Bijlage 2 Toelichting bestemmingsplan Dorpskernen

In het zuidwestelijk deel van de wijk Veenzijde 1 is het multifunctionele complex Willisstee gevestigd met onder andere een sport- en zalencentrum, alsook het Natuur & Milieueducatie (NME) Centrum de Woudreus. Ook in Veenzijde 2 is de voornaamste functie wonen, maar dan meer in een woonerven structuur. De bebouwing bestaat voornamelijk uit twee-onder-één-kap woningen en rijwoningen, met overwegend twee bouwlagen en een kap. Maar ook vrijstaande woningen komen voor, alsook enkele appartementengebouwen. Laatstgenoemde zijn vooral aan de Veenweg gesitueerd.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

25

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

In het zuidoostelijk deel van de woonwijk Veenzijde 2 en westelijk van de Ir. Enschedeweg (N212) is het Sportpark Pieter Joostenlaan gevestigd. Dit sportcomplex biedt ruimte aan onder meer een voetbalvereniging en een tennisvereniging. Bovendien is er noordoostelijk van dit sportcomplex een (basis)school aanwezig. Veenzijde 3a ligt ten noorden van Veenzijde 2 en betreft een woonbuurt uit de jaren ’90 van de vorige eeuw. Deze buurt kent voornamelijk woonfuncties, in een kleinschalige stratenverkaveling. In het gebied zijn ook enkele scholen en vestigingen voor kinder- en naschoolse opvang gevestigd, die vooral in het zuidelijk deel van de woonbuurt gesitueerd zijn (Driehuizer Dwarstocht). Nabij deze functies zijn ook diverse woongebouwen (appartementencomplexen) aanwezig. Door de wijk Veenzijde heen (zowel 1, 2 en 3a) liggen waterpartijen met grote groene bermen, waar vaak voet- en/of fietspaden doorheen lopen. De eerder genoemde Ringdijk aan de zuidzijde van de wijk, alsook de Driehuizer Dwarstocht met bijbehorende groenstrook vormen hierbij belangrijke structuurdragers. Oostelijk van Veenzijde 3a ligt Marickenland, een nieuw natuur-, recreatie- en woongebied dat momenteel nog in ontwikkeling is. Het nieuwe woongebied ‘Marickenzijde’ bestaat uit twee delen; De Maricken I en De Maricken II. De woonwijk De Maricken I is klaar.

Hier zijn de afgelopen jaren ruim 400 woningen gebouwd. De basis van deze nieuwe wijk wordt gevormd door brede bebouwingsstroken in noord–zuidrichting, afgewisseld met brede watergangen en groene taluds. Daarmee wordt stedenbouwkundig aangesloten op de bestaande verkavelingsstructuur in het gebied tussen de Mijdrechtse Dwarsweg en de Driehuizer Dwarstocht, en wordt tevens een verbinding gemaakt met de groene structuur die vanuit Wilnis (de spoorbaan) doorloopt. De woningen in De Maricken I, veelal rij en twee-onder-een-kap en bestaande uit twee bouwlagen met een kap, liggen aan woonstraten die juist vooral oost-west georiënteerd zijn. In het noorden van de wijk, bij de Marickenlaan en Mijdrechtse Dwarsweg, zijn enkele hoge appartementengebouwen (maximaal 8 lagen) gesitueerd. De planvorming voor De Maricken II, die direct oostelijk aansluit op De Maricken I, is momenteel in voorbereiding. De Maricken II maakt geen deel uit van het plangebied in het voorliggende bestemmingsplan. 2.3.6 Amstelhoek Zoals reeds aangegeven in paragraaf 2.2.7 ligt de kern Amstelhoek op een snijpunt van water en weg, met aan de westzijde De Amstel in combinatie met de oost-west georiënteerde Mijdrechtse Zuwe (N196). De N196 vormt in westelijke richting de doorgaande verbinding met Uithoorn (over de Amstel, via de Prinses Irenebrug) en de ontsluiting richting de Rijksweg A4.

In oostelijke richting staat de weg in verbinding met de N201 en vormt de doorgaande verbinding met de kernen Mijdrecht en Vinkeveen. De oost-west georiënteerde N196 doorsnijdt het dorp. Ten noordoosten van de N201 ligt de kern Amstelhoek en ten zuidwesten ligt de Mennonietenbuurt. Aan de hand hiervan is de kern Amstelhoek op te delen in drie zones; 4. kern Amstelhoek; 5. Mennonietenbuurt;

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

26

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

6. lint Mennonietenbuurt. Kern Amstelhoek In het noordelijke gedeelte van het dorp ligt de kern Amstelhoek. Er bevinden zich een aantal bedrijven ten noorden van de Engellaan. Deze bedrijven betreffen enkele oude panden en nieuwe loodsen, en zijn ontsloten via de Amstelkade. In de kern zijn tevens een kerk (de voormalige Gereformeerde Kruiskerk) en een bedrijfsverzamelgebouw aanwezig. De kerk betreft een rijksmonument uit 1926, maar wordt niet meer als kerk gebruikt. De kerk wordt ook voor de woonfunctie gebruikt. De overige bebouwing bestaat uit grondgebonden woningbouw, uitgevoerd in 1 of 2 lagen met kap. Centraal in Amstelhoek zijn dit met name rijwoningen, met langs de randen twee-onder-één kap en vrijstaande woningen. Mennonietenbuurt Zuidelijk van de Mijdrechtse Zuwe (N196) ligt de Mennonietenbuurt. Binnen dit gebied bevinden zich aan de noordzijde enkele bedrijven, een horecafunctie en enkele detailhandelsfuncties. De overige bebouwing bestaat uit woningbouw. Rijwoningen van 1 of 2 lagen met kap zijn de meest voorkomende woningen in dit deel van het dorp. Uitzondering hierop vormt het appartementengebouw centraal in het plangebied. Deze bestaat uit 4 bouwlagen en is plat afgedekt. Lint Mennonietenbuurt Aan de zuidwestzijde van het dorp bevindt zich het dijklint Mennonietenbuurt, gelegen op de rechteroever van het Amstel - Drechtkanaal.

Dit lint gaat in westelijke richting over in de Kromme Mijdrecht en bestaat hoofdzakelijk uit vrijstaande woningbouw. Uitzondering hierop zijn de appartementengebouwen in het noorden van het lint. Bovendien staan de woningen in het noordelijk deel van het lint dicht op elkaar op relatief kleine percelen, terwijl de woonpercelen in het zuidwesten, gelegen aan de Kromme Mijdrecht, ruimer zijn. Overigens is het Fort bij Uithoorn het meest opvallende bouwwerk van Amstelhoek. Dit fort, in de volksmond ook wel Fort Amstelhoek genoemd, maakt deel uit van de Hollandse Waterlinies. Het fort ligt net buiten de kern, oostelijk van de Ringdijk Tweede Bedijking en zuidelijk van de Mijdrechtse Zuwe (N196).

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

27

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

Figuur 7 – Ligging en begrenzing plangebied Dorpskern Amstelhoek op een luchtfoto

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

28

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

3

BELEIDSKADER

3.1

INLEIDING

Bij het opstellen van ruimtelijke plannen, zoals een bestemmingsplan, moet rekening worden gehouden met het beleid van diverse overheden. De meest relevante beleidsaspecten die betrekking hebben op het plangebied worden in dit hoofdstuk uiteengezet. Onderscheid is aangebracht in rijksbeleid (paragraaf 3.2), provinciaal beleid (paragraaf 3.3) en gemeentelijk beleid (paragraaf 3.4). 3.2

RIJKSBELEID

3.2.1

Nationale omgevingsvisie en Besluit algemene regels ruimtelijke ordening De kaders van het rijksbeleid op het gebied van de fysieke leefomgeving zijn opgenomen in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). De NOVI is op 11 september 2020 vastgesteld en is vanaf 12 februari 2021 bindend voor het Rijk als geldende visie onder Wet ruimtelijke ordening (Wro). De NOVI vervangt daarmee de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR, 2012). Met de NOVI geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Nederland staat immers voor een aantal urgente opgaven, die zowel lokaal, nationaal als wereldwijd spelen. Het zijn grote en complexe opgaven op het gebied van klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Om dit te bereiken worden 21 nationale belangen benoemt in de NOVI waarop de nationale overheid zich richt.

