Begroting 2022 gemeente De Wolden

Eventuele verhogingen kunnen we ook zien in relatie tot de ambities van onze gemeente en de bijbehorende maatschappelijke investeringen.  De leges en de graf- en begraafrechten passen we jaarlijks aan met de inflatiecorrectie. Wij werken transparant:  Wij motiveren tarieven en verhogingen daarvan.  De gevolgen van tariefverhogingen voor de woonlasten van inwoners brengen wij jaarlijks in beeld. Wij werken kostendekkend:  Wij streven ernaar rechten zoveel mogelijk kostendekkend te houden.

Informatie verbonden partijen Bij de realisatie van de bovenstaande beleidsdoelen zijn de volgende verbonden partijen betrokken: - Enexis Holding N.V. te Rosmalen. - CSV Amsterdam BV te 's-Hertogenbosch. - Publiek Belang Elektriciteitsproductie BV. - NV Rendo te Meppel. - NV Waterleidingmaatschappij Drenthe te Assen. - NV Bank Nederlandsche Gemeenten te Den Haag. De vennootschappen Verkoop Vennootschap BV, CBL Vennootschap BV en Vordering op Enexis BV zijn alle geliquideerd en opgeheven in 2020 en zijn derhalve hier komen te vervallen. Rendo Fiber BV te Meppel is hier niet als verbonden partij vermeld omdat de gemeente geen aandeelhouder is.

Beleidsindicatoren De gemeente is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording verplicht om beleidsindicatoren op te nemen.

86

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2022-2025

09 Algemene dekkingsmiddelen

Vooralsnog is gestart met de vermelding van de verplichte basisset. Omdat zowel het bestuur als de organisatie de uitkomsten nog moeten duiden, vergt het enige tijd om ook de beleidsdoelen en eventueel de speerpunten hierop aan te passen. 'Onderdeel Algemene dekkingsmiddelen' Beleidsindicator

Jaar

De Wolden

Nederland

Gemiddelde WOZ-waarde in Euro's

2020

279

270

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden in Euro's

2021

671

733

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

2021

748

810

Bron: De onderstaande gegevens zijn afkomstig van de site 'Waar-staat-je-gemeente.nl (onderdeel burgerpeiling BBV).

De andere vijf wettelijk voorgeschreven Beleidsindicatoren (financiële kengetallen) zijn op grond van het BBV vermeld in de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing'. Hier volstaan we met daarnaar te verwijzen.

Speerpunten ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN 0.5 – Treasury Activiteit

Dividenduitkering NV Rendo te Meppel.

Gevolgen voor de inwoners

Juiste informatie over de gemeentelijke begrotingscijfers.

Middelen (verwerkt in de basiscijfers)

2022 € 150.000 N

2023 € 150.000 N

2024 € 150.000 N

2025 € 150.000 N

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 In 2020 is over het jaar 2019 een dividend ontvangen van afgerond € 772.000 conform de raming over dat jaar. In de vergadering van de Raad van Commissarissen van 29 september 2020 is met de directie een geactualiseerde meerjarenraming besproken. Onder het voorbehoud van onverwachte ontwikkelingen of tegenvallers, is aangegeven dat verwacht wordt dat in 2021, op basis van het resultaat over het voorafgaande jaar, nog een dividend uit te kunnen keren van € 7,5 mln. Dit bedrag is door NV Rendo ook de afgelopen jaren uitgekeerd. In de periode 2022 en verder schat NV Rendo in dat een jaarlijkse dividenduitkering van € 5 mln. tot € 7 mln. (bandbreedte) aan de negen aandeelhoudende gemeenten mogelijk moet zijn. Verder vooruitkijken is nu nog niet verantwoord. Deze bijgestelde uitkering betekent voor De Wolden een nadeel van ± € 150.000 (binnen de genoemde bandbreedte). Voornaamste oorzaak van deze verlaging moet worden gezocht in de grote investeringen voor NV Rendo in met name de energietransitie als ook in het beheer en de aanleg van infrastructuur. 0.61/0.62 – OZB (niet)woningen Activiteit

Burgers betrekken bij WOZ-taxaties.

Gevolgen voor de inwoners

Vroegtijdig inzicht in en overeenstemming over de WOZ-taxatie van eigen onroerend goed.

Middelen (verwerkt in de basiscijfers)

2022 € 10.000

2023 € 10.000

2024 € 10.000

2025 € 10.000

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 3 In het collegeprogramma is aangegeven dat wij de eigenaren van de WOZ-objecten meer willen gaan betrekken bij het tot stand komen van de WOZ-waarde. Om meer draagvlak bij onze inwoners te krijgen voor de WOZ-waarde is het van belang om de eigenaren direct bij de totstandGemeente De Wolden

87

09 Algemene dekkingsmiddelen

Programmabegroting 2022-2025

koming van de WOZ-waarde te betrekken. De afgelopen jaren hebben we verschillende pilots uitgevoerd waarbij de interactie met de eigenaar/gebruiker van het WOZ-object door betrokkenen als zeer positief is ervaren. Hierbij is telkens inzicht gegeven in de totstandkoming van de WOZwaarde. Deze manier van interactie met de eigenaren willen we structureel voortzetten maar dan digitaal 24/7. We kunnen daarbij keuzes maken, namelijk waarbij wij het inzicht geven voor een selectie van objecten of dat we dit doen voor alle objecten in de gemeente. Wij geven hiermee de mogelijkheid om te reageren op de geregistreerde objectkenmerken zoals bekend binnen onze administratie. De reacties moeten wel gecontroleerd en beoordeeld worden door het team WOZ op de werkelijke situatie. Vanaf 2022 willen we hiervoor een structureel budget van € 10.000 inzetten. 0.61/0.62 – OZB (niet) woningen Activiteit

(Extra) verhoging van de onroerendezaakbelastingen.

