Document · PDF

D. GGD Jaarstukken 2022 GGD vastgesteld

Gemeenteraad 29 juni 2023, gemeente De WoldenBij agendapunt: Verzamelvoorstellen GR-en34.255 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Wat hebben we hiervoor gedaan? Onderzoeken Jeugd In het najaar van 2021 is de landelijke Corona Gezondheidsmonitor Jeugd uitgevoerd. De cijfers zijn in mei gepubliceerd in een provinciale rapportage. Alle 12 gemeenten hebben een samenvattende infographic en een tabellenboek met gemeentelijke cijfers ontvangen. Epidemiologie heeft het afgelopen jaar een actieve bijdrage geleverd aan de landelijke werkgroepen harmonisatie en vraagstellingen in het kader van de monitor. De expertise van epidemiologen is daarnaast ingezet in de landelijke innovatie werkgroep Jij en Je Gezondheid (JEJG) waar gewerkt wordt aan de vorming van een landelijk dashboard. Onderzoeken Volwassenen en Ouderen Om inzicht te krijgen in de impact van COVID en long-COVID is een extra Gezondheidsmonitor uitgevoerd onder volwassenen en ouderen. Het veldwerk voor deze monitor is in het najaar van 2022 afgerond. In Drenthe was de respons het hoogst met 30% onder volwassenen en 50% bij ouderen. Onderwerpen die in het onderzoek aan bod kwamen waren ervaren gezondheid, welbevinden, ervaren van stress, eenzaamheid, roken, alcohol en drugs, bewegen en klachten en uitgestelde zorg door COVID. Epidemiologie heeft het afgelopen jaar een actieve bijdrage geleverd aan de landelijke werkgroepen harmonisatie en vraagstellingen in het kader van de monitor.

Onderzoek Jongvolwassenen In het voorjaar zijn jongvolwassenen (16 tot en met 25 jaar) via social media benaderd met de vraag de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen in te vullen. Ruim 1.300 inwoners van Drenthe vulden de vragenlijst in. In 2023 publiceren we de uitkomsten op provinciaal niveau.

Informatievoorziening gemeenten en partners Gedurende het jaar hebben we gemeenten ondersteund met cijfers, over de gezondheid en leefstijl bijvoorbeeld als onderdeel van ‘Aan de slag met preventie in de Drentse gemeenten’. Zo hebben we in december voor iedere wijk in Drenthe een geactualiseerd wijkgezondheidsprofiel gemaakt. We hebben voor alle 12 gemeenten en partners een integraal regiobeeld gemaakt, gebruik makend van verschillende bronnen. Informatievoorziening interne organisatie Gedurende het jaar hebben we interne collega's voorzien van actuele cijfers over de gezondheid, leefstijl en sociale veiligheid van de inwoners van Drenthe. In 2022 zijn er bij VTD verschillende pilots gestart om invulling te geven aan de regiovisie Geweld Hoort Nergens Thuis. Epidemiologie ondersteunt bij de monitoring en evaluatie van deze pilots. Panelonderzoek GGD Drenthe In 2022 hebben we, in samenwerking met GGD Groningen, meerdere uitvragen gedaan bij ons panelonderzoek. Het eerste thema betrof gezond ouder worden. Voor de tweede uitvraag hebben we in samenwerking met meerdere GGD-en in Nederland navraag gedaan over de gevolgen van de energiecrisis en de overlast van houtrook. De resultaten worden begin 2023 gedeeld.

AWPG en Aletta School of Public Health De samenwerking binnen de Academische Werkplaats Noord-Nederland is voortgezet en de kennis wordt ingebracht in het ZonMw project ‘Aan de slag met preventie in de Drentse gemeenten’. Opgave gericht werken Om een waardevolle bijdrage te leveren aan de transitie van zorg naar gezondheid en veerkracht is een integraal populatie inzicht nodig. Dit integrale populatie inzicht verkrijgen we door opgavegericht samenwerken, data gestuurd organiseren, ontwikkelen van een integrale data-infrastructuur, integraal monitoren en gebruik te maken van innovatieve datatechnieken. Om tot dit beeld te komen is epidemiologie samen met andere interne en externe partners een verkenning gestart met het delen van data. 2.

Financiële verantwoording bij het programma Bewaken

Programma Bewaken

Product Baten Totaal Baten Lasten

Epidemiologie Gezondheidsmonitor jeugd Epidemiologie Gezondheidsmonitor jeugd

Totaal Lasten Reserveringen Epidemiologie Totaal Reserveringen Totaal Bewaken

Resultaat 2021 415 55 470 -385 -55 -440 -30 -30 0

Begroting 2022 voor wijziging 428 54 483 -413 -54 -467 -15 -15 0

Begroting 2022 na wijziging 428 54 483 -413 -54 -467 -15 -15 0

Resultaat 2022

Verschil 2022

454 73 527 -478 -74 -551 -9 -9 -33

26 19 44 -65 -19 -84 7 7 -33

Epidemiologie Het negatieve resultaat op epidemiologie is veroorzaakt door een overschrijding op de personeelskosten door het vertrek van een medewerker.

1.1.4 Programma Jeugd Alle kinderen in Nederland hebben het recht om zo gezond, veilig en kansrijk mogelijk op te groeien. Dat betekent dat de JGZ staat voor het kind, de belangen van het kind behartigt en zich inzet op alle terreinen waarop het leven van een kind zich afspeelt. Dit kan al starten tijdens de zwangerschap. Als er eerder goede ondersteuning is in kwetsbare situaties komt dat ten goede aan betere geboorte uitkomsten en een beter toekomstperspectief. De JGZ sluit aan bij de steeds veranderende wereld, beweegt mee met nieuwe generaties. Voor de groep 0-18 jaar voeren we de JGZ in acht Drentse gemeenten uit en in alle Drentse gemeenten de 4-18 jaar. Wat hebben we bereikt? - Eigen regie en normaliseren van ouders en jeugdigen is bevorderd - We hebben een basisaanbod geïmplementeerd waarin maatwerk voor al onze ouders en jeugdigen centraal staat. - Er is een scholings- en intervisieprogramma geïmplementeerd waarmee de JGZ-medewerkers ondersteund worden om in dialoog met de klant te komen tot een gedifferentieerd en gepersonaliseerd aanbod. - Eerste stappen zijn gezet om tot een efficiëntere uitvoering van het proces gezondheidsonderzoeken basisonderwijs te komen. - De evidence based methodiek MAZL, om ziekteverzuim onder jongeren terug te dringen, is in heel Drenthe geïmplementeerd op de VO en MBO-scholen. - Het functiehuis HR21 is binnen JGZ ingevoerd.

- Er is een besluit genomen om ‘taakherschikking’ binnen de JGZ door te voeren. - Er is een besluit genomen tot de inzet van PPP-zorg. - Prenataal huisbezoek is geïmplementeerd. - Alle Oekraïense ouders zijn via een brief met vragenlijst geïnformeerd over de werkwijze van de jeugdgezondheidszorg. De ouders met jonge kinderen onder de 4 jaar zijn individueel benaderd. Totaal zijn 125 intakes in 2022 uitgevoerd. De kinderen in de leeftijd 0-4 werden ook op het consultatiebureau gevolgd. Wat hebben we daarvoor gedaan? Ontwikkeling dienstverlening JGZ Om de continuïteit van onze dienstverlening, nu en in de toekomst, te kunnen waarborgen is eind 2020 het meerjarenprogramma JGZ in Flow: meer zorg op maat! van start gegaan. Met dit programma werkt de JGZ naar meer zorg op maat voor ieder Drents kind, meer regie bij ouder en kind en meer effectieve inzet van digitale mogelijkheden! Dit meerjarenprogramma heeft in 2022 verdere voortgang gekregen. In het licht van toekomstbestendige continuïteit van jeugdgezondheidszorgen en de huidige en toekomstige krapte op de arbeidsmarkt is een nieuw toekomstbestendig functiehuis voor de JGZ geïmplementeerd en zijn de voorbereidingen gestart t.b.v. het invoeren van taakherschikt werken met als doel het zo optimaal (maximalisatie kennis, expertise en toegevoegde waarde) inzetten van onze professionals.

Om blijvend aan te sluiten bij onze klanten en medewerkers gaat de JGZ werken met PPP-zorg. Hiermee wordt op basis van klant- en medewerker ervaringen verbetertrajecten ingezet.

