BIJLAGEN Toekomstvisie De Wolden DEF (verkleind).pdf

Gezond meedoen in de Wolden (Programmabegroting 2021-2024) ● ●

Bereikbaarheid en leefbaarheid staan onder druk door beperking OV-vervoer en sluiten van voorzieningen. Zorgvraag neemt toe door demografische wijzigingen. Zorgvragen worden complexer.

Bijlage 1: Toekomstvisie De Wolden – Trends en ontwikkelingen

33

Sportdeelname, gezondheid en gedrag (Sportbeleid gemeente de Wolden)

Het percentage kinderen met ondergewicht dat enkele jaren erg hoog lag, lijkt weer te zijn afgenomen tot het Drentse niveau.

Relatief veel mensen in de gemeente sporten bij een sportvereniging. Volgens cijfers uit 2017 is ongeveer een derde van de inwoners (34%) lid van een sportclub. Dat is aanzienlijk meer dan gemiddeld in Drenthe en Nederland (28,5% resp. 25,6%). Een dergelijk beeld geldt ook voor de lidmaatschapscijfers van de jeugd. Inwoners sporten ook veel buiten. Relatief meer mensen doen aan hardlopen, wielrennen, mountainbiken en wandelen, vergeleken met het gemiddelde in Nederland. Een binnensport als fitness is in de gemeente minder populair.

Mogelijkheden en beperkingen van een vitale lokale samenleving – wat valt op (landelijk)? (VNG Vitaliteit van buurten en maatschappelijke veerkracht (2016)

Mensen met een beperking blijven achter in sportdeelname. Waar 53% van de Nederlanders minstens een keer aan sport doet, is dat voor mensen met een verstandelijke beperking 38% en voor mensen met een motorische beperking slechts 23%. Dat is een aanzienlijk aantal, wanneer je bedenkt dat 1 op de 10 Nederlanders een zodanige lichamelijke of verstandelijke beperking heeft, dat zij niet vanzelfsprekend kunnen meedoen in de maatschappij. In de gemeente heeft naar schatting 15% een lichamelijke beperking. Meer volwassenen in de gemeente bewegen voldoende en minder volwassenen zijn te zwaar in vergelijking tot het Drents gemiddelde. Maar nog altijd heeft bijna de helft van de inwoners overgewicht of obesitas (46%) en beweegt 47% onvoldoende. Wat betreft jongeren geeft een onderzoek van de GGD over de jaren 20142017 aan dat meer scholieren uit klas 2 aan sport doen (83,0%) in vergelijking met Drenthe (80,2%). Ondergewicht, overgewicht en extreem overgewicht liggen iets lager dan het Drents gemiddelde. Overgewicht en obesitas bij de jeugd in groep 2 en 7 ligt lager dan gemiddeld in Drenthe.

Bijlage 1: Toekomstvisie De Wolden – Trends en ontwikkelingen

●

●

●

● ● ●

Meer dan de helft van de volwassen Nederlanders woont in een buurt waar de saamhorigheid tussen de buurtbewoners, en de verantwoordelijkheid voor de buurt relatief groot is. Eén op de tien woont in een buurt die verkeert in een negatieve spiraal en ongunstige uitgangspunten kent voor verbetering. Belangrijke voorwaarden voor het nemen van verantwoordelijkheid zijn de sociale verbondenheid van de buurt, de betrouwbaarheid van, en het vertrouwen in de gemeente. Personen met een goede (ervaren) gezondheid, relatief hoge sociaaleconomische status, en in een buurt met hoge verbondenheid zijn het meest actief op het vlak van burenhulp, vrijwilligerswerk en andere vormen van maatschappelijke inzet. Maar ook in buurten die een ongunstige ontwikkeling doormaken en een lage verbondenheid kennen is de inzet(bereidheid) voor de buurt relatief groot. Veel mensen verlenen naastenzorg, ongeacht of zij een baan hebben en ongeacht of zij actief zijn in het vrijwilligerswerk. Eén op de tien mantelzorgers ervaart overbelasting door het geven van naastenzorg. De groep mensen met beperkingen is een omvangrijke en heterogene groep. Het gaat in Nederland naar schatting om circa 34

drie miljoen mensen met een grote variatie aan beperkingen en aanverwante uitdagingen. ●

Meest kwetsbare personen kennen een samenloop van uitdagingen, waar veelal geestelijke/mentale en sociale uitdagingen de boventoon voeren. Bijv.: niet-westerse allochtonen, eenouderhuishoudens met laag inkomen, verweduwde 75-plussers, sociaal-geïsoleerden etc. ●

●

●

●

●

Minimaal 20% van de personen met een beperking ten aanzien van ‘taal/cultuur’ verkeert in een sociaal-isolement. In de meeste complexe situatie waarbij ook laag inkomen en sociale beperkingen een rol spelen loopt het aandeel op tot 28%. Zo’n 7% van de volwassen Nederlandse bevolking bevindt zich in een zorgwekkende situatie als gevolg van een combinatie van een beperkt sociaal netwerk, beperkte betekenisvolle participatie en één of meerdere beperkingen. Een groot deel van de bevolking is bereid zich in te zitten voor anderen. Het probleem is dat mensen vaak niet goed weten wat zij kunnen betekenen voor anderen. Ook denken mensen dat hulpbehoevenden om uiteenlopende redenen niet op hun ondersteuning zitten te wachten (handelingsverlegenheid). Bijna één op de vijf jongvolwassenen blijkt slecht geïnformeerd te zijn over de mogelijkheden in het vrijwilligerswerk. Het merendeel van deze groep weet niet wat voor vrijwilligerswerk ze kunnen doen. Daarnaast weten ze vaak niet hoe ze aan vrijwilligerswerk kunnen komen of kunnen ze simpelweg geen geschikt vrijwilligerswerk vinden. Dit laatste speelt vooral bij personen die uitdagingen ervaren op het terrein van ‘taal / cultuur’, ‘gevoel er niet bij te horen’ en veelal

Bijlage 1: Toekomstvisie De Wolden – Trends en ontwikkelingen

●

‘laag inkomen’. Van deze groep zegt 11% geen geschikt vrijwilligerswerk te kunnen vinden. De vergrijzing onder vrijwilligers vergroot het risico op overbelasting of uitval, omdat vrijwilligers in deze leeftijdscohorte ook vaker zelf naastenzorg moeten gaan leveren. Participatie op terreinen die bijdragen aan de persoonlijke ontwikkeling, het welzijn van anderen of maatschappelijke doelen gaat samen met een hoger individueel welzijn en andersom.

Arbeidsmigranten (programmabegroting 2021-2024) In de Programmabegroting 2021-2024 worden arbeidsmigranten genoemd als opgave voor de toekomst. Dit is tevens één van de aandachtspunten in het Integraal Veiligheidsplan De Wolden 2020-2023. De opgave is niet primair een veiligheidsvraagstuk, maar kent meerdere vraagstukken op diverse beleidsterreinen (werkgelegenheid, huisvesting, onderwijs, inburgering, participatie etc.).

35

Bronnenlijst ABF Research (2019). Systeem woningvoorraad (Syswov 2020): woningen naar eigendom. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Bouwen-en-wonen. CBS (2019a). Veiligheidsmonitor: sociale veiligheid – index criminaliteit, overlast en onveiligheidsbeleving. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Openbare-orde-enveiligheid. CBS (2019b). CBS Zonnestroom: woningen met zonnepanelen. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Energietransitie. CBS (2019c). CBS Statistiek huishoudelijk afval: totaal huishoudelijk afval. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/duurzameleefomgeving. CBS (2019d). CBS Arbeidsdeelname. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Werk-en-inkomen. CBS (2019e). CBS Lokale economie. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Bedrijvigheid-eneconomie. CBS (2020a). CBS Bevolkingsontwikkeling en binnenlandse migratie per maand. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/demografie. CBS (2020b). CBS Huishoudenstatistiek. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/demografie.

Bijlage 1: Toekomstvisie De Wolden – Trends en ontwikkelingen

CBS (2020c). CBS Landbouw; gewassen, dieren en grondgebruik naar gemeente. Geraadpleegd via https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/. Cobra Groeninzicht (2018). Klimaatadaptatie - verstening. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/duurzameleefomgeving. Fluvius (2020). Klimaatatlas Fluvius. Geraadpleegd via https://www.fluvius.klimaatatlas.net. Gezondheidsmonitor (2016). Gezondheidsmonitor ouderen GGDen, CBS en RIVM. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Gezondheid. KNMI (2020). Klimaatverandering. Geraadpleegd via https://www.knmi.nl/producten-en-diensten/klimaatverandering. NOC NSF (2018). Personen aangesloten bij sportvereniging. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/sport-en-cultuur. Stichting LISA (2019). LISA vestigingenregister. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Bedrijvigheid-eneconomie. Stichting Halt (2019). Verwijzingen Halt – De Wolden. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Openbare-orde-enveiligheid. Rijksdienst voor het Wegverkeer (2019). Klimaatmonitor RDW. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Energietransitie. Rijkswaterstaat (2020). Klimaatmonitor Rijkswaterstaat: (semi-)publieke e-laadpunten. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Energietransitie. 36

Rijkswaterstaat (2018). Klimaatmonitor Rijkswaterstaat: hernieuwbare energie. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Energietransitie. Vattenfall (2020). Duurzaamheidsindex van Nederland (DInG). Geraadpleegd via https://www.vattenfall.nl/producten/energie/duurzaamheidsindex/. VNG (2020). VNG burgerpeiling onderzoek. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Burgerpeiling.

