Bestuursrapportage 2025
Tekst van het document
Gemeente De Wolden
1
Bestuursrapportage 2025
Gemeente De Wolden Bezoekadres:
Raadhuisstraat 2 7921 GD Zuidwolde
Postadres
:
Postbus 20 7920 AA Zuidwolde
Telefoon E-mail Internet
: : :
14 0528 gemeente@dewolden.nl www.dewolden.nl
Bestuursrapportage 2025
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................... 3 Inleiding en samenvatting ................................................................................................ 4 01 De Wolden een veilig thuis ........................................................................................... 7 02 Krachtig De Wolden .................................................................................................... 9 03 Wonen en Duurzaam ..................................................................................................11 04 Samen vooruit ...........................................................................................................15 05 Solide basis voor De Wolden .......................................................................................17 06 Sportief met elkaar ....................................................................................................19 07 Sociaal .....................................................................................................................22 08 Samen Verder ...........................................................................................................29 09 Cultuur .....................................................................................................................31
10 Algemene dekkingsmiddelen en overige financiële programma's ......................................35 Investeringen ................................................................................................................38 03 Wonen en Duurzaam ..............................................................................................38 04 Samen Vooruit .......................................................................................................38 05 Solide basis voor De Wolden ....................................................................................38 08 Samen Verder ........................................................................................................39 Bijlage: Collegeuitvoeringsprogramma (CUP) .....................................................................41
Gemeente De Wolden
3
Inleiding en samenvatting
Bestuursrapportage 2025
Inleiding en samenvatting Inleiding Hierbij bieden wij u de Bestuursrapportage 2025 aan. Het college informeert de raad over de eindejaarsverwachting van de uitvoering van de begroting 2025. Deze bestuursrapportage is gebaseerd op de eerste zes maanden van het begrotingsjaar 2025 en geeft een doorkijk naar het eind van het jaar. We zijn volop aan de slag om uitvoering te geven aan ons collegeprogramma ‘De Wolden geeft energie!’ en de begroting 2026. Hierin pakken we veel op en veel zaken gaan goed. Deze bestuursrapportage richt zich op de afwijkingen op beleidsmatig en financieel gebied. De afwijkingen op beleidsmatig gebied zijn op basis van de speerpunten die zijn gesteld in de begroting 2025. Daarnaast wordt er gerapporteerd op de afwijkingen uit het collegeuitvoeringsprogramma (CUP). Op het gebied van financiën wordt er gerapporteerd op afwijkingen ten opzichte van de begroting. Daarnaast wordt er ingegaan op de afwijkingen van de investeringskredieten. De bestuursrapportage is voor de raad ter sturing op hoofdlijnen. De inrichting sluit aan bij de programma-indeling van de begroting 2025. Het gaat in op de afwijkingen per taakveld, zowel wat betreft de baten en lasten als de speerpunten.
Leeswijzer Ieder programma bevat een financiële en een beleidsmatige verantwoording. De financiële verantwoording begint met een samenvatting en daarna volgt per programma een totaal per taakveld. De afwijkingen groter dan € 25.000 of 10% van het begrote bedrag worden toegelicht. Dit maakt dat er niet altijd aansluiting is tussen de getallen die u in de tabellen leest en de toelichting hierop: we rapporteren immers op de grotere afwijkingen. Binnen elk programma wordt ingegaan op de beleidsmatige speerpunten van de begroting 2025. Het is een weergave van de doelstellingen zoals opgenomen in de begroting. Een groen vinkje geeft aan dat alles volgens planning verloopt en een oranje uitroepteken geeft aan dat de doelstelling nog wel behaald kan worden, mits er wordt bijgestuurd. Een rood kruis geeft aan dat de doelstelling dit jaar niet wordt behaald. Na de programma's zijn er nog een tweetal hoofdstukken. Het eerste hoofdstuk geeft de stand van zaken weer van de investeringen en waar in 2025 wordt afgeweken van wat er vooraf is begroot. In het laatste hoofdstuk wordt een weergave gepresenteerd van het CUP met daarin de ambitie, doelstelling en een toelichting op de stand van zaken daarvan.
4
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
Inleiding en samenvatting
Financiële samenvatting In onderstaand overzicht wordt het voor- of nadelig saldo per programma weergegeven. Het saldo van de bestuursrapportage 2025 komt uit op een voordelig resultaat van € 613.000. Berap mutaties per programma
Saldo mutatie
1. De Wolden een veilig thuis
€
6.000
2. Krachtig De Wolden
-
€
266.000
3. Wonen en Duurzaam
-
€
217.000
4. Samen vooruit
-
€
66.000
€
151.000
5. Solide basis voor De Wolden 6. Sportief met elkaar
-
€
56.000
7. Sociaal
-
€
1.348.000
€
55.000
€
98.000
10 t/m 14. Algemene dekkingsmiddelen, onvoorzien, overhead, reserves
€
2.453.000
Saldo programma's
€
613.000
8. Samen Verder 9. Cultuur
-
In de bestuursrapportage zijn een drietal grote afwijkingen aanwezig. De grootste positieve afwijking betreft de uitkomst van de meicirculaire (€ 1.427.000), welke verder wordt toegelicht in programma 10. De twee grootste negatieve afwijkingen betreffen opvang Oekraïne (€ 1.006.000) en jeugdzorg (€ 938.000). In het kader van opvang Oekraïne is de raad geïnformeerd middels een raadsbrief. Beide nadelen zijn incidenteel van aard. Jeugdzorg zit, met de kennis van nu, voor 2026 juist in de begroting verwerkt. Voor het nadeel voor opvang Oekraïne wordt de reserve Ontheemden aangewend. Het nadeel van jeugdzorg wordt wel nader toegelicht, maar wordt financieel niet verwerkt in de bestuursrapportage. Vanuit het Rijk worden er later in het jaar gelden ontvangen ter compensatie van de gestegen jeugdzorgkosten. In de decemberbijstelling worden de ontvangen gelden en de hogere kosten tegelijkertijd financieel verwerkt. Exploitatiesaldo 2025
Financiële uitkomsten
Saldo begroting
€
108.000
Begrotingswijzigingen BW 1-6
-
€
164.000
Resultaat Begroting na BW 1-6
-
€
56.000
Bestuursrapportage (incl. meicirculaire)
€
613.000
Verwacht exploitatiesaldo
€
557.000
De in november 2024 vastgestelde programmabegroting 2025 kende een voordelig resultaat van € 108.000. Dit saldo is na de aanvullende begrotingswijzigingen (1 t/m 6 van 2025) ad. € 164.000 momenteel € 56.000 negatief. De bestuursrapportage 2025 sluit met een positief bedrag van € 614.000. Na verwerking van de bestuursrapportage is het verwachte exploitatiesaldo € 557.000 positief.
Gemeente De Wolden
5
Inleiding en samenvatting
Bestuursrapportage 2025
Dit is de voor nu bekende eindejaarsverwachting. Waarbij opgetekend moet worden dat het definitieve resultaat van 2025 nog erg ongewis is. De trend bij voorgaande rapportages laat zien dat in de laatste periode van het jaar veelal voordelen worden gepresenteerd door bijvoorbeeld werkzaamheden die nog kunnen worden uitgevoerd. Hierdoor valt het uiteindelijke resultaat vaak positiever uit dan op voorhand lijkt. Mocht het beeld onverhoopt toch negatiever uitpakken aan het einde van het jaar, dan kan er aanspraak worden gemaakt op de reserves waarvoor deze zijn ingesteld. Daar komt bij dat wij als gemeente een grote afhankelijkheid kennen van rijksinkomsten. Door toedoen van de septembercirculaire en de decembercirculaire schommelen de rijksinkomsten, wat direct van invloed is op het uiteindelijke resultaat van 2025.
6
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
01 De Wolden een veilig thuis
01 De Wolden een veilig thuis Taakveld (- = nadeel, + is voordeel) Bedragen x € 1.000
Actuele begroting
Eindjaar prognose
Afwijking
110 Crisisbeheersing en brandweer
-1.804
-1.804
0
120 Openbare orde en veiligheid
-736
-730
6
610 Samenkracht en burgerparticipatie
-39
-39
0
-2.579
-2.573
6
110 Crisisbeheersing en brandweer
0
0
0
120 Openbare orde en veiligheid
8
8
0
Totaal baten
8
8
-2.571
-2.565
Totaal lasten
TOTAAL SALDO
6
Toelichting op afwijkingen: Lasten 120 Openbare orde en veiligheid (€ 6.000 voordeel) Opvang zwerfdieren Op basis van de feitelijke kosten van de opvang Zwerfdieren verwachten we dat in 2025 de kosten € 17.000 hoger zijn dan in de huidige begroting zijn opgenomen. Bij de kadernota 2026 hebben we voorgesteld om dit budget in lijn te brengen met de realisatiecijfers. Openbare orde Als ombuigingsmaatregel is voorgesteld om een van de twee budgetten die beschikbaar is voor openbare orde en veiligheid vrij te laten vallen, omdat deze niet werd benut. In 2025 levert dit een voordeel op van € 25.000.
