Document · PDF

Bijlage 7 NNN-rapport Antea Group, 9 december 2024

Gemeenteraad 12 mei 2025, gemeente De Ronde VenenBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststelling Bestemmingsplan Vinkeveense Plassen 202522.344 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied

projectnummer 0478281.100 definitief 9 december 2024

www.anteagroup.nl

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 definitief 9 december 2024

Auteur(s) S.G.T. Rinzema C. Schellingen

Opdrachtgever KuiperCompagnons B.V. Postbus 13042 3004 HB ROTTERDAM

Gecontroleerd C. Schellingen

Datum 9 december 2024

Beschrijving Definitief

vrijgave H. van der Kooij

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

1.1 1.2 1.3

Aanleiding bestemmingsplan Aanleiding NNN-toets Leeswijzer NNN-toetsing

5 6 6

Beschrijving natuurwaarden

2.1 2.2 2.3

Natuurnetwerk Nederland (NNN) (Beschermde) Plant- en diersoorten Natura 2000-gebied Botshol

8 9 11

Beoordelingskader NNN

3.1 3.2 3.3

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Utrechts beleid met betrekking tot NNN Methode beoordeling

12 12 13

Gevolgen bestemmingsplan voor de natuur

4.1 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5 4.1.6 4.1.7 4.1.8 4.2

Wijzigingen in de planologische mogelijkheden en gevolgen voor natuur Zone Z: Zandeiland 1 en 4 Zone Z: Zandeiland 2, 3, 5, 6, 7, 8 en 11 Zone Z: Zandeiland 9, 10 en12 Legakkers: zone 1 Legakkers zone 2 Legakkers zone 3 Legakkers zone X Bestemming Water (in alle zones) Toelichting op de natuureffecten

14 16 19 20 22 24 26 29 30 32

Visie op te ontwikkelen natuurwaarden

Natuurmaatregelen in het bestemmingsplan

6.1 6.2 6.2.1 6.2.2 6.2.3 6.2.4 6.2.5 6.3 6.4 6.5

Maatregelen om effecten te beperken Compenserende maatregelen in ‘t Meertje Compensatieopgave (oppervlakte) Locatie compensatie Inrichting en beheer Toepassing rekenmethode bijlage 11 Interim Omgevingsverordening Borging compensatie ’t Meertje in Bestemmingsplan Meerwaarde maatregelen Planning uitvoering natuurmaatregelen Borging in Bestemmingsplan/zekerheid uitvoering maatregelen

38 38 38 38 39 40 43 43 45 46

Onderbouwing meerwaarde voor NNN

7.1 7.2

Afweging noodzaak aantasting Balans aantasting versus natuurversterking

47 48

Conclusie

Literatuur

Bijlage 1 Locaties natuurbestemming Bijlage 2 Locaties vissenbossen zone 3

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Bijlage 3 Recente lijst waargenomen soorten Vinkeveense Plassen (NDFF)

Separate rapporten Inrichtings- en beheerplan ’t Meertje (Van Helsdingen et al., 2024) Natuurkwaliteitsplan (Antea Group, 2024)

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Inleiding

1.1

Aanleiding bestemmingsplan Het Vinkeveense Plassengebied wordt gekenmerkt door haar karakteristieke waaiervormige indeling met legakkers in een relatief diepe laagveenplas, met open water en de ring van twaalf zandeilanden. De gemeente De Ronde Venen staat voor de uitdaging om een nieuw bestemmingsplan voor het Vinkeveense Plassengebied op en vast te stellen.

Figuur 1-1 Plangebied (rode omkadering).

In de loop der jaren zijn diverse vormen van bebouwing ontstaan op de legakkers in de Vinkeveense Plassen, met name in de Noordplas. In het vigerende bestemmingsplan is er een deel van de bebouwing planologisch vastgelegd op de legakkers. Ten opzichte van het vigerende bestemmingsplan is extra bebouwing gerealiseerd op de legakkers. Een deel daarvan is vergund, maar ruim de helft van de bebouwing op de legakkers is niet planologisch verankerd in het huidige bestemmingsplan. Dit zorgt ervoor dat legakker-eigenaren de legakkers onderhouden, maar betekent ook een illegale situatie. Het voorliggende bestemmingsplan is de noodzakelijke planologisch-juridische verankering van de ruim 8,3 hectare aan bestaande (illegale) bebouwing die de afgelopen jaren is gerealiseerd op de legakkers, waarvan de gemeente max 6,8 ha gaat ‘legaliseren’. Daarnaast wordt in het voorliggende bestemmingsplan extra planologische ruimte geboden voor (nieuwe) economische dragers waarmee een positieve impuls wordt beoogd

blad 5 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

voor de recreatieve waarden van het gebied en daarmee de lokale economie. Dit met behoud en versterking van de kwaliteiten op het gebied van landschap, natuur en water. De gemeente De Ronde Venen wil de natuurdoelstelling voor het gebied concreter maken in het bestemmingsplan. In dat kader is een natuurplan Vinkeveen opgesteld (Buizer & van Helsdingen, 2019). Het natuurplan bevat de doelstellingen voor het Vinkeveense Plassengebied voor het aspect natuur en in het bijzonder voor de rol van het plassengebied als ecologische verbinding tussen omliggende natuurgebieden. In dit plan worden de specifieke waarden en potenties voor natuur en landschap vastgelegd en worden concrete gebiedsgerichte inrichtingsmaatregelen beschreven die bijdragen aan de instandhouding van deze waarden en aan het versterken van de ecologische verbindingen met de omringende natuurgebieden. Tevens bevat dit natuurplan concrete maatregelen die de negatieve effecten van bestaande en eventuele extra bebouwing kunnen mitigeren of compenseren. Dit natuurplan vormt de basis voor invulling van de meerwaarde-maatregelen in het vast te stellen bestemmingsplan, beschreven in het natuurkwaliteitsplan.

1.2

Aanleiding NNN-toets De Vinkeveense Plassen zijn onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Een toetsing aan het natuurbeleid is noodzakelijk omdat de ontwikkeling in strijd is met het bestemmingsplan. Het beschermingsregime van het NNN is vastgelegd in de IOV van de provincie Utrecht (artikel 6.3). Voor het bestemmingsplan wordt voor uitzondering lid 1 b 1gegaan (meerwaardebenadering). In de toelichting van het BP wordt concreet beschreven hoe aan de meerwaardebenadering moet worden voldaan. Daarbij wordt in kaart gebracht: wat kan er nu, ook op basis van de beheersverordening, en wat wordt er straks geregeld. Vanuit daar is de meerwaardebenadering uitgewerkt.

1.3

Leeswijzer NNN-toetsing Bij het bestemmingsplan zitten meerdere bijlagen die van belang zijn voor de beoordeling van (aantasting en meerwaarde van) NNN. De geplande natuurcompensatiemaatregelen zijn beschreven in het Rapport Inrichtingen beheerplan ’t Meertje. De meerwaarde maatregelen en natuurmaatregelen die overwogen worden, staan in het Natuur kwaliteitsplan. Dat zijn twee separate rapporten die onderdeel vormen van de NNN-toets. Het voorliggend rapport vormt de basis voor invulling van de NNN-toets in het kader van het vast te stellen bestemmingsplan. In voorliggend document wordt ingegaan op de effecten van het BP op NNN, de noodzaak om het BP vast te stellen, ook voor het behoud van de NNN-waarden en de meerwaarde die ontstaat bij de uitvoering van de geplande maatregelen. In figuur 1-1 is een schematisch overzicht van de natuurstukken opgenomen zodat het duidelijk is hoe de natuuronderbouwing is opgebouwd.

