E.5 Omgevingsdienst Ontwerpbegroting 2027
Tekst van het document
Ontwerp Begroting 2027
Maart 2026
Inhoudsopgave 1 Begroting 2027 in één oogopslag 2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Overhead 4.5 Treasury 4.6 Onvoorzien
5
6
Paragrafen 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering 5.6 Personele ontwikkelingen
Colofon Wij zijn Omgevingsdienst Drenthe. We hebben de milieukennis en -kunde, zijn betrouwbaar, innovatief en toekomstgericht. Samen met onze partners dragen we proactief en resultaatgericht bij aan een belangrijke taak: een schoon en veilig Drenthe. Nu én voor de volgende generaties.
Financiële Begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
Uitgave maart 2026 Omgevingsdienst Drenthe Postbus 1017 9400 BA Assen phone
0800-9102
laptop
www.oddrenthe.nl
envelope
Regiegroep@oddrenthe.nl
Fotografie credits; Duker, Adobe Stock, Wiers, Skitterphoto, Robin O, Gorlov, Putra 45
2
Inhoudsopgave 1 Begroting 2027 in één oogopslag 2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
5
6
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Overhead 4.5 Treasury 4.6 Onvoorzien Paragrafen 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering 5.6 Personele ontwikkelingen Financiële Begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
Managementsamenvatting Voor u ligt de Ontwerpbegroting Omgevingsdienst Drenthe 2027. Met deze Begroting presenteren we de financiële basis die benodigd is voor een goede uitvoering van uw milieu VTH- en bodemtaken. Dat is een gemeenschappelijke uitdaging waarbij bundeling van middelen het meeste milieurendement creëert. In de Ontwerpbegroting 2027 zijn de tweede Begrotingswijziging 2026 en de indexeringsafspraken als uitgangspunten opgenomen. In verband met kortingen op het Gemeentefonds (het zogenaamde 'ravijnjaar') zijn, zoals aangekondigd, alleen de indexeringsafspraken meegenomen en een reservering voor de aanbesteding van het zaaksysteem. De implementatie van de nieuwe Uitvoerings- & Handhavingsstrategie en de mede daarop gebaseerde herijking van kengetallen is niet in de Ontwerpbegroting 2027 verwerkt.
Medio 2026 verhuist Omgevingsdienst Drenthe naar een eigen pand aan de Industrieweg 10-16 te Assen. Zelfstandige huisvesting met innovatief ingerichte werk-, overleg- en concentratieplekken borgt een toekomstbestendige uitvoering van uw milieu VTH- en bodemtaken.
We zien verder dat de uitvoering onder grote druk staat door de gehanteerde 0-lijn. Doordat de vraag groter is dan de capaciteit, zien we de doorlooptijden en de werkvoorraden oplopen. Dit is vervelend voor bedrijven in Drenthe die hierdoor namelijk langer moeten wachten op een vergunning. Daarom starten we in 2026 met het wegwerken van deze opgelopen werkvoorraden, dit loopt door in 2027. Deze inzet vraagt incidenteel om extra middelen. Gedurende deze periode brengen we ook de benodigde structurele inzet in beeld, zodat de dienstverlening aansluit bij uw toegenomen vraag.
Wij zijn Omgevingsdienst Drenthe, dé milieupartner voor alle Drentse gemeentes en de provincie. We werken met daadkracht en trots aan specialistische thema’s zoals afval, bodem, geluid, licht, lucht, omgevingsveiligheid en duurzaamheid. Onze inzet op data gestuurd werken met goed gekwalificeerde medewerkers levert een maximaal rendement op. We beschermen de leefomgeving waar dat het meest nodig is. Samen met onze partners bouwen we zo aan een schoon en veilig Drenthe, voor nú en de volgende generaties.
De afgelopen jaren stonden in het teken van verschillende onderzoeken, programma’s en benchmarks. Vooral het Interbestuurlijk Programma “Versterking VTH-stelsel” en de landelijke visitatieronde zijn van belang. De uitkomsten voor Omgevingsdienst Drenthe zijn overwegend positief. We voldoen per 2026 aan de landelijke robuustheidscriteria. Enkele verbeterpunten vragen de komende jaren doorontwikkeling.
3
Robert Meijer
Marjan Heidekamp
Voorzitter Dagelijks Bestuur
Secretaris Dagelijks Bestuur
Omgevingsdienst Drenthe
Omgevingsdienst Drenthe
Inhoudsopgave
1 Begroting 2027 in één oogopslag
1 Begroting 2027 in één oogopslag 2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Overhead 4.5 Treasury 4.6 Onvoorzien
5
6
Paragrafen 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering 5.6 Personele ontwikkelingen
Totale baten
Totale lasten
Bedragen x €1000
Bedragen x €1000 P ersoneel Primair Proces Personeel overhead
Financiële Begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Deelnemersbijdrage
Reis- opleidings en algemene personeelskosten
SPUK baten
Bedrijfsvoeringskosten
Legesopbrengsten
Projectkosten SPUK
Financiële baten
Doorbetaalde leges
Overige baten
Financiële lasten Incidentele lasten
31.679
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting
Onvoorzien
Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
v 4
31.824
Inhoudsopgave 1 Begroting 2027 in één oogopslag 2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
5
6
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Overhead 4.5 Treasury 4.6 Onvoorzien Paragrafen 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering 5.6 Personele ontwikkelingen Financiële Begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
In onderstaande samenvatting wordt een overzicht gegeven van de financiën over 2027. Ter vergelijking zijn ook de cijfers uit de concept Jaarrekening 2025 en de 2e Begrotingswijziging 2026 weergegeven. De meerjarige exploitatiebegroting is opgenomen in paragraaf 6.2. Een berekening van de deelnemersbijdragen is weergegeven in Bijlage B.
BEDRAGEN X € 1000 Deelnemersbijdragen
2025 REALISATIE CONCEPT
2026 BEGROTING NA 2E WIJZIGING
2027 ONTWERPBEGROTING
26.987
29.723
30.833
Projectbaten
200
73
0
SPUK baten
260
260
260
Legesopbrengsten
111
200
200
Financiële baten
176
87
87
Overige baten
274
285
299
Totale baten
28.007
30.628
31.679
Personeel primair proces
15.467
17.605
18.342
Personeel overhead
5.214
6.102
6.259
86
-8
-8
Frictiekosten, looncompensatie enz. Reis- opleidings- en algemene personeelskosten Bedrijfsvoeringskosten
1.278
1.773
1.760
3.756
4.282
4.343
Projectkosten
200
73
-17
Projectkosten SPUK
260
260
260
Doorbetaalde leges
19
140
140
Financiële lasten
28
296
523
Incidentele lasten
199
536
96
Onvoorzien
0
125
125
Totale lasten
26.508
31.184
31.824
Bijlage A Indexering
Resultaat voor reserves
1.499
-556
-145
Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting
Toevoeging voor reserves
278
150
150
78
706
295
Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
Resultaat na mutatie reserves
1.300
0
-0
Onttrekking vanuit reserves
Tabel 1. Begroting 2027 OD Drenthe
5
Inhoudsopgave 1 Begroting 2027 in één oogopslag 2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Overhead 4.5 Treasury 4.6 Onvoorzien
5
Paragrafen 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering 5.6 Personele ontwikkelingen
6
Financiële Begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering
2 De bestuurlijke behandeling In onderstaand overzicht staat de afgesproken planning van de planning & control cyclus 2026. Onderdeel van deze cyclus is ook de bestuurlijke behandeling van de ontwerpbegroting.
