Document · PDF

D. Veiligheidsregio Drenthe JAARSTUKKEN

Gemeenteraad 27 juni 2024, gemeente De WoldenBij agendapunt: Vaststellen verzamelvoorstel Gemeenschappelijke Regelingen15.799 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Jaarstukken 2023 Crisisbeheersing, GHOR, Brandweer, Bedrijfsvoering en Financiën

Voorwoord

Het jaar 2023 kenmerkt zich door een tegenstelling. Ondanks dat de gemiddelde temperaturen gedurende het jaar een recordhoogten bereikten, bleef de inzet van de VRD beperkt. Geen extra brandweerinzet, geen extra inspanningen om een crisis te voorkomen. Dat dat eerder geluk dan wijsheid was, bleek uit de presentatie die voor het bestuur van de VRD werd gehouden over toegenomen natuurbrandrisico's. Het rijk kwam met een extra financiële impuls en als gevolg daarvan heeft de VRD personeel aan kunnen nemen om de crisisbeheersing te versterken en te professionaliseren. In de samenwerking met de GGD is uitvoering gegeven aan versterken van dataveiligheid, privacy, data en informatiegericht werken. Het is gelukt om gekwalificeerd personeel aan te trekken en een forse kwaliteitsimpuls te genereren. De taken die aan de VRD zijn opgedragen door de 12 deelnemende gemeenten, zijn naar tevredenheid uitgevoerd blijkt uit reacties vanuit de samenleving en samenwerkingspartners. Met dit jaarverslag geven we een beeld van de uitvoering van deze taken en leggen we financieel verantwoording af. We bedanken het personeel voor hun permanente inspanning, deskundigheid en betrokkenheid.

Het dagelijks bestuur VRD

Samenvatting 3

Wij treden op bij calamiteiten en crises Crisisorganisatie was actief: • Inzet bij brand op vrachtschip Freemantle Highway • Regionaal voorbereidingsteam droogte • GHOR inzetten bij crises in zorginstellingen Crisisbeheersing: • Mooie ontwikkeling op gebied van crisiscommunicatie • Versterking kwaliteitszorg en evaluatie • Vakbekwaamheid Drentse crisisfunctionarissen GHOR: • Versterking rol DPG als regisseur opgeschaalde acute en publieke gezondheidszorg • Herziening convenanten Brandweer: • Inzetten natuurbrand Veiligheidsregio Groningen • Programma toekomstbestendige brandweerzorg van start • Onderzoek mentaal welzijn brandweermensen • Beleid brandweerkeuringen vastgesteld en geïmplementeerd

Wij vergroten bewustwording over veiligheid Crisisbeheersing en GHOR: • Ontwikkeling regionaal risicoprofiel • 200 evenementen adviezen door de GHOR Brandweer: • Vergroten bewustwording risico’s natuurbrand

Wij zijn onderdeel van de samenleving Crisisbeheersing: • Opvang Oekraïense ontheemden GHOR: • Ondersteuning gemeentelijke opvanglocaties • Adviestafel psychische hulpverlening Oekraïners

Samenvatting 4

Wij zijn een flexibele en wendbare (netwerk)organisatie Crisisbeheersing: • Ontwikkeling veiligheidsinformatieknooppunt Brandweer: • Levering nieuwe voertuigen Bedrijfsvoering: • Visie “Informatievoorziening is van ons allemaal” is opgesteld • Implementatie BIO en NEN7510 ten aanzien van informatieveiligheid en privacy • Team informatieveiligheid en privacy op sterkte gebracht • Samenwerking met GGD en Noord-Nederland netwerk op arbeidsmarktontwikkelingen

Wij treden op bij calamiteiten en crises 5

Crisisorganisatie De inzet bij Fremantle Highway Op 25 juli brak boven Ameland brand uit in het vrachtschip Fremantle Highway. Bij deze brand raakten meerdere bemanningsleden gewond. Samen met VR Groningen en VR Fryslân vond een bovenregionale inzet plaats op het gebied van patiënten logistiek. In Drenthe heeft dit geleid tot een inzet van de crisisorganisatie op GRIP1-niveau op vliegveld Groningen Airport Eelde. De inzet van de crisisorganisatie binnen Drenthe is bij de VRD geëvalueerd. Ook heeft er 3 Noord een zorgketenevaluatie plaats gevonden. Op basis van storytelling hebben de betrokken zorgketenpartners een tijdlijn in kaart gebracht en geëvalueerd. Dit heeft geresulteerd in pluspunten en verbeterpunten voor de bovenregionale samenwerking. Inmiddels zijn de evaluaties van de VRD en de zorgketenevaluatie vastgesteld en draagt de GHOR zorg voor de opvolging en het borgen van de verbeteracties in de eigen organisatie.

RVT Droogte is korte tijd actief geweest In de periode 22 juni t/m 20 juli is er een regionaal voorbereidingsteam (RVT) droogte actief geweest. Doel van dit multidisciplinaire overleg was om een gezamenlijk beeld krijgen van de huidige situatie ontstaan door de droogte, eventuele risico’s te inventariseren en hierop actie te ondernemen.

Maatwerk inzet crisisorganisatie bij Vodafone storing Op 14 april was er een landelijke Vodafone storing met als gevolg dat (acute) zorginstellingen in Drenthe niet allemaal telefonisch bereikbaar waren. De GHOR heeft alle mogelijk getroffen partijen bij elkaar gebracht en een crisisoverleg gefaciliteerd met een voorzitter en een strategisch adviseur crisiscommunicatie. Het resultaat was een gezamenlijk Drents plan van aanpak voor communicatie en coördinatie, waarbij de inzet lag op het behouden van continuïteit van (acute) zorg.

Multi inzet bij crises zorginstellingen Zorginstellingen werden geconfronteerd met verschillende crisestypen die de zorgketencontinuïteit kunnen verstoren. Voorbeelden zijn een stroomuitval in een zorginstelling en een storing in de personenalarmering. Hierdoor werd de toegang tot de zorg voor burgers in Drenthe die afhankelijk zijn van personenalarmering, belemmerd. Er was dreiging van uitval van vitale processen door de vondst van de e-coli bacterie in het waterleidingsysteem van WMD. Hierdoor hadden bepaalde zorginstellingen binnen Assen schoon drinkwater nodig om te voorkomen dat kwetsbaren ziek werden. Dit gaf vooral bij de verpleeg- en verzorgingsinstellingen in Assen een verhoogde druk op de business continuïteit. Tenslotte zorgde een uitbraak van het Norovirus binnen een Drents ziekenhuis en een aantal verpleeg- en verzorgingsinstellingen voor een verhoogde druk op de ketenzorgcontinuïteit.

GRIP-situaties in 2023 Er is een aantal keer een GRIP 1 opschaling geweest voor een groter incident. Dit leest u terug in onderstaande tabel. Datum

Incident

Locatie

Gemeente

Grip

13-1-2023

Zeer grote brand

Roden

Noordenveld

Grip 1

6-3-2023

Gaslek

Assen

Grip 1

4-5-2023

Natuurbrand

Smilde

Assen

Grip 1

2-7-2023

Grote brand binnenstad

Coevorden

Grip 1

7-8-2023

Code 10 GAE n.a.v. brand vrachtschip Noordzee

Eelde

Tynaarlo

Grip 1

18-8-2023

Bommelding Scheperzoekenhuis

Emmen

Grip 1

19-12-2023

Grote brand

Hollandscheveld

Hoogeveen

Grip 1

Wij treden op bij calamiteiten en crises 6

Crisisbeheersing Crisiscommunicatie Op het gebied van crisiscommunicatie maakte de VRD een mooie ontwikkeling door. Met het vaststellen van het Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg (UKB), waar crisiscommunicatie onderdeel van is, gaat Drenthe mee in de landelijke lijn van structuur en naamgeving van bevolkinsgzorgfuncties. Naast de advisering en ondersteuning bij reguliere processen, casussen en projecten in de voorbereiding op gekende en ongekende crises, is er gewerkt aan het contact en de samenwerking met de gemeentelijke communicatieteams. Vanaf 2024 zijn alle twaalf Drentse gemeenten (weer) vertegenwoordigd in de communicatiepiketpool. Een goed netwerk als goede basis voor de crisiscommunicatie in Drenthe. Het expertteam met piketfunctionarissen kwam in 2023 vier keer samen. Het belangrijkste doel van deze bijeenkomsten is het uitwisselen van ervaringen, bespreken van ontwikkelingen en het ‘elkaar kennen’. In 2023 (met een kleine uitloop naar januari 2024) volgden 55 gemeentelijke communicatiecollega’s een training of opleiding. In twaalf groepen zijn zij opgeleid of bijgespijkerd voor hun functie in de crisiscommunicatie of in de ondersteuning daarvan.

