Bijlage 2 Raamwerk De Ronde Venen 2040

56

TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

► INLEIDING

gebied rondom Abcoude en Baambrugge een hogere maximale waterdiepte tussen de 1,5 en 2,0 meter. De maximale waterdiepte is voor drukbevolkte delen en dorpskernen van de gemeente redelijk beperkt. Op basis van deze informatie wordt de huidige situatie voor overstromingsrisico beoordeeld als redelijk.

Vinkeveen. De overstromingskans voor Amstelhoek, Mijdrecht en Wilnis is naar verhouding beperkter, hier geldt een zeer kleine overstromingskans. Omdat de overstromingskans op de drukbevolkte plaatsen in de gemeente klein is, wordt de autonome ontwikkeling beoordeeld als redelijk.

Hitte

Hitte

In en rondom Mijdrecht en de andere dorpskernen ligt de gevoelstemperatuur tussen de 37 en 42 graden. In de overige delen van de gemeente De Ronde Venen, de landelijke gebieden, ligt de gevoelstemperatuur lager, namelijk tussen de 31 en 37 graden. Deze temperatuurverschillen zijn onder andere te verklaren door de mate van verharding. In Mijdrecht, Wilnis en Abcoude wordt er meer hittestress door warme nachten ervaren vergeleken met de rest van de gemeente. Voor deze dorpskernen geldt dat er gemiddeld tussen 1 dag en 1 week aan achtereenvolgende warme nachten wordt ervaren. Relatief gezien is de hittestress beperkt tot de dichtbebouwde dorpskernen, echter wonen hier wel de meeste mensen. Hierom wordt hittestress beoordeeld als redelijk.

Ondanks dat er enkele aanwijsbare problemen zijn voor hittestress binnen gemeente De Ronde Venen, dient in de autonome ontwikkeling wel rekening gehouden te worden met de gevolgen van het klimaat. De verwachting is dat klimaatverandering zal resulteren in verder oplopende temperaturen. Hittestress zal vooral tijdens warme nachten in de dorpskernen toenemen: van gemiddeld 1 dag tot 1 week per jaar in 2020, naar 2 tot 3 weken per jaar in 2050. Daarnaast neemt ook de gevoelstemperatuur aanzienlijk toe: in 2020 hoogstens 40 graden Celsius en in het scenario hoog in 2050 maximaal 46 graden Celsius. De omliggende landelijke gebieden blijven naar verhouding koel wat ook positieve effecten heeft op de plekken waar het relatief heet is. De gemeente heeft een lokaal hitteplan opgesteld waarin diverse sociale maatregelen worden genoemd om de effecten van hitte te beperken. Echter worden hierin geen maatregelen getroffen voor de fysieke leefomgeving. Door een toename van het aantal kwetsbare gebieden en de toename van het aantal warme dagen, zal het aantal gehinderde personen toenemen, met name in de dorpskernen. Op basis van bovenstaande argumenten, wordt de autonome ontwikkeling beoordeeld als slecht.

AUTONOME ONTWIKKELING (AO) Overstroming Klimaatverandering zorgt voor extremere weersomstandigheden die frequenter voorkomen. Vergeleken met de rest van de gemeente heeft het oostelijke deel een verhoogd overstromingsrisico. Dit geldt met name voor Abcoude, Baambrugge en

► SAMENVATTING

► HET DNA VAN DE RONDE VENEN

► TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

► BELEIDSINVENTARISATIE

RUIMTEVOLK

RAAMWERK DE RONDE VENEN 2040

4.9 NATUUR

57

TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

► INLEIDING

► SAMENVATTING

► HET DNA VAN DE RONDE VENEN

► TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

► BELEIDSINVENTARISATIE

RUIMTEVOLK

RAAMWERK DE RONDE VENEN 2040

WAT ZIEN WE GEBEUREN? → De kwaliteit van de natuur staat onder druk. De provincie Utrecht moet de kwaliteit van de natuur verbeteren, onder andere via structurerende principes voor toekomstbestendige natuur. Voor natuur gaat dit om diverse natuuropgaven, zoals Natura 2000gebieden, Natuurnetwerk Nederland, Vogel- en habitatrichtlijn, Bossenstrategie en Groenblauwe Dooradering.2