P&C 2026
AB
9 april • Jaarstukken 2025 • Ontwerpbegroting 2026 (tkn)
9 februari • Extra AB, agenda
2 juli • Jaarstukken 2025
7 september • Begroting 2027 • Voorjaarsrapportage 2026
14 december • Informatiebrief 2028 • Najaarsbrief 2026 • Jaarprogramma 2027
SEPTEMBER
NOVEMBER
Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
JANUARI
DB 19 januari • Extra DB
FEBRUARI
MAART
16 maart • Jaarstukken 2025 • Ontwerpbegroting 2027
APRIL
MEI
7 april • Verzending voorlopig vastgestelde stukken naar de raden en staten
JUNI
JULI
AUGUSTUS
2 juli • Reactie zienswijzen AB en raden/staten • Voorjaarsrapportage 2026 15 juni • Voorbereiding AB 2-7
6
OKTOBER
7 september • Voorbereiding AB
26 oktober • Najaarsbrief 2026
DECEMBER
23 november • Informatiebrief 2028 • Jaarprogramma 2027
14 december • Voorbereiding AB
Figuur 1. Tijdlijn P&C Cyclus 2026
Inhoudsopgave 1 Begroting 2027 in één oogopslag 2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Overhead 4.5 Treasury 4.6 Onvoorzien
5
Paragrafen 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering 5.6 Personele ontwikkelingen
6
Financiële Begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
3 Actuele ontwikkelingen In dit hoofdstuk beschrijven we enkele ontwikkelingen die financiële doorwerking kunnen hebben op onze taakuitvoering. We blijven daarbij kritisch kijken naar mogelijke kostendrijvers en zetten in op sober en doelmatig werken.
3.1 Ontwikkelingen
In 2025 constateerden wij dat de vraag naar vergunningverlening groter is dan de beschikbare capaciteit. Hierdoor zijn aanzienlijke opgelopen werkvoorraden ontstaan, wat vervelend is voor Drentse bedrijven en leidt tot vertraging in de economische ontwikkeling van Drenthe. Het bestuur heeft daarom besloten een project te starten om deze opgelopen werkvoorraden in 2026 en 2027 in te lopen. Dit vraagt om incidentele extra inzet. Tegelijkertijd onderzoeken wij in deze periode welke structurele capaciteit nodig is om de vergunningverlening ook op de langere termijn conform afspraak te laten verlopen. In de ontwerpbegroting 2027 is hiervoor circa 9.300 uur aan capaciteit opgenomen.
3.1.1 Toegenomen vraag – oplopende werkvoorraad De Provincie signaleert een structureel toegenomen vraag naar milieudienstverlening. Daarom heeft zij verzocht de kwaliteit van de dienstverlening te versterken door structureel meer uren af te nemen. Dit is verwerkt in zowel begrotingswijziging 2026 als in de ontwerpbegroting 2027. Zoals in verschillende zienswijzen op de Begroting 2026 is aangegeven, houden wij rekening met de financiële uitdagingen waar gemeenten en de Provincie voor staan. We zien echter dat de uitvoering onder grote druk staat door de gehanteerde 0-lijn.
7
Inhoudsopgave 1 Begroting 2027 2026 in één oogopslag in één oogopslag 2 De bestuurlijke behandeling 2 De bestuurlijke behandeling 3 Actuele ontwikkelingen 3 3.1 Actuele ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 3.1 Organisatorische Ontwikkelingen ontwikkelingen 3.3 3.2 Financiële ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen 4 De programma's 4 4.1 De programma's Overzicht baten en lasten 4.2 Overzicht 4.1 Programma baten milieu en lasten 4.3 Programma 4.2 Leges milieu 4.4 Leges 4.3 Algemene 4.4 dekkingsmiddelen, Overhead overhead, 4.5 vennootschapsbelasting, Treasury 4.6 onvoorzien Onvoorzien Paragrafen De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering financiële kengetallen 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering financiering 5.6 Personele Paragraaf bedrijfsvoering ontwikkelingen 5.7 Personele ontwikkelingen 6 Financiële Begroting 6 6.1 Financiële begroting Opzet Begroting 6.1 6.2 Opzet Begroting overzicht baten Meerjarenraming 6.2 en Meerjarenraming lasten overzicht baten 6.3 en Exploitatiebegroting lasten 6.3 6.4 Exploitatiebegroting Uiteenzetting van de financiële 6.4 positie Uiteenzetting en meerjarenraming van de financiële positie en meerjarenraming Bijlage A Indexering Bijlage A Indexering
Bijlage B Deelnemersbijdrage Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma Bijlage C deelnemers Specificatie (uren) Jaarprogramma deelnemers (uren)
3.1.2 U&H strategie en herijking Drentse Maat (de regionale beleidscyclus)
Stikstofproblematiek - investeringsimpuls Rijk voor bouw en nieuwe activiteiten
Bij het opstellen van de U&H-strategie is als financieel kader aangehouden dat er, uitsluitend als gevolg van de inhoudelijke keuzes in dit meerjarenbeleidsplan, per saldo geen financiële effecten zijn voor de regio als geheel. Opgemerkt wordt dat een ‘budget neutrale U&H-strategie’ niet betekent dat kosten gelijk blijven. Er kan sprake zijn van een verschuiving in de deelnemersbijdrage onderling. Via een implementatieprogramma worden processen en afspraken in 2026 hierop aangepast. Verder loopt op dit moment nog het onderzoek naar de herijking van de Drentse Maat. We gaan in deze Ontwerpbegroting vooralsnog uit van een nul effect op de gehele begrotingssom.
De landelijke stikstofproblematiek zorgt voor veel vertraging bij de aanpak van het woningtekort en nieuw te starten activiteiten. Het onderwerp is politiek-bestuurlijk, technisch en juridisch complex én maatschappelijk van groot belang. Om de realisatie van de opgave mogelijk te maken, heeft het Rijk een investeringstoezegging uitgesproken. Dit heeft direct impact op de gevraagde ureninzet voor meldingen, advisering en toezicht. Voorlopig liggen vele aanvragen nog stil. Als er een oplossing wordt gevonden dan heeft dit impact op de uitvoering in 2027 en mogelijk de begroting van 2027. Deze extra inzet is nog geen onderdeel van de eerdergenoemde extra inzet om opgelopen werkvoorraden weg te werken.
5
BELEIDSMATIGE ONTWIKKELING
Circulaire economie
3.1.3 Opgaven
Circulaire economie is ook aangemerkt als een landelijk prioritair onderwerp. In het kader van de KIS-VTH wordt kennis over dit onderwerp verder uitgediept en gedeeld. Regionaal trachten we door middel van kennissessies samen te werken met omgevingsdiensten en andere ketenpartners.
Onderstaande onderwerpen maken onderdeel uit van het verkennen van opgaven. Financieel zijn deze voorlopig ondergebracht bij het innovatiebudget. Zolang deze opgaven nog niet zijn geborgd in het reguliere uitvoeringsprogramma (jaarprogramma), zijn zij niet structureel opgenomen in de ontwerpbegroting. Op het moment dat borging aan de orde is, gaan wij hierover met u in gesprek.
