Bijlage 2 Toelichting bestemmingsplan Dorpskernen

Verder is in het bestemmingsplan geborgd dat bij toekomstige initiatieven (via binnenplanse afwijking of wijzigingsbevoegdheid) de gevolgen voor de waterhuishouding en de waterkwaliteit worden beoordeeld. Dit als onderdeel van de voorwaarde dat de ontwikkeling ‘milieuhygiënisch inpasbaar’ moet zijn. Diverse dijken binnen de kernen (zoals de Ringdijk, de Amstelkade) betreffen regionale waterkeringen. Voor deze waterkeringen (kernzone, inclusief de beschermingszones) geldt een zogenaamde dubbelbestemming. Deze hebben de bestemming 'Waterstaat - Waterkering' toebedeeld gekregen. De exacte maat die van toepassing is op een regionale waterkering is opgenomen in de vastgestelde leggers van de waterbeheerders. Op de gronden binnen deze zone mag niet (nieuw) worden gebouwd, tenzij een omgevingsvergunning voor het afwijken is verleend. Afwijking kan alleen worden verleend als de belangen van de waterkering niet onevenredig worden geschaad. De beheerder van de waterkering (Waterschap AGV) heeft hierbij een adviesrol. Overigens zal voor het bouwen op waterkeringen en het uitvoeren van werken of werkzaamheden op waterkeringen ook vaak een watervergunning op grond van de Keur van het waterschap Rivierenland nodig zijn. De initiatiefnemer van de activiteiten zal dit zelf moeten nagaan bij het waterschap en indien nodig zelf een watervergunning moeten aanvragen.

Watertoets Het (concept)ontwerp bestemmingsplan is als onderdeel van het vooroverleg ex artikel 3.1.1 Bro ter beoordeling voorgelegd aan het waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV). Waternet, de uitvoerende instantie namens het waterschap AGV, heeft in dit kader ook gereageerd. Naar aanleiding van deze reactie is de waterparagraaf op een enkel onderdeel aangepast. Voor de inhoudelijke reactie en ook het antwoord van de gemeente daarop, wordt verwezen naar de ‘Nota vooroverleg’ die als bijlage bij deze plantoelichting is toegevoegd.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

91

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

5.8.4 Conclusie Op grond van het bovenstaande wordt geconcludeerd dat er op voorhand geen belemmeringen zijn voor het bestemmingsplan, bezien vanuit het wateraspect. 5.9

ECOLOGIE

5.9.1 Beleid en regelgeving Bij het opstellen van ruimtelijke plannen is het noodzakelijk te onderzoeken of en zo ja, in hoeverre de plannen ten koste gaan van de (aanwezige) flora en fauna. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in de ‘gebiedsbescherming’ en de ‘soortenbescherming’. Gebiedsbescherming Wet Natuurbescherming Per 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming (Wnb) in werking getreden. De Wnb richt zich op de bescherming van Natura 2000-gebieden (Vogelrichtlijn- en Habitatrichtlijngebieden). Activiteiten en ontwikkelingen die kunnen leiden tot negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen van Natura 2000-gebieden zijn in beginsel niet toegestaan, tenzij hiervoor een vergunning op grond van de Wnb is verkregen. Natuurnetwerk Nederland Naast de bescherming op grond van de Wnb kunnen waardevolle gebieden ook beleidsmatig beschermd zijn doordat zij behoren tot het Nationaal Natuurnetwerk (NNN). Het Natuurnetwerk is een Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. De provincies zijn verantwoordelijk voor de begrenzing en de ontwikkeling van dit natuurnetwerk. De provincie Utrecht heeft dit in de provinciale Omgevingsvisie en de Interim Omgevingsverordening vastgelegd. Uitgangspunt is dat plannen, handelingen en projecten in het NNN niet toegestaan zijn indien zij de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN significant aantasten.