Bijlage 1: Toekomstvisie De Wolden – Trends en ontwikkelingen

37

Genoemde beleidsdocumenten ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

Actieplan Klimaat en Energie 2017-2021 Agenda ‘Cultuur blijft belangrijk in De Wolden’ Ambitiedocument Omgevingswet De Wolden Ambitiedocument Vitaal Platteland Beleidsnotitie Alternatieve Energiebronnen 2016 Concept RES regio Drenthe (regio Drenthe) De Wolden Positief Gezond. Samen met en voor onze inwoners 2022 - 2025 Economisch Actieplan 2018-2022 Gemeentelijk Verkeers- en Vervoerplan De Wolden (2020-2029) Geurgebiedsvisie gemeente De Wolden Kadernotitie Vitale Vakantieparken 2017 Landschappelijk Ontwikkelingskader 2012 Landschappelijk Ontwikkelingskader (deel 4: duurzame energie) Lokaal Sportakkoord De Wolden Natuurvisie 2040 (provincie Drenthe) Omgevingsvisie 2018 (provincie Drenthe) Sportbeleid 2019-2023 Structuurvisie 2010-2030 Watertakenplan De Wolden 2016-2017 Woonplan 2017-2022 Routekaart Cultuuronderwijs Zuid-West Drenthe

Bijlage 1: Toekomstvisie De Wolden – Trends en ontwikkelingen

38

BIJLAGE 2 SAMENVATTING RAADPLEGING STAKEHOLDERS PER THEMA

Eind september en begin oktober 2020 hebben dorpsbelangen, organisaties en instellingen deelgenomen aan online bijeenkomsten om hun mening te geven over de toekomst van gemeente De Wolden. Genodigden konden zich inschrijven voor één of meerdere bijeenkomsten om gezamenlijk in gesprek te gaan over tien verschillende thema’s. In totaal hebben 85 personen vanuit 45 verschillende organisaties meegedacht en richting gegeven aan de toekomstvisie. De resultaten zijn samengevat per thema in deze bijlage.

1. AANPASSEN AAN HET KLIMAAT Onderstaande punten zijn o.a. naar voren gekomen in de (online) stakeholder bijeenkomsten over het thema ‘Aanpassen aan het klimaat’. De bijbehorende Muralborden zijn te vinden in Bijlage 3. a. b. c. d. e.

Opwarming Verdroging – buitengebied, landbouw trekt veel water weg Mobiliteit en landbouw moeten schoner Wel of geen wateroverlast bebouwd gebied? Achteruitgang biodiversiteit (o.a. insecten, vlinders, weidevogels – hele systeem dus…?) f. Vergroenen, stedelijk gebied, schoolpleinen g. Zorg om grote projecten – snel klaar maar geen draagvlak h. Bewustwording i. Bewoners hebben hulp nodig bij plannen j. Energieopwekking op andere plaats dan vraag (stad – platteland) k. Bewoners meer betrekken, bewustwording, stimuleren milieuschoon te leven, lef, l. Integrale aanpak m. Samenwerking met waterschappen n. Energie van de mensen o. Gemeente: proactieve en toegankelijke rol, lef

2

2. JE VEILIG VOELEN IN DE WOLDEN Onderstaande punten zijn o.a. naar voren gekomen in de (online) stakeholder bijeenkomsten over het thema ‘Je veilig voelen in De Wolden’. De bijbehorende Muralborden zijn te vinden in Bijlage 3. a. b. c. d. e. f.

Verenigingsleven is belangrijk Vrijwilligerswerk is belangrijk Verantwoordelijkheid geven en nemen Buurtteam meer naamsbekendheid Laagdrempelige politie/wijkagent, inzetten op preventie Bij problemen, meldingen, zorgen, weten waarheen te kunnen, korte lijnen g. Noaberschap ondersteunen

3

3. BEREIKBAAR EN MOBIEL PLATTELAND Onderstaande punten zijn o.a. naar voren gekomen in de (online) stakeholder bijeenkomsten over het thema ‘Bereikbaar en mobiel platteland’. De bijbehorende Muralborden zijn te vinden in Bijlage 3. a. b. c. d. e. f. g. h. i.

Verdwijnen van de streekbussen Te groot landbouwmaterieel door de dorpen – wat is daarvan het probleem? Veiligheid, stank, zooi op de weg? Te smalle en slechte fietspaden, er komen meer fietsers. Elektrisch vervoer stimuleren door gemeente Te weinig passend vervoer voor hulpbehoevenden Koppelen van typen vervoer voor gebruik door ouderen Bekend maken van typen vervoer Stimuleren fietsgebruik Combineren vraag en aanbod vervoer

4

4. NIEUWE VORMEN VAN ENERGIE EN EEN SCHOON MILIEU Onderstaande punten zijn o.a. naar voren gekomen in de (online) stakeholder bijeenkomsten over het thema ‘Nieuwe vormen van energie en een schoon milieu’. De bijbehorende Muralborden zijn te vinden in Bijlage 3. a. b. c. d. e. f.

Innovatie voor opslag nodig Liever wind dan zon op land? Gebruik zonneladder Geen bronnen uitsluiten Geen ruïnes in landschap achterlaten na levensduur Na ontmantelen een mooiere plek nalaten (gezond, schoon, hersteld) g. Goede mix aan opwek h. Kleine stappen helpen bij betrokkenheid i. Schaal passend bij plattelandsgemeente j. Kleinschalig landschap vraagt om kleinschalige opwek k. Jeugd betrekken l. Minder plastic, supermarkten uitdagen m. Minimale invoer biomassa n. Acceptatie of actieve participatie burgers? o. Leren door te doen p. Er staan concrete projecten op bord 4.2 5

5. PRETTIG WONEN IN JE DORP Onderstaande punten zijn o.a. naar voren gekomen in de (online) stakeholder bijeenkomsten over het thema ‘Prettig wonen in je dorp’. De bijbehorende Muralborden zijn te vinden in Bijlage 3. a. Vaststellen in nieuw woningmarktonderzoek b. Woontypen: alles… c. Tiny houses, ouderen, spoedzoekers, starters, levensloopbestendig, eenpersoonshuishoudens, combi wonen en bedrijf d. Voorzieningen in kleine dorpen in stand houden, dorpshuizen e. Stimuleren: gezonde kantines, buiten bewegen, lokale initiatieven f. Koester dat wat goed gaat

6

6. WAARDERING VAN HET LANDSCHAP Onderstaande punten zijn o.a. naar voren gekomen in de (online) stakeholder bijeenkomsten over het thema ‘Waardering van het landschap’. De bijbehorende Muralborden zijn te vinden in Bijlage 3. a. Kleine landschapselementen b. Ruimtelijke kwaliteit als drager van nieuwe ontwikkelingen – cultuurlandschap, sociaal historische omgang en gebruik. c. Erfgoed en archeologie vertellen verhaal van het landschap d. Ruimte, openheid en stilte staan onder druk e. Kwantiteit voert nu boventoon boven kwaliteit f. Authentieke erven g. Ruimtelijke ontwikkelingen zijn een ontwerpopgave h. Samenhang met beleid naastgelegen gemeenten i. Relatie met sociaal domein j. Let op jargon, is voor bewoners niet altijd te begrijpen k. Durf keuzes te maken op kwaliteit en in belang van groter geheel, soms is kiezen pijnlijk. Goed uitleggen l. Veel vrijwilligers in landschap-natuurbehoud (streekbeheer) m. Consument, agrariër en bedrijfsleven samen brengen n. Mensen betrekken bij voedselproductie-bewustwording o. Snappen aan welk systeem je wilt bouwen en dan nu kleine stappen maken die kant op.

