Bijlage 4 Plan-MER Omgevingsvisie De Ronde Venen

Plan-MER omgevingsvisie De Ronde Venen 3 april 2025

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Verantwoording Titel

Plan-MER omgevingsvisie De Ronde Venen

Opdrachtgever

RUIMTEVOLK B.V.

Projectleider

Marieke van der Linde, Neelke de Fijter

Auteur(s)

Tristan van Herk

Tweede lezer

Martijn Gerritsen en Neelke de Fijter

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Aantal pagina’s

132 (exclusief bijlagen)

Datum

3 april 2025

Handtekening

Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.

Colofon TAUW bv Australiëlaan 5 Postbus 3015 3502 GA Utrecht T +31 30 28 24 82 4 E info.utrecht@tauw.com

2/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Inhoud 0

1

Samenvatting............................................................................................................................. 8 0.1

Milieueffectrapportage voor de omgevingsvisie ................................................................. 8

0.2

Het doel en de opzet van het plan-MER ............................................................................ 9

0.3

Hoofdpunten omgevingsvisie ............................................................................................. 9

0.4

Stappen die zijn doorlopen ............................................................................................... 11

0.5

Conclusies effecten alternatieven (‘sporen’) .................................................................... 13

0.6

Conclusies effecten omgevingsvisie ................................................................................ 15

0.7

Conclusies passende beoordeling Natura 2000-gebieden .............................................. 19

0.8

Conclusies synergiën en strijdigheden ............................................................................. 19

0.9

Conclusies doelbereik ...................................................................................................... 20

0.10

Aanbevelingen ................................................................................................................. 24

0.10.1

Aanbevelingen visie............................................................................................... 24

0.10.2

Aanbevelingen uitwerking...................................................................................... 25

0.11

Leemten in kennis ............................................................................................................ 27

0.12

Monitoring en evaluatie van beleid ................................................................................... 27

Inleiding ................................................................................................................................... 29 1.1

Aanleiding ........................................................................................................................ 29

1.2

Het plan-MER ................................................................................................................... 29

1.2.1

Plicht en doel van het plan-MER ............................................................................... 29

1.2.2

Uitgangspunten van het plan-MER ........................................................................... 30

1.2.3

Wisselwerking omgevingsvisie en plan-MER ........................................................... 30

1.2.4

Procedure van het plan-MER .................................................................................... 31

1.3 2

Leeswijzer ........................................................................................................................ 31

Onderzoeksmethodiek............................................................................................................. 32 2.1

Stap 1: Vaststellen beoordelingskader ............................................................................. 32

2.2 Stap 2: Beschrijven en beoordelen huidige situatie en autonome ontwikkeling (referentiesituatie) ....................................................................................................................... 33 2.3

Stap 3: Beoordelen effecten alternatieven (sporen) ......................................................... 34

2.4

Stap 4: Uitvoeren effectbeoordeling, opstellen passende beoordeling, in beeld brengen

doelbereik en synergiën en strijdigheden in beeld brengen ........................................................ 34 2.4.1

Effectbeoordeling per indicator ................................................................................. 34

3/132

Kenmerk

2.4.2

Passende beoordeling .............................................................................................. 35

2.4.3

Doelbereik ................................................................................................................. 35

2.4.4

Synergie en strijdigheden.......................................................................................... 36

2.5 3

5

Stap 5: Aanbevelingen, leemten in kennis en monitoring en evaluatie ............................ 36

Effecten alternatieven (sporen) ............................................................................................... 36 3.1

4

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Beschrijving van de sporen .............................................................................................. 37

3.1.1

Spoor 1 – Lokaal en verbonden ................................................................................ 37

3.1.2

Spoor 2 – Op eigen kracht ........................................................................................ 38

3.1.3

Spoor 3 – Dynamische schakel in de regio ............................................................... 39

3.2

Samenvatting effecten sporen ......................................................................................... 40

3.3

Conclusies naar aanleiding van effectbeoordeling ........................................................... 41

Omgevingsvisie De Ronde Venen........................................................................................... 42 4.1

Totstandkoming omgevingsvisie en participatie............................................................... 42

4.2

Omgevingsvisie ................................................................................................................ 44

4.2.1

Integrale strategische kernambities .......................................................................... 46

4.2.2

Gebiedsgerichte uitwerkingen ................................................................................... 48

Effecten omgevingsvisie .......................................................................................................... 49 5.1

Wonen en voorzieningen ................................................................................................. 51

5.1.1

Woningvoorraad ........................................................................................................ 51

5.1.2

Voorzieningenniveau ................................................................................................ 52

5.2

Gezondheid en welzijn ..................................................................................................... 54

5.2.1

Luchtkwaliteit............................................................................................................. 54

5.2.2

Geluid ........................................................................................................................ 56

5.2.3

Externe veiligheid ...................................................................................................... 58

5.2.4

Gezondheidsbevordering .......................................................................................... 59

5.3

Recreatie en cultuurhistorie ............................................................................................. 60

5.3.1

Landschappelijke waarden ....................................................................................... 60

5.3.2

Cultuurhistorische waarden....................................................................................... 62

5.3.3

Aardkundige waarden ............................................................................................... 63

5.4

Werken ............................................................................................................................. 65

5.4.1 5.5

Werklocaties.............................................................................................................. 65

Mobiliteit ........................................................................................................................... 66

4/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

5.5.1

Bereikbaarheid .......................................................................................................... 66

5.5.2

Modal shift ................................................................................................................. 68

5.5.3

Verkeersveiligheid ..................................................................................................... 70

5.6

Energie ............................................................................................................................. 71

5.6.1

Energiebesparing ...................................................................................................... 71

5.6.2

Aandeel duurzame energie ....................................................................................... 72

5.7

Landbouw ......................................................................................................................... 73

5.7.1 5.8

Klimaat ............................................................................................................................. 76

5.8.1

Overstromingsrisico .................................................................................................. 76

5.8.2

Wateroverlast ............................................................................................................ 77

5.8.3

Hittestress ................................................................................................................. 78

5.8.4

Droogte ..................................................................................................................... 80

5.9

Natuur .............................................................................................................................. 81

5.9.1

Biodiversiteit .............................................................................................................. 81

5.9.2

Gebruik ondergrond .................................................................................................. 83

5.9.3

Bodemkwaliteit .......................................................................................................... 84

5.9.4

Bodemdaling ............................................................................................................. 86

5.9.5

Natura 2000 .............................................................................................................. 87

5.9.6

Natuurnetwerk Nederland (NNN) .............................................................................. 88

5.9.7

Waterkwaliteit ............................................................................................................ 90

5.10 6

Duurzame landbouw ................................................................................................. 73

Naar aanleiding van de werksessie effectbeoordeling ..................................................... 91

Passende beoordeling ............................................................................................................. 92 6.1

Waarom een passende beoordeling? .............................................................................. 92

6.2

Ontwikkelen omgevingsvisie ............................................................................................ 92

6.3

Doel passende beoordeling ............................................................................................. 92

6.4

Natura 2000-gebieden ..................................................................................................... 93

6.4.1

Natura 2000-gebied Botshol ..................................................................................... 94

6.5

Potentiële effecten ........................................................................................................... 96

6.6

Storingsfactoren ............................................................................................................... 96

6.6.1

Effecten op hydrologie (verdroging en vernatting) .................................................... 96

6.6.2

Effecten door natuurontwikkeling (verdroging, vernatting, connectiviteit, verstoring)97

