B.1 Jaarrekening Veiligheidsregio Drenthe 2025 getekend
Tekst van het document
JAARVERSLAG 2025
'25
Inhoudsopgave Inleiding
3
Maatschappelijke weerbaarheid
4
Brandweerzorg
5
Crisisbeheersing
10
GHOR
12
Bedrijfsvoering
13
Meldkamer
16
Ondersteuning Oekraïne
17
Bestuur
18
Programmaverantwoording
19
Paragrafen
25
Jaarrekening
39
Bijlage I: Sisa bijlage verantwoordingsinformatie 2025
58
Bijlage II: Taakvelden
59
Bijlage III: Nota Reserves en Voorzieningen
61
Inleiding
D
e uitvoering van het primaire proces is kwetsbaar gebleken. Daarmee tekent zich zorg af over de robuustheid van de uitvoering van ons reguliere werk. Dat bleek al uit een benchmark onderzoek van Bureau Berenschot begin 2025. Uit dit onderzoek komt naar voren dat de VRD absoluut en relatief met lage kosten in het primaire
proces en de overhead werkt. We lopen hierdoor op dun ijs en zien medewerkers op cruciale plekken omvallen. Veel medewerkers van de VRD hebben naast hun dagelijkse werk ook een rol in de Drentse crisisorganisatie of zijn vrijwilliger bij de brandweer. Dat geeft een hele hoge mate van betrokkenheid aan. Ze staan letterlijk en figuurlijk dag en nacht aan. Loyaliteit en betrokkenheid is een belangrijke waarde in onze organisatie, maar mensen moeten hier ook in begrensd worden. Strategische onderwerpen zoals personeelsontwikkeling, duurzame inzetbaarheid en de visie op huisvesting kregen niet de geplande aandacht.
Opbouw Dit jaarverslag rapporteert op de inhoud van de inhoudelijke taakgebieden: brandweerzorg, crisisbeheersing, GHOR, bedrijfsvoering, meldkamer en weerbaarheid. De financiële programma’s kennen nog een andere opbouw. Vanaf 2026 loopt de inhoud en de financiën weer in eenzelfde programmastructuur.
3
Maatschappelijke weerbaarheid
WEERBAARHEID
In december 2024 stuurde het kabinet een brief naar
over de maatschappijbrede aanpak. Verder is gewerkt aan
de Tweede Kamer en alle burgemeesters waarin werd
versterking van onze bedrijfscontinuïteit en namen we deel
benadrukt dat onze veiligheid en vrijheid zelden zo
aan een doorleefsessie in Borger-Odoorn over de impact van
kwetsbaar zijn geweest. Deze oproep vroeg om versnelling
stroomuitval.
van de beleidsvisie op ‘maatschappelijke weerbaarheid’. Het vergroten van die weerbaarheid is geen eenvoudige
In de tweede helft van het jaar stond het algemeen bestuur
opgave; het vraagt inzet van overheid, veiligheidsregio’s,
stil bij het thema weerbaarheid en het scenario langdurige
gemeenten, bedrijven, kennisinstellingen, maatschappelijke
stroomuitval tijdens een bestuurstweedaagse. In oktober
organisaties én burgers.
werd het tweejarige programmaplan gepresenteerd en vastgesteld. Ook organiseerden we in dezelfde maand een
Naar aanleiding van deze oproep heeft het algemeen
bijeenkomst op de Johannes Postkazerne voor gemeentelijke
bestuur besloten om bij deze maatschappelijke opgave
collega’s en begonnen gesprekken met individuele
samen (gemeenten, VRD en partners) op te trekken. Daarop
gemeenten. In 2026 start de eerste pilot in gemeente
is in het voorjaar van 2025 het plan van aanpak ‘Weerbaar
Westerveld, waarin we testen hoe een noodsteunpunt
Drenthe’ opgesteld en in april door het algemeen bestuur
functioneert en communiceert.
vastgesteld. Dit plan vormt de basis voor een Drentse aanpak. Er zijn daarnaast diverse bijeenkomsten georganiseerd om
Tot slot werd aan het eind van 2025 het convenant tussen
partners en gemeenten te betrekken bij deze gezamenlijke
RTV Drenthe, VRD en gemeenten hernieuwd. In het
opgave. Zo vond begin 2025 een bijeenkomst plaats om
convenant is vastgelegd dat RTV Drenthe bij crises als
directeuren van samenwerkingspartners te informeren
noodzender fungeert.
4
Brandweerzorg
In 2025 heeft Brandweer Drenthe zich, naast de dagelijkse
Tijdens de bestuurlijke bijeenkomst wordt samen met
operationele inzet, gericht op drie hoofdthema’s: de
netwerkpartners een gedeelde visie gevormd en worden
veiligheidsrisico’s die voortkomen uit klimaatverandering
vervolgstappen bepaald.
en natuurbrandbeheersing, de opkomst van nieuwe fysieke risico’s en de verdere ontwikkeling van toekomstbestendige
Door de beperkte beleidscapaciteit binnen onze organisatie
brandweerzorg.
is het doel uit de begroting – het opleveren van de Drentse uitwerking van de landelijke visie op natuurbrandbeheersing
Klimaatadaptatie en natuurbrandbeheersing
– dit jaar niet haalbaar gebleken.
De Provincie Drenthe heeft twee subsidies ontvangen voor natuurbrandbeheersing: één voor het slaan van extra
Risico rond waterwagens
waterpunten in natuurgebieden en één voor het versterken
Eerder is gerapporteerd dat bij de waterwagens
van natuurbrandbeheersing in brede zin, met aandacht voor
constructieve mankementen zijn geconstateerd, waardoor
preventieve en proactieve maatregelen.
afkeur bij APK-keuring mogelijk was. Dit bracht operationeel risico met zich mee. Inmiddels is in samenwerking met
In aanloop naar de inzet van de tweede subsidie is de
de leverancier een structurele oplossing gevonden: de
afgelopen maanden samengewerkt met de Provincie aan de
voertuigen worden aangepast, zodat zij voldoen aan de
voorbereiding van een startbijeenkomst in februari 2026. Voor
vereiste normen. De eerste wagens staan inmiddels bij de
de natuurgebieden in Drenthe is een prioritering gemaakt
garage. Daar is gebleken dat er meer mankementen aan
die we gaan gebruiken bij de zogenaamde gebiedsgerichte
de wagens zijn dan op voorhand is gedacht. We worden
aanpak. Daarin worden risicovolle natuurgebiedenintegraal
daardoor geconfronteerd met extra kosten. De betaling
beoordeeld en kijken we hoe de risico's op onbeheersbare
daarvan vindt in 2026 plaats.
branden kunnen worden beperkt.
5
Brandweerzorg Operationeel uniform brandweer
In het kader van brandveiligheid in de zorg zijn er gesprekken
Aan het begin van het jaar werden er meerdere pas-sessies
gevoerd met het management van Treant. Dit ging over de
georganiseerd voor het nieuwe operationeel uniform.
brandveiligheid binnen al hun woonzorglocaties. De adviezen
Dit uniform vervangt de kazernekleding. Alle backoffice
van de VRD zijn gedeeld met het bestuur van Treant en
medewerkers die in uniform werken, de 24-uursdienst, de
worden opgevolgd en uitgevoerd.
centralisten en de vrijwilligers krijgen nieuwe kleding. Eind december ontving het beroeps- en het kantoorpersoneel
Programma brandweerzorg
als eerste het nieuwe operationeel uniform. De vrijwilligers
Onze ambitie is te groeien naar een wendbare,
volgen in 2026.
toekomstbestendige en gedifferentieerde brandweerorganisatie, gestoeld op vrijwilligheid. Rand
Opleidingsplekken operationele leiding
voorwaardelijk is professionele ondersteuning op
Personeelsverloop en -uitval legt druk op de bedrijfsvoering
expertise, modern en betrouwbaar materieel en effectieve
binnen de brandweer. Deze druk is vooral merkbaar
informatievoorziening. Dit resulteert in een behapbaar
bij de operationele leiding, waar een tekort aan
takenpakket voor alle posten, aangevuld met ondersteunden
brandweerofficieren en crisisfunctionarissen is ontstaan.
specialismen die belegd worden bij brandweerposten
Het algemeen bestuur is van de druk op de operationele
met kennis, capaciteit en affiniteit aanwezig zijn. Daarnaast
leiding in 2024 op de hoogte gebracht en heeft eveneens
wordt ingezet op de vitaliteit van brandweerposten. Het
kennisgenomen van het plan van aanpak. Landelijk zijn er
programma Brandweerzorg werkt al enkele jaren aan deze
een beperkt aantal opleidingsplekken beschikbaar. Een aantal
transitie en boekt gestaag voortgang. In 2025 vergde de
collega’s kon beginnen aan hun opleiding.
dagelijkse ondersteuning van de brandweerposten meer tijd dan voorheen. Hierdoor kon minder aandacht worden
Hoewel het mooi is dat eerder gestart kon worden met
besteed aan het verandertraject binnen Brandweerzorg. Ook
opleiden, merken we dat het ijs dun blijft. Waar we aan de
in dit programma moesten, vanwege beperkte capaciteit,
ene zijde de operationele leiding aan het versterken zijn
bewuste keuzes worden gemaakt en prioriteiten worden
door middel van opleiden, merken we aan de andere zijde
gesteld.
dat door ziekte en vertrek van de zittende leiding de druk
• Behapbare basis
onverminderd hoog blijft.
