A. OD Drenthe Ontwerpbegroting 2026
Tekst van het document
Ontwerp Begroting 2026
Inhoudsopgave 1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien
5
6
De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen
Colofon Wij zijn Omgevingsdienst Drenthe. We hebben de milieukennis en -kunde, zijn betrouwbaar, innovatief en toekomstgericht. Samen met onze partners dragen we proactief en resultaatgericht bij aan een belangrijke taak: een schoon en veilig Drenthe. Nu én voor de volgende generaties.
Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
Uitgave 14 april 2025 Omgevingsdienst Drenthe Postbus 1017 9400 BA Assen phone
0800-9102
laptop
www.oddrenthe.nl
envelope
Regiegroep@oddrenthe.nl
Fotografie credits; Duker, Adobe Stock, Wiers, Skitterphoto, Robin O, Gorlov, Putra 45
2
Inhoudsopgave 1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
5
6
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Het aantal werkplekken stijgt fors (circa 70), terwijl de huisvestingslasten gelijk blijven aan de huidige huisvestingslasten.
Managementsamenvatting
Kwaliteit op orde De afgelopen jaren stonden in het teken van verschillende onderzoeken, programma’s en benchmarks. Vooral de rapportages over de pijlers uit het Programma “Versterking
Voor u ligt de Ontwerpbegroting Omgevingsdienst Drenthe
VTH-stelsel”, “De staat van VTH” en de landelijke visitatieronde zijn van belang. De
2026. Met deze Begroting presenteren we de financiële basis
uitkomsten voor Omgevingsdienst Drenthe zijn overwegend positief. We voldoen aan de
die benodigd is voor een goede uitvoering van uw milieu VTH-
landelijke robuustheidkaders per 2026. Enkele verbeterpunten vragen de komende jaren
en bodemtaken. Dat is een gemeenschappelijke uitdaging
doorontwikkeling. Zo moet er een deugdelijk Opleidingsprogramma komen, werken we aan een
waarbij bundeling van middelen het meeste milieurendement
innovatieagenda en zijn recent Kwaliteitscriteria 3.0 vastgesteld. In de Begroting 2026 is ruimte
creëert. In dit document worden de invloeden en kaders nader
gereserveerd voor dit soort aandachtspunten.
beschreven.
Toekomstbestendig
Actuele uitgangspunten
Omgevingsdienst Drenthe is voornemens om te verhuizen naar een pand aan de Industrieweg
In de Ontwerpbegroting 2026 zijn de Begrotingswijziging 2025, het Jaarprogramma 2025
14-16 te Assen. Zelfstandige huisvesting met innovatief ingerichte werk-, overleg en
en de indexeringsafspraken als uitgangspunten opgenomen. In verband met kortingen
concentratieplekken borgt een toekomstbestendige uitvoering van ons werk. Met een redelijk
op het Gemeentefonds (het zogenaamde 'ravijnjaar') zijn, zoals aangekondigd, alleen
stabiele formatie vanaf 2026, kunnen we focussen op een optimale allocatie van medewerkers
de indexeringsafspraken meegenomen en een reservering voor de aanbesteding van
en beperking van uitval. In 2025 werd gerekend met een ziekteverzuim percentage van 6,5%.
het zaaksysteem. Samen met onze opdrachtgevers worden in het Jaarprogramma 2026
Het voorstel is om voor 2026 hetzelfde percentage te hanteren. Net als vorig jaar werken we in
uitvoeringskeuzes gemaakt. De herijking van kengetallen, als onderdeel van de Uitvoering- &
2026 met een productiviteitsnorm van 1.331 uur.
Handhavingsstrategie, is nog niet in de Ontwerpbegroting verwerkt.
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
Inzet voor een schoon en veilig Drenthe
Nieuw stelsel en inzet op besparing vanwege “Ravijnjaar”
Wij zijn Omgevingsdienst Drenthe, dé milieupartner voor alle Drentse gemeentes en de
De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. De noodzaak om de impact van
provincie. We werken met daadkracht en trots aan specialistische thema’s zoals afval, bodem,
de Omgevingswet te monitoren en bij te sturen, blijft groot. Alhoewel de nieuwe werkwijze
geluid, licht, lucht, omgevingsveiligheid en duurzaamheid. Onze inzet op data gestuurd werken
vooral de eerste jaren extra inzet met zich meebrengt is dit toch zoveel als mogelijk beperkt,
met goed gekwalificeerd personeel levert maximaal rendement op. We beschermen zo de
mede als gevolg van de verwachte ravijnjaren bij de opdrachtgevers. Zo is in basis van de
leefomgeving waar dat het meest nodig is. Samen met onze partners bouwen we aan een
verwachte 18% meer inzet, ingestoken op een reductie van inzet van 9% en uiteindelijk op 5%
schoon en veilig Drenthe, voor nú en de volgende generaties.
impact totaal op de uitvoering. Door het gebruik van de prioriteitenladder en het maken van uitvoeringskeuzes houden we de impact beheersbaar. Conform afspraak wordt de 0-lijn ten opzichte van de Begroting 2025 voortgezet. De exacte impact wordt naar gelang we ervaring opdoen duidelijker. Een relatieve besparing wordt daarnaast bereikt in onze nieuwe huisvesting.
3
Robert Meijer
Marjan Heidekamp
Voorzitter Dagelijks Bestuur
Secretaris Dagelijks Bestuur
Omgevingsdienst Drenthe
Omgevingsdienst Drenthe
Inhoudsopgave 1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
5
6
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering
1 Begroting 2026 in één oogopslag Totale baten
Uurtarief vergelijking
Totale lasten
150
124,73
131,26
120
Deelnemersbijdrage
Personeel Primair Proces
SPUK baten
Personeel overhead
Legesopbrengsten
Reis- opleidings en algemene personeelskosten
Financiële baten
Bedrijfsvoeringskosten
Overige baten
Projectkosten SPUK
90
60
30
Doorbetaalde leges Incidentele lasten
28.442
Onvoorzien
28.509
Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting
0
2025
2026
1.4 mln
Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
Deelnemersbijdrage
0%
Autonome ontwikkelingen 4
Inhoudsopgave 1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
5
6
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting
In tabel 1 wordt een overzicht gegeven van de financiën over 2026. Ter vergelijking zijn ook de cijfers uit de concept Jaarrekening 2024 en de Begrotingswijziging 2025 weergeven. De meerjarige exploitatiebegroting is weergegeven in paragraaf 6.2. Een berekening van de deelnemersbijdragen is weergegeven in Bijlage B.