Gevolgen voor de inwoners

Instandhouding voorzieningen met daar tegenover hogere woonlasten.

Middelen (verwerkt in de basiscijfers)

2022 Pm

2023 Pm

2024 Pm

2025 € 125.000 V

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 2 Hoewel in het huidige college- en raadsprogramma is te lezen dat de gemeente de belastingdruk voor haar inwoners zoveel mogelijk beperkt, is het in sommige situaties toch noodzakelijk om tot een extra verhoging van bijvoorbeeld de onroerendezaakbelastingen te moeten besluiten. Ook is vermeld dat trendmatige verhogingen van de heffingspercentages OZB geen automatisme zijn. Desondanks is bij voorgaande begrotingen besloten in de meerjarige begroting noodzakelijkerwijs toch met een regulier stijgende opbrengst van de OZB te rekenen. Redenen hiervoor zijn:  de noodzaak van prijsinflatie aan de lastenkant van de begroting, onder andere onderhoud en dergelijke;  er een collegeprogramma ligt waaruit de nodige structurele extra uitgaven voortvloeien;  er een behoorlijke investeringsopgave met daaraan gekoppelde kapitaallasten ligt;  de beschikbare structurele budgettaire ruimte erg beperkt is;  het Rijk met de lagere overheden taak decentralisaties afspreekt waar onvoldoende middelen voor worden toegekend. De totaalopbrengst in de jaarschijf 2025 is daarom t.o.v. 2024 met afgerond € 125.000 verhoogd, e.e.a. conform hetgeen is vermeld op pagina 83 van de kadernota 2022-2025. Indien er daarnaast of om andere redenen een extra verhoging van de OZB noodzakelijk is, dan is het gewenst inzicht te hebben wat 1% verhoging dan doet met de totaalopbrengst.

Uitgaande van de geraamde opbrengst 2021 betekent dit een extra opbrengstbedrag van ± € 46.000. 0.7 – Algemene uitkering uit het Gemeentefonds Activiteit

Bijstelling accres gemeentefondsuitkering ingaande 2022.

Gevolgen voor de inwoners

Juiste informatie over de gemeentelijke cijfers.

Middelen (verwerkt in de basiscijfers)

2022 € 2.758.000 V

2023 2024 € 2.056.000 V € 1.844.000 V

2025 € 1.872.000 V

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 De belangrijkste inkomstenbron voor de gemeente vormt de algemene uitkering van het Rijk betreffende het gemeentefonds. De cijfers in de meerjarenbegroting 2021-2024 zijn gebaseerd op de septembercirculaire 2020. In verband met het verleggen van het basisjaar ontvangt de gemeente ingaande 2022 een hogere uitkering wegens loon- en prijsinflatie. De berekening op basis van de meicirculaire 2021 laat een bruto toename zien (incl. integratie-uitkeringen participatie en voogdij 18+) van de uit-

88

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2022-2025

09 Algemene dekkingsmiddelen

kering 2022 t.o.v. de septembercirculaire 2020 van afgerond € 1,5 miljoen. De actuele ramingen zijn verwerkt in de basiscijfers van de nu voorliggende begroting. Ook is rekening gehouden met de extra toegekende middelen voor de jeugd van afgerond € 1,3 miljoen in 2022 en aflopend naar € 637.000 in 2025. Na verrekening met het tekort bij de herijking sociaal domein (raad d.d. 24-6-2021) resteert er nog een surplus aan middelen, die vooralsnog zijn geparkeerd als stelpost aan de lastenkant (2022 € 663.500 - 2025 € 277.000). Uit de hogere uitkering van het Rijk zal de gemeente niet alleen de 'eigen' loon- en prijsstijgingen moeten opvangen, maar ook de stijging van deze lasten bij de verbonden partijen (SWO, Veiligheidsregio, RUD, GGD, etc.). Ook zal de dekking van de ingeschatte verhoging van de onderhoudsbudgetten kapitaalgoederen (prijsinflatie) hieruit (deels) gecompenseerd moeten worden. Na ontvangst van de septembercirculaire 2021 maken we een herberekening van de voor de komende jaren te ontvangen algemene uitkering. Zodra hierover meer bekend is, zullen we de raad afzonderlijk informeren over de budgettaire gevolgen. De gemeentefondsuitkering ramen we voor de jaren na 2022 in constante prijzen. Dit betekent dan ook dat we de lasten in meerjarenperspectief ook niet verder verhogen met de loon- en prijsindex van ná 2022.