Kwaliteitszorg en evaluatie Vanaf juni heeft de afdeling Crisisbeheersing haar team versterkt met twee nieuwe functionarissen die zich richten op kwaliteitszorg en evaluatie. Het belangrijkste doel van deze uitbreiding is het handhaven en verbeteren van de kwaliteit binnen onze crisisorganisatie. In 2023 is een visie op kwaliteit ontwikkeld. Deze visie fungeert als leidraad voor de gehele crisisorganisatie, waarbij gestreefd wordt naar een continue cyclus van reflectie op het handelen van individuen, teams en de hele crisisorganisatie. Een concrete stap ter verbetering van kwaliteitszorg is de doorontwikkeling van het kwaliteitszorgsysteem Enquirya. Dit systeem is een instrument dat gebruikt wordt voor het bewaken en bevorderen van de kwaliteit van de crisisorganisatie.

Opleiden, Trainen en Vakbekwaam houden Dit jaar lag de nadruk op het versterken van de vakbekwaamheid van de Drentse crisisfunctionarissen. Een opvallend en vernieuwend aspect van het programma waren de carrousels 'Hoe werkt het bij?'. Tijdens deze activiteiten werd dieper ingegaan op het werkveld van een specifieke hulpverleningskolom of samenwerkingspartner. De reacties op deze ochtenden waren bijzonder positief, met een goede opkomst en enthousiaste deelname van crisisfunctionarissen. De carrousels boden een waardevolle verdieping en versterkten het begrip van de verschillende werkprocessen binnen de crisisorganisatie. In lijn met de leerlijnen opleiden, trainen en oefenen lag de focus in het bijzonder op de thema's vitale infrastructuur, natuurbrand en samenwerking met externe partners. De samenwerking met de Dienst Justitiële Inrichting (Noordenveld) en GETEC (Emmen) werd geïntensiveerd om de veerkracht en efficiëntie van de crisisorganisatie te vergroten. Gericht op het thema vitale infrastructuur is een netwerkdag georganiseerd met de veiligheidsregio's Groningen en Fryslân. Deze dag bood een platform voor kennisdeling en samenwerking tussen verschillende regio's, wat essentieel is voor een effectieve crisisbeheersing. De Drentse CoPI-week werd georganiseerd in Emmen.

Verschillende locaties, waaronder het Atlas Theater, de Rioolwaterzuiveringsinstallatie, GETEC, FC Emmen en het Treant Ziekenhuis, werden gebruikt als realistische oefenlocaties.

Wij treden op bij calamiteiten en crises 7

GHOR Strategie en governance De COVID-crisis heeft ons geleerd dat het van cruciaal belang is om de rol van de Directeur Publieke Gezondheid (DPG) te versterken als regisseur van de opgeschaalde acute en publieke gezondheidszorg. Hierdoor kan de continuïteit van ketenzorg worden gewaarborgd. Om een heldere positionering van zowel de DPG als de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) te bereiken, heeft de GHOR deelgenomen aan landelijke overleggen met GGD GHOR Nederland, RCDV en BAC GHOR. De positionering is nauw verbonden met de ontwikkeling van landelijk beleid.

De basis op orde In het kader van “de basis op orde” is een start gemaakt met de herziening van convenanten. De GHOR heeft vanuit de Wet veiligheidsregio’s de taak om afspraken te maken met haar mono- en multidisciplinaire partners over hun rol bij crises en adviseert ze over risicobeheersing en crisisbeheersing. Het afgelopen jaar is het convenant met de regionale ambulancevoorzieningen in 3 Noord herzien en vastgesteld. Tevens is een start gemaakt met de herziening van het convenant ziekenhuizen 3 Noord. Bijstelling is belangrijk om de leerpunten vanuit bijvoorbeeld de COVID-crisis, de uitkomsten van de zorgketenevaluatie na de inzet bij de Fremantle Highway en de komst van het Integraal Zorg Akkoord te kunnen verwerken. Hiermee wordt het samen leren en verbeteren zichtbaar en geborgd. Een andere ontwikkeling binnen “de basis op orde” is de herziening van het deelplan GHOR, waarin de afspraken vanuit het regionaal crisisplan verder worden uitgewerkt voor de geneeskundige hulpverleningsorganisatie binnen de regio. Het deelplan GHOR zal in 2024 worden vastgesteld.

Opleiden, trainen en oefenen Het toepassen van strategisch analyseren en voorwaarts denken (onzekerheidskunde) in scenario’s stond centraal bij opleidingen. Dit is toegepast in “table top” oefeningen en praktijksimulaties door de GHOR functionarissen. Er zijn twee grote multidisciplinaire oefeningen geweest in Emmen en Veenhuizen waarbij met veel ketenpartners de opgeschaalde acute zorg (GGB) is beoefend. Er zijn verschillende nieuwe crisisfunctionarissen opgeleid. Er is geïnvesteerd in de samenwerking en het voorbereiden van zorginstellingen op rampen en crisis. Het accent lag vooral op de ziekenhuizen en grotere zorginstellingen. De komende periode zal de GHOR zich ook richten op de kleinere zorg initiatieven zoals zorgboerderijen en kleinere woonzorgvoorzieningen.

Wij treden op bij calamiteiten en crises 8

Brandweer Drenthe Incidentcijfers In het aantal incidenturen over meerdere jaren is er geen significant verschil te zien in 2023. In 2023 zijn net als voorgaande jaren wel uitschieters zichtbaar in het aantal incidenturen. Vaak worden dan meerdere brandweereenheden tegelijk ingezet bij een incident of zijn er verspreid over de provincie verschillende incidente. In 2023 werd bij de storm Poly op 5 juli 2023 de brandweer veel ingezet en aan het einde 2023 waren er een aantal grotere branden waar de brandweer veel heeft moeten inzetten.

Uitrukuren per maand

Uitrukuren per jaar

Wij treden op bij calamiteiten en crises 9

Inzetten natuurbrand 2023 was het warmste gemeten jaar tot nu toe, ook in Drenthe was dit goed te merken. Dit heeft op het gebied van natuurbranden niet geleid tot grote inzetten. Wel heeft brandweer Drenthe in juni tweemaal bijstand geleverd aan de VR Groningen in Musselkanaal en Ter Apel.

Vakbekwaamheid In 2023 is naast het reguliere onderhoud van vaardigheden weer ingezet op de bijscholing basisprincipes brandbestrijding (dit is ook onderdeel van de huidige opleiding). Naast de technische en tactische vernieuwing wordt aandacht besteed aan menselijk handelen onder druk. Het gaat daarbij om bespreekbaar maken van het onderwerp en bewustwording van eigen handelen onder druk zodat de kwaliteit van keuzes tijdens een inzet verbeteren.

Programma toekomstbestendige brandweerzorg In 2023 is het programma toekomstbestendige brandweerzorg gestart. Het programma is gebaseerd op vier programmalijnen en binnen deze lijnen zijn verschillende projecten opgestart. Het programma is gebaseerd op participatie, medewerkers die willen bijdragen aan het programma krijgen daarvoor gelegenheid. Hierdoor is het bouwen aan het fundament voor een toekomstbestendige brandweer Drenthe een zaak van iedereen. Enkele opgestarte projecten Binnen de lijn “vitale brandweerposten” is een onderzoek gestart naar de beleving van mentaal welzijn bij de brandweer. Welzijn is om twee redenen heel belangrijk voor brandweermensen. In de eerste plaats voor brandweermensen zelf omdat zij geregeld schokkende gebeurtenissen mee kunnen maken. In de tweede plaats omdat brandweerwerk mentaal zwaar belastend kan zijn en welzijn een voorwaarde is om die mentale last aan te kunnen. VRD ondersteunt haar mensen al jaren op dit vlak, maar recente wetenschappelijke inzichten doen vermoeden dat dit beter kan. Het doel van dit onderzoek is inzicht krijgen in hoe repressieve brandweercollega’s de mentale zorg ervaren en welke behoefte zij hebben, zodat VRD haar mensen beter kan ondersteunen. Binnen de lijn “behapbare basis” zijn projecten gestart over de onderwerpen hulpverlening en werken op hoogte.