Met een wijziging in de wet Publieke gezondheid is per 1 juli het prenataal huisbezoek gestart, waarbij in samenwerking met de geboorteketen kwetsbare zwangeren worden toegeleid. Het doel is door middel van het huisbezoek problemen en vragen van kwetsbare zwangeren in kaart te brengen en passende ondersteuning te bieden of organiseren. Het prenataal huisbezoek wordt uitgevoerd door de jeugdverpleegkundige. Die hebben hierin een scholing gevolgd. Er zijn voorbereidingen gestart voor de implementatie van een apart ouderdossier in KD+ . Implementatie nieuwe methoden Voor alle Drentse gemeenten en schoolbestuurders is de methodiek MAZL (een methode om ziekteverzuim onder jongeren terug te dringen) toegelicht. Nadat op gemeenteniveau ‘groen licht’ werd ontvangen om de methodiek in te gaan zetten, zijn de scholen zelf hierin meegenomen. Vanuit de JGZ-teams zijn de scholen ondersteund in de inrichting van de methodiek binnen hun onderwijs. We hebben 'maatwerkzorgpaden’ en GIZ (Gezamenlijke Inschatting Zorgbehoeften) voor onze totale doelgroep geïmplementeerd, hiernaast zijn binnen het basisonderwijs de inzet van ‘slimme vragenlijsten’ bij gezondheidsonderzoeken geïmplementeerd. Hiernaast zijn de eerste stappen gezet in de inzet van een ‘slimme vragenlijst’ in de peuterleeftijd.

Oekraïense vluchtelingen kinderen Met de komst van de Oekraïense vluchtelingen in Drenthe vanaf 2022 is de coördinatie van de uitvoering van de Jeugdgezondheidszorg bij de GGD belegd. In Drenthe wordt deze zorg deels (JGZ 0-4 in de gemeenten : Coevorden, Meppel, Aa en Hunze en Tynaarlo) door Icare uitgevoerd. De Oekraïense vluchtelingen schrijven zich in bij de gemeente waar men gehuisvest is. Daarmee komen kinderen via de GBA automatisch in zorg bij de JGZ-organisatie. Om kinderen in beeld te krijgen zijn landelijk afspraken gemaakt over de aan te bieden JGZ zorg. Het beleid is actief in te zetten op het aanbieden van preventieve JGZ. Ook buiten de regulieren contactmomenten. In 2022 zijn ruim 700 kinderen ingestroomd. Alle ouders zijn via een brief met vragenlijst geïnformeerd over de werkwijze van de jeugdgezondheidszorg. De ouders met jonge kinderen onder de 4 jaar zijn individueel benaderd. Totaal zijn 125 intakes in 2022 uitgevoerd. Van de totaal gemaakt afspraken waren er 74 een no- show of kort vooraf afgezegd. Een deel van de ouders met jonge kinderen volgt het reguliere JGZ-aanbod via het consultatiebureau. Organisatorische ontwikkelingen Er is een toekomstbestendig en marktconform functiehuis jeugdgezondheidszorg geïmplementeerd, voorbereidingen voor taakherschikking zijn gestart om te implementeren in 2023 en 2024.

Om onze kwaliteit van zorg te bewaken en aan te sluiten bij onze klanten en medewerkers zijn de voorbereidingen gestart voor de implementatie van PPP-zorg (Positive Perception Program). M.i.v. 2023 worden opgehaalde klant en medewerkers ervaringen ingezet voor verbetertrajecten.

Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2022 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2022 en de drie voorafgaande jaren. Waar afwijkingen zijn worden deze onder de tabel toegelicht. Realisatie 2022

Begroot 2022

Realisatie 2021

Realisatie 2020

Realisatie 2019

in zorg *1: 0-4 jaar

12.636

12.000

12.684

12.444

12.526

4-12 jaar

39.163

40.000

39.519

40.411

40.526

12-18 jaar

35.037

35.000

34.961

35.969

37.393

Totaal in zorg

86.836

87.000

87.164

88.824

90.445

0-4 jaar

14.092

11.000

14.088

10.936

12.067

4-12 jaar

13.112

14.000

13.549

13.616

14.018

Bereik *2:

12-18 jaar

8.300

9.000

9.400

6.340

9.291

Totaal bereik

35.504

34.000

37.037

30.892

35.376

0-4 jaar

47.317

50.000

52.065

44.947

51.954

4-12 jaar

21.612

21.500

21.806

19.956

21.934

12-18 jaar

13.762

12.000

15.973

6.421

11.925

Totaal individuele contacten

82.691

83.500

89.844

71.324

85.813

Niet verschenen zonder bericht

12,6%

10,8%

Aantal individuele contacten *3:

8,0%

*1 aantal jeugdigen waarvan GGD Drenthe dossier beheerd. *2 aantal individuele jeugdigen waar dit jaar contact mee is geweest. *3 aantal contacten hetzij fysiek hetzij digitaal.

Financiële verantwoording bij het programma Jeugd

Programma Jeugd

Product Baten

Totaal Baten Lasten

Gezondheidszorg 0 tot 4 jarigen Gezondheidszorg 12+ Gezondheidszorg 4 tot 12 jarigen Risicokind centraal Gezondheidszorg 0 tot 4 jarigen Gezondheidszorg 12+ Gezondheidszorg 4 tot 12 jarigen Risicokind centraal

Totaal Lasten Reserveringen Gezondheidszorg 4 tot 12 jarigen Totaal Reserveringen Totaal Jeugd

Resultaat 2021 5.278 2.639 4.526 459 12.902 -5.210 -2.639 -4.622 -459 -12.930 96 96 68

Begroting 2022 voor wijziging 5.274 2.630 3.481 458 11.843 -5.274 -2.630 -3.540 -458 -11.902 59 59 0

Begroting 2022 na wijziging 5.274 2.630 3.481 458 11.843 -5.274 -2.630 -3.540 -458 -11.902 59 59 0

Resultaat 2022

Verschil 2022

5.496 2.387 3.331 824 12.038 -5.482 -2.401 -3.488 -831 -12.203 88 88 -76

222 -243 -150 366 195 -208 229 52 -373 -300 29 29 -76

Het negatieve resultaat van € 76.000 bij het programma jeugd kan worden verklaard door: -

De effecten van de invoering van het vernieuwde functiewaarderingssysteem HR21 De uitvoering van het meerjarenprogramma JGZ in Flow: meer zorg op maat! Werkzaamheden voor Oekraïense vluchtelingen

Functiehuis De overgang naar HR21 leidt, vanaf 1 januari 2022, tot een structurele uitzetting van loonkosten. Middels een sluitende business case zal dit in de komende jaren moeten worden terugverdiend tegen door de gemeenten gelijkblijvende kosten. De incidentele kosten van de invoering bedroegen in 2022 € 51.000. 30

JGZ in Flow: meer zorg op maat! De kosten als gevolg van het meerjarenprogramma waren in 2022 € 88.000. De kosten zijn onttrokken aan de reserve organisatieontwikkeling. Oekraïne De personele inzet ten behoeve van Oekraïense vluchtelingen bedraagt € 54.000. In de decembercirculaire is bekend geworden dat gemeenten hiervoor via het gemeentefonds gecompenseerd worden. Energiekosten consultatiebureaus De huisvestingskosten van de consultatiebureaus worden separaat afgerekend met de desbetreffende gemeenten. De hogere energiekosten zijn doorberekend. Hiervoor hebben een aantal gemeenten een afrekening ontvangen.

1.1.5 Programma Additioneel 1. Jeugdgezondheidszorg additioneel In het verlengde van de basistaken van de jeugdgezondheidszorg voert de GGD additionele taken uit voor diverse gemeenten.