Gebieden buiten het NNN In de Interim Omgevingsverordening wordt ook een aantal gebieden buiten het NNN beschermd. Het betreft ganzenrustgebieden, weidevogelkerngebieden en de Groene Contour. Bestemmingsplannen welke negatieve effecten teweeg zullen brengen op ganzenrustgebieden of weidevogelkerngebieden zijn niet toegestaan, tenzij er geen aanvaardbare alternatief aanwezig of en een groot openbaar belang wordt ingediend. De Groene Contour is een gebied van ongeveer 3.000 hectare dat tegen het NNN aan ligt. In het ‘Akkoord van Utrecht’ is afgesproken om in deze zone stap voor stap steeds meer natuur toe te voegen. Als een terrein eenmaal is omgevormd tot natuur, wordt dit toegevoegd aan het NNN. Soortbescherming De soortenbescherming is eveneens geregeld in de Wnb. Het doel van de Wnb is het instandhouden en beschermen van in het wild voorkomende planten- en diersoorten. De Wnb kent zowel een zorgplicht als verbodsbepalingen. De zorgplicht

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

92

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

geldt te allen tijde voor alle in het wild levende dieren en planten en hun leefomgeving. De verbodsbepalingen zijn gebaseerd op het ‘nee, tenzij’-principe. Alle schadelijke handelingen ten aanzien van beschermde planten- en diersoorten zijn in principe verboden, maar er kunnen vrijstellingen en ontheffingen (door het bevoegd gezag) worden verleend van de verbodsbepalingen. De Wnb kent een apart beschermingsregime voor Vogelrichtlijnsoorten (alle vogels), Habitatrichtlijnsoorten en nationaal beschermde soorten. Voor Vogel- en Habitatrichtlijnsoorten geldt een strikte bescherming. Voor de nationaal beschermde soorten hebben provincies de bevoegdheid om in het kader van ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden een vrijstelling te verlenen van de verbodsbepalingen. Dit moet worden geregeld in een provinciale verordening. Bij nieuwe ontwikkelingen moet worden nagegaan, c.q. onderbouwd worden, of zich in het betreffende gebied beschermde soorten bevinden. 5.9.2 Relatie met plangebied Gebiedsbescherming Natura 2000 Het plangebied ligt niet binnen de begrenzing van een Natura 2000-gebied. Het Natura 2000-gebied ‘Botshol’ ligt op een afstand van circa 1,8 kilometer van de plangebieden voor de dorpskernen Abcoude en Vinkeveen.

Figuur 15 – Ligging plangebied ten opzichte van Natura 2000-gebieden (bron: AERIUS Calculator, 2022)

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

93

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

Licht, trillingen en geluid kunnen tot enkele honderden meters reiken. Effecten door externe werking zoals verstoring door geluid, licht, optische verstoring e.d. zijn dan ook (gezien de afstand tot de Natura 2000-gebieden) op voorhand uit te sluiten. Bovendien heeft het voorliggende bestemmingsplan een conserverend karakter, waarbij de bestaande (planologische) situatie centraal staat. Ook is de nieuwvestiging van agrarische bedrijven niet mogelijk en kunnen de bestaande niet-veehouderijbedrijven binnen het plan (de glastuinbouwbedrijven) niet worden omgeschakeld naar veehouderijbedrijven. In de regels van het bestemmingsplan is dit expliciet bepaald. Verder is in het bestemmingsplan geborgd dat bij toekomstige initiatieven (via binnenplanse afwijking of wijzigingsbevoegdheid) er geen sprake mag zijn van significant negatieve effecten op Natura 2000-gebied(en). Dit als onderdeel van de voorwaarde dat de ontwikkeling ‘milieuhygiënisch inpasbaar’ moet zijn. Dit onderdeel dient bij een mogelijke toekomstige ontwikkeling en uitwerking van deze plannen, als onderdeel van de afwijkings- of wijzigingsprocedure, nader onderbouwd te worden. Natuurnetwerk Nederland Een aantal gebieden aan de randen van de dorpen Wilnis, Vinkenveen en Abcoude maken deel uit van het NNN (zie ook bijgaande figuur 16).