→

Rond Natura 2000-gebieden worden overgangszones ingericht, waar maatregelen worden genomen om natuurdoelen te halen. De exacte omvang van deze overgangsgebieden is nog niet duidelijk. Het overgangsgebied rond Botshol zal nat ingericht worden in het kader van de benodigde groenblauwe dooradering. Afhankelijk van de uiteindelijke omvang van overgangsgebieden overlapt een deel van het overgangsgebied rond de Nieuwkoopse Plassen & De Haeck het grondgebied van gemeente De Ronde Venen.2

→

Natuurgebied Botshol wordt beschermd onder de vlag van Natura 2000-netwerken: vegetatietypen zoals rietland, bos en struweel komen voor. Dit gebied kent de hoogste soortendiversiteit van de gemeente (zie Figuur 25). De kwaliteit van dit natuurgebied staat echter onder druk als gevolg van overbelasting door de landbouw (fijn- en stikstofemissies). Om de natuurdoelen in het gebied te halen is het belangrijk dat de fijnstof- en stikstofneerslag door landbouw, verkeer en industrie uit de omliggende gebieden vermindert. Maar ook is het nodig om met vernatting veenoxidatie tegen te gaan: als het veen te droog wordt, komen nutriënten vrij die het water te voedselrijk maken.1, 6

→

De Vinkeveense Plassen worden beschermd onder het Natuurnetwerk Nederland, mede vanwege de ligging tussen Botshol en de Nieuwkoopse Plassen, waardoor het gebied als corridor functioneert. Er groeit een aantal zeldzame waterplanten en bovendien zijn de kenmerkende legakkers van cultuurhistorisch belang.

58

TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

► INLEIDING

KANSEN EN OPGAVEN → Vanuit het Utrechts Programma Landelijk Gebied heeft het herstel van Natura 2000-gebieden op de korte termijn prioriteit Dat wil zeggen dat in de nog nader aan te duiden overgangsgebieden rond Natura 2000-gebieden natuurherstel prioriteit heeft. Dit is een forse provinciale opgave, ook rondom Botshol in De Ronde Venen. In het gebied loopt een gebiedsproces waarin agrariërs samen met gebiedspartijen werken aan toekomstbestendige oplossingen voor de bedrijven in de polders.2

→

In De Ronde Venen lopen verschillende gebiedsprocessen om opgaven voor natuur, stikstof, water, klimaat en de energietransitie in samenhang op te pakken, zoals het lopende gebiedsproces Waardassacker, Botshol en Nellestein. Daarnaast zijn er in polder Groot Mijdrecht Noord-Oost al twee moerasblokken gerealiseerd. De provincie werkt samen met de gebiedspartijen, het waterschap, Natuurmonumenten en de gemeente aan de planvorming voor het derde moerasblok. In het Pact van Poldertrots staan afspraken over de ontwikkeling van de moerasblokken en de realisatie van kruidenen faunarijk grasland.

→

In 2027 moeten alle Europese lidstaten voldoen aan de chemische en ecologische kwaliteitsdoelen uit de Kaderrichtlijn Water (KRW). Deze richtlijn is opgesteld om de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater te verbeteren. Op viskwaliteit scoren de waterlichamen van De Ronde Venen relatief goed, maar op chemische kwaliteit wordt niet voldaan aan de richtlijn (zie Figuur 26 voor het eindoordeel). Het behalen van deze doelen is een belangrijke opgave voor het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht.5, 51

► SAMENVATTING

► HET DNA VAN DE RONDE VENEN

→ Het werken aan meer groenblauwe dooradering van het buitengebied van De Ronde Venen, een doel uit het Utrechts Programma Landelijk Gebied, biedt veel kansen voor een koppeling met andere doelen. Denk aan de doelen van de Kaderrichtlijn Water, natuurinclusieve landbouw, het verbeteren van de waterkwaliteit of het verminderen van broeikasgassen. Maar denk ook aan versterking van de landschappelijke kwaliteiten en de mogelijkheden voor recreatie en klimaatadaptatie.2

→ Het vernatten van de veengebieden (zie ook het hoofdstuk Klimaat) leidt ertoe dat het veen minder CO2-uitstoot, maar biedt kansrijke koppelingen om tegelijkertijd de ecologische kwaliteit van de natuurgebieden en het watersysteem te verbeteren. Met name aan de noordzijde van de gemeente, in de zone rond de Stelling van Amsterdam, liggen kansen om natuurdoelen te verbinden met erfgoed, recreatie, biodiversiteit, landbouwtransitie en waterberging.

► TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

► BELEIDSINVENTARISATIE

RUIMTEVOLK

RAAMWERK DE RONDE VENEN 2040

→

Rond de Vinkeveense Plassen schuren de doelen voor natuurbehoud- en ontwikkeling met de recreatieve aantrekkingskracht van de plassen: er wordt volop gevaren en er zijn vakantiehuisjes ontwikkeld - sommige in strijd met juridische regels en in afwachting van een gemeentelijk bestemmingsplan voor het gebied. Figuur 25. Biodiversiteit in De

→

Er liggen kansen in het steviger verbinden van de verschillende natuurgebieden in de gemeente. Hierdoor worden de aanwezige habitattypen en doelsoorten robuuster en beter bestand tegen externe invloeden. Bovendien ontstaat er zo een rijk en gevarieerd landschap, waar ook recreatief van geprofiteerd kan worden. Hierbij liggen expliciete koppelkansen voor de ontwikkeling van de Stelling van Amsterdam als groenblauwe krans.

Ronde Venen: het kaartbeeld toont de geschatte soortendiversiteit van Rode Lijstsoorten. Er is een relatief hoge soortendiversiteit in en rond Natura 2000-gebieden, maar een lage soortendiversiteit in agrarisch productielandschap. Bron: Nationale Databank Flora en Fauna, 2017.

Figuur 26. Deze figuur toont het eindoordeel voor de oppervlaktewateren in het kader van de KRW. Opvallend is dat in De Ronde Venen veel sloten en kleinere watergangen ook onder de KRW vallen. Alle wateren in de KRW voldoen niet op dit moment. Bron: Provincie Utrecht

59

TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

► INLEIDING

► SAMENVATTING

► HET DNA VAN DE RONDE VENEN

► TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

► BELEIDSINVENTARISATIE

RUIMTEVOLK

RAAMWERK DE RONDE VENEN 2040

Als onderdeel van de Omgevingseffectenrapportage is voor de relevante milieu- en omgevingsthema’s een beoordeling gemaakt van de kwaliteit ervan. Hiervoor zijn de belangrijkste indicatoren in beeld gebracht. Voor iedere indicator is een kwalitatieve beoordeling gemaakt van de kwaliteit: goed, redelijk of slecht. Hierbij is per onderwerp gekeken naar de huidige situatie en naar de autonome ontwikkeling. De autonome ontwikkeling is de verwachte toekomstige situatie in het geval er geen omgevingsvisie zou komen. Ontwikkelingen of projecten die redelijk zeker lijken behoren tot de autonome ontwikkeling. Dit zijn bijvoorbeeld ontwikkelingen waarvoor al een vastgesteld bestemmingsplan of een omgevingsvergunning verleend is. Ook trends als klimaatverandering zijn een autonome ontwikkeling. Hieronder zijn de conclusies van de beoordeling van de thema natuur weergegeven. Voor meer informatie over deze beoordeling, de achtergronden en de totstandkoming ervan, verwijzen we naar het achtergrondrapport. HUIDIGE SITUATIE (HS) Natura-2000 Rondom en in gemeente De Ronde Venen bevinden zich enkele Natura 2000-gebieden: Botshol (218 ha), de Nieuwkoopse Plassen & De Heack (2.008 ha) en de Oostelijke Vechtplassen (6.475 ha). Botshol ligt in de gemeente, de overige gebieden liggen tegen de gemeentegrenzen.