5/132

Kenmerk

6.6.3

Effecten op connectiviteit .......................................................................................... 97

6.6.4

Effecten door stikstofdepositie .................................................................................. 97

6.6.5

Effecten door verstoring ............................................................................................ 98

6.7 7

8

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Conclusie ......................................................................................................................... 99

Doelbereik ............................................................................................................................... 99 7.1

Ambitie 1: Groen en gezond wonen in levendige en betrokken dorpen ......................... 100

7.2

Ambitie 2: Lokaal sterk in een dynamische regio ........................................................... 105

7.3

Ambitie 3: Een beleefbaar, veerkrachtig en toekomstbestendig buitengebied .............. 108

7.4

Naar aanleiding van de werksessie doelbereik .............................................................. 110

Synergie en strijdigheden ...................................................................................................... 111 8.1

Toelichting analyse synergie en strijdigheden ............................................................... 111

8.1.1

Binnen kernambitie 1 Groen en gezond wonen in levendige en betrokken dorpen 111

8.1.2

Tussen kernambitie 1 Groen en gezond wonen in levendige en betrokken dorpen en

kernambitie 2 Lokaal sterk in een dynamische regio ............................................................ 112 8.1.3 Tussen kernambitie 1 Groen en gezond wonen in levendige en betrokken dorpen en kernambitie 3 Een beleefbaar, veerkrachtig en toekomstbestendig buitengebied ................ 112 8.1.4

Binnen kernambitie 2 Lokaal sterk in een dynamische regio .................................. 113

8.1.5 Tussen kernambitie 2 Lokaal sterk in een dynamische regio en kernambitie 3 Een beleefbaar, veerkrachtig en toekomstbestendig buitengebied .............................................. 113 8.1.6

Binnen kernambitie 3 Een beleefbaar, veerkrachtig en toekomstbestendig

buitengebied .......................................................................................................................... 114 9

Conclusie en aanbevelingen ................................................................................................. 114 9.1

Conclusie effecten van de omgevingsvisie .................................................................... 115

9.2

Conclusie passende beoordeling (Natura 2000) ............................................................ 118

9.3

Conclusie synergie en strijdigheden .............................................................................. 119

9.4

Conclusie doelbereik ...................................................................................................... 120

9.5

Aanbevelingen ............................................................................................................... 123

9.5.1

Aanbevelingen visie ................................................................................................ 124

9.5.2

Aanbevelingen uitwerking ....................................................................................... 125

9.5.3

Conclusie voor visie en vervolg .............................................................................. 126

10 Leemten in kennis, evaluatie en monitoring van beleid......................................................... 127 10.1

Leemten in kennis .......................................................................................................... 127

10.2

Monitoring en evaluatie .................................................................................................. 127

6/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

10.2.1

Belang van monitoring en evaluatie .................................................................... 128

10.2.2

Instrumenten voor uitvoering ............................................................................... 129

10.2.3

Monitoring voor de omgevingsvisie De Ronde Venen......................................... 131

Bijlage 1

Begrippen en afkortingen

Bijlage 2

Startnotitie plan-MER omgevingsvisie

Bijlage 3

Leefomgevingsfoto MER omgevingsvisie

Bijlage 4

Raamwerk De Ronde Venen 2040

Bijlage 5

Drie ontwikkelsporen voor De Ronde Venen

Bijlage 6

Effectbeoordeling sporen Omgevingsvisie

Bijlage 7

Beleidsmatrix

Bijlage 8

Visiekaart De Ronde Venen 2040

Bijlage 9

Gebiedsgerichte tegels omgevingsvisie De Ronde Venen

Bijlage 10

Instandhoudingsdoelstellingen Natura 2000-gebieden

Bijlage 11

Overzicht aanpassingen na plan-MER

7/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

0 Samenvatting Het MER voor de omgevingsvisie De Ronde Venen is gelijktijdig opgesteld met de conceptomgevingsvisie en heeft gedurende dit traject waardevolle informatie opgeleverd voor de omgevingsvisie. De bevindingen uit het MER en aanbevelingen voor het vervolg zijn in dit hoofdstuk samengevat.

0.1

Milieueffectrapportage voor de omgevingsvisie

De gemeente De Ronde Venen stelt een omgevingsvisie op. Dit betreft één integrale visie voor de fysieke leefomgeving voor het gehele gemeentelijke grondgebied. De omgevingsvisie beschrijft hoe gemeente zich wil voorbereiden op de toekomst en hoe wordt omgegaan met ontwikkelingen die op de gemeente afkomen. De omgevingsvisie hanteert een planhorizon tot 2040. Een lokale omgevingsvisie is, onder de Omgevingswet, een verplicht instrument voor gemeenten om de gewenste ontwikkeling en bescherming van de fysieke leefomgeving te waarborgen. Gelijktijdig met het opstellen van de omgevingsvisie is voorliggend plan-MER opgesteld. Een omgevingsvisie is een wettelijk voorgeschreven plan en daardoor mogelijk plan-mer-plichtig1 (artikel 16.34, eerste lid van de Omgevingswet) wanneer deze kaderstellend is voor mer(beoordelings)plichtige activiteiten (artikel 16.36 Omgevingswet). Voorgenoemde projecten zijn terug te vinden in kolom 1 van bijlage V bij het Omgevingsbesluit. Daarnaast is de vraag of voor het plan een passende beoordeling in het kader van Natura 20002 gemaakt moet worden. Ook in dit geval is er sprake van een plan-mer-plicht. De omgevingsvisie van gemeente De Ronde Venen is kaderstellend voor een aantal categorieën die zijn opgenomen in bijlage V van het Omgevingsbesluit.

Het betreft in ieder geval categorie J10 (Industrieterrein) in verband met de uitbreiding van bedrijventerreinen en transformatie naar woonwerkmilieus of gemengde functies, J11 (Stedelijk ontwikkelingsproject) vanwege de woningbouwopgave en bijbehorende ontwikkelingen en J12 (Landinrichtingsproject). Daarnaast is niet op voorhand uit te sluiten dat significante effecten op Natura 2000-gebieden zoals Botshol, de Nieuwkoopse Plassen & de Haeck en de Oostelijke Vechtplassen optreden. Deze effecten kunnen optreden door de ontwikkelingen die worden mogelijk gemaakt door de omgevingsvisie. Om deze reden is ten behoeve van de omgevingsvisie ook een passende beoordeling opgesteld wat eveneens leidt tot een mer-plicht. De passende beoordeling maakt integraal onderdeel uit van dit plan-MER (hoofdstuk 6).