Deze hebben onder andere betrekking op het zorgdragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften, het waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem, het beperken van klimaatverandering, het waarborgen van de hoofdinfrastructuur voor transport van stoffen via (buis)leidingen, het behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang en het verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit. De 21 nationale belangen uit de NOVI hebben ook een relatie met het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro, 2011). In het Barro worden regels gesteld aan onderwerpen van nationaal belang. Deze voorgeschreven regels zijn bindend voor de lagere overheden als provincie en gemeente. En hoewel de kaderstellende uitspraken voor ruimtelijke rijksbelangen uit de voorheen geldende SVIR zijn vertaald in het Barro, blijven deze ook onder de NOVI gelden.

Het gaat hierbij onder meer om de volgende onderwerpen: • Rijksvaarwegen; • Kustfundament; • Grote Rivieren; • Waddenzee en waddengebied; • Defensie; • Hoofdwegen en hoofdspoorwegen; • Elektriciteitsvoorziening; • Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen; • Nationaal Natuurnetwerk; • Primaire waterkeringen buiten het kustfundament; • IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte); • Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

29

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

Relatie met het plangebied In het bestemmingsplan voor de Dorpskernen dient in het bijzonder rekening te worden gehouden met de door het Rijk geformuleerde belangen inzake: • primaire waterkeringen. • erfgoed van universele waarden, in de vorm van het UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies; • natuur (Natuurnetwerk Nederland); Op rijksniveau wordt veel waarde gehecht aan in het plangebied voorkomende functies en eigenschappen, waaronder water, natuur en landschap en cultuurhistorie. De nationale belangen zijn verder in diverse beleidsstukken van lagere overheden vertaald, waaronder de provinciale verordening (zie paragraaf 3.3.2). Tegelijkertijd is dit bestemmingsplan erop gericht om de bestaande situatie vast te leggen, waarmee een nieuw actueel, integraal en digitaal bestemmingsplan voor de dorpskernen in de gemeente De Ronde Venen ontstaat. De bestaande planologische rechten worden daarbij opnieuw vastgelegd, en ook de bestaande waarden worden daarbij waar mogelijk en relevant beschermd (onder andere met de dubbelbestemmingen ‘Waterstaat – Waterkering’ en ‘Waarde – Cultuurhistorie’, en de gebiedsaanduiding ‘vrijwaringszone – werelderfgoed hollandse waterlinies). Het voorliggende bestemmingsplan is daarmee niet strijdig met het nationaal ruimtelijk belang, zoals beschreven in de NOVI en vastgelegd in het Barro.

3.2.2 Besluit ruimtelijke ordening In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) zijn regels opgenomen die eisen stellen aan de inhoud van een toelichting op een bestemmingsplan. Een toelichting dient een verantwoording van de in het plan gemaakte keuzen te bevatten, net als een waterparagraaf, de uitkomsten van het vooroverleg, resultaten van eventueel verrichte onderzoeken, inzichten over de uitvoerbaarheid van het plan, etc. Deze toelichting voldoet daaraan, waarbij ook specifiek wordt verwezen naar hoofdstuk 4, 5, 7 en 8. Verder dient een bestemmingsplan dat voorziet in nieuwe stedelijke ontwikkelingen een verantwoording te bevatten aan de hand van de zogenoemde 'Ladder voor duurzame verstedelijking' (hierna: de Ladder), die is vastgelegd in artikel 3.1.6, lid 2 van het Bro. Dit afwegingskader verplicht overheden tot het maken van een zorgvuldige ruimtelijke afweging bij het mogelijk maken van nieuwe stedelijke ontwikkelingen in een bestemmingsplan. Het doel is om te komen tot zorgvuldig ruimtegebruik. Vanwege het conserverende karakter van voorliggend bestemmingsplan, is toetsing aan de Ladder niet nodig / noodzakelijk. De bestaande situatie staat immers centraal en er wordt een nieuw actueel, integraal en digitaal bestemmingsplan voor de dorpskernen in de gemeente De Ronde Venen opgesteld, waarbij bestaande planologische rechten opnieuw worden vastgelegd.

Daarmee worden geen ‘nieuwe stedelijke ontwikkelingen’ gemaakt. Overigens wordt opgemerkt dat uit vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State blijkt, dat bij een woningbouwontwikkeling vanaf 12 woningen sprake is van een ‘nieuwe stedelijke

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

30

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

ontwikkeling’ in de zin van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Voor nieuwe ruimtelijke plannen met niet meer dan 11 woningen hoeft de genoemde ‘laddertoets’ niet doorlopen te worden. 3.2.3 Waterbeleid Een ander belangrijk onderwerp in het rijksbeleid is duurzaam waterbeheer. De Europese Kaderrichtlijn Water, die sinds 2000 van kracht is, speelt hierbij een belangrijke rol. De richtlijn moet er immers voor zorgen dat de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater in Europa in 2027 op orde is. Dit betekent dat de rijksoverheid streeft naar een watersysteem dat zoveel mogelijk de natuurlijke situatie (zonder ingrepen van de mens) benadert. Het streven is onder andere gericht op het behouden en vergroten van de ruimte voor water, waar mogelijk vasthouden van water en verbetering van de waterkwaliteit. De waterbeheerders spelen hierbij een belangrijke rol. In nieuwe ruimtelijke plannen, waaronder het bestemmingsplan, moet een Waterparagraaf worden opgenomen. In paragraaf 5.8 van deze plantoelichting wordt hier nader op ingegaan. 3.2.4 Overig wettelijk kader Bij het opstellen van ruimtelijke plannen is diverse (milieu)wetgeving van toepassing, waaronder de Wet luchtkwaliteit, Erfgoedwet, Wet natuurbescherming, Wet geluidhinder, etc. Ook op deze aspecten zal in hoofdstuk 5 nader worden ingegaan. 3.3

PROVINCIAAL BELEID

3.3.1 Omgevingsvisie provincie Utrecht Op 10 maart 2021 hebben Provinciale Staten de nieuwe Omgevingsvisie Provincie Utrecht vastgesteld. De Omgevingsvisie is vanaf 1 april 2021 in werking getreden. In de Omgevingsvisie beschrijft de provincie het ruimtelijk beleid voor de periode tot 2050. Daarbij worden zeven beleidsthema’s beschreven: • Stad en land gezond; • Klimaatbestendig en waterrobuust; • Duurzame energie; • Vitale steden en dorpen; • Duurzaam, gezond en veilig bereikbaar; • Levend landschap, erfgoed en cultuur; • Toekomstbestendige natuur en landbouw. Bij nieuwe ontwikkelingen is het zaak om zorgvuldig om te gaan met de ruimte. De provincie hanteert bij de locatiekeuze voor nieuwe verstedelijking de volgende basisprincipes: • zo veel mogelijk binnenstedelijk/binnendorps (binnen het stedelijk gebied) nabij knooppunten; • daarnaast in overig stedelijk gebied; • eventuele nieuwe (grootschalige) uitleg koppelen aan hoogwaardig openbaar vervoer en aan (bestaande of nieuwe) knooppunten van de belangrijkste infrastructurele corridors.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

31

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

Gezien de grote ruimtevraag die op de provincie afkomt, is het zaak om zorgvuldig om te gaan met de ruimte. Een groot gedeelte van de mensen woont graag in een stedelijke of dorpse omgeving. De menging en aanwezigheid van functies zoals wonen, werken en voorzieningen draagt bij aan deze aantrekkelijkheid. Binnen het stedelijk gebied van steden en dorpen is nog veel ruimte aanwezig die kan worden benut voor verdichting, herontwikkeling of intensivering. In de afgelopen jaren zijn er weliswaar al veel binnenstedelijke locaties ontwikkeld, maar er zijn nog steeds binnenstedelijke mogelijkheden en er komen continu nieuwe mogelijkheden bij. Door structurele economische veranderingen verliezen veel gebouwen en locaties hun oorspronkelijke functie en komen daarmee voor herontwikkeling in beeld. Deze aspecten maken dat de provincie blijft inzetten op binnenstedelijke ontwikkeling. Relatie met het plangebied Doel van voorliggend bestemmingsplan ‘Dorpskernen’ is het opstellen van een eenduidige, overzichtelijke en uniforme juridische regeling voor het toegestane gebruik en de toegestane bebouwing in de kernen Abcoude, Baambrugge, Vinkeveen, Wilnis, Mijdrecht en Amstelhoek. Het plan is vooral gericht op het beheer van de bestaande (planologische) situatie.

