C. Recreatieschap Drenthe -begroting-2026-gecomprimeerd
Tekst van het document
Begroting 2026 (inclusief meerjarenraming 2027-2029) Concept
RECREATIE & TOERISME sleutel naar brede welvaart
recreatieschap.nl
2
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief 2026 ............................................................................................................................................................................................................................................ 4 Verplichte paragrafen............................................................................................................................................................................................................................................ 21 Programmabegroting.............................................................................................................................................................................................................................................28 Toelichting programmabegroting .............................................................................................................................................................................................................30 Bijlagen .................................................................................................................................................................................................................................................................................36 Bijlage I: Bijdragen gemeenten exploitatiekosten
................................................................................................................................................................. 37 Bijlage II: Bijdragen gemeenten Stimuleringsfonds.............................................................................................................................................................38 Bijlage III: Totale bijdragen gemeenten 2026 ........................................................................................................................................................................... 39 Bijlage IV: Investeringsstaat ......................................................................................................................................................................................................................... 40 Bijlage V: Meerjarenraming 2027-2029 ...............................................................................................................................................................................................
41 Bijlage VI: Meerjarenraming 2027-2029 per gemeente ....................................................................................................................................................42 Bijlage VII: Begrotingsgegevens ten behoeve van het BBV ......................................................................................................................................... 44 Bijlage VIII: Geprognosticeerde begin- en eindbalans......................................................................................................................................................45 Bijlage IX: EMU-saldo ...........................................................................................................................................................................................................................................46 Bijlage X: Financiële kengetallen ............................................................................................................................................................................................................. 47 Bijlage XI: Overzicht van incidentele baten en lasten ......................................................................................................................................................48
3
Aanbiedingsbrief 2026
4
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Aanbiedingsbrief 2026 Algemeen Met deze begroting, inclusief de meerjarenraming voor 2027-2029, geven we als Dagelijks Bestuur, inzicht in onze plannen en de belangrijkste doelen en activiteiten die Recreatieschap Drenthe in 2026 wil realiseren. Daarbij laten we ook zien hoe we dit financieel vormgeven. We baseren ons op onze taakopdracht en de kansen en uitdagingen binnen de sector Recreatie en Toerisme in Drenthe en de gemeente Ooststellingwerf. Op 10 april 2025 bieden we de ontwerpbegroting 2026 aan het Algemeen Bestuur aan (ter vaststelling op 3 juli 2025). Het Dagelijks Bestuur is zich ervan bewust dat de gemeenten in 2026 worden geconfronteerd met het zogenoemde ‘ravijnjaar’. Het Dagelijks Bestuur stelt daarom een realistische en doelmatige begroting voor waarbij nadrukkelijk geen aanvullende investeringen gevraagd worden. We kiezen ervoor om een efficiency slag te maken door een openstaande vacature niet in te vullen. Hierdoor ontstaat een structurele besparing van ongeveer € 50.000,=. De begroting 2026 wordt al vroeg opgesteld en voorgelegd aan onze deelnemers. Omdat deze begroting vroeg wordt opgesteld, kan het zijn dat er later nog aanpassingen nodig zijn. Het Dagelijks Bestuur benadrukt daarom dat deze begroting niet een statisch gegeven hoort te zijn. Als ons takenpakket verandert of de indexering sterk afwijkt, passen we dit, indien nodig, via een begrotingswijziging aan.
Samenwerking binnen het Recreatieschap Recreatieschap Drenthe is een samenwerkingsverband van de twaalf Drentse gemeenten en de Friese gemeente Ooststellingwerf én één van de instrumenten die de gemeenten snel, effectief, daadkrachtig en succesvol kan inzetten. Samen zorgen we ervoor dat de recreatie- en toerismesector zich kan ontwikkelen en versterken. Gemeenten hebben veel taken, en sommige daarvan pakken we efficiënter samen op. Door samen te werken, bundelen we krachten, versterken we netwerken en leren we van elkaar. Dit leidt tot meer bestuurlijke slagkracht, betere samenwerking en meer expertise. Met onze reguliere werkzaamheden en projecten stimuleren we kennisuitwisseling, verbeteren we contacten en ontwikkelen we beleid. We zorgen ervoor dat de toeristische infrastructuur goed blijft, coördineren en nemen deel aan projecten en beheren het fonds voor Recreatie en Toerisme. Ons doel? Kansen creëren voor onze opdrachtgevers, ondernemers ondersteunen en zorgen voor een toegankelijke en aantrekkelijke omgeving voor recreanten en toeristen. N.B.: Recreatieschap Drenthe omvat de Drentse gemeenten en de Friese gemeente Ooststellingwerf. In deze nota spreken we over Drenthe en Drentse ontwikkelingen, maar dit geldt uiteraard ook voor gemeente Ooststellingwerf.
Aanbiedingsbrief 2026
5
1. Inleiding Toerisme en recreatie zijn van grote waarde voor de inwoners van Drenthe. Het draagt bij aan geluk, welzijn en gezondheid en heeft daarnaast een belangrijke maatschappelijke en economische functie. Recreatieschap Drenthe werkt zonder eigen belang: de financiële middelen die we ontvangen van de Drentse gemeenten en Ooststellingwerf, investeren we direct in de vrijetijdssector binnen deze gemeenten. We zorgen voor een provinciale afstemming van beleid en behartigen de belangen van de Drentse gemeenten en Ooststellingwerf. Daarnaast bevorderen we kennisuitwisseling, verbeteren we samenwerking, adviseren we gemeenten en ondernemers, ontwikkelen en onderhouden we de toeristische infrastructuur, en coördineren we projecten. Ook beheren we de financiële middelen van het succesvolle Stimuleringsfonds.
6
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
2. Maatschappelijke impact Artikel 22 van onze Grondwet stelt dat de overheid voorwaarden schept voor maatschappelijke en culturele ontplooiing en voor vrijetijdsbesteding. Recreatie en toerisme zijn van groot belang voor ons welzijn en onze levenskwaliteit. Ze zorgen voor ontspanning, sociale verbinding en dragen bij aan een gezonde levensstijl. De sector stimuleert beweging, bevordert ontmoetingen en helpt mensen om hun vrije tijd zinvol in te vullen. Tijdens de coronapandemie werd extra duidelijk hoe diepgeworteld deze behoeften in ons leven zijn (bron: CELTH; Maatschappelijke waarde van toerisme en recreatie, maart 2021). Recreatie biedt mensen de kans om te ontspannen, stress te verminderen en plezier te hebben. Dit draagt bij aan hun mentale en fysieke gezondheid. Daarnaast vervult de sector een aantal belangrijke functies: • • • • • •
Ontspanning en stressvermindering – recreatie helpt mensen om rust te vinden naast hun dagelijkse verantwoordelijkheden. Gezondheid en welzijn – het bevordert een actieve levensstijl en draagt bij aan een goede fysieke en mentale conditie. Sociale verbinding – recreatie biedt kansen om sociale contacten te leggen en te versterken. Persoonlijke groei en ontwikkeling – recreatie en toerisme stimuleren creativiteit en het ontdekken van nieuwe vaardigheden en hobby’s. Kwaliteit van leven – het draagt bij aan een gevoel van tevredenheid en geluk. Versterken van trots en behoud van cultuur – het vergroot het gevoel van identiteit en verbondenheid.
Toerisme is is het reizen naar andere plekken, nieuwe ervaringen opdoen, herinneringen maken, andere culturen verkennen en te genieten van landschappen en attracties. Bovendien draagt toerisme bij aan het genereren van inkomsten voor lokale economieën en stimuleert het werkgelegenheid (zie ook paragraaf 3). Het zorgt ervoor dat winkels en voorzieningen behouden blijven en de voorzieningen zoals dagrecreatief aanbod en routes die voor toeristen aangelegd worden, zijn ook van toegevoegde waarde voor inwoners. De vraag naar recreatie en toerisme zal de komende jaren autonoom blijven groeien door bevolkingsgroei, vergrijzing en een toenemend aantal toeristen, terwijl de beschikbare ruimte schaars is. De maatschappelijke behoefte aan recreatie en ontspanning blijft onverminderd groot en zal de komende jaren alleen maar toenemen.