REALISATIE 2024
BEGROTINGSWIJZIGING 2025
BEGROTING 2026
24.378
26.310
27.703
Projectbaten
103
0
0
SPUK baten
562
260
260
Legesopbrengsten
141
200
200
Financiële baten
250
145
145
Overige baten
230
129
135
TOTALE BATEN
25.663
27.044
28.442
Personeel primair proces
14.470
15.274
16.595
Personeel overhead
4.650
5.724
5.529
BEDRAGEN X €1000 Deelnemersbijdragen
Frictiekosten, looncompensatie enz. Reis- opleidings- en algemene personeelskosten Bedrijfsvoeringskosten
92
-42
-44
1.054
1.673
1.714
3.212
4.077
3.901
Projectkosten
103
0
0
Projectkosten SPUK
562
260
260
Doorbetaalde leges
88
140
140
54
189
254
226
100
0
125
125
24.486
27.510
28.509
1.177
-466
-67
Financiële lasten Incidentele lasten Onvoorzien TOTALE LASTEN RESULTAAT VOOR RESERVES Toevoeging reserves
0
0
150
Ontrekking vanuit reserves
-
466
217
1.177
-0
-0
RESULTAAT NA MUTATIE RESERVES
Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
TABEL 1: BEGROTING OD DRENTHE 2026
5
Inhoudsopgave 1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien
5
De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen
6
Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting
2 De bestuurlijke behandeling In onderstaand overzicht staat de voorlopig vastgestelde planning & control cyclus 2025.
P&C 2025
AB JANUARI
7 april • Jaarstukken 2024 • Evt. begrotingswijziging • Ontwerpbegroting 2026 (tkn)
10 februari • Extra AB, agenda nog te bepalen
FEBRUARI
MAART
APRIL
MEI
7 juli • Jaarstukken • Voorjaarsrapportage (tkn)
JUNI
JULI
AUGUSTUS
8 september • Vaststelling begroting • Evt begrotingswijziging
15 december • Voorjaarsnotitie 2026 • Najaarsrapportage • Jaarprogramma (tkn)
SEPTEMBER
NOVEMBER
OKTOBER
DECEMBER
Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
DB 20 januari • Extra DB
17 maart • Jaarstukken 2024 • Rapportage vierde kwartaal (in jaarstukken) • Evt. begrotingswijziging 2025 • Ontwerpbegroting 2026
7 april • Verzending voorlopig vastgestelde stukken naar de raden en staten
16 juni • Voorjaarsrapportage
7 juli • Schriftelijke zienswijze reactie AB en raden/staten
8 september • Voorbereiding AB
27 oktober • Najaarsrapportage
6
24 november • Voorjaarsnotitie +2 • Jaarprogramma
15 december • Voorbereiding AB
FIGUUR 1: P&C CYCLUS 2025
Inhoudsopgave 1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien
5
De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen
6
Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
3 Actuele ontwikkelingen In dit hoofdstuk beschrijven we enkele ontwikkelingen die financiële doorwerking kunnen hebben op onze taakuitvoering. We blijven daarbij kritisch kijken naar mogelijke kostendrijvers en zetten in op sober en doelmatig werken.
3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen
de impact nog niet volledig te voorspellen is, wordt er vooralsnog van uitgegaan dat de gevolgen in 2026 vergelijkbaar zijn met voorgaande jaren (hanteren 0-lijn 2025).
3.1.1 De Omgevingswet
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
Onduidelijkheid over de wijze waarop en wanneer Omgevingsvisies en Omgevingsplannen worden opgesteld, geeft onzekerheid over de gevraagde inzet. Verschillen in de Omgevingsplannen tussen de bevoegde gezagen kunnen inefficiëntie in de uitvoering van het werk opleveren. De Omgevingswet vraagt ook een meer integrale benadering met helder ingerichte participatie aan de voorkant. Het Omgevingsplatvorm Drenthe (OPD) kan hieraan een helpende bijdrage leveren. Deze afstemming is ook in 2026 noodzakelijk voor uniforme (keten) afspraken.
De Omgevingswet is een ingrijpende herziening van het stelsel van wet- en regelgeving rondom de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Invoering van het nieuwe stelsel betekent een transitieperiode die doorloopt tot 2029. Met een impactanalyse zijn de belangrijkste gevolgen benoemd en doorgerekend. Door toepassing van uitvoeringskeuzes en de prioriteitenladder raamden we een structurele impact van 9%. In 2024 hebben we ervaring kunnen opdoen met het werken onder de Omgevingswet. We hebben gezien dat het nog geen representatief jaar is. Veel aanvragen zijn nog behandeld onder het oude recht. Het jaar 2025 zal meer als graadmeter fungeren voor de daadwerkelijke uitvoeringspraktijk en de ontwikkeling van nieuwe kentallen. Omdat 7
Inhoudsopgave
3.1.2 U&H strategie en herijking Drentse Maat
1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien
Bij het opstellen van de U&H-strategie is als financieel kader aangehouden dat er, uitsluitend als gevolg van de inhoudelijke keuzes in dit meerjarenbeleidsplan, per saldo geen financiële effecten zijn voor de regio als geheel. Opgemerkt wordt dat een ‘budget neutrale U&H-strategie’ niet betekent dat kosten gelijk blijven. Er kan sprake zijn van een verschuiving in de deelnemersbijdrage onderling. De impact van de herijking van de Drentse Maat alsmede de implementatie van de U&H strategie in 2026 zijn thans nog niet in te schatten. We gaan in deze Begroting vooralsnog uit van een nul effect op de gehele begrotingssom.
5
6
De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
Eenduidigheid over de opgave van OD Drenthe is BELEIDSMATIGE ONTWIKKELING een aanbeveling uit de evaluatie GR. Het is dan ook belangrijk om tijdig gezamenlijk een Jaarprogramma 2026 op te stellen. De opgedane ervaringen met de Omgevingswet kunnen we gebruiken bij een goede definiëring van uitvoeringskeuzes. Daarnaast zullen we moeten afspreken welke prioriteiten we stellen in de uitvoering van het werk.