Speerpunten begroting 110 Crisisbeheersing en brandweer Activiteit
Bijdrage aan de Veiligheidsregio Drenthe in Assen
Gevolgen voor de inwoners
Een veiligere woon- en leefomgeving.
Status Toelichting: Budget is bijgesteld.
120 Openbare orde en veiligheid Activiteit
Plan van aanpak 'ondermijning'
Gevolgen voor de inwoners
Wij werken aan een veilige gemeente.
Status Toelichting: We zijn bezig met het implementeren en uitvoeren van de maatregelen binnen het plan van aanpak ondermijning. Dit loopt conform planning.
Gemeente De Wolden
7
01 De Wolden een veilig thuis
Bestuursrapportage 2025
Activiteit
Ophoging budget anti-discriminatievoorziening
Gevolgen voor de inwoners
Tegengaan van discriminatie in de gemeente.
Status Toelichting: Het budget is eenmalig opgehoogd voor 2025. Daarbij hebben we bij het speerpunt opgenomen dat we gaan onderzoeken of en hoe we de voorziening in de toekomst op een andere manier kunnen inrichten tegen lagere kosten. Inmiddels is besloten dat het Rijk vanaf 2027 een landelijk meldpunt inricht.
610 Samenkracht en burgerparticipatie Activiteit
Uitvoering Lokale inclusie agenda
Gevolgen voor de inwoners
Iedereen in de gemeente De Wolden kan meedoen, ongeacht beperking, achtergrond, (geloofs)overtuiging, gender of seksuele voorkeur.
Status Toelichting: Dit speerpunt heeft conform begroting effect in 2026.
8
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
02 Krachtig De Wolden
02 Krachtig De Wolden Taakveld (- = nadeel, + is voordeel)
Bedragen x € 1.000
010 Bestuur
Actuele begroting
Eindjaar prognose
Afwijking
-2.412
-2.626
-214
-916
-1.018
-102
530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct
0
0
0
610 Samenkracht en burgerparticipatie
-376
-376
0
-3.705
-4.021
-316
0
0
0
020 Burgerzaken
412
462
50
Totaal baten
412
462
50
-3.293
-3.559
-266
020 Burgerzaken
Totaal lasten 010 Bestuur
TOTAAL SALDO
Toelichting op afwijkingen: Lasten 010 Bestuur (€ 214.000 nadeel) Indexaties salarissen Er heeft een aantal jaren geen indexatie plaatsgevonden op de budgetten van de burgemeester, wethouders en de griffie. Daarom worden de budgetten voor 2025 bijgesteld met in totaal € 80.000. Indexatie Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) Er heeft een aantal jaren geen indexatie plaatsgevonden op de budgetten van de GGU. Op basis van de inkomende facturen wordt de bijstelling geraamd op € 70.000. Rekenkamer Het begrote bedrag zit standaard te laag in de begroting. Er is een inschatting gedaan van het bedrag op basis van de afgelopen twee jaren. Daarnaast is de accountant bezig met het opstellen van een meerwerkfactuur van de jaarstukken 2024. De totale kosten van de indexatie en de meerwerkfactuur worden geschat op € 64.000.
020 Burgerzaken (€ 102.000 nadeel) Ingelaste verkiezingen Door de ingelaste Tweede Kamer verkiezingen in 2025 verwachten we € 85.000 aan extra kosten. Het is momenteel nog niet duidelijk wat de hoogte van de vergoeding vanuit het Rijk hiervoor is. Afdracht rijksleges Op basis van realisatiecijfers worden de kosten rijbewijzen en burgerlijke stand (afdrachten aan het Rijk) bijgesteld met € 17.000.
Gemeente De Wolden
9
02 Krachtig De Wolden
Bestuursrapportage 2025
Baten 020 Burgerzaken (€ 50.000 voordeel) Leges inkomsten Op basis van realisatiecijfers worden de leges inkomsten rijbewijzen en burgerlijke stand bijgesteld met € 46.000. Daarnaast zijn de leges inkomsten huwelijken € 4.000 hoger doordat besloten is de tarieven kostendekkend te maken.
Speerpunten begroting 010 Bestuur Activiteit
Nieuwe vergadersystematiek gemeenteraad
Gevolgen voor de inwoners
Meer flexibiliteit in besluitvorming en meer contact tussen raad en inwoners.
Status Toelichting: De gemeenteraad werkt inmiddels met de vergadersystematiek 4DeWolden en staat op hoofdlijnen. In de tweede helft van 2025 wordt de eerste evaluatie afgerond en aanpassingen voorgesteld aan de gemeenteraad.
610 Samenkracht en burgerparticipatie Activiteit
Nieuwe inwoners
Gevolgen voor de inwoners
Meer dialoog tussen nieuwe inwoners en de lokale gemeenschap.
Status Toelichting: We organiseren regelmatig bijeenkomsten voor nieuwe inwoners, zoals een informatiemiddag in het gemeentehuis met een welkomstwoord van de burgemeester, ontmoetingen met vertegenwoordigers van verenigingen en organisaties, en informatie over lokale voorzieningen en duurzaamheid.
Activiteit
Viering 10 jaar Initiatiefrijk De Wolden
Gevolgen voor de inwoners
Waardering voor vele mooie initiatieven.
Status Toelichting: Er is op diverse momenten en op verschillende wijze aandacht besteed aan 10 jaar Initiatiefrijk de Wolden. Er is een magazine Trots op De Wolden uitgegeven. Hierin zijn inwoners aan het woord en staan verschillende initiatieven beschreven. In ieder dorp staat een banner met foto's van initiatieven. Er volgen nog gesprekken met inwoners over de effecten van de initiatieven die zijn uitgevoerd (impactonderzoek). In het najaar zal er een fotoreportage over 10 jaar Initiatiefrijk komen in het gemeentehuis.
10
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
03 Wonen en Duurzaam
03 Wonen en Duurzaam Taakveld
Actuele begroting
Eindjaar prognose
Afwijking
740 Milieubeheer
-1.333
-1.975
-642
810 Ruimtelijke ordening
-1.938
-2.088
-150
0
0
0
830 Wonen en bouwen
-1.499
-1.769
-270
Totaal lasten
-4.770
-5.832
-1.062
740 Milieubeheer
574
1.215
641
810 Ruimtelijke ordening
328
328
0
830 Wonen en bouwen
657
860
204
Totaal baten
1.558
2.403
845
TOTAAL SALDO
-3.212
-3.429
-217
(- = nadeel, + is voordeel)
Bedragen x € 1.000
820 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
Toelichting op afwijkingen: Lasten 740 Milieubeheer (€ 642.000 nadeel) Nationaal isolatieprogramma De overgebleven rijksmiddelen uit voorgaande jaren voor Nationaal Isolatieprogramma fase 1 verwachten we in 2025 te besteden. Hierdoor wordt er voor 2025 zowel € 551.000 aan de lastenals aan de batenkant begroot. Aanpak energiearmoede Van de overgebleven rijksmiddelen uit voorgaande jaren voor Aanpak energiearmoede verwachten we in 2025 € 100.000 te besteden. Hierdoor wordt er voor 2025 zowel € 100.000 aan de lastenals aan de batenkant begroot. Geluidsanering ISV De afgelopen jaren zijn voor geluidsanering geen baten meer ontvangen en/of kosten gemaakt. Echter staat er nog wel € 10.000 begroot aan zowel de lasten- als de batenkant. Dit wordt daarom aan beide zijdes afgeraamd. 810 Ruimtelijke ordening (€ 150.000 nadeel) Gebiedsvisie Ruinerwold Er is in 2024 een collegebesluit genomen voor een nieuwe gebiedsvisie Ruinerwold. De financiële consequenties worden verwerkt in de Berap. Het betreft een bedrag van € 50.000. Vitale vakantieparken Voor uitvoering van het programma Vitale Vakantieparken is incidenteel geld nodig in de periode tot en met 2027. Op 30 mei 2024 en op 26 juni 2025 heeft de raad een voor het programma belangrijke besluiten genomen door in te stemmen met kader kostenverhaal en verevening.
Doordat het uitvoeringsprogramma nog niet volledig door de eigen organisatie kan worden uitgevoerd, wordt er nog tijdelijk ingehuurd. Dit leidt in 2025 tot een nadeel van € 100.000. Zie ook speerpunt ‘Programma Vitale Vakantieparken’.