Het is hierom aannemelijk dat activiteiten in de gemeente verstorend kunnen zijn voor deze natuurgebieden. Voor zowel de Botshol als de Oostelijke Vechtplassen geldt dat het gros van de habitattypen en soorten onder druk staan. Met name

60

TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

► INLEIDING

stikstofdepositie vormt een bedreiging voor alle gebieden en de bijbehorende habitattypen en soorten. Uit de natuurdoelanalyses van de verschillende provincies blijkt dat voor elk gebied de huidige kwaliteit van gebieden op dit moment niet voldoet aan de instandhoudings-doelstellingen. Hieruit volgt dat de Natura 2000-gebieden niet in stand gehouden worden op basis van de bestaande maatregelen. Om deze reden wordt de huidige situatie voor de indicator Natura 2000 beoordeeld als slecht. NNN Binnen de Provincie Utrecht ligt ongeveer 30.000 ha van het totale NNN. In 2011 heeft de provincie de ambitie vastgesteld om hier 4.570 ha natuur aan toe te voegen, waarvan 1.570 ha NNN. Inmiddels is de helft van deze doelstelling behaald. Verdere ontwikkeling wordt vertraagd door onder andere beperkte grondmobiliteit. In de Ronde Venen zijn er diverse deelgebieden van de NNN onderdeel van het hoofdgebied de Venen en Vechtvallei. Veel van de historische legakkers aan de Vinkeveense Plassen lijden onder oeverafkalving. Voortzetting hiervan kan op termijn leiden tot afname van het oppervlak aan legakkers en het verdwijnen van soortspecifieke biotopen. Omdat er wettelijke kaders zijn aan de verdere inperking van NNN gebieden, wordt de huidige situatie beoordeeld als redelijk.

betreffende beheerplannen. Daarnaast blijkt uit de Natuurdoelanalyses dat aanvullende maatregelen benodigd zijn voor alle drie de gebieden. Deze worden geborgd in de uitwerkingen van het Provinciaal Programma Landelijk Gebied. De maatregelen zijn zowel gericht op het behouden van oppervlakte en kwaliteit als het uitbreiden van oppervlak en het verhogen van de kwaliteit. De resultaten en uitvoering daarvan staan nog niet vast. Ook is het waarschijnlijk dat niet alle maatregelen worden uitgevoerd, of dat sommige te laat worden uitgevoerd. De verwachting is dat dit leidt tot een beperkte aantasting of op sommige plekken tot een verslechtering. De autonome ontwikkeling wordt daarom beoordeeld als slecht. NNN

Voor de verschillende Natura 2000-gebieden worden uitgebreide beheersmaatregelen opgenomen in de

De verwachting is dat de NNN gebieden verder worden ingericht en beheerd. Knelpunten zoals onvoldoende waterkwaliteit, verzuring of verdroging zijn echter zorgelijk en worden naar verwachting nog versterkt door klimaatverandering. Ook bodemdaling en stikstof kunnen mogelijk negatieve effecten veroorzaken voor NNN-gebieden. Hierdoor kan het aantal en de diversiteit aan natuurwaarden aangetast worden. Verder is het niet duidelijk welke grote functies op welke plekken een grote claim op de ruimte gaan leggen. Tegelijkertijd blijft het NNN beschermd; uitspraken van de Raad van State wijzen erop dat het oppervlak niet achteruit mag gaan. De provincie zet in op het uitbreiden van de NNN gebieden in de provincie en heeft hiervoor een realisatiestrategie opgesteld. Echter wordt verdere ontwikkeling van het NNN vertraagd door onder andere beperkte grondmobiliteit. De autonome ontwikkeling voor NNN-gebieden als redelijk beoordeeld.

► SAMENVATTING

► TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

AUTONOME ONTWIKKELING (AO) Natura 2000

► HET DNA VAN DE RONDE VENEN

► BELEIDSINVENTARISATIE

5

BELEIDSINVENATARISATIE 61

RUIMTEVOLK

RAAMWERK DE RONDE VENEN 2040

Bij de start van het proces om tot een omgevingsvisie te komen voor De Ronde Venen is in beeld gebracht wat de bestaande beleidsuitgangspunten zijn voor de fysieke leefomgeving - in brede zin. Daartoe is een beleidsinventarisatie uitgevoerd van strategische visie- en beleidsdocumenten. Hierbij is ook gekeken naar hoe het huidige beleid binnen de gemeente zich op hoofdlijnen verhoudt tot nieuwe ontwikkelingen en thema’s en de doelen van de Omgevingswet (integraliteit, actualiteit, gebiedsgericht, participatie en samenwerking). Bestaand beleid vormt vooralsnog het vertrekpunt van de omgevingsvisie van De Ronde Venen. Tegelijkertijd laat deze inventarisatie ook zien op welke thema’s de komende jaren nog aanvullende aandacht nodig is. Op de onderstaande thema’s is het beleid van De Ronde Venen (geclusterd) geïnventariseerd: → → → → → → → → → → → →