Deze projecten hebben tot doel om bij deze taakvelden te komen tot een behapbaar takenpakket per brandweerpost. Hierbij is inspiratie gehaald uit de Veiligheidsregio Limburg Noord. Dat is een veiligheidsregio met vergelijkbare omstandigheden en hebben al enige jaren ervaring met het vormen van een behapbare basis.

Wij treden op bij calamiteiten en crises 10

Programmalijnen toekomstbestendige brandweer Drenthe • Samenleving. Hulp uit de directe omgeving is van grote waarde en kan de brandweer beter benutten. Dit moet leiden tot snellere en effectievere hulpverlening. • Ondersteuning op afstand. Brandweerwerk wordt minder kennisintensief door leidinggevenden te ondersteunen met specialistische kennis en repressieve coaching. Zo hoeven zij niet alles zelf te weten en kunnen. Dit leidt tot lagere vakbekwaamheidslasten met behoud van veiligheid en kwaliteit. • Behapbare basis. Door brandweerwerk veiliger, eenvoudiger en meer op maat van het verzorgingsgebied te organiseren kunnen posten zich efficiënter en effectiever voorbereiden. Dit moet ertoe leiden dat huidige inspanningen voldoende blijven voor eisen van de toekomst, waarmee de trend van toenemende inspanning voor gelijkblijvende kwaliteit wordt gekeerd. • Vitale brandweerposten. Vakbekwame, fitte, mentaal weerbare en sociaal verbonden posten zijn voorwaardelijk voor een toekomstbestendige brandweer.

Periodiek Preventief Medisch Onderzoek (PPMO) In 2023 is het beleid brandweerkeuringen vastgesteld en geïmplementeerd. Hierdoor sluiten de brandweerkeuringen beter aan bij de bedoeling van de (vrijwillige) brandweer. Tijdens het traject is onderzoek verricht naar de keuringslocaties. Om te voldoen aan alle vereisten zijn aanpassingen nodig. Hiervoor zijn plannen opgesteld. In 2024 wordt hierover besluitvorming verwacht. De resultaten van de keuringen in 2023 waren:

Kwartaal

Geschikt (G1)

111

Geschikt onder voorwaarden (G2)

Tijdelijk ongeschikt (O1)

Blijven ongeschikt (O2)

Geen uitslag

100

130

Totaal

Wij treden op bij calamiteiten en crises 11

Financiën Omschrijving

Jaarrekening 2022

Primaire Begroting 2023

technische wijziging

Begroting gewijzigd 2023

Werkelijk 2023

Resultaat 2023

4.803

4.742

446

5.188

5.335

-147

208

152

206

226

-20

Techniek en Logistiek

1.760

1.607

1.700

1.907

-208

Investering

2.958

3.403

3.408

2.757

650

Vakbekwaamheid

2.150

1.799

579

2.378

2.163

215

Crisisbeheersing

346

247

309

346

-37

GHOR

1.316

1.352

1.390

-38

Personeel

8.880

8.672

1.036

9.708

10.199

-491

Lasten

22.421

21.974

2.275

24.249

24.325

-76

Incidentbestrijding

Techniek en Logistiek

-9

Investering

125

113

177

Vakbekwaamheid

-12

Crisisbeheersing

124

116

Personeel

104

143

116

Baten

403

181

-12

169

460

291

22.018

21.793

2.286

24.080

23.865

215

Programma Calamiteiten en Crises Incidentbestrijding Operationele informatievoorziening

Totaal Calamiteiten en Crises

In deze missielijn was het saldo van baten en lasten € 215.000,- positief, dit had de volgende oorzaken: • •

• • • • • • • •

De bijdrage aan MNN is € 100.000,- hoger geweest. Het doorvoeren van een kwaliteitsslag bij de meldkamer en het anders invullen van de functie calamiteitencoördinator zijn hier debet aan geweest. Het aantal inzet uren gemaakt door repressief vrijwillig brandweerpersoneel heeft niet geleid tot een uitzet van kosten. In het afgelopen jaar zijn meerkosten gemaakt voor inzet van ondersteunend materieel bij incidenten per saldo een nadeel van € 30.000,. Naast nog een aantal kleinere afwijkingen is begroting per saldo met € 45.000,- overschreden Hogere brandstofprijzen hebben er toe geleid dat de kosten € 90.000,- hoger zijn uitgevallen. Prijsstijgingen onderhoud voertuigen en materiaal geeft een nadeel van € 120.000,Als gevolg van het doorschuiven van investeringen en langere leveringstijden zijn de kosten lager € 650.000,-. Daarnaast is een voordeel behaald op de verkoop van het afgeschreven materiaal € 65.000,- per saldo een voordelig resultaat van € 715.000,De kosten voor het opleiden en oefenen in 2023 waren € 215.000,- lager dan begroot. Dit komt door het uitvallen van diverse opleidingen/trainingen, deels door te weinig deelnemers voor een volle groep, deels door een tekort aan opleiders. Taken met betrekking tot versterking Crisisbeheersing zijn in de loop van het jaar opgepakt waar voor het hele jaar budget beschikbaar. Hierdoor zijn minder kosten gemaakt € 80.000,-.

Opleiden van nieuw personeel GHOR heeft geleid tot meer kosten van € 40.000,Overige kosten per saldo € 24.000,- hoger. Kosten personeel vallen iets hoger uit dan begroot, € 375.000,-.

Wij vergroten bewustwording over veiligheid 12

Crisisbeheersing en GHOR Regionaal Risicoprofiel 2023 stond in het teken van het ontwikkelen van een actueel Regionaal Risicoprofiel. Dit beschrijft welke regionale risico’s kunnen leiden tot branden, ongevallen, rampen en crises. Dit was nodig om risicobeoordelingen te vernieuwen en beter af te stemmen op de actuele situatie en op de lessen die zijn geleerd uit incidenten in voorgaande jaren. Op basis van het huidige regionaal risicoprofiel en de nationale risicoanalyse, is met experts vanuit crisisbeheersing, brandweer en GHOR, maar ook externe partners, een lijst met risico’s opgesteld die relevant zijn voor Drenthe. Het zorgrisicoprofiel is onderdeel van het Regionaal Risicoprofiel. Er is een samenhangend beeld van risico's, zowel vanuit het oogpunt van veiligheid als van zorg. De GHOR bureaus van Groningen, Friesland en Drenthe zijn gestart met de opzet van het Zorgrisicoprofiel Noord Nederland. Dit is een aanvulling op het Regionaal Risicoprofiel en is gericht op de gehele geneeskundige keten en de samenwerking tussen de organisaties in de zorg, binnen het systeem van crisisbeheersing. Met een expertgroep vanuit de zorgketen is geïnventariseerd welke risicotypen het meest relevant zijn voor de acute en publieke geneeskundige zorg.

Het resultaat zal een bruikbaar overzicht zijn met de belangrijkste crisistypen, waarbij per crisistype wordt aangeven wat de knelpunten zijn die de continuïteit van zorg begrenzen en onder druk zetten.

GHOR Evenementen GHOR Drenthe heeft over meer dan 200 evenementen-aanvragen een advies uitgebracht. Daarnaast maakte de GHOR bij elke gemeente onderdeel uit van een periodiek evenementenoverleg. Een bijzonder evenement was het EK Wielrennen in september. Daarvoor participeerde de GHOR in diverse overleggen en heeft zij input geleverd voor het multidisciplinair veiligheidsadvies. In het verlengde daarvan is met de collega’s van risicobeheersing en de politie een start gemaakt om meer samen te werken in de voorbereiding op risicovolle evenementen, met als doel één integraal advies aan de gemeente. Ook participeerde de GHOR in het Drents overleg evenementen, een doorontwikkeling van de stafsectie evenementen uit de coronaperiode. In dit overleg vindt kennisdeling en afstemming over (grensoverschrijdende) evenementen plaats.

Omgevingswet De GHOR heeft zich voorbereid op de inwerkingtreding van de omgevingswet per 1 januari 2024. De GHOR, GGD en Veiligheidsregio zijn essentiële ketenpartners als het gaat om het adviseren van het bevoegd gezag om te komen tot een veilige leefomgeving, ter voorkoming van risicovolle situaties, gezondheidsschade ten gevolgen van ongevallen rampen en crises. Om de gemeenten te adviseren, hebben de GHOR en de afdeling Risicobeheersing een VTH (Vergunningverlening, toezicht en handhaving) systeem ingericht. Op deze wijze kunnen gemeenten hun adviesaanvragen rondom omgevingsvisies, omgevingsplannen en complexe aanvragen gemakkelijk digitaal invoeren. Het systeem is aangesloten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet. De GHOR hoopt op deze wijze de omgevingstafels binnen de provincie Drenthe te bedienen met advies.