3.1.3 Zeer zorgwekkende stoffen De lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) wordt steeds langer en het inzicht in de schade daarvan aan gezondheid en milieu neemt toe. Het weren van ZZS uit de leefomgeving heeft een groot maatschappelijk belang. De complexiteit van de wet- en regelgeving én de inhoudelijke complexiteit en diversiteit in stoffen, productieprocessen en emissies maken dat er aanzienlijke eisen worden gesteld aan het kennisniveau en de capaciteit van betrokken partijen. Per regio wordt een samenwerkingsstructuur ZZS ontwikkeld om tussen Omgevingsdiensten en het RIVM kennisdeling te bewerkstelligen. ODG, FUMO & OD Drenthe hebben een eigen samenwerkingsplatform ZZS Noord-Nederland ingericht.
Het is mogelijk dat de zienswijzeprocedure voor de U&H strategie (voorjaar 2025) een financieel kader voortbrengt. Indien blijkt dat in de Begroting 2026 onvoldoende middelen beschikbaar zijn voor uitvoering van de U&H-strategie 2026-2029 en daarmee het Jaarprogramma 2026, wordt in overleg met deelnemers bepaald welke aansluitpas gezet wordt. Daarvoor zijn twee opties: 1. Het Jaarprogramma 2026 wordt voor het tussenjaar 2026 verlaagd, waarbij wordt afgesproken dat de Begrotingen voor 2027 en verder conform benodigde uitvoeringsniveau worden opgehoogd.
In navolging op het project inventarisatie ZZS bij provinciale bedrijven, zijn wij in gesprek met onze gemeentelijke opdrachtgevers over de uitvoering van een projectmatige aanpak ZZS bij de verschillende branches. Het is duidelijk dat dit onderwerp een flinke inspanning vergt.
2. Het ambitieniveau in de U&H-strategie 2026-2029 wordt verlaagd, zodat het uitvoeringsniveau aansluit bij de beschikbare middelen in de Begroting. De nieuwe strategie wordt gevormd door inhoudelijke keuzes. Uitgangspunt is dat extra inzet op bepaalde VTH-taken in balans wordt gebracht met een afname van inzet op andere taken. Er vindt een verschuiving plaats van inzet. Zo verwachten we dat een intensiever vooroverleg en voorlichting leidt tot minder constatering van overtredingen en intensieve handhavingszaken. Het nieuwe beleid levert een stevige kwaliteitsimpuls op: meer inhoudelijke en minder cijfermatige rapportages zodat onze toegevoegde waarde voor een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving in Drenthe inzichtelijker aangetoond kan worden.
Het blijven verrijken van kennis omtrent ZZS bij onze vergunningverleners, toezichthouders en specialisten is belangrijk. We volgen de ontwikkelingen op de voet. We voeren actief overleg met gemeenten en provincie om te komen tot specifieke beleidsafspraken en uitvoeringsresultaten gezamenlijk te bepalen. Onze opdrachtgevers hebben verzocht om asbesttoezicht op een aanvaardbaar niveau te houden, mede in verband met de hieraan verbonden gezondheidsrisico’s. We blijven ons inzetten voor het voorkomen en bestrijden van verontreiniging in lucht, bodem en water. We werken bijvoorbeeld met een nieuwe ZZS-emissiedatabase voor het registreren en rapporteren van emissies.
8
Inhoudsopgave
3.1.4 Regionale ketenaanpak milieucriminaliteit en ondermijning
Energietoezicht
1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien
De effecten van milieucriminaliteit en het daarbij behorende ondermijnende gedrag zijn vaak niet direct zichtbaar, maar brengt zowel economische-, milieu-en gezondheidsschade toe. Omgevingsdiensten zijn een steeds belangrijkere schakel om samen met ketenpartners, zoals politie, de Inspectie Leefomgeving en Transport en waterschappen de milieucriminaliteit te bestrijden en om te zorgen dat veroorzaakte schade wordt hersteld.
In het Klimaatakkoord van Parijs is ook vastgelegd dat de wereldwijde klimaatopwarming in 2100 beperkt moet zijn tot 2°C vergeleken met het niveau van vóór de opkomst van de industrie. In het verlengde hiervan hebben Provinciale Staten van Drenthe de doelstelling uitgesproken om in 2050 energieneutraal te zijn. Ook gemeenten streven energiedoelen na. Daarnaast zijn energiedoelen door het Rijk verwerkt in wet- en regelgeving.
In de Uitvoering- en Handhaving Strategie Drenthe wordt de (inzet op) bestrijding van milieucriminaliteit, in het verlengde van de Landelijke Handhavingsstrategie (LHSO), nader uitgewerkt.
Tot en met 2026 is er een Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht (SPUK-THE) beschikbaar ten behoeve van energietoezicht. Wij ontvangen deze middelen van het Rijk. Het geld wordt bij voorschot ontvangen en elk jaar bij de Jaarrekening verantwoorden we hoe wij het hebben besteed. Dit gebeurt via de zogenaamde SiSa verantwoording (Single Information Single Audit). De accountant controleert deze verantwoording tegelijk met de Jaarrekening. Daarna wordt de uitkering definitief vastgesteld. Mogelijk wordt ook ná 2026 door het ministerie geld beschikbaar gesteld, maar hierover is nog geen duidelijkheid.
5
6
De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
3.1.5 Klimaatdoelen en energiebesparing Werk gebonden personenmobiliteit Op 1 januari 2024 trad het Besluit CO2-reductie werk gebonden personenmobiliteit in werking. Sindsdien zijn werkgevers, met meer dan 100 werknemers in dienst, verplicht om jaarlijks gegevens met betrekking tot werk gebonden personenmobiliteit te verstrekken. Het Besluit vloeit voort uit wat in het Klimaatakkoord is overeengekomen, namelijk om in 2030 een CO2-reductie van anderhalve megaton te realiseren.
BELEIDSMATIGE ONTWIKKELING
3.1.6 Overige wetswijzigingen/landelijke adviezen De volgende wettelijke ontwikkelingen vragen in 2026 wederom aandacht van ons: IPPC, WOO, SLA en de afronding IBP-VTH. We lichten in deze paragraaf toe wat de invloed precies inhoudt.
Het uitvoeren van de toezichts- en handhavingstaken voor dit onderdeel is een nieuwe wettelijke basistaak voor Omgevingsdiensten en valt onder het vastgestelde mandaat. Vanaf 2025 voeren wij toezicht uit, De uren inzet voor 2026 is nog onduidelijk. De financiële impact van deze nieuwe taak wordt nog, in samenspraak met de accounthouders, berekend. Gemeenten ontvangen via het Gemeentefonds een bijdrage voor uitvoering van deze taak.