Aanbiedingsbrief 2026
7
3. Economische impact De recreatief-toeristische sector is een belangrijke economische pijler voor Drenthe. Het zorgt voor omzet, werkgelegenheid en draagt bij aan de leefbaarheid. Met 9,1 miljoen overnachtingen, ruim 1.343 miljard euro aan bestedingen (direct en indirect) en ruim 21.000 banen (marktaandeel van 9%) speelt de sector een essentiële rol in de Drentse economie. De recreatiesector blijft een drijvende kracht achter de economie en werkgelegenheid in Drenthe. Door te blijven investeren in recreatie en toerisme zorgen we ervoor dat Drenthe een aantrekkelijke provincie blijft voor inwoners en bezoekers.
8
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Iedere 2 jaar voert het Recreatieschap onderzoek uit naar de toeristisch-recreatieve sector om de economische impact in kaart te brengen. We richten ons hier met name op bestedingen en de werkgelegenheid. In samenwerking met een aantal gemeenten onderzoeken we in 2025 de impact van recreatie en toerisme op de samenleving en de omgeving (Dashboard Impact Toerisme).
Aanbiedingsbrief 2026
9
4. Ontwikkelingen 2024-2025 In 2024 en begin 2025 zien we tal van ontwikkelingen die invloed hebben op het dagelijks leven, en daarmee ook op de vakantie- en vrijetijdsmarkt. De behoefte aan vakantie en recreatie blijft sterk, en we zien dat mensen hun vrije tijd graag blijven besteden aan ontspanning en beleving. Hieronder bespreken we een aantal belangrijke trends en ontwikkelingen. Onzekerheid en economische impact Landelijk heerst een gevoel van (toenemende) onzekerheid. De situatie in Oekraïne, de spanningen in het Midden-Oosten, de veranderende houding van de Verenigde Staten t.o.v. Europa en andere geopolitieke ontwikkelingen blijven de internationale verhoudingen beïnvloeden. Dit heeft niet alleen politieke en maatschappelijke gevolgen, maar zorgt ook voor economische onzekerheid. De gevolgen hiervan – zoals inflatie en stijgende kosten van levensonderhoud – zijn voelbaar. Hoewel de energieprijzen zich deels hebben gestabiliseerd, blijft inflatie een factor in het bestedingspatroon van consumenten. Mensen blijven vakanties belangrijk vinden, maar kijken bewuster naar prijs en waarde. In Drenthe zien we een stabilisatie in het aantal overnachtingen (9,1 miljoen), mede doordat binnenlands toerisme populair blijft. Ook zien we een kleine toename van het aantal Duitse gasten die Drenthe bezoeken.
Arbeidsmarkt: tekorten en veranderingen De gastvrijheidssector kampt al jaren met personeelstekorten. Dit vraagt om een duurzaam personeelsbeleid met slimme oplossingen op het gebied van werving, opleiding en arbeidsomstandigheden. Het tekort aan gekwalificeerd personeel in de horeca en recreatiesector wordt verergerd door vergrijzing, krimpende beroepsbevolking en veranderende voorkeuren onder jongeren (millenniums en GenZ). De gevolgen hiervan zijn merkbaar: langere wachttijden, beperktere openingstijden en een soms verminderde servicekwaliteit. De sector moet qua imago aantrekkelijker worden door betere arbeidsvoorwaarden, vaste contracten en doorgroeimogelijkheden. Daarnaast zal de inzet van technologie, zoals automatisering en AI, steeds belangrijker worden om het tekort op te vangen.
Ruimtelijke ontwikkelingen en de strijd om de ruimte Naast economische en maatschappelijke veranderingen zijn er ook ruimtelijke ontwikkelingen die impact hebben op de vrijetijdssector. De landelijke en provinciale plannen rondom de herstructurering van de agrarische sector zorgen nog niet voor de gewenste duidelijkheid voor agrariërs. En de vraag blijft openstaan hoe het platteland als vrijetijdslandschap er straks uit zal zien.
10
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Ook de wooncrisis zal impact hebben op de aantrekkelijkheid van het landschap, zeker in Drenthe. De vraag is waar worden nieuwe woningen gebouwd en worden deze nieuwe wijken recreatief-landschappelijk ingepast of ontstaan er mix-vormen van recreatie- en woonparken. Daarnaast blijft het toenemende stikstofprobleem, zeker in Drenthe met de vele natuurgebieden, een beperkende factor voor nieuwe ontwikkelingen in de recreatieve sector, vooral in of nabij Natura 2000-gebieden. Dit geldt niet alleen voor toeristische bedrijven, maar ook voor de aanleg van recreatievoorzieningen in of bij natuurgebieden en de organisatie van evenementen, die door regelgeving steeds meer onder druk staan. Ondanks deze uitdagingen blijft de vraag naar recreatie en toerisme autonoom groeien. De bevolkingsgroei en het toenemende besef van het belang van een actieve en gezonde leefstijl zorgen voor een blijvende vraag naar recreatieve voorzieningen. Klimaat en duurzaamheid De impact van klimaatverandering wordt steeds duidelijker zichtbaar, met extremere weersomstandigheden zoals langdurige droogte, hittegolven en zware regenval. Dit heeft directe gevolgen voor de recreatieve sector. Ondernemers in de vrijetijdssector zullen zich steeds meer moeten aanpassen om hun locaties toekomstbestendig te maken.
In 2025 trekken we als Recreatieschap samen met de Veiligheidsregio Drenthe op in het kader van beheersing/voorkoming van natuurbranden. Duurzaamheid is een belangrijk thema. Duurzaamheid is allang geen trend meer maar is ‘mainstream’ voor de sector. Bedrijven in de sector moeten nadenken over hoe ze natuurwaarden op hun park kunnen versterken, hoe ze hun energiegebruik kunnen beperken en hoe ze efficiënter kunnen omgaan met grondstoffen en afval. De energietransitie, bijvoorbeeld door van het gas af te gaan, speelt hierbij een grote rol. Wie tijdig investeert in verduurzaming, investeert in de toekomst van zijn bedrijf en speelt in op de veranderende vraag van de consument. Vooruitblik Ondanks de buitenlandse en binnenlandse uitdagingen blijven recreatie en toerisme essentiële pijlers voor welzijn, leefbaarheid en economie. De komende jaren ligt de focus op innovatie, duurzaamheid en het inspelen op veranderende behoeften. Door slim in te spelen op ontwikkelingen kunnen we ervoor zorgen dat Drenthe aantrekkelijk blijft voor zowel inwoners als bezoekers.
Aanbiedingsbrief 2026
11
5. Recreatieschap Drenthe - de opdracht Recreatieschap Drenthe richt zich op een aantal kerntaken die bijdragen aan een sterke en samenhangende recreatiesector in de provincie. Hieronder lichten we de belangrijkste activiteiten toe. Beleid en ondersteuning Recreatieschap Drenthe ondersteunt gemeenten met kennis en expertise over de recreatiesector. Dit doen we door het ontwikkelen van beleidsvisies en het organiseren van kennisuitwisseling. Via cursussen, overleggen (zoals het AORTA-overleg voor recreatieambtenaren), excursies, het recreatiecongres, recreatiesociëteit, open colleges en studiereizen bieden we inspiratie en ondersteuning aan onze deelnemers. Maar ook met de ontwikkeling van concrete en praktische visies en adviezen als de ‘Adviesnota Campertoerisme in Drenthe’, herijking MTB-visie, Ecorys-rapporten, Wandelagenda etc. Dit alles met het doel om de beste besluiten voor toeristisch-recreatief Drenthe te (laten) maken. Met regelmatige bijeenkomsten brengen we beleidsmakers, bestuurders en (recreatie)ondernemers met elkaar in contact. Deze werkwijze blijkt in de praktijk efficiënt en prettig te werken. We voorkomen dat het wiel steeds opnieuw wordt uitgevonden en zorgen voor afstemming op Drents niveau. Veel toeristen zien Drenthe als één bestemming, daarom is het belangrijk dat we onze projecten en initiatieven op provinciaal niveau goed coördineren.