Jaar: 2022 ld ve ter es W o arl na Ty eld nv de or nNo e idd M e th en Dr l pe ep M n ee ev og Ho en m Em n de ol W De en ord ev Co n or do r-O rge Bo n se As e nz Hu

en Aa

Additionele activiteiten

PRE- EN VOORZORG ZWANGEREN Voorzorg

Prezorg - per traject

Prenatale huisbezoeken

Groepsvoorlichting ADDITIONELE ACTIVITEITEN VVE Preventief huisbezoek 18 maanden

VVE toeleiding

OPVOEDINTERVENTIES Opvoedondersteuning

SAMENWERKING MET ONDERWIJS SOVA

Rots en water

KIES

Workshops Seksuele weerbaarheid

Zorgoverleg onderwijs (123'tjes)

Deelname aan ZAT Workshop Gezonde traktatie VERZUIMBEGELEIDING EN ADVIES Verzuimtraject MBO

Extra inzet onderwijs zorg structuur

GEZONDE SCHOOL ADVISERING Gezonde school - per advies VERSTERKING SOCIAAL DOMEIN UVC coördinatie, ondersteuning gezinnen, regievoering, preventief jeugdwerk

Expertise jeugdarts/jeugdverpleegkundige aanmeld- en adviesteam

HAO Preventieve logopedie Aansluiten Jeugdteam/buurtteams/sociaal team/gebiedsteam/school

x x

Vroeg erbij extra inzet Kansen4Kinderen

x x

SMI per casus

Kansrijke start Aan het programma Kansrijke start levert de GGD een bijdrage als partner in de lokale coalities en als adviseur van de gemeente. We voerden verschillende interventies uit die vanuit het programma worden aanbevolen. In een aantal gemeenten beiden we vanuit de Jeugdgezondheidszorg de interventies Prezorg en voorzorg. Een methodiek die kwetsbare zwangeren systematisch ondersteunt en begeleid. In drie gemeenten zijn voorbereiding gestart om in samenwerking met verloskundige praktijken, die Centering Pregnancy uitvoeren, het groepsconsultatie bureau (samen ouder) op te zetten. Nu niet zwanger In 2022 is bereikt dat het programma in 6 gemeenten is gecontinueerd. In 2022 was er een tegemoetkoming in de kosten voor voortzetting en borging van het programma Nu Niet Zwanger. Hiervoor is een projectleider aangesteld en een extra inhoudelijk coördinator. Door de projectleider zijn onder andere gesprekken gevoerd met de deelnemende gemeenten en andere gemeenten in Drenthe over Nu Niet Zwanger. Door de inhoudelijk coördinatoren is onder andere geïnvesteerd in de uitbreiding van de deelnemende organisaties, het werven en scholen van aandachtsfunctionarissen in zorgorganisaties en in het sociaal domein en er is een professionaliseringsslag gemaakt ten aanzien van het scholingsaanbod.

Ook is er een webinar georganiseerd voor netwerkpartners en is er ingezet op het versterken van de verbinding en samenwerking met (de lokale coalities) Kansrijke Start, de Gezonde School aanpak en de afdeling Seksuele Gezondheid voor een samenhangend aanbod. Momenteel zijn 60 aandachtsfunctionarissen en 32 organisaties verbonden aan Nu Niet Zwanger. Het programma biedt via de professionals ondersteuning en zorg op maat aan kwetsbare mensen bij het maken van een bewuste keuze over het moment van hun kinderwens. Dit moet voorkomen dat zij onbedoeld zwanger raken. Huisartsondersteuning Jeugd gemeente Emmen In Emmen zijn 6 jeugdverpleegkundigen werkzaam als Huisarts Ondersteuner Jeugd (HAO). De HAO's zijn beschikbaar voor alle huisartsenpraktijken in de gemeente. Ouders en jongeren kunnen door de inzet van de HAO snel terecht met opvoed- en opgroeivragen. De ondersteuning is laagdrempelig, dicht bij huis en in nauwe samenwerking met andere betrokkenen in buurt of school. Een eventuele verwijzing naar specialistische zorg kan hierdoor beter onderbouwd worden. Dit jaar is er vervolg gegeven aan de pilot met POH-jGGZ van Accare waarbij er in een aantal huisartsenpraktijken samenwerking heeft plaatsgevonden tussen de HAO en POH-jGGZ.

Op basis van het vraagstuk vond afstemming plaats welke professional inzet zou plegen waarbij zichtbaar is geworden dat kortdurende behandeling is opgepakt door de POH-jGGZ en opvoedondersteuning en ondersteunende gesprekken t.a.v. psychosociale problematiek door de HAO. Extra ondersteuning van gezinnen en jeugd in samenwerking met partners in het voorliggend veld In een aantal gemeenten is vanuit de JGZ extra ingezet op de ondersteuning van gezinnen en jeugd. De jeugdverpleegkundige heeft ondersteund bij vragen over opvoeden en opgroeien met als uitgangspunt; normaliseren, ondersteunen vanuit een oplossingsgerichte methodiek en aansluiten op niveau en behoefte van de ouders. De jeugdverpleegkundige heeft een laagdrempelige ingang in gezinnen, omdat via het consultatiebureau en de samenwerking met (voor)schoolse voorzieningen gezinnen en kinderen in beeld zijn. Ondersteuning is op maat geboden; aansluitend bij de behoefte van ouders/jeugdigen is er gebruik gemaakt van fysieke afspraken, online afspraken of telefonisch contact. Extra inzet op de scholen in de zorgstructuur en met extra activiteiten op school. In een aantal gemeenten is de Jeugdverpleegkundige vaste partner in het zorgoverleg op de basisscholen. Deze 123-tjes of ZAT’s kenmerken zich door een structureel overleg tussen intern begeleider van school, 33

maatschappelijk werk en de jeugdverpleegkundige. Naast dit structurele overleg zijn er korte lijnen waarbij men elkaar consulteert op basis van casuïstiek. Diverse trainingen zijn in 2022 weer geboden op verzoek van de scholen, denk hierbij aan Rots en Water en seksuele weerbaarheid. Verzuimbegeleiding 18+ In de gemeente Emmen hebben de MBO-scholen de mogelijkheid om leerlingen ouder dan 17 jaar voor verzuimbegeleiding naar de jeugdarts te verwijzen. Het gaat hierbij om de begeleiding van jongeren ouder dan 18 met langdurig of complex schoolverzuim of thuiszitters. Het doel van de begeleiding is het voorkomen van schooluitval en/of het behalen van een startkwalificatie door de jongere. Er zijn 15 leerlingen verwezen, een stijging van 25% ten opzichte van 2021. Het grootste deel van de aangemelde leerlingen zijn bekend met jarenlange moeizame schoolgang en complexe problematiek. Preventieve logopedie Preventieve logopedie werd in de gemeenten Assen, Coevorden, Hoogeveen, Midden-Drenthe, Noordenveld, De Wolden, Westerveld, Aa en Hunze en Borger-Odoorn uitgevoerd. De logopedisten van GGD Drenthe worden steeds meer betrokken bij kinderen die in aanmerking komen voor VVE. Zij worden ingeschakeld door de jeugdgezondheidszorg of door de kinderopvang wanneer zij een vermoeden hebben van een achterstand in de spraaktaalontwikkeling.

Met ingang van schooljaar 2021-2022 zijn de logopedisten volledig gebruik gaan maken van Topform voor de groepen 1 en 2 in het basisonderwijs. Met deze slimme module worden vragenlijsten klaargezet voor ouders in het Mijn Kinddossier. Ouders vullen de vragenlijst in en zo nodig direct advies op maat. Geven ouders bijzonderheden aan, dan wordt er automatisch een contactmoment klaargezet en wordt het kind ingepland voor een logopedisch onderzoek op school. Gezonde school Gezonde school is een programma met goede preventieprogramma's en interventies waarmee scholen ondersteund worden om structureel aandacht te hebben voor gezondheid binnen het onderwijs en te werken aan een gezonde leefstijl. Er wordt gewerkt aan 4 pijlers, educatie, beleid, schoolomgeving, signaleren, zodat een gezonde leefstijl vanzelfsprekend wordt. De gezonde school adviseurs (jeugdverpleegkundigen) adviseren en begeleiden scholen bij elke stap van de gezonde school aanpak. Voor het schooljaar 2022-2023 kregen 27 scholen in Drenthe het ondersteuningsaanbod gezonde school toegekend. Daarnaast ontvangen 10 scholen de stimuleringsbijdrage Relaties en Seksualiteit en 1 school doet mee aan de pilot Fit, veilig een gezond werken. Het gaat om 18 basisscholen, 10 voorgezet onderwijsscholen en 12 Mbo-Opleidingen.

Realisatie schooljaar Realisatie schooljaar Realisatie schooljaar 2021/2022 2020/2021 2019/2020 Gezonde scholen Basisscholen

Voortgezet onderwijs

Middelbaar beroepsonderwijs

Totaal gezonde scholen

Ondanks de terugloop van het aantal vignetten in de afgelopen jaren, zien we een toename van het aantal scholen dat werkt aan een gezonde leefstijl en geïnteresseerd zijn in de gezonde school aanpak.

