziektenbestrijding (IZB). De keuze hiervoor is gebaseerd op het inspectierapport uit 2016 van de inspectie voor gezondheidszorg (IGZ) na een inspectiebezoek aan GGD Drenthe. De functie DI was voor 2016 niet aanwezig binnen GGD Drenthe. De audits waren destijds belegd bij de afdeling THZ. Met de komst van de functie DI is bovenstaande keuze gemaakt vanwege specifieke kennis en deskundigheid met betrekking tot hygiëne en infectiepreventie. We gaan in 2024 onderzoeken of de tattoo en piercing in de toekomst ook belegd kunnen worden bij de DI.

Een DI is geheel 2024 nog in opleiding, de verwachting is dat in 2025 de formatie van de DI's op sterkte is om deze inspecties uit te voeren.

Begroot 2025

Begroot 2024

Begroot 2023

Realisatie 2023

Reguliere inspecties Inspecties KDV/BSO/GOB

672

657

625

Gastouders nieuw en steekproef 50%

541

240

139

1.213

897

764

KDV, BSO/GOB nieuw (OVR + ONR)

104

140

KDV, BSO/GOB/GO nader onderzoek of herstelaanbod

196

200

171

KDV, BSO/GOB/GO inspectie incidenteel

120

102

250

248

Totaal regulier Onvoorzien inspecties

GO ophoging steekproef > 5% Totaal onvoorzien

382

710

608

Aantal inspecties Tattoo & piercing

1.645

1.657

1.411

Totaal

KDV = ki nderda gverbl i jf/ BSO = bui tens chool s e opva ng/ GOB = ga s touderburea u/ OVR = Onderzoek Voor Regi s tra tie / ONR = Onderzoek Na Regi s tra tie / VGO = voorzi eni ng ga s touderopva ng

2.2.4. Jeugdgezondheidszorg Alle kinderen in Nederland hebben het recht om zo gezond, veilig en kansrijk op te groeien. Dat betekent dat de JGZ staat voor het kind, de belangen van het kind behartigt en zich inzet op alle terreinen waarop het leven van een kind zich afspeelt. Dit start tijdens de zwangerschap. Als er eerder goede ondersteuning is in kwetsbare situaties komt dat ten goede aan betere geboorte uitkomsten en beter toekomstperspectief. Voor de groep prenataal t/m 18 jaar voeren we de JGZ in acht Drentse gemeenten uit en in alle Drentse gemeenten de 4-18 jaar. In het rapport ‘Kiezen voor Houdbare Zorg. Mensen, middelen en maatschappelijk draagvlak’ komt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) tot de conclusie dat we – om de groei van de zorg te begrenzen – beter moeten kiezen waar de prioriteiten in de zorg liggen. Leidend zijn hierbij twee uitgangspunten. Waar kunnen we de meeste gezondheidswinst behalen? En in welke delen van de zorg moeten kwaliteit en toegankelijkheid versterkt worden? De jeugdgezondheidszorg als preventieve basisvoorziening voor ieder kind en gezin is één van de oplossingsrichtingen die bij kan dragen aan deze prioritering, en aan het keren van het tij wat betreft de alsmaar stijgende zorgkosten. De JGZ ziet met regelmaat vrijwel alle kinderen en gezinnen in Drenthe gedurende een lange periode.

Door monitoring, vroegsignalering, preventieve interventies, normalisering en het bieden van lichte opvoedondersteuning leveren we een belangrijke bijdrage aan het bewust en veilig laten opgroeien van kinderen tot gezonde volwassenen. We willen een groter aandeel hebben in het afleveren van gezonde en veerkrachtige generaties in Drenthe. De kinderen die kwetsbaar zijn, hebben meer preventieve ondersteuning nodig en voor hen willen we er nog meer zijn. De focus van de JGZ ligt op minder steun waar dat kan, en meer steun waar dat nodig is, vanuit een aanbod dat overal voor ieder kind beschikbaar is. Wat willen we bereiken? • Versterking prenatale zorg: o Het in ‘24 geïmplementeerde 22 weken prenataal intakeconsult wordt door 90% van de zwangere vrouwen, uit de 8 Drentse gemeenten waarin de JGZ de prenatale zorg uitvoert, naar tevredenheid afgenomen. 19