Wij vergroten bewustwording over veiligheid 13

Brandweer Natuurbrand In maart heeft Defensie twee nieuwe waterputten ten behoeve van natuurbrandbestrijding geslagen in Drenthe, dit keer in de gemeente Aa en Hunze. Te weten in Schipborg en Amen. Verder stond het jaar in het teken van het vergroten van bewustwording op de risico’s bij natuurbrand. Hiertoe heeft VRD in navolging van het reeds bestaande team “brandveilig leven” ook een team “brandveilig leven in de natuur” opgericht. Dit team richt zich op voorlichting en preventie aan bewoners bedrijven en instellingen in de natuur. Landelijk is een visie natuurbrandbeheersing van Brandweer Nederland vastgesteld. De visie beschrijft de strategische koers om te komen tot een integrale aanpak van natuurbrandbeheersing voor de periode tot 2030. Hierbij staan drie sporen centraal: • risicobeheersing, • slimme repressie en • kennisontwikkeling en -deling. In de komende jaren zal moeten worden uitgewerkt wat de consequenties zijn voor VRD.

Financiën Omschrijving

Jaarrekening 2022

Primaire Begroting 2023

technische wijziging

Begroting gewijzigd 2023

Werkelijk 2023

Resultaat 2023

303

130

-4

126

145

-19

Personeel

3.229

3.154

376

3.530

3.709

-178

Lasten

3.532

3.284

372

3.656

3.853

-197

Risicobeheersing

Personeel

Baten

3.493

3.274

373

3.647

3.802

-155

Programma Bewustwording Risicobeheersing

Totaal Bewustwording

In deze missielijn was het saldo van baten en lasten € 155.000,- negatief, dit had de volgende oorzaken: • •

Kosten personeel vallen iets hoger uit dan begroot, € 136.000,-. Overige kosten per saldo € 19.000,- hoger.

Wij zijn onderdeel van de samenleving 14

Crisisbeheersing Inbedding hernieuwde crisisorganisatie De focus lag op de inbedding van de hernieuwde crisisorganisatie. Dit zorgt voor een flexibele en wendbare crisisorganisatie welke ingezet kan worden om gemeenten tijdens (vooral langdurige) crises te ondersteunen. De kern van de hernieuwde crisisorganisatie is het vermogen om snel en effectief te reageren op diverse crisissituaties, met bijzondere nadruk op langdurige crises. Deze aanpak stelt de VRD in staat om een flexibele organisatiestructuur neer te zetten die gemeenten op maat ondersteunt, ongeacht de aard en omvang van de crisis. Het streven is naar veerkracht, wendbaarheid en proactieve coördinatie.

Opvang Oekraïense ontheemden De opvang van Oekraïense ontheemden werd in 2023 onverminderd voortgezet. De gevraagde inspanningsverplichting van 4128 plekken wordt begin 2024 behaald. De goede samenwerking tussen gemeenten en de VRD en de ‘Drentse’ werkwijze met korte lijnen en goede netwerken wordt door alle partijen als erg prettig ervaren en oogst ook landelijk veel waardering. De ondersteuning is vormgegeven door een ondersteuningsteam bestaande uit twee regionaal coördinatoren, een medewerker GHOR voor medische vraagstukken en een verbinder rondom psychosociale hulp voor ondersteuning bij onbegrepen gedrag op locaties. De tweede helft van het jaar is hier een projectleider aan toegevoegd, ter ondersteuning van de Provinciale Regietafel. Ook was het belteam 24/7 bereikbaar voor het plaatsen van Oekraïense ontheemden in één van de 50 opvanglocaties in Drenthe. Dit team wordt bemenst door medewerkers vanuit de VRD. De netwerken die sinds begin 2022 werden ingericht op het gebied van onderwijs en financiën zijn afgebouwd, omdat de meeste werkzaamheden inmiddels belegd zijn binnen de bestaande processen en functionarissen elkaar weten te inden. Wel faciliteert de VRD nog steeds de platformen voor locatiemanagers van opvanglocaties.

In afwachting van de van de Tijdelijke wet ontheemden uit Oekraïne, is in het “Bestuurlijk Afspraken kader ontheemden uit Oekraïne” de verantwoordelijkheid per 1 januari 2024 verlegd naar de colleges van B&W van de Drentse gemeenten. Vooruitlopend hierop vervult de Provinciale Regietafel (PRT) ‘Nieuwkomers’ vanaf 14 juni de coördinatierol en buigt zich over vraagstukken rond alle ontheemden in Drenthe.

Wij zijn onderdeel van de samenleving 15

GHOR Ondersteuning gemeentelijke opvanglocaties De GHOR heeft een aandeel in het ondersteunen en faciliteren van de gemeenten bij de aansluiting van de Oekraïense ontheemden op de eerstelijns en publieke gezondheidszorg. De ondersteuning bestaat uit informatie over de routing binnen de gezondheidszorg, maar ook ten aanzien van de wet- en regelgeving en kwaliteitseisen binnen de functionele kolom van de gezondheidszorg. Gemeenten worden geconfronteerd met vragen over de gezondheidszorg terwijl dit niet binnen hun expertise en of comfortzone ligt. Het maken van deze kaders is essentieel voor het beschermen van medewerkers van gemeenten en nieuwkomers. Ook treedt de GHOR op als netwerkpartner door het maken van afspraken met de zorgketenpartners als Dokter Drenthe, Arts en Specialist, verloskundigen, apothekers, etc. Ook de inzet van Psychosociale Hulpverlening (PSH) vindt plaats via de GHOR als netwerkpartner.

Adviestafel Oekraïne Drenthe Om de opvanglocaties te ondersteunen bij de psychosociale hulpverlening, is binnen Drenthe een Adviestafel Oekraïne ingericht. Dit jaar heeft de adviestafel zich hoofdzakelijk gericht op zorgcasussen. De diverse opvanglocaties maken actief gebruik van de diensten van de adviestafel. De adviestafel streeft ernaar om de locatiebegeleiding te verbinden met bestaande hulpverlening. De adviestafel bespreekt binnengekomen casuïstiek, brengt advies uit en monitort lopende zaken. Er is een stroomschema ontwikkeld dat een duidelijk handelingsperspectief geeft voor de locaties bij onbegrepen gedrag. Het stroomschema wordt landelijk gehanteerd als “best practice”. De adviestafel heeft nauwe relaties opgebouwd met bestaande hulpverleningsinstanties en indien nodig, deze met elkaar verbonden. Zij heeft frequent gefungeerd als verbinder tussen locaties en de eerstelijnszorg. Naast het koppelen van verschillende vormen van zorg aan locaties, organiseert de adviestafel kennissessies. Hierbij wordt kennis aangeboden door ingehuurde professionals op het gebied van verslavingszorg, Veilig Thuis Drenthe en mensenhandel. De samenwerking tussen de VRD, GHOR en de GGD verloopt positief. Er wordt gebruik gemaakt van elkaars expertise en er heerst tevredenheid over de samenwerking.

Bovendien is er sprake van effectiviteit, waarbij snel kan worden geschakeld en heldere lijnen worden uitgezet.

Zorgketencontinuïteit Het zorglandschap is veranderd. De toegang tot de acute en niet acute zorg staat onder druk. De GHOR is landelijk en regionaal aangehaakt als het gaat om kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg, zorgcoördinatie en samenwerking in de regio. De GHOR functioneert steeds meer als een verbindingspartner in de keten.

Financiën Omschrijving

Jaarrekening 2022

Primaire Begroting 2023

technische wijziging

Begroting gewijzigd 2023

Werkelijk 2023

Resultaat 2023

-20

-6

Huisvesting

2.251

2.198

717

2.915

2.860

Lasten

2.281

2.246

697

2.943

2.893

Huisvesting

951

943

1.004

1.017

Baten

957

949

1.010

1.024

1.324

1.297

636

1.933

1.869

Programma Samenleving Jeugdbrandweer

Jeugdbrandweer

Totaal Samenleving

In deze missielijn was het saldo van baten en lasten € 64.000,- positief. Dit bedrag kan als volgt worden onderbouwd: • •

De in rekening gebrachte kosten voor elektra vielen lager uit dan begroot. Een positief resultaat van € 69.000,Overige kosten per saldo € 5.000,- hoger.