Projectontwikkeling en stimuleringsfonds Recreatieschap Drenthe voert diverse projecten uit, vaak gemeentegrensoverschrijdend. Om de uitvoering mogelijk te maken, sluiten we aan bij subsidieprogramma’s op provinciaal, landelijk en Europees niveau als bijvoorbeeld Interreg, Regiodeals, Leader of Nij Begun. Daarnaast ontvangen we jaarlijks bijdragen van de deelnemende gemeenten, die deels gebaseerd zijn op de opbrengst (=1,8%) van de geinde toeristenbelasting. Deze middelen worden gestort in het stimuleringsfonds, waarmee we snel en efficiënt financiële ondersteuning kunnen bieden aan nieuwe recreatieve ontwikkelingen. Dankzij dit fonds en onze strategische inzet van middelen, slagen we erin extra subsidiegelden te genereren. Dit levert een financiële multiplier op van minimaal vier: elke euro uit het stimuleringsfonds trekt vier keer zoveel aan aanvullende financiering aan. Routes en netwerken In 2024 hebben we de visie ontwikkeld op routegebonden recreatie. Hiermee onderstrepen we onze positie, expertise en netwerk op het gebied van routes. We willen actief bijdragen aan een sterke recreatie- en toerismesector in Drenthe en Ooststellingwerf. Deze visie helpt ons om gerichter te werken, vraagstukken planmatig aan te pakken en kansen optimaal te benutten. Onze ambities zijn: • Ons Routebureau beheert de best onderhouden fiets- en wandelroutes en knooppuntnetwerken van Nederland.
Dit doen we met ons team en 150 vrijwilligers • Recreatieschap Drenthe is dé expert en centrale spil op het gebied van routes, met een leidende rol in het faciliteren en bevorderen van routegebonden recreatie. • Onze kennis en faciliteiten zetten we actief in om het recreatieve aanbod te versterken en het gebruik ervan te stimuleren binnen het werkveld en de lokale gemeenschappen.
12
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Een goed ontwikkeld en onderhouden routenetwerk is cruciaal voor een aantrekkelijke recreatieve infrastructuur. Het Routebureau van Recreatieschap Drenthe is verantwoordelijk voor de ontwikkeling, het beheer en het onderhoud van bewegwijzerde fiets- en wandelroutes en knooppuntnetwerken. Daarnaast ondersteunen we gebruikersgroepen van MTB’ers, ruiters en menners bij het onderhoud van hun routes en helpen we lokale initiatieven op het gebied van bewegwijzering, zoals hardlooproutes en dorpsommetjes. Dankzij deze inspanningen hebben zowel toeristen als inwoners toegang tot een breed scala aan bewegwijzerde routes en voorzieningen, waaronder: • • • • •
Fietsroutes en het fietsknooppuntensysteem Wandelroutes, stadswandelingen en het wandelknooppuntensysteem De TT-route voor motoren en fietsers Kanosteigers in de Hunze en het Zuidlaardermeer Recreatieve toiletgebouwen in Hoogersmilde en Rogat
In een korte tijd zijn hebben we ruim 150 vrijwilligers om het Recreatieschap heen verzameld. Onze vrijwilligers zetten zich vol enthousiasme in voor het onderhoud van wandelknooppunten en themaroutes. Hun inzet zorgt ervoor dat het routenetwerk in optimale staat blijft en Drenthe aantrekkelijk blijft voor recreanten. Zonder deze vrijwilligers kunnen we niet de kwaliteit van onderhoud plegen waar we als Recreatieschap voor willen staan. Een goed onderhouden en slim georganiseerd routenetwerk is een visitekaartje voor de provincie en leidt recreanten langs de bijzondere verhalen van Drenthe, bezienswaardigheden en lokale ondernemers. Naast fysiek onderhoud zorgen we ervoor dat alle route-informatie digitaal beschikbaar is via drenthe.nl, zodat bezoekers eenvoudig hun ideale route kunnen plannen. Bij alles wat we doen, staat de recreant centraal. Wat heeft hij of zij nodig, en hoe kunnen we daar het beste op inspelen? Op basis van deze inzichten ontwikkelen we nieuwe voorzieningen en blijven we werken aan een gastvrij en recreatief Drenthe.
Aanbiedingsbrief 2026
13
6. RECREATIESCHAP DRENTHE - Acties 2026 Elk jaar werkt Recreatieschap Drenthe met een motto dat richting geeft aan onze inspanningen. In 2026 is ons motto: ‘Recreatie en Toerisme; sleutel naar brede welvaart’. Dit benadrukt het belang van de recreatie- en toerismesector als drijvende en verbindende kracht achter economische groei, maatschappelijke verbinding en welzijn. In onze alledaagse werkelijkheid staat welvaart voor veel meer dan alleen ons inkomen of het bruto binnenlands product. We kijken daarom tegenwoordig breder, namelijk naar de brede welvaart. Brede welvaart hangt voor veel mensen sterk af van het hebben van passend en betaald werk. Daar staat tegenover dat ook vrije tijd grote invloed heeft op de levenskwaliteit die mensen ervaren. Het uitgangspunt van het concept brede welvaart is dat naast materiële welvaart ook welzijn van belang is voor een goede kwaliteit van leven. Recreatie en toerisme spelen een belangrijke rol in deze context, omdat ze bijdragen aan de kwaliteit van leven en sociale interactie. Toerisme genereert inkomsten en creëert banen, wat bijdraagt aan de economische groei van een regio. Toerisme bevordert de uitwisseling van cultuur en tradities, wat de sociale cohesie en het begrip tussen verschillende groepen versterkt. Recreatieve activiteiten bevorderen de fysieke en mentale gezondheid, wat een positief effect heeft op het welzijn van individuen.
Investeringen in toerisme kunnen leiden tot verbeteringen in infrastructuur, die ook de lokale bevolking ten goede komen. In 2026 willen we de gemeenten en de sector actief blijven ondersteunen bij het gezamenlijk aanpakken van landelijke en provinciale uitdagingen. Recreatie en toerisme kunnen een nog grotere sleutelrol spelen in veel ontwikkelingen. Het is en blijft essentieel dat de overheid – op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau – de waarde van de gastvrijheidssector erkent. Dit is niet alleen van belang voor de economie, maar ook voor sociale cohesie en het welzijn van inwoners. Het uitdragen van deze boodschap vereist een continue en gezamenlijke inspanning van overheden, ondernemers en organisaties. Voor 2026 kijken we, met de gevolgen van het Ravijnjaar op het netvlies, naar kansen die zich naast onze reguliere taken op onze weg komen. We willen met onze organisatie bijdragen aan een sterke en toekomstbestendige recreatie- en toerismesector. Dit doen we door samen te werken, te innoveren én door het effectief inzetten van het Stimuleringsfonds, zodat recreatie en toerisme een blijvende impact hebben op Drenthe en Ooststellingwerf. We willen dat ‘iedere inwoner profiteert van de aanwezigheid van recreatie en toerisme’.
14
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Activiteiten 2026 1. Instandhouding en beheren van fiets- en wandelnetwerken Het beheren en onderhouden van de knooppuntennetwerken voor fietsers en wandelaars om zowel inwoners als toeristen optimaal gebruik te laten maken van deze voorzieningen. De basis op orde. Dit sluit ook aan bij de provinciale ambitie om fiets- en wandelprovincie nr. 1 te zijn en te blijven. 2. Versterking en actueel houden van fiets, wandel, MTB en hippische routes. Dit doen we samen met onze vrijwilligers, MTB-verenigingen en Stichting Paardenroutes Drenthe door hen te voorzien van palen en bebording met het doel om uniformiteit in Drenthe te behouden én door de inzet van het Buitensportfonds waar de verenigingen een (kleine) financiële ondersteuning kunnen aanvragen bij het onderhouden van de verschillende routes. 3. Themaroutes met het verhaal van Drenthe Het ontwikkelen van thematische en inclusieve routes die het unieke verhaal van Drenthe vertellen. We richten ons in 2026 op de doorontwikkeling van kinderroutes en inclusieve (fiets)routes. 4. Duurzaam toerisme Het versterken en ontwikkelen van projecten die gericht zijn op duurzaam toerisme. (Toerisme dat rekening houdt met de huidige en toekomstige ecologische, sociale en economische impact). We blijven de ‘Klankbordgroep duurzaamheid en circulariteit’ zowel bestuurlijk als financieel ondersteunen.