In 2025 was het voornemen om een methode te ontwikkelen
Risicobeheersing
waarmee per brandweerpost kan worden vastgesteld
In tijden van toenemende werkdruk en beperkte capaciteit
wat een realistisch en behapbaar takenpakket is. Deze stap
moeten we binnen risicobeheersing prioriteren en keuzes
bleek in de praktijk nog te ambitieus, waardoor de methode
maken. Dit betekent onder meer dat we prioritering moeten
niet volledig kon worden uitgewerkt. Wel is onderzoek
aanbrengen in risico’s. Risicobeheersing is daarom een
gedaan naar de gekozen richting en het draagvlak daarvoor
samenwerking aangegaan met een extern bureau waardoor
binnen de posten. De resultaten laten zien dat dit draagvlak
een methode is ontwikkeld waarmee jaarlijks wordt bepaald
aanwezig is, wat een belangrijke basis vormt voor de verdere
hoe bestaande capaciteit kan worden verdeeld over
ontwikkeling.
aanwezige risico's in Drenthe. In lijn met de wens voor een behapbaar takenpakket hebben Daarnaast is een pilot gestart om eenvoudige
we op landelijk niveau bijgedragen aan de doorontwikkeling
bouwplantoetsing uit te voeren met AI. Het AI model leert
van de basisopleiding Manschap. De vernieuwde opleiding
hoe deze bouwtekeningen moeten worden gelezen en wat
wordt compacter en eenvoudiger van opzet en sluit
dit dan betekent voor brandveiligheid. De pilot gaat in 2026
daardoor beter aan bij de huidige behoefte van vrijwilligers
door.
en de praktijk van vandaag. De implementatie van deze wijzigingen wordt in 2026 verwacht.
6
Brandweerzorg
PPMO
Hiermee is doelgericht geïnvesteerd in het versterken van de
Er is onderzoek uitgevoerd naar de oorspronkelijke
vakbekwaamheid en het bevorderen van een eenduidige
bedoeling van de brandweerkeuring (PPMO) en de wijze
werkwijze in het repressief optreden. Een klein deel van
waarop deze keuring in de dagelijkse praktijk wordt
de brandweermensen heeft de training nog niet kunnen
toegepast. Dit onderzoek bevindt zich in de afrondende fase.
bijwonen, begin 2026 wordt daarom een aanvullende
De voorlopige bevindingen laten zien dat de uitvoering in
‘veegsessie’ georganiseerd.
de loop der tijd is afgeweken van het oorspronkelijke doel van het PPMO. Aanpassingen lijken daarom nodig om de
De evaluatie van dit traject laat een tweeledig resultaat zien.
keuring weer beter te laten aansluiten op de huidige praktijk
Enerzijds wordt de nieuwe werkwijze over het algemeen
en de feitelijke inzet van brandweerpersoneel. In 2026
goed opgepakt, wat een solide basis vormt voor verdere
starten we, samen met de andere veiligheidsregio’s, met de
doorontwikkeling binnen de eigen posten. Anderzijds blijkt
doorontwikkeling van het PPMO. Hiermee wordt gewerkt
dat blijvend onderhoud van de aangeleerde vaardigheden
aan een toekomstbestendige en praktijkgerichte keuring die
noodzakelijk is. Deze behoefte wordt breed onderschreven
zowel uitvoerbaar als relevant blijft voor de operationele
door deelnemers en externe instructeurs en sluit aan bij een
werkelijkheid.
al langer bestaande vraag vanuit de vrijwillige postleiding om meer ondersteuning bij vakbekwaamheidsactiviteiten. Door
Inzichten na tweedaagse training Maasvlakte
beperkte capaciteit is team Vakbekwaamheid op dit moment
Dit jaar hebben vrijwel alle brandweerposten
slechts in staat om deze behoefte gedeeltelijk te vervullen.
een tweedaagse training afgerond bij een extern
Het versterken van de structurele ondersteuning blijft daarom
trainingscentrum op de Maasvlakte.
een belangrijk aandachtspunt voor de komende jaren.
7
Brandweerzorg
Oppervlakte redteams
Daarnaast heeft het Algemeen Bestuur de landelijke Regeling
Per 1 november 2025 is het vrijwillige duikteam in Assen
erkenning en aanspraken Posttraumatische Stressstoornis
beëindigd. Dit besluit volgt op een zorgvuldig bestuurlijk
als beroepsziekte (PTSS) vastgesteld. Hoewel we sterk
traject dat eerder dit jaar is afgerond. Om de kwaliteit en
willen inzetten op preventie en tijdige hulpverlening, biedt
gelijkwaardigheid van hulpverlening bij waterongevallen
deze regeling duidelijkheid en zekerheid wanneer er toch
te borgen, is gekozen voor een nieuwe taakdifferentiatie:
sprake blijkt van beroepsgerelateerde PTSS. Hiermee zijn de
naast het overgebleven duikteam in Emmen worden twee
aanspraken voor medewerkers eenduidig vastgelegd binnen
oppervlakteredteams ingericht.
één landelijke structuur.
De vorming van deze teams heeft vertraging opgelopen
• Ondersteuning (op afstand)
door beperkte uitvoeringscapaciteit. Na uitgebreide analyse en constructieve gesprekken zijn de posten Meppel en
Coördinator pendelsysteem
Smilde geselecteerd om deze nieuwe ondersteunende
Van maart tot en met augustus is een eerste pilot uitgevoerd
taak op zich te nemen. De verwachting is dat beide
op het gebied van ondersteuning op afstand. Deze
oppervlakteredteams in de zomer van 2026 operationeel
pilot richtte zich specifiek op de functie van coördinator
zullen zijn.
pendelsysteem, een sleutelrol binnen het Drentse bluswatersysteem met tankwagens. Na afronding is de
• Vitale brandweerposten
pilot grondig geëvalueerd. Hieruit bleek dat er binnen deze taak geen behoefte is aan ondersteuning op afstand. Een
Mentale fitheid
verbetering van de informatievoorziening op de voertuigen
Binnen het domein van mentale gezondheid hebben
volstaat om het werk effectief te kunnen uitvoeren. Om die
we in 2025 belangrijke stappen gezet. Zo is een
reden is besloten deze pilot niet voort te zetten. In 2026
samenwerkingsovereenkomst gesloten met GGZ Drenthe en
wordt verder geëxperimenteerd met ondersteuning op
zorgorganisatie TIJT. Deze nieuwe combinatie van partners
afstand voor meer complexe operationele functies, zoals de
binnen de Nederlandse brandweer maakt het mogelijk
officier van dienst.
om medewerkers die te maken krijgen met psychische klachten na ingrijpende of stressvolle gebeurtenissen tijdig
Hoewel in 2025 opnieuw stappen zijn gezet richting
te ondersteunen. Door de specifieke expertise van beide
een toekomstbestendige brandweerzorg, moeten we
organisaties te bundelen kan de VRD snel, deskundig
constateren dat niet alle ambities uit het programma
en op maat hulp bieden. De zorg omvat onder meer
Brandweerzorg zijn waargemaakt. De voortdurende druk
bedrijfsmaatschappelijk werk, psychologische behandeling,
op de dagelijkse ondersteuning van brandweerposten, de
mentale check-ups en scholingsactiviteiten.
beperkte beschikbare capaciteit en de complexiteit van de veranderopgave maakten dat de beoogde ontwikkelingen
Ook tijdens de derde Veteranendag, georganiseerd op 24
rondom de behapbare basis, ondersteuning op afstand, het
mei 2025, stond mentale en fysieke gezondheid centraal. De
betrekken van de samenleving en het versterken van vitale
grote opkomst en betrokkenheid onderstrepen het belang
brandweerposten minder voortgang hebben geboekt dan
van blijvende aandacht voor verbinding, veerkracht en
voorzien.
passende ondersteuning voor (oud-)medewerkers.
8
Brandweerzorg Operationele prestaties Reactietijden In 2025 is de brandweer in Drenthe 3.428 keer gealarmeerd voor uiteenlopende incidenten. Onze vrijwilligers zijn daarbij iets vaker en langer ingezet dan het referentiejaar 2019. Uit de resultaten blijkt dat we hebben geopereerd binnen de in het dekkingsplan vastgestelde normen. In het meerjarig beeld zien we een lichte stijging van de opkomsttijden van de brandweer bij branden. Op basis van de beschikbare data kunnen we hiervoor nog geen eenduidige verklaring geven.