Indirecte lozingen
Zeer Zorgwekkende stoffen
De uitvoering van indirecte lozingen bij bedrijven maakt onderdeel uit van de basistaken. Onder regie van de provincie Drenthe wordt een plan van aanpak opgesteld om de opgave voor Drenthe in beeld te brengen, ook v.w.b. noodzakelijke inzet. Dit houdt nauw verband met de doelen die zijn opgenomen in de Kaderrichtlijn Water. Afgelopen jaren vond slechts beperkt inzet plaats op dit taakgebied. Een adequate uitvoering vraagt daarom om intensivering en afhankelijk van eventuele keuzes ook om extra inzet. Ook de Kwaliteitscriteria stellen voorwaarden aan deze taak.
Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) vormen een toenemend maatschappelijk probleem en zijn door het Ministerie en Omgevingsdienst NL als prioriteit aangemerkt. De lijst van ZZS-en groeit en de (onzekere) impact op mens en leefomgeving is zorgwekkend. De inventarisatie van ZZS bij milieubelastende activiteiten loopt door tot 2027 en kan vanwege de maatschappelijke impact extra financiering vragen. Kennisontwikkeling en -deling zijn cruciaal; via KIS-VTH en het samenwerkingsplatform ZZS Noord-Nederland werken Omgevingsdiensten samen met onder meer RIVM en GGD. ZZS is binnen de U&H-strategie, inclusief asbest, prioritair, met blijvende focus op het voorkomen en bestrijden van verontreiniging in lucht, bodem en water, onder andere via een nieuwe ZZS-emissiedatabase.
8
Inhoudsopgave 1 Begroting 2027 2026 in één oogopslag in één oogopslag 2 De bestuurlijke behandeling 2 De bestuurlijke behandeling 3 Actuele ontwikkelingen 3 3.1 Actuele ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 3.1 Organisatorische Ontwikkelingen ontwikkelingen 3.3 3.2 Financiële ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen 4 De programma's 4 4.1 De programma's Overzicht baten en lasten 4.2 Overzicht 4.1 Programma baten milieu en lasten 4.3 Programma 4.2 Leges milieu 4.4 Leges 4.3 Algemene 4.4 dekkingsmiddelen, Overhead overhead, 4.5 vennootschapsbelasting, Treasury 4.6 onvoorzien Onvoorzien 5
Paragrafen De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering financiële kengetallen 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering financiering 5.6 Personele Paragraaf bedrijfsvoering ontwikkelingen 5.7 Personele ontwikkelingen 6 Financiële Begroting 6 6.1 Financiële begroting Opzet Begroting 6.1 6.2 Opzet Begroting overzicht baten Meerjarenraming 6.2 en Meerjarenraming lasten overzicht baten 6.3 en Exploitatiebegroting lasten 6.3 6.4 Exploitatiebegroting Uiteenzetting van de financiële 6.4 positie Uiteenzetting en meerjarenraming van de financiële positie en meerjarenraming Bijlage A Indexering Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma Bijlage C deelnemers Specificatie (uren) Jaarprogramma deelnemers (uren)
Wijziging gebruik consumentenvuurwerk
3.1.5 Klimaatdoelen en energiebesparing
Met de Wet veilige jaarwisseling geldt vanaf de jaarwisseling 2026/2027 een landelijk verbod op consumentenvuurwerk, met ruimte voor lokale ontheffingen. De nadere uitwerking volgt via een AMvB. OD Drenthe volgt de landelijke uitwerking en ondersteunt deelnemers bij advisering, vergunningverlening en toezicht.
Werk gebonden personenmobiliteit (WPM)
BELEIDSMATIGE ONTWIKKELING
Dronetoezicht is een onderwerp in ontwikkeling en onderdeel van de innovatie agenda. De implementatie van dronetoezicht wordt voorbereid met als doel structurele toepassing per 2027. Om ervaring op te doen draaien we al mee in toezichtacties met drones van ketenpartners als Belastingdienst, RDW, douane en RWS. Dronetoezicht past in de ontwikkeling van effectief toezicht en zal nieuwe dimensies toevoegen, ook in combinatie met AI-tools. Het kan zijn dat een extra investering hierop nodig is.
Op 1 januari 2024 trad het Besluit CO2-reductie werk gebonden personenmobiliteit in werking. Nederland heeft afgesproken de CO2-uitstoot te verminderen waaronder zakelijk en woon-werkverkeer. Bedrijven met meer dan 100 werknemers moeten de werk gerelateerde mobiliteit van al hun werknemers registreren. Het uitvoeren van de toezichts- en handhavingstaken voor dit onderdeel is een (nieuwe) basistaak voor omgevingsdiensten en valt onder het vastgestelde mandaat. Deze extra taak is tot dusver nog niet opgenomen in het jaarprogramma. Via het gemeentefonds ontvangen de gemeenten een bijdrage voor de uitvoering van deze taken door de omgevingsdiensten. Voor het jaarprogramma 2027 zal in nauwe afstemming met de gemeenten nader worden uitgewerkt welke inzet ten laste van die beschikbare budgetten in het jaarprogramma wordt opgenomen.
3.1.4 Regionale ketenaanpak milieucriminaliteit en ondermijning
Energietoezicht en energietransitie
De effecten van milieucriminaliteit en het daarbij behorende ondermijnende gedrag zijn vaak niet direct zichtbaar, maar brengen zowel economische-, milieu-en gezondheidsschade toe. Omgevingsdiensten zijn een steeds belangrijkere schakel om samen met de ketenpartners, zoals politie, I< en waterschappen de milieucriminaliteit aan te pakken en om ervoor te zorgen dat veroorzaakte schade wordt hersteld.
In het Klimaatakkoord van Parijs is ook vastgelegd dat de wereldwijde klimaatopwarming in 2100 beperkt moet zijn tot 2°C vergeleken met het niveau van vóór de opkomst van de industrie. In het verlengde hiervan hebben ook diverse Drentse overheden doelstellingen uitgesproken om energieneutraal te zijn. De landelijke energiedoelen zijn verwerkt in wet- en regelgeving.
In de Uitvoering- en Handhaving Strategie Drenthe wordt de (inzet op) bestrijding van milieucriminaliteit, in het verlengde van de Landelijke Handhavingsstrategie (LHSO), nader uitgewerkt.
Tot en met 2026 was er een Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht (SPUK-THE) beschikbaar ten behoeve van energietoezicht. Onlangs is bekend geworden dat deze subsidie met een jaar wordt verlengd. Formele besluitvorming hierover volgt nog.
Dronetoezicht
De energietransitie is in volle gang. Ook hier wordt in het kader van de KIS-VTH geïnvesteerd in kennis, kennisdeling en opbouw van specialisme. Er is een explosieve groei van EOS (energie opslagsystemen) die wel als MBA gelden maar waarvoor nog geen goed kader is.