Beleidsdocumenten                 

Toekomstvisie 2005-2020, vastgesteld d.d. 22 december 2005. Raadsbreed Programma 2018-2022 'Samen verantwoordelijk', maart 2018. Collegeprogramma 2018-2022 'Duurzaam, doen en dichtbij', mei 2018. Financiële verordening De Wolden 2017. Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Nota reserves en voorzieningen 2022-2025. Wet waardering onroerende zaken. Financiële verhoudingswet. Treasurystatuut. Nota risicomanagement en weerstandsvermogen 2015. Gemeentewet en beleidskader financieel toezicht op gemeenten van de provincie. Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Woningfinancieringsregeling ambtenaren 1998. Gemeentelijke verordening onroerende-zaakbelastingen 2021. Gemeentelijke verordening forensenbelasting 2021. Gemeentelijke verordening toeristenbelasting 2021. Leidraad invordering gemeentelijke belastingen.

In onderstaande tabellen geven wij een overzicht van de mutaties programma 'Algemene dekkingsmiddelen' en lichten we de verschillende onderdelen in het kort verder toe. Product

Realisatie Begroting Begroting (Bedragen x € 1.000)

2020

2021

2022

Meerjarenbegroting 2023

2024

2025

Lasten 050 - Treasury

235

301

261

258

252

242

061 - OZB woningen

126

121

120

119

119

119

062 - OZB niet-woningen

62

64

63

63

63

63

064 - Belastingen overig

91

130

129

128

128

128

070 - Alg. uitkeringen en ov. uitk.

0

0

789

979

926

903

340 - Economische promotie

160

181

179

178

178

178

Totaal lasten

674

796

1.541

1.725

1.666

1.634

Gemeente De Wolden

89

09 Algemene dekkingsmiddelen

Programmabegroting 2022-2025

Baten 050 - Treasury

1.120

1.058

945

941

935

926

061 - OZB woningen

3.028

3.281

3.355

3.438

3.524

3.612

062 - OZB niet-woningen

1.296

1.402

1.448

1.485

1.522

1.560

064 - Belastingen overig

0

0

0

0

0

0

34.121

34.558

37.283

36.436

36.198

36.226

424

483

515

515

515

515

39.989

40.781

43.546

42.815

42.694

42.838

070 - Alg. uitkeringen en ov. uitk. 340 - Economische promotie Totaal baten

Saldi 050 - Treasury

-885

-757

-684

-683

-683

-683

061 - OZB woningen

-2.902

-3.160

-3.235

-3.319

-3.405

-3.493

062 - OZB niet-woningen

-1.234

-1.338

-1.385

-1.422

-1.459

-1.497

064 - Belastingen overig

91

130

129

128

128

128

-34.121

-34.558

-36.494

-35.457

-35.273

-35.323

-264

-302

-335

-337

-336

-336

-39.315

-39.985

-42.005

-41.090

-41.027

-41.204

070 – Alg. uitkeringen en ov. uitk. 340 - Economische promotie Totaal saldi

Toelichting saldi: 0.5 – Treasury Het nadeel in 2022 is t.o.v. 2021 afgerond € 73.000 lager geraamd. Dit wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door een gewijzigde (interne) rentetoerekening en lager geraamde opbrengsten wegens dividenduitkeringen, o.a. van de NV Rendo. De volgende ramingen vallen onder dit taakveld: Dividenduitkering NV Bank Nederlandse Gemeenten € 29.525. De dividenduitkering van de NV BNG te Den Haag wordt ook geraamd onder de 'Algemene dekkingsmiddelen' en is mede gebaseerd op de verwachte uitkering over 2020, die in 2021 wordt uitbetaald. De werkelijke uitbetaling valt mogelijk door tegenvallende resultaten op de geld- en kapitaalmarkt mogelijk lager uit dan over 2019 (uitbetaald in 2020). Omdat geen prognoses voor de toekomst zijn afgegeven door de bank, is de geraamde uitkering voor de jaren na 2022, ook gezien de mogelijke effecten van de 'Corona-crisis', vooralsnog gehandhaafd op het huidige niveau. Beleggingen nutsbedrijven € 862.793. De ontvangsten van de nutsbedrijven kunnen als volgt worden gesplitst, waarbij de rentevergoeding is geraamd onder programma 'Financiën en treasury' - taakveld 00.50 'Overige financiële middelen'. Verwacht wordt dat het dividend van NV Enexis gelijk blijft aan die voor 2021.

Zoals in de kadernota 2022 is aangekondigd is rekening gehouden met een afname van het dividend van de NV Rendo ingaande 2022 met afgerond € 150.000. Onderdeel NV Enexis (o.a. rente bruglening)

Dividend 97.123

NV WMD

150

NV Rendo

622.000

Totaal

719.293

Rente Rendo Fiber BV € 115.828. Van Rendo Fiber BV (voorheen Glasvezel De Wolden BV) wordt een rentevergoeding ontvangen over de door de gemeente verstrekte langlopende geldlening.

90

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2022-2025

09 Algemene dekkingsmiddelen

Toelichting lasten: 0.7 - Algemene en overige rijksuitkeringen Het betreft hier de in de begroting opgenomen stelposten, verband houdende met de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Het gaat daarbij om de volgende onderdelen: Herziening verdeelsystematiek gemeentefonds: In de kadernota 2022 (pagina 4) is onder andere de problematiek als gevolg van de herziening van de verdeelsystematiek uitgebreid beschreven. Het college heeft in het verleden aangegeven dat deze stelpost beschikbaar blijft voor het doel waarvoor deze is ingesteld, namelijk voor de opvang van eventuele nadelige financiële effecten voor plattelandsgemeenten bij de invoering van de gewijzigde verdeelsystematiek alsmede voor het opvangen van eventuele overige nadelige mutaties in de algemene uitkering. De invoering staat thans gepland vanaf 2023. De raad heeft bij de besluitvorming over de kadernota 2022 besloten deze stelpost structureel met een bedrag van € 400.000 af te ramen, mede ter dekking van de verwachte meerjarige begrotingstekorten. Hierna resteert er nog een structurele stelpost van ± € 419.000 vanaf 2023. Stelpost o.b.v. meicirculaire 2021 (B-posten): De raad is over de uitkomsten van de meicirculaire 2021 afzonderlijk geïnformeerd. Daarbij zijn diverse bedragen voor de verschillende taakmutaties (zgn. 'B-posten'), apart gezet in afwachting van nadere voorstellen vanuit de organisatie.

Het betreft hier voor 2022 een bedrag van afgerond € 126.000 en oplopend naar 2025 van € 207.000 voor o.a. Rijksvaccinatieprogramma, uitvoering Wet Open Overheid, etc. Stelpost surplus extra rijksmiddelen voor de jeugdzorg: Op basis van de berichtgeving van het Rijk is een deel van de extra toegekende middelen voor de jeugd ingezet ter dekking van het resterende tekort bij de herijking sociaal domein (raad 24-6-2021). Onder verwijzing naar hetgeen hierover is vermeld in de aanbiedingsbrief behorende bij deze begroting, is in afwachting van nadere besluitvorming, het surplus vooralsnog geparkeerd als stelpost onder dit taakveld, voor 2022 afgerond € 663.500. Toelichting baten: 0.61/0.62 - Onroerende zaakbelastingen (woningen en niet-woningen) Op basis van een herijking van de cijfers is het gewenst de ramingen op dit onderdeel aan te passen, dat wil zeggen met een trendmatige uitzetting van 1,5% voor de jaarschijf 2025 t.o.v. 2024 en een toename van 1% wegens autonome groei in verband met areaaluitbreiding door nieuw- en verbouw. In de meerjarige begroting 2021 was met een dergelijke verhoging voor de jaarschijven 2022 t/m 2024 al rekening gehouden. Ook zijn de onderlinge ramingen enigszins aangepast als gevolg van wijzigingen in de bestemming woon-winkelpanden en/of agrarische objecten.

In de tabel algemene dekkingsmiddelen zijn de navolgende stijgingen voor eigenaren en gebruikers verwerkt. Tabel heffingspercentage OZB (van de waarde van de onroerende zaak) 2021

2022

Eigenaren (woningen)

0,1106%

0,1123%

Eigenaren (niet-woningen)

0,1594%

0,1618%

Gebruikers (niet-woningen)

0,1896%

0,1924%

Totaal niet-woningen

0,3490%

0,3542%

De heffingspercentages voor 2022 worden opnieuw berekend aan de hand van de waardeontwikkeling bij de hertaxatie. Deze hertaxatie is nog in uitvoering. Daarom zijn de percentages 2022 alleen verhoogd met een trendmatige aanpassing (1,5%). Verwacht wordt dat de toekomstige opbrengst in totaal jaarlijks met 1% zal stijgen door volumegroei i.v.m. (ver)bouw (areaaluitbreiding). Hoewel hiermee in de meerjarige opbrengstramingen al is gerekend, zal jaarlijks afhankelijk van de begrotingsuitkomsten, worden bezien of de opbrengst daarnaast trendmatig werkelijk moet worden verhoogd.

Gemeente De Wolden

91

09 Algemene dekkingsmiddelen

Programmabegroting 2022-2025

In de jaarlijkse benchmark woonlasten in de Atlas van de lokale lasten 2020 van het COELO wordt zowel de ozb als de riool- en afvalstoffenheffing vergeleken. Het betreft een vergelijking van de gemeentelijke woonlasten en de gemeentelijke tariefontwikkeling binnen een provincie. Ook de landelijke en provinciale gemiddelden worden vergeleken. Middels deze (grafische) vergelijking worden de onderlinge verschillen tussen gemeenten nog inzichtelijker gemaakt. Het overzicht vergelijkt binnen de provincie de tariefswijzigingen per gemeente en het cumulatief bedrag van de drie heffingen per gemeente. De benchmark geeft gemeenten meer inzicht in het eigen beleid ten opzichte van het beleid van andere gemeenten. Deze informatie kan benut worden om het eigen beleid verder vorm te geven. Volgens de minister van Binnenlandse Zaken is de besluitvorming over tarieven in gemeenten in de eerste plaats namelijk geënt op lokale afwegingen. Volgens haar zullen gemeenten door de benchmark nog scherper worden op een deugdelijke onderbouwing van de lasten. 0.70 - Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds De meicirculaire 2021 is het uitgangspunt geweest voor de raming van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. In deze circulaire is bij de raming van de accressen voor 2022 t/m 2025 dus nog geen rekening gehouden met de besluitvorming bij de Miljoenennota 2022.