U16TRECHT GEZOND LEVEN IN EEN STEDELIJKE REGIO VOOR IEDEREEN

INTEGRAAL RUIMTELIJK PERSPECTIEF 2021-2040

Woningbehoefteonderzoek in gemeente De Ronde Venen

Ruimtelijk Perspectief De Ronde Venen Op weg naar 2040

Stec Groep aan gemeente De Ronde Venen

Esther Geuting & Ward Poppen 26 september 2019

Woonvisie 2025 DE RONDE VENEN

SEPTEMBER 2021

Startnotitie beleidsplan Kunst en Cultuur Terug naar de toekomst

Wonen Gezondheid Sociaal Domein Recreatie Erfgoed Economie Mobiliteit Duurzaamheid Klimaatadaptatie Groen Stedenbouw Inrichting en beheer openbare ruimte

STRATEGISCH OV PLAN De Ronde Venen

62

BELEIDSINVENATARISATIE

► INLEIDING

► SAMENVATTING

► HET DNA VAN DE RONDE VENEN

► TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

► BELEIDSINVENTARISATIE

RUIMTEVOLK

RAAMWERK DE RONDE VENEN 2040

BEVINDINGEN OP HOOFDLIJNEN ACTUALITEIT VAN HET BELEID Een groot deel van het gemeentelijk beleid van De Ronde Venen is actueel. Waar dit niet het geval is, zijn bepaalde onderdelen al in ontwikkeling of worden ze op relatief korte termijn herzien. Dit geldt bijvoorbeeld voor de Economische Visie, de Visie Recreatie en Erfgoed of de Woonzorgvisie. Voor een aantal beleidsstukken is een herziening gewenst, zoals het spoorboekje klimaatneutrale gemeente (strategie voor warmte/elektriciteit) of de dorpsvisies. Wat verder opvalt aan het huidige beleid is dat er veel aandacht is voor cultuurhistorie, erfgoed en recreatie, maar dat gemeentelijk beleid voor het buitengebied ontbreekt en dat de aandacht van het gemeentelijk beleid op het gebied van klimaatadaptatie zich richt op het bebouwd gebied, terwijl de gemeente ook grote klimaatopgaven kent in het buitengebied. KANSEN VOOR INTEGRALE EN GEBIEDSGERICHTE UITWERKING De omgevingsvisie heeft een integrale blik maar zal ook thematische en gebiedsgerichte keuzes gaan maken, zoals dat in een deel van het gemeentelijk beleid al is gedaan. Kijkend naar de integraliteit van het gemeentelijk beleid, dan valt op dat hier nog een slag te slaan is. Het integraal denken en werken is nog geen vanzelfsprekendheid: soms is er sprake van een sectorale stapeling van ambities die elkaar soms in de weg zitten.

Dit is bijvoorbeeld te zien bij de thema’s wonen en sociaal domein. Tegelijkertijd is te