Jong leren eten Jong leren eten heeft als doel dat kinderen en jongeren van 0-18 jaar meer weten van 'duurzaam’ geproduceerd voedsel zodat ze later gezonde en bewuste keuzes kunnen maken. Jong leren eten wordt in Drenthe uitgevoerd door IVN Noord en GGD Drenthe. In 2022 is het volgende bereikt. - 50 kinderdagverblijf locaties hebben meegedaan aan de Gezonde Smikkelweken, de combinatie van zelf koken en spelenderwijs leren met innovatieve eetspelletjes. - 50 technasium leerlingen aan de slag met technologische ontwikkelingen rond toekomstige gezonde voedselvoorziening. - 4de kookboek Kindermenu 2.0 is uitgebracht, en JOGG introduceert Kindermenu als landelijke campagne - Samenwerking met Drenthe College, Terra en basisonderwijs voor ‘Boergondisch’ koken. 2. Gezondheidsbevordering additioneel Gemeenten maken gebruik van aanvullende activiteiten die gezondheid bevorderen. Aan de slag met preventie in de Drentse gemeenten ‘Aan de slag met preventie in de Drentse gemeenten’ is een vierjarig project gesubsidieerd door ZonMw. De partners zijn: de twaalf Drentse gemeenten, GGD Drenthe, SportDrenthe, CMO STAMM, de Werkplaats Sociaal Domein Noord en de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Noord-Nederland. GGD Drenthe is penvoerder. Het project is eind 2022 afgerond.

Ter ondersteuning van structurele borging zijn de wijkgezondheidsprofielen geactualiseerd en is de ontwikkelde werkmethodiek beschreven in een interactieve pdf. Zowel de werkmethodiek als wijkgezondheidsprofielen zijn gedeeld met gemeenten en andere projectpartners en online (www.gezondheidsgegevensdrenthe.nl) toegankelijk voor gebruik binnen en buiten Drenthe. GO! Noord-Nederland Het project Gezond Leefomgeving Noord-Nederland is een samenwerking tussen Hanzehogeschool Groningen, RIVM en de drie noordelijke GGD-en. Het project is gestart in 2018 en liep tot 2022. Het doel was stapsgewijs samen met inwoners kansen identificeren en benutten om de directe leefomgeving in dorpen gezonder in te richten. Hiervoor is de in Utrecht ontwikkelde GO! Methode toegepast in landelijk gebied. GGD Drenthe participeerde in consortiumbijeenkomsten en heeft bijgedragen aan een handboek voor gemeenten die de GO! Methode lokaal willen gaan toepassen. In het handboek worden de stappen van de GO! Methode uitgebreid beschreven, inclusief concrete voorbeelden, ervaringen en aandachtspunten. Het handboek is in 2022 opgeleverd. Ondersteuningstraject rookvrije omgeving Het ondersteuningstraject rookvrije omgeving komt voort uit het Nationaal Preventieakkoord. Het Ministerie van VWS financiert de uitvoering.

Het traject richt zich op ondersteuning van gemeenten bij beleidsmatige verankering en lokale uitvoering gericht op een rookvrije omgeving. Daarbij is vooral aandacht voor het realiseren van rookvrije kind-omgevingen en toegankelijke stoppen-met-rokenondersteuning. Medio juli 2022 is het eerste deel van het ondersteuningstraject afgerond. Het ondersteuningstraject heeft een vervolg gekregen voor het tweede half jaar van 2022. Er is, samen met de partners van Drenthe Samen Gezond en de landelijke Gezondheidsfondsen voor Rookvrij, een Drentse inspiratiesessie voorbereid. Of het ondersteuningstraject rookvrije omgeving in de jaren 2023 t/m 2025 doorloopt is nog niet bekend.

Uitvoeringsprogramma lokaal preventieakkoord gemeente Assen Gemeente Assen heeft in 2021 samen met betrokken partners het preventieakkoord opgesteld en ambities geformuleerd om de gezondheid van de inwoners van Assen te vergroten. In opdracht van de gemeente zorgden GGD Drenthe en Zorg 1punt5 (aannemer GLI in Drenthe) voor de totstandkoming van het uitvoeringsprogramma voor het najaar 2021 met een doorkijk naar 2022. Het uitvoeringsprogramma beschrijft de eerste concretisering van de geformuleerde ambities uit het Preventieakkoord Assen naar aanvullende activiteiten. In 2022 hebben wij het uitvoeringsprogramma aangejaagd. Versterken kennis- en adviesrol GGD In 2022 stelde ZonMw een subsidie open voor het versterken van de kennis- en adviesrol van GGD’en. Doel was het stimuleren van kennisuitwisseling op verschillende niveaus (landelijk, regionaal en lokaal). De kennisuitwisseling betrof zowel wetenschappelijke kennis als praktijkervaringen en ervaringskennis. Daarbij diende gebruik gemaakt te worden van een erkende interventie met aansluiting op lokale context. GGD Drenthe heeft een aanvraag ingediend voor het stimuleren van het implementeren van de interventie Kind naar Gezond Gewicht, inclusief het monitoren en het evalueren van de implementatie. Gekozen is voor invoering in de gemeenten Assen en Coevorden. Eind december werd de aanvraag gehonoreerd door ZonMw.

Het project start februari 2023 en kent een looptijd van vijftien maanden. 3. Veilig Thuis Drenthe Veilig Thuis Drenthe (VTD) draagt bij aan het voorkomen en stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling en het duurzaam borgen van veiligheid voor alle inwoners van Drenthe, van jong tot oud. Iedereen heeft immers recht heeft op een veilig thuis. We geven advies en bieden ondersteuning aan inwoners en professionals die met deze vermoedens of situaties te maken hebben. Als het nodig is, doen we onderzoek. Er wordt gewerkt aan herstel van veiligheid op korte- en lange termijn en wij monitoren dit. Door expertise toe te voegen en de lokale teams te versterken, kan hulpverlening en het zicht op veiligheid en ondersteuning zo snel als mogelijk lokaal worden uitgevoerd. VTD is in beweging. In lijn met de Drentse regiovisie “De volgende stap” is de ontwikkeling naar een regionaal meldpunt en kennis- en expertisecentrum in gang gezet. De transformatie is erop gericht dat hulp lokaal, laagdrempelig wordt aangeboden, waarbij VTD een spilfunctie vervult door uitvoering van zijn wettelijke taak en expertise en kennis toevoegt aan het lokale veld. In dit proces van transformeren zijn we een lerende organisatie waarin we continu onze kwaliteit verbeteren samen met ketenpartners.

Wat hebben we bereikt? - We droegen bij aan het bespreekbaar maken, stoppen en duurzaam oplossen van kindermishandeling en huiselijk geweld. - We trekken eerder op in het lokale veld, zodat geweld eerder en beter in beeld is. - De samenwerking met gemeenten is geïntensiveerd. Gemeenten hebben meer inzicht in de situatie rondom huiselijk geweld in de eigen gemeente en kunnen hierop acteren. - Bij situaties van zeer ernstig of structureel geweld is dankzij de pilot multidisciplinaire aanpak MDA++, voor een aantal gezinnen duurzame veiligheid bereikt. - De basis (onze werkprocessen en medewerkers) is verstevigd. Wat hebben we hiervoor gedaan? Programma Samen Veilig Vanuit de strategische koers van de GGD is Veilig Thuis Drenthe dit jaar onderdeel geworden van het programma Samen Veilig. Er is een intensievere samenwerking gestart met het Centrum Seksueel Geweld, 36

de OGGZ en de coördinatie mensenhandel en er zijn dwarsverbanden gelegd naar de andere programma's. In 2022 hebben we de visie en doelen voor 2023 vastgelegd en voorbereidingen getroffen voor een gezamenlijke piketdienst voor VTD en CSG (o.a. door training en heldere werkinstructies). Transformatie VTD Veilig Thuis Drenthe heeft in 2022 een vervolg gegeven aan het transformatieproces dat betrekking heeft op de rol en positie van VTD. We werken meer vanuit de inhoud – samen met partners in ons netwerk – om datgene te doen wat nodig is om huiselijk geweld en kindermishandeling (HG en KM) zoveel als mogelijk te voorkomen. De focus is verlegd van vooral uitvoerend werk in reactie op ingekomen meldingen, naar advisering en ondersteuning door inzet van kennis en expertise aan de voorkant. Dit wordt vormgegeven via de ontwikkeling naar een kennis en expertisecentrum, waarin VTD de spil en de expert op het gebied van HG en KM is in Drenthe. Dit betekent ook dat de uitvoering van de wettelijke taken veel meer en in een veel eerder stadium met en door het lokale veld wordt opgepakt. Het proces van transformatie is aangepakt aan de hand van vier lijnen: 1. Samenwerking (gemeentelijke) ketenpartners 2. Ontwikkelen van een Kennis- en expertisecentrum 3. Ontwikkelen integrale governancestructuur 4.