De cijfers zijn tot stand gekomen volgens de meerjarenberekening PAUW o.b.v. constante prijzen. Ook zijn in de meerjarige cijfers dus de extra toegezegde rijksmiddelen voor de jeugdzorg meegenomen. Een meer gedetailleerde toelichting op het gemeentefonds is opgenomen onder het hoofdstuk 'Uiteenzetting financiële positie'. 3.40 - Economische promotie Op basis van de uitkomsten van de jaarrekening 2020 en de besluitvorming bij de begroting 2021 is de opbrengstraming van de toeristenbelasting met ingang van 2022 verhoogd met € 31.600. Hierbij is vooralsnog geen rekening gehouden met lagere opbrengsten wegens Covid-19. Ten slotte Recapitulerend kan gesteld worden dat er voor 2022 een bedrag beschikbaar is als algemene dekkingsmiddelen van afgerond € 43.546.000 ter dekking van de lasten.

Investeringen De investeringsplanning is geactualiseerd, in die zin dat het tempo en de omvang van de geplande investeringen is aangepast aan de laatste inzichten (o.a. opschuiving i.v.m. capaciteitsprobleem, wettelijke belemmeringen, subsidietoezeggingen, etc.). Voorgenomen investeringen programmabegroting 2022-2025 Omschrijving

Jaar

Investeringsbedrag

Voor een nadere toelichting op de verschillende investeringen, verwijzen we naar de betreffende speerpunten hiervoor.

92

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2022-2025

10 Overhead

10 Overhead Inleiding Onder overhead verstaan we de kosten die gericht zijn op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Denk aan (loon-)kosten van bijvoorbeeld de directie en de eigen (staf-)afdelingen en kosten voor administratie, automatisering en huisvesting. Onder het nieuwe BBV verantwoorden we de baten en lasten voor overhead niet meer onder de afzonderlijke programma's. Gemeente zijn verplicht om de lasten en baten voor overhead te verzamelen binnen het taakveld overhead. Het centraal verantwoorden van lasten en baten voor overhead heeft als doel het creëren van meer inzicht in de financiële positie van de gemeente. Dit moet bijdragen aan de versterking van de democratische rollen van de raad en de onderlinge vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Verbonden partijen Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen Sinds 2015 zijn de taken voor de sturing en ondersteuning van het primaire proces ondergebracht bij de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen. Deze gemeenschappelijke regeling heeft als doel de bedrijfsvoeringsorganisatie achter het primaire proces op een kwalitatief goede en doelmatige wijze vorm te geven. De bijdrage van de gemeente voor het uitvoeren van deze taken ramen we op het nieuwgevormde 'overzicht overhead'. De totale kosten die we in eerste instantie verantwoorden op het onderdeel Overhead, splitsen we in: a.

(loon)kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces, en b. (loon)kosten die direct zijn toe te rekenen aan bepaalde taakvelden, grondexploitaties en investeringen. De kosten, vermeld onder b., belasten c.q. rekenen we intern door aan de diverse taakvelden c.a. door deze op het onderdeel 'Overhead' tegen te boeken. Hierbij houden we rekening met enerzijds de personele inzet op het taakveld en anderzijds de omvang van het betreffende taakveld.

Speerpunten 0.4 – Overhead Activiteit

Bijdrage Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen.

Gevolgen voor de inwoners

Een juiste, tijdige en correcte dienstverlening door de van de ambtelijke samenwerkingsorganisatie ‘SWO De Wolden Hoogeveen.

Middelen (verwerkt in de basiscijfers)

2022 € 692.165

2023 € 492.165

2024 € 492.165

2025 € 492.165

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 Uit de groei van de gemeentefondsuitkering betalen we ook de loon- en prijsstijgingen, niet alleen van het 'eigen personeel' maar ook van andere organisaties waar de gemeente een financieel belang in heeft. Dat betekent onder andere niet alleen een hogere bijdrage over 2022 aan de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen. Ook stijgen mogelijk de andere in de begroting van De Wolden geraamde bijdragen aan de verschillende verbonden partijen met de verwachte index. Zie hiervoor echter de programma's waaraan deze verbonden partijen zijn 'gelinkt'. Ten opzichte van de verwachting bij de kadernota 2022 wordt voor het komende jaar met de volgende bijdrage rekening gehouden, waarbij als basis is genomen de raming uit de begroting 2022-2025 van de SWO:

Gemeente De Wolden

93

10 Overhead

Programmabegroting 2022-2025

Overzicht geraamde bijdragen SWO De Wolden Hoogeveen Raming volgens bijlage 1 begroting SWO 2022-2025 Uitzettingen kadernota 2022: - Coördinatie subsidieregeling initiatiefrijk DWD (I) - Extra inzet implementatie Omgevingswet (I) - 'Ja, tenzij' - maatwerk dienstverlening leefomgeving (I) - Continuering voor 1 jaar van de buurtteams DWD (I) Gevolgen herijking sociaal domein (voorliggend veld): - Thuiscoaches en Praktijk Ondersteuners Huisartsen (S) - Extra korting bijdrage i.v.m. interne maatregelen (S) Aanvullende claims door de SWO 2022-2025: - Uitwerking WMO/meerkostenregeling, versterking financiële functie, informatiseringsprojecten en hogere pensioenpremies Totaaltelling bijdrage SWO