Daarnaast ontwikkelen en voeren we samen met anderen het in 2025 tot stand gekomen Drentse programma ‘Duurzaamheid’ uit. 5. Stimuleren van ondernemerschap Het ondersteunen van ondernemers door middel van initiatieven zoals Vitale Vakantieparken en het Recreatie Expert Team en het stimuleren van samenwerkingen tussen onderwijs en arbeidsmarkt en van agro-toerisme. 6. Inzetten op data verzamelen en analyseren en kunstmatige intelligentie De ontwikkelingen op het gebied van kunstmatig intelligentie gaan razendsnel. De bewustwording dat de inzet van kunstmatige intelligentie en robotisering in de bedrijfsvoering ook als een kans gezien kan worden heeft een impuls nodig. Wij willen de sector helpen door het volgen van ontwikkelingen op het gebied van data en kunstmatige intelligentie en het delen van deze inzichten met de sector. 7. Beleidsadvies voor gemeenten De recreatiesector is een snel veranderende sector. We blijven daarom, gevraagd en ongevraagd, de gemeenten ondersteunen met beleidsrapporten op actuele vraagstukken. Ook willen we in 2026 een vernieuwd Ecorys-rapport uitbrengen om de ontwikkelingen en economische meerwaarde van de sector aan te tonen. 8. Stimuleringsfonds voor recreatieve projecten Het stimuleringsfonds is al jaren een succesvol instrument gebleken om recreatieve (bij voorkeur gemeentegrensoverschrijdende) projecten te versnellen.
Gemeenten maken goed gebruik van het fonds en ook in 2026 willen we het fonds extra inzetten waardoor recreatie en toerisme blijft bloeien.
Aanbiedingsbrief 2026
15
9. Het stimuleren van netwerk ‘het elkaar weten te vinden en elkaar versterken’ We doen dit door middel van het organiseren van excursies (kennis opdoen van nieuwe ontwikkelingen elders), het jaarlijkse Recreatiecongres Drenthe, periodieke bijeenkomsten ambtenaren recreatie en toerisme e.d. 10. Recreatie en toerisme in ruimtelijke plannen Het benadrukken van kansen van en voor recreatie en toerisme in discussies over de ‘strijd om de ruimte’, om recreatie en toerisme een volwaardige plek geven in ruimtelijke transities en gebiedsontwikkelingen. Met deze focusgebieden blijven we bouwen aan een sterke, duurzame en bloeiende recreatiesector in Drenthe en Ooststellingwerf maar blijven met een open vizier kijken naar andere kansen en uitdagingen die op ons pad komen.
16
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Aanbiedingsbrief 2026
17
7. FINANCIEEL Deze begroting bestaat uit het overzicht van de ontwikkelingen in de sector en van de baten en lasten (de uiteenzetting van de financiële positie). De begroting bevat tevens de verplichte paragrafen. De begroting is op 19 maart 2025 in de vergadering van het Dagelijks Bestuur behandeld. De vaststelling in het Algemeen Bestuur staat gepland tijdens de vergadering op 3 juli 2025. Uitgangspunt is met deze begroting zo dicht mogelijk bij de werkelijkheid van 2026 te komen, in de wetenschap dat we zo nu en dan achterhaald worden door veranderingen in de tijd. Wij vragen geen aanvullende investeringen maar werken vanuit het principe om maximaal rendement te halen uit de beschikbare middelen. Financieel gezien is de begroting 2026 een actualisering van de begroting 2025. Exploitatie Het Recreatieschap Drenthe werkt met een klein personeelsbestand. Een deel van de werkzaamheden is projectgebonden. Indien het Recreatieschap voor de uitvoer hiervan extra menskracht nodig heeft, doet zij dit door middel van inhuur. Dus flexibele inhuur naast een vaste formatie. In 2026 zal de vaste kern van de organisatie van het Recreatieschap bestaan uit 8,8 fte.
De bezetting bestaat uit de volgende disciplines: 1 fte; - Directie 2,3 fte; - Beleid, advisering, projectuitvoering 4,4 fte; - Toeristische bewegwijzering 1,1 fte; - Ondersteuning (secretariaat, communicatie, financiële administratie) Het Recreatieschap is gehuisvest in Dwingeloo. Hier delen we de huisvesting met Marketing Drenthe en het programma Vitale Vakantieparken. Deze gecombineerde huisvesting heeft als voordeel dat de contacten gemakkelijk tot stand komen en we elkaar snel weten te vinden. Indexering: De begroting van het Recreatieschap wordt jaarlijks aangepast voor de stijging van lonen en prijzen. Op moment van opstellen van deze begroting gaan we uit van het nu voorhanden zijnde inzicht en derhalve is het gebaseerd op aannames. Basis van de opgestelde cijfers vormt de begroting 2025, aangevuld met indexering die afkomstig is uit de Macro Economische Verkenningen van het Centraal Planbureau (MEV 2025, versie sept. 2024) van het kerngegeven “Loonvoet Sector Overheid” en “Prijs materiële overheidsconsumptie”. Op basis hiervan wordt uitgegaan van een indexering van de begroting voor 2025 van 2,1% voor de salarislasten en 2,2% voor de overige lasten. Het werkelijke indexcijfer kan aanleiding zijn voor een begrotingswijziging gedurende het jaar. Wijzigingen: Het Recreatieschap heeft in het jaar 2020 gronden welke in erfpacht waren uitgegeven verkocht aan de erfpachters.
Een deel van de winstopbrengst is in 2021 ontvangen en direct bestemd. Een deel van de opbrengst komt binnen vanaf 2024 in (16) jaarlijkse termijnen. In de begroting wordt deze bate verantwoord in de post “overige opbrengsten” ter grootte van € 13.500. Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd. Ten opzichte van de begroting 2025 hebben we ervoor gekozen een vacature welke was ontstaan vanuit ziekte niet te vervullen, hierdoor realiseren we een efficiencyslag. Daarnaast ramen we geen renteopbrengsten gezien de fluctuaties van de rentevoet. Reserves: De onttrekkingen uit de reserveringen zijn overeenkomstig eerdere besluiten van het Dagelijks Bestuur.
18
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
De in de begroting opgenomen bedragen zijn de maximale onttrekkingen. Mocht overschrijding hiervan noodzakelijk blijken dan zal hier toestemming voor worden gevraagd middels een bestuursbesluit. Het Recreatieschap initieert, geeft leiding aan en administreert projecten ter stimulering van recreatie en toerisme. Het Recreatieschap dient van toegevoegde waarde te zijn voor haar gemeenten en voor de sector. Dit kan alleen met betrokken, ontwikkelingsgerichte en goed passende medewerkers. Het kapitaal van het Recreatieschap zijn deze medewerkers. Blijvend investeren in de ontwikkelkracht van de medewerkers is daarom van essentieel belang. Stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme Jaarlijks wordt door de Drentse gemeenten en gemeente Ooststellingwerf een bedrag voor dit fonds beschikbaar gesteld. Dit bedrag is gebaseerd op een – in de gemeenschappelijke regeling verankerde – vaste component (€ 10.000,=) en flexibel component zijnde 1,8% van de door de gemeenten geinde toeristenbelasting zoals vermeld in de laatst vastgestelde jaarrekening van de deelnemende gemeenten (het vaste bedrag en de flexibele component zijn vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d.12 december 2024). Een deel van de toeristenbelasting wordt hierdoor feitelijk direct en zichtbaar ingezet ten behoeve van verdere ontwikkeling van de sector.
De toezeggingen uit het fonds maken het mogelijk snel andere subsidiemiddelen te generen (het fonds maakt het mogelijk om projecten in gang te zetten die anders niet, in beperktere omvang of met een veel langere aanlooptijd zouden zijn gerealiseerd). De inzet van het fonds is al jaren succesvol en de fondsmiddelen zorgen voor een grote multiplier (is vaak aanjager om andere middelen beschikbaar te krijgen). Het budget van het fonds was in 2024 € 303.943,=. Uit de jaarrekening 2024 blijkt dat via het fonds een zeer effectief beleid mogelijk was, waardoor een groot aantal investeringen mogelijk zijn gemaakt (in 2024 voor een totaalbedrag van € 1.681.000,=). Het fonds blijft krachtig en succes vanuit de afgelopen jaren is bewezen. € 1 uit het fonds lokt € 4 van derden uit voor investeringen op het gebied van recreatie en toerisme in Drenthe en Ooststellingwerf. Dankzij het fonds zijn onder andere de volgende projecten op een actieve en snelle wijze ondersteund: ondersteuning programma Vitale Vakantieparken, Horeca Vakpunt, bebording Zuidlaardermeer, Van Gogh project, Geopark, Ecorys onderzoek, Toeristische ontwikkelagenda Ooststellingwerf, ontwikkeling Lange afstandsfietsroute Hondsrug, Vaarrecreatie Hoogeveen, DashboardImpactmodel 5 gemeenten, Huis van de Drentsche Aa, 70 rustbankjes etc.