2025
2024
2023
2022
2021
2020
2019
Aantal incidenten
3.428
3.149
3.278
3.738
3.023
3.321
3.261
Opkomsttijd bij brand en brandalarm en PRIO1
10:47
10:44
10:52
10:35
10:12
10:09
10:07
Opkomsttijd binnen 15 minuten
87%
89%
88%
91%
93%
93%
93%
Opkomsttijd 15-18 minuten
8%
7%
9%
6%
5%
5%
4%
Opkomsttijd >=18 minuten
5%
4%
3%
3%
2%
2%
3%
Opschaling middelbrand
81
74
83
100
80
108
90
Opschaling grote brand
26
19
22
15
17
21
23
Opschaling zeer grote brand
8
9
15
7
6
17
7
9
Crisisbeheersing
het versterken van de crisisorganisatie. We hebben stappen
Implementatietraject Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg
gezet op het gebied van informatiegestuurd werken,
Het landelijk opgestelde Uniform Kwaliteitsniveau
vakbekwaamheid en kwaliteitsborging.
Bevolkingszorg (UKB) is leidend voor Drenthe. Binnen de
Het afgelopen jaar is binnen Crisisbeheersing gewerkt aan
VRD is een projectgroep gestart met het concretiseren van
Informatiegestuurd werken
het implementatietraject, waarbij de implementatie zich in
In 2025 is verder gebouwd aan informatiegestuurd werken.
eerste instantie richt op de acht kernfuncties inclusief de
De basis is op orde: alle collega’s binnen het VIK beschikken
randvoorwaarden ten aanzien van de Drentse kwaliteitseisen
over dezelfde opleiding en expertise, waardoor een
(vakbekwaam worden en blijven, facilitering en
eenduidige en betrouwbare informatievoorziening is
ondersteuning). In oktober is het bestuur geïnformeerd over
geborgd. Daarnaast is er goed inzicht in de beschikbaarheid
de voortgang, met als doel om in februari 2026 een besluit te
en continuïteit van het VIK. Verder hebben we actief ingezet
laten nemen door het algemeen bestuur. De daadwerkelijke
op het ophalen van informatiebehoeften bij gemeenten
implementatie zal in 2026 van start gaan.
en partners. Collega’s namen deel aan AOV-overleggen en netwerkdagen vanuit de crisisorganisatie. Ook is gestart met
In 2025 is een inhaalslag gemaakt in het opleiden en trainen
het ontwikkelen van accounthouderschap per gemeente, om
van crisisfunctionarissen binnen de gemeentelijke kolom. Met
de aansluiting op lokale behoeften verder te versterken.
gerichte trainingen en praktijkgerichte districtsoefeningen is gewerkt aan het versterken van de taakbekwaamheid.
Wat betreft de aansluiting op het landelijke systeem KCR2 is
Er is geïnvesteerd in functiegerichte opleidings-,trainings- en
aansluiting gerealiseerd voor de uitwisseling van landelijke
oefenactiviteiten voor onder andere de officier van dienst
gegevens. Daarmee is een belangrijke stap gezet in de
bevolkingszorg, algemeen commandant bevolkingszorg, de
landelijke samenwerking.
informatiemanager bevolkingszorg en teamleiders. Dit betrof onder meer Grip 0‑ en Motorkapoverleggen, actiecentrum
Tot slot zijn door beperkte capaciteit niet alle
bevolkingszorg trainingen, modules rondom publieke zorg,
ontwikkelambities in 2025 gerealiseerd, waaronder
nafase en omgevingszorg. Daarnaast zijn twee nieuwe
voldoende aanwezigheid bij landelijke overleggen en
groepen officieren van dienst bevolkingszorg opgeleid via
aanvullende vakbekwaamheidstrainingen.
een incompany‑traject.
10
Crisisbeheersing Ook zijn diverse multidisciplinaire opleidings-, trainings-
ervaren. Dit vergroot niet alleen de inhoudelijke kwaliteit van
en oefenactiviteiten uitgevoerd, zoals multidisciplinaire
het leren, maar versterkt ook de gezamenlijke slagkracht en
districtsoefeningen, de tweedaagse COPI‑training en
het gevoel van eigenaarschap binnen de crisisorganisatie.
ROT‑oefeningen voor het actiecentrum bevolkingszorg. Deze bijeenkomsten verbeterden de samenwerking tussen
De ongekende crisis is een complex vraagstuk dat ons
de verschillende kolommen en zorgden voor een betere
allen bezighoudt. Vanuit vakbekwaamheid spelen we hier
onderlinge afstemming.
actief op in. In de eerste helft van 2025 is de focus gelegd
Met deze combinatie van deze activiteiten heeft de
op de thema’s Extreem geweld en Maatschappelijke
gemeentelijke kolom in 2025 een ontwikkelslag gemaakt.
onrust. In de tweede helft van 2025 hebben we aandacht besteed aan de thema’s Cybergevolg bestrijding en uitval
Vakbekwaamheid binnen de crisisorganisatie
vitale voorzieningen. Deze manier van opleiden, trainen en
Multi Vakbekwaamheid werkt sinds een paar jaar met
oefenen leidt tot een betere gezamenlijke voorbereiding op
een studiegids, waarbij het uitgangspunt is dat er een
potentiële crisissituaties.
zorgvuldig opgebouwde leerlijn wordt gevolgd, gebaseerd op didactische principes. Binnen deze leerlijn worden
GRIP 1 incidenten
diverse leeractiviteiten aangeboden. De thema’s die
In Drenthe hebben we relatief weinig te maken met
gekozen worden sluiten goed aan op de actualiteit en
opgeschaalde crisissituaties. In 2025 is viermaal sprake
het regionaal risicoprofiel. Er wordt continu stilgestaan bij
geweest van een GRIP‑1‑situatie, waarvan één gebeurtenis
de actuele vraagstukken en wat deze betekenen voor
al snel weer kon worden afgeschaald. Iedere GRIP‑situatie
de aanpak. Daarbij wordt verder geleerd dan enkel de
wordt samen met de betrokken crisispartners geëvalueerd,
reguliere crisisvraagstukken. Deze manier van oefenen en
de uitkomsten van de evaluaties zijn vastgelegd in leerplaten.
leren met elkaar lijkt te hebben geleid tot meer verbinding tussen partijen binnen de crisisorganisatie. Er werd met enthousiasme aangesloten bij de oefeningen en er is een grotere mate van betrokkenheid en verantwoordelijkheid
11
GHOR
Zorgrisicoprofiel
Terwijl zij wel zorgdragen voor een grote groep kwetsbare
In samenwerking en overeenstemming met de drie
personen. Om die kloof te verkleinen heeft GHOR Drenthe
noordelijke GHOR-bureaus (Groningen, Friesland en Drenthe),
onder meer een regionale VVT‑dag georganiseerd en
het Acute Zorgnetwerk Noord-Nederland (AZNN), de acute
trainingen voor kleinere instellingen aangeboden. Daarmee
en niet-acute zorgketen zijn de risico’s van Noord-Nederland
werd praktische ondersteuning geboden. De boodschap
geprioriteerd in kaart gebracht in het zorgrisicoprofiel.
“een crisis laat zich niet plannen, maar de voorbereiding
Binnen dit profiel zijn type incidenten in beeld gebracht die
daarop wel” is hierbij leidend geweest: instellingen hoeven
belangrijk zijn om als gezondheidszorgketen op voor te
niet alles zelf uit te vinden, maar kunnen met hulp van de
bereiden. Het zorgrisicoprofiel richt zich op het functioneren
GHOR gestandaardiseerde bouwstenen gebruiken om hun
van de gehele geneeskundige keten binnen het systeem van
eigen weerbaarheid te vergroten.
rampenbestrijding en crisisbeheersing. Het zorgrisicoprofiel is een goede aanvulling op het Regionaal Risicoprofiel omdat
Disbalans tussen inzet en ontwikkeling advisering
het specifiek is gericht op de geneeskundige keten en de
Een van de kerntaken van de GHOR is het proactief en
ketenzorgcontinuïteit tijdens rampen en crises. Het zorgt
kwalitatief adviseren bij evenementen met betrekking
daarmee voor een compleet beeld en een evenwichtige
tot omgevingsveiligheid en gezondheidsrisico’s. In de
samenhang. Het algemeen bestuur heeft het zorgrisicoprofiel
afgelopen periode is gebleken dat dit advieswerk grote
dit jaar vastgesteld.
inzet en capaciteit vraagt. Zoals de voorbereiding en advisering rondom de TT in Assen. Tegelijkertijd beperkte
Crisispreparatie van de zorg
dit de ruimte voor doorontwikkeling van deze wettelijke
Er is een duidelijke stap gezet om zorgketencontinuïteit in de
taak. Deze disbalans benadrukt de noodzaak om in tijden
niet‑acute keten te versterken. De GHOR heeft binnen een
van krapte bewuste keuzes te maken in de inzet van
“GHOR Netwerkkaart” haar netwerk zorgcontinuïteit voor
mensen en middelen.
de niet‑acute zorg in kaart gebracht. Op deze wijze wordt binnen Drenthe aantoonbaar geïnvesteerd in de mate van voorbereiding op crisis van de niet-acute zorgpartners. Deze sector blijft kwetsbaar als het gaat om crisisvoorbereiding.