IPPC Actualisatieplicht vergunningen van IPPC-bedrijven (Integrated Pollution and Prevention Control). Bij publicatie van nieuwe (geactualiseerde) BBT-conclusies (best beschikbare technieken) van een bepaalde branche moeten de vergunningen van de betrokken bedrijven binnen 4 jaar na publicatie zijn aangepast. Een BBTreferentiedocument (BREF) is een document die de beste beschikbare technieken beschrijft. BBT-conclusies vormen de referentie voor toetsing en vaststelling van vergunningsvoorwaarden en actualisatie van deze voorschriften.
9
Inhoudsopgave 1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
5
6
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
WOO
BELEIDSMATIGE ONTWIKKELING
De robuustheidscriteria voor Omgevingsdiensten zijn geformuleerd langs een zestal pijlers. Lees verder op Omgevingsdienst NL. In het kort ziet dit op:
De WOO is sinds 2022 van kracht. We stemmen continu met onze opdrachtgevers af wat dat betekent voor bestaande en nieuwe archieven. Het vraagt op vlak van informatisering en automatisering aanpassingen van werkprocessen. De financiële impact is nog niet helder te schetsen. Adequate uitvoering van procesafspraken is daarbij cruciaal. We dienen namelijk onze data aan te leveren volgens de landelijke standaarden.
✓ De omvang van het regionaal werkprogramma gecombineerd met
SLA Het schone luchtakkoord (SLA) betekent extra inzet op luchtadvies bij activiteiten. Het doel van het SLA is om de luchtkwaliteit in Nederland permanent te verbeteren. Het streven is een gezondheidswinst van minimaal 50 procent in 2030 ten opzichte van 2016. De maatregelen worden uitgewerkt in themagroepen en sluiten veelal aan bij lopende initiatieven. In alle sectoren starten overheden in samenspraak met bedrijven en burgers initiatieven en acties voor schonere lucht. Ook binnen de provincie Drenthe en voor de gemeente Assen worden onze experts actief op dit thema ingezet.
✓ ✓
✓ Robuuste Omgevingsdienst Vanuit het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-stelsel (IBP VTH) zijn robuustheidscriteria opgesteld, waaraan Omgevingsdiensten uiterlijk 1 april 2026 moeten voldoen. Lees verder over de voortgang per juni 2024. Het gaat in ons geval om aantoonbaar voldoen aan de kwaliteitscriteria, een meerjarig innovatie-agenda en budget, voldoende weerstandsvermogen en opleidingsbudget. Hiervoor is in 2024 een verbeterplan opgesteld. Uitvoering van de verbeterpunten borgt een toekomstbestendige doorontwikkeling van onze dienst.
✓
✓
10
het percentage medewerkers in eigen dienst. Deze omvang is minimaal € 16,5 miljoen (inclusief overhead en prijspeil 2023) en 80% van de medewerkers in het primaire proces is in dienst van de organisatie; De dienst voldoet aan geldende kwaliteitscriteria VTH voor zowel de basistaken als de plustaken; De dienst heeft voldoende aandacht, capaciteit en budget voor innovatie blijkend uit aanwezigheid van een (meerjarige) innovatieagenda en vrij besteedbaar budget voor innovatie. Het percentage voor het innovatiebudget wordt in het kader van het onderzoek naar de robuuste financiering nader bepaald. De dienst kan risico’s en veranderingen in de omvang van het overgedragen takenpakket opvangen door het aanhouden van buffers (weerstandsvermogen). Dit blijkt uit afdoende algemene reserve voor geïdentificeerde risico’s en onverwachte operationele tegenvallers en expliciete afspraken over uitname. Het percentage voor het weerstandsvermogen wordt nader bepaald. De dienst kan relatie leggen tussen werk, mensen en geld. Er wordt informatie gestuurd gewerkt. Dat komt tot uitdrukking in het percentage van de uitvoeringsformatie VTH voor businessintelligence en opleidingsbudget van 3% van de loonsom. De dienst past bij de identiteit van het werkgebied en er is sprake van samenhang (coherentie) in het takenpakket en logica in het geografisch werkgebied. De maatschappelijke opgave staat centraal.
Inhoudsopgave
3.2 Organisatorische ontwikkelingen
1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
De volgende organisatorische ontwikkelingen hebben invloed op de uitvoering van onze producten en diensten.
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien
5
6
De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
nauw samengewerkt binnen het Noordelijk samenwerkingsverband. Deze samenwerking zetten we in 2026 voort.
ORGANISATORISCHE ONTWIKKELING
Door de aandacht voor dit soort aspecten speelt onze strategische personeelsplanning goed in op een aantal maatschappelijke ontwikkelingen. We blijven zo een relevante werkgever die van betekenis is in de regio.
3.2.1 Strategische Personeelsplanning Onze professionals vormen een zogenaamde nichemarkt. De juiste talenten vinden, en structureel aanbieden van opleidingen en ontwikkelkansen staat ook in 2026 bovenaan onze agenda. OD Drenthe heeft daarbij goed oog voor vitaliteit, ontwikkelpotentieel en diversiteit. Dit draagt namelijk bij aan de duurzame inzetbaarheid van onze professionals.
3.2.2 Data- en informatie gestuurd werken Het verzamelen, registreren en analyseren van data tot informatie is inmiddels een belangrijke taak en randvoorwaarde voor het goed functioneren van een Omgevingsdienst. Het sluit aan op de aanbeveling vanuit het IBP-VTH om te werken op basis van een business intelligence strategie (BI). Uit de evaluatie van onze Gemeenschappelijke Regeling is gebleken dat onze informatievoorziening in vergelijking met andere Omgevingsdiensten vooruitstrevend is. We blijven onverminderd inzetten op een aantal onderwerpen:
✓ In de afgelopen jaren is het ziekteverzuim daardoor steeds gedaald. Het meest recente jaargemiddelde (februari 2025) is 6,6 %. In de ambitie voor 2026 lijkt het vooralsnog realistisch om – ook gezien de leeftijdsopbouw van de organisatierekening te houden met een ziekteverzuimpercentage van 6,5 %. Om medewerkers te boeien en behouden, zodanig dat zij gezond, productief en met plezier het werk kunnen uitvoeren, wordt er veel aandacht besteedt aan thema’s zoals vitaliteit en werkgeluk.