Toeristische Informatievoorzieningen Sinds 2018 is een afzonderlijke begrotingspost beschikbaar voor het ontwikkelen van gemeentegrens overstijgende productontwikkeling (Drenthegids, fiets- en wandelknooppuntkaarten en gratis te verstrekken materialen), versterken gastheerschap, meertaligheid van het informatieaanbod, samenwerking met regio’s, informatievoorziening in Hallenhuus en een betere aansluiting tussen marketing en informatievoorziening. Daarnaast is het Recreatieschap eigenaar van de database die achter de website drenthe.nl hangt. Met Marketing Drenthe is een opdrachtgever/opdrachtnemer relatie ingericht waarbij Marketing Drenthe verantwoordelijk is voor het volledig en up-to-date houden van deze database. Jaarlijks wordt een activiteitenplan afgesproken (met jaarlijkse evaluatie) zodat één loket voor de ondernemers en evenementenorganisatoren kan worden aangeboden. Het Recreatieschap verzorgt uiteraard zelf het aanbod aan routes op drenthe.nl.
Aanbiedingsbrief 2026
19
TOT SLOT Recreatie en toerisme; sleutel tot succes Het bestuur van Recreatieschap Drenthe is zich bewust van de financiële uitdagingen van de deelnemende gemeenten. Er worden dan ook geen aanvullende investeringen gevraagd en kiezen we ervoor om een openstaande vacature op voorhand niet in te vullen maar op een andere wijze te beleggen. Dit levert een besparing van 10% op de loonkosten op t.o.v. de begroting 2025. Desalniettemin blijft het Recreatieschap actief inspelen op ontwikkelingen in de recreatie- en toerismesector. Het bestuur ziet in het Recreatieschap een krachtig instrument om gezamenlijke doelen te realiseren en de sector verder te versterken. Samenwerking is de sleutel tot succes. We werken nauw samen met gemeenten, Provincie Drenthe, Marketing Drenthe, brancheorganisaties, terrein beherende organisaties, recreatieparken, dagattracties, horeca, musea, sport- en evenementenorganisaties en cultuur- en natuurorganisaties. Als aanjager en coördinator speelt het Recreatieschap al jarenlang een cruciale rol in de ontwikkeling van de vrijetijdseconomie in Drenthe. Ons doel is een sterke, vitale sector waarin we als initiator en regisseur innovatieve projecten opstarten en begeleiden. Recreatie en toerisme vinden grotendeels plaats op gemeentelijk niveau.
Denk aan de aanleg van fietspaden, dagrecreatieterreinen, parkeervoorzieningen en het stimuleren van evenementen en natuurbeheer. Juist op deze terreinen kunnen gemeenten gezamenlijk optrekken en écht het verschil maken. Een toerist ziet Drenthe als één bestemming en is zich niet bewust van gemeente- of provinciegrenzen. Daarom is een samenhangend en goed afgestemd toeristisch aanbod onmisbaar. Bovengemeentelijke beleidsontwikkeling is dan ook een essentiële succesfactor. Door samen te werken en te investeren in een sterke vrijetijdseconomie, maken we van Drenthe en de gemeente Ooststellingwerf een nóg aantrekkelijkere bestemming voor zowel inwoners als bezoekers. Vaststelling Wij verzoeken u de begroting 2026 vast te stellen. Dagelijks Bestuur Recreatieschap Drenthe
20
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Verplichte paragrafen
Verplichte paragrafen
21
Verplichte paragrafen 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2. Financiering 3. Verbonden partijen 4. Grondbeleid
1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Onder dit begrip verstaat het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) het verband tussen weerstandscapaciteit en de risico’s, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor onze financiële positie. Twee keer per jaar, bij de begroting en bij de jaarrekening, moeten de belangrijkste financiële risico’s worden geactualiseerd en doorgerekend. Recreatieschap Drenthe moet een eigen vermogen, een weerstandsvermogen, hebben om deze financiële risico’s af te kunnen dekken, mochten ze zich voordoen. Door aandacht voor het weerstandvermogen kan worden voorkomen dat dergelijke tegenvallers dwingen tot bezuinigingen en/of noodzaken tot een bijstelling van de uitvoering. De risico-inschatting is gestoeld op diverse aannames. De globale inschatting van kans en omvang is tijdsgebonden, waarbij het (voortschrijdend) inzicht sterk afhankelijk is van vele onzekere toekomstige factoren. Onder dergelijke risico’s wordt derhalve verstaan: alle redelijk voorzienbare onzekerheden die niet direct vooraf kwantificeerbaar zijn. Daarom kunnen er geen voorzieningen voor worden gevormd. Reguliere risico’s – risico’s die zich regelmatig voordoen en die veelal vrij goed meetbaar zijn – maken geen deel uit van deze paragraaf. Hiervoor zijn immers verzekeringen afgesloten of voorzieningen gevormd.
De paragraaf weerstandsvermogen dient volgens artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) ten minste de volgende inhoud te bevatten: A. B. C.
Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de regeling beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; Een inventarisatie van risico’s, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis zijn in relatie tot de financiële positie; Het beleid betreffende de weerstandscapaciteit en de risico’s en de realisatie daarvan.
Ad.A De huidige omvang van de algemene reserve (per 31-12-2024 € 177.277,=) is gezien de omvang van de activiteiten en huidige inzichten (ingeschatte risico’s) voldoende. Ad.B De inventarisatie en risico-inschatting is gestoeld op diverse aannames. Om binnen de organisatie risico’s daadwerkelijk te beheersen is bewustwording van risico’s van groot belang. De globale inschatting van kans en omvang is tijdsgebonden, waarbij het (voortschrijdend) inzicht sterk afhankelijk is van vele onzekere toekomstige factoren. We kunnen de volgende onderdelen onderscheiden: toekomstige factoren. We kunnen de volgende onderdelen onderscheiden:
22
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Personeel Een kleine organisatie als het Recreatieschap is kwetsbaar voor wat de personele bezetting betreft. Voor veel functies is de beschikbaarheid van vervanging op hetzelfde kwalitatieve niveau, intern niet haalbaar. Dit betekent al snel dat een beroep gedaan moet worden op externe ondersteuning. Een interim-functionaris zal uit het weerstandsvermogen bekostigd moeten worden. Periodiek vinden beoordelingsgesprekken plaats waarin aandacht is voor werkdruk en het gewenste ontwikkelperspectief van het personeel. In een kleine organisatie als het Recreatieschap Drenthe zijn de mogelijkheden vanuit dit oogpunt beperkt. Daarnaast is m.n. ook aandacht voor het fysiek zwaardere werk van de medewerkers van het routebureau. Hierbij is zeker een risico denkbaar van ziekteverzuim en/of uitval. Op basis van onze inschattingen (kans en impact) komen we tot: • Vervanging bij ziekte en calamiteit (directie); 6 maanden (2 dgn), 57.200,=. • Vervanging bij ziekte en calamiteit (administratie/routebureau); 6 maanden (2 dgn.), € 28.600,=. • Risico leeftijdsopbouw/uitval;12 maanden, € 55.000,=. In totaal betreft het ingeschatte financieel risico voor Personeel hiermee € 140.800,=. Interne beheersing Het Recreatieschap kent, net als iedere andere organisatie, mee- en tegenvallers in de sfeer van organisatie en overige kosten.