12
Bedrijfsvoering Huisvesting
het gebouw. Het gebouw vraagt naarmate het ouder wordt
Op het gebied van huisvesting zijn er verschillende
steeds meer onderhoud waardoor de onderhoudskosten
ontwikkelingen geweest dit jaar.
voor de VRD en GGD oplopen. Het gesprek met de
Het traject voor de nieuwbouw voor de brandweer in
verhurende partij moet waarborgen dat het onderhoud tijdig
Hoogeveen verloopt volgens planning. Er is in het voorjaar
wordt uitgevoerd, zodat het gebouw constant in goede staat
van 2025 een programma van eisen opgesteld en een
blijft verkeren.
architect geselecteerd. Het voorlopig ontwerp voor het gebouw is inmiddels gereed. In het algemeen bestuur
Het bestuur heeft daarnaast de wens uitgesproken om
overleg van december heeft het AB ingestemd om het
een toekomstgericht beleid op te stellen met gemeenten
bouwheerschap en eigenaarschap van de nieuw te bouwen
rondom het beheer van de brandweerposten in Drenthe.
brandweerkazerne in Hoogeveen, onder voorwaarden, bij
Hier is door druk op andere dossiers nog geen start mee
de VRD te beleggen. De financiële en juridische gevolgen
gemaakt.
voor deze overdracht worden op dit moment inzichtelijk gemaakt. In 2025 is ook de bouw van twee nieuwe
Duurzaamheid
brandweerposten in Havelte en in Zuidlaren gestart. Er wordt
Er zijn binnen de VRD meerdere duurzame maatregelen in
gewerkt aan twee moderne en energiezuinige onderkomens
de praktijk gebracht. Bij diverse aanbestedingen is expliciet
voor de brandweer in beide dorpen. Beide posten worden
aandacht besteed aan duurzaamheid, zodat het thema
naar verwachting rond de zomer van 2026 opgeleverd.
structureel wordt meegewogen in besluitvorming en uitvoering. Voor de aanbesteding van de nieuwbouw van
Daarnaast is met de verhurende partij over het gebouw aan
de brandweerkazerne in Hoogeveen is gekozen voor een
de Mien Ruysweg in Assen het gesprek gestart over het
(bijna) energieneutraal ontwerp, waarmee een belangrijke
onderhoud. Het is inmiddels 12 jaar geleden dat het gebouw
stap wordt gezet richting een duurzaam vastgoedportfolio.
aan de Mien Ruysweg in gebruik werd genomen. In het
Tevens is besloten het fietsleaseplan op te nemen als
huurcontract is destijds afgesproken dat de GGD en VRD
secundaire arbeidsvoorwaarde, wat medewerkers
verantwoordelijk zijn voor een deel van het onderhoud van
ondersteunt in het maken van duurzame vervoerskeuzes.
13
Bedrijfsvoering Bedrijfscontinuïteitsmanagement
de VRD en GDD, maar we zien ook wel een duidelijke stijging
In 2025 is stevig ingezet op bedrijfscontinuïteitmanagement
in pogingen tot misbruik en inbraak in systemen. Daarbij is
(BCM). Er is bewustwording gecreëerd, kennis gedeeld
de bereidheid van collega’s om incidenten te melden groot.
en een duidelijke structuur ontworpen. Daarmee is een
Het team weet het overgrote deel van de pogingen tegen
solide basis gelegd: het BCM-beleid en strategie VRD
te houden of op tijd onschadelijk te maken. De toename aan
zijn vastgesteld, kritieke processen zijn in kaart gebracht
incidenten vraagt wel meer tijd en aandacht van het team,
en er is een start gemaakt met continuïteitsplannen voor
capaciteit die bij voorkeur aan andere werkzaamheden
Crisisbeheersing, Brandweerzorg, Bedrijfsvoering en de VRD
besteed zou worden.
als geheel. Ook is geoefend en is een intern respons team
Afhandeling klachten
opgezet.
Op basis van de vastgestelde klachtenregeling, wordt jaarlijks
Benoeming nieuwe accountant
gerapporteerd over de klachten die zijn ingediend. In 2025
Op 15 oktober 2025 heeft het AB ingestemd met de
is één klacht ingediend en behandeld. Het betrof een klacht
procedure van aanbesteden voor de accountantscontrole
over bejegening waarvoor een bemiddelingstraject is gevolg
vanaf boekjaar 2026. De VRD is in een meervoudig
in het kader van artikel 8 van de klachtenregeling. Deze is
onderhandse aanbesteding op zoek gegaan naar een partij
binnen de gestelde tijd afgrond.
voor het leveren van de accountantsdienst voor de boekjaren 2026 tot en met 2029. In het AB-overleg van december heeft
Ziekteverzuim
het bestuur ingestemd met het benoemen van Flynth Audit
De organisatie kampt met een aantal langdurige en
B.V. als accountant voor boekjaren 2026 tot en met 2029.
bijzondere ziektegevallen. Het ziekteverzuimpercentage is nog steeds laag ten opzichte van andere organisaties. Maar
Informatieveiligheid en privacy
het percentage is de afgelopen jaren aan het oplopen. Dit
De inrichting van het organisatieteam Informatieveiligheid
is voelbaar in de organisatie. Waar collega’s soms langdurig
& Privacy (IV&P) zoals bedacht in ‘Verbeterplan IV&P’ is
uitvallen, wordt werk overgenomen door andere collega’s.
afgerond. De investering in de inrichting van het team
Dit levert extra werkdruk op. Het ziekteverzuim in vergelijk tot
bleek meer dan eens erg noodzakelijk. Het aantal digitale
voorgaande jaren:
incidenten is namelijk flink toegenomen. Voor een deel is dit het resultaat van bewustwordingscampagnes binnen beide
2025
2024
2023
2022
5,09%
4,52%
3,03%
3,87%
14
Bedrijfsvoering Het afgelopen jaar hebben wij extra ingezet op de
Zorg en Veiligheidshuis
verbetering van de mentale gezondheid van medewerkers.
In 2025 is de VRD de beheersorganisatie geweest voor het
Zo zijn wij samenwerkingsafspraken aangegaan met
Zorg en Veiligheidshuis, maar er zijn activiteiten in gang
verschillende organisaties, GGZ Drenthe en Tijt, om
gezet om het in 2026 over te dragen naar de nieuwe
medewerkers van de VRD snel toegang te bieden tot
gemeenschappelijke regeling ‘Samen Drenthe’.
passende ondersteuning. Door medewerkers tijdig te begeleiden en de juiste hulp op het juiste moment in te zetten, willen we met deze afspraken klachten en uitval voorkomen of beperken. Daarnaast hebben wij een pilot uitgevoerd met 'Mentale Check-up gesprekken'. Deze gesprekken hebben een preventief karakter en zijn gericht op het vroegtijdig signaleren van stress, zowel werk gerelateerd als privé. Door tijdige signalering kan sneller worden ingegrepen en passende ondersteuning worden geboden.
15
Meldkamer Operationele prestaties meldkamer
De meldkamer geeft goed invulling aan de primaire,
In het afgelopen jaar is gewerkt aan het beschrijven en
kwantitatieve taken zoals 24/7 bezetting, aannemen van
vastleggen van de operationele prestaties van de meldkamer
meldingen, alarmeren en opschalen. Voor ondersteunende
Noord-Nederland (MNN). Deze afspraken hebben betrekking
taken, zoals vakbekwaamheid en planvorming, ontbreekt
op taken en op de kwaliteit die daarbij verwacht mag
echter structurele capaciteit om deze op het gewenste
worden, zoals verwerkingstijden en opleidingseisen voor
kwaliteitsniveau uit te voeren.
personeel. Tot op heden waren deze taken en bijbehorende kwaliteitseisen slechts beperkt vastgelegd. Dat maakte het
Het aantal meldingen voor de brandweer in Noord
complex om hierover verantwoording af te leggen.
Nederland dat de MNN verwerkte is als volgt:
Type melding
Aantal
Procentueel
Brand
4.763
33%
Hulpverlening
6.783
47%
Automatische meldingen
2.886
20%
Totaal
14.432
100%
Een melding hoeft niet altijd tot een alarmering te leiden. Ook kan één incident meerdere meldingen omvatten.
Bezetting CaCo’s op niveau gebracht
De bezetting van de CaCo’s is weer op volle sterkte gebracht.
De bezetting van de calamiteiten coördinator (CaCo) kende
De diensten van de CaCo’s op de meldkamer zijn geborgd
in 2024 veel instabiliteit. Daar is begin 2025 verandering in
en continuïteit is geleverd.
gekomen.