1

In een aantal gevallen is het mogelijk om eerst een plan-mer-beoordeling te doen. Hieruit blijkt of het plan of programma aanzienlijke milieueffecten heeft. Als dat niet het geval is, kan een plan-milieueffectrapportage achterwege blijven. Een plan-merbeoordeling is mogelijk als:  Het om een kleine wijziging van een plan of programma gaat.  Het plan betrekking heeft op een klein gebied op lokaal niveau.  Het plan het kader vormt voor projecten die niet in bijlage V bij het Omgevingsbesluit zijn opgenomen maar die aanzienlijke milieueffecten kunnen hebben. 2 Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. In deze Natura 2000-gebieden worden bepaalde dieren, planten en hun natuurlijke leefomgeving beschermd om de biodiversiteit (soortenrijkdom) te behouden. (Bron: Natura 2000) 8/132

Kenmerk

0.2

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Het doel en de opzet van het plan-MER

Het doel van het plan-MER is inzichtelijk maken wat de effecten van de omgevingsvisie op de leefomgeving zijn en in hoeverre de voorgestelde koers bijdraagt aan het behalen van de door de gemeente gestelde ambities. Het plan-MER geeft de (milieu-)informatie die nodig is om een besluit te nemen over de vaststelling van de omgevingsvisie. Een besluit waarbij de milieubelangen op basis van het plan-MER volwaardig worden meegewogen. De uitgangspunten van dit plan-MER voor de omgevingsvisie van de gemeente De Ronde Venen zijn als volgt: 



Het plan-MER en de passende beoordeling sluiten aan op het abstractieniveau van de omgevingsvisie. De effectbeoordeling is kwalitatief van aard. Als het gaat om meer (in relatieve zin) concretere acties/projecten, dan sluit de effectbeoordeling in het plan-MER daarop aan De omgevingsvisie is een integrale ontwikkelkoers voor de lange termijn. Bestaand beleid en toekomstige plannen en omgevingsprogramma’s moeten passen bij en bijdragen aan dit integrale toekomstbeeld. Het doel van de milieueffectrapportage is om de onderlinge strijdigheid of synergie tussen de ambities in de voorgestelde koers te onderzoeken en in beeld te brengen. Dit kan echter niet los gezien worden van de verdere uitwerking waarvoor de omgevingsvisie het kader vormt. Daarom omvat het plan-MER een doorkijk naar de haalbaarheid van ambities (doelbereik). In het verlengde hiervan geeft het plan-MER aanbevelingen voor de verdere uitwerking. Deze aanbevelingen helpen om de gestelde

 

ambities in de omgevingsvisie daadwerkelijk te behalen De omgevingsvisie richt zich op de periode tot 2040. Het plan-MER sluit hierop aan In het plan-MER is niet alleen gekeken naar de ‘traditionele’ milieuthema’s, maar ook naar andere thema’s binnen de fysieke leefomgeving, zoals de Omgevingswet voorstaat. Zo wordt integraal gekeken naar de gevolgen van klimaatverandering, energie(verbruik) en duurzame opwekking, circulariteit, woningvoorraad en bedrijvigheid. In die zin is dit MER ook te zien als een OER (omgevingseffectrapport)

0.3

Hoofdpunten omgevingsvisie

De gemeente De Ronde Venen is, door het iteratieve proces van de omgevingsvisie en het planMER en op basis van de varianten, gekomen tot de keuzes en ambities in de omgevingsvisie. De visie bestaat uit een toekomstverhaal, wat het streefbeeld is waar de gemeente wil staan en hoe ze eruit wil zien in 2040. Om toe te kunnen werken naar deze stip op de horizon, is een aantal belangrijke keuzes gemaakt. In deze keuzes probeert de gemeente de ruimtelijke opgaven op een integrale manier te benaderen. Dit is gedaan aan de hand van de uitwerking van drie strategische en gebiedsgerichte kernambities. Deze ambities zijn vertaald in gebiedsgerichte keuzes, onderscheiden in 3 hoofdgebieden en 9 deelgebieden. Op deze manier wil de gemeente aan elke plek een passende ontwikkelrichting meegeven voor de toekomst. Uiteindelijk zijn de kernambities en gebiedsgerichte keuzes verwerkt in een visiekaart (figuur 0.1, in bijlage 8 in een hogere resolutie).

9/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Figuur 0.1 Visiekaart De Ronde Venen 2040

10/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

De drie integrale strategische kernambities zijn:   

Groen en gezond wonen in levendige en betrokken dorpen (dorpen) Lokaal sterk in een dynamische regio (werklocaties) Een beleefbaar, veerkrachtig en toekomstbestendig buitengebied (buitengebied)

De gebiedsgerichte uitwerking is onderverdeeld in drie gebiedstypen met daaronder negen deelgebieden. 1.

Dorpen a. Grote dorpen b. Kleine dorpen

2.

Werklocaties a. Bedrijventerrein Mijdrecht b.

3.

0.4

Lokale bedrijventerreinen

Buitengebied a. b. c.

Droogmakerijen Veenweidelandschap Angstel- en Gein landschap

d. e.

Plassengebied Botshol

Stappen die zijn doorlopen

Stap 1 Vaststellen beoordelingskader Tot 2024 was het verplicht om een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) op te stellen, sinds 2024 is dit niet meer verplicht. De gemeente De Ronde Venen heeft ervoor gekozen geen NRD op te stellen aan de start van de mer-procedure. In plaats van een NRD is een startdocument opgesteld. Onderdeel van het startdocument is het beoordelingskader. Dit kader bevat per thema verschillende indicatoren waarmee de effecten van de omgevingsvisie worden beoordeeld. Stap 2 Beschrijven en beoordelen huidige situatie en autonome ontwikkeling (referentiesituatie) De tweede stap was het in beeld brengen van de huidige situatie en de verwachte autonome ontwikkelingen (HSAO). Autonome ontwikkeling betekent de te verwachten voortgang van de huidige situatie zonder dat er nieuw beleid van kracht is. De huidige situatie en autonome ontwikkeling tezamen wordt de referentiesituatie genoemd. In deze fase is het kwaliteitsniveau van de indicatoren van het beoordelingskader beschreven. Het kwaliteitsniveau is uitgedrukt in goed, redelijk of slecht, zie tabel 0.1. Beschrijving en beoordeling van de referentiesituatie helpen om vast te stellen waar de opgaves liggen, zodat de gemeente kan bepalen of en in hoeverre ze daarop in wil zetten in de visie. De HSAO is te vinden in bijlage 3 bij het plan-MER. Tabel 0.101 Legenda beoordeling kwaliteitsniveau Goed

Redelijk

Slecht

De belangrijkste inzichten uit de HSAO zijn opgenomen in het Raamwerk De Ronde Venen 2040. Dit document vormde het fundament voor het bepalen van de koers richting 2040. 11/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Stap 3 Beoordelen effecten alternatieven (sporen) Om tot een omgevingsvisie te komen heeft de gemeente in samenwerking met RUIMTEVOLK verschillende onderscheidende sporen opgesteld. In het kader van dit MER is gecheckt of de contouren van de sporen voldoende onderscheidend waren. In de derde stap van het plan-MER zijn deze verschillende sporen vervolgens getoetst en op hoofdlijnen beoordeeld. Deze beoordeling heeft plaatsgevonden aan de hand van de meest relevante en/of onderscheidende indicatoren van het beoordelingskader. De beoordelingen hebben inzicht gegeven voor de verdere uitwerking van de omgevingsvisie. Stap 4 Effectbeoordeling per indicator De effecten van de omgevingsvisie worden vergeleken met de referentiesituatie (zoals beschreven in de HSAO) in 2040. De maatregelen die/het beleid dat de gemeente De Ronde Venen in de omgevingsvisie beschrijft (opgehangen aan drie kernambities, onderverdeeld in drie gebiedstypen) zijn beschreven en beoordeeld aan de hand van het beoordelingskader (zie tabel 0.2). Tabel 0.202 Visualisatie van de beoordelingsniveaus voor de beoordeling van de omgevingsvisie Positieve invloed

Licht positieve

Geen of neutrale

Licht negatieve

invloed

invloed

invloed

Negatieve invloed

De beoordeling van de omgevingsvisie is kwalitatief uitgevoerd op basis van een deskundigenoordeel. Daarna is deze beoordeling gepresenteerd en besproken in een werksessie met specialisten en het kernteam omgevingsvisie van de gemeente om deze te checken op compleetheid, correctheid en navolgbaarheid. Stap 5 Passende beoordeling Wanneer significante negatieve effecten op Natura 2000-gebieden niet zijn uit te sluiten, is een passende beoordeling conform de Omgevingswet (voorheen: Wet natuurbescherming) noodzakelijk. Rondom en in gemeente De Ronde Venen bevinden zich de volgende Natura 2000gebieden: Botshol (218 ha), de Nieuwkoopse Plassen & De Heack (2008 ha) en de Oostelijke Vechtplassen (6475 ha). Het gebied Botshol ligt in de gemeente, de overige gebieden liggen aan de gemeentelijke grenzen. Aangezien de omgevingsvisie ontwikkelingen zoals woningbouw mogelijk maakt zijn negatieve effecten op Natura 2000-gebieden niet uit te sluiten. Er is daarom, als onderdeel van het plan-MER, een passende beoordeling opgesteld die aansluit bij het abstractieniveau van de visie. De beoordeling is kwalitatief, want een gedetailleerd kwantitatieve beoordeling is pas mogelijk bij een omgevingsplan of specifiek programma.

De passende beoordeling bestaat uit een beschrijving van de negatieve effecten van de omgevingsvisie op de instandhoudingsdoelen van de Natura 2000-gebieden, een overzicht van welke ambities zorgen voor minder stikstofdepositie en mogelijke mitigerende maatregelen of randvoorwaarden voor verlaging van stikstofdepositie.

12/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Stap 6 Doelbereik Bij het opstellen van het doelbereik is beoordeeld in welke mate de vooraf gestelde ambities in de omgevingsvisie behaald kunnen worden. De omgevingsvisie De Ronde Venen kent drie integrale kernambities. Voor de beoordeling van het doelbereik is kwalitatief beoordeeld hoe de beleidskeuzes bijdragen aan het behalen van die ambities. In de beoordeling zijn naast de beleidskeuzes in de omgevingsvisie ook maatschappelijke en milieugerelateerde trends en de rol en invloed van de gemeente meegenomen. Per ambitie is in beeld gebracht of er geen tot zeer beperkte kans is om de ambitie te behalen, een redelijke kans om de ambitie te behalen of een zeer grote kans om de ambitie te behalen. Aanvullend is aangegeven hoe groot de onzekerheidsmarge is bij het behalen van de ambitie. De onzekerheid wordt groter naarmate autonome ontwikkelingen meespelen en/of als de gemeente afhankelijk is van andere partijen. De onzekerheidsmarge geeft dus aan hoeveel de gemeente zelf kan doen aan het behalen van de gestelde ambities. Stap 7 Synergie en strijdigheden Een van de kernvragen binnen de plan-mer-procedure is hoe en met welke voorwaarden de gemeente De Ronde Venen een goede balans kan behouden in het ruimtegebruik en de kwaliteiten van de gemeente.

Het plan-MER heeft daarom op strategisch niveau de kansen op synergiën en strijdigheden tussen de verschillende gestelde ambities in beeld gebracht. Anders gezegd: welke ambities en acties versterken elkaar (synergie) en welke belemmeren elkaar (strijdigheid). Op basis van deze analyse kan worden bepaald of er maatregelen moeten worden genomen om de negatieve effecten te verminderen of de positieve effecten te versterken. Stap 8 Aanbevelingen, leemten in kennis en monitoring en evaluatie Aan de hand van de effectbeoordeling zijn aanbevelingen voor de visie of het vervolg beschreven en, indien van toepassing, aanbevelingen voor mitigerende3 maatregelen gedaan waardoor problemen of knelpunten verminderd of weggenomen kunnen worden. De aanbevelingen zijn het startpunt voor de verdere uitwerking van het beleid in bijvoorbeeld omgevingsprogramma’s. Aanvullend zijn de onderdelen leemten in kennis en monitoring en evaluatie toegevoegd. Op basis van het concept-MER heeft de gemeente, samen met RUIMTEVOLK, bekeken welke aanbevelingen wel en welke niet meegenomen worden in de visie en voor het vervolg.

0.5

Conclusies effecten alternatieven (‘sporen’)

Na het opstellen van de leefomgevingsfoto (HSAO) is het onder de mer-plicht noodzakelijk om als onderdeel van de plan-MER varianten, in dit geval sporen, te beoordelen. Voor het plan-MER zijn de sporen kwalitatief beoordeeld en is de milieu-informatie die van belang is bij het maken van de ruimtelijke keuzes weergeven. De sporen zijn middels een kwalitatieve effectbeoordeling met elkaar vergeleken. De gemeente De Ronde Venen heeft drie sporen uitgewerkt, elk met een eigen focus en impact op de leefomgeving. Deze sporen brengen de bandbreedtes van ruimtelijke keuzes in beeld en vormen het fundament van de nieuwe omgevingsvisie.

3

Mitigeren betekent verzachten of verminderen. 13/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Er zijn drie sporen ontwikkeld voor De Ronde Venen: 1. 2. 3.

Lokaal en verbonden Op eigen kracht Dynamische schakel in de regio

Onderstaande tabel (tabel 0.3) toont een samenvatting van de effectbeoordeling van de drie sporen van de omgevingsvisie. Voor deze effectbeoordeling is in samenspraak met de gemeente een selectie gemaakt van milieu-indicatoren. Tabel 0.303 Overzicht effectbeoordeling alternatieven (sporen) Milieu-indicator

Huidige

Autonome

situatie

ontwikkeling

Spoor 1

Spoor 2

Spoor 3

Woningvoorraad

Voorzieningenniveau Gezondheidsbevordering

Cultuurhistorische waarden

Werklocaties

Bereikbaarheid

Aandeel duurzame energie

Landbouw

Wateroverlast

Hittestress

Beschermde

Natura-2000

natuurgebieden NNN

De conclusies die zijn voortgekomen uit de effectbeoordeling van de sporen zijn hieronder beschreven. Spoor 1:  Een toename van het aantal woningen draagt bij aan de woningvoorraad. Tegelijkertijd zorgt deze toename voor meer druk op de bestaande infrastructuur. Deze toename wordt niet 

opgevangen omdat er geen investeringen in de bestaande wegen worden gedaan Woningbouw leidt tot meer verharding, waardoor het infiltrerend vermogen van water afneemt. Daarnaast zorgt meer verharding ook voor hogere temperaturen, wat kan leiden tot hittestress 14/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL



Er wordt in dit spoor niet expliciet ingezet op het behoud of versterking van de beschermde



natuurgebieden. Hierdoor neemt de kwaliteit van deze gebieden potentieel verder af Initiatieven voor duurzame energieopwekking worden gefaciliteerd. De rol van de gemeente is echter afwachtend

Spoor 2:  Inbreiding zorgt voor meer verdichting en verharding, wat nadelige gevolgen kan hebben voor



de hittestress en wateroverlast, ondanks dat er veel wordt ingezet op klimaatadaptieve maatregelen In dit spoor ontstaan er twee clusters waarbinnen het voorzieningenniveau wordt



geconcentreerd. Dit kan een negatief effect hebben op het voorzieningenniveau in andere dorpskernen Gemengde woon-werkgebieden kunnen spanningen veroorzaken tussen bewoners en



bedrijven, bijvoorbeeld vanwege geluidsoverlast of verkeersbewegingen Strenge klimaatadaptieve maatregelen kunnen de realisatie van bedrijventerrein lastig maken. Daarnaast worden de vestigingsmogelijkheden op bedrijventerreinen beperkt door de transformatie naar woon-werkgebieden

Spoor 3:    

De grote toename van woningen en voorzieningen kan leiden tot congestie op wegen en druk op openbaar vervoer De aanzienlijke uitbreiding zorgt voor een grote toename van verharding, waardoor het risico op wateroverlast en hittestress toeneemt De uitbreiding van woningen vindt deels plaats in het landelijke gebied, wat de landschappelijke en cultuurhistorische waarden binnen de gemeente aan kan tasten In dit spoor is geen expliciete aandacht voor het behouden of versterken van beschermde natuurgebieden. Daarnaast valt een deel van de uitbreiding binnen de stikstofgevoeligheid contouren van Natura 2000-gebieden. Dit kan resulteren in aantasting van de beschermde gebieden

Aan de hand van de sporen is met bewoners en met het college integraal het gesprek gevoerd over de gewenste ontwikkelrichting van de gemeente. Hierbij is de nadruk gelegd op de belangrijkste, meest significante effecten die optraden in het spoor. Zo is geborgd dat de effectbeoordeling integraal onderdeel werd van het gesprek over de sporen. De aanpak was niet om één spoor te kiezen, maar om met drie sporen de hoeken van het speelveld te verkennen en te verkennen welke bouwstenen uit de sporen relevant, kansrijk en passend werden bevonden voor verdere uitwerking tot een omgevingsvisie. De visie is daarmee eigenlijk een combinatie van de drie sporen, waarbij spoor 3 – mede op basis van de inzichten uit de effectbeoordeling – door college en raad de minst passend ruimtelijke keuzes bevatte.

0.6

Conclusies effecten omgevingsvisie

Onderstaande tabel (tabel 0.4) geeft een totaaloverzicht van de beoordeling per indicator van de omgevingsvisie. Eronder volgt een toelichtende samenvatting.

15/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Tabel 0.4 Totaaloverzicht effectbeoordeling omgevingsvisie Indicator

Huidige

Autonome

Invloed omgevingsvisie van de gebiedsgerichte

situatie

ontwikkeling

uitwerking Dorpen

Werklocaties

Buitengebied

Woningvoorraad

Voorzieningenniveau

Luchtkwaliteit

Geluid

Externe veiligheid

Gezondheidsbevordering

Landschappelijke waarden Cultuurhistorische waarden Aardkundige waarden

Werklocaties

Bereikbaarheid

Modal shift

Verkeersveiligheid

Energiebesparing

Aandeel duurzame energie Duurzame landbouw

Overstromingsrisico

Wateroverlast

Hittestress

Droogte

Biodiversiteit

16/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Indicator

Huidige

Autonome

Invloed omgevingsvisie van de gebiedsgerichte

situatie

ontwikkeling

uitwerking Dorpen

Werklocaties

Buitengebied

Gebruik ondergrond

Bodemkwaliteit

Bodemdaling

Natura 2000

Natuurnetwerk Nederland (NNN) Waterkwaliteit

Veel van de indicatoren die voor dit plan-MER zijn geselecteerd, worden om verschillende redenen positief beïnvloed door de voorgestelde ambities en bijbehorende uitwerkingen in de omgevingsvisie. De invloed van de omgevingsvisie kan daarom over het algemeen als (licht) positief worden beoordeeld. Een aantal indicatoren scoort in alle deelgebieden (licht) positief, namelijk gezondheidsbevordering, modal shift, verkeersveiligheid, aandeel duurzame energie, wateroverlast, droogte en bodemkwaliteit. Dit betekent dus dat de visie positief bijdraagt op deze thema’s. Voor sommige indicatoren is de invloed naast (licht) positief ook licht negatief. Slechts drie indicatoren scoren deels of volledig negatief, dit zijn bereikbaarheid (geldt met name voor de dorpen), gebruik ondergrond (dorpen, werklocaties en buitengebied) en Natura 2000 (dorpen en werklocaties). Bereikbaarheid van de dorpen is als negatief beoordeeld omdat deze onder druk zal blijven staan als gevolg van het toevoegen van 4.800 woningen, ondanks het feit dat er ook maatregelen worden getroffen om de bereikbaarheid te verbeteren (zoals door toepassing van het STOMP-principe en inzet op ov).

Voor gebruik ondergrond kunnen ontwikkelingen als het toevoegen van woningen en de uitbreiding van bedrijventerrein Mijdrecht een negatieve invloed hebben, maar ook ontwikkelingen als energiehubs en meer recreatieve voorzieningen doen een beroep op de ruimte in de ondergrond. De extra woningen en uitbreiding van bedrijventerrein Mijdrecht zorgen ook voor meer vervoersbewegingen wat kan zorgen voor extra stikstofdepositie, wat weer een negatief effect op de Natura 2000-gebieden kan hebben. Als er per deelgebied wordt gekeken kan er geconcludeerd worden dat de dorpen over het algemeen (licht) positief worden beïnvloed door de voorgestelde ambities en bijbehorende uitwerkingen in de omgevingsvisie, met de kanttekening dat er ook (licht) negatieve invloeden zijn. De gemeente zet in op het toevoegen van 4.800 woningen voor 2040, wat leidt tot een positieve invloed op de woningvoorraad. Door meer woningen toe te voegen is er ook meer vraag naar voorzieningen, wat eveneens positief is. Aan de andere kant heeft deze groei ook negatieve invloeden op onder andere de gezondheid indicatoren, bereikbaarheid, klimaat indicatoren, biodiversiteit, gebruik ondergrond en Natura 2000. Om sommige negatieve invloeden te verminderen wordt zo veel mogelijk het principe ‘water en bodem sturend’ gehanteerd en wordt voldaan aan de eisen uit het Convenant Toekomstbestendig Bouwen.

17/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

De negatieve impact op het landschap en de cultuurhistorie wordt vermeden door in te zetten op inbreiding en enkel op uitbreiding waar dat nodig is. De huidige woningvoorraad wordt aangepakt via een wijkgerichte aanpak, wat positief is voor energiebesparing. In de dorpen wordt bij nieuwe ontwikkelingen het STOMP-principe toegepast en de gemeente zet in op een gestrekte ov-as met frequente verbindingen: dit heeft een positieve invloed op de gezondheidsindicatoren, bereikbaarheid en de modal shift. Daarnaast is de gemeente, ondanks de inbreiding, zuinig op de huidige groenstructuren in de dorpen en wil ze deze verbeteren, wat een positieve invloed heeft op de biodiversiteit en de klimaatindicatoren. De algemene conclusie voor de werklocaties is dat deze licht positief worden beïnvloed door de voorgestelde ambities en bijbehorende uitwerkingen van de omgevingsvisie, met de kanttekening dat er ook enkele (licht) negatieve invloeden zijn. De gemeente ziet een rol voor zichzelf om de huidige economische structuur te verbeteren. Een belangrijk onderdeel hiervan is de uitbreiding van bedrijventerrein Mijdrecht.