9
Inhoudsopgave 1 Begroting 2027 2026 in één oogopslag in één oogopslag 2 De bestuurlijke behandeling 2 De bestuurlijke behandeling 3 Actuele ontwikkelingen 3 3.1 Actuele ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 3.1 Organisatorische Ontwikkelingen ontwikkelingen 3.3 3.2 Financiële ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen 4 De programma's 4 4.1 De programma's Overzicht baten en lasten 4.2 Overzicht 4.1 Programma baten milieu en lasten 4.3 Programma 4.2 Leges milieu 4.4 Leges 4.3 Algemene 4.4 dekkingsmiddelen, Overhead overhead, 4.5 vennootschapsbelasting, Treasury 4.6 onvoorzien Onvoorzien 5
Paragrafen De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering financiële kengetallen 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering financiering 5.6 Personele Paragraaf bedrijfsvoering ontwikkelingen 5.7 Personele ontwikkelingen 6 Financiële Begroting 6 6.1 Financiële begroting Opzet Begroting 6.1 6.2 Opzet Begroting overzicht baten Meerjarenraming 6.2 en Meerjarenraming lasten overzicht baten 6.3 en Exploitatiebegroting lasten 6.3 6.4 Exploitatiebegroting Uiteenzetting van de financiële 6.4 positie Uiteenzetting en meerjarenraming van de financiële positie en meerjarenraming Bijlage A Indexering Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma Bijlage C deelnemers Specificatie (uren) Jaarprogramma deelnemers (uren)
SLA 3.1.6 Overige wetswijzigingen/landelijke adviezen
BELEIDSMATIGE ONTWIKKELING
Het schone luchtakkoord (SLA) betekent extra inzet op luchtadvies bij activiteiten. Het doel van het SLA is om de luchtkwaliteit in Nederland permanent te verbeteren. Het streven is een gezondheidswinst van minimaal 50 procent in 2030 ten opzichte van 2016. De maatregelen worden uitgewerkt in themagroepen en sluiten veelal aan bij lopende initiatieven. In alle sectoren starten overheden in samenspraak met bedrijven en burgers initiatieven en acties voor schonere lucht. Ook binnen de provincie Drenthe en voor de gemeente Assen worden onze experts actief op dit thema ingezet.
De volgende wettelijke ontwikkelingen vragen ook in 2027 aandacht van ons: IPPC, WOO, SLA en de afronding IBP-VTH. We lichten in deze paragraaf toe welke invloeden deze ontwikkelingen hebben.
IPPC Actualisatieplicht vergunningen van IPPC-bedrijven (Integrated Pollution and Prevention Control): bij publicatie van nieuwe (geactualiseerde) BBT-conclusies (best beschikbare technieken) van een bepaalde branche moeten de vergunningen van de betrokken bedrijven binnen 4 jaar na publicatie zijn aangepast. Een BBTreferentiedocument (BREF) is een document die de beste beschikbare technieken beschrijft. BBT-conclusies vormen de referentie voor toetsing en vaststelling van vergunningsvoorwaarden en actualisatie van deze voorschriften.
Robuuste Omgevingsdienst Vanuit het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-stelsel (IBP VTH) zijn robuustheidscriteria opgesteld, waaraan Omgevingsdiensten per 1 april 2026 moeten voldoen. Omgevingsdienst Drenthe voldoet aan deze criteria. Hieraan is afgelopen periode hard gewerkt. Een onderwerp dat specifiek in de begroting dient te zijn geborgd is een vrij besteedbaar ontwikkelbudget van minimaal1%. Daarom is een post opgenomen voor Ontwikkeling en Innovatie. Deze bestaat uit een combinatie van middelen en in te zetten uren, waarmee wordt voldaan aan de norm.
WOO De Wet Open Overheid (WOO) is sinds 2022 van kracht. We stemmen continu met onze opdrachtgevers af wat dat betekent voor bestaande en nieuwe archieven. Het vraagt op het vlak van informatisering en automatisering aanpassingen van werkprocessen. De financiële impact is nog niet helder te schetsen. Adequate uitvoering van procesafspraken is daarbij cruciaal. We dienen namelijk onze data aan te leveren volgens de landelijke standaarden.
10
Inhoudsopgave
3.2 Organisatorische ontwikkelingen
1 Begroting 2027 2026 in één oogopslag in één oogopslag 2 De bestuurlijke behandeling 2 De bestuurlijke behandeling 3 Actuele ontwikkelingen 3 3.1 Actuele ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 3.1 Organisatorische Ontwikkelingen ontwikkelingen 3.3 3.2 Financiële ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen 4 De programma's 4 4.1 De programma's Overzicht baten en lasten 4.2 Overzicht 4.1 Programma baten milieu en lasten 4.3 Programma 4.2 Leges milieu 4.4 Leges 4.3 Algemene 4.4 dekkingsmiddelen, Overhead overhead, 4.5 vennootschapsbelasting, Treasury 4.6 onvoorzien Onvoorzien
De volgende organisatorische ontwikkelingen hebben invloed op de uitvoering van onze producten en diensten.
5
Paragrafen De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering financiële kengetallen 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering financiering 5.6 Personele Paragraaf bedrijfsvoering ontwikkelingen 5.7 Personele ontwikkelingen 6 Financiële Begroting 6 6.1 Financiële begroting Opzet Begroting 6.1 6.2 Opzet Begroting overzicht baten Meerjarenraming 6.2 en Meerjarenraming lasten overzicht baten 6.3 en Exploitatiebegroting lasten 6.3 6.4 Exploitatiebegroting Uiteenzetting van de financiële 6.4 positie Uiteenzetting en meerjarenraming van de financiële positie en meerjarenraming Bijlage A Indexering Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma Bijlage C deelnemers Specificatie (uren) Jaarprogramma deelnemers (uren)
✓ In 2025 is er, ten opzichte van de
ORGANISATORISCHE
ONTWIKKELING voorgaande jaren, een stijging van het ziekteverzuimpercentage ontstaan. Het jaargemiddelde van 2025 bedraagt 8,0%. In de ambitie voor 2027 lijkt het vooralsnog realistisch om – ook gezien de leeftijdsopbouw van de organisatie- rekening te houden met een ziekteverzuimpercentage van 6,5 %. Om medewerkers te boeien en behouden, zodanig dat zij gezond, productief en met plezier het werk kunnen uitvoeren, wordt er veel aandacht besteedt aan thema’s zoals werkdruk, vitaliteit en werkgeluk.
Kennisnetwerk (KIS, kennisinfrastructuur) “Kennis hebben is macht, Kennisdelen is kracht”. Onder deze slogan krijgt het kennisnetwerk (KIS VTH) steeds verder vorm. Het een van de aanbevelingen uit het advies van de cie. Van Aartsen.
✓ We willen stimuleren dat medewerkers zoveel mogelijk gebruik maken van het De VTH-Uitvoeringskennisinfrastructuur (KIS) beoogt VTH-uitvoeringskennis toegankelijk te maken (ontsluiten), te bewerkstelligen dat synergie ontstaat (halen en brengen), de collectieve intelligentie maximaal te benutten (delen) en te zorgen dat deze kennis actueel en duurzaam beschikbaar blijft (borgen). Met de KIS zetten uitvoeringspartners een belangrijke volgende stap in de professionalisering van het VTH-stelsel voor de leefomgeving.
openbaar of actief vervoer, als één van de maatregelen in het kader van de CO2reductie. Daarnaast vinden we het belangrijk om een moderne aantrekkelijke werkgever te zijn. We faciliteren daarom onze medewerkers in het werken daar waar dat het meest effectief is. Het duurzaam mobiliteitsbeleid is in 2026 uitgewerkt en per 1 januari 2026 van kracht geworden.
✓ De OD Drenthe werkt in de arbeidsmarktcampagne nauw samen met OD Groningen en de FUMO. Deze werkwijze passen we al een aantal jaar in het Noorden toe en rendeert goed. Vanwege de krappe arbeidsmarkt wordt breder geworven dan enkel de gevraagde competenties. Met een eigen traineeprogramma en veel aandacht voor een goede inwerkperiode (onboarding) lukt het vooralsnog vrij goed om geschikt (te maken) personeel te vinden. De langere aanlooptijd die nodig is om nieuw personeel op vlieghoogte te brengen zorgt wel voor extra druk op de werkvoorraad en de werkdruk van al meer ervaren collega's. Dit vraagt ook voor de komende tijd om proactief in te spelen op te verwachten extra inzet of groei, zodat we tijdig de noodzakelijke capaciteit beschikbaar hebben. Alleen zo kunnen we de toenemende vraag naar onze diensten zodanig oppakken dat bedrijven tijdig worden bediend van goede vergunningen en voorschriften.
Met de inrichting van de KIS structuur zetten we in om kennis en kennisdeling. De OD Drenthe kent een kennismakelaar waar al deze lijnen van kennis samenkomen. Met behulp van de rollen van kennisvertegenwoordigers en VTH-experts binnen de dienst krijgen we zo meer grip op kennis. Deze rollen leggen we nadrukkelijk ook bij de uitvoering neer hetgeen uiteindelijk winst gaat opleveren. In 2027 gaan we dit gedachtengoed verder inbedden. Enerzijds is het “going concern”, anderzijds zijn soms extra middelen nodig om specifiek thema’s naar een hoger plan te tillen. Uiteindelijk is de kennis van ons als omgevingsdiensten gezamenlijk ook de kracht om deze thema’s op te pakken.
3.2.1 Strategische Personeelsplanning Door de aandacht voor dit soort aspecten speelt onze strategische personeelsplanning zo goed mogelijk in op een aantal maatschappelijke ontwikkelingen. We blijven zo een relevante en aantrekkelijke werkgever die van betekenis is in de regio.
Onze professionals vormen een zogenaamde nichemarkt. De juiste talenten vinden, en structureel aanbieden van opleidingen en ontwikkelkansen staat ook in 2027 bovenaan onze agenda. OD Drenthe heeft daarbij goed oog voor vitaliteit, ontwikkelpotentieel en diversiteit. Dit draagt namelijk bij aan de duurzame inzetbaarheid van onze professionals. 11
Inhoudsopgave
3.2.2 Digitaal en datagedreven werken
1 Begroting 2027 2026 in één oogopslag in één oogopslag 2 De bestuurlijke behandeling 2 De bestuurlijke behandeling 3 Actuele ontwikkelingen 3 3.1 Actuele ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 3.1 Organisatorische Ontwikkelingen ontwikkelingen 3.3 3.2 Financiële ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen 4 De programma's 4 4.1 De programma's Overzicht baten en lasten 4.2 Overzicht 4.1 Programma baten milieu en lasten 4.3 Programma 4.2 Leges milieu 4.4 Leges 4.3 Algemene 4.4 dekkingsmiddelen, Overhead overhead, 4.5 vennootschapsbelasting, Treasury 4.6 onvoorzien Onvoorzien
In 2026 en 2027 wordt het programma digitaal en datagedreven werken opgezet. Het programma geeft sturing en voert de regie op samenhang tussen de projecten en ontwikkelingen die nodig zijn te voldoen aan de doelstellingen van de organisatie. Het programma kent een aantal hoofdthema’s waaraan gewerkt gaat worden met daarbij de nodige incidentele en structurele kosten.
5
Paragrafen De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering financiële kengetallen 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering financiering 5.6 Personele Paragraaf bedrijfsvoering ontwikkelingen 5.7 Personele ontwikkelingen 6 Financiële Begroting 6 6.1 Financiële begroting Opzet Begroting 6.1 6.2 Opzet Begroting overzicht baten Meerjarenraming 6.2 en Meerjarenraming lasten overzicht baten 6.3 en Exploitatiebegroting lasten 6.3 6.4 Exploitatiebegroting Uiteenzetting van de financiële 6.4 positie Uiteenzetting en meerjarenraming van de financiële positie en meerjarenraming Bijlage A Indexering Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma Bijlage C deelnemers Specificatie (uren) Jaarprogramma deelnemers (uren)
2025 besloten om jaarlijks een vast bedrag van € 150.000 te storten in de bestemmingsreserve. In de meerjarenbegroting is deze structurele storting verwerkt. We verwachten dat het nieuwe zaaksysteem per 1 januari 2028 in gebruik kan worden genomen.
ORGANISATORISCHE ONTWIKKELING
3.2.5 Kantoorautomatisering
3.2.3 Huisvesting
We willen onze kantoorautomatisering beter afstemmen op de specifieke behoefte die wij als omgevingsdienst daaraan stellen. Daarbij is uit onderzoek en ervaring van collega-diensten gebleken dat we structureel kunnen besparen op de huidige kantoorautomatisering door deze dienst in de markt aan te besteden. Met deze besparing willen we de toekomstige stijging van de informatiserings- en automatiseringskosten zoveel mogelijk opvangen binnen onze begroting. Daarnaast wil OD Drenthe graag moderniseren en de mogelijkheden van Microsoft 365 benutten. De inzet van Microsoft 365 biedt kansen voor locatieonafhankelijk werken, met behoud van grip op data en een hoge beschikbaarheid. Een veilige werkomgeving is essentieel zodat er (aantoonbaar) voldaan wordt aan wet-en-regelgeving, normeringen en branche specifieke regels. Er zijn twee scenario’s onderzocht; een lease scenario en een koop-scenario. Voor beide varianten geldt dat we een substantiële besparing op jaarbasis verwachten vanaf 2028.
Sinds de start van onze organisatie in 2014 zijn we flink gegroeid. Daarnaast is sinds de coronapandemie een andere huisvestingsbehoefte ontstaan vanwege het hybride werken (afwisselend thuis of op kantoor en vaker via onlineverbinding). Dit was aanleiding om te komen tot een huisvestingsvisie. In 2023 is dit onderzocht. Daarbij is duidelijk geworden dat we ons werk het beste organiseren vanaf één centrale kantoorlocatie. In 2024 is er een kantoorpand aan de Industrieweg 10-16 te Assen gevonden en in 2025 aangekocht. Verhuizing staat medio 2026 gepland. Het financiële uitgangspunt is dat de huisvestingskosten door de verhuizing niet stijgen ten opzichte van de huidige huisvestingsbegroting.
3.2.4 Zaaksysteem Het zaaksysteem LOS (LeefOmgevingSysteem) nadert het einde van haar (al verlengde) contractperiode en moet opnieuw Europees aanbesteed worden. Deze procedure wordt in 2026 gestart.