Dit kan bijvoorbeeld betrekking hebben op overschrijding van budgetten voor huisvesting, communicatie, kantoor en overige kosten. Dergelijke tegenvallers dienen opgevangen te kunnen vanuit het weerstandsvermogen. Kans en impact Financieel risico Budgetoverschrijding 10 % van geraamde kosten € 22.000,= gedurende 1 jaar Projecten De projecten staan bij het Recreatieschap feitelijk buiten de exploitatie. Ter financiering van de projecten wordt een beroep gedaan op externe subsidiegevers. Daarnaast wordt aan een aantal projecten een bijdrage vanuit het stimuleringsfonds Recreatie en Toerisme toegekend. Het saldo van het stimuleringsfonds vormt feitelijk een buffer om de projecten te financieren en de eventuele mee- en tegenvallers op te vangen. Balansrisico’s Dit betreft o.a. openstaande vorderingen, afschrijvingsmethodiek op activa etc. Gezien het bedrag en van welke organisatie c.q. bedrijf wij een vordering hebben openstaan, zullen deze vorderingen niet lang “openstaan” (het zijn vorderingen met een legitieme basis). Gerechtelijke procedures Op dit moment worden geen juridische procedures door of tegen de gemeenschappelijke regeling gevoerd. Garanties Op dit moment garanderen wij geen geldleningen die aan derden zijn verstrekt. Onderhoud sanitaire voorzieningen Ten behoeve van de recreatievaart hebben we enkele toiletvoorzieningen in beheer.
In het kader van de bestrijding van de legionellabacterie vindt in het seizoen periodieke controle plaats. De fysieke toestand van de gebouwen is matig.
Verplichte paragrafen
23
Coördinatie/projectverantwoording en uitvoering recreatief-toeristische projecten Ook in 2026 en volgende jaren zullen projecten in uitvoering worden genomen. Deze projecten worden administratief en financieel verantwoord via een projectenadministratie. Door regelmatig overleg tussen de projectverantwoordelijke en de projectuitvoerende (juiste toepassing van de subsidievoorwaarden en de actualiteit van de projectadministratie) worden de financiële risico’s tot een minimum beperkt. Ad.C Resumerend kan tot de volgende opstelling gekomen worden met betrekking tot het gewenste niveau van het benodigde weerstandsvermogen op basis van de geformuleerde uitgangspunten: Totaaloverzicht Personeel Materieel Interne beheersing Overige opbrengsten Projecten Totaal
Financieel risico € 140.800,= 0,= 22.000,= 0,= 0,= € 162.800,=
De huidige omvang van de weerstandscapaciteit is per 31 december 2024 € 177.277,=. De ratio weerstandsvermogen bedraagt € 177.277 / € 162.800= 1,09. Dit is gezien de omvang van de activiteiten en huidige inzichten door het bestuur als toereikend geacht.
24
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
2. Financiering Algemeen Het belangrijkste thema van de wet financiering decentrale overheden (wet Fido) is het inzicht geven in de treasuryfunctie bij decentrale overheden. De doelstellingen, richtlijnen en limieten van het voorgestane beleid zijn vastgelegd in het treasurystatuut. De treasuryparagraaf is één van de onderdelen waarmee de wetgever beoogd de transparantie en bestuurlijke beheersbaarheid van deze functie te bevorderen. De wet Fido schrijft voor dat samen met de jaarstukken ook de overzichten met betrekking tot de renterisiconorm en de kasgeldlimiet bij Gedeputeerde Staten moeten worden ingediend. Vanaf 2004 is geen sprake meer van een vaste schuld (langlopende lening), een overzicht betreffende de renterisiconorm is dan ook niet van toepassing. De kasgeldlimiet (de ruimte voor korte financiering) wordt volgens de wet Fido bij aanvang van het kalenderjaar 2025 gesteld op 8,5%. Wij streven door een actief treasurymanagement (bevoorschotting subsidies etc.) onder de kasgeldlimiet te blijven.
Omschrijving
1e kw 2026
2e kw 2026
3e kw 2026
4e kw 2026
Omvang begroting per 1 januari (=grondslag)
1.427.016
1.427.016
1.427.016
1.427.016
Toegestane kasgeldlimiet in procenten van de grondslag in een bedrag
8,5 121.296
8,5 121.296
8,5 121.296
8,5 121.296
De bijdragen van de gemeenten worden in het 1e kwartaal ontvangen. Gedurende het jaar vindt er monitoring plaats aan de hand van tussentijdse cijfers.
3. Verbonden partijen Het Recreatieschap kent geen verbonden partijen.
4. Grondbeleid In het verslagjaar 2020 zijn de gronden, welke het Recreatieschap in bezit had te Emmer-Compascuum, verkocht aan beide pachters. De verkoop heeft plaatsgevonden op basis van de getaxeerde waarde. De verkoopopbrengst bestaat uit een eenmalige verkoopopbrengst en een 16-jarige toekomstige opbrengst. Deze opbrengst komt binnen vanaf 2024, in (16) jaarlijkse termijnen. Deze opbrengst hangt samen met de exploitatie van een windmolen op de verkochte locatie (dit is notarieel in de akte opgenomen). In de begroting wordt deze verwachte bate verantwoord onder het kopje “overige opbrengsten windmolen” ter grootte van € 13.500.
Verplichte paragrafen
25
26
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
27
Programma begroting in Euro’s
28
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Categorie omschrijving
Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Baten Personeel
9.750
0
0
Huisvesting
7.367
0
7.500
Overige opbrengsten
61.930
21.200
21.660
Overige opbrengsten windmolen
27.163
13.500
13.800
subtotaal
106.210
34.700
42.960
Bijdrage gemeenten in exploitatie
1.083.165
1.116.098
1.032.561
Stimuleringsfonds
303.943
320.362
351.495
subtotaal
1.387.108
1.436.460
1.384.056
Totaal baten
1.493.318
1.471.1 6 0
1.427.016
Personeel
684.466
738.150
656.403
Huisvesting
59.044
70.400
71.950
Onderhoud
79.481
72.500
74.100
Overige uitgaven
54.732
21.170
21.660
Overige uitgaven toer. info voorz.
121.884
130.500
133.300
Bestuur
1.013
630
640
Bureau
81.507
101.600
103.920
Afschrijvingen
3.295
8.700
6.400
subtotaal
1.085.421
1 .1 4 3 .650
1.068.37 3
Stimuleringsfonds
365.1 1 5
320.362
351.495
Totaal lasten
1.450.536
1.464.012
1.419.868
Resultaat voor bestemming
42.782
7.148
7.148
Saldo financieringsfunctie
99.495
0
0
Bestemmingsres. Stimuleringsfonds
61.171
0
0
Bestemmingsres. personele inzet
15.852
15.852
15.852
Bestemmingsres. toiletegebouwen
6.013
0
0
Bestemmingsres. personele inzet
23.000
23.000
23.000
Resultaat na bestemming
202.31 3
0
0
Lasten
Onttrekkingen aan reserves:
Toevoegingen aan reserves:
Programma Begroting
29
Toelichting Programma begroting in Euro’s
30
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Raming excl. btw
Omschrijving
Raming excl. btw
Baten Personeel
Totaal
0
Totaal
7.500
Totaal
21.660
Voor zover nu bekend zullen er geen medewerkers gedetacheerd worden. Huisvesting Een deel van het kantoorpand wordt onderverhuurd aan het provinciale programma Vitale Vakantieparken. Overige opbrengsten Recreatiecongres
8.900
Excursie
2.560
Kaarten
10.200
Jaarlijks organiseert het Recreatieschap het recreatiecongres. Van een deelnemers wordt een bijdrage gevraagd voor deelname. Actuele thema’s staan centraal en kennis wordt gedeeld tussen overheid en ondernemers. Verder organiseert het Recreatieschap jaarlijks een dagexcursie voor bestuurders, raadsleden ed. Het Recreatieschap voorziet in toeristische informatie voor de recreant. Naast gratis materiaal wordt een deel verkocht. De opbrengst fluctueert nogal, dus wordt daarom neutraal opgenomen in de begroting. Overig opbrengsten windmolen
Totaal
13.800
Met ingang van het jaar 2023 ontvangt het Recreatieschap minimaal € 13.500 per jaar gedurende 16 jaar. Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd. Deze jaarlijkse vergoeding is overeengekomen bij de verkoop van gronden aan de Pottendijk te Emmen. De vergoeding is afkomstig uit de geplaatste windmolen op het perceel. Bijdrage gemeenten in exploitatie
Totaal 1.032.561
De gemeenten betalen jaarlijks, volgens een verdeelsleutel welke is opgenomen in de gemeenschappelijke regeling, een bijdrage zodat de exploitatiekosten gedekt zijn. In bijlage I staan de bijdragen per gemeente vermeld. Stimuleringsfonds
Totaal
351.495
De gemeenten betalen jaarlijks, een bijdrage aan het Stimuleringsfonds. De berekeningswijze is vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling en bestaat uit een vast bedrag en een flexibel bedrag. In de vergadering van het Algemeen Bestuur van 12 december 2024 is besloten het vaste bedrag te stellen op € 10.000 en is gekozen om het flexibele bedrag te stellen op 1,8% van de ontvangen opbrengst toeristenbelasting afkomstig uit de laatst vastgestelde jaarrekening van elke gemeente. De hierdoor beschikbare middelen worden ingezet ter stimulering van projecten in de recreatieen toerismesector. In bijlage II staan de bijdragen per gemeente.