7

7. DE AGRARIËR EN ZIJN OMGEVING Onderstaande punten zijn o.a. naar voren gekomen in de (online) stakeholder bijeenkomsten over het thema ‘De agrariër en zijn omgeving’. De bijbehorende Muralborden zijn te vinden in Bijlage 3. a. Ruimte aan creativiteit en experiment b. Verkorten van de voedselketen c. Communicatie d. Voorzieningen voor educatie e. Waterbergingsgebieden – op peil houden waterdruk f. Herwaardering van het landschap g. Betrek anders denkende mensen bij het vraagstuk h. Nieuwe verdienmodellen i. Gemeente de rol als verbinder tussen boer, burger en buitenlui j. Schaalvergroting, gewenst of niet? k. Samenwerken met belangengroepen l. Naast voedsel ook eco diensten m. Herbestemming leegstaande gebouwen n. Wat is in de gemeente het imago?

8

8. RUIMTE VOOR KUNST EN CULTUUR Onderstaande punten zijn o.a. naar voren gekomen in de (online) stakeholder bijeenkomsten over het thema ‘Ruimte voor kunst en cultuur’. De bijbehorende Muralborden zijn te vinden in Bijlage 3. a. Vaardigheden ontwikkelen (leren uiten, leren presenteren, aanpassen aan nieuwe situaties) b. Preventief voor goede gezondheid c. Buiten gebaande paden kunnen denken d. Verminderen eenzaamheid, participatie e. Waardering van eigen cultuur f. Ontmoeting g. Reuring h. Koppelen aan agrofood, recreatie, erfgoedactiviteiten i. Kinderen rol geven in ‘grote’ onderwerpen j. Gevoel van trots, gezamenlijke grond k. Je wordt verwacht, energie insteken l. Welkom gevoel aan nieuwkomers geven m. Slimme combinaties, 1+1=3 zoeken n. Agenda Cultuur is er al

9

9. ONDERNEMERSCHAP, ECONOMISCH KLIMAAT EN VRIJETIJDSECONOMIE Onderstaande punten zijn o.a. naar voren gekomen in de (online) stakeholder bijeenkomsten over het thema ‘Ondernemerschap, economisch klimaat en vrijetijdseconomie’. De bijbehorende Muralborden zijn te vinden in Bijlage 3. a. Overheid kan niet sturen, wel gewenste ontwikkeling faciliteren, daarin kiezen b. goede fysieke en digitale infra c. korte lijnen/goede relatie met gemeente d. maatwerk, er is niet één soort ondernemer e. paardengemeente (kwaliteit en niet kwantiteit) en fietsprovincie, daarop inzetten f. aansluiten op marketing Drenthe g. ruimte, faciliteren om te experimenteren voor uniek aanbod h. inzetten op vrijetijdseconomie i. op school aandacht voor ondernemen j. vooruit naar vroeger k. ontwikkel maak-industrie – diverse opleidingsniveaus nodig en dus banen l. ondernemers en onderwijs verbinden m. grootschalig evenement zou een kans zijn n. bedreiging: extreem groeiende innovatieve bedrijven en ketenpartners 10

10. VITALE SAMENLEVING: ZORG EN WELZIJN, ONDERWIJS, SPORT EN LEVENSBESCHOUWING Onderstaande punten zijn o.a. naar voren gekomen in de (online) stakeholder bijeenkomsten over het thema ‘Vitale samenleving: zorg en welzijn, onderwijs, sport en levensbeschouwing’. De bijbehorende Muralborden zijn te vinden in Bijlage 3. a. b. c. d. e. f. g. h. i. j. k. l. m. n. o. p.

Inwoners betrekken bij vraagstukken Koesteren van verenigingen, daar vindt de ontmoeting plaats Initiatieven met meerdere generaties Bundelen van functies Kracht en energie jongen aanboren en weten hoe ze te bereiken Nog meer inzetten op preventie (eenzaamheid, ziekte) Intercultureel en passend bij ieder niveau Kleinschalige zorg, geholpen/ondersteund door gemeente Breng cultuur en ontspanning binnen school Aanleren van skills die passen bij de toekomst Onderwijs buiten klaslokaal, sociale ontwikkeling Gezonde voeding en bewegen, mogelijkheden te ontspannen Openbare ruimte die uitnodigt voor sociale activiteiten Van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag Kerk dichtbij de samenleving Verbind verschillende domeinen

11

BIJLAGE 3 ONLINE STAKEHOLDER BIJEENKOMSTEN (MURALBORDEN) PER THEMA

Bijlage 3: Toekomstvisie De Wolden – Online stakeholder bijeenkomsten (Muralborden)

HELPDESK: dewolden2040@gmail.com 06-42390258

1.1 Aanpassen aan het klimaat Toekomstvisie De Wolden 1. Even voorstellen

2. Vragen en onderwerpen

Plak een memo met uw naam en kies een eigen kleur

Geef antwoord op de onderstaande vragen of draag zelf onderwerpen aan

Aanpassen aan het klimaat

4. Lokaliseer de onderwerpen Zet onderwerpen op de kaart!

Wat zijn volgens u de grootste klimaatuitdagingen in onze gemeente en omgeving, die we in 2040 opgelost moeten hebben?

Nieuwe energie en een schoon milieu

Klimaatopwarming en dan met name de consequenties Watervoorziening (niet drinkwater) zowel (te) nat als (te) droog

snelle achteruitgang van biodiversiteit.

opwarming en verdroging

Ondernemerschap, economisch klimaat vrijetijdseconomie

Prettig wonen in je dorp

Bereikbaar en mobiel platteland

Waar doen deze problemen zich hoofdzakelijk voor? (locaties)

Waardering van landschap, natuur en cultuurhistorie

Wat is nodig om deze problemen richting 2040 op te lossen?

Vitale samenleving

Voortvarende aanpak

Vitale samenleving is samenleving die met elkaar en voor elkaar oog heeft de problematiek van deze tijd en zelf bereid is om de handen uit de mouwen te steken

Bebouwde kom biedt te weinig mogelijkheden voor lokale opwekking energie

Landelijk / randstad voornamelijk.

Denk aan kennis, inzichten, financiering, medewerking vanuit (en in beweging zetten van) de samenleving, aanpasbaarheid, lef etc.

bewoners meer betrekken

Stimulerende prikkels vanuit de overheid.

Gemeente moet een duidelijkere koers uitzetten, Niet lijdzaam afwachten

3. Verbanden met andere thema's Leg verbanden met andere thema's

5. Top 3 Plak hier de belangrijkste onderwerpen voor de Toekomstscenario's

1. 2. 3.

Bewustwording creeren, daar waar samenhang is

Hier ligt een rol voor de overheid (gemeente)

Er gaat nu te veel tijd verloren

Proactieve rol voor de overheid. Bureaucratie houdt de voor(ui)tgang tegen

Verduurzaming op Energie van de alle gebied. Zorgt dat mensen gaat verloren je op een schone door regels manier leeft

Samenvattend: We hebben lokale overheid (gemeente) nodig met een proactieve rol om het landelijk beleid verder te brengen en een toegankelijke rol van de gemeente naar initiatiefnemers (inwoners en bedrijven)

Ruimte voor kunst en cultuur

Kunst en cultuur kan voor samenhang in een gemeente zorgen

Lokale energieopwekking om in 2040 klimaatneutraal te zijn

inwoners die iets willen ondernemen moeten vaak opnieuw wiel uitvinden

Vrijwel alle grote daken voor 2000 en veel van voro 2010 blijken te zwak door strengere eisen en kennis. Versterking is meestal te duur als begininvestering voor particulier, maar is niet duur op de lange termijn.

Grote vraag uit stedelijke gebieden naar duurzame warmte en elektriciteit is niet te behappen voor buitengebied

Er zijn veel drempels voor lokale opwekking (kosten voor de baat, technisch, stabiele lange termijn)

Beschikbare daken voor zonne-energie worden onvoldoende gebruikt

grote projecten betekent snel klaar maar geen draagvlak en verlies op andere thema´s (landschap)

Je veilig voelen in De Wolden

Begrijpelijke bronnen en informatievoorzieningen voor inwoners

integrale aanpak Klimaatadaptatie raakt vele andere thema's

opwarming oveal en leidt tot meer kosten aan koeling etc.

Waterproblemen doen zich met name in buitengebied (natuur en landbouw) voor Waterproblemen doen zich in stedelijk gebied buiten onze gemeente voor (Meppel)

Stedelijk, bebouwde kom, dorpskernen

mobiliteit energieneutraal

De agrarier en zijn omgeving

Duidelijke kaders voor groeiende bedrijvigheid

Bewustwording en aansluiting bij landelijk en Europees beleid

Te weinig inwoners begrijpen de verstrekkendheid van de problemen en de oplosingen

verdroging doet zich al jaren voor in landbouwgebieden en in natuur ()Je ziet dat vooral in afname van weidevogels etc.

eigenaarschap energieopwekking op andere plaats dan vraag.

hulp van gemeente als smeermiddel bij diverse partijen. Bijvoorbeeld netwerkleveranciers (toegang netwerk), verzekeraars (hoge eisen). meer inzicht en lokale data over waterbeheer. Data nu nog grof en van buiten gebied. Volledig automatische meetpunten en beheer kunstwerken zorgen voor fijnmazige ingrepen. Samenwerking met waterschap nodig.

Data van de precieze uitdaging ontbreekt bij gemeente (hoeveel energie moet elk dorp opwekken, energielabels van huizen)

Overbruggingen door overheid voor begindrempels.

Niet alleen prikkels als wortel maar ook stok om daken beschikbaar te krijgen voor zonneenergie (asbestregeling)

Pro-actieve houding van de gemeente. Problemen voor inwoners te groot om zelf op te lossen

Stimuleren lokale wateropvang in buurten. Geen centraal leidingnetwerk, maar lokaal brongebruik (geen regentonnen, maar tanks voor grijs water). Massale afvoer voorkomen.

100% lokaal eigenaarschap mogelijk en grootste blijvende betrokkenheid

nauwe samenwerking met waterschappen nodig. Zij beheren de knoppen, maar hebben niet inzicht op alle plaatsen in de gemeente.

HELPDESK: dewolden2040@gmail.com 06-42390258

1.2 Aanpassen aan het klimaat Toekomstvisie De Wolden 1. Even voorstellen

2. Vragen en onderwerpen

Plak een memo met uw naam en kies een eigen kleur

Geef antwoord op de onderstaande vragen of draag zelf onderwerpen aan Wat zijn volgens u de grootste klimaatuitdagingen in onze gemeente en omgeving, die we in 2040 opgelost moeten hebben?

Nieuwe energie en een schoon milieu

4. Lokaliseer de onderwerpen

Vitale samenleving

Zet onderwerpen op de kaart!

mobiliteit, lanbouw moet duurzamer

Mobiliteit

Hitte en droogte en de wisselwerking met uitdagingen in de landbouw

voorkomen van wateroverlast, hittestress, droogte

het vinden van een goed alternatief voor aardgas (Warmtevoorzieningen in huis)

toename allergieen luchtwegklachten

hergebruik materialen (circulariteit)

Stikstofuitstoot landbouw

extreme neerslag in bebouwd gebied

hitte- en uvgerelateerde ziekte en sterfte

droogte in buitengebied

CO2 conceentratie atmosfeer

Stikstofreductie door groen gas uit mest

Droogte en vasthouden van water.

Aanpassen aan het klimaat

omzetten van landbouw in natuurgebieden

Prettig wonen in je dorp

Waar doen deze problemen zich hoofdzakelijk voor? (locaties)

De Wolden is landbouwgemeente. Dus oog houden voor toekomstbestendige landbouw

dorpen

hoosbuien in stedelijk gebied zorgt voor water in woningen

buitengebiieden

De agrarier en zijn omgeving

robuust beekdal

Waardering van landschap, natuur en cultuurhistorie

Samenwerking op stroomgebiedsniveau

groene daken in de grootste kernen (zuidwolde, De Wijk, ruinen

Groene schoolpleinen

Reestdal natura 2000 in de toekomst. uitermate geschikt om natuur en landbouw te ontwikkelen

Bereikbaar en mobiel platteland

Wat is nodig om deze problemen richting 2040 op te lossen?

Goed bereikbaar zijn

controle waterkwaliteit

wateroverlast in beekdalen wordt groter

Buitengebied

oudere woningen die niet goed te isoleren zijn

landbouw trekt veel grondwater weg

Denk aan kennis, inzichten, financiering, medewerking vanuit (en in beweging zetten van) de samenleving, aanpasbaarheid, lef etc.

wadi's

bewustwording

Bos en landbouw grond.

Goed waterbeheer door waterschappen en samenwerking met overheden en eigenaren.

Samenwerking tussen partners die traditioneel misschien (nog) niet met elkaar samen optrekken

bebouwd gebied, besteende tuinen (hitteeilanden)

Bodemdaling

uitbraken van (nieuwe) watervoedsel- en vector overdraagbare infectieziekten

In nabijheid van Natura2000 gebieden

hermeandering WoldAa/ RuinerAa

Robuustere omgeving

nu al anticperen op extremen. Bijvoorbeeld met ruimtelijke ordening

waterberging

opwekken van duurzame energie

gebouwen koeler maken Bewustwording

Meer bewustworiding bij inwoners

3. Verbanden met andere thema's Leg verbanden met andere thema's

5. Top 3 Plak hier de belangrijkste onderwerpen voor de Toekomstscenario's

1. 2. 3.

Passend waterbeheer

In den natte en in den droge. Rekeninghoudend met kansen op ziektes

Bewust omgaan met inrichting van je ruimte: landbouw, groen in kernen, schoolpleinen

bewustwording en handelingsperspectief

Landbouw in evenwicht met zijn omgeving het ontsluiten van informatie over het aanpassen aan het klimaat

Ruimte voor kunst en cultuur

Ondernemerschap, economisch klimaat vrijetijdseconomie

Je veilig voelen in De Wolden Diverse/groene inrichting van openbare ruimte

meer afstemming landbouw en natuur. Er komt hier een dialoogavond over

Aanpassen aan het klimaat bied ook kansen

HELPDESK: dewolden2040@gmail.com 06-42390258

2.1 Je veilig voelen in De Wolden Toekomstvisie De Wolden

mensen kennis laten maken met elkaar

1. Even voorstellen

2. Vragen en onderwerpen

Plak een memo met uw naam en kies een eigen kleur

Geef antwoord op de onderstaande vragen of draag zelf onderwerpen aan In hoeverre speelt noaberschap/sociale cohesie een rol in ‘veilig voelen’?

4. Lokaliseer de onderwerpen

Hoe borgen we dit voor de toekomst?

Zet onderwerpen op de kaart! Zich blijven inzetten voor goede bereikbaarheid van nooddiensten Waar moet de gemeente mee doorgaan, mee stoppen of mee beginnen als het gaat om veiligheid?

Een goede buur is beter daneen verre vriend...

Dit borgen we door er voor te zorgen dat mensen betrokken worden en blijven bij hun dorp. Vrijwilligerswerk is hier een belangrijk thema in, maar ook een actief verenigingsleven etc. Daarnaast ook op buurtniveau zorgen dat mensen elkaar kennen.

borgen door dit te blijven uitdragen naar elkaar, betrek elkaar in het verenigingsleven. geef elkaar verantwoordelijkheid, en neem je eigen verantwoordelijkheid. blijf met elkaar in gesprek.. schrijf je in voor vrijwilligerswerk.

Communiceren, herhalen over bijvoorbeeld de nut van het melden van een voorval bij politie,

acuut kunnen inspringen op urgente gevallen

neem de melder serieus Burger attenderen op en ga het gesprek aan. mogelijkheden over ruime mogelijkheid om meldingen in zaken te melden bij de Woldercourant en gemeente.

Welke ontwikkelingen ziet u die de veiligheid in De Wolden mogelijk onder druk zet of juist verbetert?

JE eigen mening durven volgen, je eigen (boeren) verstand blijven en durven gebruiken (denk aan #ikdoenietmeermee) Drugslabs in combinatie met buitenlandse invloeden

belangrijk om mensen in je buurt te kennen

heel belangrijk om je een deel van je omgeving te voelen. betrokkenheid geeft een gevoel van veiligheid. weet wanneer je bij wie terecht kunt. ken elk

Essentieel. Goede sociale cohesie zorgt er voor dat mensen prettig wonen en dat zorgt er weer voor dat mensen zich veilig voelen.

website

Onzichtbare ontwikkelingen... denk aan social media, experimenteren met allerlei nieuwe typen drugs

Financiën

Wanneer er niet genoeg financiën zijn worden er zaken wegbezuinigd, zoals ondersteuning gezinnen, kindpakket etc.

Plak hier de belangrijkste onderwerpen voor de Toekomstscenario's

1. 2. 3.

Noaberschap / sociale cohesie

zorg dat kinderen veilig kunnen opgroeien wijhagent en hulpdiensten moeten snel beschikbaar kunnen zijn.

Naoberschap in de breedste zin van het woord ondersteunen, motiveren en faciliteren

Bereikbaarheidzichtbaar- wegwijs maken (ook in het verkeer, buitengebied en soc. gebied)

Sociale cohesie, blijf vrijwilligers werk, vereniging, clubs, ondersteu

laagdremepelige zorg

Preventie, inspringen op actualiteiten

Voorzieningen voor sport en cultuur in stand houden

mensen aanspreken op hun gedrag wanneer dit tot overlast leidt

Prettig wonen in je dorp

Inzetten op preventie

De agrarier en zijn omgeving

Buurtteam mag nog meer naamsbekendheid krijgen als laagdrempelige voorziening voor de inwoners ook mbt veiligheid.

Voorkom bureaucratie. Hou de lijnen met de hulpverlening kort.

wijkagent te weinig tijd voor wijkgerichte zaken

Bezuinigingen op de jeugdzorg maken dat kinderen langer moeten wachten op hulp. dit kan onveilige situaties opleveren.

elkaar niet durven aanspreken vergroot de kans op onveiligheid.

Ondernemerschap, economisch klimaat vrijetijdseconomie

Vitale samenleving

Je veilig voelen in De Wolden

Van groot belang. Laagdrempelig, korte lijn, dichtbij, goed contact maakt de sociale controle groot.

Bekendheid en luister naar hetgeen zichtbaarheid. voorlichting gecommuniceerd wordt naar de geven op scholen en bij gemeente, maak het voor iedereen mogelijk om te melden verenigingen. waar kan ik wat nodig is, neem hierin een terecht met mijn problemen sturende en ondersteunende rol. en vragen?

Minder direct contactBezuinigingen in het met de wijkagent zetvoorliggende veld en de veiligheid onder jeugdhulp. druk.

Nieuwe energie en een schoon milieu

Ruimte voor kunst en cultuur

goed zicht op elkaar maakt ook goed zorgen voor en om elkaar. Ontzorgt familei

In beleid van de laagdrempelige kindeen moeten Voorlichting aan gemeente moet tot Ondersteunende toegang bij zich thuis veilig uiting komen dat jeugd blijven rol vanproblemen. de kunnen voelen. iedereen ertoe doet. Voldoende Mensen moeten gemeente bij geven over Draag uit dat je een ondersteuning voor weten waar ze hulp burenruzies: gevaren/ regenbooggemeente de gezinnen, die dat moeten kunnen bent. Iedereen mag buurtbemiddeling alcohol ennodig drugs hebben. vinden. zijn zoals hij/zij is.

Laat wijkagent wijkagent blijven. Dus niet inzetten voor andere taken. Door bezuinigingen bij de politie kan dit wel gebeuren.

Leg verbanden met andere thema's

Bereikbaar en mobiel platteland

Vrijwill werk belangrijk

laagdrempeling Benaderbaar zijn en blijven voor inwoners

3. Verbanden met andere thema's 5. Top 3

Zorgen dat het verenigingsleven met sport en cultuur in stand blijft waardoor mensen uit een buurt of kern elkaar makkelijk leren kennen.

borgen: verenigingen, clubs in stand houden.

Waardering van landschap, natuur en cultuurhistorie

Aanpassen aan het klimaat

HELPDESK: dewolden2040@gmail.com 06-42390258

3.1 Bereikbaar en mobiel platteland Toekomstvisie De Wolden 1. Even voorstellen

2. Vragen en onderwerpen

Plak een memo met uw naam en kies een eigen kleur

Geef antwoord op de onderstaande vragen of draag zelf onderwerpen aan

Vitale samenleving

4. Lokaliseer de onderwerpen Zet onderwerpen op de kaart! Prettig wonen in je dorp

Bereikbaar en mobiel platteland

Wat zijn de knelpunten in de gemeente als het gaat om bereikbaarheid en mobiliteit? (OV, fiets, wandel, parkeren, landbouwverkeer, delen van dezelfde ruimte etc.).

Ruimte voor kunst en cultuur

Nieuwe energie en een schoon milieu Laadpunten

voor elektrische voertuigen.

Welke vorm van mobiliteit of technologische kansen moeten volgens u versneld ontwikkeld worden en waarom?

Je veilig voelen in De Wolden

De agrarier en zijn omgeving

gevaar van moeilijk een verdwijnen fietsen op de van de WMO pas te weg vooral streekbussen krijgen scholieren

Meldingen eikenprocessierups en straatverlichting opvolgen.

pendeldiensten naar bijv ziekenhuizen, emmen, zwolle

niet bemande ov pendel?

Hoe borgen we de mobiliteit van ouderen en mensen zonder auto op het platteland?

niet te veel druk op de wolden vervoert, niet ten gronde gaan aan eigen succes

hulp gemeente bij professioneel bestuur oid de wolden vervoert

Openbaarvervoer en kosten.

Zwaar verkeer door het cntrum van Ruinen, grote trekkers bijvoorbeeld.

Hulpdiensten.

Waar gaat dit bij helpen?

Te smalle en slechte fietspaden

Service voor toeristen en inwoners met elektrische voertuigen. Nu niet aanwezig in Ruinen.

ivm kwetsbaarheid,

3. Verbanden met andere thema's Leg verbanden met andere thema's

5. Top 3 Plak hier de belangrijkste onderwerpen voor de Toekomstscenario's

1. 2. 3.

mobiliteit voor mensen die niet meer mee openbaar vervoer kunnen

Ondernemerschap, economisch klimaat vrijetijdseconomie

Waardering van landschap, natuur en cultuurhistorie

electrische laadpalen in alle dorpen

proactievere houding van gemeente daar in

toenemend aantal fietsers, veiligheid

ook veiligheid electrische fietsen, ivm snelheid, smalle toeristische fietspaden

centraali in de dorpen (ikerkplein zuidwolde, kaamp/ buitenboort ruinenen

Aanpassen aan het klimaat

HELPDESK: dewolden2040@gmail.com 06-42390258

3.2 Bereikbaar en mobiel platteland Toekomstvisie De Wolden 1. Even voorstellen

2. Vragen en onderwerpen

Plak een memo met uw naam en kies een eigen kleur

Geef antwoord op de onderstaande vragen of draag zelf onderwerpen aan

4. Lokaliseer de onderwerpen

De agrarier en zijn omgeving

Zet onderwerpen op de kaart! Ondernemerschap, economisch klimaat vrijetijdseconomie

1.Probleem voor 1. Probleem voor mensen zonder eigen mensen zonder eigen vervoer vervoer 2. De auto lijkt de grootste prioriteit te hebben

(OV, fiets, wandel, parkeren, landbouwverkeer, delen van dezelfde ruimte etc.).

grote snelheden van auto's, met name bij oversteekplaatsen

Welke vorm van mobiliteit of technologische kansen moeten volgens u versneld ontwikkeld worden en waarom?

Prettig wonen in je dorp

Je veilig voelen in De Wolden

Wat zijn de knelpunten in de gemeente als het gaat om bereikbaarheid en mobiliteit?

Bereikbaar en mobiel platteland

Ruimte voor kunst en cultuur

veel meer oplaadpunten voor elektrische auto's en fietsen

Nieuwe energie en een schoon milieu

Waar gaat dit bij helpen?

Waardering van landschap, natuur en cultuurhistorie

Vitale samenleving

goedkope regiotaxi

sexy maken van driewielfietsen

wmo taxi's, hub taxis, bussen

oudere mensen meer stimuleren om te bewegen

3. Verbanden met andere thema's Leg verbanden met andere thema's

5. Top 3 Plak hier de belangrijkste onderwerpen voor de Toekomstscenario's

1. 2. 3.

combineren van vraaggericht en aanbodgericht vervoer

Stimuleren fietsgebruik veiligheid

aansluiten bij samenleving wat connexie met vervoersvormen betreft

Denk aan alle doelgroepen

Communicatie /bekendheid van bestaande mogelijkheden

uitgestrekt gebied, niet overal bereikbaar met het OV Het grote landbouw materiaal door de dorpten. de fietspaden in de wolden worden steeds beter en worden meer aangelegd.

maas app waarop vervoersaanbod en waarop je gemakkelijk reizen kunt plannen

Aanpassen aan het klimaat

door integratie Hoe borgen we de mobiliteit van ouderen van en mensen zonder vervoersvormmen. auto op het platteland? dwz koppelen van

OV bereikbaarheid momenteel op orde. Wel krimpende budgetten. Gaat mogelijk 'knelpunt' worden op stille uren. Goede auto - en fietsverbindingen naar Hub's/knooppunten. Vrijwilligers

lijnen strekken maar dan aanvullend vervoers om bij de haltes te kunnen komen

ov een Hub plaats, bussen zonder chauffeurs, duurzame oplossingen

In deze gemeente is het openbaar vervoer niet optimaal. zou het niet mooi zijn als we weer een eigen treinstation zouden krijgen in Echten. Klinkt raar, maar het achterland is groot (Zuidwolde/ Ruinen/ Toerisme)

op platteland is bevolkingsdichtheid te laag en daardoor kan OV niet fijnmazig zijn

vervoersarmoede: geen geld of fysiek of mentaal beperking om aan vervoer deel te nemen, onvoldoende aanbod van geschikt vervoer qua soort of frequentie

Vorm van liften/ autodelen / uberachtig. Gemakkelijk/ vanzelfsprekend reserveren van Hub-tax.n

ik denk aan betere samenwerking tussen diverse Heel goedkoop: Een aanbieders , prijs is soort gelijk systeem misschien ook wel bestaat al in o.a. een diing Frankrijk. Een app-groep aanmaken waar mensen een lift kunnen aanvragen bij andere auto-gebruikers. Een soort van car-pooling.

Qua producten niet anders dan nu. Efiets biedt kansen en drempelvrij(er) reserveren taxi. Let op kosten.

HELPDESK: dewolden2040@gmail.com 06-42390258

4.1 Nieuwe vormen van energie en een schoon milieu Toekomstvisie De Wolden 1. Even voorstellen

2. Vragen en onderwerpen

Plak een memo met uw naam en kies een eigen kleur

Geef antwoord op de onderstaande vragen of draag zelf onderwerpen aan

Waardering van landschap, natuur en cultuurhistorie

4. Lokaliseer de onderwerpen

Welke vormen van energieopwekking hebben de voorkeur en zijn noodzakelijk op middellange en lange termijn?

Zet onderwerpen op de kaart!

brede inzet over alle mogelijkheden die passen in de omgeving om de electraficering te waarborgen

inovatie denk aan opslag

Niet op landbouwgrond maar op daken en drijvend (water) zandafgraving

combinatie zon en wind

Biogas breed inzetten Zonnepanelen op daken; combinatie met overschotbeheer (waterstofcombi)

hebben zonnepanelen de toekomst

ook energiebesparing stimuleren

Biomassa op 3e generatie wijze. Bermgras, slootmaaisel en snoeihout

biogas uit mest

De agrarier en zijn omgeving actief bevorderen van locale energiecoöperaties

Welke voorwaarden moeten gesteld worden aan initiatieven op het gebied van opwek van energie? Actieve ondersteuning om energie van onderaf te krijgen. De inwoners kunnen het helaas echt niet alleen.

Prettig wonen in je dorp

Agrarischesector er bij betrekken

Geen zonnepanelen op landbouwgrond

Hoe zorgen we ervoor dat het hergebruik van afval en circulaire economie wordt geïntensiveerd? Mag er nog restafval zijn?

landschappelijke inpassing

moet ook ten goede komen aan de inwoners in de omgeving

Schaal passend bij een plattelandsgemeente bewustwordingsproces blijven stimuleren (onder aandacht blijven brengen)

Financiele stimulans / subsidie is er diftar in De Wolden en/of betaalde storting in Milieustraat? Hogere heffingen op afval leveren juist ook in plattelandsgebieden meer dumpingen in het buiten gebied

denk ook na over effect als levensduur van zon of wind beeindigd is - geen ruines in het landschap achterlaten

vrijkomende NAM locatie gebruiken zijn al landschappelijk ingegroeid en voldoen aan de zwaarste milieuvoorwaarden

Zoveel mogelijk lokaal eigenaarschap. Investering binnen gemeente levert veel voordeel op. Staphorst mooi voorbeeld

compenseer de bewoners die de installaties in de achtertuin krijgen bv met korting op energieverbruik of aandelen in het bedrijf dat eraan verdient

Energie opwekken daar waar het nodig is. Dus bij industrieterreinen. Zeker niet ver weg stoppen van de bebouwing.

Afvalscheiding en circuliarie econmie. Maar wel een boodschap

wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. Dus bij het onderwijs beginnen. Wel op basis van feiten en geen ideologie met de waan van de dag.

goedkope spullen zijn vaak slecht te repareren. Stimuleer verkoop van iets duurdere, maar beter te repareren spullen

inzet van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt in reparatie en herstel service

Afval zoveel mogelijk voorkomen. In jaren 90 gebruikten we tot 50% minder plastic en toch was dat niet de steentijd!

Gebeidscoorperatie ZW Drenthe (Ruinerwold) is actief in verwaarden van reststromen en innovatie

Windenergie benutten op slimme plaatsen. Combi met omringende gemeenten (bijvoorbeeld terrein bij Rogat)

Combi zonnepanelen met geluidwering bij A28 en A32

Reparatie door meer mogelijkheden met 3D printen. Nu vaak niet mogelijk doordat onderdelen niet nagemaakt mogen worden van fabrikant, terwijl die zelf geen reserveonderdelen maakt of in opslag heeft.

Goede afspraken met de energievreters in de gemeente. Daar grootste invloed op pieken.

Lokale ondernemers prikkelen (bijv. subsidies) om afval te verminderen (denk aan winkels, die aan huishoudens heel veel afval afgeven)

goede mix, zodat de diverse opwek goed combineert. Gasnetwerk als batterij zien.

Kostenefficiëntie energiesysteem -> geen bronnen uitsluiten?

Daken niet voldoende, liever wind dan zon op landbouwgrond?

investeer in (lokale) netwerken

Voor betrokkenheid ook ruimte voor kleine stappen.

Gemeente kan Gebiedscoöperatie volop inzetten voor ondersteuning en onderzoek

Betere recycling/aanpak van puinafval. Groot volume met heel veel mogelijkheden. Kan kleinschalig gedaan worden met restenergie (zon en wind) om bijvoorbeeld cement terug te winnen

Gemeente zou voor scheiding vlak achteraf (dus niet pas bij Attero) na inzamelen Sociale werkplaats in kunnen zetten (gebeurt in gemeente Westerkwartier). Zo blijft waarderest meer binnen gemeente.

3. Verbanden met andere thema's Leg verbanden met andere thema's

5. Top 3 Plak hier de belangrijkste onderwerpen voor de Toekomstscenario's

1. 2. 3.

energieopwekken op de plaatsen waar de vraag is

behoud landschap is belangrijk

energiebesparing

Ina, waterstof, zonneenergie op daken, geen windmolens, mss wel kernenergie

in samenspraak met de inwoners/omwonenden

Opslaag van energie

Isilatie

groen gas zonnepanelen waterstrof

een mix van duurzame energie, passend in het landschap

Bereikbaar en mobiel platteland

Ruimte voor kunst en cultuur

Nieuwe energie en een schoon milieu

Vitale samenleving

Je veilig voelen in De Wolden

Ondernemerschap, economisch klimaat vrijetijdseconomie

Aanpassen aan het klimaat

HELPDESK: dewolden2040@gmail.com 06-42390258

4.2 Nieuwe vormen van energie en een schoon milieu Toekomstvisie De Wolden 1. Even voorstellen

2. Vragen en onderwerpen

Plak een memo met uw naam en kies een eigen kleur

Geef antwoord op de onderstaande vragen of draag zelf onderwerpen aan

Nieuwe energie en een schoon milieu

4. Lokaliseer de onderwerpen Zet onderwerpen op de kaart! Vergisting

Renovatie in diverse dorpen (Actium)

Middelgrote windmolen

Prettig wonen in je dorp

circulair bouwen

Windmolens in buitengebied

komende 5 jaar plaatst Actium op nog eens 30 woningen zonnepanelen

Aanpassen aan het klimaat

Oude NAM locaties en infra structuur hergebruiken voor duurzame energieproductie.

A37 zonneroute doortrekken op de A28

zon op bermen en op afritten

wind, groen gas en waterstof

Gemeentelijke gebouwen

evt. nieuwbouw op (her)ontwikkelingslocaties

energetische maatregelen de komende vijf jaar in Ruinen

Welke vormen van energieopwekking hebben de voorkeur en zijn noodzakelijk op middellange en lange termijn?

GEEN duurzame opwek in Natura2000 en bestaande bossen

Kleinschalig zon op land

Geen bronnen uitsluiten, Alles is noodzakelijk

Waardering van landschap, natuur en cultuurhistorie

Laanstructuur opnemen in kleinschalig wind

Vitale samenleving

Biomassavergassing De Wijk20

Zon op waterbuffer realiseren

Ondernemerschap, economisch klimaat vrijetijdseconomie circulair bouwen

Welke voorwaarden moeten gesteld worden aan initiatieven op het gebied van opwek van energie? Biodiversiteit bevorderen met projecten

draagvlak omwonenden

Zon op dak

Zonnepanelen op woningen en bedrijfspanden

Leefbaarheid in gedrang door grootsch. zonneenergie?

netcapaciteit moet toereikend zijn op termijn

Hoe zorgen we ervoor dat het hergebruik van afval en circulaire economie wordt geïntensiveerd?

Structuren landschap opnemen in zon op land

betaalbaar voor huurders zo weinig mogelijk ten koste van natuur & biodiversiteit

provinciale materialenbank

Vergisting in het buitengebied op basis van beschikbzare biomassa

bij voorkeur meer opwekken dan verbruiken

Leren en opschalen ervaringen vanuit 'Drenthe woont Circulair'

Toerisme

Meer zwerfafval tot gevolg?

3. Verbanden met andere thema's Leg verbanden met andere thema's

5. Top 3 Plak hier de belangrijkste onderwerpen voor de Toekomstscenario's

1. 2. 3.

besparen maakt opwek overbodig

Oog hebben/ houden voor mogelijke overlast voor omwonenden (locatie)

Duurzaamheid is "leuk" maar maak het vooral financieel interessant voor mensen.

balans tussen nieuwe energievormen en maatschappelijke acceptatie

Het is een transitie. Doe die stap voor stap en probeer het niet in één sprong te doen.

maak circulair bouwen ook mogelijk in regelgeving

betaalbaar voor iedereen

bewustwording bevorderen van materiaalgebruik

Leren door projecten te doen! Het zal niet in één keer goed gaan.

zon zoveel mogelijk op dak

Vroegtijdig betrekken omwonenden

PV op land toestaan

ruimte en rekening houden met technische innovatie maak duidelijk wat de nieuwe energiebron wordt voor bewoners

Windenergie niet uitsluiten

Bereikbaar en mobiel platteland Groen gas stimuleren

Ruimte voor kunst en cultuur Je veilig voelen in De Wolden

combineer/stimuleer verwijdering asbest op daken met plaatsing zonnepanelen op dezelfde daken. Heeft voorkeur boven plaatsing zonnepanelen op schaarse landbouwgrond.

daken optimaal benutten

Ruurd: Grootschalig zon op land, daar waar acceptabel voor lokale gemeenschap

Geen biomassastromen uitsluiten

bij besparen geen opwek nodig

Grote windmolens op acceptabele plaatsen niet uitslauiten

niets op voorhand uitsluiten

Toename of behoud van biodiversiteit

gezond kunnen wonen (zuivere lucht)

Diftar

De agrarier en zijn omgeving

bij voorkeur minimale invoer van biomassa

Vraag aan de Gemeente: Kan alles? Ook kern energie bijvoorbeeld?

Participatie en lokaal beheer grote energie projecten vergroten draagvlak

maak gebruik van zonneladder bij zonneenergie

Zon op land

Inderdaad niets uitsluiten, maar een randvoorwaarde is wel passen in het (landelijke) landschap

wind en zon meest kansrijk

windenergie alleen als dit op voldoende afstand kan van woningen

Blootstelling omwonenden aan houtrook (particulier of bioenergie centrale) beperken

bewoners stimuleren om zo weinig mogelijk afval te produceren

vroegtijdig betrekken van omwonenden (eigenaarschap)

Acceptatie is niet voldoende, actieve participatie wel. Dus werkelijk meedoen en invloed kunnen hebben op de vorm van de opwek.

Door afval te zien als grondstof.

regelgeving belemmeren hergebruik materialen (o.a. bouwbesluit)

Huidige limiet op zonnepark (2 ha) uit gemeentelijk beleid wegnemen

Duogebruik van natuurgebieden

Duurzaam bouwen stimuleren

Burger profiteert van verduurzaming (ook in financiele zin)

Hoeveel willen we opwekken, meer dan noodzakelijk?

Voorlichting over circulariteit

HELPDESK: dewolden2040@gmail.com 06-42390258

5.1 Prettig wonen in je dorp Toekomstvisie De Wolden 1. Even voorstellen

2. Vragen en onderwerpen

Plak een memo met uw naam en kies een eigen kleur

Geef antwoord op de onderstaande vragen of draag zelf onderwerpen aan Voor wie bouwen we de komende jaren woningen in De Wolden en wat zijn dan de woonwensen?

4. Lokaliseer de onderwerpen

Woonwensen: (één)gezinswoningen; levensloopbestendige woningen; appartementen voor één- en tweepersoonshuishoudingen.

Starters, doorstromers, ouderen

Zet onderwerpen op de kaart!

Ouderen en jongeren/starters

Ruinen ontwikkeling bedrijventerrein

Ruinen Zuides fase 2

Ruinen Armstraat

Prettig wonen in je dorp

Nieuwe energie en Bereikbaar en een schoon mobiel platteland milieu

Vitale Hoe houden we de samenleving dorpen leefbaar, ook

naar de verdere toekomst toe (2040)? Je veilig voelen in De Wolden

Hoe gaan we in de toekomst om met spoedzoekers, d.w.z. mensen die acuut een woning nodig hebben?

bereikbaarheid, ook als je geen auto hebt

Waardering van landschap, natuur en voorzieningen behouden in Goed cultuurhistorie de 4 grote kernen van de wolden

wonen

Ondernemerschap, economisch klimaat vrijetijdseconomie

meer zicht nodig in samenstelling huishoudens na toewijzing (daadwerkelijke bewonig)

betaalbare starterswoningen

tip in gesprek dorpsbelangen vledder ivm ontwikkeling ouderhuisvesting en starterswoning

ondernemersklimaat; zorg dat de dorpen generatiebestendiggefaciliteerd blijven

spoedzoekers

vaststellen in nieuw uit te voeren woningmarktonderzoek

Starters, tiny houses

woningmarktonderzoek

tinyhouses realiseren

Ruimte voor kunst en cultuur

ouderen

combi wonen en bedrijf

Realiseren woningbouw

Verminderen van de verkeers- en parkeerdruk in de dorpskom

Gezond ondernemersklimaat en bestand bewoners betrekken bij Noaberschap behoefteonderzoek in kader van wie zijn mijn leefbaarheid

buren?

Voldoende voorzieningen in alle 4 de kernen een klein deel van de voorraad woningen eventueel tijdelijke aankopen/vrijhouden huurcontracten om spoedzoekers voor snellere tijdelijk te kunnen doorstroming voorzien van

voorkomen van forensendorpen door 'westerlingen'

Scholen, ook de kleine scholen in stand houden!

flexwonen, tijdelijk karakter

Sterk afhankelijk van karakter van de spoed. Niet zomaar voorrang verlenen. Pool creeren, wellicht kamerbewoning. Wie gaat faciliteren?

geen voorrang boven reguliere woningzoekenden

5. Top 3 Plak hier de belangrijkste onderwerpen voor de Toekomstscenario's

1. 2. 3.

(Passende) voorzieningen in de dorpen in stand houden

ondernemersklimaat

voorzieningenniveau

Regelgeving gemeente aanpassen mbt tot creatieve oplossingen (starters/mantelzorgers)

voorzieningenniveau op peil houden in de grote kernen

oplossingen voor spoedzoekers

Versterking netwerk wonen, welzijn, zorg

behoefteonderzoek uitveoren mbt leefbaarheid en vraag naar woningen

Klimaatadaptatie i.r.t. leefbaarheid

(jonge)gezinnen die van buiten de gemeente komen

goede spreiding en integratie bijzondere doelgroepen

bestaande woningen delen in units

inwoners initiatieven stimuleren

Ouderen Jongeren Starters

bewegen in de wijk stimuleren

Betaalbare woningen voor starters

klimaatneutrale woningen: grasdaken, etc

Mogelijkheden voor mantelzorgers voor extra woonruimte

betere integratie en acceptatie statushouders en bijzondere doelgroepen

Openbaar vervoer

Voorzieningen profilering als in stand aantrekkelijke houden ook in woongemeente kleine dorpen (nabij Hoogeveen)

De agrarier en Zorgen voor zijn omgeving een netwerk

Leg verbanden met andere thema's

woningbouw

goede aantrekkelijke voorzieningen in de grote kernen

Dorpsvisies, evenementen, activiteiten, dorpshuizen

3. Verbanden met andere thema's

betaslbare koopwoningen voor starters uit de wolden

Scholen en andere voorzieningen in stand houden

woonruimte

Faciliteren van eigenaren van grote woningen om woningen te gaan delen

voorzieningen in de 4 kernen

Jonge gezinnen, betaalbare huurwoningen en/of koopwoningen

Aanpassen aan het klimaat

in de (kleine) dorpen

Dorpshuizen in stand houden (hart van een dorp)

Goede infra verbindingen met grote omliggende steden/dorpen

Hier zouden woningcorporaties en overheden een contingent voor moeten aanhouden, met een maximum.

sportverenigingen en gezonde sportkantines stimuleren

lokale inwoners initiatieven Beleid maken op stimuleren bewoning door

arbeidsmigranten

omgeving Aantrekkelijk inrichten die Kijk naar de maken voor jonge inrichting van mensen om er te beweging wonen. Werk, stimuleert dorpen/wijken

basisvoorzieningen en scholen

Kijken naar mogelijkheden in samenwerking met sociaal domein

bijv. rondom plaatsing statushouders

Tijdelijke huisvesting mogelijk maken dmv 'pauzeparken'

HELPDESK: dewolden2040@gmail.com 06-42390258

5.2 Prettig wonen in je dorp Toekomstvisie De Wolden 1. Even voorstellen

2. Vragen en onderwerpen

Plak een memo met uw naam en kies een eigen kleur

Geef antwoord op de onderstaande vragen of draag zelf onderwerpen aan Voor wie bouwen we de komende jaren woningen in De Wolden en wat zijn dan de woonwensen?