Aan de hand van de verschillende themakaarten uit de Omgevingsvisie, en vanwege het conserverende karakter van dit bestemmingsplan, is geconcludeerd dat er geen (ruimtelijke) opgaven gelden waarmee specifiek in voorliggend bestemmingsplan rekening gehouden hoeft te worden. Het overgrote deel van het plangebied ligt bovendien binnen het aangeduide ‘Stedelijk gebied’ (kaart 11), als onderdeel van het beleidsthema ‘Vitale steden en dorpen’. Desalniettemin wordt een aantal beschermingszones uit verschillende themakaarten vertaald in het plan, zoals ‘Klimaatbestendige en waterveilige omgeving’ (kaart 8), ‘Aantrekkelijke landschappen (kaart 14), ‘Toegankelijke cultuur en waardevol erfgoed (kaart 15) en ‘Robuuste natuur met hoge biodiversiteit’ (kaart 16). Deze aspecten hebben eveneens een doorwerking in de provinciale Omgevingsverordening. De mogelijkheden die in het bestemmingsplan worden geboden dienen hierop te worden afgestemd. In de navolgende paragraaf wordt hierop nader ingegaan. 3.3.2 Interim Omgevingsverordening provincie Utrecht Gelijktijdig met de hiervoor genoemde Omgevingsvisie is de Interim Omgevingsverordening provincie Utrecht vastgesteld. Ook de Interim Omgevingsverordening is vanaf 1 april 2021 in werking getreden.

Het doel van de verordening is om een aantal provinciale belangen uit de Omgevingsvisie van de provincie Utrecht te laten doorwerken naar het gemeentelijk niveau. In de omgevingsverordening worden daarom regels gesteld ten aanzien van deze belangen. Deze belangen zijn onderverdeeld in diverse thema's (artikelen en instructieregels). In navolgende tabel is beschreven welke provinciale belangen uit de Interim Omgevingsverordening provincie Utrecht van belang zijn voor het bestemmingsplan. Voor nadere voorwaarden bij genoemde regelingen wordt verwezen naar de Interim Omgevingsverordening zelf.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

32

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

Interim Omgevingsverordening

Belang voor dit bestemmingsplan

Watersysteem Vrijwaringszone regionale waterkering

Diverse dijken binnen de kernen (zoals de Ringdijk, de Amstelkade) betreffen regionale waterkeringen. Ontwikkelingen binnen de vrijwaringszone van deze keringen kunnen invloed hebben op de huidige en/of toekomstige waterkerende functie van de waterkering. Er moet voldoende ruimte overblijven voor versterking of reconstructie van de waterkering. De exacte maat die van toepassing is op een regionale waterkering is opgenomen in de vastgestelde leggers van de waterbeheerders.

Natuur Natuurnetwerk Nederland

Een klein deel van het plangebied, enkele percelen aan de randen van de kernen Abcoude en Vinkeveen, zijn aangewezen als Natuurnetwerk Nederland (NNN). In dit gebied zijn geen ruimtelijke ontwikkelingen toegestaan die de wezenlijke kenmerken en waarden aantasten. Negatieve effecten dienen te worden beperkt met mitigerende maatregelen of te worden gecompenseerd door inrichting van nieuwe natuur.

Cultuurhistorie en landschap UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies

Binnen het plangebied zijn delen van het militair erfgoed van het UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies1 aanwezig. De hoofdkenmerken zijn het strategisch landschap, het watermanagement en de militaire werken. In bijlage 14 van de Interim Omgevingsverordening worden de kernkwaliteiten als volgt omschreven: 1. het unieke, samenhangende en goed bewaard gebleven, laatnegentiende-eeuwse en vroegtwintigste-eeuwse hydrologische en militair-landschappelijk geheel, bestaande uit: a. een doorgaand stelsel van liniedijken in een grote ring om Amsterdam; b. sluizen en voor- en achterkanalen; c. de forten, liggend op regelmatige afstand, voornamelijk langs dijken; d. inundatiegebieden; e. voormalige schootsvelden (visueel open) en verboden kringen (merendeels onbebouwd gebied); en

1

Sinds 2021 is de Nieuwe Hollandse Waterlinie, als uitbreiding van de Stelling van Amsterdam, toegevoegd als UNESCO Werelderfgoed. Daarmee geldt vanaf 2021 de nieuwe naam “UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies” voor dit gebied.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

33

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

Interim Omgevingsverordening

Belang voor dit bestemmingsplan f. 2. 3.

de landschappelijke inpassing en camouflage van de voormalige militaire objecten; de relatief grote openheid; en de groene en relatief stille ring rond Amsterdam.

Het beleid is erop gericht deze elementen te beschermen, evenals het aanzicht en de uitstraling ervan. Dit laatste is daarom ook van invloed op de ruimte die geboden wordt aan ontwikkelingen binnen het plangebied. Ter bescherming hiervan is in het voorliggende plan de gebiedsaanduiding ‘vrijwaringszone - werelderfgoed hollandse waterlinies’ opgenomen. Voor een nadere toelichting hierop wordt onder meer verwezen naar paragraaf 5.11.2. CHS - agrarisch cultuurlandschap

Hoewel het plangebied vooral betrekking heeft op gronden van bestaande dorpskernen, ligt een aantal gronden buiten het ‘Stedelijk gebied’. De landschapsstructuur die samenhangt met het agrarisch grondgebruik door de jaren heen, bestaande uit de middeleeuwse strokenverkaveling van de Ronde Venen en de orthogonale structuur van de droogmakerijen, dient te worden beschermd.

CHS – historische infrastructuur

Het beleid van de Historische infrastructuur richt zich op behoud en versterking van de samenhang en de beleefbaarheid van iconische routes binnen de provincie Utrecht. Binnen het plangebied betreft dit een deel van de Route Impériale, de eerste verharde Rijksweg uit de koker van Napoleon. Het betreft onder meer de route door Abcoude en Baambrugge, over de Amsterdamseweg en de Rijksstraatweg.

Landschap - Groene Hart

De in het plangebied voorkomende kernkwaliteiten dienen te worden beschermd en/of versterkt. Voor het landschap Groene Hart bestaat de ambitie de volgende kernkwaliteiten te behouden en versterken: - openheid; - (veen)weidekarakter; - landschappelijke diversiteit; - rust en stilte. Bij ontwikkelingen in het landschap van het Groene Hart staat het versterken van de diversiteit op het schaalniveau van de verschillende typen landschap centraal. Een uitgebreide beschrijving en handvatten voor het omgaan met de kernkwaliteiten is opgenomen in de 'Kwaliteitsgids voor de Utrechtse Landschappen'. Gemeenten en initiatiefnemers wordt gevraagd bij ontwikkelingen hiervan gebruik te maken.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

34

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

Interim Omgevingsverordening

Belang voor dit bestemmingsplan

Landbouw Agrarische bedrijven

Nieuwe agrarische bedrijfspercelen en/of glastuinbouwbedrijven zijn niet toegestaan. Voor bestaande glastuinbouwbedrijven (buiten de glastuinbouwconcentratiegebieden) kunnen onder voorwaarden uitbreidingsmogelijkheden worden geboden, tot ten hoogste 2 ha.

Wonen, werken, recreëren Verstedelijkingsverbod landelijk gebied

Verstedelijking in het landelijk gebied is niet toegestaan, met uitzondering van andere in de Verordening opgenomen mogelijkheden.