Volledige tekst “ruimtelijke ontwikkelingen die leiden tot aantasting worden gecompenseerd binnen een met die ruimtelijke ontwikkeling samenhangend gebied en met dusdanige activiteiten dat de uitvoering van die activiteiten gezamenlijk binnen 10 jaar resulteert in een duidelijk aantoonbare meerwaarde voor het natuurnetwerk Nederland voor wat betreft kwaliteit, oppervlakte en samenhang”.

blad 6 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Figuur 1-2 Verhouding van de verschillende NNN-stukken tot elkaar, wat wordt waarin onderbouwd in het kader van de NNNtoetsing (Provincie Utrecht) (NKP = Natuurkwaliteitsplan).

blad 7 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Beschrijving natuurwaarden De Vinkeveense Plassen is van oorsprong een veengebied waar vanaf de 18 e eeuw veen gewonnen is. Daarbij is het typische legakkerpatroon ontstaan in het gehele Vinkeveen gebied. In ‘t Meertje, waar de ontginning van veen begon, is het veen met de hand gewonnen. Hierdoor zijn brede legakkers ontstaan met smalle petgaten. Bij de Vinkeveense Plassen is op grotere schaal veen gewonnen doordat er gebruik gemaakt werd van veentrekmachines. Hierdoor zijn smalle legakkers ontstaan met brede petgaten. De meeste legakkers zijn ook uitgeveend waardoor de huidige grote oppervlaktes water ontstonden. Voor de beschrijving van de natuurwaarden is gebruik gemaakt van informatie uit de Natuurtoets, inclusief veldbezoek deskundige ecologen, informatie van Waardenburg Ecology, lokale kennis van natuurpartijen (ingebracht binnen de procedure rond het bestemmingsplan en informatie van de provincie Utrecht.

2.1

Natuurnetwerk Nederland (NNN) De ligging van NNN is in figuur 2-1 weergegeven. De actuele natuurdoeltypenkaart in weergegeven in figuur 2-2. De meeste legakkers hebben het natuurbeheertype N 04.01 Kranswierwateren.

Figuur 2-1 Ligging van het NNN. Kaart uit Natuurbeheerplan 2023. Bron: Provincie Utrecht.

blad 8 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Figuur 2-2 Uitsnede van de kaart met ligging van de natuurbeheertypen volgens het Natuurbeheerplan 2023 in en rond de Vinkeveense Plassen. Bron: Provincie Utrecht.

2.2

(Beschermde) Plant- en diersoorten De Vinkeveense Plassen zijn een (potentieel) waardevol gebied voor beschermde soorten (zie tabel 2-1) en icoonsoorten (zie tabel 2-2). Icoonsoorten zijn een lijst van beschermde en bedreigde soorten die die in de provincie Utrecht voorkomen én dit symbool staan voor alle aandachtsoorten (= volledige lijst met beschermde en bedreigde soorten die in de provincie Utrecht voorkomen). De krooneend en kwabaal en een kokerjuffer (Hydroptila tineoides) gelden als icoonsoorten voor de Vinkeveense Plassen waarbij deze kokerjuffer momenteel niet aanwezig is (Kos, 2022). Deze soorten worden tot de wezenlijke kenmerken en waarden gerekend. In het rapport “uitwerking Wezenlijke kenmerken en Waarden van het NNN” van de Provincie Utrecht (Tauw, 2023) is de volgende omschrijving van de actuele waarden opgenomen: “De Vinkeveense plassen vormen leefgebied voor verschillende soorten zoetwatervissen, maar bijzonder is het voorkomen van een relictpopulatie van de beschermde en zeer zeldzame kwabaal. Ook een soort als rivierdonderpad komt voor in het gebied. Door de aanwezigheid van kranswierwateren in combinatie met legakkers is het gebied ook van belang als broedbiotoop en leefgebied voor verschillende watervogels, waaronder krooneend. Voor vleermuizen, waaronder meervleermuis, vormt het open water foerageergebied.

Veel legakkers zijn in de afgelopen decennia bebouwd geraakt, maar daar waar oude legakkers nog begroeid zijn kunnen ringslangen voortplanten en rusten. Ook ligt het gebied in het natuurlijke verspreidingsgebied van zwarte stern. Deze soort is voor natuurlijke voortplanting afhankelijk van krabbenscheervegetaties. Deze zijn lokaal nog in het gebied aanwezig, maar de oppervlakten zijn beperkt. Lokaal komen langs de oeverzones moeras- en rietvegetaties met galigaan voor. Onbebouwde en onbegroeide legakkers met voldoende rust bieden ook broedbiotoop aan koloniebroeders als visdief.” In bijlage 3 is een lijst opgenomen van alle waargenomen soorten in de Vinkeveense Plassen, op basis van een check van NDFF in mei 2024. Ook deze lijst geeft een beeld van een waardevol gebied voor diverse soorten, ook rode lijst soorten zoals de galigaan en voormalige beschermde soorten zoals diverse orchideeën. blad 9 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Tabel 2-1 Aanwezigheid van beschermde soorten in het plangebied (Kos, 2022, zie voor uitgebreide beschrijving de bijlage B in het inspiratiedocument (bijlage bij het Natuurkwaliteitsplan (NKP)), en Buizer & van Helsdingen, 2019). Soortgroep Beschrijving van aanwezigheid in de Vinkeveense Plassen Planten Beschermde planten komen niet voor, wel rode lijstsoorten. De floristische waarde van het gebied is laag. Alleen aan de noordwestkant zijn floristisch waardevollere vegetaties aanwezig. Broedvogels Algemene en schaarse broedvogels zijn in alle zones aanwezig. Opvallend is de populatie (nestplaats gedurende krooneenden in de Vinkeveense Plassen (zie ook de tekst over aandachtsoorten). In noordwestelijke broedperiode deel van de Noordplas is op legakkers die met bomen zijn begroeid een kleine kolonie blauwe beschermd) reigers aanwezig. De legakkers vormen nu en in de toekomst ook broed- en leefgebied voor onder meer kokmeeuwen, lepelaars, purperreigers, zeearenden, nonnetjes, brilduikers, tafeleenden, aalscholvers. De Vinkeveense plassen vormen ook een foerageergebied voor vogels uit de omgeving en tevens rustgebied voor vogels als kokmeeuw, visdief en zwarte stern. Watervogels overwinteren ook in de Vinkeveense plassen. Het gaat om soorten die op de plassen foerageren, maar om soorten die op de plassen rusten en in de omgeving foerageren, zoals de smient.

Op kale legakkers aan de noordwestkant van de Zuidplas broeden visdief en kokmeeuw. De grote karekiet komt incidenteel voor (in 2020 waargenomen (waarneming.nl)). In het Achterbos gebied broedt de bruine kiekendief. Broedvogels De aanwezigheid van broedvogels met jaarrond beschermd nest kan op de legakkers niet worden (nestplaats jaarrond uitgesloten, het gaat om mogelijke nesten van gierzwaluw en huismus in aanwezige gebouwen en beschermd) roofvogelnesten aan de westkant van de plas in zone II en de zuidwestzijde van zone III. Grondgebonden Algemeen voorkomende grondgebonden zoogdieren als muizensoorten en egel worden verwacht zoogdieren binnen alle zones. De potentie voor otter en bever is aanwezig, maar beide soorten zijn nog niet in het gebied waargenomen. In deelgebieden Achterbos en andere meer natuurlijke onbebouwde gebieden (zoals de eilanden tegen de Groote Wije en Kloosterkolk) kan de waterspitsmuis niet uit worden gesloten. Vleermuizen Gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, meervleermuis en rosse vleermuis zijn waargenomen in het plangebied en omgeving. De aanwezige bebouwing op de legakkers in zone I en II bieden potentieel verblijfplaatsen voor gebouwbewonende vleermuizen. In de omgeving van

de Vinkeveense Plassen zijn kraamkolonies van de meervleermuis aanwezig. Het betreft

Amfibieën

Reptielen Vissen Ongewervelden

Achterbos 69 Vinkeveen (2022 = 58 dieren, maar in het verleden het dubbele), Baambrugse Zuwe 22 in Vinkeveen (2023 = 101 dieren). Het gehele plangebied biedt potentieel foerageergebied voor vleermuizen en omdat de legakkers lijnvormig zijn en vaak met bomen en struweel zijn begroeid worden deze mogelijk als vliegroute gebruikt. Aanwezigheid van verblijfplaatsen op de zandeilanden is uitgesloten. Mogelijk maken in delen van de nacht de oeverzones van de zandeilanden en de zandeilanden wel onderdeel uit van foerageergebied van aanwezige vleermuissoorten. Algemeen voorkomende amfibieën zoals bastaardkikker, bruine kikker, meerkikker, gewone pad en kleine watersalamander komen naar verwachting voor. In de Maricken zijn rugstreeppadden waargenomen (med gemeente). Een aanzienlijke populatie ringslangen komt het plassengebied voor. De aanwezigheid van kwabaal is bekend (zie tabel 2-2). De aanwezigheid van platte schijfhoorn is bekend. In het gebied komen bijzondere waterinsecten voor zoals diverse schietmotten, waaronder rodelijstsoorten als de Lype Phaeopa en een aantal kritische libellen zoals de vroege glazenmaker en de glassnijder.