Verbeterde interne basis Samenwerking met (gemeentelijke) ketenpartners In 2022 zijn 6 pilots gestart waarin VTD en 6 gemeenten samen optrekken bij een onderdeel van het werkveld van Veilig Thuis. Er is eerder overleg in het netwerk, waardoor we geweld eerder en beter in beeld hebben. Daarnaast hebben we brede bijeenkomsten én gesprekken op gemeentelijk niveau georganiseerd over de trends en ontwikkelingen van Veilig Thuis. Samen bespraken we waar inzet nodig is op het gebied van veiligheid en maakten we afspraken hoe dit te realiseren. Om elkaar beter te kennen en vinden zijn themaochtenden georganiseerd met collega’s van andere organisaties, Stichting de Toegang, de Raad v/d Kinderbescherming. In 2023 krijgt dit een vervolg. Meerdere Veilig Thuis-collega’s zijn actief in de pilots, werken decentraal, zijn in beeld bij de gemeentelijke teams en experimenteren met nieuwe werkwijze in navolging op Geweld Hoort Nergens Thuis en in opmaat naar het Toekomstscenario kind en gezinsbescherming. MDA++ doorontwikkeling Dit jaar was het MDA++ team betrokken bij 33 casussen, waarvan 12 in 2022 zijn gestart. Gezinnen blijven langer in beeld bij het team om zo snel mogelijk in te kunnen grijpen op momenten dat het even wat minder gaat. Dit helpt het doorbreken van patronen. In meer dan de helft van de casussen zijn geen hermeldingen meer geweest.

We hebben bijgedragen aan het onderzoek van het Verwey Jonker Instituut naar de werkzame elementen van MDA++. Het project wordt volgend jaar gecontinueerd. Voorlichting en training Voorlichting en training is een belangrijk middel in de samenwerking tussen Veilig Thuis Drenthe en andere organisaties. Het biedt de mogelijkheid om onze netwerk- en samenwerkingspartners te informeren over waar we voor staan, wat we doen en hoe we dat doen. Daarnaast biedt voorlichting de mogelijkheid om op een rustig(er) moment met elkaar uit te wisselen, in plaats van het moment waarop er iets speelt in een casus. In 2022 heeft Veilig Thuis Drenthe mooie stappen gemaakt in de uitbreiding en ontwikkeling van het trainings- en voorlichtingsaanbod. Gemiddeld 1 tot 2 keer per week is er wel ergens een voorlichting, workshop of training gegeven door één van de collega’s. We hebben dit onder andere gedaan bij scholen, 37

welzijnsorganisaties, ziekenhuizen, jeugdhulporganisaties, politie, kinderopvang, GGZ, thuiszorgorganisaties, sociaal teams en intramurale zorginstellingen. Tijdens de Week tegen Kindermishandeling is een radio-interview gegeven en voor de documentaire ‘Belaagd’ heeft o.a. Veilig Thuis Drenthe de introductie verzorgd bij de premières in Assen en Emmen. Verder zijn er workshops gegeven tijdens het symposium Geweld hoort nergens thuis in Emmen. In 2023 gaan we door met het verder uitbreiden en ontwikkelen van ons aanbod. Verbeterde interne basis Er is een heldere overleg- en ondersteuningsstructuur afgesproken. Voor het vergroten van de kwaliteit en professionalisering van medewerkers is ingezet op gerichte scholing en training o.a. op het gebied van weerbaarheid, systeemgericht denken en handelen, seksueel geweld, beroepscode, tuchtrecht en basisscholing VT-werker. De intervisiegroepen hebben een doorstart gekregen, waardoor er meer aandacht is voor het werken vanuit een methodiek (een verplicht onderdeel binnen SKJ) en reflectief leren. We zijn ons meer bewust van het unieke en soms ook intensieve van ons werk. We melden incidenten om van te leren. Er is meer aandacht voor opvang en nazorg na incidenten met een grote impact. Het ziekteverzuim is gedaald.

Begroot 2022

Realisatie 2021

Realisatie 2020

Realisatie 2019

Advies en consult/ondersteuning (extern)

2.950

2.600

2.939

2.940

2.562

Melding (intake en triage), zowel MK als ZK

1.750

2.200

2.115

2.169

2.545

Regulier onderzoek inclusief onderzoek HG MK

110

400

169

211

258

Monitoring

365

590

539

449

Voorwaarden en Vervolg

149

200

194

150

148

Huisverboden

MK = met ki nderen / ZK = zonder ki nderen / HG= hui s el i jk gewel d

We zien dat het aantal adviezen hoger is dan begroot, maar in lijn is met het aantal adviezen dat in 2021 is gegeven. Het aantal meldingen daalt de afgelopen jaren en is lager dan begroot. Met een epidemioloog kijken we, ook gezien dezelfde landelijke trend, wat hiervan de reden kan zijn. 4. Technische Hygiënezorg additioneel THZ adviseert en inspecteert (additioneel) op hygiëne en veiligheid bij asielzoekerscentra, prostitutiebedrijven, evenementen met tijdelijke sanitaire voorzieningen. Ook wordt toezicht gehouden op WMO-voorzieningen. Wat hebben we bereikt? - Alle aanvragen voor inspecties op het gebied van veiligheid en hygiëne bij voorzieningen met een verhoogd risico zijn uitgevoerd. Het gaat hierbij om asielzoekerscentra, panden van prostitutiebedrijven en evenementen. - We behandelen meldingen van calamiteiten bij WMO-voorzieningen en voeren hier een kwaliteitsonderzoek uit. Hierover wordt gerapporteerd aan gemeenten. 38

Wat hebben we hiervoor gedaan? Asielzoekerscentra In 2022 heeft een hygiëneonderzoek plaatsgevonden bij 11 asielzoekerscentra. Daarnaast is op 13 noodopvanglocaties een nulmeting uitgevoerd. Deze inspecties waren niet voorzien en zijn niet opgenomen in onderstaand overzicht. Evenementen Gemeenten zijn geadviseerd op het gebied van veiligheid en hygiëne bij de evenementen TT, Bloemencorso en de Zuidlaardermarkt. Prostitutiebedrijven Bij alle prostitutiebedrijven heeft een inspectie plaatsgevonden volgens de landelijke richtlijnen. Dit zijn in totaal 12 inspecties geweest WMO In 2022 is één calamiteitenonderzoek en één kwaliteitsonderzoek uitgevoerd, beide in de gemeente Emmen. Er hebben gesprekken plaatsgevonden met de gemeente Westerveld voor het opstarten van WMO-toezicht. Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2022 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2022 en de drie voorafgaande jaren. Realisatie 2022 Aantal inspecties asielzoekerscentra

Begroot 2022 24

Realisatie 2021

Realisatie 2020

Realisatie 2019

Aantal inspecties tijdens evenementen

Aantal inspecties prostitutiebedrijven

Aantal overige inspecties (WMO)

5. Openbare geestelijke gezondheidszorg additioneel GGD Drenthe voert verschillende taken en functies uit binnen het OGGZ-vangnet: Advies en Meldpunt OGGZ en bemoeizorg door sociaal verpleegkundigen OGGZ. Verder leveren we voor zes gemeenten procesregie in de vorm van een OGGZ-voorzitter en zorgen we voor beleidsontwikkeling op het terrein van de OGGZ, Wvggz en personen met onbegrepen gedrag. Wat hebben we bereikt? - We hebben uitvoering gegeven aan het Advies en Meldpunt OGGZ dat wordt gecombineerd met de meldfunctie Wvggz. Ook meldingen niet-acute zorg van de politie en het landelijk meldnummer ‘Zorgwekkend Gedrag’ komen binnen bij het Advies en Meldpunt OGGZ. - We hebben bijgedragen aan de sluitende keten voor personen met onbegrepen gedrag door de samenwerking met de politie rond een selectie van niet acute meldingen verward gedrag. - Cliënten werden geholpen door de inzet van OGGZ-bemoeizorg bij lichamelijke problemen, woonproblemen als gevolg van aantallen huisdieren of ongedierte en bij woningvervuiling en hoarding door het voorbereiden en coördineren van schoonmaakacties. - We hebben uitvoering gegeven aan de opdracht van gemeenten om de inzet van verplichte zorg te onderzoeken middels het Verkennend Onderzoek, onderdeel van de Wvggz. 39