Wij zijn een flexibele en wendbare (netwerk)organisatie 16

Crisisbeheersing Veiligheidsinformatie Knooppunt (VIK) Er zijn grote stappen gezet in de versterking van veiligheidsmonitoring en informatiemanagement. Het Veiligheidsinformatie Knooppunt (VIK) heeft zich ontwikkeld tot een centraal knooppunt waar breed wordt gemonitord wat er in de regio speelt. Deze monitoring omvat niet alleen mogelijke maatschappelijke onrust en potentiële dreigingen, maar ook bijzondere gebeurtenissen. Er is ook oog voor zorgcontinuïteit. Een belangrijke toevoeging aan het monitoringproces is de versterkte aandacht voor open bronnen, zoals social media en nieuwswebsites. Daarnaast werd voortgebouwd op eerdere initiatieven, zoals het wekelijkse veiligheidsbeeld en de integratie met de multibriefing van de Meldkamer Noord-Nederland (MNN). Er is binnen 3Noord (Groningen, Friesland, Drenthe en de Meldkamer Noord Nederland) samengewerkt aan een geïntegreerd multidisciplinair veiligheidsbeeld. Onder leiding van de VRD werd het adviesrapport ‘Bovenregionaal informatiemanagement’ opgesteld, samen met aanbevelingen voor het verbeteren en versterken van forecasting op de meldkamer. Dit is een techniek waarmee op basis van gegevens uit het verleden inschattingen voor de toekomst worden gemaakt. Het VIK is versterkt met formatie vanuit de landelijk toegekende gelden. Hierdoor draait het VIK nu op volledige sterkte.

Een mijlpaal was de ontwikkeling van een landelijke aanvullende opleiding voor de calamiteitencoördinator in de rol van informatiemanager. Deze opleiding is ontwikkeld door de medewerkers van het VIK Drenthe en heeft landelijke bekendheid gekregen en is door het NIPV opgenomen in hun opleidingsprogramma. Vanuit het Rijk is de opdracht gegeven om voor de jaarwisseling 2023-2024 het VIK operationeel te testen op een veiligheidsbeeld tijdens deze jaarwisseling. Dit beeld wordt van alle veiligheidsregio’s samengebracht om een landelijk veiligheidsbeeld te krijgen. Ook is binnen Drenthe gestart met de voorbereiding voor Koningsdag 2024 in Emmen en de rol van het VIK daarin.

Brandweer Stand van zaken levering SB/WT voertuigen De levering van de twee schuimblusvoertuigen en de waterwagen was met één maand vertraagd. De afname van de voertuigen vond in januari 2024 plaats. De opleiding van de eindgebruikers wordt zo snel mogelijk opgestart, zodat de voertuigen spoedig in gebruik worden genomen.

Afname vier ladderwagens Eind 2022 vond een aanbesteding plaats voor het vervangen van vier hoogwerkers. Kenbri heeft samen met Rosenbauer de ladderwagens geleverd. De vier ladderwagens zijn in 2023 opgebouwd, en de eerste afname vond plaats in december 2023 in Duitsland. De planning is dat ze in het eerste kwartaal van 2024 bij de VRD worden afgeleverd.

Wij zijn een flexibele en wendbare (netwerk)organisatie 17

Bedrijfsvoering VRD Informatievoorziening De VRD heeft de visie ”Informatievoorziening is van ons allemaal” opgesteld. Aansluitend hierop is de strategie voor informatievoorziening (IV) uitgewerkt. De visie en strategie zijn opgesteld vanuit de ambitie van VRD (en GGD) om informatie gestuurd werken te integreren binnen alle processen van de VRD. Daarnaast is het de wens een voorspelbare ICT-omgeving neer te zetten als basis voor continue veranderingen op gebied van IV. Binnen deze visie zijn drie lijnen benoemd: • Sterke verwevenheid van IV in het bedrijfsproces; • Focus op het werken met data; en • Voorspelbare ICT als basis voor continue IV veranderingen Vanuit de focus op datagericht en informatiegericht werken, is de organisatie versterkt met kennis en kunde op het gebied van verzameling, duiding en communicatie van data en informatie, scholing, ontwikkeling en werving van medewerkers. Door informatieproducten is VRD ook meer informatiegericht gaan werken. Voorbeelden van deze producten zijn het veiligheidsbeeld (VIK), natuurbrand voorspelmodel en informatiemodel t.b.v. keuzes op gebied van duurzame inzetbaarheid van brandweerpersoneel (vrijwilligers). Daarnaast is de kennis op gebied van datascience en data-engineering versterkt door collega’s aan de VRD (datahub) te verbinden en samenwerking met externe partijen te versterken. Dit gebeurt in samenwerking met de GGD.

Om de verwevenheid van IV met de primaire processen te verstevigen zijn diverse IV functies ingevuld zoals een business informatiemanager en een architect). Daarnaast is een leergang Informatiemanagement opgezet om de expertise van de collega’s te versterken. Er is op het gebied van functioneel beheer een vakgroep gestart om dit proces te professionaliseren. Daarvoor is een volwassenheidsscan uitgevoerd door een externe partij. De resultaten van deze scan zijn gebruikt voor de vervolgstappen voor het professionaliseren van het functioneel beheer dat doorloopt in 2024.

Veiligheid van informatievoorziening en privacy Implementatie BIO en NEN7510 GGD Drenthe en de VRD hebben de implementatie van de normenkaders BIO en NEN7510 afgerond in juli 2023. Ter afronding van de implementatie is de BIO Self Assessment opnieuw uitgevoerd. Deze wijst uit dat de inspanningen van team Informatieveiligheid & Privacy om te komen tot een hoger niveau van veiligheid, hun vruchten hebben afgeworpen. De Self Assessment is extern beoordeeld door Waker Cyber Security. GGD Drenthe en VRD voldoen aan de doelstelling om een score tussen de 3 en 4 te halen. Op twee punten scoort de organisatie nog niet op niveau, te weten 'Wettelijke en contractuele eisen' en op 'Beoordelen en auditen'. Deze beide punten krijgen de komende tijd nog aandacht om op ook hiervoor tot een hogere score te komen. Met name op de verbetering van beveiliging van netwerk en systemen zijn grote stappen gezet. Daarnaast is dat gebeurt op het vergroten van bewustzijn van medewerkers rondom veiligheid en privacy en processen voor inzet van personeel bij zowel GGD als VRD. Naar eigen inzicht is daarmee niet alleen voldoende progressie bereikt, maar ook de juiste prioriteiten gesteld in de implementatie van de BIO en NEN 7510.

Wij zijn een flexibele en wendbare (netwerk)organisatie 18

Privacy Het werkveld privacy binnen het team IV&P neemt een grotere vlucht dan voorzien. De vragen vanuit de organisatie en het aanbod vanuit het team IV&P komen daarom nog niet goed genoeg bij elkaar. Voor een groot deel wordt dit veroorzaakt door het succes van de bewustwordingsaanpak; veel medewerkers zijn inmiddels op de hoogte van de noodzaak van het inschakelen van privacy-expertise bij de werkzaamheden van de GGD en VRD. Daarnaast nemen de eisen die gesteld worden aan het waarborgen van privacybelangen verder toe, wat ook zorgt voor extra vraagstelling. Ook de samenwerking met andere organisaties zorgt voor vragen over het gezamenlijk voldoen aan de eisen en waarborgen op het gebied van privacy. In de praktijk tekent zich daarbij af dat de GGD/VRD als partij wordt gezien om de samenwerkingsovereenkomsten voor te bereiden. Organisatie Met de aanstelling van een systeem security specialist per 1 juni 2023 is het team IV&P compleet. Daarmee beschikt het team IV&P nu over de volgende functies: • Functionaris gegevensbescherming; • Privacy officer; • Security officer; • System security specialist; • Portefeuillehouder in het MT GGD en VRD en CISO; • De invulling van de functies gebeurt voor een deel op basis van inhuur van externe capaciteit. Met name voor de functie van Functionaris Gegevensbescherming zal naar een andere oplossing gezocht moeten worden.

De uitdaging is groot om dit te realiseren.