Tabel 2-2 Aanwezigheid van icoonsoorten in het plangebied (Kos, 2022). Soort incoonsoort Beschrijving van aanwezigheid in de Vinkeveense Plasen Krooneend In de Vinkeveense Plassen is de soort afhankelijk van kranswierwateren. De krooneend broedt op rustige, niet in recreatief gebruik zijnde legakkers, tussen of onder begroeiing, niet ver van het water. In de ruiperiode schuilen de eenden onder overhangende begroeiing langs legakkers, met name in het noodwestelijke deel van de Noordplas, ten westen en zuidwesten van de zandeilanden. De soort vindt steeds moeilijker een geschikte broedplek, door hoge beschoeiingen en het ontbreken van beschutting. Daarnaast is een knelpunt voor de pasgeboren jongen aanwezig, deze kunnen moeilijk op de oever komen om op te warmen doordat de legakkers door hoge beschoeiingen langs de oevers moeilijk toegankelijk zijn (Arcadis, 2017; Bureau Waardenburg, 2019 in Kos, 2022). Kwabaal De soort is in alle plassen waargenomen; ook in de diepe delen van de Kleine Plas, ten zuiden van de N201. De diepte van de plassen en de daarmee gepaard gaande, relatief koele omstandigheden, speelt hierbij waarschijnlijk een grote rol. Er lijkt sprake van een stabiele populatie.

blad 10 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

2.3

Natura 2000-gebied Botshol Ten noordwesten/westen van het plangebied ligt het Natura 2000-gebied Botshol. Het betreft een Habitatrichtlijngebied. Botshol is een oud laagveenverlandingsgebied met een belangrijk areaal water. De verschillende vegetatietypen in de laagveenpolder zijn verantwoordelijk voor een rijke vogelstand. Door de vormingsgeschiedenis van het oorspronkelijke veen is het gebied steeds beïnvloed geweest door een hoge basenrijkdom, terwijl de verlanding na de vervening in enigszins brak water heeft plaatsgevonden. Het Natura 2000-gebied is daardoor onder meer belangrijk voor het habitattype galigaanmoerassen. Na maatregelen hebben kranswierwateren zich goed hersteld (www.natura2000.nl). De begrenzing is weergegeven in figuur 2-3. De instandhoudingsdoelen voor dit gebied zijn beschreven in tabel 2-3.

Figuur 2-3: Ligging Natura 2000-gebied Botshol (geel – habitatrichtlijngebied) (www.natura 2000.nl).

Tabel 2-3: Instandhoudingsdoelen Natura 2000-gebied Botshol (aanwijzings- en wijzigingsbesluit). Habitatcode Habitattype en -subtype Doel omvang/ kwaliteit H3140 Kranswierwateren = = H3150 Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden = = H6430A Ruigten en zomen (moerasspirea) = = H6510A Glanshaver- en vossenstaarthooilanden (glanshaver) = = H7140B Overgangs- en trilvenen (veenmosrietlanden) > > H7210* Galigaanmoerassen > = H91D0* Hoogveenbossen = = Soort-code H1149 H1318

Soortnaam Kleine modderkruiper Meervleermuis

Doel Populatie/ Omvang/ Kwaliteit = = = = = =

Legenda *: prioritair habitattype =: behoudsdoelstelling; >: uitbreiding-/verbeterdoelstelling

blad 11 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Beoordelingskader NNN Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. Het netwerk moet natuurgebieden beter met elkaar en met het omringende agrarisch gebied verbinden. Dit Natuurnetwerk is de kern van het Nederlandse natuurbeleid. De provincies zijn verantwoordelijk voor de begrenzing en de ontwikkeling van het Natuurnetwerk. Een toetsing aan het natuurbeleid is noodzakelijk omdat de ontwikkeling in strijd is met het bestemmingsplan.

3.1

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)2 Het Rijk richt zich in zijn ruimtelijk beleid op nationale belangen, waaronder het Natuurnetwerk Nederland. Via het Besluit Algemene Regels ruimtelijke ordening (Barro) werkt het rijksbeleid door naar de ruimtelijke verordeningen van de provincies. In het Barro is opgenomen dat bij provinciale verordening regels worden gesteld die bewerkstelligen dat een bestemmingsplan dat betrekking heeft op een gebied behorende tot de ecologische hoofdstructuur geen activiteiten mogelijk maken die per saldo leiden tot een significante aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden, of tot een significante vermindering van de oppervlakte van die gebieden, of van de samenhang tussen die gebieden, tenzij er sprake is van een groot openbaar belang, er geen reële alternatieven zijn, en de negatieve effecten op de wezenlijke kenmerken en waarden, oppervlakte en samenhang worden beperkt en de overblijvende effecten gelijkwaardig worden gecompenseerd. Daarnaast is in Barro aangegeven (Artikel 2.10.5) dat de begrenzing kan worden gewijzigd ten behoeve van een verbetering van de samenhang of een betere planologische inpassing van de ecologische hoofdstructuur, voor zover: 1) de wezenlijke kenmerken en waarden van de ecologische hoofdstructuur worden behouden, en 2) de oppervlakte van de ecologische hoofdstructuur tenminste gelijk blijft.

3.2

Utrechts beleid met betrekking tot NNN Het beschermingsregime van het NNN is vastgelegd in de IOV van de provincie Utrecht (artikel 6.3). Het uitgangspunt is dat een bestemmingsplan geen nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk maakt die de wezenlijke kenmerken en waarden, kwaliteit, oppervlakte en samenhang van het natuurnetwerk Nederland (NNN) aantasten. Uitzonderingen hierop zijn mogelijk voor (art 6.3 lid 1b) situaties waarbij er sprake is van het ontstaan van meerwaarde (meerwaardebenadering). Deze uitzondering is mogelijk als er op gebiedsniveau binnen tien jaar een meerwaarde voor het NNN kan worden gecreëerd. Het gaat hierbij om een verbetering van de wezenlijke kenmerken en waarden, kwaliteit, oppervlakte en samenhang waarbij aantasting ruim wordt gecompenseerd. Dit betekent voor compensatie van natuurtypen dat er sprake is van een plus bovenop de in bijlage 11 Berekenen compensatieopgave ontwikkeling van groot openbaar belang genoemde toeslagen. Deze plus kan een versterking van samenhang en kwaliteit zijn. Onder compensatie verstaan we zowel nieuwe natuur als overige natuurmaatregelen. Om op gebiedsniveau een meerwaarde te kunnen bepalen, wordt een visie op het NNN/natuur opgesteld. Beslaat deze visie een groter gebied dan het bestemmingsplan? Dan maakt deze onderdeel uit van een op te stellen gebiedsvisie.

Deze gebiedsvisie omvat in het algemeen meer thema’s en ontwikkelingen dan alleen NNN/natuur. Het gebied waar de gebiedsvisie over gaat, wordt vanuit de locatie van de aantasting bepaald aan de hand van de ecologische samenhang van het gebied en de te borgen maatregelen. Bij de samenhang worden in ieder geval de volgende criteria betrokken: • de aanwezigheid van zones met bijzondere ecologische kwaliteit; • gebieden die bepalend zijn voor de aaneen geslotenheid en robuustheid van het NNN; • de aanwezigheid van bijzondere soorten; • de aanwezigheid van essentiële verbindingen (bijvoorbeeld foerageer- en migratieroutes).

Het ontwerp-bestemmingsplan is vastgesteld vóór 1-1-2024 (de inwerkingtreding van de Omgevingswet).

blad 12 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

3.3

Methode beoordeling Bij de toetsing aan de IOV (interim Omgevingsverordening) zijn 3 onderdelen van belang: 1. Geen significante aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden, te weten: 2. Geen significante vermindering van de oppervlakte van het NNN; 3. Geen significante vermindering van de samenhang van het NNN. Daarvoor is gekeken naar: a. Bestaande en potentiële natuurwaarden van het gebied; b. Robuustheid en aaneengeslotenheid van de NNN; c. De aanwezigheid van bijzondere soorten; d. De verbindingsfunctie van het gebied voor soorten en ecosystemen;

blad 13 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Gevolgen bestemmingsplan voor de natuur

4.1

Wijzigingen in de planologische mogelijkheden en gevolgen voor natuur Bestaande planologische mogelijkheden zijn uitgezonderd van het verbod op aantasting van het NNN. Om deze reden hoeven deze ook niet te worden betrokken in de overweging of het geheel aan aantasting, i.c.m. met natuurversterkende maatregelen, tot een meerwaarde voor het NNN leidt. In deze paragraaf zijn de bestaande en nieuwe planologische mogelijkheden in beeld gebracht om te bepalen in hoeverre er sprake is van nieuwe bestemmingen en regels die het NNN kunnen aantasten. Regelgeving Artikel 6.3 lid 1 IOV schrijft voor dat een bestemmingsplan dat betrekking heeft op locaties binnen het NNN geen nieuwe bestemmingen en regels mag bevatten die ruimtelijke ontwikkelingen toestaan die nadelige gevolgen kunnen hebben voor de wezenlijke kenmerken en waarden (WKW) van het NNN, of die kunnen leiden tot een vermindering van de kwaliteit, de oppervlakte of de samenhang van het NNN. In artikel 6.3 lid 3 IOV worden de onder lid 1 genoemde gevolgen voor het NNN samengevat onder de term ‘aantasting’. Artikel 10.2i IOV regelt het overgangsrecht/’eerbiedigende werking’ bij aanpassingen van een bestemmingsplan.

Het overgangsrecht geeft aan dat de instructieregels geen betrekking hebben op bouw- en gebruiksmogelijkheden die op grond van een bestemmingsplan reeds mogelijk waren op het moment dat de IOV in werking trad (ingevolge de schakelbepaling in artikel 1.3 IOV lid 1 sub a en b vallen beheersverordeningen en reeds verleende omgevingsvergunningen voor afwijking van het bestemmingsplan ook onder deze uitzondering). In essentie betekent dit dat bestaande planologische mogelijkheden niet hoeven te voldoen aan regels van de verordening (zie tekst in de toelichting artikel 10.2i lid 1 IOV). Bestaande planologische mogelijkheden zijn daarom uitgezonderd van het verbod op aantasting van het NNN. Om deze reden hoeven deze ook niet te worden betrokken in de overweging of het geheel aan aantasting, i.c.m. met natuurversterkende maatregelen, tot een meerwaarde voor het NNN leidt. Toepassing voor de BP Vinkeveense Plassen – per zone toegelicht Het plangebied is in de volgende zones opgedeeld (zie figuur 4-1): zone I: De legakkers in deze zone zijn intensief bebouwd. In deze zone komen meerdere functies voor en wordt op basis van de vigerende beheersverordening reeds bebouwing en verblijfsrecreatie toegestaan. zone II en III: De recreatieve bebouwing op de legakkers in deze zone is de afgelopen jaren merendeels illegaal ontstaan (en dus niet planologisch verankerd).

Het bebouwingspercentage voor zone III ligt daarbij lager dan zone II. zone X: deze zone bestaat uit 3 verschillende gebieden. Het betreft een verblijfsrecreatiegebied aan de noordoost van de Noordplas bestaande uit de recreatieparken Winkelpolder, Eilinzon, camping de Tachtig Morgen Vinkeveen en Buitenborgh. Zone X omvat ook het Achterbos aan de zuidwestzijde van de kern Vinkeveen dat een landschappelijke functie heeft en als laatste de Zuidplas die wordt gebruikt voor diverse soorten van watersport. zone Z (zandeilanden): de ring van 12 zandeilanden in de Noordplas (zie figuur 4-2) wordt primair gebruikt voor openbare dagrecreatie, maar delen van de eilanden kennen ook een groene, landschappelijke uitstraling. De Noordplas zelf wordt gebruikt voor diverse soorten van watersport. De Noordplas staat in verbinding met de Zuidplas. In het NKP is een nadere natuurzoneringskaart opgenomen. Die indeling is bedoeld om specifieker aan te kunnen geven waar maatregelen het meest gewenst zijn.

blad 14 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Winkelpolder Botshol

Noordplas

Zuidplas ‘t Meertje Kleine plas Figuur 4-1 Onderscheiden zones in het plangebied (uit het Stedebouwkundig- en landschapsplan, KuiperCompagnons, 2024).

Figuur 4-2 De 12 zandeilanden (inclusief nummering)nderscheiden zones in het plangebied (uit de toelichting BP, KuiperCompagnons, 2024).

blad 15 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

De meeste actieve recreatie concentreert zich op de Noordplas. Hier zijn op de zandeilanden 1, 2, 4 en 5 zwemstranden aanwezig die vanaf de weg bereikbaar zijn. Ook zandeilanden 3 en 8 bevatten zwemlocaties. Bij eiland 4 ligt ook een duikzone die (vanwege het heldere water) uit het hele land duikers trekt. Ook de meeste jachthavens bevinden zich aan deze plas en wordt de plas gebruikt om te zeilen. Aan de noordzijde is een cluster jachthavens en recreatiewoning-/caravanparken aanwezig, die grotendeels in particulier bezit zijn. Aan de noordoostzijde van de kern Vinkeveen wordt veel gerecreëerd op de legakkers. Ook dit zijn vooral seizoensgasten. De Zuidplas is rustiger dan de Noordplas. Wel is hier een waterskibaan aanwezig, parallel aan de Groenlandse kade en de A2. Aan de Zuidplas wordt daarnaast veel gevist en bij een geschikte windrichting wordt hier eveneens gesurft. Nabij de kern Vinkeveen ligt tot slot nog een zeilschool.

4.1.1

Zone Z: Zandeiland 1 en 4

) NB: alleen de bouw- en gebruiksmogelijkheden zijn opgenomen die een aantasting op de natuur kunnen hebben. Thans geldende mogelijkheden:3 Zandeiland 4 (BP eerste herziening lintbebouwing) Bestemming: dagrecreatie en watersportdoeleinden Bebouwing: Speelvoorzieningen, sanitaire voorzieningen, gebouwen, parkeerplaatsen, ontsluitingsverhardingen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, laad- en losvoorzieningen en lichtmasten. Op het perceel staan meerdere vergunde gebouweng (o.a. t.b.v. RMN en duikschool, dat betreft zo’n 350m2). Gebruik: Dagrecreatieve voorzieningen Zandeiland 1 (BP Winkelpolder) Bestemming dagrecreatieve doeleinden met aanduiding differentiatie horeca

Dit betreft niet noodzakelijk specifieke aanwezige (natuur)voorzieningen. Daar zijn echter op voorhand planologische mogelijkheden voor opgenomen om te voorkomen dat er een omgevingsvergunning strijdig gebruik bestemmingsplan nodig is als er (nadere) natuurmaatregelen getroffen wordt. blad 16 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Bebouwing: 220m2 t.b.v. horecagebouwen; Speeltoestellen, klimtoestellen, toiletgebouwen, verharde paden; Langzaamverkeerroute; Verlichtingsarmaturen. Gebruik: Dagrecreatieve voorzieningen + horeca Mogelijkheden nieuwe bestemmingsplan VVP Enkelbestemming: “Recreatie – Dagrecreatie dagrecreatieve voorziening ((R-DR1)” Functieaanduiding: “specifieke vorm van recreatie – eiland 1 en 4” Bebouwing zandeiland 1: 11.4.1 Horeca Het bevoegd gezag kan bij een omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in lid 11.2 teneinde ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van recreatie - eiland 1' binnen de aanduiding 'horeca' de oppervlakte van het bestaande horecagebouw uit te breiden met maximaal 700 m 2, inclusief terras van maximaal 250 m2, met dien verstande dat: a. de goothoogte niet meer dan 3 m mag bedragen; b. de voorziening milieuhygiënisch inpasbaar dient te zijn; c. het bouwwerk landschappelijk en stedenbouwkundig aanvaardbaar dient te zijn; d. de ontwikkeling gepaard dient te gaan met een aantoonbare en uitvoerbare fysieke verbetering van de aanwezige of potentiële kwaliteiten van de bodem, water, natuur of landschap, met dien verstande dat: 1. voor deze ruimtelijke kwaliteitsverbetering een inrichtingsplan/beheersplan is opgesteld en goedgekeurd door het bevoegd gezag; 2.

de realisatie, het beheer en het onderhoud van de ruimtelijke kwaliteitsverbetering verzekerd moet zijn; Gebruik: Dagrecreatieve voorzieningen Gedeeltelijk voor horeca Speel- en klimtoestellen Parkeer- en natuurvoorzieningen mits bij de bestemming behorend. Bebouwing zandeiland 4: 11.4.2 Multifunctioneel gebouw Het bevoegd gezag kan bij een omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in lid 11.2 teneinde een multifunctioneel gebouw, inclusief duikwinkel/duikschool, horeca en kantoor, toe te staan ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van recreatie - multifunctioneel gebouw' binnen de aanduiding 'specifieke vorm van recreatie - eiland 4', met dien verstande dat: a. de bedrijfsvloeroppervlakte van het multifunctioneel gebouw in totaal niet meer mag bedragen dan 600 m2, met dien verstande dat de bedrijfsoppervlakte van: 1. de duikwinkel/duikschool niet meer dan 250 m2 mag bedragen; 2. de horeca niet meer dan 250 m2 mag bedragen; 3. het kantoor niet meer dan 100 m2 mag bedragen; b. de goothoogte niet meer dan 3 m mag bedragen; c. de voorziening milieuhygiënisch inpasbaar dient te zijn; d. het bouwwerk landschappelijk en stedenbouwkundig aanvaardbaar dient te zijn; e. de ontwikkeling gepaard dient te gaan met een aantoonbare en uitvoerbare fysieke verbetering van de aanwezige of potentiële kwaliteiten van de bodem, water, natuur of landschap, met dien verstande dat: 1.

voor deze ruimtelijke kwaliteitsverbetering een inrichtingsplan/beheersplan is opgesteld en goedgekeurd door het bevoegd gezag; 2. de realisatie, het beheer en het onderhoud van de ruimtelijke kwaliteitsverbetering moet zijn verzekerd; Gebruik: Dagrecreatieve voorzieningen, duiksport. Parkeer- en natuurvoorzieningen mits bij de bestemming behorend.

blad 17 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Aantasting door nieuw bestemmingsplan: Zandeiland 1: 450m2 extra bebouwing t.b.v. horeca. Zandeiland 4: 400m2 extra bebouwing t.b.v. multifunctioneel gebouw Type gebruik blijft gelijk. Tabel 4-1: Overzicht effecten van Bestemmingsplan Vinkeveense Plassen m.b.t. ontwikkelingsmogelijkheden op zandeiland 1 en 4. Zone Z: zandeiland 1 en 4 Aantasting Aantasting Aanwezige en potentiële Gevolgen aantasting voor nieuwe nieuw/uitbreiding natuurwaarden natuurwaarden bebouwing gebruik 850 m2 nieuwe Toename recreatie Actueel Door 420 m2 ruimtebeslag door gebouwen bij dagrecreatief Geen natuurdoeltype hoeveelheid bebouwing en nieuw gebruik gebouwen. Algemeen voorkomende gebruik zal de verstoring op de grondgebonden zoogdieren als wezenlijke kenmerken en waarden Verlichting binnen muizensoorten worden van de huismus en vleermuizen in de nieuwe verwacht binnen alle zones. kunnen zijn. Het betreft visuele gebouwen Huismus: Op de zandeilanden is verstoring, geluid- en bebouwing aanwezig waarvan lichtverstoring. de daken deels bedekt zijn met dakpannen. Dergelijke Er is op dit moment verlichting bebouwing is mogelijk geschikt aanwezig op zandeiland 1 en 4 voor gebouwbroedende (bestaande vergunningen). huismus.

Mogelijk maken de oeverzones Het extra aantal recreanten is niet van de zandeilanden en de te kwantificeren gezien de geringe zandeilanden onderdeel uit van oppervlakte van de extra foerageergebied van bebouwing. Er is in de huidige vleermuissoorten. situatie sprake van een groot aantal bezoeken van de Potentieel Vinkeveense plassen (tussen de zandeilanden kunnen ook 1.500.000 en 1.750.000)4. De extra meer variatie ontwikkelen met bebouwing leidt tot een (beperkt) betrekking tot de overgang van additioneel verstorend effect. land naar water. Op de eilanden met minder Op dit moment is er sprake van recreatie kunnen floristisch verlichting op de zandeilanden. De goed ontwikkelde graslanden verlichting binnen de nieuwe ontstaan. bebouwing (voor zover die naar De potentie voor otter en bever buiten uitstraalt) zal daarmee geen is aanwezig. additionele belemmering voor de vleermuizen betekenen bij het foerageren. Bovendien worden eisen gesteld aan de verlichting

Positieve effecten voor natuur (landschaps-en stedenbouwkundig plan) Natuurdoeltypen N12.02 kruidenrijke graslanden, N14.02 Hoog- en Laagveenbos en N16.04 Vochtige bos met productie als uitgangspunt voor beplanting Natuurvriendelijke oevers waar mogelijk

Kantar Public; 2023. Bezoekersonderzoek recreatiegebieden Utrecht. Hoofdrapport. Januari 2023.

blad 18 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

4.1.2

Zone Z: Zandeiland 2, 3, 5, 6, 7, 8 en 11

NB: alleen de bouw- en gebruiksmogelijkheden zijn opgenomen die een aantasting op de natuur kunnen hebben. Mogelijkheden nu in geldende beheersverordening / BP Winkelpolder Bestemming: “recreatieve doeleinden” Aanduiding: “DR5: Dagrecreatieve voorziening” Bebouwing: Gebouwen: max 25 m² per bestemmingsvlak Verhardingen Bouwwerken geen gebouwen zijnde (max 5mtr hoog) Verlichtingsarmaturen tot max 6mtr hoog Gebruik: Dagrecreatieve voorzieningen Mogelijkheden nieuwe bestemmingsplan Enkelbestemming: “Recreatie – Dagrecreatie dagrecreatieve voorziening ((R-DR1) Functieaanduiding: “specifieke vorm van recreatie ” Bebouwing: Verlichtingsarmaturen max 6 m hoogte Overige bouwwerken, geen gebouw zijnde, max 2,5 m hoogte Gebruik: Dagrecreatieve voorzieningen Speel- en klimtoestellen Parkeer- en natuurvoorzieningen mits bij de bestemming behorend. Aantasting door nieuw bestemmingsplan Geen

blad 19 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Tabel 4-2: Overzicht effecten van Bestemmingsplan Vinkeveense Plassen m.b.t. ontwikkelingsmogelijkheden op zandeilanden 2, 3, 5, 7, 8 en 11. Zone Z: zandeiland 2, 3, 5, 6, 7, 8 en 11 Aantasting Aantasting Aanwezige en potentiële Gevolgen aantasting voor nieuwe nieuw/uitbreiding natuurwaarden natuurwaarden bebouwing gebruik Geen Geen Actueel Geen: bestemmingsplan maakt Geen natuurdoeltype voortzetting huidig gebruik aangewezen voor eiland 2 en 5 mogelijk; voornamelijk aanleggen Natuurdoeltypen N12.02 van boten en dagrecreatie op de Kruiden- en N14.03 eilanden met beperking Haagbeuken-essenbos (eiland mogelijkheden voor ontwikkeling 3, 6, 8,11) natuurdoeltypen en verstoring van De eilanden met minder aanwezige dieren (vogels). recreatie hebben goed ontwikkelde oevers met Op dit moment is er geen sprake moeras. van verlichting op de zandeilanden Algemeen voorkomende (met uitzondering van eiland 1 en 4, grondgebonden zoogdieren als bestaande vergunningen). De nu muizensoorten worden geldende beheersverordening verwacht binnen alle zones maakte ook verlichting mogelijk. Mogelijk maken de oeverzones Daar komt geen verandering in. van de zandeilanden en de zandeilanden onderdeel uit van In het landschaps- en foerageergebied van stedebouwkundig plan is vleermuissoorten.

aangegeven dat verlichting niet gewenst is in NNN (en ook op de Potentieel eilanden die geen natuurdoeltype Behoud en verder ontwikkeling kennen). van oevers met moeras. De potentie voor otter en bever is aanwezig.

4.1.3

Zone Z: Zandeiland 9, 10 en12

blad 20 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

NB: alleen de bouw- en gebruiksmogelijkheden zijn opgenomen die een aantasting op de natuur kunnen hebben. Mogelijkheden nu geldende beheersverordening Bestemming: “recreatieve doeleinden” Aanduiding: “DR5: Dagrecreatieve voorziening” Bebouwing: Gebouwen: max 25 m² per bestemmingsvlak Verhardingen Bouwwerken geen gebouwen zijnde (max 5mtr hoog) Verlichtingsarmaturen tot max 6mtr hoog Gebruik: Dagrecreatieve voorzieningen Mogelijkheden nieuwe bestemmingsplan Enkelbestemming: “Recreatie – Dagrecreatie dagrecreatieve voorziening ((R-DR1) Functieaanduiding: “specifieke vorm van recreatie ” Bebouwing: Verlichtingsarmaturen max 6 m hoogte Overige bouwwerken, geen gebouw zijnde, max 2,5 m hoogte Gebruik: Dagrecreatieve voorzieningen Speel- en klimtoestellen Parkeer- en natuurvoorzieningen mits bij de bestemming behorend. Alsmede: 20 tenten ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van recreatie - eiland 9'; 5 tenten ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van recreatie - eiland 10'; 10 tenten ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van recreatie - eiland 12'; Aantasting door nieuw bestemmingsplan Geen grote additionele verstoring van de natuur door tenten, omdat dagrecreatie op de eilanden ook al is toegestaan. Weliswaar is de plaatsing van een tent een nieuwe activiteit.

Deze vindt plaats op een plek waar mensen nu ook al mogen verblijven/recreëren, alleen niet overnachten. Verschil met de huidige situatie is dat men ’s avonds in de tent slaapt. Nachtverblijf hoeft niet tot toename vaarverkeer te leiden, in plaats van ’s avonds weer naar huis en volgende ochtend weer terug varen, blijft de boot bij de legakker. Tabel 4-3: Overzicht effecten van Bestemmingsplan Vinkeveense Plassen m.b.t. ontwikkelingsmogelijkheden op zandeilanden 9, 10 en 12.

Zone Z: zandeiland 9,10 en12 Aantasting bebouwing Beperkt ruimtebeslag door plaatsing van tenten (in winter afwezig)

Aantasting gebruik Zeer beperkte toename verstoring door recreatie overdag omdat dagrecreatief gebruik ook al was toegestaan. Verblijf ’s nachts leidt tot beperkte extra verstoring

Aanwezige en potentiële natuurwaarden Actueel Natuurdoeltype N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland (eiland 9, 10, 12) en N14.01 Rivier- en beekbegeleidend bos (eiland 10, 12) De eilanden met minder recreatie hebben goed ontwikkelde oevers met moeras. Algemeen voorkomende grondgebonden zoogdieren worden verwacht binnen alle zones Mogelijk maken de oeverzones van de zandeilanden en de zandeilanden

Gevolgen aantasting voor natuurwaarden Geen: bestemmingsplan maakt voortzetting huidig gebruik mogelijk; voornamelijk aanleggen van boten en dagrecreatie op de eilanden met beperking van de mogelijkheden voor ontwikkeling natuurdoeltypen en verstoring van aanwezige dieren (vogels) tot gevolg. Op dit moment is er geen sprake van verlichting op deze zandeilanden (alleen op zandeiland

blad 21 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Zone Z: zandeiland 9,10 en12 Aantasting bebouwing

Aantasting gebruik (geluid, aanwezigheid mensen, licht). Het overnachten/ slapen zelf is nauwelijks verstorend.

Aanwezige en potentiële natuurwaarden onderdeel uit van foerageergebied van vleermuissoorten. Potentieel Behoud en verder ontwikkeling van oevers met moeras. De potentie voor otter en bever is aanwezig. Aandacht de bijzonder eilanden (bijvoorbeeld 10 en 12)

Gevolgen aantasting voor natuurwaarden 1 en 4). Daar komt geen verandering in. In het landschaps- en stedenbouwkundig plan is aangegeven dat verlichting niet gewenst is in NNN

4.1.4

Legakkers: zone 1

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Bruggen en overige kunstwerken In-, uitritten en paden

Aantasting door bestemmingsplan 9 kavels 40 m2= 360 m2 aantasting) Vlonders / paden: 9 x 40 m2 = maximaal 360 m2 aantasting recreatief gebruik Tabel 4-4: Overzicht effecten van Bestemmingsplan Vinkeveense Plassen m.b.t. ontwikkelingsmogelijkheden op de legakkers: zone 1. Legakkers: zone 1 Aantasting Aantasting Aanwezige en potentiële Gevolgen aantasting voor bebouwing gebruik natuurwaarden natuurwaarden 720 m2 Toename recreatie Actueel Door 720 m2 ruimtebeslag door ruimtebeslag bij dagrecreatief Deel van deze zone ligt buiten hoeveelheid bebouwing en door door nieuwe gebruik gebouwen. NNN (zie onderstaande figuur) nieuw gebruik zal de verstoring op gebouwen Natuurdoeltype N04.01 de aanwezige waarden op de Verlichting in de Kranswierwater, N12.02 legakker kunnen optreden. Het nieuwe gebouwen Kruiden- en faunarijk grasland betreft visuele verstoring, geluid- en N12.06 Ruigteveld en N14.02 lichtverstoring. Het extra aantal Nachtverblijf is Hoog- en laagveenbos recreanten is niet te kwantificeren toegestaan Legakkers kunnen vliegroute gezien de geringe oppervlakte van zijn van vleermuizen de extra bebouwing. Gezien het Gehele zone kan actueel aantal bezoeken van de foerageergebied zijn van Vinkeveense plassen (tussen vleermuizen (o.a. van 1.500.000 en 1.750.000) is het meervleermuis) additioneel verstorend effect te De aanwezige bebouwing op verwaarlozen5.

de legakkers in zone I en II bieden potentieel Daarna leidt de nieuwe bebouwing verblijfplaatsen voor tot extra waterrecreatie met gebouwbewonende beperkte afname van de rust in het vleermuizen. gebied. Ten opzichte van de huidige Plassen zijn foerageergebied aantallen en het huidig recreatieve voor vogels uit de omgeving en gebruik, zijn de aantallen beperkt. tevens rustgebied voor vogels Het invloedsgebied (de oppervlakte als kokmeeuw, visdief, zwarte verstoorde zone) wordt gezien de stern en smient. Watervogels beperkte omvang van de nieuwe overwinteren ook in de bebouwing beperkt groter, en Vinkeveense plassen. overlapt het al snel met reeds Algemeen voorkomende bestaand verstoord gebied. amfibieën (bastaardkikker, bruine kikker, gewone pad en Op dit moment is er geen sprake kleine watersalamander) van verlichting. Er is ook geen komen naar verwachting voor. elektriciteit. Er is daarmee geen Verder leefgebied van sprake van grootschalige verlichting ringslang, kwabaal ((dieper) van de legakkers en de oppervlaktewater), platte aangrenzende oevers. schijfhoorn (moeras- en oeverplanten) en bijzondere insectensoorten Potentieel

De impact van de verstoring door de aanwezige recreanten wordt bepaald door diverse aspecten die de impact bepalen op de dieren. Deze aspecten betreffen (Krijgsveld et al, 2022): afstand tussen dieren en verstoringsbron, intensiteit van verstoring, duur en frequentie (continu of niet frequent; regelmatig of variabelvoorspelbaarheid van gedrag van de verstoringsbron, snelheid en geluid van de verstoringsbron en type verstoringsbron. Van al deze kenmerken verandert de intensiteit in zeer beperkte mate ten opzichte van het huidig gebruik, waarbij ook nog opgemerkt moet worden dat de recreanten geen groter deel van het gebied bezoeken, dat blijft hetzelfde (gehele VP-gebied is recreatiegebied). Dit geldt voor gebruik van legakkers zone 1, 2 en 3.

blad 23 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Legakkers: zone 1 Aantasting bebouwing

Aantasting gebruik

Aanwezige en potentiële natuurwaarden Gelijk aan actuele waarde, behoud en versterking ervan De potentie voor otter en bever is aanwezig

Gevolgen aantasting voor natuurwaarden

Figuur 4-3: Begrenzing natuurdoeltypen NNN (links) en begrenzing zone 1 (rechts): westelijk deel + delen van de legakkers zijn geen onderdeel van NNN.

Positieve effecten voor natuur (landschaps-en stedenbouwkundig plan) 100% inheemse soorten als uitgangspunt voor beplanting Historische structuur herstellen door snoeiafval (takken) tussen palen te plaatsen zodat er vissenbossen ontstaan. Natuurvriendelijke oevers waar mogelijk (ook onderdeel meerwaardebenadering) Aanleg fauna uitreedplaats, gekoppeld aan inheemse beplanting. Zo ver mogelijk van de bebouwing op de legakker af (ook onderdeel meerwaardebenadering).

4.1.5

Legakkers zone 2

NB: alleen de bouw- en gebruiksmogelijkheden zijn opgenomen die een aantasting op de natuur kunnen hebben. blad 24 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Mogelijkheden nu geldende beheersverordening Bestemming: Legakker Aanduiding: geen Bebouwing: Geen bouwmogelijkheden (‘op de gronden mag niet worden gebouwd’) Gebruik: Instandhouding van de legakker (in dagrecreatiegebied) Mogelijkheden nieuwe bestemmingsplan Enkelbestemming: “Groen – Legakker 2” Bebouwing: Bebouwing en vlonders, alleen bij afwijking: o 20% per kavel (landdeel) met een maximum van 40 m² (incl. veranda/overkapping). o Max 10% vlonder, met max van 40 m2. o Aantal legakkers in zone 2: 1250 kavels Gebruik: Dagrecreatie, recreatief eigen gebruik. Bruggen en overige kunstwerken In-, uitritten en paden Aantasting door bestemmingplan Aantal kavels in zone 2: 1250. Omdat veel kavels kleiner zijn dan 200 m2, is een gemiddelde genomen voor de aantasting. De aantasting wordt gesteld op 37.000m2 aantasting met opmerking daarbij dat veel percelen niet de maximale bebouwing zullen realiseren. Toegestane Vlonders/paden: 1250 kavels: gemiddeld per kavel (uitgaande van de grootte van de kavel) zo’n 15 m2. Aantasting: 18.750 m2 recreatief gebruik. Tabel 4-5: Overzicht effecten van Bestemmingsplan Vinkeveense Plassen m.b.t. ontwikkelingsmogelijkheden op de legakkers: zone 2.

Legakkers: zone 2 Aantasting Aantasting Aanwezige en potentiële Gevolgen aantasting voor bebouwing gebruik natuurwaarden natuurwaarden 55.750 m2 Toename recreatie bij Actueel 5,6 ha ruimtebeslag door ruimtebeslag dagrecreatief gebruik Deel van deze zone ligt buiten hoeveelheid bebouwing. door gebouwen. NNN (zie onderstaande figuur) nieuwe Natuurdoeltype N04.01 Door nieuw gebruik zal de gebouwen Verlichting in de nieuwe Kranswierwater, N12.02 Kruidenverstoring op de aanwezige gebouwen en faunarijk grasland N12.06 waarden op de legakker kunnen Ruigteveld en N14.02 Hoog- en optreden. Het betreft visuele Nachtverblijf is laagveenbos verstoring, geluid- en toegestaan Kranswierwateren komen voor lichtverstoring. rond de zandeilanden in de Het extra aantal recreanten is niet Noordplas en in de Zuidplas te kwantificeren gezien de geringe Legakkers kunnen vliegroute zijn oppervlakte van de extra van vleermuizen bebouwing. Gezien het actueel Gehele zone kan foerageergebied aantal bezoeken van de zijn van vleermuizen (o.a. van Vinkeveense plassen (tussen meervleermuis) 1.500.000 en 1.750.000) is het De aanwezige bebouwing op de additioneel verstorend effect te legakkers in zone I en II bieden verwaarlozen. potentieel verblijfplaatsen voor gebouw-bewonende Daarna leidt de nieuwe bebouwing vleermuizen. tot extra waterrecreatie met

blad 25 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Legakkers: zone 2 Aantasting Aantasting bebouwing gebruik

Aanwezige en potentiële natuurwaarden Plassen zijn foerageergebied voor vogels uit de omgeving en tevens rustgebied voor vogels als kokmeeuw, visdief, zwarte stern en smient. Watervogels overwinteren ook in de Vinkeveense plassen. De aanwezigheid van broedvogels met jaarrond beschermd nest kan niet worden uitgesloten, het gaat om mogelijke nesten van gierzwaluw en huismus in gebouwen en roofvogelnesten aan de westkant van de plas in zone II. Algemeen voorkomende amfibieën (bastaardkikker, bruine kikker, gewone pad en kleine watersalamander) komen naar verwachting voor. Verder leefgebied van ringslang, kwabaal ((dieper) oppervlaktewater) , platte schijfhoorn (moeras- en oeverplanten) en bijzondere insectensoorten

Gevolgen aantasting voor natuurwaarden beperkte afname van de rust in het gebied. Ten opzichte van de huidige aantallen en het huidig recreatieve gebruik, zijn de aantallen beperkt. Het invloedsgebied (de oppervlakte verstoorde zone) wordt gezien de beperkte omvang van de nieuwe bebouwing beperkt groter, en overlapt het al snel met reeds bestaand verstoord gebied. Op dit moment is er geen sprake van verlichting. Er is ook geen elektriciteit. Er is daarmee geen sprake van grootschalige verlichting van de legakkers en de aangrenzende oevers. Aanwezigheid van jaarrond beschermde nesten en verblijfplaatsen van vleermuizen zijn beschermd. Voor verwijderen is onder de Omgevingswet een omgevingsvergunning Ff-activiteit nodig.