Met het voorzitterschap van de OGGZ-netwerken in zes gemeenten boden we procesregie gericht op een adequate samenwerking rond kwetsbare inwoners die vaak zelf geen hulp vragen en kampen met complexe problemen. Ook boden we procesregie in casuïstiek waar al hulpverlening is betrokken, maar is vastgelopen, om zo met alle betrokkenen te komen tot een gezamenlijk gedragen aanpak. We adviseerden gemeenten over knelpunten of hiaten in de hulpverlening. We voerden met de maatschappelijk opvang partners de winterregeling uit voor dak- en thuislozen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoering Advies en Meldpunt OGGZ Het Advies en Meldpunt OGGZ ontvangt meldingen over inwoners van Drenthe die zich in een ernstige probleemsituatie bevinden en daarvoor geen hulp zoeken of niet weten hoe dat te organiseren. Vanaf 2020 is ook de meldfunctie Wvggz hier onder gebracht en schakelt het landelijke meldnummer ‘Zorgwekkend Gedrag’ automatisch door naar het Advies en Meldpunt OGGZ. Het Advies en Meldpunt OGGZ is telefonisch tijdens kantooruren bereikbaar en via het antwoordapparaat en de website kan 24/7 een melding worden gedaan. Iedereen die zich ernstig zorgen maakt over een ander kan zo om advies vragen of een melding doen. Vaak zijn dat professionals, familieleden, buren of andere naastbetrokkenen. Als een advies niet volstaat zoeken we uit of de cliënt al in beeld is bij een hulpverleningsinstantie. Tijdens de triage beoordelen we samen met de OGGZ-collega’s van GGZ, VNN en Cosis hoe de melding het beste opgevolgd kan worden. Waar nodig worden meldingen doorgezet naar een gemeentelijk OGGZ-netwerk/sociaal team voor een integrale bemoeizorg aanpak. In 2022 zijn 1.065 meldingen binnengekomen bij het Advies en Meldpunt OGGZ. Dat zijn er ruim 100 meer dan in 2021 (952) en is vergelijkbaar net onder het niveau van 2020 (1.090).

De verklaring voor de toename ten opzichte van 2021 is toe te schrijven aan de instroom van Oekraïense vluchtelingen. In de beginfase was er nog geen regeling voor de zorgkosten die de mensen uit Oekraïne maken. Daarom konden zorgverleners gebruik maken van de ‘regeling onverzekerden zorgverzekering’ waarin de meldpunten niet acute zorg een rol hebben. Uiteindelijk is er een aparte regeling getroffen voor de zorgkosten van Oekraïense vluchtelingen en is er geen bemoeienis vanuit het OGGZ-vangnet niet nodig gebleken. Qua aantallen meldingen is daarmee 2022 vergelijkbaar met 2021. Net als voorgaande jaren zijn de belangrijkste melders de politie en particuliere melders zoals familie en buurtgenoten. Wet verplichte GGZ (Wvggz) Sinds 2020 voert de GGD, samen met medewerkers van GGZ, VNN en Cosis, in opdracht van gemeenten, de meldfunctie en het verkennend onderzoek. Het zijn gemeentelijke taken uit de Wvggz. Eveneens is vanaf 2020 het aantal meldingen afkomstig van particuliere melders (familie, vrienden, buurtgenoten) sterk toegenomen ten opzichte van de jaren daarvoor. Het aantal meldingen is in de afgelopen 3 jaar ongeveer 200 per jaar, waar het 2019 en de jaren daarvoor rond de 100 meldingen per jaar schommelde. We vermoeden hierin een verband met de meldfunctie Wvggz.

Wanneer uit de triage van een melding blijkt dat er sterk vermoeden is van een psychische stoornis, waarbij ingeschat wordt dat verdere escalatie of crisis dreigt, dan wordt een verkennend onderzoek in kader van de Wvggz gestart. Daarmee wordt onderzocht of voor de gemelde persoon mogelijk verplichte zorg ingezet kan worden in de vorm van een zorgmachtiging. Deze kan aansluitend aan een verkennend onderzoek bij het Openbaar Ministerie worden aangevraagd. We hebben gemerkt dat OGGZ-bemoeizorg en Wvggz dicht bij elkaar liggen en ook in elkaars verlengde kunnen worden ingezet. Waar mogelijk en in afstemming met de melder wordt eerst gekozen voor OGGZbemoeizorg. In 2022 zijn 19 verkennende onderzoeken uitgevoerd, 3 minder dan de 22 in 2021. 40

Niet acute politie meldingen van verward of onbegrepen gedrag De OGGZ-ketenpartners gaven samen met de politie een vervolg aan de samenwerking rond niet acute meldingen over personen met onbegrepen gedrag. Het gaat om meldingen waarbij de ernst en complexiteit van de gemelde zorgen dusdanig is dat het gerechtvaardigd is deze als melding op het Advies en Meldpunt OGGZ te beoordelen. Deze samenwerking ondersteunt bij de verbinding tussen de domeinen veiligheid en zorg en de sluitende keten voor mensen met een (langdurige) psychische kwetsbaarheid. Het merendeel van de meldingen leidt niet tot de inzet van bemoeizorg maar tot overdracht van het zorgsignaal aan reeds betrokken hulpverlening. Soms leidt het een casus waarbij procesregie wordt in gezet om met de betrokken partijen tot een gezamenlijk gedragen aanpak te komen. Het aantal meldingen afkomstig van de politie was in 2021 relatief laag (ongeveer 250) en is in 2022 uitgekomen op ongeveer 300 meldingen. Dat is altijd minder dan de jaren daarvoor waar het gemiddeld om 350+ meldingen per jaar ging. Vanuit het ministerie van Veiligheid en Justitie, de VNG en politie wordt een landelijke werkwijze ontwikkelt waarmee de politie op uniforme wijze meldingen van niet-acute zorg aan de lokale of regionale meldpunten voor niet acute zorg door zal geven.

De landelijke uitrol hiervan was in 2022 gepland maar is vertraagd en wordt nu medio 2023 verwacht. Bemoeizorg De meldingen waarvan uit de triage blijkt dat een bemoeizorg-aanpak ingezet moet worden, worden doorgezet naar OGGZ-netwerken of sociale teams in gemeenten. Er wordt dan een gecoördineerde en integrale bemoeizorg-aanpak uitgevoerd. We doen dat in samenwerking met OGGZ-partners zoals GGZ, VNN en Cosis, maatschappelijk werk of sociaal team. Sociaal verpleegkundigen OGGZ bieden bemoeizorg als het gaat om woningvervuiling, hoarding (problematische verzamelaars) en bij somatische problemen. We leggen contact met de gemelde persoon, winnen het vertrouwen en motiveren voor het accepteren van hulpverlening. Waar nodig zetten we schoonmaakacties in. Het aantal schoonmaakacties bij woningvervuiling is verder toegenomen. Deels worden deze ingezet vanuit de vangnet en advies functie van de GGD (zie programma bewaken) en dus ook na inzet van OGGZ-bemoeizorg. Het totaal aantal schoonmaakacties in 2023 is 49 en was niet eerder zo hoog. Ook in andere GGD-regio’s in Nederland ziet men een toename van het aantal woningvervuilingen. Wat daar de reden van is, is lastig te duiden. Mogelijk dat er een verband is met de COVID-periode.

Ondanks de toename van het aantal schoonmaakacties is het budget dat de centrumgemeenten Assen en Emmen beschikbaar hebben gesteld voor 2022 toereikend gebleken. Waar het mogelijk is betaalt de betreffende cliënt zelf de kosten van de schoonmaakactie. In 2022 hebben relatief veel cliënten een bijdrage kunnen leveren in de kosten. OGGZ-voorzitterschap De GGD levert een voorzitter voor de OGGZ-netwerken in de gemeenten Assen, Aa en Hunze, MiddenDrenthe, Emmen, Coevorden en Tynaarlo. De OGGZ-voorzitters zien toe op naleving van de samenwerkingsafspraken en zorgen door de inzet van procesregie voor een gezamenlijk gedragen aanpak van de OGGZ-meldingen. Hoewel het aantal meldingen bij het Advies en Meldpunt OGGZ ongeveer gelijk is aan 2021 (wanneer meldingen van Oekraïense vluchtelingen buiten beschouwing worden gelaten), is het aantal meldingen dat is opgevolgd met een bemoeizorg-aanpak gedaald en op 279 uitgekomen. Dit is het laagste aantal van de laatste jaren en vergelijkbaar met 2017. In de jaren 2018, 2019 en 2020 steeg het aantal bemoeizorg-cases. In 2020 ging het om 371 cases. De daling van de laatste jaren komt met name door de afname in de gemeente Emmen. De laatste jaren lag het aantal bemoeizorgcases rond 90, in 2022 waren dat er 62. Ook in andere gemeenten komen schommelingen voor maar die zijn relatief klein. 41