63

BELEIDSINVENATARISATIE

► INLEIDING

zien dat het beleid voor de thema’s erfgoed en recreatie juist een duidelijke integrale insteek is gehanteerd, evenals voor beleid op de thema’s duurzaamheid en klimaatadaptatie. Het gros van de beleidsthema’s kent gebiedsgerichte uitwerkingen. Dit geldt logischerwijs voor de dorpsvisies en voor de bedrijventerreinstrategie Mijdrecht. Maar ook voor beleid dat de blik richt op de hele gemeente zijn gebiedsgerichte uitwerkingen beschikbaar, zoals voor de thema’s duurzaamheid (zonnevelden en warmte) en klimaatadaptatie. Daarbij worden vaak uitwerkingen gemaakt voor gebiedstypen en niet zozeer voor concrete locaties. Voor een aantal thema’s is aangegeven dat er nog een slag te slaan valt, zoals voor het thema wonen, of dat de gebiedsgerichte vertaling plaatsvindt in de programmatische uitwerking of in de uitvoering, wat bijvoorbeeld geldt voor het mobiliteitsplan. Daar liggen kansen: het traject van de omgevingsvisie kan gebruikt worden om te verkennen waar en welke gebiedsgerichte uitwerkingen gewenst zijn. Een belangrijk voordeel van gebiedsgericht denken en werken is dat dit de integraliteit van beleid ten goede komt.

en de plannen van aanpak voor de centra van Mijdrecht, Abcoude en Wilnis, maar ook voor het beleidskader cultuurhistorie, beleid voor zonnevelden of het groenbeleidsplan. Voor ouder beleid is dit veelal niet gebeurd of is het soms niet bekend of dit is gebeurd. De gemeente De Ronde Venen is goed aangetakt op regionale beleidsontwikkelingen of -trajecten, maar dat de ontwikkeling van lokaal beleid (of het lokaal positie innemen) nog aandacht vraagt. Bijvoorbeeld op het thema wonen/verstedelijking of voor ontwikkelingen in het buitengebied wordt geleund op de regionale beleidstrajecten, zoals in het Integraal Regionaal Perspectief (IRP). Omdat in regionale trajecten vaak beperkte (lokale) participatie heeft plaatsgevonden, is dit een aandachtspunt. Ook hier liggen kansen in het traject van de omgevingsvisie. Enerzijds ligt er een uitdaging om in de gemeentelijke omgevingsvisie duidelijke keuzes te maken en positie te kiezen en dit zo goed mogelijk te verknopen aan regionale opgaven en ambities. Anderzijds ligt er een kans om regionale keuzes ook participatief te verankeren in de omgevingsvisie. Zo kunnen ambities uit de regio landen in de gemeente en kan de gemeente richting geven aan keuzes in de regio.

VORMGEVEN AAN PARTICIPATIE EN SAMENWERKING De recente beleidsstukken zijn veelal in samenspraak met bewoners en belanghebbenden tot stand gekomen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de dorpsvisies

► SAMENVATTING

► HET DNA VAN DE RONDE VENEN

► TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

► BELEIDSINVENTARISATIE

6

BRONVERMELDING

64

RUIMTEVOLK

RAAMWERK DE RONDE VENEN 2040

BRONNENLIJST

1. Provincie Utrecht. (2022). Regionale Veenweide Strategie.

13. Stec groep. (2019). Woonstrategie gemeente De Ronde Venen

2. Provincie Utrecht. (2023). Concept Utrechts Programma Landelijk Gebied 1.0.

14. Gemeente De Ronde Venen. (2020). Strategisch OV-plan.

3. Steenhuis Meurs. (2021). Het Groene Hart:

15. Regio U10. (2021). Regionale Energie Strategie 1.0.

landschapsbiografie en cultuurhistorisch waardering. 16. Gemeente De Ronde Venen. (2022). Coalitieakkoord 4. Stichting Werelderfgoed Nederland. (n.d.). Hollandse

2022-2026: In het hart.

Waterlinies. Geraadpleegd via www.werelderfgoed.nl/nl/ werelderfgoed/hollandse-waterlinies.

17. Gemeente De Ronde Venen. (2019). Spoorboekje naar een klimaatneutrale gemeente in 2040.

5. Provincie Utrecht. (2023). Concept Utrechts Programma Landelijk Gebied 1.0 bijlagen.

18. Rho Adviseurs. (2023). Beleidsplan Grootschalige Zonnevelden De Ronde Venen.

6. Gemeente De Ronde Venen. (2022). Ruimtelijke Perspectief De Ronde Venen 2040.

19. Gemeente De Ronde Venen. (2021). Transitievisie Warmte.

7. Gemeente De Ronde Venen. (2023). Erfgoed leeft! 20. Gemeente De Ronde Venen. (2020). Visie recreatie en 8. Provincie Utrecht. (2022). Landbouwviewer. 9. Ministerie I&W. (2022). Kamerbrief Water en Bodem

toerisme. 21. Ministerie I&W. (2021). Luchthavenindelingsbesluit.