16
Ondersteuning Oekraïne Kort na de start van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne,
Het afgelopen jaar zijn in het team twee mental coaches
kreeg de veiligheidsregio een rol in de coördinatie en
aangesteld die laagdrempelig ondersteuning aan
organisatie van opvang van gevluchte Oekraïners. Dat
ontheemden bieden in acht gemeenten. Daarnaast is in
is gaandeweg van crisisorganisatie teruggebracht naar
samenwerking met het Rode Kruis een start gemaakt met het
projectorganisatie.
project “Het Nieuwe Buurthuis” met de twaalf gemeenten, om de opvang te verduurzamen, met meer veiligheid
Op dit moment verricht een aantal (ingehuurde)
en privacy en met lagere kosten. Dit sluit ook aan bij het
medewerkers vanuit de VRD nog taken. En zijn er
langetermijnbeleid van de overheid, waarbij Oekraïners
het afgelopen jaar ook mooie stappen gezet. De
mogelijk tot 2030 in Nederland kunnen wonen en waar
werkzaamheden zijn ondergebracht in het team regionale
zoveel mogelijk gewerkt wordt van opvang naar huisvesting.
coördinatie vluchtelingenspreiding (RVCS). In het team is een verandering ingezet van primair reactief naar meer proactief werken, in lijn met de gemeenten en opvanglocaties.
17
Bestuur Bestuurlijke samenwerking Het algemeen bestuur kende ten opzicht van 2024 een personele wisseling. De nieuwe burgemeester van Meppel is welkom geheten als nieuw bestuurslid. Het algemeen bestuur kwam het afgelopen jaar in totaal zes keer bijeen, waaronder een tweedaagse in Deventer. Tijdens de tweedaagse in Deventer stond het thema ‘weerbaarheid’ centraal. Er waren onder meer verschillende sprekers aanwezig en het bestuur heeft met elkaar een scenario van langdurige stroomuitval doorleeft. Er zijn mooie inzichten met elkaar gedeeld en opgehaald.
18
Programmaverantwoording De jaarrekening 2025 sluit met een resultaat dat € 194.000 lager is dan begroot. Begroot was een resultaat van € 0. De afwijking in het resultaat bestaat uit structurele en incidentele effecten. De structurele effecten vertegenwoordigen een bedrag van € 520.000 aan hogere kosten. Tegenover deze hogere kosten staan enkele incidentele lagere kosten voor een bedrag van € 330.000. De structureel hogere kosten hebben voornamelijk betrekking op hogere personeelskosten van de 24-uurs dienst, hogere onderhoudskosten voertuigen en materieel en de toevoeging aan de voorziening FLO. De incidentele meevallers betreffen met name het doorschuiven van investeringen en langere leveringstijden van rijdend materieel. Daarnaast is een voordeel behaald op de verkoop van het afgeschreven materiaal. Hier staan hogere kosten voor meerdaagse trainingen tegenover.
Programma
Jaar rekening 2024
Primaire Begroting 2025
Begrotings wijzigingen
Begroting gewijzigd 2025
Werkelijk 2025
Resultaat 2025
2.049
1.738
564
2.302
2.376
74
0
0
0
0
1
1
Samenleving
1.027
1.065
-50
1.015
1.108
93
Organisatie
846
1.363
-187
1.176
1.125
-51
38.194
40.164
299
40.463
40.539
76
42.116
44.330
626
44.956
45.149
194
Calamiteiten en crises
-26.063
-26.873
-1.399
-28.272
-28.728
-456
Bewustwording
-2.501
-2.434
-110
-2.544
-2.501
43
Samenleving
-2.564
-2.532
-207
-2.739
-2.898
-159
Organisatie
-10.203
-9.666
-781
-10.447
-10.418
29
-86
-2.606
2.254
-352
-341
11
-41.417
-44.111
-243
-44.354
-44.886
-533
Resultaat voor bestemming reserve
699
219
383
602
262
-339
Reserve mutatie
135
-219
-383
-602
-457
145
Resultaat na bestemming reserve
834
0
0
0
-194
-194
Bedragen * € 1.000 Programma
Calamiteiten en crises Bewustwording Baten
Algemene dekkingsmiddelen Totaal baten
Lasten
Algemene dekkingsmiddelen Totaal lasten
19
Programmaverantwoording Hieronder geven wij een meer gedetailleerd overzicht van de afwijkingen ten opzichte van de begroting per programma.
Programma Calamiteiten en Crisis Programma Calamiteiten en Crisis Programma
Product
Baten
Jaar rekening 2024
Primaire Begroting 2025
Begrotings wijzigingen
Begroting gewijzigd 2025
Werkelijk 2025
Resultaat 2025
Incidentbestrijding
67
65
150
215
2
-213
Techniek en Logistiek
28
32
-10
22
42
20
Investering
319
119
0
119
225
105
0
0
0
0
0
0
1.635
1.522
423
1.945
2.107
162
2.049
1.738
564
2.302
2.376
74
-10.973
-10.730
-1.218
-11.948
-12.348
-400
-834
-1.033
808
-225
-232
-6
Techniek en Logistiek
-3.246
-2.975
-139
-3.114
-3.359
-245
Investering
-3.032
-3.805
-213
-4.018
-3.676
342
Vakbekwaamheid
-4.243
-4.610
-142
-4.752
-4.942
-190
Crisisbeheersing
-2.266
-2.154
-494
-2.648
-2.624
25
GHOR
-1.469
-1.566
0
-1.566
-1.547
19
-26.063
-26.873
-1.399
-28.272
-28.728
-456
-24.014
-25.135
-835
-25.970
-26.352
-382
Vakbekwaamheid Crisisbeheersing Totaal baten Incidentbestrijding Operationele
Lasten
Totaal lasten Totaal Calamiteiten en Crises
20
Programmaverantwoording In dit programma is het resultaat € 382.000 lager dan begroot, dit heeft de volgende oorzaken:
Incidentbestrijding •
De trainingen op locatie en de introductie van nieuw materieel vroegen om meer inzeturen dan vooraf voorzien. Dit heeft geleid tot hogere inzetkosten van € 123.000.
•
De personele inzet binnen de 24 uursdienst staat structureel onder druk door aanhoudende onderbezetting en een stijgende uitstroom in verband met aflopende 20‑jaarscontracten. Daarnaast worden studiekosten en stage‑uren gemaakt om tweede loopbaantrajecten te ondersteunen. Dit leidt tot een daling van inzetbare fte. Dit is opgevangen door ondersteuning en inzet van vrijwilligers op de 24 uursdienst. Het afgelopen jaar is een nieuwe lichting medewerkers voor de 24-uurs dienst aangenomen. Inzetbaarheid van deze mensen kan pas nadat zij zijn opgeleid en getraind. Hoewel gedeeltelijke compensatie plaatsvindt via UWV‑middelen en detacheringsvergoedingen resteert een financieel nadeel van € 490.000 aan hogere personeelskosten.
Techniek en logistiek •
Onderhoud voertuigen en materiaal heeft extra kosten met zich meegebracht, communicatiemiddelen hebben een update gehad, maar ook schoonmaak van persoonlijke beschermingsmiddelen vallen hoger uit, dit leidt tot een nadeel van € 225.000.
•
Minder kapitaallasten door langer durende aanbestedingstrajecten en langere levertijden, dit geeft een voordeel op investeringen van € 342.000. Daarnaast zijn extra verkoopopbrengsten gerealiseerd voor een bedrag van € 105.000.
Vakbekwaamheid •
De kosten voor opleidingen vallen hoger uit dan vooraf begroot. Hieraan liggen meerdere oorzaken ten grondslag, namelijk: •
De kosten voor de 2-daagse brandweeroefeningen voor alle brandweervrijwilligers op de Maasvlakte zijn hoger uitgevallen dan de raming dit levert een nadeel op van € 180.000.
•
Een tekort aan brandweerofficieren en crisisfunctionarissen is ontstaan. Nieuwe instromende medewerkers zijn in 2025 al gestart met hun opleiding. Dit betekent dat VRD een aantal opleidingen zelf moeten bekostigen. Dit leidt tot een overschrijding van het begrote budget met € 150.000.
• •
Door wijzigingen in het opleidingsprogramma is voor vakbekwaamheid is een voordeel ontstaan van € 20.000.
Door tijdelijke onderbezetting is een voordeel ontstaan van € 130.000.
Crisisbeheersing •
Ontvangen bijdrage van gemeenten voor geleverde trainingen MOTO/Oranje-kolom € 162.000. Hier tegenover staan extra kosten.
•
Per saldo lagere kosten € 25.000 binnen de uitvoering van projecten.
GHOR •
Door de GHOR zijn minder opleidingen afgenomen dit leidt tot € 19.000 lagere kosten.