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

94

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

Figuur 16 – Ligging plangebied ten opzichte van het NNN en overige beschermingsgebieden uit het provinciale beleid (bron: provincie Utrecht, Interim Omgevingsverordening)

Nabij de kern Wilnis betreft het de agrarische gronden noordelijk van de Oudhuijzerweg, in het uiterste oosten van het plangebied. In Vinkeveen gaat het vooral om percelen in ‘de tweede lijn’ van het bebouwingslint aan de Herenweg en het Achterbos, direct grenzend aan de Vinkeveense Plassen. In Abcoude betreft het een klein deel van de Angstel en het Abcoudermeer. Voorliggend bestemmingsplan is vooral gericht op het integreren van de verschillende komplannen en daarmee een actueel, overkoepelend maar vooral ook overzichtelijk bestemmingsplan voor de dorpskernen in de gemeente De Ronde Venen te realiseren. De bestaande (planologische) situatie staat daarbij centraal, waarmee het plan een conserverend karakter heeft. Hierdoor worden door het plan bij recht geen nieuwe ontwikkelingen mogelijk gemaakt, anders dan die op grond van de nu nog geldende ‘komplannen’ al mogelijk waren. Vanuit die optiek zijn er geen significant negatieve effecten op het NNN te verwachten. Verder is in het bestemmingsplan geborgd dat bij toekomstige initiatieven (via binnenplanse afwijking of wijzigingsbevoegdheid) de nieuwe functies binnen het NNN niet schadelijk zijn voor het natuurbeheertype ter plaatse. Dit als onderdeel van de voorwaarde dat de ontwikkeling ‘milieuhygiënisch inpasbaar’ moet zijn. Dit onderdeel dient bij een mogelijke toekomstige ontwikkeling en uitwerking van deze

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

95

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

plannen, als onderdeel van de afwijkings- of wijzigingsprocedure, nader onderbouwd te worden. Gezien de aard en omvang van de ontwikkelingsmogelijkheden die het bestemmingsplan biedt en de voorwaarden die zijn verbonden aan toekomstige initiatieven is geen sprake van negatieve gevolgen voor het NNN. Ganzenrustgebied Het plangebied is niet gelegen binnen een ganzenrustgebied zoals dat door de provincie Utrecht is aangewezen. Weidevogelkerngebied Het plangebied is niet gelegen in een weidevogelkerngebied. Wel grenst het hier tegenaan. Groene contour Het plangebied maakt geen deel uit van de ‘Groene Contour’. Soortenbescherming Vanwege het consoliderende karakter van voorliggend pan is er geen reden om aan te nemen dat beschermde flora- en faunasoorten vernietigd worden of verloren gaan. Wel zal tijdens de uitvoering van eventuele (onderhouds)werkzaamheden uitvoering moeten worden gegeven aan de algemene Zorgplicht uit de Wnb. Dit betekent onder meer dat de aantasting en verstoring van vogels dient te worden voorkomen door de werkzaamheden buiten het broedseizoen (15 maart t/m 15 juli) uit te voeren. Verder is in het bestemmingsplan geborgd dat bij toekomstige initiatieven (via binnenplanse afwijking of wijzigingsbevoegdheid) de gevolgen voor de soorten die op basis van de Wnb beschermd zijn, niet worden aangetast.

Dit als onderdeel van de voorwaarde dat de ontwikkeling ‘milieuhygiënisch inpasbaar’ moet zijn. Ook dit onderdeel dient bij een mogelijke toekomstige ontwikkeling en uitwerking van deze plannen, als onderdeel van de afwijkings- of wijzigingsprocedure, nader onderbouwd te worden. 5.9.3 Conclusie Op grond van het bovenstaande wordt geconcludeerd dat er op voorhand geen belemmeringen zijn voor het bestemmingsplan, bezien vanuit het aspect ecologie. Wel zal te allen tijde uitvoering gegeven moeten worden aan de algemene zorgplicht uit de Wnb. 5.10