✓ We vinden het belangrijk om in onze datavoorziening navolgbaar en transparant te zijn. We professionaliseren onze rapportages, intern en extern, tot begrijpelijke en beknopte documenten. Door onze ambitie om een hogere kwaliteit van sturingsinformatie te realiseren, zijn we in staat om steeds exacter per deelnemer dashboards en verantwoordingsoverzichten te genereren. We zien dat deze investering in het verbeteren van de monitoring, analyse, interpretatie en presentatie loont. We kunnen met onze opdrachtgevers een goed gesprek voeren op basis van actuele overzichten.
✓ We willen stimuleren dat medewerkers zoveel mogelijk gebruik maken van het openbaar vervoer, als één van de maatregelen in het kader van de CO2-reductie. Daarnaast vinden we het belangrijk om een moderne aantrekkelijke werkgever te zijn. We faciliteren daarom onze medewerkers in het werken daar waar dat het meest effectief is. Het duurzaam mobiliteitsbeleid wordt in 2025 uitgewerkt en ter instemming en besluitvorming voorgelegd.
✓ De groeiende behoefte aan strategische, tactische en operationele
✓ OD Drenthe werkt in de arbeidsmarktcampagne nauw samen met OD Groningen
stuurinformatie vraagt veel van onze informatievoorziening. In 2024 is een nieuwe basis gelegd voor een modern GEO- informatiesysteem. Daarbij zijn meerdere koppelingen tussen interne en externe databronnen gerealiseerd. Het systeem wordt verder geoptimaliseerd in 2026. Door informatie geografisch weer te geven ontstaan nieuwe kansen bij de taakuitvoering in de regio. Benodigde extra middelen zijn opgenomen in de Begroting.
en de FUMO. Deze werkwijze passen we al een aantal jaar in het Noorden toe en rendeert goed. Vanwege de krappe arbeidsmarkt wordt breder geworven dan enkel de gevraagde competenties. Met een eigen traineeprogramma en veel aandacht voor een goede inwerkperiode (onboarding) lukt het vooralsnog goed om geschikt personeel te vinden.
✓ Om de onderlinge samenwerking op bedrijfsvoering tussen de Noordelijke
✓ Robotic Process Automation (RPA) is een kansrijke technologie om verschillende
Omgevingsdiensten te versterken, worden in 2025 verkennende gesprekken gevoerd. Ook op het vlak van kennisvergaring en -borging wordt vanaf 2025
processen gerobotiseerd uit te voeren. Het leidt tot het verlagen van de 11
Inhoudsopgave 1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien
5
6
De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen
administratieve druk, versnellen van de uitvoering van processen en het wegnemen van saai en eentonig werk. Daarnaast kan RPA ook bijdragen aan efficiëntere dienstverlening en optimale bedrijfsvoering. Inmiddels zijn een aantal processen al geautomatiseerd. Stapsgewijs gaan we dit in 2026 verder uitrollen.
3.2.4 Zaaksysteem
ORGANISATORISCHE ONTWIKKELING
Het zaaksysteem LOS (LeefOmgevingSysteem) nadert het einde van haar contractperiode en moet opnieuw Europees aanbesteed worden. Deze procedure wordt in 2026 gestart. In 2027 wordt de implementatie uitgevoerd. Het is onvermijdelijk dat de aanbesteding en invoering druk op de productiviteit legt. De totale kosten zijn momenteel begroot op € 700.000. In de meerjarenbegroting wordt voor de jaren 2026-2028 een bestemmingsreserve opgebouwd van € 450.000 (€ 150.000 per jaar). Onderzocht wordt op welke wijze het te verwachte tekort van € 250.000 het beste kan worden opgevangen. Gedacht kan worden aan het verhogen van de jaarlijkse reservering of wellicht door een incidentele reservering van een positief rekeningresultaat zoals ook over het rekeningresultaat van 2024 is voorgesteld. We verwachten dat het nieuwe zaaksysteem per 1 januari 2028 in gebruik kan worden genomen.
Slimme data helpt ons om proactief te handelen, regelgeving effectief toe te passen en de impact van vervuiling te monitoren. Het verhogen van de datakwaliteit draagt bij aan een efficiëntere uitvoering, zodat we de meeste milieuwinst kunnen boeken.
3.2.3 Huisvesting Sinds de start van onze organisatie in 2014 zijn we flink gegroeid. Daarnaast is sinds de coronapandemie een andere huisvestingsbehoefte ontstaan vanwege het hybride werken (afwisselend thuis of op kantoor en vaker via onlineverbinding). Dit was aanleiding om te komen tot een huisvestingsvisie. In 2023 is dit onderzocht. Daarbij is duidelijk geworden dat we ons werk het beste organiseren vanaf één centrale kantoorlocatie. In 2024 is er een kantoorpand aan de Industrieweg 14-16 te Assen gevonden. In 2025 wordt deze geschikt gemaakt aan de inrichtingseisen. Het uitgangspunt is dat de relatieve kosten per medewerker door de verhuizing niet stijgen.
3.2.5 Kantoorautomatisering We willen structureel besparen op de kantoorautomatisering door deze dienst in de markt aan te besteden. Met deze besparing willen we de toekomstige stijging van de automatiseringskosten zoveel mogelijk opvangen. Daarnaast wil OD Drenthe graag moderniseren en de mogelijkheden van Microsoft 365 benutten. De inzet van Microsoft 365 biedt kansen voor locatieonafhankelijk werken, met behoud van grip op data en een hoge beschikbaarheid. Een veilige werkomgeving is essentieel zodat er (aantoonbaar) voldaan wordt aan wet-en-regelgeving, normeringen en branche specifieke regels. In 2025 wordt onderzocht hoe we dit organisatorisch en financieel kunnen voorbereiden. Bij goedkeuring verwachten we de aanbesteding in 2025 te starten en de implementatie in 2026 uit te voeren. Deze kosten zijn nog niet opgenomen in de meerjarenbegroting.
Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
12
Inhoudsopgave
3.3 Financiële ontwikkelingen
1
Begroting 2026 in één oogopslag
3.3.1 Inventarisatie opgaven
3.3.3 Uurtarief
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien
Net als in 2025 wordt te voorzien meerwerk opgenomen in het Jaarprogramma 2026. Voor niet te voorziene extra opdrachten wordt nadien een extra opdracht verleend. Denk hierbij aan projecten handhavingszaken, complexe toezichtzaken, zeer complexe vergunningen en de inzet na calamiteiten, milieucriminaliteit en klachten. Alleen indien de beschikbare formatie toereikend is kunnen niet voorziene extra opdrachten opgenomen worden in de programmering
Het uitgangspunt bij het uurtarief is dat deze volledig kostendekkend is en dat er geen exploitatietekort wordt behaald in 2026. Uitgangspunt is tevens dat het uurtarief gelijk is voor alle deelnemers en alle producten. Het tarief wordt berekend op basis van de totale lasten in de Begroting verminderd met de overige baten, gedeeld door het aantal productieve uren. Het uurtarief 2026 is € 131,26. Dit uurtarief is een integraal tarief, waarin ook alle ontwikkelkosten, overhead, incidentele lasten, investeringen en geplande stortingen aan bestemmingsreserves etc. zijn opgenomen.
5
6
De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
FINANCIËLE ONTWIKKELING
Meer- en minderwerk wordt verantwoord in de voor- en najaar rapportage en verrekend in de Jaarrekening 2026 conform de verrekensystematiek. Uiteindelijk wordt afgerekend op basis van daadwerkelijk geleverde inzet vermenigvuldigd met het nacalculatorisch uurtarief op basis van werkelijke lasten verdeeld over het totaal te verrekenen aantal uren. Denk hierbij aan een toe- of afname in het aantal meldingen, vergunningaanvragen en klachten.
BEREKENING UURTARIEF Totale lasten
3.3.2 Kaders en kentallen
BEGROTINGSWIJZIGING 2025
BEGROTING 2026
27.085.346
28.486.248
Overige baten
-515.707
-523.525
Totaal te verhalen
26.569.640
27.962.723
Uren jaarprogramma
213.025
213.025
Uurtarief
€ 124,73
€131,26
TABEL 3: UURTARIEF
Uit de evaluatie van de GR is gebleken dat de uitvoering van onze taken op basis van de oorspronkelijk vastgestelde Drentse Maat en niet-Drentse Maat niet overeenkomt met andere Omgevingsdiensten met eenzelfde opgave. Daarom is een herijking van de Drentse Maat voorgesteld. De Begroting 2026 is gebaseerd op de uitkomsten en besluitvorming van de eerste fase van deze herijking (december 2021). Met een uniforme vastgestelde Uitvoering- en Handhaving Strategie Drenthe is het wettelijk verplichte uitvoeringsniveau vastgelegd. Daarbij is ruimte om (door de Omgevingswet beoogde) gebiedsgerichte kaders toe te passen waardoor bijvoorbeeld onderscheid kan worden gemaakt tussen landelijke of meer stedelijke gebieden. De doorontwikkeling en beleidsmatige borging van de (effecten van de) Uitvoering- en Handhaving Strategie Drenthe vraagt om structurele inzet.
13
Inhoudsopgave 1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien
5
De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen
6
Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
4 De programma's Het BBV vereist dat de Begroting in verschillende programma’s wordt weergegeven. Omdat de projecten niet langer apart worden gefinancierd maar integraal onderdeel uitmaken van het Jaarprogramma, is het programma “Milieu – projecten en leges” zoals dat voorheen werd gebruikt niet langer nodig. Daarom is er nu nog maar één inhoudelijk programma: Milieu.
4.1 Overzicht baten en lasten We starten dit hoofdstuk met een overzicht van baten en lasten. De leges worden apart weergegeven omdat dit niet gaat om milieu-leges. Volgens het BBV dienen de algemene dekkingsmiddelen, de heffing VPB en het bedrag voor onvoorzien apart in het programmaplan uiteengezet te worden. Daarnaast worden de kosten van de overhead in een apart programma getoond. De kosten van de andere programma’s dienen exclusief overheadkosten getoond te worden.
BEDRAGEN (€ x1.000)
BATEN
LASTEN
SALDO
Programma Milieu
27.963
18.750
9.212
Programma Leges
200
140
60
Overhead
280
9.494
-9.214
Algemene dekkingsmiddelen
0
0
0
Heffing VPB
0
0
0
Bedrag onvoorzien
0
125
-125
28.442
28.509
-67
Toevoeging aan reserves
0
150
150
Onttrekking aan reserves
217
0
217
28.659
28.659
-0
SALDO VAN BATEN EN LASTEN VÓÓR MUTATIES RESERVES
SALDO VAN BATEN EN LASTEN NA MUTATIES RESERVES
TABEL 4: HOOFDOVERZICHT BATEN EN LASTEN 2026 OVEREENKOMSTIG INDELING BBV
14
Inhoudsopgave
Elk van de programma’s wordt hieronder kort toegelicht.
1
Begroting 2026 in één oogopslag
4.2 Programma milieu
2
De bestuurlijke behandeling
3
4
5
6
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen
4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien Algemene dekkingsmiddelen
De milieutaken staan uitgebreid omschreven in het Jaarprogramma. Voor toelichting op deze taken verwijzen wij u naar het meest recente Jaarprogramma 2025. Voor 2026 wordt er een Jaarprogramma opgesteld afgestemd op deze Begroting én op de (nog vast te stellen) Uitvoering- en Handhaving Strategie Drenthe.
De algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten waarvoor geen specifiek bestedingsdoel is bepaald. Omgevingsdienst Drenthe ontvangt geen algemene dekkingsmiddelen.
4.3 Leges
Overhead
De verwachting bij de legesopbrengsten is onduidelijk. Dit heeft te maken met het feit dat Provincie en gemeenten onder de Omgevingswet de mogelijkheid krijgen leges te heffen voor regulering van de milieuactiviteiten en het is nu nog niet duidelijk welke afspraken daar over worden gemaakt. De legeskosten zijn voor 2026 geraamd op € 140K.
Het BBV ( Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) schrijft voor dat overheadkosten afzonderlijk worden begroot en niet in de inhoudelijke programma’s worden opgenomen. Op deze manier wordt beoogd om meer inzicht te geven in de overheadkosten voor de organisatie als geheel. De volgende kosten worden conform het BBV voor onze dienst tot de overhead gerekend:
✓ ✓ ✓ ✓ ✓
Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
✓
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
15
Directie en management Concern controller Relatie- en Opgavemanager Secretariaat Staf/adviseurs (Informatisering & Automatisering, HRM, Financiën/Controlling, Informatievoorziening) Ondersteunende PIOFACH-taken (Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, Financiën, Administratieve organisatie, Communicatie en Huisvesting), wanneer deze niet één op één aan het primaire proces kunnen worden gekoppeld.
Inhoudsopgave 1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien
5
De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen
6
Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Vennootschapsbelasting (Vpb) Het BBV schrijft voor dat de heffing vennootschapsbelasting wordt uiteengezet in een separate post. Deze post is niet van toepassing op onze organisatie. Vennootschapsbelasting dient namelijk te worden afgedragen door een overheidsonderneming bij activiteiten die voor de Vpb gelden als onderneming en waarop geen objectvrijstellingen van toepassingen zijn. Ons uitgangspunt is dat, voor de activiteiten van OD Drenthe die kwalificeren als onderneming, wij in principe enkel die activiteiten ondernemen waarvoor sprake is van objectvrijstelling.
Onvoorzien Het BBV schrijft voor dat de post ‘onvoorzien’ eveneens apart getoond dient te worden. We hebben een bedrag van € 125K opgenomen voor onvoorzien, zoals afgesproken in de financiële verordening. Bestuurlijk is de wens geuit om de algemene reserve zo laag mogelijk te houden. Indien zich tegenvallers voordoen dan moeten wij ons tot de deelnemers wenden voor een verhoging van de deelnemersbijdrage. Het is daarom wenselijk om een post onvoorzien te hebben en daarnaast het weerstandsvermogen voldoende hoog te houden om onze financiële risico’s te kunnen dekken. Zo ontstaat er gedurende het jaar geen stagnatie in verband met extra besluitvormingsprocedures. Op ons weerstandsvermogen wordt verder ingegaan in paragraaf 5.3.
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
16
Inhoudsopgave 1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien
5
De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen
6
Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
5 De bestuurlijke behandeling Het BVV vereist verschillende paragrafen. Op zeven paragrafen geven we in dit document een toelichting.
5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen
Bijlage A Indexering
Drie paragrafen zijn niet van toepassing op ons en worden daarom niet uitgewerkt.
Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting
•
Grondbeleid is niet van toepassing omdat OD Drenthe geen eigen grond bezit;
•
Verbonden partijen is niet van toepassing omdat OD Drenthe geen verbonden partijen heeft (het is zelf een verbonden partij);
•
De vennootschapsbelasting is niet van toepassing omdat het uitgangspunt van de OD Drenthe is dat, voor de activiteiten van OD Drenthe die kwalificeren als onderneming, zij in principe enkel die activiteiten onderneemt waarvoor sprake is van objectvrijstelling.
Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
Wij hebben in ons eigen beleid geen lokale heffingen. Voor de Provincie Drenthe zijn wij wel gemandateerd om de heffingen van leges uit te voeren. Dit betreft leges voor de luchtvaart en de Omgevingswet. De inning van de leges is gebaseerd op de Belastingverordening van de provincie. Wij hebben met de Provincie de afspraak gemaakt dat het verschil tussen de leges inkomsten en - uitgaven de dekking is voor de administratieve ondersteuning voor het innen van de leges. Per saldo is het innen van de leges dus een budgetneutraal project. De werkgroep leges van de OPD (Omgevingsplatvorm Drenthe) heeft besloten om de legesverordeningen meer op elkaar af te stemmen in de toekomst. Daarnaast is in de OPD afgesproken om bij de procesvorming van het innen van leges bij gemeenten bij de aanvraag van de ondernemer aan te geven dat hier leges aan verbonden zijn. Daarnaast wordt bij het besluit aan de gemeente duidelijk aangegeven dat ze leges kunnen heffen op de MBA's. 17
Inhoudsopgave
5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen
1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
Voor de investering in installaties in het nieuwe pand Industrieweg 14-16 zullen we in de toekomst onderhoud moeten plegen. We zijn huurder van het pand maar wel verantwoordelijk voor het onderhoud van de nieuwe installaties. Er wordt gewerkt aan het opstellen van een meerjaren onderhoudsplan ter onderbouwing van een mogelijk in te stellen voorziening voor groot onderhoud om de lasten te egaliseren over de jaren.
4
5
6
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Wanneer wordt besloten dat de deelnemers het positieve resultaat 2024 toevoegen aan de algemene reserve dan zal het weerstandsvermogen iets toenemen. Bij het aanbieden van de jaarstukken 2024 wordt aan de deelnemers echter gevraagd om van het positieve resultaat over 2024 € 877K toe te voegen aan de bestemmingsreserve en € 300K uit te keren aan de deelnemers. Daarnaast is in onderhavige Begroting een post onvoorzien van € 125K opgenomen. Wanneer van het positieve resultaat € 877K wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve dan wordt het weerstandsvermogen € 762K. De ratio stijgt dan naar 1,8. Dat wordt beoordeeld als ruim voldoende..
5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Bij het weerstandsvermogen gaat het om de mate waarin wij in staat zijn middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd moet worden. Het gaat om de robuustheid van de Begroting. Maar ook om de wendbaarheid en het adequaat kunnen handelen van een organisatie. En voor onze deelnemers om een organisatie die efficiënt kan bijdragen aan hun opgaven.
BEDRAGEN (€ x1.000)
BATEN
uitstekend
Wij hebben ultimo 2024 een totaal eigen vermogen van € 1.837K met een algemene reserve van € 637K, een bestemmingsreserve van € 23K en een positief exploitatieresultaat over 2024 van € 1.177K. De bestemmingsreserve maakt geen onderdeel uit van de weerstandscapaciteit, maar dat geldt wel voor het positieve exploitatieresultaat over 2024. Ook de post onvoorzien kan worden beschouwd als onderdeel van het weerstandsvermogen.