Gemeente De Wolden
11
03 Wonen en Duurzaam
Bestuursrapportage 2025
830 Wonen en bouwen (€ 270.000 nadeel) Proeftuinen aardgasvrije wijken De overgebleven rijksmiddelen uit voorgaande jaren voor het project Proeftuin Aardgasvrije Wijken mogen nog tot en met 2027 worden besteed. We verwachten in 2025 een bedrag van € 203.500 te besteden (subsidie aan EnergieKansen, ten behoeve van Proeftuin Aardgasvrije Wijken Schoolkring Ansen). Hierdoor wordt er voor 2025 zowel € 203.500 aan de lasten- als aan de batenkant begroot. Complexe initiatieven In het programmaplan Woningbouwimpuls staat als onderdeel het verbeteren van processen voor complexe initiatieven. Hier is invulling aangegeven door het opstellen van maatregelen. Een aantal van deze maatregelen hebben financiële consequenties, met als uiteindelijk doel het verbeteren van werkprocessen en bijvoorbeeld het inrichten van een klantenreis. Voor 2025 hebben we een eenmalige investering nodig van € 66.362 om uitvoering te kunnen geven aan deze maatregelen. We verwachten dat het bedrag in 2025 en mogelijk ook in 2026 wordt besteed. Baten 740 Milieubeheer (€ 641.000 voordeel) Nationaal isolatieprogramma De overgebleven rijksmiddelen uit voorgaande jaren voor Nationaal Isolatieprogramma fase 1 verwachten we in 2025 te besteden. Hierdoor wordt er voor 2025 zowel € 551.000 aan de lastenals aan de batenkant begroot.
Aanpak energiearmoede Van de overgebleven rijksmiddelen uit voorgaande jaren voor Aanpak energiearmoede verwachten we in 2025 € 100.000 te besteden. Hierdoor wordt er voor 2025 zowel € 100.000 aan de lastenals aan de baten-kant begroot. Geluidsanering ISV De afgelopen jaren zijn voor geluidsanering geen baten meer ontvangen en/of kosten gemaakt. Echter staat er nog wel € 10.000 begroot aan zowel de lasten- en batenkant. Dit wordt daarom aan beide zijdes afgeraamd. 830 Wonen en bouwen (€ 204.000 voordeel) Proeftuinen aardgasvrije wijken De overgebleven rijksmiddelen uit voorgaande jaren voor het project Proeftuin Aardgasvrije Wijken mogen nog tot en met 2027 worden besteed. We verwachten in 2025 een bedrag van € 203.500 te besteden (subsidie aan EnergieKansen, ten behoeve van Proeftuin Aardgasvrije Wijken Schoolkring Ansen). Hierdoor wordt er voor 2025 zowel € 203.500 aan de lasten- als aan de batenkant begroot.
Speerpunten begroting 740 Milieubeheer Activiteit
Gebiedsontwikkeling de Wijk 20
Gevolgen voor de inwoners
Naar aanleiding van de voorverkenning het ruimtelijk mogelijk maken van een energiehub en de uitbreiding van de zandwinning, samen met de omgeving.
Status Toelichting: Het onderzoek naar de haalbaarheid van de nieuw te realiseren zandwinningslocatie is afgerond. De procedure voor het wijzigen van het omgevingsplan is gestart. Voor het realiseren van de energie hub is het onderzoek nog gaande.
12
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
03 Wonen en Duurzaam
Activiteit
Realisatie Groen gas projecten
Gevolgen voor de inwoners
Bewustwording realisatie Transitievisie Warmte.
Status Toelichting: In samenwerking met de provincie zetten we capaciteit in om lopende en nieuwe groen gas-projecten in de volgende fase te krijgen. Activiteit
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
Gevolgen voor de inwoners
Ondersteuning bieden bij de uitwerking van verschillende duurzaamheidsplannen.
Status Toelichting: De gelden worden ingezet voor extra medewerkers en om de kosten van het flexteam te dekken. Dit loopt volgens planning.
810 Ruimtelijke ordening Activiteit
Implementatie Omgevingswet en maken omgevingsplan
Gevolgen voor de inwoners
In de transitiefase naar het nieuwe recht bedienen we onze inwoners en bedrijven via o.a. het vernieuwde werkproces.
Status Toelichting: In 2025 is doorgegaan met de voorbereidende werkzaamheden in de vorm van het handboek en het casco. Daarmee wordt een belangrijke basis gelegd voor het omgevingsplan. Daarnaast is de projectorganisatie opnieuw opgebouwd. Dat was nodig vanwege vertrek van een aantal medewerkers. Hierbij is externe ondersteuning ingezet. En er is een start gemaakt met het eerste pilotplan. De ervaringen die hier worden opgedaan worden gebruikt bij de verdere uitrol. Bij de verdere uitwerking is duidelijk geworden dat de inspanning om te komen tot een nieuw integraal omgevingsplan fors is en nadere besluitvorming vraagt op inhoud en organisatie. Dit wordt de komende maanden verder uitgewerkt.
Activiteit
Programma Vitale Vakantieparken
Gevolgen voor de inwoners
Vitale recreatieparken en voorzieningen plus transformatie naar wonen op nietvitale vakantieparken.
Status Toelichting: Inhoudelijk ligt het programma op schema. Voor het uitvoeringsprogramma was de ambitie om de inhuur geleidelijk af te bouwen en het programma vervolgens zoveel mogelijk met medewerkers van de eigen organisatie af te ronden. Dit gaat niet geheel lukken op het gebied van ruimtelijke ordening, stedenbouw, toezicht, handhavingsjurist en projectleiding. Eindejaarsverwachting is een overschrijding van € 100.000.
Gemeente De Wolden
13
03 Wonen en Duurzaam
Bestuursrapportage 2025
Activiteit
Kosten herinrichting van sportpark "de Baete"
Gevolgen voor de inwoners
Een toekomstbestendig sportpark dat voldoet aan de behoeften van de inwoners en gebruikers.
Status Toelichting: Er wordt in 2025 doorgewerkt aan het opstellen van scenario’s voor de herinrichting van het sportpark in Ruinen. Deze zijn in juni gepresenteerd. We verwachten een aangescherpt plan van aanpak in november aan te kunnen bieden.
830 Wonen en bouwen Activiteit
Korting op de leges bij ontvankelijke aanvraag
Gevolgen voor de inwoners
In één keer goed aangevraagde vergunning tegen voorspelbare lage leges.
Status Toelichting: Het actieplan ‘Versnelling proces complexe initiatieven en vergunningverlening’ is opgesteld. Momenteel zien we dat deze maatregel nog onvoldoende effect heeft. Na vaststellen van het actieplan gaan we hier meer op sturen.
Activiteit
Toepassen 'Ja, tenzij' principe op gebied van de leefomgeving
Gevolgen voor de inwoners
Maatwerk in de dienstverlening met betrekking tot de leefomgeving.
Status Toelichting: In de begroting is dit budget afgeraamd, omdat er voldoende middelen bin de SWO beschikbaar waren.
14
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
04 Samen vooruit
04 Samen vooruit Taakveld (- = nadeel, + is voordeel)
Bedragen x € 1.000
Actuele begroting
Eindjaar prognose
Afwijking
310 Economische ontwikkeling
-424
-519
-95
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregeling
-412
-412
0
550 Cultureel erfgoed
-64
-65
-1
-3.159
-3.129
30
-70
-70
0
-4.129
-4.194
-66
310 Economische ontwikkeling
0
0
0
330 Bedrijvenloket en bedrijfsregeling
0
0
0
550 Cultureel erfgoed
8
8
0
570 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
5
5
0
13
13
-4.116
-4.182
570 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 830 Wonen en bouwen Totaal lasten
Totaal baten TOTAAL SALDO
-66
Toelichting op afwijkingen: Lasten 310 Economische ontwikkeling (€ 95.000 nadeel) Uitvoeringskosten Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) Het Rijk heeft in 2024 De Wolden € 95.000 toegekend voor ‘Uitvoeringskosten Lbv/Lbv+ regelingen’. In de jaarrekening 2024 is een bestemmingsvoorstel opgenomen om dit bedrag beschikbaar te stellen voor 2025. Deze gelden waren in eerste instantie verantwoord onder programma 10, maar moeten uiteindelijk onder programma 4 'Samen vooruit' worden verantwoord. Deze verschuiving verklaart een voordeel in programma 10 en een nadeel in programma 4 van € 95.000.
570 Openbaar groen en (openlucht) recreatie (€ 30.000 voordeel) Speelvoorzieningen Er is ten opzichte van de begroting een voordeel van ongeveer € 30.000 door lagere kapitaallasten. De voorgenomen investering (Vervanging speelvoorzieningen) van 2024 is nog niet gereed, daarom wordt in 2025 minder afgeschreven.
Gemeente De Wolden
15
04 Samen vooruit
Bestuursrapportage 2025
Speerpunten begroting 310 Economische ontwikkeling Activiteit
Versterken ondernemersplatform
Gevolgen voor de inwoners
Sterk en krachtig netwerk voor en tussen ondernemers.