4. Lokaliseer de onderwerpen

De woningbehoefte staat centraal bij keuze voor type woningen. Alternatieve woningen of woonvormen past daar ook bij.

Zet onderwerpen op de kaart!

ouderen, jeugd. levensloopwoningen

ieder dorp biedt woonruimte voor iedere leeftijd en in verschillende prijscategoriën

Voorzieningen bereikbaar dichtbij voor iedereen

wonen is een Hoe houden we de onderdeel van dorpen leefbaar, ook leefomgeving. bij naar de verdere prettig wonen hoort ook sport, cultuur en toekomst toe (2040)? gezonde leefomgeving.

Gevarieerde werkgelegenheid

Hoe gaan we in de toekomst om met spoedzoekers, d.w.z. mensen die acuut een woning nodig hebben?

inbreiding eerst. Herontwikkeling van bestaande panden. En geef ruimte voor initiatieven van onderaf.

ondersteuning waar dat niet lukt

gemengde populatie

Verbondenheid

je veilig voelen

voorzieningen behouden

voorzieningen bereikbaar voor iedereen

levensloopbestendig

zorgen dat ouderen in eigen dorp/gemeente kunnen blijven wonen als ze meer zorg nodig hebben

zorg dat ouderen in hun dorpen kunnen blijven

ook goede huurhuizen bouwen

geur, geluidsoverlast voorkomen Zorg voor woonwijken die interresant zijn voor jong en oud

jonge starters, betaalbare woningen

beweegmogelijkheden

groen

balans tussen wonen, werken, groen

omgeving die uitnodigt tot ontmoeten

Proberen vraag en aanbod in balans te brengen

gaat hier ook om huisvesting statushouders, arbeidsmigranten en perm anente bewoners op vakantieparken die moeten verhuizen.

bepaald percentage voor mensen in nood

3. Verbanden met andere thema's Leg verbanden met andere thema's

5. Top 3 Plak hier de belangrijkste onderwerpen voor de Toekomstscenario's

1.

zie wonen niet los van de leefomgeving

2. betrokkenheid

3.

bereikbaarheid, goede zorg, goed vervoer naar de stad

verbinding tussen mensen in het dorp is essentieel

koester dat wat al goed gaat en draag je kwaliteiten uit

Ruimte voor kunst en cultuur

Bereikbaar en mobiel platteland Prettig wonen in je dorp

1. diversiteit

De agrarier en zijn omgeving

Nieuwe energie en een schoon milieu

Ondernemerschap, economisch klimaat vrijetijdseconomie

Vitale samenleving

Je veilig voelen in De Wolden

Waardering van landschap, natuur en cultuurhistorie

Aanpassen aan het klimaat

HELPDESK: dewolden2040@gmail.com 06-42390258

6.1 Waardering van het landschap, natuur en cultuurhistorie Toekomstvisie De Wolden 1. Even voorstellen

2. Vragen en onderwerpen

Plak een memo met uw naam en kies een eigen kleur

Geef antwoord op de onderstaande vragen of draag zelf onderwerpen aan een definitie van landschap: het waarneembare deel van de aarde, dat wordt bepaald door de onderlinge samenhang en wederzijdse beïnvloeding van de factoren bodem, reliëf, water, klimaat, flora en fauna, alsmede het menselijk handelen

4. Lokaliseer de onderwerpen Zet onderwerpen op de kaart! Welke kwaliteiten staan het meest onder druk? En waar bevindt zich dit en hoe kunnen we dit oplossen?

Denk ook aan buurprovincie Overijssel

landschap, natuur en cultuurhistorie stopt niet bij de gemeentegrenzen

herkenbaarheid van de verscheidenheid aan landschappen

nog aanwezige landschapselementen in oude esdorpenlanschap behouden en versterken

Welke kwaliteiten Kan/wil De Wolden een rol staan het meest onder Proces goed spelen in de transitie van druk? Waar bevindt vormgeven; de landbouw naar een kijken naar zich dit? Hoe kunnen meer goede natuurinclusieve we dit oplossen? voorbeelden bedrijfsvoering?

biodiversiteit in het landschap versterken is een kans voor verbinden Nationaal Park met omgeving ook relatie met boswachterij Ruinen

bewonersinitiatief: inspiratiedocument dubbellint ruinerwold. Inwoners beschrijven zelf kwaliteiten in landschap en bebouwing en geven ideeën voor nieuwe ontwikkelingen

ruimte, openheid en stilte staat onder druk

verlies van biodiversiteit

zoek de minder efficiente zones om meerdere functies te combineren. Bv biodiversiteit, recreatie, water/ klimaat adaptatie

stads- en dorpgrenzen; overgang landelijk en bebouwd gebied, zijn ook onderdeel landschap en cultuurhistorie

waardering voor het niet zichtbare erfgoed: archeologie

Ruimtelijke kwaliteit van Oplossen: als het cultuurlandschap gemeente uitspraak zou drager moeten zijn doen hoe om te gaan bij grote opgaven. met cultureel erfgoed Nieuwe laag, en cultuurlandschap. transformatie, passend Is volgens doelen ontworpen binnen Omgevingsvisie landschap

Zo ja, wat gaat het tot een succes maken voor alle Ja, deze betrokkenen?

kleinschalig landschap = ook kleinschalige energieopwekking

functie volgt natuur/ landschap in die gebieden die wij waardevol vinden. bv RuinerAa, niet alleen functie landbouw

er is veel betrokkenheid onder burgers bij dit thema, dat moet je oogsten. creeer een platform daarvoor

stimuleren van afname van lokale en duurzame producten zoals t Vershuus helpt de vraagkant stimuleren

de rijksoverheid wil meer regie p landbouw, dat kun je ook voor zijn door nu slim beleid te maken

Hoe denkt u over grootschalige energieopwekking in het landschap?

Zowel op beleid Landschap als Cultuurhistorie van provinciaal belang

Kwaliteit staat onder druk, kwantiteit voert boventoon (lees: opbrengst in geld)

Verbinding/relatie leggen tussen landschap natuur en cultuurhistorie en de gemeenschap (lokaal produceren/gebruiken)

Leg gemeentelijke cultuurhistorische waardenkaart en landschapsontwikkelingsplan naast elkaar, is al basis van (gewaardeerde) kwaliteit

gedegen onderzoek maakt dat landschap en samenhang ook begrepen wordt door beleidsmakers en projectontwikkelaars

SMART - niet te bureaucratisch ;)

stimuleren vanuit Cultuurlandschap lokale initiatieven, daarin herkenbaar maar ook meer houden en ter thema landschap moet inkomsten voor Denk in verbinding hebben met inspiratie inzetten mogelijkheden; bewoners om verandering landbouw en integratie van opgaven (zowel fysieke benoem wat en te krijgen. waar wél. landschap als sociaalhistorische omgang en gebruik) Ontwerp!

vanaf hier onthaasten!!! overgang van zand naar veen = van belang op provinciale schaal

kleine elementen in het landschap en karakteristieke bebouwing

hou kwaliteit onaangetast als je bijvoorbeeld tijdelijke zonneparken toestaat. Zorg dat het na ontmantelen mooier achter blijft

rapport PBL zorg voor het landschap Open link

landschap is altijd al gebruikt voor energiewinning, dit is een nieuwe laag, nadenken over welke nieuwe structuren je toevoegt aan het landschap. Cultuurhistorie kan hierbij dus een belangrijke Cultuurhistorie geeft Energie leidraad zijn. (rapport

authentieke erven, erfbeplanting, karakteristieke schuren

Oplossing: zorg altijd voor meerdere functies, dit geeft meer waardering

integrale benadering

geen jargon Maak het beeldend!

verenigen van functies en waarden door goed landschappelijk ontwerp

essen

Gemeente samen met partners keukentafel gesprekken voeren over de transitie

hakhoutbosjes, turfwinning in de veenontginngingen

provincie en Oversticht)

Neee!!!!, vooral slim combineren

Documenten van provincie ter inspiratie:

Drentse Energielandschappe n(HNS) en Studio Marco Vermeu.

3. Verbanden met andere thema's

Vitale samenleving

Leg verbanden met andere thema's

Sociaal Domein

5. Top 3 Plak hier de belangrijkste onderwerpen voor de Toekomstscenario's

1. 2. 3.

Waardenmodel uitgangspunt (waarden = persoonlijke waarden als: tijd voor elkaar, maar ook cultuurhistorie, landschap etc.)

voor en door bewoners (van de toekomst)

https://www.provincie.drenthe.nl/onderwerpen/natuurmilieu/energietransitie/