Wij zijn een flexibele en wendbare (netwerk)organisatie 19

Samenwerken op arbeidsmarktontwikkelingen De krappe arbeidsmarkt had ook gevolgen voor de VRD. Met name bij het invullen van functies op het gebied van informatievoorziening. Er is, samen met de GGD, een project gestart om met andere manieren deze functies in te vullen. De opgedane ervaringen worden gebruikt bij het herijken van het wervingsbeleid. Met de aansluiting bij het HR-netwerk Noorderlink heeft de VRD haar netwerk vergroot. Medewerkers worden actief gestimuleerd om deel te nemen aan diverse activiteiten van Noorderlink.

Investeren in veranderend vakmanschap Om veranderend vakmanschap te faciliteren is het essentieel om te investeren in opleiding en ontwikkeling. Hierdoor blijft de VRD ook een aantrekkelijke werkgever. Er is een praktisch opleidings- en ontwikkelplan opgesteld waarin ook aandacht is voor het evalueren en meten van de effectiviteit van opleiden en ontwikkelen. Ook is gestart met het uitwerken van een ontwikkelprogramma voor leidinggevenden binnen de VRD.

Collectief eigenrisicodragerschap In 2023 is landelijk het project Verzekeren en risicobeheer afgerond. Inmiddels is er voor alle veiligheidsregio’s eenzelfde basisongevallenverzekering en landelijke regeling aanspraken na dienstongeval. Hiermee is een grote stap gezet in een eenduidige afhandeling van dienstongevallen. De kosten worden betaald door alle veiligheidsregio’s door (gedeeld) eigen risicodragerschap.

Nieuw waarderingsmodel De implementatie van het rollen- en waarderingsmodel Baarda is in 2022 gestart en in de eerste helft van 2024 afgerond. Het model biedt veel mogelijkheden om in gesprek te gaan over de ontwikkeling van medewerkers in relatie met de doelen van de organisatie.

Personeelszorg

Verzuim 2023

2022

2021

Verzuimpercentage

3,4

3,48

2,9

Meldingsfrequentie

0,41

0,5

0,27

Kort verzuim (0-7 dagen)

0,24

0,37

0,20

Middellang verzuim (8-42 dagen)

0,57

0,63

0,32

Lang verzuim (43-365 dagen)

1,94

1,57

1,88

> 365 dagen

0,66

0,91

0,5

Onderverdeling verzuim%

In- en uitdienst cijfers In dienst

Uit dienst

Vast

Tijdelijk

Vrijwilliger

Wij zijn een flexibele en wendbare (netwerk)organisatie 20

Werkgeverschap MKNN en ZVHD Voor het Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe (ZVHD) verzorgt de VRD naast het werkgeverschap ook de PIJOFACH taken. Voor de Meldkamer Noord-Nederland (MNN) verzorgt de VRD het werkgeverschap voor personeel van de veiligheidsregio (brandweer en crisisbeheersing) voor de drie noordelijke regio’s. In 2023 is deze ondersteuning voortgezet.

Nieuwe brandweerposten in Eelde en Vries In juni verhuisde de brandweer in Eelde naar een nieuw onderkomen. Naast de oude brandweerpost werd een nieuw modern gebouw gerealiseerd. De brandweer Eelde beschikt hiermee als eerste post in Drenthe over een gasloos en volledig energieneutraal gebouw. In Vries werd eind 2023 de laatste hand gelegd aan eveneens een nieuwe brandweerpost. Het gebouw is een kopie van het gebouw in Eelde en kan begin 2024 in gebruik worden genomen.

Financiën Omschrijving

Jaarrekening 2022

Primaire Begroting 2023

technische wijziging

Begroting gewijzigd 2023

Werkelijk 2023

Resultaat 2023

ICT

882

804

785

1.589

1.210

379

Investering ICT

400

Ondersteunende functies

1.101

1.061

1.116

1.137

-21

Personeel

4.036

3.942

471

4.413

4.636

-223

Lasten

6.419

6.207

1.310

7.517

7.383

134

128

111

130

Personeel

Baten

176

123

195

6.243

6.084

1.310

7.394

7.188

206

Programma Organisatie (Overhead)

Ondersteunende functies Investering ICT

Totaal Organisatie

In deze missielijn was het saldo van baten en lasten € 206.000,- positief, dit had de volgende oorzaken: • • • •

• •

Er is een besparing ontstaan door een nieuw contract internet (GT Gemeente) € 20.000,-. Niet alle ICT projecten hebben het afgelopen jaar doorgaan gevonden. ICT wordt in gezamenlijkheid met de GGD uitgevoerd. Door het ontbreken gelden binnen de GGD is voor € 50.000.- niet uitgevoerd. Voor de ontwikkeling van data gestuurd werken is een budget vrijgemaakt voor de aanstelling van een kwartiermaker en een I-architect , deze functionarissen zijn laat in het jaar aangesteld. Hierdoor zijn de kosten € 210.000,- lager uitgevallen. Voor informatieveiligheid is extra budget toegevoegd voor het verbeterplan, deze middelen zijn niet geheel besteed. Een resultaat van € 85.000,-. De verwachting is wel dat deze kosten nog gaan komen, vandaar dat ook het gebruikte deel van de middelen uit de reserve zijn onttrokken. Overige kosten per saldo € 11.000,- lager. Kosten personeel vallen iets hoger uit dan begroot, € 170.000,-. Kosten overschrijding van het personeel in alle programma’s is het gevolg van een dotatie aan de voorziening FLO. Door veranderen wet- en regels en andere interpretatie van gelden afspraken hebben wij te maken gekregen met een fikse toename van de FLO verplichtingen.

Financiële en algemene dekkingsmiddelen Omschrijving

Jaarrekening 2022

Primaire Begroting 2023

technische wijziging

Begroting gewijzigd 2023

Werkelijk 2023

Resultaat 2023

2.563

1.359

-1.359

Corona Crisis

-43

Crisis Oekraine

1.056

-1.056

Algemene dekkingsmiddelen Lasten Overige opbrengsten en kosten

Baten Gemeentelijke bijdrage

27.563

28.378

1.145

29.523

Bdur

5.404

5.211

1.417

6.628

7.068

440

Overige opbrengsten en kosten

2.465

Corona Crisis

Crisis Oekraine

1.056

36.684

533

Totaal algemene dekkingsmiddelen

32.869

32.230

3.921

36.151

Binnen de algemene dekkingsmiddelen is per saldo een voordeel ontstaan van € 533.000,-. • • •

Er is ter compensatie van loon- en prijsontwikkeling een hogere Bdur bijdrage ontvangen van € 440.000,Voor de uitgezette middelen in de zogenaamd Rijksschatkist is een rentevergoeding ontvangen van € 75.000,Overig zijn er diverse afrekeningen gedaan over voorgaande dienstjaren per saldo € 18.000,-

Recapitulatie Omschrijving

Jaarrekening 2022

Primaire Begroting 2023

technische wijziging

Begroting gewijzigd 2023

Werkelijk 2023

Resultaat 2023

Totaal algemene dekkingsmiddelen

32.869

32.230

3.921

36.151

36.684

533

Totaal programma's

33.079

32.447

4.605

37.054

36.723

330

-209

217

685

903

863

Reserve mutatie

-39

-217

-48

-903

-769

-134

Resultaat na bestemming reserve

170

637

-729

729

Resultaat voor bestemming reserve

Paragrafen 22

Inleiding De van toepassing zijnde paragrafen op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording voor de VRD zijn: • Weerstandvermogen en risicobeheersing • Financiering • Verbonden partijen • Bedrijfsvoering • Onderhoud kapitaalsgoederen De paragrafen Grondbeleid en Lokale heffingen zijn niet van toepassing voor de VRD.