ARCHEOLOGIE

5.10.1 Beleid en regelgeving Als gevolg van het Verdrag van Malta (Valetta) zijn overheden verplicht om in het ruimtelijke beleid zorgvuldig om te gaan met het archeologisch erfgoed. De zorgplicht voor het archeologisch erfgoed is vastgelegd in de Wet op de archeologische monumentenzorg (Wamz), die is geïmplementeerd in de Monumentenwet 1988. De wet regelt: • Bescherming van archeologisch erfgoed in de bodem; • Inpassen van archeologisch erfgoed in de ruimtelijke ordening • Financiering onderzoek: de veroorzaker betaalt

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

96

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

Op 1 juli 2016 is de nieuwe Erfgoedwet in werking getreden. Deze wet vervangt onder meer de Monumentenwet 1988. In artikel 9.1 van de Erfgoedwet is echter bepaald dat tot het tijdstip waarop de nieuwe Omgevingswet in werking is getreden de bepalingen uit de Monumentenwet 1988 met betrekking tot archeologie van toepassing blijven. Naar verwachting treedt de Omgevingswet niet eerder dan 2023 in werking. Gemeentelijk archeologiebeleid Zoals reeds in paragraaf 3.4.9 is genoemd, heeft de gemeente De Ronde Venen archeologiebeleid vastgesteld in de nota 'Herziening van de archeologische beleidskaart van de gemeente De Ronde Venen 2016'. Dit beleid is aan de hand van kaarten met archeologische waarden en verwachtingswaarden nader uitgewerkt en vastgelegd in de ‘Verordening Fysieke Leefomgeving De Ronde Venen’ uit 2021. In dit beleid wordt onderscheid gemaakt tussen landbodems en waterbodems, elk met een eigen categorisering. De Archeologische beleidskaart – Landbodems maakt daarbij onderscheid in 8 categorieën, en de Archeologische beleidskaart – Waterbodems in 4 categorieën. Aan de verschillende te onderscheiden gebieden met archeologische waarden of verwachtingswaarden is een diepte- en oppervlakte ondergrens gekoppeld. De ondergrenzen geven aan vanaf welke omvang én diepte (altijd in combinatie) bij een ruimtelijk plan er archeologisch onderzoek plaats moet vinden.

Deze categorieën vormen de basis voor de bescherming van archeologische (verwachtings) waarden in bestemmingsplannen. 5.10.2 Relatie met het plangebied In bijgaande figuren is een uitsnede van de gemeentelijke archeologische beleidskaart weergegeven, van de Beleidskaart Archeologie Landbodems (figuur 17) en de Beleidskaart Archeologie Waterbodems (figuur 18). Hieruit blijkt dat er verschillende (verwachtings)waarden uit het gemeentelijk archeologiebeleid van toepassing zijn op het voorliggende bestemmingsplan. Deze zijn in de regels vertaald in de dubbelbestemming ‘Waarde- Archeologisch waardevol (verwachtings)gebied’, en vervolgens nader uitgesplitst in verschillende categorieën. De van toepassing zijnde categorieën zijn op de verbeelding opgenomen. In tabel 8 is aangegeven welke dubbelbestemming bij welke (verwachtings)waarde behoort.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

97

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

Figuur 17 – Ligging plangebied (in rood) op de Beleidskaart Archeologie Landbodems

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

98

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

Figuur 18 – Ligging plangebied (in rood) op de Beleidskaart Archeologie Waterbodems Waarde

Cat.

Vrijstellingsgrens

dubbelbestemming in dit BP

diepte oppervlak (cm -Mv) (m2)

Aaneengesloten lengte (m)

Landbodems Wettelijk beschermde archeologische monumenten via RCE

lb1

-

-

n.v.t.

n.v.t.

Verdwenen molens

lb2a

30

50

n.v.t.

WR-A-LB2a

AMK-terreinen, forten (Unesco Wereld Erfgoed), ontginningsassen, ontginningsbasis, boerderijlinten, dorpslinten, historische kernen, zuwes

lb2b

30

100

n.v.t.

WR-A-LB2b

Gebied/terrein met een hoge archeologische verwachting

lb3

30

500

n.v.t.

WR-A-LB3

lb4/5*

30

2.000

n.v.t.

WR-A-LB4

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

99

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp