Bijlage - Stichting Wolderwijs - Begroting 2024 en meerjarenbegroting 2024-2027

Ultimo 2023 zit Stichting Wolderwijs voor het eerst onder de signaleringswaarde. Door de stelselwijziging van de onderhoudsvoorziening in 2024 zal Stichting Wolderwijs de komende jaren de signaleringswaarde niet overschrijden. Deze stelselwijziging heeft tot gevolg dat de onderhoudsvoorziening eenmalig moet worden verhoogd, wat tot gevolg heeft dat het eigen vermogen eenmalig zal worden verlaagd. Hieronder is dit schematisch weergegeven: Eigen vermogen en onderhoudsvoorziening

Eigen vermogen Onderhoudsvoorziening Eigen vermogen en onderhoudsvoorziening tezamen

Prognose ultimo 2023

Stelselwijz. in 2024

Overig resultaat

Prognose Ultimo 2024

1.545.214 512.920 2.058.134

-600.000 600.000 0

-110.000

835.214 1.112.920 1.948.134

De onderhoudsvoorziening moet gezien worden als een ‘spaarpot’ voor toekomstige onderhoudsuitgaven, opgebouwd op basis van de componentenmethode, conform de gewijzigde richtlijnen vanuit de Rad voor de Jaarverslaggeving. Zie ook de uitleg bij onderdeel 1, Belangrijke ontwikkelingen met financiële invloed.

22

Begroting 2024 en meerjarenbegroting 2024 tot en met 2027 Stichting Wolderwijs

2.2 Kengetallen Stichting Wolderwijs probeert te allen tijde gezonde kengetallen na te streven. De meest relevante kengetallen, waarbij aansluiting is gezocht met de kengetallen die de Inspectie van het Onderwijs en de controlerend accountant hanteren, zijn: Solvabiliteit 2. Weerstandvermogen. Verhouding personeelslasten t.o.v. totale lasten. Hieronder zijn de genoemde kengetallen grafisch weergegeven voor de jaren 2022 tot en met 2027: Solvabiliteit 2:

100% 65%

65%

50%

56%

59%

59%

(eigen vermogen + voorzieningen) / totale passiva

60% Solvabiliteit 2

Ondergrens

0% 2022 2023 2024 2025 2026 2027

Bij solvabiliteit gaat het erom in hoeverre Stichting Wolderwijs op de lange termijn aan haar verplichtingen kan voldoen. Signaleringsondergrens Onderwijsinspectie: 30%.

De solvabiliteit blijft de komende jaren beduidend hoger dan de ondergrens. Het eigen vermogen en de voorzieningen tezamen zullen de komende jaren weinig aan volume afnemen. Zie ook het schema op de vorige pagina, waar te zien is dat de financiële invloed van de stelselwijziging in 2024 van de onderhoudsvoorziening een ‘administratieve’ verschuiving tussen het eigen vermogen en de onderhoudsvoorziening betreft.

20%

16%

Weerstandsvermogen: 14%

10%

eigen vermogen / totale baten 7%

8%

8%

8%

Weerstandsver mogen Ondergrens

0% 2022 2023 2024 2025 2026 2027

Het weerstandsvermogen geeft een indicatie in hoeverre Stichting Wolderwijs zich een tekort kan permitteren in relatie tot de opgebouwde reserves. Signaleringsondergrens Onderwijsinspectie: 5%.

Het weerstandsvermogen daalt fors in 2024, wat het directe gevolg is van de financiële invloed van de stelselwijziging van de onderhoudsvoorziening in 2024. Hierdoor daalt het eigen vermogen incidenteel, met een blijvende invloed op de hoogte van het weerstandsvermogen.

85% 80%

Verhouding personeelslasten / totale lasten:

84% 80%

82%

82%

82%

personeelslasten / totale lasten

82%

75% 2022 2023 2024 2025 2026 2027

Personeelslas ten/totale lasten Ondergrens

De personeelslasten afgezet tegen de totale lasten geeft als kengetal een goede indicatie van het verloop in de tijd. De Onderwijsinspectie hanteert geen signaleringsgrens. Stichting Wolderwijs houdt 80% aan als ondergrens.