Jaar 2021 (€) 17.408.227

Jaar 2022 (€) 17.368.014

al in basis

37.000 45.000 60.000 58.000

al in basis -10.000

96.000 -10.000

--------------17.398.227 ========

350.0000 -------------18.004.014 ========

Volgens pagina 81 van de kadernota 2022 was gerekend op een bijdrage aan de SWO tot een bedrag van € 17.311.849. De naderhand opgestelde begroting 2022 van de SWO liet echter een bedrag zien van € 17.368.014, hetgeen dus € 56.165 hoger is. Inclusief de besluitvorming bij de kadernota over de uitzettingen als hiervoor genoemd ad € 286.000 (waarvan € 2 ton incidenteel), bedraagt de bijdrage 2022 € 17.654.014. Onlangs heeft de SWO echter om een structurele aanvullende verhoging van de benodigde bijdrage gevraagd van in totaal € 1.237.000. Het gaat daarbij de volgende onderwerpen: - Uitvoering WMO/meerkostenregeling € 500.000 - Versterking financiële functie " 400.000 - Informatiseringsprojecten " 197.000 - Hogere pensioenpremies " 140.000 Het aandeel van De Wolden bedraagt grofweg 28,8% of afgerond structureel een bedrag van € 350.000. Daarmee komt de bijdrage uiteindelijk uit op € 18.004.014, hetgeen € 692.165 hoger is dan geraamd bij de kadernota 2022 (vanaf 2023 € 492.165). In de bij deze begroting behorende aanbiedingsbrief is nog afzonderlijk ingegaan op de extra verhoging van de bijdrage aan de SWO. Gemeente De Wolden draagt bij in de kosten van de SWO op basis van een verrekenpercentage. Op basis van de evaluatie van dit percentage en de door beide gemeenten genomen besluiten, actualiseren we jaarlijks het verdeelpercentage.

In de basisbegroting is dit berekend op 28,80% voor 2022, maar als gevolg van de aanvullende mutaties zal dit nog wijzigen. Voor een deel zal de bijdrage aan de SWO dus moeten worden gedekt uit de compensatie die de gemeente ontvangt voor loon- en prijsstijgingen via het Gemeentefonds (meicirculaire 2021). Er vindt vanzelfsprekend geen compensatie plaats voor de autonome uitzettingen van de bijdrage aan de SWO. Omdat we de gemeentefondsuitkering voor de jaren na 2022 in constante prijzen ramen, worden ook de lasten, dus ook de bijdrage aan de SWO, in meerjarenperspectief niet verder aangepast, uitgezonderd het autonome verloop volgens de begroting 2022-2025 van de SWO. Tenslotte is nog een bedrag van € 28.980 geraamd i.v.m. de gevolgen van de afschaffing van de btw-koepelvrijstelling. 0.4 – Overhead Activiteit

Aanstellen eigen gemeentesecretaris.

Gevolgen voor de inwoner

Een meer adequate dienstverlening aan het college en de raad alsmede een meer directe behartiging van de belangen van De Wolden binnen de SWO.

Middelen (verwerkt in de basiscijfers)

94

2022 € 160.000

2023 € 146.000

2024 € 146.000

2025 € 146.000

I/S Incidenteel Structureel

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2022-2025

10 Overhead

Toelichting: Categorie 1 Zoals bekend is het gewenst dat ook de gemeente De Wolden de beschikking krijgt over een 'eigen' gemeentesecretaris. Hierover is de raad al eerder geïnformeerd, o.a. bij de Kadernota 2022 (pagina 81/82). Op dit moment is de vacature tijdelijk ingevuld door de benoeming van mevrouw drs. V.N. Gosselink-van Dijk op interim-basis. De huidige insteek is over te gaan tot de benoeming van een fulltime gemeentesecretaris. De sollicitatieprocedure hiervoor is ten tijde van het samenstellen van deze begroting reeds in gang gezet. Met deze aanstelling is naar verwachting het aangegeven bedrag benodigd. Product

Realisatie Begroting Begroting (Bedragen x € 1.000)