Status Toelichting: Het ondernemersplatform bouwt aan een sterk en krachtig netwerk conform het gesloten ondernemersakkoord en de prestatieafspraken die met elkaar zijn gemaakt.
Activiteit
Toekomstbestendige bedrijventerreinen
Gevolgen voor de inwoners
Aantrekkelijke vestigingsplaats voor ondernemers en behoud/uitbreiding van werkgelegenheid.
Status Toelichting: Er is meer tijd nodig om de bedrijventerreinen toekomstbestendig te maken. Het versterken van de onderlinge binding tussen ondernemers en het verhogen van de organisatiegraad blijkt meer tijd te vergen dan oorspronkelijk gedacht. Ook de processen om gezamenlijk te werken aan energieoplossingen kosten meer tijd dan verwacht.
570 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Activiteit
Subsidie Landschapsbeheer
Gevolgen voor de inwoners
Het behouden en onderhouden van een vrijwilligersnetwerk voor het beheer van onder andere heideterreinen, bospercelen en overige landschapselementen.
Status Toelichting: In het vierde kwartaal volgt de evaluatie en wordt een voorstel gedaan voor een structurele oplossing.
16
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
05 Solide basis voor De Wolden
05 Solide basis voor De Wolden Taakveld
Actuele begroting
Eindjaar prognose
Afwijking
-1.047
-986
61
-738
-738
0
-4.919
-5.764
-845
0
0
0
-2.496
-2.516
-20
-184
-184
0
-9.384
-10.188
-804
030 Beheer overige gebouwen en gronden
43
43
0
320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
712
712
0
630 Inkomensregelingen
3.366
4.302
935
730 Afval
3.061
3.081
20
0
0
0
Totaal baten
7.183
8.138
955
TOTAAL SALDO
-2.201
-2.050
151
(- = nadeel, + is voordeel)
Bedragen x € 1.000
030 Beheer overige gebouwen en gronden 320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 630 Inkomensregelingen 681B Maatschappelijke- en vrouwenopvang 730 Afval 820 Grondexploitatie (niet bedrijventerrein) Totaal lasten
820 Grondexploitatie (niet bedrijventerrein)
Toelichting op afwijkingen: Lasten 030 Beheer overige gebouwen en gronden (€ 61.000 voordeel) Dit betreft een financieel-technische aanpassingen met betrekking tot urenschrijven. De uren van betreffende medewerkers worden geboekt op grondexploitaties en anterieure overeenkomsten en daardoor kan dit budget met € 61.000 worden verlaagd. 630 Inkomensregelingen (€ 845.000 nadeel) Bijstand (BUIG) Op basis van de (nader) voorlopige beschikkingen van het Rijk worden de budgetten aan zowel de baten- als de lastenkant bijgesteld. Aan de lastenkant is er sprake van een bijstelling van € 845.000 nadelig. Dit is gebaseerd op de werkelijke cijfers van 2024. Hiertegenover staat een voordeel op de baten van € 905.000. Per saldo resteert een voordeel van € 60.000 op het budget uitbetaling bijstandsuitkeringen (BUIG).
Gemeente De Wolden
17
05 Solide basis voor De Wolden
Bestuursrapportage 2025
Naast de financiële ontwikkeling van de BUIG-lasten, wordt ook het verloop van het aantal uitkeringen in beeld gebracht. In de grafiek hieronder is het verloop van het aantal bijstandsuitkeringen opgenomen.
Baten 630 Inkomensregelingen (€ 935.000 voordeel) Bijstand (BUIG) Op basis van het (nader) voorlopig bijstandsbudget (BUIG) 2025 stellen we zowel de baten als de lasten bij. Aan de batenkant is sprake van een bijstelling van € 905.000 voordelig. Per saldo resteert een voordeel van € 60.000 op de BUIG. Leenaflossingen bijzondere bijstand De verwachting is dat er meer aflossingen in het kader van leenbijstand binnenkomen dan begroot. Hierdoor is de verwachting dat de baten € 30.000 hoger uitvallen dan vooraf begroot.
18
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
06 Sportief met elkaar
06 Sportief met elkaar Taakveld (- = nadeel, + is voordeel)
Bedragen x € 1.000
Actuele begroting
510 Sportbeleid en activering
Eindjaar prognose
Afwijking
-397
-397
0
520 Sportaccommodaties
-2.381
-2.416
-35
610 Samenkracht en burgerparticipatie
-1.102
-1.124
-21
Totaal lasten
-3.881
-3.937
-56
510 Sportbeleid en activering
17
17
0
520 Sportaccommodaties
201
201
0
Totaal baten
218
218
-3.663
-3.719
TOTAAL SALDO
-56
Toelichting op afwijkingen: Lasten 520 Sportaccommodaties (€ 35.000 nadeel) Sporthallen en sportparken Op basis van de gerealiseerde kosten in 2025 worden de uitgaven voor de brand- en stormverzekering van de sporthallen en sportparken naar verwachting met circa € 20.000 verhoogd. Daarentegen leiden de lagere realisaties van gas- en elektraverbruik op deze locaties tot een kostenverlaging van ongeveer € 49.000. De schoonmaakkosten vallen, op basis van de realisatie in 2024 en de reeds gemaakte kosten in 2025, naar verwachting circa € 63.000 hoger uit dan begroot. Per saldo resulteert dit in een nadelig effect van ongeveer € 35.000 ten opzichte van de oorspronkelijke begroting voor de sporthallen en sportparken.
Speerpunten begroting 06 Sportief met elkaar Activiteit
Ontwikkeling visie dorpshuizen
Gevolgen voor de inwoners
Zorgdragen voor toekomstbestendige dorpshuizen in de gemeente.
Status Toelichting: We zijn bezig met het opstellen van een startnotitie dorpshuizen. We streven er naar om in 2025 de startnotitie ter vaststelling aan de raad aan te bieden.
Gemeente De Wolden
19
06 Sportief met elkaar
Bestuursrapportage 2025
510 Sportbeleid en activering Activiteit
Indexatie exploitatie- en schoolzwemmen subsidie zwembaden
Gevolgen voor de inwoners
Behoud van zwembaden.
Status Toelichting: Subsidie is geïndexeerd.
Activiteit
Play-offs Eredivisie Suthwalda
Gevolgen voor de inwoners
Eenmalige toekenning van € 15.000 voor het organiseren van de play-offs voor tennis in 2025. De club is in 2024 kampioen geworden, waardoor het verplicht is de play-offs te organiseren.
Status Toelichting: Play-offs zijn gehouden. Doel is behaald.
520 Sportaccommodaties Activiteit
Vervanging kunstgrasveld ZZVV / VV Zuidwolde
Gevolgen voor de inwoners
Goed bespeelbaar veld om sport te kunnen beoefenen.
Status Toelichting: Op dit moment zijn we bezig met het opstellen van het bestek van de renovatie kunstgrasveld Fc Zuidwolde. De aanbesteding zal de komende maand volgen. Volgens de planning volgt de uitvoering nog dit jaar.
Activiteit
Pilot robotmaaier
Gevolgen voor de inwoners
Duurzaam en kwalitatief goed onderhouden velden.
Status Toelichting: De ervaringen zijn al opgehaald bij sportverenigingen die een robotmaaier in gebruik hebben. In het najaar willen we een pilot starten in Koekange.
Activiteit
Verduurzaming kleedaccommodaties fase 1,2 en 3
Gevolgen voor de inwoners
Toekomstbestendige kleedaccommodaties.
Status Toelichting: De gesprekken met de verenigingen voor de investeringen in 2025 zijn gestart. De uitvoering zal deels plaats vinden in 2025 en 2026. De rest volgt de komende jaren.
20
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
06 Sportief met elkaar
Activiteit
Verduurzaming sporthallen
Gevolgen voor de inwoners
Toekomstbestendige sporthallen.
Status Toelichting: Voor Sporthal de Buddingehof is het extra beschikbaar gestelde budget gebruikt voor de nieuwe installaties. Project is nog niet afgerond. Voor Sporthal de Slenken is het extra beschikbaar gestelde budget gebruikt voor de nieuwe installaties. Project is nog niet afgerond. Voor Sporthal De Marse zijn de installatie aanbesteed en wordt na de zomervakantie van 2025 uitgevoerd. Project is nog niet afgerond. Wij hebben voor sporthal De Marse DUMAVA (Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed) subsidie aangevraagd. We verwachten hier in het najaar uitsluitsel over te krijgen.