21
Programmaverantwoording Programma Bewustwording Programma
Product
Baten
Risicobeheersing
Totaal baten
Jaar rekening 2024
Primaire Begroting 2025
Begrotings wijzigingen
Begroting gewijzigd 2025
Werkelijk 2025
Resultaat 2025
0
0
0
0
1
1
0
0
0
0
1
1
-2.501
-2.434
-110
-2.544
-2.501
43
-2.501
-2.434
-110
-2.544
-2.501
43
-2.501
-2.434
-110
-2.544
-2.500
44
Bewustwording Lasten
Risicobeheersing
Totaal lasten Totaal Bewustwording
In dit programma is het resultaat € 44.000 hoger dan begroot, dit heeft de volgende oorzaken: •
Binnen het programma is de personele bezetting tijdelijk onder de sterkte geweest wat leidt tot lagere personeelskosten van € 35.000.
•
Overige kosten vallen per saldo lager uit met € 9.000.
Programma Samenleving Programma
Product
Jeugdbrandweer Baten
Huisvesting
Totaal baten Samenleving
Jeugdbrandweer Lasten Totaal lasten
Totaal Samenleving
Huisvesting
Jaar rekening 2024
Primaire Begroting 2025
Begrotings wijzigingen
Begroting gewijzigd 2025
Werkelijk 2025
Resultaat 2025
7
7
-0
7
7
-0
1.020
1.058
-50
1.008
1.101
93
1.027
1.065
-50
1.015
1.108
93
-44
-30
0
-30
-24
6
-2.520
-2.502
-207
-2.709
-2.874
-165
-2.564
-2.532
-207
-2.739
-2.898
-159
-1.537
-1.467
-257
-1.724
-1.790
-66
In dit programma is het resultaat € 66.000 lager dan begroot, dit heeft de volgende oorzaken: •
Er zijn hogere opbrengsten voor diensten en bijdrage voor het in standhouden van onze gebouwen ontvangen € 94.000.
•
Hogere kosten voor het energie gebruik en kosten voor onderhoud van gebouwen leiden tot een nadeel van € 165.000.
•
Lagere kosten voor de jeugdbrandweer dan begroot waren van € 7.000.
22
Programmaverantwoording Programma Organisatie (Overhead) Programma
Product
Jaarrekening 2024
Primaire Begroting 2025
Begrotings wijzigingen
Begroting gewijzigd 2025
Werkelijk 2025
Resultaat 2025
ICT
225
225
0
225
0
-225
Ondersteunende functies
456
1.138
-932
206
286
80
Personeel
165
0
0
0
218
218
0
0
745
745
621
-124
Totaal baten
846
1.363
-187
1.176
1.125
-51
ICT
-1.683
-2.007
-160
-2.167
-1.667
500
-400
-400
0
-400
-400
0
Ondersteunende functies
-5.363
-6.226
574
-5.652
-5.304
348
Personeel
-2.757
-1.033
-365
-1.398
-2.341
-943
0
0
-830
-830
-706
124
-10.203
-9.666
-781
-10.447
-10.418
29
-9.357
-8.303
-968
-9.271
-9.293
-22
Baten
Regietafel Nieuwkomers
Organisatie (Overhead)
Investering ICT Lasten
Nieuwkomers en weerbaarheid Totaal lasten Totaal Organisatie
In dit programma is het resultaat € 22.000 lager dan begroot, dit heeft de volgende oorzaken:
ICT •
Door efficiëntere inkoop zijn besparingen gerealiseerd en vallen de kosten voor data en licenties lager uit. Dit geeft een voordeel van €70.000.
•
Doordat meer werk intern is uitgevoerd is er minder ingehuurd. Daarnaast zijn activiteiten vertraagd. Hierdoor vallen de kosten lager uit met €65.000.
•
Door mutaties in de personele bezetting was deze tijdelijk onder sterkte wat leidt tot een voordeel van € 140.000.
Ondersteunende functies •
Voor ondersteuning aan derden is een hogere bijdrage ontvangen van € 80.000.
•
Door lagere bijdragen aan gezamenlijke fondsen en het beëindigen van twee polissen is een voordeel op de verzekeringen van € 80.000 ontstaan.
•
Door aanpassingen in de personele bezetting was sprake van onderbezetting, wat leidt tot een voordeel van € 268.000.
23
Programmaverantwoording Personeel • •
Er zijn bijdragen ontvangen voor gedetacheerd personeel en vergoeding via het UWV ad € 218.000. Voor vervanging bij langdurige ziekte wordt personeel ingehuurd kosten hiervan waren in hoger dan begroot een nadeel van € 175.000.
•
In het afgelopen jaar is door aanpassingen in de personele bezetting tijdelijk boven sterkte gewerkt wat een nadeel geeft van € 340.000.
•
Jaarlijks wordt de financiële waarde berekend die nodig is om de financiële verplichtingen op basis van de FLO op peil te houden. Aanpassingen zijn nodig voor effecten vanuit het belastingplan 2026 en de cao-ontwikkelingen. Op basis hiervan is een extra storting van € 305.000 noodzakelijk.
•
Overige afwijkingen een nadeel van € 123.000. Het betreft hier voornamelijk reiskostenvergoedingen en hogere kosten voor opleidingen.
Algemene dekkingsbronnen Programma
Product
Baten
Algemene dekkingsmiddelen
Jaar rekening 2024
Primaire Begroting 2025
Begrotings wijzigingen
Begroting gewijzigd 2025
Werkelijk 2025
Resultaat 2025
Gemeentelijke bijdrage
31.578
33.583
0
33.583
33.583
0
Bdur
6.182
5.836
669
6.505
6.505
0
0
0
175
175
180
5
Overige opbrengsten en kosten
-166
0
200
200
271
71
Regietafel Nieuwkomers
600
745
-745
0
0
0
38.194
40.164
299
40.463
40.539
76
514
-1.861
1.509
-352
-341
11
0
0
0
0
0
0
-600
-745
745
0
0
0
-86
-2.606
2.254
-352
-341
11
38.108
37.558
2.553
40.111
40.198
87
Programma Weerbaarheid
Totaal baten Overige opbrengsten en kosten Lasten
Programma Regietafel Nieuwkomers
Totaal lasten Totaal algemene dekkingsmiddelen
Het resultaat van de algemene dekkingsbronnen is € 87.000 hoger dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de ontvangen rente ad € 80.000 over de uitgezette middelen in de Rijks Schatkist.
24
Paragrafen 1. Inleiding
De van toepassing zijnde paragrafen op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording voor de VRD zijn: •
Weerstandvermogen en risicobeheersing
•
Financiering
•
Verbonden partijen
•
Bedrijfsvoering
•
Onderhoud kapitaalsgoederen
De paragrafen Grondbeleid en Lokale heffingen zijn niet van toepassing voor de VRD.
2. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de weerstandscapaciteit die de gemeenschappelijke regeling heeft om de niet begrote kosten op te vangen. De paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is als volgt opgebouwd: •
Risicobeleid
•
Weerstandscapaciteit
•
Risico-inventarisatie per 31 december 2025
•
Weerstandspositie
•
Kengetallen
2.1 Risicobeleid De werkgroep GRIP op GR-en, bestaande uit Drentse griffiers en VDG-bestuur, heeft de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’ opgesteld. In de notitie, die vanaf 2022 van toepassing is voor de gemeenschappelijke regelingen, zijn ten aanzien van de weerstandsparagraaf de volgende werkafspraken gemaakt: 1.
Weerstandscapaciteit is aanwezig bij de deelnemers en in beperkte mate bij de gemeenschappelijke regeling.
2.
Het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijk regelingen vermeldt in de begroting het verschil tussen benodigd en beschikbaar weerstandsvermogen in totaal en naar rato voor de afzonderlijke deelnemers.
3.
Een algemene reserve is toegestaan om ontwikkelingen in het loon- en prijspeil af te dekken, met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar.
4.
Als de verwachting is dat de ontwikkelingen in het loon- en prijspeil boven de maximale omvang van 2,5% uitkomt, is afwijken van de richtlijn van 2,5% mogelijk. Hiervoor doet het DB van de gemeenschappelijke regeling een gemotiveerd voorstel aan het algemeen bestuur.
5.
Het bedrag boven het vastgestelde maximum van de algemene reserve, vloeit naar rato van de deelnemersbijdrage terug naar de deelnemers.
De Veiligheidsregio Drenthe heeft deze afspraken in zijn geheel overgenomen en uitgevoerd.