Aanvullend biedt de OGGZ-voorzitter in enkele gemeenten procesregie in casuïstiek waar al wel hulpverlening is betrokken maar de situatie mogelijk toch kan escaleren of waarin de samenwerking niet goed verloopt. Advies en ontwikkeling We adviseren de centrumgemeenten en gemeenten in Drenthe over ontwikkelingen die raken aan de uitvoering van OGGZ, Wvggz en de aanpak rond situaties van onbegrepen gedrag. Het gaat over lokale ontwikkelingen zoals aansluiting OGGZ op het sociale domein of de implementatie van de Aanpak Voorkomen Escalatie-methode. Regionaal is met centrumgemeenten gestart met een heroriëntering op opdrachten. Doel daarvan is het vereenvoudigen daarvan door de integratie van de functies van het vangnet OGGZ, de Wvggz-taken en de niet acute meldingen van verward gedrag (afkomstig van politie en het landelijke meldnummer ‘zorgwekkend gedrag’) in één opdracht. Dit proces is nog niet afgerond en wordt in 2023 vervolgd. De heroriëntering heeft wel geleid tot een voorstel voor een nieuwe (meer jaren) overeenkomst tussen gemeenten en de GGD en de OGGZ-ketenpartners GGZ, VNN en Cosis voor de uitvoering van de Wvggz-functies. Inzet is om de OGGZ-taken daar in 2023 bij aan te laten sluiten.

We namen deel aan het landelijk overleg meldpunten niet-acute zorg met oog op het verbeteren van de kwaliteit en het voorbereiden op nieuwe landelijke werkwijze van het aanleveren van zorgmeldingen door de politie. Vanaf 2017 werken de OGGZ-ketenpartners samen met de politie in Drenthe rond meldingen van niet-acuut verward gedrag. Ook andere regio’s is Nederland hebben dergelijke afspraken met de politie. Om daar meer eenduidigheid in aan te brengen zou in 2022 een landelijk uniforme werkwijze geïmplementeerd worden. Deze is uitgesteld naar 2023. Dat zal naar verwachting de administratieve last rond het doen en verwerken van deze meldingen terugbrengen. Verder namen we deel aan het beleidsoverleg over de ketensamenwerking acute psychiatrie met als inzet zorgen voor een goede aansluiting tussen de acute en niet acute zorg voor mensen met onbegrepen gedrag. Met het Zorg- en Veiligheidshuis, politie en GGZ Drenthe vormden we een werkgroep om meer zicht te krijgen op knelpunten in de aanpak en samenwerking rond (enkele) complexe cases die moeizaam, of pas langere tijd, tot een structurele oplossing komen. In 2022 heeft de OGGZ-netwerksamenwerking een nieuw proces ondersteunend registratiesysteem in gebruik genomen: KeDo. We boden projectleiding bij de keuze, inrichting en implementatie van het systeem. KeDo ondersteunt alle processen binnen het vangnet OGGZ-Wvggz.

Daarmee faciliteert het de netwerksamenwerking en zorgt ervoor dat het delen van gegevens door de netwerkpartners op een zorgvuldige en veilige manier gebeurt. Winterregeling GGD Drenthe coördineert de winterregeling gericht op dak- en thuislozen en slecht behuisden. Gedurende de maanden oktober – maart monitoren we de ontwikkeling van de gevoelstemperaturen. Wanneer gedurende minimaal drie van de vijf dagen een gevoelstemperatuur van -5 graden of kouder wordt voorspeld wordt de winterregeling fase 1 geactiveerd. Fase 2 gaat in bij een gevoelstemperatuur van -10 graden. We informeren ketenpartners, zoals maatschappelijke opvanginstellingen, sociale teams, politie en gemeenten over het activeren (en deactiveren) van de winterregeling. Dak- en thuislozen hebben dan ruimere toegang tot de dag- en nachtopvang in Assen en Emmen. Wanneer nodig worden extra bedden bijgeplaatst. Bij fase 2 wordt door de samenwerkingspartners actief uitgekeken naar buitenslapers om hen aan te sporen de nacht binnen door te brengen. De winter van 2021-2022 is vooralsnog de laatste winter geweest dat de coronamaatregelen van toepassing waren en de maatschappelijke opvang aanpassingen in proces en inrichting heeft moeten doorvoeren. Het was een relatief zachte winter. Toch is de winterregeling in 2021-2022 net als in de relatief 42

koude winter van 2020-2021, 35 dagen actief geweest. Het aantal dagen fase 2 was wel aanmerkelijk lager: 3, tegenover 11 dagen fase 2 in 2020-2021. Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2022 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2022 en de drie voorafgaande jaren. Realisatie 2022 Advies en Meldpunt OGGZ

Begroot 2022

Realisatie 2021

Realisatie 2020

Realisatie 2019

1.065

1.150

952

1.090

907

Aangemeld voor OGGZ-bemoeizorg

283

335

307

371

328

Aangemeld Verkennend Onderzoek Wvggz

n.v.t.

Aangemeld voor vangnetfunctie GGD

Afgehandeld op meldpunt OGGZ

724

775

623

689

579

Nog open staande meldingen

Waarvan:

Overige indicatoren: OGGZ-meldingen GGD OGGZ-voorzitter*

184

225

216

242

227

Aantal cliënten sociaal verpleegkundigen OGGZ

155

200

181

216

193

Waarvan: Woningsaneringen inz. vervuiling, hoarding**

* Aantal OGGZ-bemoeizorg meldingen in de 6 gemeenten waar de GGD een OGGZ-voorzitter levert. ** Inclusief 26 woningsaneringen vanuit de vangnet en adviesfunctie van de GGD (programma Beschermen).

Het aantal meldingen is minder sterk gestegen dan op basis van de aantallen in 2020 was ingeschat. Het aantal bemoeizorg-cases is afgenomen en is het laagste aantal van de laatste jaren. Veel factoren zijn hierop van invloed waardoor een eenduidige verklaring niet te geven. Dat het aantal meldingen dat op het Advies en Meldpunt OGGZ is toegenomen heeft voornamelijk te maken met meldingen over Oekraïense vluchtelingen over verleende zorg zonder zorgverzekering. Uiteindelijk bleek daarop geen inzet nodig omdat een specifieke regeling is getroffen voor hen. Het aantal schoonmaakacties, woningsaneringen, is niet eerder zo hoog geweest. Ook in andere GGDregio’s wordt een toename opgemerkt. 6. Zorgcoördinatie mensenhandel De GGD coördineert de opvang en hulpverlening voor mensen die slachtoffer zijn van mensenhandel. Hieronder vallen ook slachtoffers van arbeidsuitbuiting en gedwongen prostitutie. De GGD beoordeelt en onderzoekt signalen van mensenhandel samen met de ketenregisseur aanpak mensenhandel (Zorg en Veiligheidshuis Drenthe) en de rechercheur van team mensenhandel en migratiecriminaliteit van politie. Zorgcoördinatie is verantwoordelijk voor de inzet en/of het coördineren van gepaste hulpverlening op diverse gebieden (sociaal-emotioneel/praktisch/juridisch).

Wat hebben we bereikt? - We hebben bijgedragen aan het bieden van veiligheid en hulp aan slachtoffers van mensenhandel in Drenthe. - Zorgcoördinatie is zichtbaarder geworden bij Veilig Thuis Drenthe waardoor er in ieder geval 11 signalen van mensenhandel naar voren zijn gekomen bij Veilig Thuis. - Het netwerk van zorgcoördinatie is uitgebreid, zodat mensenhandel meer bekendheid heeft gekregen en korte lijnen zijn gecreëerd tussen de diverse samenwerkingspartners en gemeenten. - De samenwerking met het Team Mensenhandel van politie is versterkt. 43

Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2022 is zorgcoördinatie bij 53 casussen betrokken geweest. Dit is bijna een verdubbeling van signalen in vergelijking met 2021 (29 signalen). Van deze signalen betrof het 38x seksuele uitbuiting, 4x overige, 4x criminele uitbuiting, 4x arbeidsuitbuiting en 3x overlap seksuele uitbuiting met criminele uitbuiting. Er is meer inzicht in de tijdinvestering van de casuïstiek. Bij signalering van mensenhandel is onderscheid gemaakt tussen ‘verrijking’ (relatief weinig uren inzet), ‘advies’ en ‘casusregie’ (gemiddeld tot veel uren inzet). Van de 53 signalen is op 13 casusregie/coördinatie uitgevoerd, 12 verrijking zonder vervolg en 28 advies. Zorgcoördinatie mensenhandel heeft in samenwerking met de ketenregisseur in totaal 14 trainingen gegeven. Dit was onder andere aan gemeenten (gemengde gezelschappen met bijv. handhaving, baliemedewerker en sociaal werkers), Renn4 school, politie en tijdens netwerkbijeenkomsten van het RIEC en Veilig Thuis. Voor 2023 zijn afspraken gemaakt voor zeker 10 trainingen o.a. bij opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen. Door middel van trainingen is casuïstiek gegenereerd en door middel van casuïstiek is er ingang in organisaties geworven om trainingen te kunnen geven. Er is contact gelegd met een ervaringsdeskundige over mogelijke inzet bij trainingen in 2023.