Gemeente De Wolden
21
07 Sociaal
Bestuursrapportage 2025
07 Sociaal Taakveld
Actuele begroting
Eindjaar prognose
Afwijking
-327
-339
-12
-1.446
-1.670
-224
-78
-78
0
-4.108
-7.689
-3.581
0
-347
-347
621 Toegang en eerstelijnsvrz WMO
-290
-290
0
622 Toegang en eerstelijnsvrz Jeugd
-858
-1.005
-148
623 Toegang en eerstelijnsvrz Integraal
-57
-57
0
630 Inkomensregelingen
-200
-200
0
640 Begeleide participatie
-1.658
-1.922
-264
-860
-860
0
660 Maatwerkvoorziening (WMO)
-1.126
-1.259
-133
671A Huishoudelijke hulp (WMO)
-3.326
-3.132
194
671B Begeleiding (WMO)
-1.133
-1.315
-182
671C Dagbesteding (WMO)
-635
-676
-41
675A Jeugdhulp ambulant lokaal
-145
-145
0
675B Jeugdhulp ambulant regionaal
-3.342
-3.427
-85
675C Jeugdhulp ambulant landelijk
-71
-71
0
676A Jeugdhulp met verblijf lokaal
-432
-432
0
676B jeugdhulp met verblijf regionaal
-1.000
-1.000
0
676C jeugdhulp met verblijf landelijk
-205
-205
0
679A PGB Wmo
-251
-251
0
679B PGB Jeugd
-60
-60
0
681A Beschermd wonen (WMO)
-33
0
33
682A Jeugdbescherming
-296
-296
0
682B Jeugdreclassering
-19
-19
0
691 Coördinatie en beleid WMO
-1.678
-1.678
0
710 Volksgezondheid
-1.396
-1.405
-9
-25.030
-29.828
-4.798
(- = nadeel, + is voordeel)
Bedragen x € 1.000
410 Openbaar basisonderwijs 430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 510 Sportbeleid en activering 610 Samenkracht en burgerparticipatie 620 Wijkteams
650 Arbeidsparticipatie
Totaal lasten
22
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
07 Sociaal
Taakveld
Actuele begroting
Eindjaar prognose
Afwijking
430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
198
319
121
510 Sportbeleid en activering
149
149
0
2.421
5.245
2.824
660 Maatwerkvoorziening (WMO)
4
8
4
671A Huishoudelijke hulp (WMO)
225
225
0
681A Beschermd wonen (WMO)
650
1.150
500
710 Volksgezondheid
130
130
0
3.777
7.226
3.449
-21.253
-22.602
-1.348
(- = nadeel, + is voordeel)
Bedragen x € 1.000
610 Samenkracht en burgerparticipatie
Totaal baten TOTAAL SALDO
Toelichting op afwijkingen: Wijziging taakvelden jeugd Met ingang van 2025 zijn de taakvelden 672, 673 en 674 komen te vervallen. Het Rijk heeft gekozen voor een nieuwe indeling met de taakvelden 675 en 676. In deze rapportage wordt dan ook het voorstel gedaan om de budgetten op de oude taakvelden te herverdelen naar de nieuwe taakvelden. Dit heeft wel als gevolg dat in bovenstaande tabel op de oude taakvelden grote voordelen weergegeven worden en op de nieuwe taakvelden grote nadelen. Voor de daadwerkelijk afwijking wordt verwezen naar de toelichting onder ‘675, 676 & 682 kosten zorg in natura jeugdzorg’. Lasten 430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken (€ 224.000 nadeel) Nationaal programma onderwijs (NPO) Voor Nationaal programma Onderwijs (SPUK-regeling) is de prognose van de kosten 2025 € 96.000. We verhogen de begroting met dit bedrag. Hier staan even hoge baten tegenover. Leerlingenvervoer De jaarprognose voor het leerlingenvervoer stevent - net als in 2024 - af op € 610.000. Dat is € 122.000 hoger dan oorspronkelijk was begroot. Daarnaast zijn er enkele kleinere afwijkingen die zorgen voor een nadeel van per saldo € 6.000. 610 Samenkracht en burgerparticipatie (€ 3.581.000 nadeel) Opvang vluchtelingen Deze lasten en baten waren voor 2025 nog niet begroot. De begroting en eindejaarsverwachting zijn berekend en bedragen voor de lasten € 1.499.000.
De te ontvangen rijksbijdrage is € 1.743.000 en daarmee € 244.000 hoger dan de lasten.
Gemeente De Wolden
23
07 Sociaal
Bestuursrapportage 2025
Opvang Oekraïne De lasten waren begroot op € 1.037.000. Dit was een ruwe schatting. De eindejaarsverwachting is nu berekend en bedraagt voor de lasten € 2.994.000. De stijging bedraagt daardoor € 1.957.00. Omdat de baten ook zijn bijgesteld is het nadeel per saldo € 1.006.000. De verklaring daarvoor is dat de kosten per opvangplek per nacht hoger zijn en onder andere door hogere beveiligingskosten en hogere kosten voor de huur van locaties. Het nadeel van € 1.006.000 wordt gedekt uit de reserve Ontheemden. De onttrekking uit de reserve is een voordeel in programma 14. Transitiekosten Oekraïne Er zijn Transitiekosten gemaakt voor het gereedmaken van de locatie Veeningen voor bewoning door Oekraïners. De kosten hiervoor bedragen in totaal € 130.000 en worden volledig vergoed door het Rijk. 620 Wijkteams en 691 Coördinatie en beleid WMO Verschuiving van taakveld 691 naar 620 in verband met een IV3-wijziging. 622 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd (€ 46.000 nadeel) Veilig Thuis Drenthe De begroting wordt opgehoogd met € 46.000 voor de bijdrage Veilig Thuis Drenthe op basis van de GGD-begroting 2025. 640 Begeleide participatie (€ 264.000 nadeel) Stark In de begroting was de gewijzigde rijksbijdrage op basis van de mei- en septembercirculaire 2024 nog niet meegenomen. In de meicirculaire 2025 zijn de bedragen opnieuw gewijzigd.
Dit betekent een stijging van het budget in 2025 met € 225.000. Deze middelen zijn toegevoegd aan de algemene uitkering die we van het Rijk ontvangen. Volgens afspraak worden deze middelen doorbetaald aan Stark; per saldo is deze mutatie budget neutraal. Daarnaast is de begroting aangepast aan de te verwachten exploitatiebijdrage volgens de beheersbegroting 2025 van Stark en een terug te ontvangen bedrag over het jaar 2024 (per saldo een stijging met € 8.000). Beschut werken Op basis van de realisatie van 2024 zijn de begeleidingskosten voor cliënten van beschut werk met € 34.000 verhoogd (nadeel). 660 Maatwerkvoorziening (WMO) (€ 133.000 nadeel) De hogere lasten zijn (€ 64.000) vooral te verklaren door hogere vervoerskosten dan begroot. Daarnaast wordt op basis van realiteitscijfers van afgelopen jaren de begroting bijgesteld voor de kosten Medisch advies gehandicaptenparkeerkaarten (€ 14.000).
24
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
07 Sociaal
671A Huishoudelijke hulp (WMO) (€ 194.000 voordeel) De prognose over 2025 laat nu € 3.132.000 aan kosten zien, wat een voordeel oplevert in deze bestuursrapportage van € 260.000 ten opzichte van de primaire begroting 2025. In onderstaande grafiek is te zien dat het aantal inwoners dat thuishulp ontvangt in 2025 ten opzichte van 2024 is gestegen. Dit betekent dat de primaire begroting in beginsel te hoog was begroot, waardoor er nu sprake is van een voordeel ondanks het aantal klanten is gestegen.
671B Begeleiding (WMO) (€ 182.000 nadeel) De hogere lasten (€ 182.000) zijn te verklaren doordat er meer inwoners gebruik maken van begeleiding. In onderstaande grafiek is te zien dat het aantal inwoners dat begeleiding ontvangt hoger is dan in 2023 en 2024.
671C Dagbesteding (WMO) (€ 110.000) De hogere lasten (€ 110.000) zijn te verklaren doordat er meer inwoners gebruik maken van dagbesteding. 681A Beschermd wonen (WMO) (€ 33.000 nadeel) Op het budget beschermd wonen is een bedrag begroot van € 33.000 voor advieskosten. De afgelopen jaren is dit budget niet benut en dit verwachten we in 2025 ook niet uit te geven. Daardoor ontstaat hier een voordeel van € 33.000. 675, 676 & 682 kosten zorg in natura jeugdzorg (€ 938.000 nadeel (niet financieel verwerkt)) Het vastgestelde budget voor 2025 is lager dan de daadwerkelijk gerealiseerde kosten 2024. Bij gelijke omstandigheden zou daarmee het budget 2025 niet toereikend zijn. Hierdoor moet het budget worden bijgesteld. In werkelijkheid zien we ook een prijsstijging, veroorzaakt door contractuele afspraken, waardoor we ook hiervoor een stijging hebben meegenomen. Gemeente De Wolden
25
07 Sociaal
Bestuursrapportage 2025
Stijging kosten verblijf: Ondanks de daling in cliëntenaantallen zijn de kosten voor verblijf gestegen met € 150.000. Met name Jeugdhulp Plus en verblijf met behandeling laten een disproportionele stijging zien, terwijl dit slechts vier cliënten betreft. Toename maatwerkovereenkomsten: De uitgaven voor maatwerkovereenkomsten zijn eveneens gestegen met € 150.000. Deze trajecten vallen buiten het reguliere contractbeheer en worden grotendeels bepaald door het woonplaatsbeginsel en verwijzingen vanuit o.a. de gecertificeerde instellingen. Besparingen op individuele behandeling en crisiszorg: De uitgaven voor individuele behandeling zijn met bijna € 200.000 afgenomen. Ook de kosten voor crisiszorg zijn met circa € 100.000 gedaald, mede door preventieve inzet en betere casusregie. In 2025 is het aantal cliënten, en daarmee het aantal voorzieningen, afgenomen ten opzichte van 2024.