> 2,0
Ruim voldoende
1,4 < x > 2,0
Voldoende
1,0 < x > 1,4
Matig
0,8 < x > 1,0
Onvoldoende
0,6 < x > 0,8
Ruim onvoldoende
< 0,6
Factor aanwezig/benodigd weerstandsvermogen factor: oordeel:
1,8 Ruim voldoende
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting
TABEL 5: DE CONCLUSIE VAN HET WEERSTANDSVERMOGEN
Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
18
Inhoudsopgave 1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien
5
De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen
6
Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering
Financiële risico’s De omvang van ons weerstandsvermogen is gerelateerd aan de risico’s die de organisatie loopt. Deze risico’s zijn in kaart gebracht en ook financieel vertaald. Hierbij is rekening gehouden met reeds getroffen maatregelen, zoals verzekeringen. Een aantal van onze (financiële) risico's worden in onderstaande tabel vermeld. In het model wordt de risicobeoordeling en -kwantificering gebruikt zoals deze door het Ministerie van BZK wordt gehanteerd. Deze risico's geven inzicht in het benodigde weerstandsvermogen (zie onderstaande tabel). Hierbij worden kleinere risico's geacht onderdeel te zijn van de reguliere bedrijfsvoering. De vermenigvuldiging van de wegingsfactoren impact en frequentie geeft het bedrag aan dat beschikbaar moet zijn als weerstandsvermogen om de risico’s te kunnen opvangen.
FREQUENTIE/ IMPACT
KANS
1
1 keer per 10 jaar of minder
0,10
2
1 keer per 5-10 jaar
0,20
3
1 keer per 2-5 jaar
0,50
4
1 keer per 1-2 jaar
0,75
5
1 keer per jaar of meer
1,00
3
1
FINANCIEEL
WEGINGSFACTOR
< 50.000
25.000
Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting
2
50.001 - 100.000
75.000
3
100.001 - 250.000
175.000
Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
4
250.001 - 1.000.000
625.000
5
0,6 < x > 0,8
1.000.000
FREQUENTIE
1. Ziekteverzuim
RISICO PROFIEL 2026
WEGINGSFACTOR
KLASSE/IMPACT
5
IMPACT
2. Werving nieuwe medewerkers
3
4
IMPACT
3. Nieuwe huisvesting
PM
FREQUENTIE
PM
IMPACT
FREQUENTIE
NR
CATEGORIE
OMSCHRIJVING
EFFECT
FINANCIEEL
IMPACT
FREQUENTIE
BENODIGDE WEERSTANDS CAPACITEIT (€)
1
personeel
ziekteverzuim
productverlies
€ 300.000
3
5
€ 300.000
2
personeel / bedrijfsvoering
werving nieuwe medewerkers
productverlies
€ 150.000
3
4
€ 112.500
3
personeel / bedrijfsvoering
nieuwe huisvesting
additionele kosten
PM
PM
PM
PM
Totaal
€ 412.500
TABEL 6: HET RISICOPROFIEL 2026
19
Inhoudsopgave 1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien
5
6
De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen Financiële begroting 6.1 Opzet Begroting 6.2 Meerjarenraming overzicht baten en lasten 6.3 Exploitatiebegroting 6.4 Uiteenzetting van de financiële positie en meerjarenraming
Bijlage A Indexering Bijlage B Deelnemersbijdrage Meerjarenbegroting Bijlage C Specificatie Jaarprogramma deelnemers (uren)
In de risicoberekening is geen rekening gehouden met een eventuele bestuurlijke keuze om bij noodzakelijke her prioritering in het Jaarprogramma 2026 alsnog te kiezen voor het beschikbaar stellen van extra middelen. Mocht op basis van het Jaarprogramma 2026 een tekort aan uren zichtbaar worden, dan vraagt dat om expliciete bestuurlijke besluitvorming, her prioritering en beschikbaarstelling van extra middelen waarvoor dan een extra deelnemersbijdrage noodzakelijk is.
2. Werving nieuwe medewerkers
Algemeen: De krapte op de huidige arbeidsmarkt aan gekwalificeerd personeel noodzaakt ons tot meer inzet op werving en selectie van toekomstig benodigde medewerkers. Beheersmaatregelen: OD Drenthe voert een campagne "Werken bij de NOD” samen met de ODG en de FUMO. Daarbij zal bijzondere aandacht gegeven worden aan inclusie en diversiteit. In dat kader zetten we in om: ✓ zij-instromers klaar te stomen voor onze taken; ✓ opleidingen van scholen beter te laten aansluiten op onze praktijk; ✓ van traineeships gebruik te maken; ✓ gebruik maken van duurdere inhuur.
Zoals in hoofdstuk 4 is omschreven, bestaan er nog een aantal relevante risico’s die op dit moment niet op geld zijn in te schatten zoals: • Doorontwikkeling Uitvoering- en Handhaving Strategie Drenthe; • Verbouwing nieuwe pand aan de Industrieweg 14-16 te Assen in 2025.
Dat betekent een andere insteek in communicatie naar buiten en een toename in opleiding en begeleiding van zij-instromers en trainees.
1. Ziekteverzuim Calculatie financieel: In de Begroting is een dekking van € 150K opgenomen ter dekking van mogelijk productieverlies.
Algemeen: In 2024 was het gemiddelde ziekteverzuim 6,6%. Bij de berekening van de beschikbare productieve uren is 6,5% ziekteverzuim opgenomen in de Begroting 2026. Beheersmaatregelen: In 2025 en 2026 staat terugdringen van het ziekteverzuim wederom hoog op onze agenda en het thema alsmede het verzuimprotocol is actief bij onze medewerkers onder de aandacht. Daarnaast zijn/worden de volgende maatregelen getroffen: ✓ De preventie op- en de begeleiding van het beïnvloedbare verzuim is vergroot; ✓ De toegankelijkheid van bedrijfsmaatschappelijk werk is vergroot; ✓ De inzet op de proactieve uitvoering van het Arbobeleid is vergroot; ✓ Er is een directe verzuimbegeleiding op de lopende dossiers; ✓ Onze nieuwe huisvesting zal eind 2025 ingericht zijn op de hybride werkwijze van plaats- en tijd onafhankelijk werken. Calculatie financieel: Voor de calculatie is 2 % van de loonsom van het primaire proces gebruikt.
20
Inhoudsopgave 1
Begroting 2026 in één oogopslag
2
De bestuurlijke behandeling
3
Actuele ontwikkelingen 3.1 Beleidsmatige ontwikkelingen 3.2 Organisatorische ontwikkelingen 3.3 Financiële ontwikkelingen
4
5
6
De programma's 4.1 Overzicht baten en lasten 4.2 Programma milieu 4.3 Leges 4.4 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, onvoorzien De bestuurlijke behandeling 5.1 Paragraaf leges/lokale heffingen 5.2 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.4 Paragraaf financiële kengetallen 5.5 Paragraaf financiering 5.6 Paragraaf bedrijfsvoering 5.7 Personele ontwikkelingen