Bebouwingsenclaves en linten

Verstedelijking kan, onder voorwaarden, worden toegestaan in bebouwingsenclaves en -linten, waarbij een verhoging van de ruimtelijke kwaliteit is vereist.

Woonschepen

In gemeente De Ronde Venen wordt onderscheid gemaakt tussen drijvende woningen (woonarken) en woonschepen. Het verschil hierin is dat drijvende woningen niet gebruikt worden voor de vaart en woonschepen wel. Nieuwe locaties voor drijvende woningen worden niet mogelijk gemaakt. Woonschepen komen binnen het plangebied van de Dorpskernen sowieso niet voor.

Recreatiewoningen

De permanente bewoning van recreatiewoningen is uitgesloten.

Tabel 2 – beoordeling Interim Omgevingsverordening provincie Utrecht

3.4

GEMEENTELIJK BELEID

3.4.1 Structuurvisie De Ronde Venen tot 2030 In de Structuurvisie Ronde Venen 2030, vastgesteld door de gemeenteraad op 17 oktober 2013, worden de hoofdzaken van het gemeentelijk ruimtelijk beleid en de voorgenomen ontwikkeling daarvan beschreven tot aan het jaar 2030. In de Structuurvisie wordt ingezet op de ligging van de gemeente: enerzijds in het Groene Hart en anderzijds in de Noordvleugel van de Randstad. In de Structuurvisie wordt ingezet op het uitbouwen en versterken van deze relaties en op het optimaliseren van de Ronde Venen als een aantrekkelijke woon-, werk- en recreatiegemeente. Deze visie is beeldend tot uiting gebracht in de visiekaart (zie figuur 8).

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

35

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

Figuur 8 – Visiekaart als onderdeel van de Structuurvisie Ronde Venen 2030

In hoofdstuk 3 over het landschap, wordt het landelijk karakter van de gemeente benadrukt en wordt gesteld dat het landschap het uitgangspunt is voor de ontwikkelingen tot 2030. Bij ruimtelijke ontwikkelingen speelt de landschappelijke en cultuurhistorische context een nadrukkelijke rol en wordt er gezocht naar

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

36

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

mogelijkheden om de verschillende functies elkaar op samenhangende wijze te laten versterken. In dit hoofdstuk wordt een zestal onderwerpen besproken. • Landschappelijke kwaliteit: het beleid is er hierbij op gericht op de openheid en het schaalniveau te bewaren en karakteristieke elementen in het landschap de randen en de bebouwingslinten - zichtbaar te houden. Ontwikkelingen dienen bij te dragen aan de landschappelijke kwaliteit, waarvoor in de Landschapsnota nadere handvatten worden aangerecht. • Natuur: de bestaande natuur wordt beschermd en de biodiversiteit en ecologische waarden worden behouden en waar mogelijk versterkt. Economische ontwikkelingen in of in de directe nabijheid van natuur zijn onder voorwaarden mogelijk, waarbij er wordt gezocht naar maatwerkoplossingen die recht doen aan de belangen van zowel de ondernemer als de natuur. • Landbouw: landbouw is de belangrijkste drager van het landschap. De landbouwsector krijgt binnen vastgestelde grenzen de mogelijkheid voor agrarische bedrijfsontwikkeling. Innovatie, verduurzaming en een verbrede, multifunctionele landbouw worden toegejuicht. • Cultuurhistorie: de in de Ronde Venen aanwezige cultuurhistorische waarden worden behouden en waar mogelijk versterkt. De gemeente zet in op het stimuleren van de beleefbaarheid van cultuurhistorische waarden.

Het uitgangspunt bij ontwikkelingen is dat het aspect cultuurhistorie zorgvuldig wordt afgewogen en er wordt gezocht naar wederzijdse versterking. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in beleidsvelden archeologie, bouwhistorie (waaronder de beschermde dorpsgezichten) en cultuurlandschap (waaronder het UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies en het verveninglandschap). • Recreatie: het recreatieve potentieel van routes, plassen, verblijfsaccommodaties, de Hollandse Waterlinies en de weidse landschappen is ingrediënt voor 'branding' van de gemeente in de Metropool en de regio. Het recreatieve beleid richt zich op deze onderwerpen. • Kernrandzones: de ruimtelijke kwaliteit rond de kernen wordt verbeterd en de recreatieve mogelijkheden versterkt. Door realisatie van natuur, groen, aanleg en beheer van recreatieve voorzieningen, wordt verrommeling tegengegaan en de recreatieve belevingswaarde bij de kernen versterkt. Incidenteel zijn gepaste 'rode ontwikkelingen' mogelijk. Voor voorliggend bestemmingsplan is in het bijzonder hoofdstuk 4 ‘Vitale dorpen en kernen’ relevant. In dit hoofdstuk wordt aangegeven dat de kwaliteit van de gemeente wordt bepaald door het landschap met haar vitale, levendige dorpen en kernen, waar mensen graag wonen, werken en recreëren. Het samenspel van wonen, werken en voorzieningen zorgt voor leefbaarheid in de gemeente.

De gemeente zet breed in op leefbaarheid in het landelijk gebied, maar vooral ook in de kernen. Inwoners, bedrijven en overheid hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een leefbare samenleving. Het is niet vanzelfsprekend dat het woon-, werk- en voorzieningenniveau in de kernen hetzelfde blijft. Vergrijzing en ontgroening kunnen gevolgen hebben voor de leefbaarheid. In hoofdstuk 4 van de structuurvisie worden een viertal onderwerpen nader besproken, waarbij de inzet op leefbaarheid vanuit verschillende invalshoeken wordt benaderd: • Wonen. • Werken. • Kernen. • Mobiliteit.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

37

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

Wonen Het beleid ten aanzien van wonen is gericht op een toekomstbestendige woningvoorraad, gelet op woonwensen, duurzaamheid en woningmarkt. Het beleid heeft oog voor de woningen en wijken die er al zijn, oog voor initiatieven naast de gemeentelijke projecten en oog voor de positie van de gemeente op de regionale woningmarkt. Woningen en woonomgeving sluiten aan op de woonwensen en woningbehoefte van inwoners. Hierbij worden verschillen tussen de kernen erkend. Doorstroming is essentieel om de aansluiting tussen woonwensen en woningbehoefte en het woningaanbod te bereiken. Dit wordt bereikt door: • Focus op kwaliteit bij nieuwbouw. • Bestaande voorraad beter benutten. • Instroom van nieuwe inwoners door onderscheidende kwaliteit van de gemeente. Verder is bouwen binnen de rode contour, ofwel de grenzen van de kernen, het uitgangspunt in De Ronde Venen: • Verdichten op inbreidingslocaties, ofwel bebouwen van onbebouwde ruimte binnen de rode contour, en meervoudig ruimtegebruik, ofwel het combineren van functies op één locatie. • Transformeren en herstructureren van wijken en gebieden die niet meer goed aan de woonwensen voldoen (herontwikkeling van bestaande bebouwde ruimte). Werken Het economische beleid van gemeente De Ronde Venen is gericht op versterking van de economische structuur van de gemeente.

Dit gebeurt door de verbetering van de concurrentiepositie van de gemeente. Het richt zich daarnaast op het op peil houden van de werkgelegenheid en de consumentgerichte voorzieningen binnen de gemeentegrenzen. Daarbij wordt ingezet op de (blijvende) aanwezigheid van aantrekkelijke vestigingslocaties voor bedrijven. Specifiek voor de detailhandel is het beleid erop gericht om de winkelgebieden die passen in de gewenste gemeentelijke winkelstructuur te versterken. Dit door investeringen te benutten voor dynamiek op de juiste plekken, en om versnippering te voorkomen. Daarbij worden sterke centrumgebieden nagestreefd, met passend beleid voor de gebieden daarbuiten. Dit wordt gedaan door in te zetten op clustering in compacte gebieden en door geen brancheverbreding voor winkelaanbod op het bedrijventerrein toe te staan. Kernen Alle kernen binnen de gemeente hebben een eigen karakter. De bevolkingssamenstelling is overal verschillend en vaak verschilt ook de identiteit en ‘cultuur’ per kern. Het voorzieningenniveau en ook de behoefte daaraan zijn verschillend. Dat maakt elke kern uniek. De gemeente streeft er daarom niet naar om alle kernen als gelijk te zien, maar stuurt op de kwaliteit en het karakter van elke kern afzonderlijk én vanuit het belang van inwoners en met inwoners. De verschillende dorpsvisies spelen hierbij een belangrijke rol.

Mobiliteit Een goede bereikbaarheid, een hoge mate van (verkeers)leefbaarheid, verkeersveiligheid en duurzaamheid van de gemeente zijn kenmerken van een aantrekkelijke woon-, werk- en recreatiegemeente.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

38

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

Het bereikbaarheidsbeleid richt zich daarbij op het handhaven en waar mogelijk verbeteren van de doorstroming op de regionale wegen. Het uitgangspunt is om de bestaande wegen beter te benutten en niet meer wegen aan te leggen. Dit geldt ook voor de N201, waarbij continue aandacht moet zijn voor de doorstroming van deze belangrijkste toegangsweg tot de gemeente. Voor de lokale wegen geldt dit ook: de bestaande wegen worden in stand gehouden. Het beleid richt zich echter niet alleen op de auto, maar ook op de fiets en het openbaar vervoer. Beide vervullen een belangrijke rol in de bereikbaarheid van de gemeente. Hoofdstuk 5 van de Structuurvisie gaat over trends en toekomstige ontwikkelingen en wordt verduidelijkt hoe de gemeente omgaat met bovenlokale ontwikkelingen en de thema's duurzaamheid en milieu. De gemeente kiest voor duurzame ontwikkeling vanuit de brede definitie 'People, Planet, Profit'. Het milieubeleid is erop gericht om nieuwe ontwikkelingen mogelijk te maken op een gezonde en veilige manier voor mensen en natuur. Hinder, gevaar en schade voor de gezondheid van omwonenden of 'gevoelige' bestemmingen worden zoveel mogelijk voorkomen en/of beperkt.

Relatie met het plangebied Doel van voorliggend bestemmingsplan ‘Dorpskernen’ is het opstellen van een eenduidige, overzichtelijke en uniforme juridische regeling voor het toegestane gebruik en de toegestane bebouwing in zes kernen van de gemeente De Ronde Venen; Abcoude, Baambrugge, Vinkeveen, Wilnis, Mijdrecht en Amstelhoek. Het plan is vooral gericht op het beheer van de bestaande (planologische) situatie. De bestemmingen in voorliggend bestemmingsplan zijn daarop afgestemd. De bovengenoemde onderwerpen dienen vooral afgewogen te worden bij nieuwe (ruimtelijke) ontwikkelingen, en zijn om die reden in relatie tot het voorliggende bestemmingsplan minder relevant. Wel zijn de aspecten die een landschappelijke en cultuurhistorische context hebben en waar bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen aan getoetst moet worden, vertaald in voorliggend bestemmingsplan. Onder meer middels de dubbelbestemmingen ‘Waarde - Beschermd Dorpsgezicht’ (Abcoude en Baambrugge), Waarde – Cultuurhistorie’ en Waarde – Archeologisch waardevol (verwachtings)gebied’. 3.4.2 Woonvisie 2025 en vereveningsfonds Op 29 juni 2017 heeft de gemeenteraad van De Ronde Venen de Woonvisie 2025 opgesteld. Op 5 maart 2020 is de '1e wijziging Woonvisie 2025' vastgesteld door de gemeenteraad. De Ronde Venen wil een vitale gemeente blijven: een bevolking die op peil blijft, met een gezonde samenstelling van jong en oud.

Hiertoe wil de gemeente de woningen en woonomgeving zo goed mogelijk aan laten sluiten op de woonwensen en woningbehoefte van de inwoners. De woonvoorraad sluit nu onvoldoende aan bij de woonwensen van de inwoners. Dit blijkt uit het Woningbehoefteonderzoek (WBO)van Stec Groep. Mede hierdoor is er een gebrek aan doorstroming. De visie richt zich op het bouwen van nieuwe woonmilieus om daarmee de doorstroming te bevorderen. Het richt zich dan ook op de kwaliteit van wonen in de gemeente. Naast woningen zelf zijn voorzieningen zoals winkels, scholen en zorgvoorzieningen belangrijke voorwaarden voor de kwaliteit van wonen in De Ronde Venen. Uit de woonvisie volgt dat behoefte is aan koopwoningen in alle prijsklassen, waarbij de vraag het grootst is naar duurdere woningen. Daarnaast wordt in de

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

39

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

woonvisie ingezet op het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad en op duurzame nieuwbouw. Tot slot wordt met de wijzigingen die in 2020 in de woonvisie zijn doorgevoerd ('1e wijziging Woonvisie 2025') bij nieuwe projecten meer gestuurd op het toevoegen van sociale en middeldure huurwoningen. Concreet heeft dit zich vertaald in de volgende randvoorwaarden: • Bij elk nieuwbouwproject, waar nog geen anterieure overeenkomst is gesloten, bedraagt het aandeel sociale huurwoningen minimaal 30%. • Bij woningbouwprojecten vanaf 50 woningen wordt, naast de sociale woningbouwopgave, aanvullend ten minste 15% in de middeldure huursector, dan wel als goedkope koop gerealiseerd. In 2022 is door de gemeente een vereveningsfonds vastgesteld. Ontwikkelingen tussen 3 en 30 woningen moet (tussen 4 en 11) of kan (tussen 12 en 29) het aandeel sociale huurwoningen worden afgekocht door een bijdrage in het vereveningsfonds. Zoals genoemd is voorliggend bestemmingsplan vooral gericht op het integreren van de verschillende komplannen en daarmee een actueel, overkoepelend maar vooral ook overzichtelijk bestemmingsplan voor de dorpskernen in de gemeente De Ronde Venen te realiseren. De bestaande (planologische) situatie staat daarbij centraal. Desalniettemin staat het voorliggende bestemmingsplan de uitgangspunten uit de woonvisie niet in de weg.

3.4.3 Landschapsnota De Ronde Venen 2030 In de Structuurvisie van De Ronde Venen is aangegeven dat nadere uitwerking in de Landschapsnota nodig is om het beleid op het gebied van landschap, cultuurhistorie, landbouw, natuur en recreatie te implementeren. Het hoofddoel van de Landschapsnota, vastgesteld door de gemeenteraad op 5 juni 2014, is het creëren van een ruimtelijk toetsingskader voor een zorgvuldige afweging van ruimtelijke initiatieven met landschappelijke impact die niet passen in het bestemmingsplan. Het streven is dat het aspect landschap dusdanig zorgvuldig wordt afgewogen bij ontwikkelingen en initiatieven dat dit tot wederzijdse versterking leidt. Bij deze toetsing dienen initiatiefnemers een stappenplan te doorlopen (de Landschapstoets), waarbij er gebruik wordt gemaakt van een Landschapsbeleidskaart, een Deelgebiedenkaart en Deelgebiedbeschrijvingen. Hoewel de te behouden landschappelijke, cultuurhistorische en natuurwaarden uit de ‘Landschapsnota De Ronde Venen 2030’ vooral betrekking hebben op het gebied buiten de dorpskernen, het zogenaamde buitengebied, zijn er ook binnen de dorpskernen diverse gebiedseigen karakteristieken en waarden te onderscheiden. Relatie met het plangebied Het plangebied van voorliggend bestemmingsplan heeft betrekking op ‘Deelgebied 9, Kernen’ uit de Landschapsnota.

En hoewel de te behouden gebiedseigen karakteristieken en waarden vooral van belang zijn bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, die vanwege het conserverende karakter van dit bestemmingsplan nu niet aan de orde zijn, kunnen deze wel van belang zijn bij initiatieven die een beperkte omgevingsvergunning vragen (binnenplanse afwijkingsmogelijkheid). Een verdere toelichting hoe de landschapsnota in de regels van dit plan is vertaald, is opgenomen in paragraaf 4.4.1 van deze plantoelichting.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

40

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

3.4.4 Dorps - en structuurvisies Voor Abcoude, Amstelhoek, Baambrugge, Mijdrecht, Vinkeveen-centrum en Wilnis Dorp zijn dorpsvisies/ structuurvisies opgesteld. Allen hebben min of meer hetzelfde doel; de dynamiek en potentie van het dorp, of een deel daarvan, beschrijven en richting geven aan nieuwe ontwikkelingen. Zoals genoemd is voorliggend bestemmingsplan vooral gericht op het integreren van de verschillende komplannen en daarmee een actueel, overkoepelend maar vooral ook overzichtelijk bestemmingsplan voor de dorpskernen in de gemeente De Ronde Venen te realiseren. De bestaande (planologische) situatie staat daarbij centraal. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen waarvoor nog niet eerder een ‘eigen’ procedure is doorlopen, worden in voorliggend bestemmingsplan niet meegenomen. 3.4.5 Economische visie tot 2025 In de visie ‘Ontwikkelen vanuit het hart: economische visie 2025 – naar een duurzaam vitaal ondernemersklimaat’ (door de gemeenteraad vastgesteld op 6 maart 2014) is aangegeven dat de gemeente een vitale gemeente wil blijven waar het goed wonen, werken en verblijven is. De Ronde Venen onderscheidt zich door een goede combinatie van wonen, werken en recreëren, in combinatie met een gunstige ligging op het snijvlak van de Metropoolregio Amsterdam en het Groene Hart.

Door de digitalisering en flexibilisering van de arbeidsmarkt wordt kwaliteit van de plek waar we werken steeds belangrijker. Het bijeenbrengen van plaats, product en gevoel is voor bedrijven en professionals steeds meer van belang. De gemeente zet zich dan ook in om de bestaande bedrijven te behouden door ze daar waar we kunnen te helpen in hun doorontwikkeling. Een gunstig vestigingsklimaat is daarbij van belang. In de kernen wordt gezorgd voor een goed voorzieningenapparaat en wordt de ruimte geboden aan ZZP’ers en nieuwe initiatieven die passen bij deze tijd. De afzonderlijke ligging van de kernen in de Gemeente De Ronde Venen zorgt ervoor dat veel inwoners op de eigen of meest dichtbijgelegen kern zijn gericht. Dit zorgt ook voor een bepaalde zelfstandigheid van kernen, waarin ze zorgen voor onderscheid en saamhorigheid op het niveau van de eigen kern. Tegelijk is er sprake van uitwisselbaarheid in bezoek naar andere kernen en een zekere hiërarchie in de detailhandelsstructuur in omvang en volledigheid van het aanbod. De centra van Mijdrecht, Abcoude en Vinkeveen hebben daarbij het grootste aanbod en een bovenlokale tot beperkt regionale aantrekkingskracht Elke afzonderlijke kern in de gemeente De Ronde Venen heeft dus een eigen accent en is op zichzelf bijzonder, maar inwoners bezoeken ook de andere kernen.

En dat onderscheid binnen de eenheid maakt De Ronde Venen in zijn totaliteit zo bijzonder. Relatie met het plangebied Met het voorliggende bestemmingsplan wordt deze bestaande structuur gehandhaafd door voor de verschillende dorpscentra de bestemmingen ‘Centrum’ en ‘Gemengd’ op te nemen, waar verschillende functies mogelijk en uitwisselbaar zijn. Afhankelijk van de grootte van de centra, in combinatie met de geldende planologische mogelijkheden ter plaatse, worden binnen deze bestemmingen juist extra functies mogelijk gemaakt, danwel uitgesloten indien niet ruimtelijk gewenst.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

41

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

3.4.6 Visie recreatie en toerisme De ‘Visie recreatie en toerisme De Ronde Venen 2020 - Binnen en buiten verbonden’ is op 9 januari 2014 vastgesteld door de gemeenteraad. De inzet van de gemeente is gericht op het vergroten van de economische betekenis van recreatie en toerisme met aandacht voor leefbaarheid, vitaliteit en samenhang vanen tussen de kernen en het buitengebied. Om de missie concreet te maken wordt het beleid, rekening houdend met de sterke en zwakke punten, kansen en bedreigingen geformuleerd in strategieën. Deze zijn onderverdeeld in fysieke strategieën die plaatsgebonden zijn en instrumentele strategieën die een bijdrage aan het gehele recreatieve beleid moeten geven. Fysieke strategieën • Het verbeteren van de routegebonden recreatie op het vaste land; • Het verbeteren van de watergebonden recreatie; • Verbinding water en land versterken; • Verbeteren bereikbaarheid Vinkeveen en Vinkeveense Plassen; • Militaire linies zichtbaar maken. Instrumentele strategieën • Ontwikkeling, beheer en onderhoud publieke recreatieterreinen • Het ondersteunen van ondernemerschap • Promotie en marketing. Relatie met het plangebied Gezien de nabijheid van (onder andere) de Vinkeveense Plassen en historische structuren, zoals het UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies, is recreatie een belangrijke ruimtelijke én economische drager voor de gemeente De Ronde Venen.

Met name in de kom Vinkeveen zijn een groot aantal voorzieningen en bedrijven aanwezig in de recreatieve sector, veelal gerelateerd aan verschillende vormen van (water)recreatie op en rond de Vinkeveense Plassen. Maar ook in andere dorpskernen zijn recreatieve functies aanwezig. Vanwege het conserverende karakter van dit bestemmingsplan, waarin de bestaande (planologische) situatie centraal staat en opnieuw wordt vastgelegd, is in voorliggend bestemmingsplan ervoor gekozen met verschillende maatwerkbestemmingen een passend planologisch-juridisch kader te bieden. Nieuwe grootschalige recreatieve activiteiten passend binnen het beleid kunnen met een aparte procedure mogelijk worden gemaakt. 3.4.7 Groenbeleidsplan 2017 – 2040 In het groenbeleidsplan is aangegeven hoe de gemeente De Ronde Venen de komende 20 jaar om wil gaan met het openbaar groen. Het groenbeleidsplan heeft tot doel kaders te stellen voor het duurzaam ontwikkelen, vernieuwen en in stand houden van het groen in De Ronde Venen, ter verbetering van het gebruik, de inrichting en de leefbaarheid. Om het groen in de Ronde Venen zo goed mogelijk te blijven ontwikkelen, inrichten, beheren en aan te sluiten bij nieuwe trends zijn in het groenbeleidsplan de volgende speerpunten benoemd: 1. Hoofd- en wijkgroenstructuur beschermen en versterken; 2. Hoge bomen waar het kan, kleine bomen waar het moet; 3.

Versterken van biodiversiteit in de wijken/kernen;

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

42

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

4. Behouden en versterken van groene pareltjes; 5. Stimuleren van bewonersparticipatie in het groen; In het groenbeleidsplan zijn diverse categorieën groen onderscheiden, te weten: landschappelijk groen, hoofdgroen, wijkgroen en buurtgroen. Landschappelijk groen Landschappelijk groen is met name in het buitengebied te vinden. Onder landschappelijk groen in De Ronde Venen vallen Historische lijnstructuren die vanuit het landschap de kern binnenkomen, alle wegen in het buitengebied met wegbeplantingen, groen rondom de forten van de Hollandse Waterlinies, het voormalige spoorbaan tracé en recreatiegebiedjes in het buitengebied. Het landschappelijk groen heeft een robuust karakter, wordt extensief beheerd en heeft relatief lage beheerkosten. In de kernen zijn dit met name de dijken. Hoofdgroen Hoofdgroen is grootschalig groen en de boomstructuur en biedt mogelijkheden voor grote aaneengesloten delen van gazon en beplanting. Onder hoofdgroen vallen alle grootschalige bomenlanen/bomenrijen, groen- en grasstroken en -gebieden inclusief wateren, langs kernontsluitingswegen. Ook parken, sportparken en begraafplaatsen vallen onder het hoofdgroen. Hoofdgroen is structureel groen en heeft een belangrijke functie in het kader van stedenbouwkundige structuur, gebruik en water. De hoofdstructuur zorgt voor herkenning en oriëntatie en is beeldbepalend voor het dorp.

Deze structuur kenmerkt zich vaak door brede ruime profielen. Bij aanwezigheid van een breed profiel zijn er mogelijkheden voor grote aaneengesloten delen van gras en beplanting en bomen van de 1e grootte (volwassen bomen met een hoogte van gemiddeld 15-30 meter, zoals eiken, kastanjes, essen, elzen, haagbeuken en populieren). De hoofdgroenstructuur wordt geaccentueerd door een herkenbare bomenrij- of laan. Wijkgroen Wijkgroen is kleinschaliger dan hoofdgroen en structureert op wijkniveau. Het groen is verbonden aan wijkontsluitingswegen en watergangen. Deze groencategorie structureert wijken en watergangen. De wijkstructuur zorgt, net als de hoofdstructuur, voor de herkenbaarheid en oriëntatie in de kern, maar kenmerkt zich door minder brede profielen. Er is vaak ruimte voor een bomenrij aan één kant van de weg. Wijkgroen en grotere groengebieden hebben een waarde voor de hele wijk. Buurtgroen Buurtgroen is het meest kleinschalige groencategorie, grenzend aan woningen, onderdeel van (woon)erven en buurtstraatjes met de daarin liggende speelplekken. Kenmerkend zijn de lange randlengten (afscherming van tuinen) en verhoogde plantvakken, al dan niet met bomen. Buurtgroen is het groen in de directe woonomgeving en heeft verschillende functies.

Het zorgt voor de groene aankleding in de buurt en zijn groene plekjes, zoals speelveldjes (gebruiksgroen) waar buurtbewoners elkaar ontmoeten.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

43

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

Buurtgroen grenzend aan woningen is belangrijk om kop-en/of zijgevels en tuinen af te schermen. Dit bepaalt de groene aankleding van een straat. Relatie met het plangebied Doel van voorliggend bestemmingsplan ‘Dorpskernen’ is het opstellen van een eenduidige, overzichtelijke en uniforme juridische regeling voor het toegestane gebruik en de toegestane bebouwing in de kernen Abcoude, Baambrugge, Vinkeveen, Wilnis, Mijdrecht en Amstelhoek. Het plan is vooral gericht op het beheer van de bestaande (planologische) situatie. Het genoemde landschappelijke groen, hoofd- en wijkgroen hebben in het voorliggende bestemmingsplan vooral de bestemmingen ‘Groen’ en ‘Water’ gekregen, waarmee de groenstructuur ook als zodanig is vastgelegd. Ook voor het buurtgroen is overwegend de bestemming ‘Groen’ opgenomen. 3.4.8 Nota detailhandelsstructuur De Ronde Venen 2020 In de Nota Detailhandelsstructuur De Ronde Venen 2020, genaamd De kracht van kernen, wordt geconstateerd dat de detailhandelssector onder druk staat en dat het noodzakelijk is om in te zetten op sterke centrumgebieden, clustering en structuurversterking. Elke kern in De Ronde Venen heeft haar eigen winkelkwaliteit en ontwikkelingsmogelijkheden. Er is een kader geformuleerd waarbinnen ondernemers en ontwikkelaars meer ruimte krijgen om winkelgebieden te versterken.

Nieuwe initiatieven worden vooral beoordeeld op draagvlak en of ze een verbetering betekenen en minder op berekeningen. Relatie met het plangebied Zoals reeds aangegeven wordt met het voorliggende bestemmingsplan ‘Dorpskernen’ een eenduidige, overzichtelijke en uniforme juridische regeling voor het toegestane gebruik en de toegestane bebouwing in de kernen Abcoude, Baambrugge, Vinkeveen, Wilnis, Mijdrecht en Amstelhoek opgesteld. Het plan is vooral gericht op het beheer van de bestaande (planologische) situatie. Dit betekent onder meer dat voor de dorpscentra in de verschillende kernen de bestemmingen ‘Centrum’ en ‘Gemengd’ opgenomen worden. Binnen deze bestemmingen zijn verschillende functies mogelijk en uitwisselbaar, waaronder ook detailhandel. Supermarkten zijn niet overal toegestaan en zijn specifiek aangeduid, Afhankelijk van de grootte van de centra worden binnen deze bestemmingen ook combinaties van functies mogelijk gemaakt, danwel specifiek uitgesloten. De geldende planologische situatie is daarbij leidend. 3.4.9 Beleidsplan Verkeer 2017-2021 In het ‘Beleidsplan Verkeer 2017–2021’, dat op 24 november 2016 is vastgesteld, zijn de doelen en gemeentelijke ambities op het gebied van verkeersveiligheid, bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid geformuleerd.

Het betreft een afwegingskader om sneller en beter in te spelen op initiatieven van bewoners, ondernemers en andere overheden en ook op de uitvoering van het onderhoud van de gemeentelijke wegen. Als onderdeel van dit beleid zijn ook de parkeernormen voor toekomstige ontwikkelingen vastgelegd. In het bestemmingsplan ‘Parapluplan Parkeren’ en ‘Parapluplan Parkeren analoog’ (2018) zijn hiervoor uniforme regels opgenomen en ook planologisch vastgelegd.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

44

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

De parkeernormen (afgestemd op het ASVV 2012 / CROW) geven duidelijkheid bij het bepalen van de parkeerbehoefte bij nieuwe ontwikkelingen. Vervolgens kan op basis van deze norm de gemeentelijke parkeereis bij nieuwe ontwikkelingen worden berekend. Vanwege het conserverende karakter van voorliggend bestemmingsplan is een nadere afweging en toetsing aan het parkeerbeleid niet aan de orde. Wel is in voorliggend bestemmingsplan onder de algemene regels (Overige regels) een parkeerregeling opgenomen, afgestemd op het ‘Parapluplan Parkeren’. De parkeernormen uit het ‘Beleidsplan Verkeer 2017–2021’ vormen daarmee een rechtstreeks toetsingskader in het geval van nieuwe bouwaanvragen. 3.4.10 Welstandsnota Voor het plangebied zijn twee verschillende welstandsnota’s van toepassing, afgestemd op de grondgebieden van vóór de gemeentelijke herindeling: - Welstandsnota De Ronde Venen (2006); - Welstandsnota Breukelen, Loenen en Abcoude (2003). In beide welstandsnota’s is integraal ruimtelijk beleid beschreven, waar plaats is ingeruimd voor de samenhang tussen de hoofdgroenstructuur, de openbare ruimte en de karakteristieken van de bebouwing. Deze eigenschappen zijn vertaald in objectieve beoordelingscriteria, die de burger inzicht geven in het beleid voor de openbare ruimte en een houvast moeten bieden bij het opstellen en indienen van een bouwplan.

De omschreven regels zijn niet alleen bedoeld om het oordeel te motiveren, maar eveneens om de burger met bouwplannen vooraf informatie over en inzicht te geven in de wijze waarop de rayonarchitect en de commissie over bouwplannen adviseren. Naast het vastleggen van criteria in het kader van de wet, zijn criteria voor de openbare ruimte opgenomen die niet maatgevend kunnen zijn maar als doel hebben het stedenbouwkundig kader te completeren. Daarnaast is de beleidsnota bedoeld om het enthousiasme voor de ruimtelijke kwaliteit te vergroten. Belangrijk onderdeel van de welstandsnota is de gebiedsgerichte benadering, waarmee de gemeente de diversiteit van de bebouwing in De Ronde Venen wil bewaren en stimuleren. Hiervoor zijn in de welstansnota verschillende (samenhangende) deelgebieden beschreven, waarvoor zogenaamde gebiedsgerichte criteria gelden. Voor elk van de gebieden geldt een welstandsniveau, waarbij onderscheid wordt gemaakt in vier regimes: 1. Door het Rijk aangewezen beschermde stads- of dorpsgezicht: hiervoor wordt ingezet op bescherming van de ruimtelijke karakteristiek in samenhang met de bebouwing. 2. Bijzonder welstandsgebied: extra inspanning ten behoeve van de ruimtelijke kwaliteit is gewenst. Het gaat om de gebieden waar extra aandacht voor de ruimtelijke kwaliteit wenselijk wordt geacht en de gemeente ook aanvullende beleidsinstrumenten inzet.