Hoewel het aantal cliënten is afgenomen, blijven de totale kosten nagenoeg gelijk. Dit wordt verklaard door een verschuiving naar intensievere en duurdere zorgvormen, met name binnen verblijf en maatwerk. De besparingen op andere modules compenseren dit deels. Het jaar kenmerkt zich als onstuimig en grillig ten opzichte van voorgaande jaren. Voor de rest van het jaar verwachten wij geen wezenlijk ander beeld, aangezien de betreffende jeugdigen nog in zorg zijn. Het nadeel van € 938.000 wordt niet financieel verwerkt in de bestuursrapportage. Vanuit het Rijk worden er later in het jaar gelden ontvangen ter compensatie van de gestegen jeugdzorgkosten. In de decemberbijstelling worden de ontvangen gelden en de hogere kosten tegelijkertijd verwerkt.
710 Volksgezondheid (€ 9.000 nadeel) GGD Gemeenschappelijke regeling Bij de bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen m.b.t. uitgaven aan de GGD is de begroting aangepast aan de gerealiseerde uitgaven tot nu toe. Dit heeft geresulteerd is een aanpassing in de 'eindejaarsverwachting' van € 9.000.
Baten 430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken (€ 121.000 voordeel) De hogere baten betreffen nog te besteden inkomsten uit de SPUK-regelingen Nationaal Programma Onderwijs en Onderwijsachterstandenbeleid.
26
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
07 Sociaal
610 Samenkracht en burgerparticipatie (€ 2.842.000 voordeel) Opvang vluchtelingen Deze baten waren voor 2025 nog niet begroot; de begroting en eindejaarsverwachting voor 2025 zijn nu berekend en bedragen € 1.743.000. Dit bedrag is berekend door het verwachte aantal dagen opvang te vermenigvuldigen met de door de COA vastgestelde tarieven (1e half jaar: € 150; 2e halfjaar: € 77 per persoon per dag). Dit wijkt af van de tot 2025 gehanteerde methodiek waarbij werkelijke kosten in rekening werden gebracht. De reden daarvoor is dat deze methodiek niet meer mogelijk is vanaf 1 juli 2025. Opvang Oekraïne Deze baten waren voor 2025 begroot op € 2.037.000. Dit was een ruwe schatting. De eindejaarsverwachting voor 2025 is nu berekend en bedraagt € 2.988.000. De belangrijkste reden voor de hogere vergoeding is de uitbreiding van het aantal bedden. Transitiekosten Oekraïne Er zijn Transitiekosten gemaakt voor het gereedmaken van de locatie Veeningen voor bewoning door Oekraïners. De kosten hiervoor bedragen in totaal € 130.000 en worden volledig vergoed door het Rijk. 681A Beschermd wonen (WMO) (€ 500.000 voordeel) Jaarlijks ontvangen we vanuit centrumgemeente Assen een afrekening voor beschermd wonen. Op basis van de voorlopige afrekening 2024 verwachten we hiervan in 2025 een aanvullend voordeel (ten opzichte van het reeds verwerkte voordeel van € 650.000) van € 500.000.
Speerpunten begroting 430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Activiteit
Opvangen financieel gat Doorstroompunt
Gevolgen voor de inwoners
Het Doorstroompunt zet vooruitlopend op de komende wetswijziging van 1 augustus 2025 in op het uitbreiden van de doelgroep van 23 naar 27 jaar.
Status Toelichting: Er was voor het eerste half jaar van 2025 geen dekking voor de kosten. Het budget is inmiddels beschikbaar om het gat mee op te vangen.
610 Samenkracht en burgerparticipatie Activiteit
Odensehuis
Gevolgen voor de inwoners
Samen met Stichting Odensehuis Meppel Westerveld willen we in 2024 in de gemeente De Wolden minimaal één ontmoetingsplek ontwikkelen. Dit is een ontmoetingsplek voor mensen met beginnende dementie en hun naasten.
Status Toelichting: De gemeente heeft de subsidie van € 81.143 ontvangen. Inmiddels is er een locatie geopend in het Wolderhuus in Zuidwolde. Stichting Welzijn De Wolden en stichting Odensehuis Meppel Westerveld hebben gezamenlijk afspraken gemaakt om verdere invulling te geven aan het Odensehuis.
Gemeente De Wolden
27
07 Sociaal
Bestuursrapportage 2025
620 Wijkteams Activiteit
Onafhankelijke cliëntondersteuning De Wolden
Gevolgen voor de inwoners
Door middel van goede, bereikbare en onafhankelijke cliëntondersteuning vindt de inwoner eerder de weg naar de juiste ondersteuning, begeleiding of zorg.
Status Toelichting: De verhoging van het budget voor de Stichting OCO is verwerkt en aan de stichting uitbetaald.
Activiteit
Complexe scheidingen
Gevolgen voor de inwoners
Hulp en ondersteuning bij complexe scheidingen.
Status Toelichting: Het eerste half jaar van het scheidingsteam is goed verlopen. Er is een team geformeerd, de eerste inwoners zijn ondersteund, er is begeleide omgang geboden en de netwerksamenwerking heeft een impuls gekregen. Daarnaast zijn werkprocessen beschreven, heeft er casuïstiekoverleg plaatsgevonden en is er door het team scholing gevolgd. Hiermee is de basis van het team gelegd en hierop kan verder worden gebouwd.
650 Arbeidsparticipatie Activiteit
Sociale activering
Gevolgen voor de inwoners
Bevorderen van maatschappelijk nuttige activiteiten zodat kwetsbare inwoners in staat gesteld worden om (weer) te kunnen participeren.
Status Toelichting: De activiteiten worden door Stichting Welzijn De Wolden uitgevoerd. De activiteiten worden overeenkomstig afspraken continu uitgevoerd. We zijn bezig afspraken te maken over de voortzetting van de uitvoering van de activiteiten.
710 Volksgezondheid Activiteit
Ketenbeleid
Gevolgen voor de inwoners
Terugdringen van alcoholgebruik van jongeren.
Status Toelichting: Het ketenbeleid is geëvalueerd en er ligt een nieuw beleidsplan en uitvoeringsplan klaar met een begroting. In de begroting van 2025 was er een uitzetting van de begroting m.b.t. het ketenbeleid aangekondigd maar nog onduidelijk voor welk bedrag. Inmiddels lijken de kosten lager uit te vallen dan verwacht en kan dit binnen de bestaande GALA-middelen worden opgevangen.
28
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
08 Samen Verder
08 Samen Verder Taakveld (- = nadeel, + is voordeel) Bedragen x € 1.000
Actuele begroting
Eindjaar prognose
Afwijking
210 Verkeer en vervoer
-3.794
-3.848
-54
250 Openbaar vervoer
-31
-31
0
-2.377
-2.438
-61
-63
-7
56
-6.265
-6.324
-59
210 Verkeer en vervoer
90
143
54
250 Openbaar vervoer
0
0
0
720 Riolering
2.745
2.806
61
Totaal baten
2.835
2.949
115
TOTAAL SALDO
-3.430
-3.375
55
720 Riolering 740 Milieubeheer Totaal lasten
Toelichting op afwijkingen: Lasten 210 Verkeer en vervoer (€ 54.000 nadeel) Netwerkverzwaring Het nadeel op de lasten van € 54.000 heeft met name betrekking op een niet geraamde uitgaven voor de werkzaamheden in het kader van netwerkverzwaring. Zie ook toelichting op de baten. 720 Riolering (€ 61.000 nadeel) Riolering Op de onderhoudsbudgetten riolering verwachten we dat de kosten € 61.000 hoger gaan uitvallen. We gaan meer inspecties en onderhoud uitvoeren en meer onderzoekskosten maken. Per saldo is het nul, omdat dit wordt verrekend met de voorziening riolering. 740 Milieubeheer (€ 56.000 voordeel) Klimaatadaptatie Naar verwachting houden we dit jaar € 47.000 over op de post 'Uitvoering klimaatadaptatie'. We komen in 2026 nog niet toe aan grootschalige klimaatadaptatie maatregelen in de openbare ruimte, dat maakt ook dat er nog geen kosten vanuit de exploitatie gemaakt worden voor noodzakelijke onderzoeken. De activiteiten die we uitvoeren, lopen veelal via Fluvius, waardoor de kosten worden gedeeld, en we daarom tot een relatief lage besteding op dit budget komen. Daarnaast is er ten opzichte van de begroting een voordeel van ongeveer € 9.000 door lagere kapitaallasten. De voorgenomen investering (Uitvoering klimaatadaptatie) van 2024 is nog niet gereed. Daarom wordt in 2025 minder afgeschreven.