Deze uitbreiding heeft een positieve invloed op de indicator werklocaties, maar heeft ook negatieve invloeden op onder andere de gezondheidsindicatoren (mogelijk afname luchtkwaliteit, mogelijke toename geluid, andere milieucontouren), energiebesparing, de klimaatindicatoren (meer verharding, dus mogelijk meer kans op wateroverlast en hittestress), biodiversiteit, gebruik van de ondergrond en op Natura 2000 (meer bedrijven, mogelijk meer vervoersbewegingen en daarmee gepaard gaande stikstofemissie). De andere bedrijventerreinen worden herstructureerd of getransformeerd tot woon-werk milieus wanneer nodig. Dit is positief voor de woningvoorraad en de werklocaties. Er wordt ingezet op zon-op-dak van de gebouwen wat positief is voor het aandeel duurzame energie en er worden energiehubs met bijbehorende batterijopslag ontwikkeld op de werklocaties. Dit is positief voor de werklocaties maar heeft mogelijk een negatieve invloed op het gebruik van de ondergrond, tenzij daar specifiek beleid op wordt ontwikkeld. Datzelfde geldt voor het toevoegen van twee hoogspanningsstations. Daarnaast zet de gemeente ook op de werklocaties in op alternatieve vormen van mobiliteit, zoals de fiets en het openbaar vervoer. Dit heeft een positieve invloed op de gezondheidsindicatoren, bereikbaarheid en de modal shift.

De algemene conclusie voor het buitengebied is dat deze (licht) positief worden beïnvloed door de voorgestelde ambities en bijbehorende uitwerkingen van de omgevingsvisie, met de kanttekening dat er ook (licht) negatieve invloeden zijn. De gemeente zet in het buitengebied in op de landbouw als drager van de kwaliteit van het landschap. Dit heeft een positieve invloed op duurzame landbouw en op landschappelijke waarden. Gronden van stoppende agrariërs kunnen worden overgenomen door bestaande bedrijven om zo bij te dragen aan extensivering van de landbouw. Daarnaast wordt er ingezet op transformatiemogelijkheden voor vrijkomende agrarische bebouwing (VAB): afhankelijk van de functie waarnaar ze worden getransformeerd heeft dit een positieve invloed op de woningvoorraad, het voorzieningenniveau (wanneer de ruimte bijvoorbeeld wordt ingezet voor boerderijwinkels), gezondheidsbevordering, het aandeel duurzame energie (wanneer er ruimte is voor bijvoorbeeld energieopwekking), klimaatindicatoren (wanneer de ruimte wordt ingezet voor bijvoorbeeld vergroening), biodiversiteit of bodemdaling. Verder worden natuur en ecologische verbindingszones ontwikkeld in het buitengebied wat positief is voor de natuurindicatoren. Daarnaast worden ook de mogelijkheden voor vernatting en waterberging op plekken waar dat het hardste nodig is verkend.

Dit is positief voor onder andere wateroverlast, droogte, bodemdaling en waterkwaliteit.

18/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

De recreatieve potentie van het buitengebied wil de gemeente ook beter gaan benutten door de zichtbaarheid en herkenbaarheid ervan te versterken en door de recreatieve mogelijkheden te vergroten. Dit heeft een positieve invloed op het voorzieningenniveau en op gezondheidsbevordering, maar kan ook negatieve gevolgen hebben voor de landschappelijke en cultuurhistorische waarden, en op geluid (meer vervoersbewegingen) en natuur (grotere druk op natuurgebieden). Onderdeel van de recreatieve potentie van de gemeente is het UNESCO Werelderfgoed, de Hollandse Waterlinies (waarvan de Stelling van Amsterdam onderdeel is): deze wordt uitgedragen, gekoesterd en beschermd, maar ook gebruikt voor recreatie. Dat het gebruikt wordt voor recreatie kan zowel positief als negatief uitpakken voor de cultuurhistorische waarden. Het kan zorgen voor een versterking en erkenning van de waarden, maar tegelijkertijd kan het deze ook schaden door de extra druk die er door toerisme op kan komen. Als laatste onderzoekt de gemeente de locaties voor zonnevelden, wat een positieve invloed heeft op het aandeel duurzame energie. Tegelijkertijd is kan dit ook negatief zijn voor de landschappelijke waarden, het gebruik van de ondergrond en voor landbouw en natuur.

0.7

Conclusies passende beoordeling Natura 2000-gebieden

De omgevingsvisie van de gemeente De Ronde Venen is een langetermijnvisie op de fysieke leefomgeving van de gemeente tot aan 2040. Door de lange doorlooptijd en het hoge abstractieniveau van de visie kunnen mogelijke significante effecten op Natura 2000-gebieden binnen en rondom de gemeente De Ronde Venen op dit moment niet met zekerheid worden uitgesloten. Tegelijkertijd is ook niet op voorhand sprake van significante negatieve effecten of met zekerheid onuitvoerbare ontwikkelingen, omdat er zowel in de aanlegfase als de gebruiksfase doorgaans mogelijkheden gevonden kunnen worden om negatieve effecten effectief te beperken of weg te nemen. Naast bronmaatregelen kan daarbij ook gedacht worden aan zorgvuldige locatiekeuze om verstoringsfactoren, zoals licht, geluid en optische verstoring, te voorkomen en (met name in het geval van stikstofdepositie) het gebruik van emissiearm of volledig emissieloos (elektrisch) materieel of de mogelijkheid van saldering met bestaande emissiebronnen. Wanneer concretisering van keuzes plaatsvindt, in bijvoorbeeld opvolgende programma’s en het omgevingsplan, en er meer duidelijkheid is over de omvang van de verschillende ontwikkelingen, kan nader onderzoek nodig zijn naar effecten op Natura 2000-gebieden en de mogelijkheden om deze te beperken (passende beoordeling op projectniveau).

Zo zullen er op dat moment onder meer concrete stikstofberekeningen nodig zijn om de daadwerkelijke omvang van effecten in beeld te brengen.

0.8

Conclusies synergiën en strijdigheden

Naar aanleiding van de analyse van mogelijke strijdigheden en kansen voor synergie springen er een aantal uit die hieronder zijn benoemd. Het gaat daarbij met name om strijdige ruimteclaims. Mogelijke strijdigheden:  

Er kan strijdigheid ontstaan tussen de karakteristieke (beschermde) dorpsgezichten en inbreiding in de dorpen Vergroening en behoud van groen is strijdig met het feit dat de gemeente in het verleden wel eens openbaar groen heeft verkocht. Ook inbreiding en verdichting kunnen een strijdigheid/strijdige ruimteclaim opleveren met vergroening en behoud van groen

19/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL



Beoogde woningbouw of uitbreiding van bedrijventerreinen in het buitengebied kunnen een



strijdige ruimteclaim opleveren met erfgoed (de Stelling van Amsterdam) en landbouw Zoekgebieden voor zonnevelden zijn gelegen in weidevogelkerngebieden, NNN en op landbouwgronden en leveren daarmee een (mogelijke) strijdige ruimteclaim op





Ontwikkeling van natuurgebieden en ecologische verbindingszones, maar ook het indicatief tracé van de N201 rond Mijdrecht west op landbouwgronden kunnen een strijdigheid opleveren met het uitgangspunt van de landbouw als drager van de kwaliteit van het landschap en zorgen voor een strijdige ruimteclaim Het toevoegen van woningen en bedrijven draagt bij aan de belasting van de provinciale wegen waardoor de bereikbaarheid van de gemeente op termijn onder druk kan komen te staan. In de dorpen zelf dragen de beoogde ontwikkelingen bij aan het belasten van knelpunten in het gemeentelijke wegennet. Mobiliteitsmaatregelen, zoals investeren in ov en nieuwe wegen en fietspaden, maar ook het bouwen op slimme locaties zijn noodzakelijk om





de bereikbaarheid op termijn te waarborgen Woningen op bedrijventerrein Bovenkamp bij Abcoude vergt zorgvuldige inpassing in verband met mogelijke geluidbelasting door het spoor. Woningen en bedrijven, en zeker waar dat ook nog in combinatie met spoor is, leveren mogelijke tegenstrijdigheden op (met het oog op luchtkwaliteit, geluid, milieucontouren, etc.) Afhankelijk van de randvoorwaarden kan het ruimte bieden aan de circulaire economie op bedrijventerrein Mijdrecht strijdigheid opleveren met omliggende woningen en natuur

Kansen voor synergie: 

Herbestemming van bebouwd erfgoed kan synergie opleveren met de woningbouwopgave wanneer dit erfgoed gebruikt wordt voor woningen of de recreatieve functie ervan beter benut wordt

 

De mobiliteitstransitie zou kunnen leiden tot minder benodigde ruimte voor auto’s op straat, ruimte die voor andere doeleinden ingevuld kan worden Vergroening heeft veel positieve gevolgen en kan dan ook bijdragen aan een gezonde



leefomgeving, klimaatadaptiviteit, fysieke en mentale gezondheid en aantrekkelijkheid van de gemeente voor recreanten en toeristen Veel energieopwekking op werklocaties via zon-op-dak of andere slimme oplossingen biedt



kansen om de omvang van benodigde zonnevelden in het buitengebied te verkleinen en deze gronden voor andere doeleinden in te kunnen zetten Herbestemming van VAB kan bijdragen aan recreatie en aan de klimaatadaptiviteit van het buitengebied en kan ook bijdragen aan het terugdringen van het woningtekort

0.9

Conclusies doelbereik

Figuur 0.2 geeft het doelbereik weer voor de drie hoofdambities. Het doelbereik is kwalitatief beoordeeld; de grafiek zoals hieronder opgenomen dient als visualisering van de uitgeschreven toelichting.

20/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Figuur 0.2 Totaaloverzicht doelbereik

Ambitie 1 (Groen en gezond wonen in levendige en betrokken dorpen) heeft een redelijk grote mate van zekerheid om de ambitie te behalen, al zit hier ook een bandbreedte van onzekerheid bij. Voor ambitie 2 (Lokaal sterk in een dynamische regio) is de mate van zekerheid een stuk kleiner en daarnaast is de bandbreedte van onzekerheid ook groter, wat betekent dat deze ambitie minder waarschijnlijk is om behaald te worden dan ambitie 1. De mate van zekerheid van ambitie 3 (Een beleefbaar, veerkrachtig en toekomstbestendig buitengebied) zorgt voor een redelijke kans om de ambitie te behalen, al geldt voor deze ambitie ook een bepaalde bandbreedte van onzekerheid, vergelijkbaar met die van ambitie 1. Hierna volgt steeds eerst de grafiek met een overzicht van het doelbereik van de subambities, met daaronder een korte concluderende samenvatting.

Figuur 0.3 Grafiek voor doelbereik ambitie 1: Groen en gezond wonen in levendige en betrokken dorpen

21/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Over het algemeen hebben de subambities onder ambitie 1 een redelijke tot reële kans om behaald te worden. Dit heeft er voor wat betreft de beoogde groei met 4.800 woningen mee te maken dat er al behoorlijk vaste plannen zijn voor 3.000 woningen. Voor het toekomstbestendig maken van de huidige woningvoorraad is een wijkgerichte aanpak gepland om in 2050 aardgasvrije bebouwing te hebben. Voor het behoud van het voorzieningenniveau wordt beschreven wat de gemeente daarmee voor de verschillende dorpen voor ogen heeft. Koesteren en behoud van erfgoed gebeurt door transformatie en herbestemming. Er zijn echter ook veel afhankelijkheden. Zo is de gemeente voor de bouw van woningen met name afhankelijk van private partijen (ontwikkelaars), maar ook van woningbouwcorporaties en speelt de stikstofproblematiek een rol in de haalbaarheid van de plannen voor bijvoorbeeld woningbouw. Daarnaast is de gemeente afhankelijk van particulieren, energieleveranciers, inwoners, vrijwilligers, ondernemers, organisaties, regionale ov-partners, de provincie en het rijk. Dit toont aan dat er een grote afhankelijkheid bestaat, wat leidt tot een grote mate van onzekerheid bij het behalen van de ambitie. Daarnaast zijn er andere onduidelijkheden, zoals het feit dat de benoemde wijkgerichte aanpak om in 2050 aardgasvrije bebouwing te hebben nog verder uitgewerkt moet worden.

Verder wordt er alleen gesproken over het beschermen van het huidige groen in de dorpen, maar niet over het toevoegen van kwalitatief groen (een van de subambities), behalve daar waar het principe ‘Groen groeit mee’ wordt toegepast of waar het gaat om ‘vergroenen’ van de openbare ruimte. ‘Vergroening’ klinkt niet direct als toevoeging van ‘kwalitatief groen’. Geconcludeerd kan worden dat de ambitie een relatief grote mate van zekerheid kent, maar dat er binnen de subambities ook afhankelijkheden zijn die tot enige onzekerheid leiden rondom het behalen van de ambitie.

Figuur 0.4 Grafiek voor doelbereik ambitie 2: Lokaal sterk in een dynamische regio

Tussen de subambities onder ambitie 2 zitten grote verschillen als het gaat om het doelbereik, namelijk van een reële kans om behaald te worden tot een kleine kans. Wat de mate van zekerheid ten goede komt is onder andere dat de uitbreiding van bedrijventerrein Mijdrecht vrij concreet is en er een uitgifteprotocol wordt opgesteld. Daarnaast heeft de gemeente duidelijke plannen voor hoe ze het economisch profiel van de gemeente wil verbreden. Er is een analyse gemaakt van wat op welke bedrijventerreinen nodig is. Verder zijn er duidelijke ideeën over alternatieven voor de auto, zoals het toepassen van het STOMP-principe en het ontwikkelen van de ov-as. Er zijn echter ook nog een heel aantal afhankelijkheden, zoals de samenwerking met de regio en het lokale MKB voor de uitbreiding van bedrijventerrein Mijdrecht en van ondernemers en (pand)eigenaren voor de transformatie van de overige bedrijventerreinen. 22/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Daarnaast is de gemeente ook afhankelijk van inwoners, lokale economie, toeristen, bedrijven, agrariërs, ontwikkelaars, de politiek en de provincie. Verder is het doel van klimaatneutraal en circulair zijn in 2050 erg ambitieus. Er zijn nog onduidelijkheden over hoe de gemeente dit denkt te gaan behalen. Ook is onduidelijk wat een circulaire economie voor de gemeente inhoudt. In de subambities zijn soms zinnen en termen niet nader toegelicht of onduidelijk, waardoor het niet helemaal helder wordt wat de gemeente ermee voor ogen heeft. Zo wordt niet duidelijk wat ‘een balans’ tussen de economie, ecologie, bereikbaarheid en leefbaarheid bij verbreding van het economisch profiel van de gemeente betekent, wat ‘leefbaarheid’ daarbij inhoudt en wat wordt bedoeld met ‘toebewegen naar’ klimaatneutraal en circulair in 2050. Tot slot is de subambitie over het clusteren van duurzame energieopwek en het faciliteren van bottom-up initiatieven onduidelijk geformuleerd en wordt uit de tekst niet duidelijk wat de gemeente verstaat onder ‘bottom-up initiatieven’ en het faciliteren daarvan. Verder wordt niet concreet gemaakt wat het algehele doel van deze subambitie is, waar naartoe wordt gewerkt en wanneer deze subambitie geslaagd is.