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de weerstandscapaciteit die de gemeenschappelijke regeling heeft om de niet begrote kosten op te vangen. De paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is als volgt opgebouwd: • Risicobeleid • Weerstandscapaciteit • Risico-inventarisatie per 31 december 2023 • Weerstandspositie • Kengetallen

Risicobeleid In 2021 heeft de werkgroep GRIP op GR-en, bestaande uit Drentse griffiers en VDG-bestuur, de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’ opgesteld. In de notitie, die vanaf 2022 van toepassing is voor de gemeenschappelijke regelingen, worden ten aanzien van de weerstandsparagraaf de volgende werkafspraken gemaakt: 1. Weerstandscapaciteit is aanwezig bij de deelnemers en in beperkte mate bij de gemeenschappelijke regeling. 2. Het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijk regelingen vermeldt in de begroting het verschil tussen benodigd en beschikbaar weerstandsvermogen in totaal en naar rato voor de afzonderlijke deelnemers. 3. Een algemene reserve is toegestaan om ontwikkelingen in het loon- en prijspeil af te dekken, met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. 4. Als de verwachting is dat de ontwikkelingen in het loon- en prijspeil boven de maximale omvang van 2,5% uitkomt, is afwijken van de richtlijn van 2,5% mogelijk. Hiervoor doet het DB van de gemeenschappelijke regeling een gemotiveerd voorstel aan het algemeen bestuur. 5. Het bedrag boven het vastgestelde maximum van de algemene reserve, vloeit naar rato van de deelnemersbijdrage terug naar de deelnemers. De Veiligheidsregio Drenthe heeft deze afspraken in zijn geheel overgenomen en uitgevoerd.

Paragrafen 23

Weerstandscapaciteit Voor het berekenen van de weerstandscapaciteit mag op basis van de richtlijnen van het Gemeenschappelijk financieel Toezichtkader (GTK) alleen de Algemene Reserve worden meegenomen. De weerstandscapaciteit geeft aan in welke mate de VRD in staat is de risico’s in financiële zin op te vangen. Op basis van de notitie “Samen werken voor Drenthe” heeft de Algemene Reserve van de VRD een bestemming gekregen en kan deze alleen worden ingezet voor het opvangen van loon- en prijsontwikkelingen. De VRD heeft daardoor zelf geen beschikbaar weerstandsvermogen. De hoogte van de reserve loon- en prijsontwikkelingen bedraagt 2,5% van de totale begrote lasten, zijnde 2,5% van € 34.179.960 = € 854.500. In onderstaande tabel is de stand van de reserves voor resultaatbestemming 2023 weergegeven:

Algemene reserve

Eindbalans

Resultaat bestemming

Beginbalans

31-dec-22

(besluit AB)

1-jan-23

Algemene reserve

854.500

-854.500

Saldo Algemene Reserve

854.500

-854.500

Eindbalans

Resultaat bestemming

Beginbalans

Toevoeging

Onttrekking

Eindbalans

31-dec-22

(besluit AB)

1-jan-23

Reserve loon- en prijsontwikkeling

854.500

-854.500

Reserve Versterking Crisisbeheersing

429.000

Reserve Rampenpot

250.459

Reserve Nieuw leren

78.241

-27.614

50.626

Reserve Versterking VRD-begroting 2023

513.983

-103.983

410.000

-325.769

84.231

Reserve LMS

500.000

Reserve Goed Werkgeverschap

399.777

10.130

409.907

1.742.459

750.517

2.492.976

439.130

-1.207.883

1.724.223

Bestemmingsreserves

Saldo bestemmingsreserves

De reserves worden toegelicht bij het eigen vermogen in de jaarrekening.

Toevoeging

Onttrekking

Eindbalans 31-dec-23

31-dec-23

Paragrafen 24

Risico

Risicokans

Impact

Bedrag

Klimaateffecten

gemiddeld

groot

375.000

Beschikbaarheid en prijs van energie

gemiddeld

groot

375.000

Ontwikkelingen 2e loopbaanbeleid/FLO

gemiddeld

150.000

Arbeidsmarktproblematiek

gemiddeld

groot

375.000

Loonontwikkelingen boven compensatie

gemiddeld

zeer groot

625.000

Prijsontwikkelingen boven compensatie

gemiddeld

zeer groot

625.000

Onverwachte ontwikkeling groot brandweermaterieel

zeer groot

gemiddeld

270.000

Rentebeleid Europese Centrale Bank (ECB)

gemiddeld

groot

375.000

gemiddeld

150.000

zeer groot

groot

675.000

gemiddeld

groot

375.000

groot

525.000

Algemeen

Personeel en organisatie

Financieel/economisch

Huisvesting Ontwikkelingen huisvesting nieuwbouw ICT en informatievoorziening Digitale verstoring/Cybercrime Brandweer Verstoring van het huidige opleiding- en oefenensysteem Niet gedekte risico's voor de brandweervrijwilliger Totaal risico's

4.895.000

Uit bovenstaande tabel blijkt dat alle risico’s zijn gewogen naar de kans dat ze zich kunnen voordoen en de financiële impact die ze voor de VRD kunnen hebben. Op geld gewaardeerd betekent dit een bedrag van € 4.895.000. Bij het inventariseren van de risico’s hebben wij het voorzichtigheidsprincipe in acht genomen. Dit betekent dat wij rekening houden met alle mogelijke risico’s op balansdatum. Risico’s doen zich normaal gesproken niet gelijktijdig voor.

Risico’s algemeen Klimaateffecten De ontwikkelingen in het klimaat hebben invloed op de primaire processen van de brandweer. Het risico op grotere calamiteiten als gevolg van klimaatontwikkelingen neemt toe, wat zorgt voor extra inzet van vrijwilligers en middelen. Bij de inzet van de brandweer op deze grotere calamiteiten staat daarnaast het reguliere proces onder druk. Beschikbaarheid en prijs van energie De gas- en elektriciteitsprijzen hebben de afgelopen tijd ongekende hoogtes bereikt. Dit is één van de oorzaken geweest dat onze leverancier voor elektra, De Vrije Energieproducent, per 1 januari 2024 de stekker eruit heeft getrokken. Hierdoor hebben we in samenwerking met andere Drentse gemeenten (Drents collectief) versneld moeten aanbesteden. Per 1 januari 2024 is met Vattenfall een nieuwe, duurdere overeenkomst afgesloten. De oude leverancier zal hierin ons deels compenseren. Daarnaast is er nog onzekerheid over de nog te ontvangen eindafrekening van De Vrije Energieproducent over 2022 en 2023.

Paragrafen 25

Risico’s personeel en organisatie Ontwikkelingen 2e loopbaanbeleid Voor brandweermedewerkers die na 2006 in dienst zijn gekomen heeft de werkgever na 20 jaar de verplichting om te zorgen voor een andere functie. Maatregelen hiervoor zijn al in gang gezet, maar het is nog onzeker of dit op termijn tot de gewenste resultaten zal leiden. Medewerkers worden aangespoord of ondersteund om zelf initiatief te nemen om ander werk te vinden. Wellicht dat voor deze medewerkers een vorm van FLO in het leven geroepen wordt. Daarnaast zien wij dat de huidige voorziening voor de FLO-regeling door externe ontwikkelingen niet toereikend is en wij met hogere kosten te maken krijgen. Arbeidsmarktproblematiek In de huidige arbeidsmarkt worden we steeds vaker geconfronteerd met moeilijk in te vullen vacatures, het potentieel in de vijver waaruit gevist wordt neemt steeds meer af. Er is een risico dat onze dienstverlening in gevaar komt als we niet de juiste man/vrouw tijdig genoeg op de juiste plaats weten te krijgen en we daardoor hogere kosten maken voor werving en selectie of inhuur en inwerken.

Risico’s financieel/economisch Loonontwikkelingen boven compensatie De bestemmingsreserve loon- en prijsontwikkelingen is maximaal 2,5% van de begrote lasten op basis van de notitie “Samen werken voor Drenthe”. Voor de loon- en prijsontwikkelingen in de begroting wordt uitgegaan van de CPB reeksen; Prijs Bruto binnenlandsproduct, Prijs overheidsconsumptie beloning werknemers. De stand van de bestemmingsreserve per 31 december 2023 is nihil. Indien de werkelijke loonontwikkeling hoger is dan de meegegeven compensatie ontstaat er een tekort. Prijsontwikkelingen boven compensatie De bestemmingsreserve loon- en prijsontwikkelingen is maximaal 2,5% van de begrote lasten op basis van de notitie “Samen werken voor Drenthe”. Voor de loon- en prijsontwikkelingen in de begroting wordt uitgegaan van de CPB reeksen; Prijs Bruto binnenlandsproduct, Prijs overheidsconsumptie beloning werknemers. De stand van de bestemmingsreserve per 31 december 2023 is nihil. Indien de werkelijke prijsontwikkeling hoger is dan de meegegeven compensatie ontstaat er een tekort. Onverwachte ontwikkelingen groot brandweermaterieel Ten aanzien van het groot brandweermaterieel worden we meer en meer geconfronteerd met ontwikkelingen waarop niet te sturen is. Hieronder vallen de aanbestedingstrajecten die veelal langer duren dan verwacht.