2020

2021

2022

Meerjarenbegroting 2023

2024

2025

Lasten 040 - Overhead

7.515

7.206

7.790

7.505

7.426

7.488

Totaal lasten

7.515

7.206

7.790

7.505

7.426

7.488

Baten 040 - Overhead

96

20

20

20

20

20

Totaal baten

96

20

20

20

20

20

040 - Overhead

7.419

7.186

7.770

7.485

7.407

7.469

Totaal saldi

7.419

7.186

7.770

7.485

7.407

7.469

Saldi

Toelichting lasten: 0.4 - Bijdrage Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen Op deze kostenplaats is onder andere de bijdrage aan de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen geraamd. In de Begroting 2022 van de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen is een bijdrage geraamd van de gemeente De Wolden van € 17.368.014, inclusief een geraamde cao-aanpassing van 1,8% per 1-1-2021 en 1,5% per 1-1-2022. Hierbij houden we rekening met een (gedeeltelijke) compensatie van de loonstijging via de koppeling met het gemeentefonds. Een verdere uitsplitsing en berekening van deze bijdrage is terug te vinden in de eigen begroting van de SWO en de aanvullende hierboven opgenomen toelichting. Daaruit blijkt dat, inclusief de extra zaken uit de kadernota, de herijking sociaal domein en de naderhand nog ontvangen extra claims, er rekening wordt gehouden met een totale bijdrage 2022 van afgerond € 18 miljoen. Hier volstaan we dan ook met daarnaar te verwijzen. Daarnaast ramen we nog een stelpost van € 28.980 wegens gevolgen afschaffing BTW-koepelvrijstelling. Tegenover deze verwachte uitgaven staat een doorbelasting aan de verschillende taakvelden, grondexploitaties en investeringsprojecten van de directe interne loonkosten voor het primaire proces van € 10.827.967 (primitieve begroting 2021 was dit € 10.614.725).

0.4 - Overige onderdelen van de overhead Naast de hiervoor genoemde kosten bestaat de overhead nog uit de volgende onderdelen met de daarbij genoemde raming van de kosten: - Bedrijfsvoeringskosten algemeen - kapitaallasten € 302 - Gemeentesecretaris ('22 incl. verhuiskosten c.a.) " 160.000 - Gemeentehuis Zuidwolde (incl. verrekening baten) " 533.197 - Openbare werken Zuidwolde " 33.498 - Gemeentewerf Vos van Steenwijklaan Hoogeveen " 57.339 - Commissie bezwaar en beroep " 14.824 - Communicatie " 51.000 €

Gemeente De Wolden

850.160

95

10 Overhead

Programmabegroting 2022-2025

Door de toerekening aan de verschillende taakvelden van de kosten voor het primaire proces, bedraagt het resterende saldo op het onderdeel 'Overhead', inclusief de overige onderdelen, in totaal afgerond € 7.770.000.

Investeringen De investeringsplanning is geactualiseerd, in die zin dat het tempo en de omvang van de geplande investeringen is aangepast aan de laatste inzichten (o.a. opschuiving i.v.m. capaciteitsprobleem, wettelijke belemmeringen, subsidietoezeggingen, etc.). Voorgenomen investeringen programmabegroting 2022-2025 Omschrijving

Jaar

Investeringsbedrag

Voor een nadere toelichting op de verschillende investeringen, verwijzen we naar de betreffende speerpunten hiervoor. De investeringen die door de Samenwerkingsorganisatie zijn voorzien, zijn vermeld in de eigen begroting 2022 van de SWO De Wolden Hoogeveen.

96

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2022-2025

11 Vennootschapsbelasting

11 Vennootschapsbelasting Sedert 1 januari 2016 bestaat voor gemeenten de plicht om over de 'winst' die zij maken op ondernemersactiviteiten, winstbelasting (vennootschapsbelasting - hierna te noemen: Vpb) te betalen. Dit om de concurrentiepositie met die van het bedrijfsleven gelijk te trekken.

Speerpunten Ter zake zijn geen nieuwe ontwikkelingen te melden. Er bestaat nog steeds onzekerheid over de landelijke uitgangspunten die de Belastingdienst hierover in zal nemen. Tabel heffing vennootschapsbelasting Product

Realisatie Begroting Begroting (Bedragen x € 1.000)

2020

2021

2022

Meerjarenbegroting 2023

2024

2025

Lasten 090 - Vennootschapsbelasting (VpB)

12

15

15

15

15

15

Totaal lasten

12

15

15

15

15

15

090 - Vennootschapsbelasting (VpB)

15

0

0

0

0

0

Totaal baten

15

0

0

0

0

0

090 - Vennootschapsbelasting (VpB)

-3

15

15

15

15

15

Totaal saldi

-3

15

15

15

15

15

Baten

Saldi

Toelichting lasten: Sinds enkele jaren is de Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen van kracht. Dit betekent dat activiteiten van de gemeente die in fiscale zin een onderneming vormen belastbaar zijn voor de vennootschapsbelasting (hierna: Vpb). De fiscaliteit in het kader van de nieuwe Vpb-wetgeving is complex en is nog niet volledig uitgekristalliseerd. Voor alle partijen is dit namelijk een volstrekt nieuw speelveld. Ook binnen de belastingdienst zijn zaken nog in ontwikkeling en bestaat nog geen eenduidig beeld over hoe om te gaan met grondexploitaties en Vpb. De fiscaliteit kent haar eigen spelregels en zal niet één op één overeenkomen met de uitgangspunten en het BBV. Standpunten en interpretaties kunnen wijzigen naarmate de Belastingdienst duidelijke standpunten inneemt. De komende tijd zal kortom sprake zijn van een speelveld dat in beweging zal blijven.

Gemeente De Wolden

97

12 Onvoorziene uitgaven

Programmabegroting 2022-2025

12 Onvoorziene uitgaven Speerpunten 0.8 – Algemene lasten en baten (onvoorzien) Activiteit

Ontwikkeling kapitaallasten nieuwe investeringen.

Gevolgen voor de inwoners

N.v.t.