Gemeente De Wolden
29
08 Samen Verder
Bestuursrapportage 2025
Baten 210 Verkeer en vervoer (€ 54.000 voordeel) Netwerkverzwaring Het voordeel op de baten van € 54.000 heeft met name betrekking op een niet geraamde ontvangen bijdrage van een netwerkbeheerder voor de werkzaamheden in het kader van netwerkverzwaring. Netwerkverzwaring in onze woonwijken van Zuidwolde betekent dat het elektriciteitsnetwerk wordt verstevigd en uitgebreid om aan een grotere vraag naar elektriciteit te voldoen, Dit kan gepaard gaan met het plaatsen van nieuwe transformatoren, het verzwaren van bestaande en het leggen van zwaardere kabels in de straat en onder de stoep.
720 Riolering (€ 61.000 voordeel) Riolering Op de baten rioolheffing verwachten we een hogere opbrengst van € 61.000. Per saldo is het nul, omdat dit wordt verrekend met de voorziening riolering.
Speerpunten begroting 08 Samen Verder Activiteit
Voorbereiding reconstructie Wold Aaweg in Ruinerwold en Drogteropslagen
Gevolgen voor de inwoners
Veilige en toegankelijke leefomgeving.
Status Toelichting: In het vierde kwartaal van 2025 wordt gestart met een vooronderzoek ter voorbereiding op de reconstructies.
210 Verkeer en vervoer Activiteit
Ontsluiting Ruinerwold-Blijdenstein (Hoge Akkers)
Gevolgen voor de inwoners
-
Status Toelichting: In het voorjaar van 2025 zijn diverse onderzoeken uitgezet. Daarnaast loopt onderzoek naar eventuele grondverwerving. De verwachting is dat we in het vierde kwartaal een concreet voorstel inclusief investeringskrediet aan de raad voorleggen.
Activiteit
Voorbereiding herinrichting Dorpsstraat in Koekange
Gevolgen voor de inwoners
Veilige en toegankelijke leefomgeving.
Status Toelichting: Er wordt gewerkt aan de voorbereiding van de herinrichting. Hiervoor zijn inmiddels ook voorbereidingskosten voor gemaakt.
30
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
09 Cultuur
09 Cultuur Taakveld (- = nadeel, + is voordeel)
Bedragen x € 1.000
420 Onderwijshuisvesting
Actuele begroting
Eindjaar prognose
Afwijking
-1.101
-1.033
69
430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-15
-51
-35
530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct
-425
-425
0
540 Musea
-91
-92
-1
560 Media
-862
-918
-56
-1.435
-1.575
-140
-534
-534
0
-4.464
-4.627
-164
296
204
-93
430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
0
30
30
530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct
5
49
44
540 Musea
0
0
0
560 Media
284
368
84
4
4
0
750 Begraafplaatsen
300
300
0
Totaal baten
889
955
66
-3.575
-3.673
-98
740 Milieubeheer 750 Begraafplaatsen Totaal lasten 420 Onderwijshuisvesting
740 Milieubeheer
TOTAAL SALDO
Toelichting op afwijkingen: Lasten 420 Onderwijshuisvesting (€ 69.000 voordeel) Huisvesting openbaar basisonderwijs Op basis van de realisatiecijfers van afgelopen jaren stellen we de in rekening te brengen kosten aan de gebruikers van de schoolgebouwen naar beneden bij met € 80.000. Dit leidt ook tot een bijstelling aan de batenkant van € 80.000. Daarnaast is sprake van een kostenstijging in verband met hogere premies verzekeringen ad € 11.000. 430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken (€ 35.000 nadeel) Taalhuiscoördinator Op grond van de Wet Educatie en beroepsonderwijs stelt het Rijk middelen beschikbaar, deze komen binnen bij de Arbeidsmarktregio Drenthe (AMRD), centrumgemeente Emmen. Via de AMRD krijgen wij een bijdrage van € 30.000 voor 2025. Deze vergoeding wordt doorbetaald aan Biblionet voor de inzet van de taalhuiscoördinator. Zie ook de batenkant.
Gemeente De Wolden
31
09 Cultuur
Bestuursrapportage 2025
Laaggeletterdheid Het college heeft besloten aan Stichting Welzijn De Wolden jaarlijks een bijdrage van € 5.458 te verstrekken ten behoeve van de inzet van een Aandachtsfunctionaris laaggeletterdheid. Omdat binnen de huidige begroting hiermee geen rekening is gehouden, stellen we dit bij via de bestuursrapportage. 560 Media (€ 56.000 nadeel) Subsidie Biblionet De toegekende subsidie 2025 aan Biblionet valt € 56.000 hoger uit dan was begroot. Dit komt doordat ten tijde van het opstellen van de begroting 2025 de definitieve subsidiebeschikking nog niet bekend was. Inmiddels is deze definitief en wordt de begroting hierop aangepast. Het verschil tussen de begroting destijds en de definitieve beschikking is dat de indexatie nog niet was meegenomen. Hier ontvangen wij ook middelen voor vanuit het Rijk. Deze ontvangen bijdragen worden uitbetaald aan Biblionet en zijn opgenomen in de toegekende subsidie voor 2025, waardoor deze ook hoger uitvalt. 740 Milieubeheer (€ 140.000 nadeel) Omgevingsdienst Drenthe (ODD) De deelnemersbijdrage aan de OD Drenthe is voor 2025 begroot op afgerond € 1.435.000. Op basis van de ontwerpbegrotingswijziging 2025 bedraagt de werkelijke bijdrage € 1.574.882, wat een nadeel van afgerond € 140.000 oplevert. Dit komt onder andere door de structurele noodzakelijke inzet door de komst van de Omgevingswet en loon-/prijsontwikkelingen (indexatie).
Baten 420 Onderwijshuisvesting (€ 93.000 nadeel) Huisvesting openbaar basisonderwijs Op basis van realiteit van afgelopen jaren stellen we de in rekening te brengen kosten aan de gebruikers van de schoolgebouwen naar beneden bij met € 80.000. Dit leidt ook tot een bijstelling aan de batenkant van € 80.000. 430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken (€ 30.000 voordeel) Taalhuiscoördinator Op grond van de Wet Educatie en beroepsonderwijs stelt het Rijk middelen beschikbaar, deze komen binnen bij de Arbeidsmarktregio Drenthe (AMRD), centrumgemeente Emmen. Via de AMRD krijgen wij een bijdrage van € 30.000 voor 2025. Deze vergoeding wordt doorbetaald aan Biblionet voor de inzet van de taalhuiscoördinator. Zie ook de lastenkant. 530 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie (€ 44.000 voordeel) Naoberschapsfonds + subsidie culturele gemeente Wij hebben in 2025 van de provincie een gedeelte van de bijdrage ontvangen uit het Naoberschapsfonds ad € 26.458. Op het moment dat de begroting voor 2025 werd opgesteld, was nog niet bekend dat deze uitbetaald zou worden en daarom ook niet begroot. Daarnaast hebben we nog een deel van de subsidie Culturele gemeenten ontvangen vanuit de provincie ad € 18.000 welke nog niet was begroot. Deze twee mutaties zorgen voor een voordeel van € 44.468. 560 Media (€ 84.000 voordeel) Bijdragen t.b.v.
Bibliotheekwerk De bijdragen die wij van de provincie en het Rijk ontvangen ten gunste van het Bibliotheekwerk in de gemeente De Wolden vallen € 84.010 hoger uit dan begroot. Dit komt doordat deze bijdragen voor 2025 niet waren geïndexeerd en daardoor dus hoger uitvallen dat begroot.
32
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
09 Cultuur
Speerpunten begroting 420 Onderwijshuisvesting Activiteit
Uitvoeren Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP)
Gevolgen voor de inwoners
Goede huisvesting voor onderwijs.
Status Toelichting: De start van de projecten heeft enige vertraging opgelopen. Dit komt o.a. doordat met de schoolbesturen is afgesproken dat er maatwerkadviezen voor alle schoolgebouwen worden opgesteld. Deze maatwerkadviezen zijn een erg belangrijk onderdeel van de haalbaarheidsstudie per project, waarin wordt afgewogen of vernieuwbouw of vervangende nieuwbouw de beste optie is.
Activiteit
Uitvoeren Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP)
Gevolgen voor de inwoners
Goede huisvesting voor onderwijs
Status Toelichting: Dit speerpunt betreft een toevoeging van kosten aan de kredieten in het hiervoor genoemde speerpunt. Dit is verwerkt.
530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct Activiteit
Indexatie culturele instellingen die jaarlijks een subsidie ontvangen
Gevolgen voor de inwoners
Met het indexeren van culturele instellingen houden we het culturele aanbod in stand.
Status Toelichting: De indexaties zijn uitbetaald aan de culturele instellingen waarmee we het culturele aanbod in stand houden.
Activiteit
Middelen voor nieuwe culturele activiteiten
Gevolgen voor de inwoners
Meer culturele activiteiten mogelijk maken door middel van cofinanciering van het provinciale Naoberfonds.
Status Toelichting: Door de beschikbare gestelde middelen hebben wij aanspraak kunnen maken op de cofinanciering van de provincie Drenthe.
Gemeente De Wolden
33
09 Cultuur
Bestuursrapportage 2025
Activiteit
Pilot Cultuurcarrousel
Gevolgen voor de inwoners
Naar aanleiding van de vraag van de scholen is gekozen voor een cultuur-en erfgoedmenu voor de scholen in de vorm van een pilot Cultuurcarrousel. Hiermee dragen we bij aan een hoogwaardig cultuureducatie-aanbod.
Status Toelichting: Er wordt binnen de gestelde termijn uitvoering gegeven aan de pilot in het schooljaar 2025-2026.
Activiteit
Viering 80 jaar vrijheid
Gevolgen voor de inwoners
Budget voor activiteiten van derden ter viering van 80 jaar vrijheid.
Status Toelichting: De subsidies zijn toegekend en er zijn door de diverse organisaties activiteiten uitgevoerd.
560 Media Activiteit
Bibliotheekwerk
Gevolgen voor de inwoners
Instandhouding van het bibliotheekwerk in de gemeente.
Status Toelichting: Met de beschikbare middelen wordt er uitvoering gegeven aan het bibliotheekwerk in De Wolden.
Activiteit
Bijdrage aan de Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD)
Gevolgen voor de inwoners
Samenwerken om de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving van milieu gerelateerde uitvoeringstaken op een kwalitatief goede en efficiënte wijze uit te voeren met als doel een schone en veilige woon- en leefomgeving.
Status Toelichting: In de begroting 2025 is het budget van de RUD (nu: Omgevingsdienst Drenthe) bijgesteld. Het beschikbare budget is als voorschot aan de Omgevingsdienst uitbetaald.
34
Gemeente De Wolden
Bestuursrapportage 2025
10 Algemene dekkingsmiddelen en overige financiële programma's
10 Algemene dekkingsmiddelen en overige financiële programma's Taakveld (- = nadeel, + is voordeel)
Bedragen x € 1.000
Actuele begroting
Eindjaar prognose
Afwijking
10 Algemene dekkingsmiddelen
050 Treasury
-318
-318
0
10 Algemene dekkingsmiddelen
061 OZB woningen
-152
-152
0
10 Algemene dekkingsmiddelen
062 OZB niet-woningen
-67
-67
0
10 Algemene dekkingsmiddelen
064 Belastingen overig
-122
-122
0
10 Algemene dekkingsmiddelen
070 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen
-209
-576
-367
10 Algemene dekkingsmiddelen
340 Economische promotie
-101
-101
0
11 Onvoorziene uitgaven
080 Overige baten en lasten
26
-74
-100
12 Overhead
040 Overhead
-11.318
-11.349
-30
13 Vennootschapsbelasting
090 Vennootschapsbelasting (VpB)
-15
-15
0
14 Reserves
011 Mutaties reserves
-850
-850
0
-13.128
-13.624
-497
930
997
67
Totaal lasten 10 Algemene dekkingsmiddelen
050 Treasury
10 Algemene dekkingsmiddelen
061 OZB woningen
3.612
3.621
9
10 Algemene dekkingsmiddelen
062 OZB niet-woningen
1.560
1.605
45
10 Algemene dekkingsmiddelen
064 Belastingen overig
0
0
0
10 Algemene dekkingsmiddelen
070 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen
48.212
49.915
1.702
10 Algemene dekkingsmiddelen
340 Economische promotie
580
549
-30
11 Onvoorziene uitgaven
080 Overige baten en lasten
0
0
0
12 Overhead
040 Overhead
20
0
-20
14 Reserves
011 Mutaties reserves
5.528
6.704
1.176
Totaal baten
60.441
63.391
2.949
TOTAAL SALDO
47.313
49.767
2.453
Toelichting op afwijkingen: Lasten 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds (€ 367.000 voordeel) Algemene uitkeringen en overige uitkeringen Het Rijk heeft in 2024 De Wolden € 95.000 toegekend voor ‘Uitvoeringskosten Lbv/Lbv+ regelingen’. In de jaarrekening 2024 is een bestemmingsvoorstel opgenomen om dit bedrag beschikbaar te stellen voor 2025. Deze gelden waren in eerste instantie verantwoord onder programma 10, maar moeten uiteindelijk onder programma 4 'Samen vooruit' worden verant-
Gemeente De Wolden
35
10 Algemene dekkingsmiddelen en overige financiële programma's
Bestuursrapportage 2025
woord. Deze verschuiving verklaart een voordeel in programma 10 en een nadeel in programma 4 van € 95.000. Meicirculaire 2025 In de meicirculaire 2025 hebben wij inkomsten ontvangen om kosten te kunnen maken voor een aantal taken. Deze taakmutaties € 461.561 (Tekorten voor rekening Rijk, kinderopvang pleegouders, IBO Problematische schulden en BRP) moeten beschikbaar blijven voor de uitvoering van deze taken en leidt tot een extra last. Zie ook het voordeel bij de baten op dit taakveld. 0.80 Overige baten en lasten (€ 100.000 nadeel) Vanuit de kadernota 2026-2029 zijn een aantal taakstellende opdrachten aan de organisatie verstrekt. Dit gaat om: 1. De opstelling van nieuwe beheerplannen voor openbaar groen en wegenonderhoud. 2. De opstelling van een notitie kostendekkende leges en een nieuwe legesverordening. 3. De opstelling van een integraal subsidiebeleid en -afwegingskader. 4. Een analyse en benchmarking van het instrumentarium binnen het Sociaal Domein. 5. De vereenvoudiging, verbetering en actualisatie van de (beheers)begroting. De eerste opdracht valt binnen de reguliere werkzaamheden van de organisatie. Dit zijn niet zozeer structurele werkzaamheden als wel meerjaarlijks terugkerende taken. Ook de tweede opdracht zien we als een reguliere beleidsopdracht die door de organisatie zonder meer moet kunnen worden opgepakt.
De overige opdrachten vragen om extra inzet en specifieke expertise, boven de inzet vanuit de organisatie. 80% van de werkzaamheden kunnen door de organisatie opgepakt worden, maar met name op de vormgeving en bewaking van een integrale aanpak zien we een uitdaging die incidenteel om een impuls vraagt. In het kader van ‘de kost gaat voor de baat uit’, willen we daarom voor de realisatie van de opdrachten vanuit de kadernota een incidenteel budget vrijmaken. Dit richt zich op de opdrachten subsidiebeleid en benchmarking sociaal domein. Voor beide willen we € 50.000 reserveren om dit jaar voortgang te maken.
Baten 0.50 Treasury (€ 67.000 voordeel) Dividend/aandelen Hogere dividenduitkering Enexis ad € 60.000 dan vooraf begroot. Daarnaast is er sprake van een incidentele hogere baat ad € 7.300. Dit heeft te maken met de afwikkeling van de verkoop van de Essent aandelen en dan specifiek voor het gedeelte Essent Milieu/Attero. 0.62 OZB niet-woningen (€ 45.000 voordeel) Baten OZB niet-woningen De inkomsten voor de OZB niet-woningen vallen € 45.139 hoger uit dan was begroot en de eindejaarprognose is met genoemd bedrag naar boven bijgesteld en komt nu overeen met de realisatie tot nu toe. 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds (€ 1.702.000) Algemene uitkeringen en overige uitkeringen De septembercirculaire 2024 (€ 17.604), de decembercirculaire 2024 (€ 257.503) en de meicirculaire 2025 (€ 1.426.923) zijn gunstiger ten opzichte van de meicirculaire 2024 die in de begroting is opgenomen. In totaal leidt dit tot een voordeel van € 1.702.430. 3.4 Economische promotie (€ 30.000 nadeel) Forensenbelasting Op basis van de opbrengsten forensenbelasting in 2024, is de verwachting dat de opbrengst in 2025 te hoog begroot is. De begroting wordt naar beneden bijgesteld met € 30.250.