Geconcludeerd kan dus worden dat er ondanks zekerheden rondom doelbereik als gevolg van beschreven maatregelen vooral ook nog onduidelijkheden zijn, en ook veel afhankelijkheden van andere partijen.

Figuur 0.5 Grafiek voor doelbereik ambitie 3: Een beleefbaar, veerkrachtig en toekomstbestendig buitengebied

Waar de subambities rondom een gebiedsgerichte uitwerking voor het buitengebied en de mogelijkheden voor transformatie van vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) een hoge mate van zekerheid hebben is dit voor de overige subambities onder ambitie 3 een stuk lager. Maatregelen die bijdragen aan het doelbereik zijn onder andere dat er planologische ruimte geboden wordt aan agrariërs om werk te maken van een leefbaar, klimaatrobuust en toekomstbestendig buitengebied, zoals door meervoudige verdienmodellen, innovatie en experimenten. Daarnaast wordt in een gebiedsgerichte uitwerking en uitvoeringsprogramma uitgewerkt wat een duurzaam en klimaatrobuust buitengebied inhoudt. Verder werkt de gemeente aan een VAB-visie voor de transformatie van VAB naar wonen, recreatie, klimaatadaptatie of natuur. Er zijn concrete plannen voor natuurontwikkelingen en de gemeente benut de recreatieve potentie door wandel- en fietsroutes te optimaliseren en recreatieve voorzieningen aan te leggen. Een afhankelijkheid is echter dat er weinig budget beschikbaar is voor recreatie en dat de gemeente erg afhankelijk is van ondernemers, recreanten en regionale partners.

Daarnaast is de gemeente ook afhankelijk van agrariërs, de regio, het waterschap, de provincie en het rijk en liggen er grote opgaven zoals bodemdaling, klimaat en natuur en is de druk vanuit provinciaal en nationaal niveau op die thema’s hoog. Al deze opgaven leggen een claim op de ruimte, wat ervoor zorgt dat het nog maar de vraag is of alle doelen behaald kunnen worden. 23/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

Tot slot is het onduidelijk wat de rol van de landbouw is als drager van de kwaliteit van het landschap in het buitengebied, en hoe vernatting en waterberging worden ontwikkeld. Geconcludeerd kan worden dat er als gevolg van de beschreven maatregelen in de visie een bepaalde mate van zekerheid is over het behalen van de doelen, maar dat er ook veel afhankelijkheden zijn voor het behalen van ambitie 3.

0.10

Aanbevelingen

Vanuit de effectbeoordeling, de beoordeling van het doelbereik en de analyse van synergie en strijdigheden volgt een heel aantal aanbevelingen voor de visie zelf en voor het vervolg. 0.10.1 Aanbevelingen visie 1. In het buitengebied is veel loodverontreiniging door het toemaakdek, maar dit wordt niet benoemd in de visie. Het is aan te bevelen om hierover iets op te nemen in de visie, net zoals 2.

dat bij de dorpen is gedaan Uit de beschrijving van de referentiesituatie blijkt dat in het gebied ten noorden van Waverveen verzilting plaatsvindt op 0-5 meter onder het maaiveld. Aanbevolen wordt om

3.

hier – net als bij bodemdaling – specifiek aandacht aan te besteden in de visie over hiermee wordt omgegaan bij ruimtelijke keuzes Op de visiekaart wordt een knelpunt in de ecologische verbindingszone aangegeven

4.

(oostelijke bebouwing van Wilnis). In de visie wordt in de tekst momenteel niets geschreven over hoe de gemeente dit knelpunt aan wil gaan pakken Het verdient aanbeveling om het Convenant Toekomstbestendig Bouwen meer integraal op te nemen/eraan te refereren in de visie. Momenteel wordt hier alleen naar verwezen in het kader van het toevoegen woningen, namelijk dat dit dient te gebeuren met inachtneming van de geldende eisen voor duurzaamheid en circulariteit. Het Convenant gaat echter ook over

5.

Duurzame mobiliteit, Klimaatadaptatie, Natuurinclusiviteit en biodiversiteit en Gezonde leefomgeving Omdat er maar beperkte plek is voor inbreiding worden er ook beperkte dorpsuitbreidingen toegestaan, onder andere in de vorm van clusteringen rond grote dorpen met koppelkansen met klimaatadaptatie en ov-bereikbaarheid. Er wordt aanbevolen om deze koppelkansen in de visie nog meer te concretiseren (hoe gaat dit vorm en invulling krijgen?), want dit blijft nu

6.

7.

beperkt Op de visiekaart staat de ‘Hoofdverdedigingslijn Stelling van Amsterdam (koppelen aan fietsverbinding)’, maar deze koppeling wordt verder niet uitgewerkt in de visie. Er wordt aanbevolen om dit punt te benoemen in de visie en ook de koppeling te maken met de fietsverbinding Op de visiekaart staat ‘’Strekken’ van bocht N201’, dit wordt verder in de tekst van de visie

8.

niet nader toegelicht of uitgewerkt. Aanbevolen wordt om dit alsnog op te nemen in de visie Er wordt aanbevolen om de overbelaste kruispunten, N212-Oudhuijzerweg-Dorpsstraat, N201-Hofland en N201-N212, aan te pakken om de bereikbaarheid en verkeersveiligheid te

9.

verbeteren en hierover iets op te nemen in de visie Er wordt aanbevolen om de parkeernorm naar beneden te brengen om zo autogebruik verder te ontmoedigen en tegelijkertijd ruimte vrij te maken voor andere functies

24/132

Kenmerk

R004-1292474TKH-V01-agv-NL

10. In de visie staat onder hoofdstuk 3.3 ‘Een beleefbaar, veerkrachtig en toekomstbestendig buitengebied’ de ambitie ‘Het realiseren van de noodzakelijke natuurontwikkeling, in lijn met landelijke en provinciale doelstellingen’. Wanneer in de visie niet alleen noodzakelijke natuurontwikkelingen gerealiseerd worden, maar de gemeente ook nog andere natuurontwikkelingen realiseert, dan wordt aanbevolen om deze ook mee te nemen en te benoemen in de visie 11. De visie draagt momenteel weinig bij aan de waterkwaliteit in de gemeente. Simpele maatregelen kunnen soms al de waterkwaliteit verbeteren, bijvoorbeeld door bepaalde onderhoudsmaatregelen, de inrichting van de openbare ruimte, de aanleg van natuurvriendelijke oevers, baggerwerkzaamheden en het reguleren van afstromend water van wegen en daken. Aanbevolen wordt om in de visie concreter (voor alle deelgebieden) te beschrijven hoe de gemeente gaat werken aan - het verbeteren of handhaven van - de waterkwaliteit 12. In de visie spreekt de gemeente van ‘een geregisseerde groei met kwaliteit’, het is echter onduidelijk wat deze kwaliteit inhoudt. Er wordt aanbevolen om te specificeren wat de gemeente verstaat onder ‘groei met kwaliteit’. Beter gedefinieerde ambities kunnen ook beter gemonitord worden 13.