Middelen (verwerkt in de basiscijfers)

2022 -

2023 -

2024 -

2025 Pm

I/S Incidenteel Structureel

Toelichting: Categorie 1 Op pagina 82 van de Kadernota 2022-2025 is vermeld dat in de meerjarige cijfers t/m 2024 per jaar een stelpost van € 220.000 voor kapitaallasten nieuwe investeringen was geraamd. Afhankelijk van de financiële mogelijkheden hanteert de gemeente ook voor de jaren daarna dit bedrag vooralsnog als richtinggevend. Dit betekent eigenlijk dat tot en met 2023 jaarlijks een investeringsvolume van gemiddeld € 4,0 miljoen beschikbaar is. Immers de kapitaallasten drukken met ingang van een jaar later op de exploitatie. Bij de samenstelling van het collegeprogramma na de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 zal aan de hand van de actuele financiële situatie van de gemeente, op dat moment worden beoordeeld wat voor de nieuwe collegeperiode t/m 2025 de mogelijkheden zijn voor het doen van nieuwe investeringen. Dit betekent dus dat op voorhand voor de jaarschijf 2025 nog geen nieuwe stelpost is toegevoegd (voor de investeringen 2024). Product

Realisatie Begroting Begroting (Bedragen x € 1.000)

2020

2021

2022

Meerjarenbegroting 2023

2024

2025

Lasten 080 - Overige baten en lasten

2

642

390

273

431

689

Totaal lasten

2

642

390

273

431

689

080 - Overige baten en lasten

27

0

0

0

0

0

Totaal baten

27

0

0

0

0

0

Baten

Saldi 080 - Overige baten en lasten

-25

642

390

273

431

689

Totaal saldi

-25

642

390

273

431

689

Toelichting lasten: De overige baten en lasten zijn als volgt opgebouwd: Omschrijving

98

Bedrag in €

Onvoorziene uitgaven

71.669

Begrotingssaldo (voordelig)

318.533

Totaal

390.202

Gemeente De Wolden

Programmabegroting 2022-2025

12 Onvoorziene uitgaven

Opbouw van de post 'Onvoorziene uitgaven' De primitieve begroting 2022, zoals die thans aan de raad is aangeboden, laat de volgende stand van de post onvoorziene uitgaven zien. Productnummer

Categorie

Omschrijving

4.00.80.00000

4.380.9200

Onvoorziene lasten startsubsidies

10.000

4.380.9200

Post onvoorziene uitgaven college B&W

20.000

Tussentelling 4.00.80.10000

Bedrag in €

30.000 4.380.9202

Stelpost investeringen bedrijfsmatige investeringen

4.380.9202

Stelpost kapitaallasten nieuw beleid (investeringen)

41.669 pm

Tussentelling

41.669

Totaal-generaal

71.669

Stelposten Onder productnummer 4.00.80.10000 met kostensoort 4.380.9202, is een stelpost geraamd van totaal € 41.669. Deze is bestemd voor dekking van de kapitaallasten voorgenomen (nieuwe) bedrijfsmatige investeringen (vrijval van kapitaallasten in 2021 en voorgaande jaren van soortgelijke eerdere investeringen, o.a. in de gemeentelijke gebouwen). In het verleden (Kadernota 2018 (blz. 7 en aanbiedingsbrief blz. 3/4) is door de raad besloten vanaf 2020 zo mogelijk een jaarlijks cumulerende stelpost van (bijgesteld) € 220.000 op te nemen voor kapitaallasten nieuwe investeringen en overig nieuw beleid. Ondanks dat voor deze periode deze stelpost al voor een belangrijk deel is ingevuld met de voorgenomen investering in het ‘Huus voor Sport & Cultuur' te Zuidwolde, is voor de jaarschijf 2024 wederom een bedrag van € 220.000 opgevoerd en verwerkt in het begrotingssaldo van dat jaar. Zoals hiervoor vermeld, is dit niet het geval voor de jaarschijf 2025.

Hoewel niet geraamd onder het hoofdstuk 'Onvoorziene uitgaven', wordt hier opgemerkt dat bij het taakveld 'Algemene uitkering gemeentefonds' verschillende stelposten zijn opgenomen, namelijk voor de herverdeeleffecten herziening verdeelstelsel gemeentefonds, voor de verschillende stelposten B uit de meicirculaire 2021 (voornamelijk Covid-19 gerelateerd) en betreffende het restant van de extra middelen van het Rijk voor de jeugd m.i.v. 2022. Begrotingssaldo Productnummer

Categorie

Omschrijving

4.00.80.90000

4.380.9203

Begrotingssaldo (voordelig)

Totaal-generaal

Bedrag in € 318.533 V 318.533 V

Het voordelige saldo van de begroting 2022 bedraagt afgerond € 319.000. Dit saldo wijzigt op basis van de primitieve (actuele) cijfers de komende jaren verder op naar afgerond € 83.000 V in 2023, € 92.000 N in 2024 en € 167.000 V in 2025. Met dit saldo moeten we de gevolgen verrekenen van de besluitvorming door de raad in de begrotingsvergadering van 4 november 2021, hetgeen betekent dat de raad bij de begrotingsbehandeling indien nodig aanvullende dekkingsmaatregelen moet aanwijzen.

Gemeente De Wolden

99