Bij de koopvariant is een aanzienlijk hogere investering in 2027 nodig. De eenmalige projectkosten van 360.000 euro kunnen eventueel gedekt worden uit het positieve rekeningresultaat van 2025. We verwachten de aanbesteding in 2026 te starten en de implementatie in 2027 uit te voeren. Daarmee zal de huidige ICT-dienstverlening door de gemeente Emmen per 1 juli 2027 worden beëindigd. Welke ontvlechtingskosten hiermee precies zijn gemoeid is nog onderwerp van gesprek met de gemeente Emmen.
In 2027 wordt de implementatie uitgevoerd. Het is onvermijdelijk dat de aanbesteding en invoering druk op de productiviteit legt. De totale kosten zijn momenteel begroot op € 750.000. In de meerjarenbegroting wordt voor de jaren 2026-2028 een bestemmingsreserve opgebouwd van € 450.000 (€ 150.000 per jaar). Uit het rekeningresultaat van 2024 is reeds 92K in een bestemmingsreserve opgenomen om het verwachte tekort van 300K deels op te vangen. De resterende 208K kan uit een positief rekeningresultaat van 2025 worden gestort in deze bestemmingsreserve. Aangezien dit forse periodieke uitgaven zijn, heeft het Algemeen Bestuur op 7 april
12
Inhoudsopgave
3.3 Financiële ontwikkelingen
3.3.3 Uurtarief
1 Begroting 2027 2026 in één oogopslag in één oogopslag 2 De bestuurlijke behandeling 2 De bestuurlijke behandeling 3 Actuele ontwikkelingen 3 3.1 Actuele ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 3.1 Organisatorische Ontwikkelingen ontwikkelingen 3.3 3.2 Financiële ontwikkelingen Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen 4 De programma's 4 4.1 De programma's Overzicht baten en lasten 4.2 Overzicht 4.1 Programma baten milieu en lasten 4.3 Programma 4.2 Leges milieu 4.4 Leges 4.3 Algemene 4.4 dekkingsmiddelen, Overhead overhead, 4.5 vennootschapsbelasting, Treasury 4.6 onvoorzien Onvoorzien
3.3.1 Inventarisatie opgaven
Het uitgangspunt bij het berekenen van het uurtarief is dat deze volledig kostendekkend is en dat er geen exploitatietekort wordt behaald in 2027. Uitgangspunt is ook dat het uurtarief gelijk is voor alle deelnemers en alle producten. Het tarief wordt berekend op basis van de totale lasten in de begroting verminderd met de overige baten, gedeeld door het aantal productieve uren (zie tabel 3). Op dit moment werken we met een integraal tarief, waarin ook alle ontwikkelkosten, overhead, incidentele lasten, investeringen en geplande stortingen aan bestemmingsreserves etc. zijn opgenomen. Komend jaar werken we op verzoek van het bestuur een voorstel uit waarbij er een uurtarief komt voor de primaire taken vanuit het Jaarprogramma en de bedrijfsvoeringskosten.
5
Paragrafen De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering financiële kengetallen 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering financiering 5.6 Personele Paragraaf bedrijfsvoering ontwikkelingen 5.7 Personele ontwikkelingen 6 Financiële Begroting 6 6.1 Financiële begroting Opzet Begroting 6.1 6.2 Opzet Begroting overzicht baten Meerjarenraming 6.2 en Meerjarenraming lasten overzicht baten 6.3 en Exploitatiebegroting lasten 6.3 6.4 Exploitatiebegroting Uiteenzetting van de financiële 6.4 positie Uiteenzetting en meerjarenraming van de financiële positie en meerjarenraming Bijlage A Indexering Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma Bijlage C deelnemers Specificatie (uren) Jaarprogramma deelnemers (uren)
Net als in 2026 wordt te voorzien meerwerk opgenomen in het Jaarprogramma 2027 en vertaald in een begrotingswijziging in 2027. Voor niet te voorziene extra opdrachten wordt nadien een extra opdracht verleend. Denk hierbij aan projecten handhavingszaken, complexe toezichtzaken, zeer complexe vergunningen en de inzet na calamiteiten, milieucriminaliteit en klachten. Alleen als de beschikbare formatie toereikend is kunnen niet voorziene extra opdrachten opgenomen worden in de programmering. Meer- en minderwerk wordt verantwoord in de voor- en najaarsrapportage en verrekend in de Jaarrekening 2027 conform de verrekensystematiek. Uiteindelijk wordt afgerekend op basis van daadwerkelijk geleverde inzet vermenigvuldigd met het na-calculatorisch uurtarief op basis van werkelijke lasten verdeeld over het totaal te verrekenen aantal uren eventueel gecorrigeerd met storting/onttrekking van (bestemmings)reserves.
2026 BEGROTING NA 2E WIJZIGING
2027 ONTWERP BEGROTING
Totale lasten
30.597.695
31.723.508
Overige baten
-615.028
-630.397
BEREKENING UURTARIEF
Te dekken door deelnemersbijdragen
3.3.2 Kaders en kentallen Uit de evaluatie van de GR kwam naar voren dat de oorspronkelijke Drentse maat niet aansloot bij andere omgevingsdiensten met eenzelfde opgave. Daarom zijn in 2021 de kentallen bijgesteld op basis van deze landelijke benchmark. Op dit moment vindt een complete herijking van de Drentse Maat plaats.
FINANCIËLE ONTWIKKELING
29.982.668
31.093.111
Uren jaarprogramma
228.842
228.842
Uurtarief
€131,02
€ 135,87
Tabel 2. Uurtarief
Met een uniforme vastgestelde Uitvoering- en Handhaving Strategie Drenthe is het wettelijk verplichte uitvoeringsniveau vastgelegd. Daarbij is ruimte om (door de Omgevingswet beoogde) gebiedsgerichte kaders toe te passen waardoor bijvoorbeeld onderscheid kan worden gemaakt tussen landelijke of meer stedelijke gebieden.
13
Inhoudsopgave 1 Begroting 2027 in één oogopslag 2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Overhead 4.5 Treasury 4.6 Onvoorzien
5
Paragrafen 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering 5.6 Personele ontwikkelingen
6
Financiële Begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
4 De programma's OD Drenthe kent één inhoudelijk programma: Milieu.
4.1 Overzicht baten en lasten
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
We starten dit hoofdstuk met een overzicht van baten en lasten. De leges worden getoond in het taakveld waartoe deze behoort, taakveld 7.4 Milieubeheer. De kosten van de programma’s worden exclusief overheadkosten getoond.
BEDRAGEN (€ x1.000)
BATEN
LASTEN
SALDO
Taakveld 7.4 Milieubeheer
31.293
21.236
10.057
Taakveld 0.4 Overhead
299
9.940
-9.641
Taakveld 0.5 Treasury
87
523
-436
Taakveld 0.6 Onvoorzien
0
125
-125
31.679
31.824
-145
Taakveld 0.10 Toevoeging aan reserves
Saldo van baten en lasten vóór mutaties reserves
0
150
150
Taakveld 0.10 Onttrekking aan reserves
295
0
295
31.974
31.974
-0
Taakveld 0.11 Saldo van baten en lasten na mutatie reserves
Tabel 3. Hoofdoverzicht baten en lasten 2027 overeenkomstig indeling BBV
14
Inhoudsopgave
Elk van de programma’s wordt hieronder kort toegelicht.