Het welstandstoezicht moet een bijdrage leveren aan het versterken van de bestaande en/of gewenste kwaliteit. 3. Regulier welstandsgebied: de basiskwaliteit moet worden gehandhaafd. Deze gebieden kunnen afwijkingen van de bestaande ruimtelijke structuur en ingrepen in de architectuur van de gebouwen zonder al te veel problemen verdragen. De gemeente stelt hier geen bijzondere eisen aan de ruimtelijke kwaliteit en het welstandstoezicht is gericht op het handhaven van de basiskwaliteit van de gebieden.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

45

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

4. Welstandsvrij gebied: wordt in De Ronde Venen (én Abcoude) niet aangewezen. Het welstandsniveau bepaalt de aard en de intensiteit waarmee de bouwplannen aan de diverse welstandscriteria zullen worden getoetst. Afhankelijk van het welstandsniveau worden de beoordelingsaspecten streng, kritisch, licht of niet, gehanteerd. Op deze manier worden de gebiedseigen waarden met betrekking tot beeldkwaliteit doeltreffend beschermd en/of versterkt. Bij nieuwe bouwaanvragen wordt als onderdeel van de omgevingsvergunning bouwen getoetst aan de geldende welstandsnota. 3.4.11 Archeologische beleidskaart met legenda De Ronde Venen 2017 De gemeente De Ronde Venen heeft archeologiebeleid vastgesteld in de nota 'Herziening van de archeologische beleidskaart van de gemeente De Ronde Venen 2016'. Dit beleid is aan de hand van kaarten met archeologische waarden en verwachtingswaarden nader uitgewerkt en vastgelegd in de ‘Verordening Fysieke Leefomgeving De Ronde Venen’ (vastgesteld op 6 april 2021). In dit beleid wordt een onderscheid gemaakt tussen landbodems en waterbodems, elk met een eigen categorisering. De Archeologische beleidskaart – Landbodems maakt daarbij onderscheid in 8 categorieën, en de Archeologische beleidskaart – Waterbodems in 4 categorieën.

Aan de verschillende te onderscheiden gebieden met archeologische waarden of verwachtingswaarden is een diepte- en oppervlakte ondergrens gekoppeld. De ondergrenzen geven aan vanaf welke omvang én diepte (altijd in combinatie) bij een ruimtelijk plan er archeologisch onderzoek plaats moet vinden. Deze categorieën vormen de basis voor de bescherming van archeologische (verwachtings) waarden in bestemmingsplannen. In paragraaf 5.10 wordt hierop nader ingegaan. 3.4.12 Spoorboekje naar een Klimaatneutrale gemeente in 2040 De Ronde Venen heeft een ambitie om in 2040 een klimaatneutrale gemeente te zijn. Onder klimaatneutraal verstaat de gemeente dat alle activiteiten en processen op het gemeentelijk grondgebied geen bijdrage meer leveren aan klimaatverandering in de vorm van CO2-uitstoot. Dit wil de gemeente bereiken met verschillende projecten. Deze projecten staan beschreven in het Spoorboekje naar een klimaatneutrale gemeente in 2040, dat op 20 april 2017 is vastgesteld. Het spoorboekje schetst een actieve werkwijze met bijbehorende heldere en haalbare werksporen, die leiden tot klimaatneutraliteit van De Ronde Venen in 2040. Tegelijkertijd wordt geconcludeerd dat nader onderzoek, afstemming en verdieping nodig is om de toe te passen mix in het aanbod van duurzame energie in 2040 vast te stellen.

Op basis van onderzoek en maatschappelijke discussie kan bepaald worden met welke vormen van bronnen (wind, zon, biomassa, geothermie) duurzame elektriciteit en warmte kan worden opgewekt. Het bestemmingsplan kan ruimte bieden daar waar verduurzaming gepaard gaat met een ruimtelijke claim. In het voorliggende conserverende plan is dat niet aan de orde. Grootschalige duurzaamheidsprojecten, zoals zonnevelden, dienen in een

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

46

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

afzonderlijk kader te worden afgewogen en in een eigen planologische procedure te worden vastgelegd. 3.4.13 Visie verblijfsrecreatie Op 16 december 2020 heeft de gemeenteraad van De Ronde Venen de Visie verblijfsrecreatie – Toekomstvisie verblijfsrecreatie De Ronde Venen 2030 vastgesteld. Deze visie biedt kaders en richting aan ondernemers die overnachtingsmogelijkheden willen ontwikkelen. In de visie staan basisuitgangspunten en een aantal specifieke uitgangspunten voor concrete overnachtingsvormen. Deze gebruikt de gemeente bij het beoordelen van nieuwe initiatieven. Vanwege het conserverende karakter van dit bestemmingsplan, waarin de bestaande (planologische) situatie centraal staat en opnieuw wordt vastgelegd, is de toekomstvisie voor verblijfsrecreatie in relatie tot voorliggend bestemmingsplan minder relevant.

Gemeente De Ronde Venen Bestemmingsplan Dorpskernen mRO b.v. / TOE / 92.04 – v3 / 22 dec. 2022

47

NL.IMRO.0736.BP022dorpskernen-ow01 Ontwerp

4

PLANBESCHRIJVING

4.1

INLEIDING

4.1.1 Algemene uitgangspunten nieuw bestemmingsplan Het bestemmingsplan ‘Dorpskernen’’ is in hoofdzaak een consoliderend bestemmingsplan voor de woonkernen Abcoude, Baambrugge, Vinkeveen, Wilnis, Mijdrecht en Amstelhoek. De bestaande (planologische) situatie staat centraal en deze wordt opnieuw vastgelegd, waarmee een eenduidige en actuele maar vooral ook overzichtelijke regeling ontstaat voor deze 6 dorpskernen in de gemeente De Ronde Venen. De bedoeling is dat dit integrale en digitale bestemmingsplan voor eenieder (bestuurders, ambtenaren, bewoners en ondernemers) goed en helder leesbaar en ook digitaal toetsbaar is. Hoewel de bestaande situatie opnieuw planologisch-juridisch wordt vastgelegd, betekent dit niet dat nieuwe ontwikkelingen in de toekomst volledig zijn uitgesloten. Indien het gewenst is om toekomstige nieuwe ontwikkelingen mogelijk te maken, dan kan dit na een zorgvuldige afweging plaatsvinden via een partiële herziening van het bestemmingsplan of met een omgevingsvergunning met buitenplanse afwijking. En als de in voorbereiding zijnde Omgevingswet in werking treedt, kunnen nieuwe ontwikkelingen via onder andere een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) alsnog mogelijk gemaakt worden.

Ook zijn er in het voorliggende bestemmingsplan enkele wijzigingsbevoegdheden en afwijkingsbevoegdheden opgenomen, veelal volgend uit de geldende regelingen en/of afstemming met andere (recente) opgestelde bestemmingsplannen in de gemeente. Om van deze mogelijkheid gebruik te maken zal nog een planologische procedure moeten worden doorlopen, waaraan ook diverse voorwaarden verbonden zijn. 4.1.2 Plan van aanpak nieuw bestemmingsplan Om te komen tot een nieuw actueel, integraal en digitaal bestemmingsplan voor de bestaande dorpskernen in de gemeente De Ronde Venen, zijn de huidige en momenteel geldende bestemmingsplannen, wijzigingsplannen en beheersverordeningen voor de kernen Abcoude, Baambrugge, Vinkeveen, Wilnis, Mijdrecht en Amstelhoek geraadpleegd en doorgenomen. Zie voor een overzicht van deze plannen ook tabel 1 in paragraaf 1.4 van deze plantoelichting. De geldende bestemmings- en bouwregels van de verschillende bestemmingen uit al deze plannen zijn geïnventariseerd, waarbij ook de afwijkings- of wijzigingsmogelijkheden zijn betrokken. Deze zijn met elkaar vergeleken en beoordeeld in hoeverre deze met elkaar overeenkomen, of juist van elkaar verschillen. Vervolgens is een zogenaamd harmonisatiemodel opgesteld en een indeling van bestemmingen gemaakt.