•

Minimaal 2/3 van de zwangere vrouwen (en hun gezin) in een (potentieel) kwetsbare situatie zijn in beeld bij de JGZ en hebben een prenataal huisbezoek afgenomen. Zorg op maat: o Taakherschikking is in 2025 i.p.v. 2024 volledig ingevoerd, 70% van de artsenconsulten worden uitgevoerd door jeugdverpleegkundigen die de opleiding ‘Pluis niet Pluis’ met succes hebben afgerond. o De inzet van het e-consult peuters voor 2- en 3-jarigen met een laag risico op opvoeden opgroeiproblemen wordt bij 60% van de 2 en 3-jarigen ingezet. o Met ingang van het schooljaar 2025-2026 wordt gewerkt middels gedifferentieerde werkprocessen binnen het Speciaal Onderwijs waardoor op maat kan worden ingezet op de verschillende kwetsbaarheden binnen deze doelgroep. Kennis- en data gedreven werken: o Data, vanuit o.a. de monitoring, wordt gebruikt als stuurinformatie t.b.v. een efficiënte dienstverlening ten gunste van zorg aan de kwetsbare kinderen/gezinnen. o Data, vanuit o.a. de monitoring, wordt ingezet voor gerichte advisering van collectieve interventies op school- en wijkniveau. Opgave gericht samenwerken met partners in het ecosysteem o Samenwerking tussen de geboortezorgketen en de JGZ is via het programma Kansrijke start geborgd. o Vanuit haar monitorende rol, hebben JGZ-professionals een verbindende rol naar partijen als kinderopvang, scholen, huisartsen, wijkvoorzieningen etc.

enerzijds en specialistische hulp anderzijds. Gezonde bedrijfsvoering: o Continue focus op procesverbeteringen. o Afronding van de aanbestedingsprocedure van het digitaal kinddossier KD-plus.

Wat gaan we daarvoor doen? Versterking prenatale zorg In 2024 heeft het project ‘Versterking prenatale zorg’, in nauwe samenwerking met het programma Kansrijke Start, plaats gevonden. Met de geboortezorgketen zijn afspraken gemaakt over de toeleiding van alle zwangere vrouwen naar het vernieuwde prenatale intake consult van de JGZ. Tijdens de intake wordt de ouder geïnformeerd over de ondersteuningsmogelijkheden van de JGZ en het belang van vaccineren. Tevens is het een belangrijk signaleringsmoment om in gezamenlijkheid met de ouder een beeld te krijgen of er sprake is van een kwetsbare ouder en/of gezinssituatie en wat passende interventies zijn. De jeugdverpleegkundige maakt hierbij gebruik van GIZ-prenataal en is bekend met passende interventies in de desbetreffende gemeente. In 2025 wordt het vernieuwde proces gemonitord en zo nodig bijgestuurd. Zorg op maat Met een doorlooptijd van 1,5 jaar hebben uiterlijk in oktober 2025 alle jeugdverpleegkundigen binnen de zorg van de 0-4 jarigen het opleidingstraject ‘Pluis niet pluis’ afgerond. Enkelvoudige medische onderzoeken worden door de opgeleide jeugdverpleegkundigen uitgevoerd. Naast afronding van het opleidingstraject van de laatste groepen vindt in 2025 monitoring plaats bij de 2 groepen die in 2024 de opleiding ‘Pluis niet pluis’ hebben gevolgd. Resultaten uit de monitoring worden ingezet om het proces te optimaliseren.

2025 is ook het jaar waarop de inzet van het e-consult peuters voor 2- en 3-jarigen met een laag risico op opvoed- en opgroeiproblemen wordt gemonitord en het proces zo nodig wordt bijgestuurd. Tot slot heeft er in 2024 een analyse plaatsgevonden op de uniforme werkwijze voor alle vormen van 20

Speciaal Onderwijs en de verschillende kwetsbaarheden binnen deze variatie aan scholen. Vanuit deze analyse zijn er meerdere werkprocessen op maat ingericht. Met ingang van schooljaar 2025-2026 worden deze nieuwe werkprocessen toegepast. Kennis- en data gedreven werken Interne en externe data worden ingezet om continue in beeld te hebben welke factoren een rol spelen bij risicoprofielen en bij de inzet van het personeel. Voor continue analyses en duiding wordt nauw samengewerkt met de Datahub van GGD Drenthe en het programma Gezondheid & Leven. Opgave gericht samenwerken met partners in het ecosysteem Voor de verschillende doelgroepen van de JGZ, neemt de JGZ professional deel aan multidisciplinaire overleggen. Beeld vanuit de monitorende rol, aangevuld met interne en externe data, draagt bij aan de uitvoering van de verbindende rol in de multidisciplinaire overleggen. Gezonde bedrijfsvoering Continue monitoring van klant en medewerkerervaringen met behulp van PPP-zorg zorgt voor input t.b.v. procesverbetering. Tot slot wordt in 2025 de aanbesteding van het digitale kinddossier KD-plus afgerond en afhankelijk van de uitkomst doorgegaan met KD+ of start de implementatie van een nieuw kinddossier. Begroot 2025

Begroot 2024

Begroot 2023

Realisatie 2023

in zorg: Nieuw per 2025

prenataal

3.000

0-4 jaar

12.500

12.000

12.573

4-12 jaar

38.500

40.000

38.340

12-18 jaar

34.000

35.000

33.953

Totaal in zorg

88.000

87.000

84.866

Bereik: prenataal

2.400

0-4 jaar

14.000

11.000

Nieuw per 2025 11.000

14.266

4-12 jaar

14.500

14.000

14.600

12-18 jaar

8.500

9.000

8.638

Totaal bereik

39.400

34.000

37.504

Aantal individuele contacten: prenataal

2.800

0-4 jaar

45.000

50.000

45.377

4-12 jaar

25.000

21.500

25.190

12-18 jaar

15.500

12.000

15.966

Totaal individuele contacten

88.300

83.500

86.533

6,0%

8,0%

6,3%

Niet verschenen zonder bericht

Nieuw per 2025

2.2.5. Rijksvaccinatieprogramma Met de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) worden kinderen beschermd tegen ernstige infectieziekten. Wat willen we bereiken? • We organiseren en bieden laagdrempelige vaccinatiemomenten en informatie over vaccineren • We versterken de samenwerking binnen GGD Drenthe ten aanzien van vaccinaties door Covid, RVP, Reizigers en Beroepsvaccinaties in één vaccinatie-voorziening onder te brengen. • We geven uitvoering aan de voorgenomen wijziging in het RVP-vaccinatieschema. • Kennis en vaardigheden(kennis) van de professionals breiden we uit. • We evalueren de effectiviteit van het beleid pijnbestrijding bij kinderen tijdens het vaccineren. • We zetten in op het voorkomen van onnodige pijn en angst bij kinderen die worden gevaccineerd. Wat gaan we daarvoor doen? We gaan de klantcontactcentra van de verschillende afdelingen samenvoegen om informatievoorziening over vaccinaties te optimaliseren en de bereikbaarheid te vergroten. Daarnaast wordt een werkgroep opgezet om binnen GGD Drenthe te komen tot één vaccinatievoorziening waarbinnen ook de informatievoorziening een plek krijgt. Verder zetten we in op het organiseren van bijscholingen en versterken van de samenwerking met externe partners. We vergroten de kennis over pijnbestrijding bij vaccineren en passen de infrastructuur van de vaccinatie-locaties aan.