De verhouding totale personeelslasten ten opzichte van de totale lasten daalt in de komende jaren. Dit is het directe gevolg van de structureel gestegen energiekosten met ingang van 2023. Waar deze kosten in 2022 nog € 175.000 waren, zullen deze in 2023 naar verwachting € 475.000 zijn. In 2024 en latere jaren zullen de energiekosten naar verwachting jaarlijks € 325.000 zijn. Naast deze ontwikkeling is er de invloed van de aflopende aanvullende bekostiging vanuit de overgangsregeling nieuwe bekostigingssystematiek met € 70.000 per jaar tot en met 2026. In verband met deze beide invloeden is er een taakstelling op personeelsinzet opgenomen van 2,5 fte in de begrotingscijfers van 2024. Vervolgens is er in 2025 en 2026 een gemiddelde taakstelling van 1 fte per jaar. De ondergrens van het eigen vermogen is, gerelateerd aan de ondergrens van het weerstandsvermogen, ongeveer € 440.000.

23

Begroting 2024 en meerjarenbegroting 2024 tot en met 2027 Stichting Wolderwijs

3. Risicoparagraaf

24

Begroting 2024 en meerjarenbegroting 2024 tot en met 2027 Stichting Wolderwijs

In deze risicoparagraaf zijn de belangrijkste risico’s beschreven die in de toekomst (grote) financiële gevolgen kunnen hebben voor Stichting Wolderwijs. Omdat de onzekerheid over het zich voordoen van deze risico’s groot is, zijn de financiële gevolgen veelal niet in de meerjarenbegroting meegenomen. Interne risico’s Algemeen Wolderwijs is als organisatie in meerdere opzichten kwetsbaar. Wanneer er sprake is van langdurige afwezigheid van personeel op belangrijke posities in de organisatie, dan kan zich dat vertalen naar de sfeer, cultuur en onderlinge verhoudingen. Dit kan tot gevolg hebben dat personeelsleden uitvallen, waardoor de organisatie schade oploopt. Inschatting financieel risico: Laag (10%). Inschatting impact: Gemiddeld. Inschatting maximaal risicobedrag per jaar: € 50.000. Personeel Er is een personeelskort in Nederland, zo ook in het onderwijs. Veel leraren gaan de komende jaren met pensioen en de instroom aan (jonge) leraren is niet genoeg om alle vacatures en het verzuim op te vullen. Detacherings- en uitzendbureaus gaan overeenkomsten aan met leraren, maar ook directeuren, om ze vervolgens te verhuren aan onderwijsorganisaties. De meerkosten daarvan zijn gemiddeld 50%.

Risico: Om de formatie rond te krijgen is Stichting Wolderwijs afhankelijk van het aanbod aan leraren en directeuren en zal in het uiterste geval personeel moeten worden ingehuurd, met hoge meerkosten. Inschatting financieel risico: Gemiddeld (25%). Inschatting impact: Gemiddeld. Inschatting maximaal risicobedrag per jaar: € 50.000. De kosten van ziektevervanging bij verzuim worden gedeclareerd bij het Vervangingsfonds. Wanneer er in een kalenderjaar meer of minder gedeclareerd wordt dan er aan premie betaald wordt volgt er een afrekening in de vorm van een bonus of een malus. Het is vanuit zowel organisatorisch als financieel oogpunt noodzakelijk zo veel mogelijk grip te krijgen op het verzuim, om dit zo laag mogelijk te krijgen. Risico: Te hoog verzuim en daardoor een hogere afrekening/malus van het Vervangingsfonds dan verwacht. Inschatting financieel risico: Gemiddeld (30%). Inschatting impact: Gemiddeld. Inschatting maximaal risicobedrag per jaar: € 30.000 (bovenop de begrote € 10.000) Bij ontslag van vaste medewerkers moet de instroomtoets van het Participatiefonds worden doorlopen. Bij onvoldoende ontslagruimte komen de toekomstige uitkeringskosten (gedeeltelijk) voor rekening van Stichting Wolderwijs. Daarnaast kunnen medewerkers bij ontslag een beroep doen op het ontvangen van een transitievergoeding.