Potentieel Gelijk aan actuele waarde, behoud en versterking ervan De potentie voor otter en bever is aanwezig

4.1.6

Legakkers zone 3

NB: alleen de bouw- en gebruiksmogelijkheden zijn opgenomen die een aantasting op de natuur kunnen hebben. blad 26 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

NB: alleen de bouw- en gebruiksmogelijkheden zijn opgenomen die een aantasting op de natuur kunnen hebben. Mogelijkheden nu geldende beheersverordening Bestemming: Legakker Aanduiding: geen Bebouwing: Geen bouwmogelijkheden (‘op de gronden mag niet worden gebouwd’) Gebruik: Instandhouding van de legakker (in dagrecreatiegebied) Mogelijkheden nieuwe bestemmingsplan Enkelbestemming: “Groen – Legakker 3” Bebouwing: Bebouwing en vlonders, alleen bij afwijking: o 15% per kavel (landdeel) met een maximum van 30 m² (incl. veranda/overkapping). o Max 10% vlonder, met max van 30 m2. o Aantal legakkers in zone 3: (128 nabij Botshol) + 13 in Zuidplas = 141 kavels. Gebruik: Dagrecreatie, recreatief eigen gebruik. Bruggen en overige kunstwerken In-, uitritten en verhardingen Aantasting door bestemmingsplan Kavels: 141 x 30 m2 ’bouwwerken’ = Omdat veel kavels kleiner zijn dan 200m2, is een gemiddelde genomen voor de aantasting. De aantasting wordt gesteld op 3.525 m2 . Vlonders / paden:141 x gemiddelde grootte (uitgaande van de bestaande gemiddelde grootte van kavels in zone 3) van 20 m2 = 2.820 m2 aantasting . recreatief gebruik. Tabel 4-6: Overzicht effecten van Bestemmingsplan Vinkeveense Plassen m.b.t. ontwikkelingsmogelijkheden op de legakkers: zone 3.

Legakkers: zone 3 Aantasting Aantasting Aanwezige en potentiële Gevolgen aantasting voor bebouwing gebruik natuurwaarden natuurwaarden 6.345 m2 Toename recreatie bij Actueel 0,6 ha ruimtebeslag door ruimtebeslag dagrecreatief gebruik Natuurdoeltype: vooral N04.01 hoeveelheid bebouwing. door nieuwe gebouwen. Kranswierwater en N4.02 Zoet gebouwen plas + beperkt aandeel N05.03 Door nieuw gebruik zal de verstoring Verlichting in de nieuwe Veenmoeras, N14.02 Hoog- en op de aanwezige waarden op de gebouwen laagveenbos en N16.04 Vochtig legakker kunnen optreden. Het bos met productie, betreft visuele verstoring, geluid- en Nachtverblijf is Kranswierwateren komen voor lichtverstoring. toegestaan rond de zandeilanden in de Het extra aantal recreanten is niet te Noordplas en aan de zuidrand kwantificeren gezien de geringe van de Zuidplas. oppervlakte van de extra bebouwing. Legakkers kunnen vliegroute Gezien het actueel aantal bezoeken zijn van vleermuizen van de Vinkeveense plassen (tussen Foerageergebied van 1.500.000 en 1.750.000) is het vleermuizen (o.a. van additioneel verstorend effect te meervleermuis) verwaarlozen. Leefgebied van waterspitsmuis Plassen zijn foerageergebied Daarna leidt de nieuwe bebouwing voor vogels uit de omgeving en tot extra waterrecreatie met tevens rustgebied voor vogels beperkte afname van de rust in het

blad 27 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Legakkers: zone 3 Aantasting Aantasting bebouwing gebruik

Aanwezige en potentiële natuurwaarden (kokmeeuw, visdief, zwarte stern en smient). Overwinteringsgebied watervogels De aanwezigheid van broedvogels met jaarrond beschermd nest kan op de legakkers niet worden uitgesloten (roofvogelnesten aan de zuidwestzijde van zone III). In het noordwestelijke deel van de Noordplas is op legakkers die met bomen zijn begroeid een kleine kolonie blauwe reigers aanwezig. Op kale legakkers aan de noordwestkant van de Zuidplas broeden visdief en kokmeeuw. Leefgebied van algemeen voorkomende amfibieën (bastaardkikker, bruine kikker, gewone pad en kleine watersalamander). Leefgebied van ringslang, kwabaal ((dieper) oppervlaktewater), platte schijfhoorn (moeras- en oeverplanten) en bijzondere insectensoorten

Gevolgen aantasting voor natuurwaarden gebied. Ten opzichte van de huidige aantallen en het huidig recreatieve gebruik, zijn de aantallen beperkt. Het invloedsgebied (de oppervlakte verstoorde zone) wordt gezien de beperkte omvang van de nieuwe bebouwing beperkt groter, en overlapt het al snel met reeds bestaand verstoord gebied. Op dit moment is er geen sprake van verlichting. Er is ook geen elektriciteit. Er is daarmee geen sprake van grootschalige verlichting van de legakkers en de aangrenzende oevers. Voor de verbinding met het Natura 2000-gebied Botshol is het belangrijk dat de noordwestelijk deel van zone III voldoende donker blijft. Het aandeel legakkers is hier echter beperkter en het aandeel “donker” open water is groter. Aanwezigheid van jaarrond beschermde nesten is beschermd. Voor verwijderen is onder de Omgevingswet een omgevingsvergunning Ff-activiteit nodig.

Potentieel Gelijk aan actuele waarde, behoud en versterking ervan De potentie voor otter en bever is aanwezig

Positieve effecten voor natuur (landschaps-en stedenbouwkundig plan) 100% inheemse soorten als uitgangspunt voor beplanting Historische structuur herstellen door snoeiafval (takken) tussen palen te plaatsen zodat er vissenbossen ontstaan. Natuurvriendelijke oevers waar mogelijk (ook onderdeel meerwaardebenadering) - Aanleg fauna uitreedplaats, gekoppeld aan inheemse beplanting. Zo ver mogelijk van de bebouwing op de legakker af (ook onderdeel meerwaardebenadering).

blad 28 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

4.1.7

Legakkers zone X

Paden/verhardingen kunnen alleen t.b.v. GL-X, dus geen bebouwing toegestaan.

blad 29 van 51

NNN Toetsing Bestemmingsplan Vinkeveense Plassengebied projectnummer 0478281.100 9 december 2024 KuiperCompagnons B.V.

Aantasting door nieuw bestemmingsplan Geen (zie onderstaande tabel), wel wordt in ’t Meertje (onderdeel van zone X) voorzien in de compensatie van het ruimtebeslag NNN. Tabel 4-7: Overzicht effecten van Bestemmingsplan Vinkeveense Plassen m.b.t. ontwikkelingsmogelijkheden op de legakkers: zone X. Legakkers: zone X Aantasting Aantasting Aanwezige en potentiële natuurwaarden Gevolgen aantasting bebouwing gebruik voor natuurwaarden Geen Geen Actueel Er is alleen door Natuurdoeltype: vooral N4.02 Zoet plas + beperkt bestaand gebruik aandeel N13.01 Vochtig weidevogelgrasland, N14.02 sprake van verstoring Hoog- en laagveenbos en N16.04 Vochtig bos met door dagrecreatie. productie, Kranswierwateren komen voor rond de zandeilanden in de Noordplas en aan de noord- en zuidrand van de Zuidplas. Legakkers kunnen vliegroute zijn van vleermuizen Foerageergebied van vleermuizen (o.a. van meervleermuis) Leefgebied van waterspitsmuis Plassen zijn foerageergebied voor vogels uit de omgeving en tevens rustgebied voor vogels (kokmeeuw, visdief, zwarte stern en smient). Overwinteringsgebied watervogels De aanwezigheid van broedvogels met jaarrond beschermd nest kan op de legakkers niet worden uitgesloten (roofvogelnesten aan de zuidwestzijde van zone III). Leefgebied van algemeen voorkomende amfibieën (bastaardkikker, bruine kikker, gewone pad en kleine watersalamander).

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14930798/1