4.4 Overhead
1 Begroting 2027 in één oogopslag
4.2 Programma milieu
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
De milieutaken staan uitgebreid omschreven in het Jaarprogramma. Voor toelichting op deze taken verwijzen wij u naar het meest recente Jaarprogramma 2026. Voor 2027 wordt er een Jaarprogramma opgesteld afgestemd op deze Begroting én op de eventueel nog vast te stellen Drentse Maat.
Het BBV ( Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) schrijft voor dat overheadkosten afzonderlijk worden begroot en niet in de inhoudelijke programma’s worden opgenomen. Op deze manier wordt beoogd om meer inzicht te geven in de overheadkosten voor de organisatie als geheel. De overheadkosten betreffen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Overhead 4.5 Treasury 4.6 Onvoorzien
5
Paragrafen 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering 5.6 Personele ontwikkelingen
6
Financiële Begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering
4.3 Leges
De onderstaande kosten betreffen indirecte kosten die niet direct aan een taakveld of programma zijn toe te rekenen. Daarom worden deze kosten voor onze dienst tot de overhead gerekend.
Per 1 januari 2014 zijn wij door de provincie gemandateerd voor de inning en heffing van leges. Het betreft de leges voor de luchtvaart en de Milieuactiviteiten MBA’s uit de Omgevingswet. We dragen zorg voor de verrekening met de gemeenten (zij maken het bouwdeel van de provinciale WABO –vergunning) waarbij 70% van de geïnde WABO/ Omgevingswet-leges bij ons in rekening worden gebracht door de gemeenten. Het innen van leges behoort tot onze structurele taak en wordt daarom meegenomen in de begroting. De opgelegde leges worden conform BBV verantwoord onder taakveld 7.4 Milieubeheer.
✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
De verwachting bij de legesopbrengsten is onduidelijk. Dit heeft te maken met het feit dat provincie en gemeenten onder de Omgevingswet de mogelijkheid krijgen leges te heffen voor milieuactiviteiten. De geraamde opbrengsten bouwleges blijven ongewijzigd op € 200K waarbij de legeskosten voor 2027 zijn geraamd op € 140K.
Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
15
Directie en management Leidinggevenden Staf en ondersteunende functies Ondersteunende PIOFACH-taken (Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, Financiën, Administratieve organisatie, Communicatie en Huisvesting), wanneer deze niet één op één aan het primaire proces kunnen worden gekoppeld Inkoop en aanbesteding Bestuurs- en directieondersteuning Secretariaat Facilitaire dienstverlening
Inhoudsopgave
4.5 Treasury
1 Begroting 2027 in één oogopslag
Alle kosten en opbrengsten die samenhangen met het aantrekken, uitzetten en beheren van financiële middelen worden verantwoord onder dit taakveld. Dit betreft rentelasten, kosten van financiering en renteopbrengsten.
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Overhead 4.5 Treasury 4.6 Onvoorzien
5
Paragrafen 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering 5.6 Personele ontwikkelingen
6
Financiële Begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
4.6 Onvoorzien We hebben een bedrag van € 125.000 opgenomen voor onvoorzien, zoals afgesproken in de financiële verordening. Bestuurlijk is de wens geuit om de algemene reserve zo laag mogelijk te houden. Als zich tegenvallers voordoen dan moeten wij ons tot de deelnemers wenden voor een verhoging van de deelnemersbijdrage. Het is daarom wenselijk om een post onvoorzien te hebben. Daarnaast is het wenselijk om het weerstandsvermogen voldoende hoog te houden om onze financiële risico’s te kunnen dekken. Zo ontstaat er gedurende het jaar geen stagnatie in verband met extra besluitvormingsprocedures. Op ons weerstandsvermogen wordt verder ingegaan in paragraaf 5.3.
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
16
Inhoudsopgave 1 Begroting 2027 in één oogopslag 2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Overhead 4.5 Treasury 4.6 Onvoorzien
5
Paragrafen 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering 5.6 Personele ontwikkelingen
6
Financiële Begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting
5 Paragrafen Het BVV vereist verschillende paragrafen. Drie daarvan zijn niet van toepassing op ons en worden daarom niet uitgewerkt. Op 6 paragrafen geven we een toelichting in deze Begroting.
Algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten waarvoor geen specifiek bestedingsdoel is bepaald. Deze post is niet van toepassing op onze organisatie.
De volgende verplichte paragrafen zijn in deze Ontwerpbegroting 2027 opgenomen: ✓ Paragraaf leges/ lokale heffingen
Drie paragrafen zijn niet van toepassing op ons en worden daarom niet uitgewerkt.
✓ Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen
Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
•
Grondbeleid is niet van toepassing omdat OD Drenthe wel eigen grond bezit voor haar huisvesting maar geen aan-en verkoop doet van gronden of ontwikkeling van gronden en grondexploitaties.
•
Onze Gemeenschappelijke Regeling kent geen verbonden partijen.
•
De vennootschapsbelasting is niet van toepassing omdat het uitgangspunt van de OD Drenthe is dat, voor de activiteiten van OD Drenthe die te kwalificeren zijn als onderneming, de organisatie in principe enkel die activiteiten onderneemt waarvoor sprake is van objectvrijstelling.
✓ Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing
✓ Paragraaf financiering
17
✓ Paragraaf bedrijfsvoering ✓ Paragraaf personele ontwikkelingen
Inhoudsopgave
5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen
1 Begroting 2027 in één oogopslag
Wij hebben in ons eigen beleid geen lokale heffingen. Voor de provincie Drenthe zijn wij wel gemandateerd om de heffingen van leges uit te voeren. Dit betreft leges voor de luchtvaart en de Omgevingswet. De inning van de leges is gebaseerd op de Belastingverordening van de provincie. Wij hebben met de provincie de afspraak gemaakt dat het verschil tussen de inkomsten en de uitgaven bij de leges de dekking is voor de administratieve ondersteuning voor het innen van de leges. Per saldo is het innen van de leges dus een budgetneutraal project. De werkgroep leges van de OPD (Omgevingsplatform Drenthe) heeft besloten om de legesverordeningen meer op elkaar af te stemmen in de toekomst. Daarnaast is in de OPD afgesproken om bij de procesvorming van het innen van leges bij de gemeenten bij de aanvraag van de ondernemer aan te geven dat hieraan leges verbonden zijn. Daarnaast bij het besluit aan de gemeente duidelijk aan te geven dat ze leges kunnen heffen op de MBA's.
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Overhead 4.5 Treasury 4.6 Onvoorzien
5
Paragrafen 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering 5.6 Personele ontwikkelingen
6
Financiële Begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
Wij hebben ultimo 2025 een totaal eigen vermogen van € 2.782K met een algemene reserve van € 383K, een bestemmingsreserve van € 1.099K en een positief exploitatieresultaat over 2025 van € 1.300K. De bestemmingsreserve maakt geen onderdeel uit van de weerstandscapaciteit, maar dat geldt wel voor het positieve exploitatieresultaat over 2025. Ook de post onvoorzien kan worden beschouwd als onderdeel van het weerstandsvermogen. Bij het aanbieden van de jaarstukken 2025 wordt aan het bestuur voorgesteld om van het positieve resultaat over 2025 een deel toe te voegen aan de algemene reserve, bestemmingsreserves en het restant uit te keren aan de deelnemers. Dit is in lijn met de afspraken die met het Bestuur zijn gemaakt om de onttrekkingen uit de reserves naar aanleiding van de herhuisvesting met toekomstige positieve rekeningresultaten weer aan te vullen. Daarnaast is in onderhavige begroting een post onvoorzien van € 125K opgenomen. Wanneer we de algemene reserve salderen met de post onvoorzien wordt het weerstandsvermogen € 508K. De ratio weerstandscapaciteit wordt dan 1,1. Dat wordt beoordeeld als voldoende.