Om het vervangende materieel langer in stand te houden worden daardoor extra kosten gemaakt. Ook snelle veranderingen op technisch vlak spelen hier een rol, meestal leiden deze ontwikkelingen tot een hogere vervangingsprijs. Rentebeleid Europese Centrale Bank (ECB) De ontwikkelingen van de rente op de geld- en kapitaalmarkt laten een stijgende trend zien om de oplopende inflatie als gevolg van de geopolitieke ontwikkelingen te beperken. De ECB heeft daarom in 2023 maatregelen genomen door het verhogen van de rentetarieven. De stijgende rentetarieven gaat leiden tot hogere kapitaallasten. Dit effect kan worden versterkt doordat de prijsstijgingen mogelijk leiden tot een hogere leningenportefeuille.

Paragrafen 26

Risico’s huisvesting Ontwikkelingen huisvesting nieuwbouw Als er stagnatie in de nieuw te bouwen kazernes ontstaat, moeten extra kosten gemaakt worden om de huidige kazernes langer in stand te houden, dan wel tijdelijke andere locaties gehuurd worden om het materieel te kunnen stallen.

Risico’s ICT en informatievoorziening Digitale verstoring/Cybercrime De ontwikkelingen op het gebied van ICT gaan snel, dit geeft kansen, maar brengt ook risico’s met zich mee. Door de toenemende afhankelijkheid van digitale systemen komen bij uitval hiervan als gevolg van bijvoorbeeld stroomuitval of datadiefstal onze processen in gevaar. Dit kan een grote impact hebben op onze primaire processen en dan met name de acute hulpverlening.

Risico’s brandweer Verstoring van het huidige opleiding- en oefensysteem De maatschappelijke trend dat mensen zich steeds minder lang binden is ook bij vrijwilligers te merken: zij nemen eerder afscheid van de organisatie. Dit brengt het risico met zich mee dat er een tekort ontstaat aan geschoolde en geoefende vrijwilligers. Om voldoende vrijwilligers beschikbaar te hebben voor de primaire taken van de organisatie moeten hogere kosten worden gemaakt voor opleiden en oefenen. Het aanbod van scholing, door BON en NIPV, staat onder druk waardoor niet alle rollen tijdig ingevuld kunnen worden. Niet gedekte risico’s voor de brandweervrijwilliger Door gebruik te maken van de vrijwillige aanstelling voor taken die mogelijk tot het reguliere werk horen lopen we het risico op oneigenlijk gebruik van de regeling. Het werken voor de brandweer brengt risico’s met zich mee. Waar op basis van de huidige afspraken de vraag is of deze voldoende zijn afgedekt.

Weerstandspositie De weerstandspositie wordt uitgedrukt in een ratio. Deze ratio wordt, overeenkomstig de regels in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) berekend door het aanwezige weerstandsvermogen te delen door de financiële totaalwaardering van de risico’s. Het Nederlands Instituut voor Risicomanagement (NARIS) heeft een beoordelingsmatrix opgesteld om de weerstandsratio te kunnen kwalificeren.

Ratio >2

Uitstekend

1,4 - 2

Ruim voldoende

1 - 1,4

Voldoende

0,8 - 1

Matig

0,6 - 0,8

Onvoldoende

Door het ontbreken van weerstandsvermogen bij de VRD is de ratio voor de VRD 0. De VRD is onvoldoende in staat om de mogelijke risico’s zelf op te vangen en zal bij het zich voordoen van deze risico’s een beroep doen op de bij gemeenten aanwezige weerstandscapaciteit.

Paragrafen 27

Gemeente

Benodigd weerstandsvermogen

Aa en Hunze

278.229

Assen

580.533

Borger-Odoorn

263.507

Coevorden

388.142

Emmen

1.248.790

Hoogeveen

470.875

Meppel

294.628

Midden Drenthe

345.263

Noordenveld

286.642

Tynaarlo

282.938

Westerveld

217.118

De Wolden

238.336

Totaal

4.895.000

Kengetallen Resultaat 2023

Resultaat 2022

netto schuldquote

49,2%

44,7%

netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

49,2%

44,7%

solvabiliteitsrisico

8,5%

8,3%

structurele exploitatieruimte

3,9%

-0,4%

grondexploitatie

nvt

belastingcapaciteit

nvt

Kengetallen

Netto schuldquote/Netto schuldquote gecorrigeerd Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de VRD ten opzichte van de totale inkomsten en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De VNG heeft als richtlijn een norm van maximaal 130% voor de schuldquote. Daar blijft de VRD ruim onder.

Solvabiliteit Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de VRD in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Indien er sprake is van een forse schuld én veel eigen vermogen (het totaal van de algemene en de bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid.

Structurele exploitatieruimte In zowel de begroting als de jaarrekening 2023 is een beroep gedaan op de reserves. De structurele exploitatieruimte is daarom voor 2023 negatief.

Paragrafen 28

Paragraaf Financiering De wet Financiering Decentrale Overheden (Fido) stelt regels voor het beheer van de treasury. De wet bevat normen voor het beheersen van risico’s op kort- en langlopende leningen. Verder worden decentrale overheden verplicht een Treasurystatuut op te stellen en een Paragraaf financiering in de begroting en het jaarverslag op te nemen.

Treasurystatuut Het treasurystatuut is onderdeel van de financiële verordening GGD Drenthe en VRD. In de verordening is vastgelegd dat de VRD voldoende liquiditeiten beschikbaar moet hebben om de vastgestelde plannen te kunnen uitvoeren. Hiervoor worden tijdig en voldoende middelen aangetrokken zodat de begroting kan worden uitgevoerd binnen de door het Algemeen Bestuur gestelde kaders. De afgelopen jaren zijn er belangrijke (maatschappelijke) ontwikkelingen geweest die van invloed zijn op de treasury van decentrale overheden. Op Europees niveau zijn er maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de overheidsuitgaven nu en op langere termijn houdbaar blijven. Deze maatregelen zijn vertaald naar Nederlandse wetgeving, zoals de invoering van het verplicht schatkistbankieren en de Wet houdbare Overheids-Financiën (Hof). Deze wijzigingen zijn opgenomen in de financiële verordening van GGD Drenthe en VRD. Het Rijk stelt regels aan hoe gemeenten en provincies hun geld en kapitaal beheren. Die regels staan in de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). Hoeveel geld gemeenten en provincies mogen lenen, is afhankelijk van de hoogte van de begroting. • De kasgeldlimiet bepaalt hoeveel geld geleend mag worden voor een periode van maximaal 1 jaar. • De renterisiconorm schrijft voor hoeveel maximaal geleend mag worden voor een periode langer dan 1 jaar.

Gemeenten en provincies mogen liquide middelen aanhouden bij de schatkist (schatkistbankieren). Hier krijgt men een rentevergoeding voor.

Risicobeheer De VRD hanteert de volgende doelstellingen op het gebied van financiering: • Voldoende liquiditeiten beschikbaar hebben om de begroting te kunnen uitvoeren binnen de door het Algemeen Bestuur vastgestelde kaders. • Beheersen van de risico’s die zijn verbonden aan de financieringsfunctie, zoals renterisico en debiteurenrisico. • Minimaliseren van de kosten van geldleningen. • Verkrijgen en handhaven van toegang tot de financiële markten. In principe moeten alle overtollige middelen in de schatkist worden aangehouden. Er zijn echter een aantal uitzonderingen. Eén daarvan is het drempelbedrag. Dat is een minimumbedrag dat gemiddeld per kwartaal buiten de schatkist mag worden gehouden. Voor VRD geldt voor 2023 een drempelbedrag van € 250.000,-.

Renterisico kortlopende financiering Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Fido is het vermijden van grote schommelingen in de rentelasten van openbare lichamen. Schommelingen in de rente van kortlopende schulden hebben een directe invloed op de rentelasten. Met de kasgeldlimiet stelt de wet een grens aan de financiering met kortlopende geldleningen.

Paragrafen 29

Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet bepaalt hoeveel geld geleend mag worden voor een periode van maximaal 1 jaar. De limiet is vastgesteld op 8,2% van het begrotingstotaal en bedraagt voor 2023 afgerond € 3.072.000,-.In 2023 is VRD in het 2e en 4e kwartaal niet binnen de gestelde norm gebleven. Aangezien dit incidentele overschrijdingen zijn geweest is geen verder actie nodig.

Berekening kasgeldlimiet 2023 (bedrag * € 1.000)

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14277016/1