Risico: De te betalen WW- en WIA-uitkeringen en transitievergoedingen vallen hoger uit dan begroot. Inschatting financieel risico: Gemiddeld (20%). Inschatting impact: Gemiddeld. Inschatting maximaal risicobedrag per jaar: € 20.000. Onderwijs Ten aanzien van de onderwijskwaliteit wil Stichting Wolderwijs minimaal voldoende scoren voor alle scholen. Er wordt invulling gegeven aan de verdere verbetering van de kwaliteit. Echter het huidige lerarentekort doet hier deels afbreuk aan: - Het tekort aan leraren zorgt voor het naar huis moeten sturen van groepen leerlingen, veelal bij verlof/ziekte, waardoor zij minder onderwijstijd ontvangen en er mogelijk lagere resultaten worden behaald. - Het moeten kiezen voor het verdelen van leerlingen over andere groepen bij verlofsituaties. Dit zorgt voor werkdrukverhoging bij de andere medewerkers met mogelijke uitval door ziekte als gevolg. Daarnaast is het de vraag of de onderwijskwaliteit op samenvoegingsmomenten geborgd blijft. - Er is een teruggang in het aantal sollicitanten bij een vacature. Hierdoor is de mogelijkheid om te kiezen voor een kandidaat met de juiste kwaliteiten er soms niet en wordt er genoegen genomen met minder kwaliteit.

25

Begroting 2024 en meerjarenbegroting 2024 tot en met 2027 Stichting Wolderwijs

- Het bij ziekte van een leraar moeten kiezen voor het voor de groep zetten van een intern begeleider of directeur. Dit heeft als gevolg dat zij niet of onvoldoende aan hun eigen taken toekomen, wat de kwaliteit van het onderwijs onder druk zet. Risico: Verslechtering van de onderwijskwaliteit als gevolg van het lerarentekort. Inschatting financieel risico: Laag (20%). Inschatting impact: Gemiddeld. Inschatting maximaal risicobedrag per jaar: € 50.000. Financiën en beheer Met ingang van 2024 zijn er gewijzigde richtlijnen vanuit de Raad voor de Jaarverslaggeving over de opbouw van een onderhoudsvoorziening. Een onderhoudsvoorziening op basis van de egalisatiemethode, zoals Stichting Wolderwijs dat heeft tot en met 2023, is dan niet meer toegestaan. De gewijzigde richtlijnen schrijven voor dat uitgaven voor groot onderhoud met betrekking tot de gebouwen met ingang van 2024 op verschillende manieren kunnen worden verwerkt, met elk een eigen actuele wijze van administreren: Activeren groot onderhoud en/of voorziening groot onderhoud op basis van de componentenmethode. Stichting Wolderwijs moet de keuze hiervoor nog maken. In dit begrotingsrapport is voor 2024 en latere jaren een inschatting gemaakt van de gevolgen van deze ontwikkeling op basis van het vormen van een voorziening groot onderhoud conform de componentenmethode, met de huidige meerjarenonderhoudsplanning als basis.

Uiterlijk in het eerste kwartaal van 2024 zal er een actueel beleidsrijk MJOP zijn opgesteld. Risico: Het nieuw op te stellen MJOP en de daaruit voortvloeiende onderhoudsvoorziening brengen hogere bedragen met zich mee dan die zijn opgenomen in deze meerjarenbegroting, zowel qua jaarlijkse onderhoudskosten (€ 317.000) als de incidentele correctie (€ 600.000) op het eigen vermogen naar aanleiding van de stelselwijziging van de onderhoudsvoorziening. Inschatting financieel risico: Hoog (50%). Inschatting impact: Hoog. Inschatting maximaal totaal risicobedrag: € 100.000. De energiemarkt is sinds enkele jaren instabiel. Dit heeft grote gevolgen voor de hoogte van de energietarieven met ingang van 2023. Waar de energiekosten van Stichting Wolderwijs in 2022 nog € 175.000 waren is de inschatting dat deze in 2023 op ongeveer € 475.000 uit zullen komen, gebaseerd op de energieverbruiken van 2022. Met ingang van 1 januari 2024 zullen er contractueel nieuwe energietarieven worden vastgelegd met de huidige energieleveranciers. De verwachting is dat de tarieven in 2024 nog steeds beduidend hoger zijn dan die van 2022, maar lager zullen uitvallen dan die van 2023. Tevens worden er momenteel op alle locaties zonnepanelen geïnstalleerd (afgerond in het voorjaar van 2024).