Toelichting Programmabegroting
31
Raming excl. btw
Omschrijving
Raming excl. btw
Lasten Personeel
Totaal
Brutosalarissen
632.522
Sociale lasten
158.1 3 1
656.403
Het vaste personeel bestaat uit 11 medewerkers en 1 oproepkracht (8,82 fte’s). Ten gunste van deze post vindt jaarlijks een onttrekking plaats vanuit de bestemmingsreserve personele inzet van maximaal € 15.852. Overige personeelskosten: Geraamd wordt: Brutosalarissen naar projecten 1
-53.000
Brutosalarissen naar projecten onderhoud wandelknp 2
-108.500
Inlenen personeel
30.000
Loonkostensubsidie 3
-17.500
Kosten P&O; administratie door gemeente Tynaarlo
5.800
Opleidingen/cursussen
7.100
Overige personeelskosten
1.850
Gezien de doorloop van de huidige projecten tot en met 2026 worden er uren (salariskosten) geboekt op bepaalde projecten. 2 2 medewerkers houden zich bezig met het onderhoud wandelknooppunten; de salariskosten worden geboekt ten laste van onderhoud wandelknooppunten. 3 Voor een medewerker, vanuit het doelgroepenbeleid, ontvangen wij een loonkostensubsidie van de gemeente Ooststellingwerf. 1
Huisvesting
Totaal
Huurkosten kantoorpand
50.000
Energiekosten
14.800
Schoonmaakkosten
4.500
Overige huisvestingskosten
2.650
71.950
Het Recreatieschap huurt een gedeelte van het kantoorpand aan de Drift (11c) te Dwingeloo. Onderhoud
Totaal
Het Recreatieschap heeft via vele projecten een groot aantal voorzieningen gerealiseerd in de openbare ruimte. Het onderhoud van een aantal daarvan komt voor rekening van het Recreatieschap. Onderhoud aan diverse routestructuren (waaronder; wandelroutes, fietsknooppunten- en wandelknooppunten-netwerk, MTB-bebording, Geopark, ruiterroutesstructuur) kosten wandelvrijwilligers en onderhoud toiletvoorzieningen recreatievaart. De onderhoudskosten zijn inclusief leasekosten voor een electrische auto.
32
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
74.100
Raming excl. btw
Omschrijving
Overige uitgaven Recreatiecongres
8.900
Excursie
2.560
Kaarten
10.200
Raming excl. btw
Totaal
21.660
Totaal
133.300
(zie toelichting bij de baten) Overige uitgaven toeristische informatievoorzieningen Toeristische informatievoorzieningen
75.500
Toeristische informatievoorzieningen Drenthe.nl
57.800
Het Recreatieschap ontwikkelt gemeentegrens overstijgende informatie (folders ed.). Daarnaast worden cursussen aangeboden aan Tourist Info medewerkers. Het Recreatieschap is eigenaar van de database die achter de website van Drenthe.nl hangt. Jaarlijks wordt via een activiteitenplan afgesproken welke werkzaamheden Marketing Drenthe verricht voor het up-to-date houden van de database. Bestuur
Totaal
640
Bureau
Totaal
103.920
Totaal
6.400
Portikosten
1.380
Telefoonkosten
3.200
Reis-, verblijf- en autokosten
11.800
Representatiekosten
1.180
Kantoorbenodigdheden
1.230
Kopieerkosten
1.940
Leasekosten
1.400
Kantinekosten
2.350
Automatiseringskosten
22.700
Documentatie en voorlichting
2.870
Abonnementen/lidmaatschappen
1.840
Bankkosten
900
Verzekeringen
16.350
Verzekeringen ziekteverzuim
18.800
Accountantskosten
15.300
Overige kosten
680
Kapitaal In bijlage IV staan de afschrijvingen.
Toelichting Programmabegroting
33
Raming excl. btw
Omschrijving
Stimuleringsfonds
Raming excl. btw
Totaal
351.495
Totaal
15.852
Totaal
23.000
Door inzet van dit fonds worden diverse projecten mogelijk gemaakt door middel van een financiële bijdrage.
Onttrekkingen aan reserves Bestemmingsreserve personele inzet Jaarlijks wordt een bedrag van maximaal € 15.852 onttrokken aan deze bestemmingsreserve (conform besluit Algemeen Bestuur).
Toevoegingen aan reserves Bestemmingsreserve personele inzet
Jaarlijks wordt een deel van de bijdragen van de gemeenten toegevoegd aan de bestemmingsreserve personele inzet, maximaal € 23.000, (conform besluit Algemeen Bestuur). Hierdoor kan flexibel worden ingespeeld op nieuwe projecten/ontwikkelingen en wordt de mogelijkheid geboden om gebruik te maken van een flexibele schil aan personeel.
34
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Toelichting Programmabegroting
35
Bijlagen
36
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Bijlage 1 Bijdragen gemeenten 2026 in de exploitatiekosten volgens bestaande bijdrageregeling (in Euro’s)
Gemeente
In %
Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Aa en Hunze
7,75%
78.085
80.464
74.440
Assen
7,50%
75.570
77.867
72.039
Borger-Odoorn
8,00%
80.608
83.058
76.842
Coevorden
9,25%
93.203
96.036
88.848
De Wolden
6,75%
68.013
70.081
64.835
Emmen
18,00%
181.367
186.882
172.894
Hoogeveen
8,00%
80.608
83.058
76.842
Meppel
4,00%
40.304
41.529
38.421
Midden-Drenthe
10,00%
100.760
103.823
96.052
Noordenveld
7,25%
73.051
75.272
69.638
Ooststellingwerf
7,50%
75.570
77.867
72.039
Tynaarlo
6,25%
62.975
64.889
60.033
Westerveld
7,25%
73.051
75.272
69.638
107,50%
1.083.165
1.116.098
1.032.561
Totaal
Bijlagen
37
Bijlage II Bijdrage gemeenten 2026 in Stimuleringsfonds In Euro’s
Gemeente
Ontvangen inkomsten toeristenbelasting 2023
Flexibel bedrag (1,8%)
Vast bedrag
Begroting 2026
Aa en Hunze
1.986.000
35.748
10.000
45.748
Assen
665.648
11.982
10.000
21.982
Borger-Odoorn
2.342.737
42.169
10.000
52.169
Coevorden
2.188.534
39.394
10.000
49.394
De Wolden
414.215
7.456
10.000
17.456
Emmen
699.331
12.588
10.000
22.588
Hoogeveen
215.488
3.879
10.000
13.879
0
0
10.000
10.000
Midden-Drenthe
1.144.379
20.599
10.000
30.599
Noordenveld
204.433
3.680
10.000
13.680
Ooststellingwerf
394.792
7.106
10.000
17.106
Tynaarlo
575.643
10.362
10.000
20.362
Westerveld
1.474.000
26.532
10.000
36.532
12.305.200
221.495
130.000
351.495
Meppel
Totaal
De berekeningswijze is vastgesteld in de AB vergadering d.d. 12 december 2024. Het flexibele bedrag bestaat uit 1,8% van de ontvangen inkomsten toeristenbelasting per gemeente, zoals vermeld in de laatst vastgestelde jaarrekening van de deelnemende gemeenten. Het vaste bedrag is per gemeente € 10.000 per jaar.