Conform de richtlijn van het RIVM worden de komende jaren een aantal wijzigingen doorgevoerd in het vaccinatieschema. Vanaf 2025 komt voor 9-jarigen de DTP & BMR vaccinatie te vervallen. De BMR wordt in 2025 rond het 3e levensjaar gegeven en de DTP is dan verplaatst naar de leeftijd van 14 jaar (effectief in 2030). Om deze wijziging mogelijk te maken wordt de komende 3 jaar een inhaalcampagne georganiseerd. In 2025 gaan we voor de BMR inhaalcampagne 2 jaarcohorten oproepen, dit zijn ongeveer 9.500 kinderen. Begroot 2025

Begroot 2024

Begroot 2023

Realisatie 2022

Vaccinatiegraad DKTP kleuters

92,0%

94,0%

92,0%

Vaccinatiegraad DTP basisschool

92,0%

94,0%

90,4%

Vaccinatiegraad BMR basisschool

92,0%

94,0%

90,4%

Vaccinatiegraad HPV meisjes

70,0%

66,8%

Vaccinatiegraad HPV jongens

50,0%

60,0%

Vaccinatiegraad Men ACWY

90,0%

92,0%

87,6%

Vaccinatiegraad MKV

75,0%

76,0%

70,0%

Gerealiseerde cijfers over 2023 volgen in de 2e helft van 2024 via het RIVM. 2.2.6. Seksuele gezondheid De GGD zet zich in voor een goede seksuele gezondheid voor de Drentse inwoners. Seksuele Gezondheid is een belangrijk onderdeel van iemands mentale en fysieke welzijn en gezondheid. Het huidige kabinet onderschrijft de volgende werkdefinitie door de WHO:

‘Seksuele gezondheid is een met seksualiteit verbonden toestand van fysiek, emotioneel, mentaal en sociaal welzijn. Seksuele gezondheid is dus meer dan alleen de afwezigheid van ziekte, disfunctie of zwakte. Seksuele gezondheid vereist een positieve en respectvolle benadering van seksualiteit en seksuele relaties. Seksuele gezondheid vereist ook het mogen en kunnen aangaan van plezierige en veilige seksuele ervaringen; zonder dwang, discriminatie en geweld. Om seksuele gezondheid te bereiken en te behouden, moeten de seksuele rechten van alle personen worden gerespecteerd, beschermd en gerealiseerd.’ Seksuele gezondheid heeft dus een brede context. GGD Drenthe zet zich daarom in voor een goede seksuele gezondheid voor de Drentse inwoners. We houden ons naast seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) of hiv, het voorkomen van onbedoelde zwangerschappen en het voorkomen van seksueel grensoverschrijdende gedrag of geweld, bezig met dat inwoners door kennis, vaardigheden en in vrijheid eigen invulling kunnen geven om plezierige, veilige en gelijkwaardige seksuele belevingen aan te kunnen gaan. Wat willen we bereiken? • Positieve Seksuele Gezondheid voor Iedereen. • We zijn, samen met onze collega’s van Groningen en Friesland, en in verbinding met landelijke netwerken, het expertisecentrum voor preventie, opsporing en behandeling op het gebied van seksuele gezondheid in 3Noord.

• We zijn er voor alle inwoners van Drenthe, Groningen en Friesland, met speciale aandacht voor kwetsbare doelgroepen. • Door middel van bovenregionale surveillance, communicatie en coördinatie en zorgen wij ervoor dat we toegankelijk zijn voor en in beeld zijn bij inwoners. Wat gaan we daarvoor doen? Nationaal Actieplan soa, hiv en seksuele gezondheid We werken mee aan de uitvoering van het Nationaal Actieplan soa, hiv en seksuele gezondheid. Dit bestaat uit drie overkoepelend pijlers en vier centrale pijlers. Overkoepelende pijlers 1. Preventie en zorg 2. Seksuele vorming 3. Surveillance en monitoring Centrale pijlers 1. 2. 3. 4.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14277011/1