Sturend. 22. Ministerie BZK. (2020). Leefbaarometer. 10. Gemeente De Ronde Venen. (2022). Water- en Rioleringsplan De Ronde Venen 2023-2027.

23. RIVM. (2021). Eenzaamheid: cijfers en context oorzaken en gevolgen.

11. Mobycon. (2023). Scenariostudie stedelijke ontwikkeling en mobiliteit De Ronde Venen.

65

BRONVERMELDING

► INLEIDING

24. Gemeente De Ronde Venen. (2021). Toegang 2.1

12. Goudappel. (2021). Mobiliteitsvisie De Ronde Venen.

25. Ministerie VWS. (2020). Lokaal Sportakkoord 2020-2022.

► SAMENVATTING

► TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

► HET DNA VAN DE RONDE VENEN

► BELEIDSINVENTARISATIE

RUIMTEVOLK

RAAMWERK DE RONDE VENEN 2040

26. Gemeente De Ronde Venen. (2023). Startnotitie beleidsplan Kunst en Cultuur. 27. Gemeente De Ronde Venen. (2020). Verkenning Ruimte

39. Woonbond, Aedes, VNG, G4, G40. (2021). Lokale Monitor Wonen: De Ronde Venen. 40. BAG/ABF. (2023). Woningen naar type.

en Wonen.

52. Provincie Utrecht. (2021). Afspraken Klimaatadaptief Bouwen Utrecht. 53. TNO & CBS. (2023). Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden.

41. CBS. (2023). Huishoudensamenstelling. 28. Regio U10. (2022). Woondeal 2022-2030.

54. RIVM. (2022). Lichtemissie. 42. Provincie Utrecht. (2020). GES-contouren geluid

29. Gemeente De Ronde Venen. (2017). Woonvisie 2025. 30. TNO. (2022). Monitor Energiearmoede.

vliegverkeer. 43. Gemeende De Ronde Venen. (2023). Beleidsinventarisatie.

31. Regionale Klimaatmonitor. (2023). Energielabels woningen.

44. Gemeende De Ronde Venen. (2020). Visie verblijfsrecreatie.

32. Provincie Utrecht. (2023). Memo aan Staten: vervolg bestuurlijke afspraken voorkeursvolgorde zon. 33. Gemeente De Ronde Venen. (2013).Ontwikkelen vanuit

45. U10. (2021). Integraal Ruimtelijk Perspectief. 46. Kadaster. (2022). Kopers uit eigen gemeente.

het hart: economische visie 2025. 47. Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. (n.d.). Panorama 34. Stec groep. (2019). Inzicht in de ruimtebehoefte van

Landschap - De Venen.

bedrijven in De Ronde Venen. 48. U Ned. (2020). Ontwikkelperspectief Utrecht Nabij. 35. Gemeente De Ronde Venen. (2023). Nota detailhandelstructuur 2023-2035.

49. Gemeente De Ronde Venen. (2023). Mobiliteits- en Verkeersveiligheidsplan 2023-2030.

36. De Ronde Venen. (2021). Gezondheidsnota 2021-2025. 50. Provincie Utrecht. (2022). Covenant Toekomstbestendige 37. Boom Landscape. (2023). Kansenatlas Stelling van

Woningbouw.

Amsterdam De Ronde Venen. 51. Waterschap Amstel, Gooi en Vecht. (2022). 38. LISA. (2023). Werkegelengeidsregister.

Waterbeheerprogramma Amstel, Gooi en Vecht 2022-2027.

66

BRONVERMELDING

► INLEIDING

► SAMENVATTING

► HET DNA VAN DE RONDE VENEN

► TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

► BELEIDSINVENTARISATIE

RUIMTEVOLK

RAAMWERK DE RONDE VENEN 2040

67

BRONVERMELDING

► INLEIDING

► SAMENVATTING

► HET DNA VAN DE RONDE VENEN

► TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

► BELEIDSINVENTARISATIE