Indien de algemene reserve in verband met de foutherstel (255K) van de voorziening verlofsaldi en verplichting verlofsparen ultimo 2024 wordt aangezuiverd uit het positieve rekeningresultaat van 2025 komt het weerstandsvermogen uit op € 762K en de ratio weerstandscapaciteit wordt dan 1,7. Dat wordt beoordeeld als ruim voldoende.
5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Voor de investering in installaties in het nieuwe pand Industrieweg 10-16 zullen we in de toekomst onderhoud moeten plegen. We zijn eigenaar van het pand en dus verantwoordelijk voor het onderhoud van de nieuwe installaties. Er wordt gewerkt aan het opstellen van een meerjaren onderhoudsplan ter onderbouwing van een mogelijk in te stellen voorziening voor groot onderhoud om de lasten te egaliseren over de jaren.
Aanwezige weerstandscapaciteit per 31 december 2027
5.3 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing
Algemene Reserve ultimo 2025
€ 383.00
Exploitatieresultaat 2027
Bij het weerstandsvermogen gaat het om de mate waarin wij in staat zijn middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd moet worden. Het gaat om de robuustheid van de begroting. Maar ook om de wendbaarheid en het adequaat kunnen handelen van een organisatie. En voor onze deelnemers om een organisatie die optimaal efficiënt kan bijdragen aan hun opgaven.
Onvoorzien Begroting 2027
€ 125.000
Totaal weerstandscapaciteit
€ 508.000
BEDRAGEN (€ x1.000) uitstekend
BATEN > 2,0
Ruim voldoende
1,4 < x > 2,0
Voldoende
1,0 < x > 1,4
Matig
0,8 < x > 1,0
Onvoldoende
0,6 < x > 0,8
Ruim onvoldoende
18
€0
< 0,6
Factor aanwezig/benodigd weerstandsvermogen factor: oordeel:
1,1 Voldoende
Tabel 4. De conclusie van het weerstandsvermogen
Inhoudsopgave 1 Begroting 2027 in één oogopslag 2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Overhead 4.5 Treasury 4.6 Onvoorzien
5
Paragrafen 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering 5.6 Personele ontwikkelingen
6
Financiële Begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
Financiële risico’s De omvang van ons weerstandsvermogen is gerelateerd aan de risico’s die de organisatie loopt. Deze risico’s zijn in kaart gebracht en ook financieel vertaald. Hierbij is rekening gehouden met al getroffen maatregelen, zoals verzekeringen. Een aantal van onze (financiële) risico's wordt in onderstaande tabel vermeld. In het model wordt de risicobeoordeling en -kwantificering gebruikt zoals deze door het Ministerie van BZK wordt gehanteerd. Deze risico's geven inzicht in het benodigde weerstandsvermogen (zie onderstaande tabel). Hierbij worden kleinere risico's geacht onderdeel te zijn van de reguliere bedrijfsvoering. De vermenigvuldiging van de wegingsfactoren impact en frequentie geeft het bedrag aan dat beschikbaar moet zijn als weerstandsvermogen om de risico’s te kunnen opvangen.
FREQUENTIE/ IMPACT
KANS
1
1 keer per 10 jaar of minder
0,10
2
1 keer per 5-10 jaar
0,20
3
1 keer per 2-5 jaar
0,50
4
1 keer per 1-2 jaar
0,75
5
1 keer per jaar of meer
1,00
4
1
FINANCIEEL
WEGINGSFACTOR
< 50.000
25.000
2
50.001 - 100.000
75.000
3
100.001 - 250.000
175.000
4
250.001 - 1.000.000
625.000
5
> 1.000.000
1.000.000
FREQUENTIE
1. Ziekteverzuim
RISICO PROFIEL 2026
WEGINGSFACTOR
KLASSE/IMPACT
3
KLASSE
2. Werving nieuwe medewerkers
3
4
KLASSE
3. Nieuwe huisvesting
PM
FREQUENTIE
PM
KLASSE
FREQUENTIE
NR
CATEGORIE
OMSCHRIJVING
EFFECT
FINANCIEEL
KLASSE
FREQUENTIE
BENODIGDE WEERSTANDS CAPACITEIT (€ )
1
personeel
ziekteverzuim
productieverlies
€ 300.000
4
3
€ 312.500
2
personeel / bedrijfsvoering
werving nieuwe medewerkers
productieverlies
€ 150.000
3
4
€ 131.250
3
personeel / bedrijfsvoering
nieuwe huisvesting
additionele kosten
PM
PM
PM
PM
Totaal
€ 443.7500
19
Tabel 5. Het risicoprofiel 2027
Inhoudsopgave 1 Begroting 2027 in één oogopslag 2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
5
6
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Overhead 4.5 Treasury 4.6 Onvoorzien Paragrafen 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiering 5.5 Paragraaf bedrijfsvoering 5.6 Personele ontwikkelingen Financiële Begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
Mocht op basis van het Jaarprogramma 2027 een tekort aan uren zichtbaar worden, dan vraagt dat om expliciete bestuurlijke besluitvorming, her prioritering en beschikbaarstelling van extra middelen waarvoor dan een extra deelnemersbijdrage noodzakelijk is. Het Algemeen Bestuur heeft geadviseerd om proactief medewerkers te werven om groei en extra inzet te kunnen bemensen.
2. Werving nieuwe medewerkers Algemeen: De arbeidsmarkt blijft structureel krap. Deze trend is ook merkbaar binnen OD Drenthe. Het is blijvend lastig om technische en specialistische medewerkers aan te trekken. Beheersmaatregelen: Wij werven via de website van Vooruit in Drenthe en de hieraan gelieerde jobboards. Dit platform heeft naamsbekendheid en een groot bereik. Daarnaast plaatsen wij onze vacatures op onze eigen website, die van de Noordelijke Omgevingsdiensten en die van Omgevingdienst NL. Ook zetten wij social posts op LinkedIn in.
1. Ziekteverzuim Algemeen: In 2025 was het gemiddelde ziekteverzuim 8,0%. Bij de berekening van de beschikbare productieve uren is 6,5% ziekteverzuim opgenomen in de Begroting 2027. Beheersmaatregelen: In 2026 en 2027 staat terugdringen van het ziekteverzuim wederom hoog op onze agenda en het thema als ook het verzuimprotocol zijn actief bij onze medewerkers onder de aandacht. Daarnaast zijn/worden de volgende maatregelen getroffen:
✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
Ook blijven wij investeren in de gezamenlijke arbeidsmarktcampagne van het samenwerkingsverband Noordelijke Omgevingsdiensten. Gezien het feit dat veel nieuwe medewerkers nog niet het gewenste opleidingsen ervaringsniveau hebben, investeren we in het op maat maken en aanbieden van opleidingstrajecten. Door de inzet van ons Young Professional Programma zorgen wij voor instroom van jonge medewerkers.