Verder heeft kennisoverdracht plaatsgevonden met de zorgcoördinator van IJsselland en is er contact geweest met de aandachtsfunctionarissen mensenhandel van Veilig Thuis Groningen en Veilig Thuis IJsselland. We hebben opnieuw geïnvesteerd in samenwerking met de diverse AZC's Ook is er een fysieke bijeenkomst georganiseerd met Team Mensenhandel van de Politie waarin ervaringen en behoeftes zijn uitgewisseld. In samenwerking met Comensha is een informatiesheet opgesteld in 7 talen over de verschillende vormen van uitbuiting en de hulproute die landelijk verspreid kan worden. We hebben een kwaliteitsslag gemaakt in de samenwerking met Veilig Thuis Drenthe. Er is een stroomschema gemaakt zodat Veilig Thuis medewerkers weten wat de route is ten aanzien van mensenhandel. Het beleid rondom mensenhandel is ingediend bij de 12 Drentse gemeenten. De eerste concrete actie die hieruit volgde is dat er een kartrekker is benoemd: de burgemeester van gemeente de Wolden. In Drenthe is er 16 uur zorgcoördinatie beschikbaar. Tot september 2022 werd dit bij twee zorgcoördinatoren belegd die beide 8 uur draaiden, daarna bij één coördinator. 7. Centrum Seksueel Geweld GGD Drenthe is samen met GGD Groningen opdrachtnemer voor de uitvoering van het Centrum Seksueel Geweld Groningen/Drenthe (CSG). Het CSG biedt hulp aan iedereen die een ongewenste seksuele ervaring heeft meegemaakt.

Wat hebben we bereikt? - Er is een explosieve stijging van het aantal slachtoffers die zich melden voor hulp - Een kortdurend hulpaanbod voor slachtoffers die langer geleden seksueel geweld hebben meegemaakt. Dit project wordt vanwege het succes in 2023 voortgezet. - Het driejarig programma ‘Seksueel geweld rak hiel Drenthe’ (subsidie van de Sociale Agenda, provincie Drenthe) gestart en de eerste producten (zoals de uitbreiding van het netwerk en inzet van ervaringsdeskundigen en de ondersteuningsbrochure, ‘Mekaar halfstaon’, om te gaan praten over nare seksuele ervaringen in de Drentse taal, aansluitend de Drentse cultuur in nauwe samenwerking met Huus van de Taol - Concrete acties om seksueel geweld uit de taboesfeer te halen. 44

Wat hebben we hiervoor gedaan? Explosieve stijging van het aantal slachtoffers Door steeds pro-actief de publiciteit te zoeken als zich in de media berichten over seksueel geweld komen weten slachtoffers het CSG steeds beter te vinden. Bijvoorbeeld naar aanleiding van The voice, maar ook een bericht dat niemand hulp bood toren een vrouw werd lastig gevallen in een trein. Project Seksueel Geweld Rak Hiel Drenthe, onderdeel van de Sociale Agenda In Drenthe zijn naar schatting 31.000 slachtoffers van verkrachting. Desondanks loopt het aantal meldingen aanzienlijk achter ten opzichte van andere provincies. Met 'Seksueel geweld roakt heel Drenthe' wil het CSG het taboe op seksueel geweld doorbreken. Door seksueel geweld bespreekbaar te maken en de omvang van het probleem zichtbaar te maken in Drenthe. Concrete acties in 2022 om seksueel geweld uit de taboesfeer te halen - Onlinecampagnes voor naamsbekendheid in augustus en halverwege november is in twee periodes van zes weken online campagne gevoerd voor naamsbekendheid voor het CSG in Groningen en Drenthe. De eerste campagne was gericht op 18 tot 24 jarigen, met als doel het telefoonnummer 0800-0188 onder de aandacht brengen. De tweede campagne was toegespitst op alle leeftijdsgroepen.

- Webinar voor bestuurders Voortgezet Onderwijs hoe te handelen bij seksueel geweld samen met de politie Noord-Nederland - Inleiding verzorgen bij de voorpremiere van de documentaire ‘Belaagd’ in Emmen. - Inleidingen verzorgd bij de opening van de buitenexpositie: ‘wij doorbreken de cirkel van geweld’ in Assen en Emmen - Orange the World 2022

Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2022 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2022 en de drie voorafgaande jaren. Realisatie 2022

Begroot 2022

Realisatie 2021

Realisatie 2020

Acuut aantal

Niet acuut aantal

Advies acuut Aantal meldingen

15 n.v.t.

10 65

Realisatie 2019

Vanaf 2021 maken we onderscheid in de aantallen. 44

8. Publieke Gezondheid Asielzoekers In opdracht van het Centraal Orgaan Asielzoekers voert de GGD de taken binnen de publieke gezondheidszorg voor asielzoekers uit. Dit zijn jeugdgezondheidszorg, gezondheidsbevordering, infectieziektebestrijding, tuberculosebestrijding en hygiëne-audits op asielzoekerscentra. Wat hebben we bereikt? Jeugdgezondheidszorg - Bij binnenkomst in Drenthe in een AZC kregen alle kinderen (0-19 jaar) een medisch onderzoek en een verpleegkundige intake. Hiermee werd de gezondheid in beeld gebracht en waar nodig aanvullende zorg gegeven. 45

Vanwege een extreem hoge instroom van asielzoekers in Nederland en het overlopen van locatie Ter Apel in Groningen heeft de VRD besloten dat elke gemeente 50 extra asielzoekers zou opvangen. Voor Drenthe betekende dit 600 mensen extra die opgevangen werden in crisis noodopvang locaties (CNO). Vanuit PGA is de zorg voor moeder en kind uitgevoerd Met betrokkenheid van adviseurs van PGA zijn spreekuren voor de Oekraïense vluchtelingenkinderen opgezet.

Gezondheidsbevordering - De gezondheidsbevorderaars Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers (PGA) van de GGD hebben bij alle AZC locaties voorlichting gegeven aan groepen asielzoekers over gezondheidsrisico’s en hoe ze problemen kunnen voorkomen op alle AZC locaties, in verschillende taalgroepen. Wat hebben we hiervoor gedaan? Jeugdgezondheidszorg De jeugdartsen en verpleegkundigen hielden spreekuren voor verpleegkundige intakes en medische onderzoeken, waarbij alle kinderen tussen 0-19 jaar gezien werden. Daarnaast werd het RVP uitgevoerd door ontbrekende vaccinaties te geven of opstarten van een inhaalschema. Waar nodig werden vervolgconsulten uitgevoerd naar aanleiding van gezondheidsproblemen of ten behoeve van opvoedondersteuning. Door de grote instroom is de 6 weken termijn (voorwaarde om financiering te krijgen van COA) waarbinnen kinderen gezien moeten worden, niet in alle gevallen gehaald. De malusregeling werd niet gehanteerd in 2022. Er zijn 2 jeugdartsen vanuit de reguliere JGZ gaan werken binnen PGA en ook iemand in de planning. Intern de lijnen verstevigd en afspraken gemaakt met de GHOR omdat er wisselende informatie kwam over te openen CNO locaties. Gezondheidsbevordering De GGD stelt jaarlijks, met het COA en andere samenwerkingspartners, voor elke opvanglocatie een werkplan gezondheidsbevordering op.

Alle locaties namen het maximale aantal voorlichtingen af en sommige daarbovenop extra. De belangrijkste onderwerpen waren: • • • • • • •

Wegwijs in het zorgsysteem Psychische gezondheid Gezondheidsvaardigheden Leefstijl ( bewegen, voeding, roken en middelengebruik) Seksuele gezondheid Mondzorg Opvoeden in Nederland

In 2022 is een tweede gezondheidsbevorderaar aangesteld. Ook is er ingezet op de samenwerking met COA. Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2022 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2022 en de drie voorafgaande jaren. 46

Realisatie 2022

Begroot 2022

Realisatie 2021

Realisatie 2020

Realisatie 2019

Asielzoekers (totaal)

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12878774/1