Door deze actuele ontwikkelingen is de verwachting dat de kosten met ingang van 2024 jaarlijks structureel € 150.000 hoger zullen zijn dan in 2022 het geval was; € 325.000. Dit bedrag is wederom gebaseerd op de energieverbruiken van 2022. Risico: De energieverbruiken op de locaties zijn in de komende jaren hoger dan ingeschat is op basis van de energieverbruiken van 2022. Inschatting financieel risico: Hoog (50%). Inschatting impact: Hoog. Inschatting maximaal risicobedrag per jaar: € 100.000. Externe risico’s Concurrentiepositie Er wordt jaarlijks gestreefd naar een verbetering van het marktaandeel. Stichting Wolderwijs verwacht zich in de toekomst voldoende te kunnen profileren en voldoende onderwijskwaliteit te kunnen leveren, mede door de IKC-ontwikkelingen in de afgelopen jaren, met een verbetering van het marktaandeel als gevolg. Risico: Het verliezen van een relatief groot deel van het marktaandeel ten opzichte van het bijzonder onderwijs. Inschatting financieel risico: Laag (20%). Inschatting impact: Laag. Inschatting maximaal risicobedrag per jaar: € 50.000 (gebaseerd op 0,5% verlies aan marktaandeel).

26

Begroting 2024 en meerjarenbegroting 2024 tot en met 2027 Stichting Wolderwijs

Politieke ontwikkelingen Het is een risico dat als het Ministerie van OCW de bekostiging in toekomstige jaren niet of onvoldoende indexeert, en de kosten wel stijgen, er jaarlijks financiële tekorten ontstaan. Risico: Het Ministerie van OCW indexeert niet of in onvoldoende mate. Inschatting financieel risico: Laag (10%). Inschatting impact: Hoog. Inschatting maximaal risicobedrag per jaar: € 50.000 (gebaseerd op 0,5% tekort aan bekostiging). Kwantificering risico’s Hieronder is de kwantificering van voornoemde risico’s schematisch weergegeven:

Risico's Max. risicobedrag

Risicopercentage

Max. bedrag x percentage

- Kwetsbaarheid organisatie bij uitval personeel Personeel:

50.000

10%

5.000

- Noodzaak inhuur personeel n.a.v. personeelstekort - Hogere afrekening Vervangingsfonds bij hoog verzuim - Hogere uitkeringskosten bij ontslag personeel

50.000 30.000 20.000

25% 30% 20%

12.500 9.000 4.000

50.000

20%

10.000

100.000 100.000

50% 50%

50.000 50.000

50.000

20%

10.000

50.000

10%

5.000

Interne risico's: Algemeen

Onderwijs: - Verslechtering onderwijskwaliteit n.a.v. lerarentekort Financiën en beheer: - Actualisatie MJOP en onderhoudsvoorziening - Hogere energieverbruiken op de locaties Externe risico's: Concurrentiepositie: - Verlies relatief groot deel van het marktaandeel Politieke ontwikkelingen: - Onvoldoende indexering Ministerie van OCW Totaal risicobedrag

155.500

Het berekende totale risicobedrag kan beschouwd worden als een benodigde reservering op het eigen vermogen van Stichting Wolderwijs, met het oog op het voeren van een financieel gezonde bedrijfsvoering.

27

Begroting 2024 en meerjarenbegroting 2024 tot en met 2027 Stichting Wolderwijs

Lijst van afkortingen ARBO AVG CAO Fte GMR IB(‘er) IKC MJOP NPO OCW OLP OOP OP PO RAP RvT SO&P SWV UWV VVF WIA WW

Arbeidsomstandigheden Algemene Verordening Gegevensbescherming Collectieve arbeidsovereenkomst Fulltime employment Gemeenschappelijke medezeggenschapsraad Intern begeleider Integraal kindcentrum Meerjarenonderhoudsplan Nationaal Programma Onderwijs Onderwijs, cultuur en wetenschappen Onderwijsleerproducten Onderwijsondersteunend personeel Onderwijzend personeel Primair onderwijs Regionale aanpak personeelstekort Raad van toezicht Samen opleiden en professionaliseren Samenwerkingsverband Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen Vervangingsfonds Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen Werkloosheidswet

28