38
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Bijlage III Totale bijdragen gemeenten 2026 In Euro’s
Gemeente
Exploitatiekosten
Bijdrage Fonds R&T
Bijdrage 2026
Aa en Hunze
74.440
45.748
120.188
Assen
72.039
21.982
94.021
Borger-Odoorn
76.842
52.169
129.011
Coevorden
88.848
49.394
138.242
De Wolden
64.835
17.456
82.291
Emmen
172.894
22.588
195.482
Hoogeveen
76.842
13.879
90.721
Meppel
38.421
10.000
48.421
Midden-Drenthe
96.052
30.599
126.651
Noordenveld
69.638
13.680
83.318
Ooststellingwerf
72.039
17.106
89.145
Tynaarlo
60.033
20.362
80.395
Westerveld
69.638
36.532
106.170
1.032.561
351.495
1.384.056
Totaal
Bijlagen
39
40
Bijlage IV Investeringsstaat In Euro’s
Omschrijving
Datum
Aanschaf
Afschrijving %
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
bedrag
vermeer-
vermin-
deringen
deringen
totaal
totaal
boek-
boek-
boek-
rest-
rest-
per
jaar
waarde
waarde
waarde
waarde
1 jan.
2026
1 jan.
31 dec.
1 jan.
31 dec.
Vervoermiddelen Volkswagen 5-VZK-31
16-10-12
20.250
20.250
20,00
17.250
0
3.000
3.000
3.000
3.000
Volkswagen 6-VXS-11
2-12-19
9.950
9.950
20,00
8.955
0
995
995
995
995
Peugeot V-325-K
25-11-20
7.000
7.000
20,00
6.300
0
700
700
700
700
2025
35.000
35.000
20,00
6.400
6.400
28.600
22.200
3.000
3.000
72.200
72.200
38.905
6.400
33.295
26.895
7.695
7.695
Auto
Totaal
Bijlage V Meerjarenraming 2027-2029 In Euro’s
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Baten Personeel
9.750
0
0
0
0
0
Huisvesting
7.367
0
7.500
7.665
7.834
8.006
Overige opbrengsten
61.930
21.200
21.660
22.137
22.624
23.122
Overige opbrengsten windmolen
27.163
13.500
13.800
14.104
14.414
14.731
106.210
34.700
42.960
43.906
44.872
45.859
Bijdrage gemeenten in exploitatie
1.083.165
1.116.098
1.032.561
1.072.702
1.110.463
1.149.678
Stimuleringsfonds *
303.943
320.362
351.495
351.495
351.495
351.495
Subtotaal
1.387.108
1.436.460
1.384.056
1.424.197
1.461.958
1.501.173
Totaal baten
1.493.318
1.471.160
1.427.016
1.468.103
1.506.830
1.547.032
Personeel
684.466
738.150
656.403
688.567
718.175
749.057
Huisvesting
59.044
70.400
71.950
73.533
75.151
76.804
Onderhoud
79.481
72.500
74.100
75.730
77.396
79.099
Overige uitgaven
54.732
21.170
21.660
22.137
22.624
23.122
Overige uitgaven toer. info. voorz.
121.884
130.500
133.300
136.233
139.230
142.293
Bestuur
1.013
630
640
654
668
683
Bureau
81.507
101.600
103.920
106.206
108.543
110.931
Afschrijvingen
3.295
8.700
6.400
6.400
6.400
6.400
365.115
320.362
351.495
351.495
351.495
351.495
1.450.536
1.464.012
1.419.868
1.460.955
1.499.682
1.539.884
Resultaat voor bestemming
42.782
7.148
7.148
7.148
7.148
7.148
Saldo financieringsfunctie
99.495
0
0
0
0
0
Bestemmingsreserve Stimuleringsfonds
61.171
0
0
0
0
0
Bestemmingsreserve personele inzet
15.852
15.852
15.852
15.852
15.852
15.852
Bestemmingsreserve onderhoud
6.013
0
0
0
0
0
Bestemmingsreserve personele inzet
23.000
23.000
23.000
23.000
23.000
23.000
Resultaat na bestemming
202.313
0
0
0
0
0
Subtotaal
Lasten
Stimuleringsfonds Totaal lasten
Onttrekkingen aan reserves:
Toevoegingen aan reserves:
* de bijdrage aan het Stimuleringsfonds is afhankelijk van de ontvangen inkomsten toeristenbelasting; aangezien deze nog niet zijn vastgesteld in de jaarrekeningen van de gemeenten is bedrag 2026 aangehouden.
Bijlagen
41
42
Bijlage VI Meerjarenraming 2027-2029 per gemeente In Euro’s
Gemeente:
In %
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Exploitatie
Fonds
Totaal
Exploitatie
Fonds
Totaal
Exploitatie
Fonds
Totaal
2027
2027
2027
2028
2028
2028
2029
2029
2029
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Aa en Hunze
7,75%
77.335
45.748
123.083
80.057
45.748
125.805
82.884
45.748
128.632
Assen
7,50%
74.840
21.982
96.822
77.474
21.982
99.456
80.210
21.982
102.192
Borger-Odoorn
8,00%
79.829
52.169
131.998
82.639
52.169
134.808
85.557
52.169
137.726
Coevorden
9,25%
92.302
49.394
141.696
95.551
49.394
144.945
98.926
49.394
148.320
De Wolden
6,75%
67.356
17.456
84.812
69.727
17.456
87.183
72.189
17.456
89.645
Emmen
18,00%
179.615
22.588
202.203
185.938
22.588
208.526
192.504
22.588
215.092
Hoogeveen
8,00%
79.829
13.879
93.708
82.639
13.879
96.518
85.557
13.879
99.436
Meppel
4,00%
39.914
10.000
49.914
41.320
10.000
51.320
42.779
10.000
52.779
Midden-Drenthe
10,00%
99.786
30.599
130.385
103.299
30.599
133.898
106.947
30.599
137.546
Noordenveld
7,25%
72.345
13.680
86.025
74.892
13.680
88.572
77.536
13.680
91.216
Ooststellingwerf
7,50%
74.840
17.106
91.946
77.474
17.106
94.580
80.210
17.106
97.316
Tynaarlo
6,25%
62.366
20.362
82.728
64.562
20.362
84.924
66.842
20.362
87.204
Westerveld
7,25%
72.345
36.532
108.877
74.892
36.532
111.424
77.536
36.532
114.068
107,50%
1.072.702
351.495
1.424.197
1.110.464
351.495
1.461.959
1.149.677
351.495
1.501.172
Totaal
* een aantal van de begrote balansposten 2026 ev. zijn gebaseerd op de jaarrekening 2024; dit aangezien de begroting 2025 reeds eerder is vastgesteld (en dus minder recent is). In de meerjarenraming is bij de exploitatie uitgegaan van een prijsindex van: 2027 loon: 4,9% en overig: 2,2%; 2028 loon 4,3% en overig 2,2%; 2029 loon 4,3% en overig 2,2%. De begrote bijdragen Stimuleringsfonds zullen wijzigen omdat dit bedrag voor een deel is gebaseerd op de daadwerkelijk geïnde toeristenbelasting, deze gegevens zijn nog niet bekend.
Bijlagen
43
Bijlage VII Begrotingsgegevens ten behoeve van het BBV
Statutaire naam
Recreatieschap Drenthe
Vestigingsplaats
Dwingeloo
Rechtsvorm
Publiekrechtelijke Rechtspersoon: Openbaar Lichaam op basis van gemeenschappelijke regeling
Activiteit
Het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van recreatie en toerisme.
Geraamd Eigen Vermogen 1-1-2026
€
1.631.457
Geraamd Eigen Vermogen 31-12-2026
€
1.638.605
Geraamd Vreemd Vermogen 1-1-2026
€
905.798
(kortlopend Vreemd Vermogen) Geraamd Vreemd Vermogen 31-12-2026
€
952.465
(kortlopend Vreemd Vermogen) Geraamd resultaat 2026
44
€
0
Recreatieschap Drenthe | Begroting 2026
Bijlage VIII Geprognosticeerde begin- en eindbalans In Euro’s, standen per 31-12
Realisatie
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
1
1
1
1
1
1
Materiële vaste activa
7.811
40.871
26.895
20.496
14.096
7.695
Totaal vaste activa
7.812
40.872
26.896
20.497
14.097
7.696
9.718
8.054
9.718
9.718
9.718
9.718
48.810
52.270
48.810
48.810
48.810
48.810
2.470.142
2.102.846
2.267.829
2.267.829
2.267.829
2.267.829
55.392
174.817
69.688
76.836
83.984
91.132
Totaal vlottende activa
2.584.062
2.337.987
2.396.045
2.403.193
2.410.341
2.417.489
Totaal activa
2.591.874
2.378.859
2.422.941
2.423.690
2.424.438
2.425.185
177.277