25
Paragrafen 2.2 Weerstandscapaciteit Voor het berekenen van de weerstandscapaciteit mag op basis van de richtlijnen van het Gemeenschappelijk financieel Toezichtkader (GTK) alleen de Algemene Reserve worden meegenomen. De weerstandscapaciteit geeft aan in welke mate de VRD in staat is de risico’s in financiële zin op te vangen. Op basis van de notitie “Samen werken voor Drenthe” heeft de Algemene Reserve van de VRD een bestemming gekregen en kan deze alleen worden ingezet voor het opvangen van loon- en prijsontwikkelingen. De VRD heeft daardoor zelf geen beschikbaar weerstandsvermogen. De hoogte van de reserve loon- en prijsontwikkelingen bedraagt maximaal 2,5% van de totale begrote lasten, zijnde 2,5% van € 44.354.000 wat overeenkomt met een bedrag van € 1.108.850. In onderstaande tabel is de stand van de reserves voor resultaatbestemming 2025 weergegeven:
Eindbalans 31-dec-24
Resultaat bestemming (AB besluit)
Beginbalans 1-1-2025
Toevoeging
Onttrekking
Eindbalans 31-12-2025
Loon- en prijsontwikkeling
408.000
278.500
686.500
365.000
-
1.051.500
Versterking Crisisbeheersing
786.523
-
786.523
346.021
-
1.132.545
Rampenpot
250.459
-
250.459
-
-
250.459
Versterking VRD-begroting 2023
45.763
45.763
-
-
45.763
LMS
500.000
500.000
500.000
-
Goed Werkgeverschap
277.038
555.500
832.538
523.043
259.264
1.096.316
2.267.783
834.000
3.101.783
1.234.064
759.264
3.576.583
Saldo bestemmingsreserves
De reserves worden toegelicht in bijlage III: Nota Reserves en Voorzieningen.
26
Paragrafen 2.3 Risico-inventarisatie per 31 december 2025
Risico
Risicokans
Impact
Bedrag
Klimaateffecten
zeer groot
zeer groot
1.125.000
Beschikbaarheid en prijs van energie
gemiddeld
groot
375.000
Arbeidsmarktproblematiek
gemiddeld
groot
375.000
Loonontwikkelingen boven compensatie
gemiddeld
gemiddeld
150.000
Prijsontwikkelingen boven compensatie
gemiddeld
gemiddeld
150.000
Onverwachte ontwikkeling groot brandweermaterieel
zeer groot
groot
675.000
klein
groot
225.000
gemiddeld
gemiddeld
150.000
groot
groot
525.000
Verstoring van het huidige opleiding- en oefenensysteem
gemiddeld
groot
375.000
Niet gedekte risico's voor de brandweermensen
gemiddeld
groot
375.000
Algemeen
Financieel/economisch
Rentebeeld Europese Centrale Bank (ECB) Huisvesting Ontwikkelingen huisvesting ICT en informatievoorziening Digitale verstoring/Cybercrime Brandweer
Totaal risico's
4.500.000
Uit bovenstaande tabel blijkt dat alle risico’s zijn gewogen naar de kans dat ze zich kunnen voordoen en de financiële impact die ze voor de VRD kunnen hebben. Op geld gewaardeerd betekent dit een bedrag van € 4.500.000. Bij het inventariseren van de risico’s hebben wij het voorzichtigheidsprincipe in acht genomen. Dit betekent dat wij rekening houden met alle mogelijke risico’s op balansdatum. Risico’s doen zich normaal gesproken niet gelijktijdig voor.
27
Paragrafen Risico’s algemeen
Risico’s financieel/economisch
Klimaateffecten
Loonontwikkelingen boven compensatie
De ontwikkelingen in het klimaat hebben invloed op de
De bestemmingsreserve loon- en prijsontwikkelingen is
primaire processen van de brandweer. Het risico op grotere
maximaal 2,5% van de begrote lasten op basis van de notitie
calamiteiten als gevolg van klimaatontwikkelingen neemt
“Samen werken voor Drenthe”. Voor de loonontwikkelingen
toe, wat zorgt voor extra inzet van vrijwilligers en middelen.
in de begroting wordt uitgegaan van de CPB reeksen;
Langdurige inzet heeft effect op de inzetbaarheid van
Prijs Bruto binnenlandsproduct, Prijs overheidsconsumptie
personeel en de continuïteit van de operationele leiding.
beloning werknemers. De stand van de bestemmingsreserve
Deze staan al onderdruk en komen hierdoor verder onder
per 31 december 2025 is € 1.051.500. Als de werkelijke
druk te staan. Bij de inzet van de brandweer op deze grotere
loonontwikkeling hoger zijn dan de meegegeven
calamiteiten staat daarnaast het reguliere proces onder druk.
compensatie ontstaat er een tekort, de reserve is dan de eerste opvang.
Beschikbaarheid en prijs van energie De gas- en elektriciteitsprijzen zijn de afgelopen tijd
Prijsontwikkelingen boven compensatie
gestabiliseerd. De energiemarkt wordt nog steeds beïnvloed
De bestemmingsreserve loon- en prijsontwikkelingen is
door diverse externe factoren zoals geopolitieke spanningen,
maximaal 2,5% van de begrote lasten op basis van de notitie
klimaatverandering en de wereldwijde vraag naar energie. Dit
“Samen werken voor Drenthe”. Voor de prijsontwikkelingen in
heeft effect op de beschikbaarheid van gas en elektriciteit.
de begroting wordt uitgegaan van de CPB reeksen; Prijs Bruto
Daarnaast is het belangrijk om rekening te houden met de
binnenlandsproduct, Prijs overheidsconsumptie beloning
wereldwijde ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen
werknemers. In de begroting 2025 is de meegekregen
en de overgang naar een duurzamer energiesysteem.
compensatie van de gemeenten voor prijsontwikkelingen
Dit kan op lange termijn stabiliteit brengen, maar in de
verwerkt. Hogere prijsontwikkeling door inflatoire
overgangsperiode kan het ook leiden tot fluctuaties in de
ontwikkelingen zoals zich de laatste jaren in de markt hebben
prijzen van traditionele energiebronnen, zoals gas en andere
voorgedaan kunnen leiden tot hogere kosten. Als deze
brandstoffen.
kosten hoger zijn dan de ontvangen compensatie wordt een beroep gedaan op de reserve loon- en prijsontwikkelingen.
Arbeidsmarktproblematiek bij het invullen van vacatures, doordat het beschikbare
Onverwachte ontwikkelingen groot brandweermaterieel
potentieel blijft afnemen. Dit vergroot het risico dat onze
Ten aanzien van het groot brandweermaterieel worden we
dienstverlening onder druk komt te staan wanneer we niet
meer en meer geconfronteerd met ontwikkelingen waarop
tijdig de juiste mensen op de juiste plek krijgen. De effecten
niet te sturen is. Hieronder vallen de aanbestedingstrajecten
hiervan zijn inmiddels merkbaar, met stijgende kosten voor
die veelal langer duren dan verwacht. Om het vervangende
werving, inhuur en langere inwerkperiodes. Dit vraagt om
materieel langer in stand te houden worden daardoor extra
meer creativiteit en aanpassingen binnen onze organisatie
kosten gemaakt. Ook snelle veranderingen op technisch vlak
om wendbaar te blijven en de continuïteit van onze
spelen hier een rol, meestal leiden deze ontwikkelingen tot
dienstverlening te waarborgen.
een hogere vervangingsprijs.
In de huidige arbeidsmarkt zien we steeds vaker uitdagingen
28
Paragrafen Rentebeleid Europese Centrale Bank (ECB)
Onze toenemende afhankelijkheid van digitale systemen
In 2025 zet de Europese Centrale Bank de voorzichtige koers
maakt ons kwetsbaar voor incidenten zoals stroomuitval,
voort die in 2024 is ingezet. Na de reeks renteverhogingen
hacking of datadiefstal. Dergelijke verstoringen kunnen
in 2023, die gericht waren op het terugdringen van de hoge
grote gevolgen hebben voor onze primaire processen,
inflatie, heeft de ECB in 2024 en begin 2025 stappen gezet
vooral voor de continuïteit van de acute hulpverlening. Het
richting een geleidelijke normalisatie van het rentepeil.
blijft essentieel om te investeren in cyberbeveiliging, back-
De afnemende inflatiedruk heeft ruimte geboden voor
upsystemen en crisisplannen om de impact van digitale
kleine renteverlagingen, waardoor de volatiliteit rondom
dreigingen te minimaliseren.
financieringskosten verder is afgenomen. Hoewel het renteklimaat daarmee stabieler lijkt, blijft er onzekerheid
Risico’s brandweer
bestaan over de ontwikkeling van prijzen en economische
Verstoring van het huidige opleiding- en oefensysteem
groei. Stijgende kosten of nieuwe economische
De maatschappelijke trend dat mensen zich steeds minder
schokken kunnen nog steeds invloed hebben op onze
lang binden is ook bij vrijwilligers te merken: zij nemen
financieringsbehoefte.
eerder afscheid van de organisatie. Dit brengt het risico met zich mee dat er een tekort ontstaat aan geschoolde en
Risico’s huisvesting
geoefende vrijwilligers. Om voldoende brandweermensen
Ontwikkelingen huisvesting
beschikbaar te hebben voor de primaire taken van de
Onze huisvesting is een cruciale factor voor onze
organisatie moeten hogere kosten worden gemaakt voor
bedrijfsvoering. Het gebouw aan de Mien-Ruysweg
opleiden en oefenen. Het aanbod van scholing, door BON en
vertoont steeds vaker tekenen van overbelasting en
NIPV, staat onder druk waardoor niet alle rollen tijdig ingevuld
onderhoudsachterstand. Deze risico’s benadrukken
kunnen worden.
de noodzaak van een duurzame huisvestingsstrategie voorkomen. Daarnaast lopen wij risico’s bij stagnatie in de
Niet gedekte risico’s voor de brandweermensen
bouw van nieuwe kazernes. Dit kan leiden tot hogere kosten
Het werk voor de brandweer brengt inherente risico’s met
voor het langer in stand houden van bestaande locaties of
zich mee, waarbij de vraag blijft of deze voldoende zijn
het huren van tijdelijke voorzieningen voor materieel.
afgedekt binnen de huidige afspraken. Beroep gerelateerde
om operationele verstoringen en oplopende kosten te
ziekten, zoals langdurige blootstelling aan gevaarlijke stoffen
Risico’s ICT en informatievoorziening
en de impact van fysieke en mentale belasting, vormen een
Digitale verstoring/Cybercrime
groeiende zorg. Dit vraagt om voortdurende aandacht voor
De snelle ontwikkelingen in ICT bieden kansen, maar
preventieve maatregelen, passende vergoedingen en beleid
vergroten ook de risico’s van digitale verstoringen en
dat inspeelt op nieuwe inzichten rondom beroepsrisico’s en
cybercrime.
gezondheidsschade.
29
Paragrafen 2.4 Weerstandspositie De weerstandspositie wordt uitgedrukt in een ratio. Deze ratio wordt, overeenkomstig de regels in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) berekend door het aanwezige weerstandsvermogen te delen door de financiële totaalwaardering van de risico’s. Het Nederlands Instituut voor Risicomanagement (NARIS) heeft een beoordelingsmatrix opgesteld om de weerstandsratio te kunnen kwalificeren.
Ratio weerstandsvermogen
Waardering
>2
Uitstekend
1,4 - 2
Ruim voldoende
1 - 1,4
Voldoende
0,8 - 1
Matig
0,6 - 0,8
Onvoldoende
Door het ontbreken van weerstandsvermogen bij de VRD is de ratio voor de VRD 0. De VRD is onvoldoende in staat om de mogelijke risico’s zelf op te vangen en zal bij het zich voordoen van deze risico’s een beroep doen op de bij gemeenten aanwezige weerstandscapaciteit. Gemeente
Benodigd weerstandsvermogen
Aa en Hunze
255.777
Assen
533.687
Borger-Odoorn
242.244
Coevorden
356.821
Emmen
1.148.019
Hoogeveen
432.878
Meppel
270.853
Midden Drenthe
317.402
Noordenveld
263.511
Tynaarlo
260.107
Westerveld
199.597
De Wolden
219.104
Totaal
4.500.000
30
Paragrafen 2.5 Kengetallen
2024
2025
netto schuldquote
61,4%
53,1%
netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
61,4%
53,1%
solvabiliteitsratio
8,1%
9,5%
structurele exploitatieruimte
2,0%
1,1%
grondexploitatie
nvt
nvt
belastingcapaciteit
nvt
nvt
Kengetallen
Netto schuldquote/Netto schuldquote gecorrigeerd Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de VRD ten opzichte van de totale inkomsten en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De VNG heeft als richtlijn een norm van maximaal 130% voor de schuldquote. Daar blijft de VRD ruim onder.
Solvabiliteit Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de VRD in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Als er sprake is van een forse schuld én veel eigen vermogen (het totaal van de algemene- en bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid. Bij een zelfstandige organisatie staat een solvabiliteitsratio tussen de 25 en 40% voor gezond. Aangezien de risico’s van de VRD worden afgedekt door de deelnemende gemeenten, kan een ratio van bijna 10% toch als voldoende worden geclassificeerd.
Structurele exploitatieruimte In de begroting 2025 is een storting gedaan in de reserves. De jaarrekening sluit af met een negatief resultaat. Als dit wordt gesaldeerd kan worden geconcludeerd dat er sprake is van structurele exploitatieruimte over het jaar 2025.
31
Paragrafen 3. Financiering De wet Financiering Decentrale Overheden (Fido) stelt regels voor het beheer van de treasury. De wet bevat normen voor het beheersen van risico’s op kort- en langlopende leningen. Verder worden decentrale overheden verplicht een Treasurystatuut op te stellen en een Paragraaf financiering in de begroting en het jaarverslag op te nemen.
3.1 Treasurystatuut Het treasurystatuut is onderdeel van de financiële verordening GGD Drenthe en VRD. In de verordening is vastgelegd dat de VRD voldoende liquiditeiten beschikbaar moet hebben om de vastgestelde plannen te kunnen uitvoeren. Hiervoor worden tijdig en voldoende middelen aangetrokken zodat de begroting kan worden uitgevoerd binnen de door het Algemeen Bestuur gestelde kaders. De afgelopen jaren zijn er belangrijke (maatschappelijke) ontwikkelingen geweest die van invloed zijn op de treasury van decentrale overheden. Op Europees niveau zijn er maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de overheidsuitgaven nu en op langere termijn houdbaar blijven. Deze maatregelen zijn vertaald naar Nederlandse wetgeving, zoals de invoering van het verplicht schatkistbankieren en de Wet houdbare Overheids-Financiën (Hof). Deze wijzigingen zijn opgenomen in de financiële verordening van GGD Drenthe en VRD.
3.2 Risicobeheer De VRD hanteert de volgende doelstellingen op het gebied van financiering: •
Voldoende liquiditeiten beschikbaar hebben om de begroting te kunnen uitvoeren binnen de door het Algemeen Bestuur vastgestelde kaders.
•
Beheersen van de risico’s die zijn verbonden aan de financieringsfunctie, zoals renterisico en debiteurenrisico.
•
Minimaliseren van de kosten van geldleningen.
•
Verkrijgen en handhaven van toegang tot de financiële markten.
In principe moeten alle overtollige middelen in de schatkist worden aangehouden. Er zijn echter een aantal uitzonderingen. Eén daarvan is het drempelbedrag. Dat is een minimumbedrag dat gemiddeld per kwartaal buiten de schatkist mag worden gehouden. Voor VRD geldt voor 2025 een drempelbedrag van € 1.000.000.
3.3 Renterisico kortlopende financiering Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Fido is het vermijden van grote schommelingen in de rentelasten van openbare lichamen. Schommelingen in de rente van kortlopende schulden hebben een directe invloed op de rentelasten. Met de kasgeldlimiet stelt de wet een grens aan de financiering met kortlopende geldleningen.
3.4 Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet bepaalt hoeveel geld geleend mag worden voor een periode van maximaal 1 jaar. De limiet is vastgesteld op 8,2% van het begrotingstotaal en bedraagt voor 2025 afgerond € 3.637.000. In het eerste kwartaal is de kasgeldlimiet incidenteel overschreden, er is daarmee niet voldaan aan de gestelde norm in de Wet financiering decentrale overheden (onrechtmatig). Na het 1e kwartaal is dit hersteld.
32
Paragrafen Berekening kasgeldlimiet 2025 (bedrag * €1.000)
1e kwartaal
2e kwartaal
3e kwartaal
4e kwartaal
1
Toegestane kasgeldlimiet * In procenten van de grondslag * In bedrag
8,20% 3.637
8,20% 3.637
8,20% 3.637
8,20% 3.637
2
Omvang vlottende schuld
5.569
5.394
5.015
5.185
3
Vlottende middelen
1.337
2.001
2.895
2.544
4.232 3.637 -595
3.393 3.637 244
2.120 3.637 1.517
2.641 3.637 996
Toets kasgeldlimiet 4
Totaal netto vlottende schuld Toegestane kasgeldlimiet Ruimte
3.5 Renterisico langlopende financiering Renterisiconorm Het renterisico op de vaste schuld gaat over het renterisico dat wordt gelopen over geldleningen die zijn afgesloten voor een looptijd van minimaal een jaar of langer. Dit renterisico moet voldoen aan de renterisiconorm die hiervoor wettelijk is voorgeschreven. Deze renterisiconorm houdt in dat niet meer dan 20% van het begrotingstotaal voor herfinanciering en/of een renteherziening in aanmerking mag komen. Voor VRD betekent dit voor het jaar 2025 een bedrag van € 8,9 miljoen. In 2025 is de VRD onder de gestelde norm gebleven
Renterisiconorm (in mln. Euro's)
2024
2025
Berekening renterisiconorm 1
Begrotingstotaal aan lasten
41,5
44,4
2
Vastgesteld percentage
20%
20%
3
Renterisiconorm, in bedrag (1x2)
8,3
8,9
Berekening renterisico 4
Renteherzieningen
0
0
5
Betaalde aflossingen
2,8
3,6
6
Renterisico (4+5)