Bijlage 1: Visie Recreatie & Toerisme 2025-2035 - Ontdek en Beleef De Ronde Venen def.

Figuur 12 Huidige pagina van De Ronde Venen op de website van Groene Hart Marketing, inclusief verwijzing naar de website van Abcoude en Vinkeveen

27

Er liggen kansen in het uitdragen van het verhaal van de landschappelijke cultuurhistorie van de legakkers, de forten die onderdeel uitmaken van de Stelling van Amsterdam, het Groene Hart, het Hollandse Plassengebied, en de cultuurhistorische dorpen Abcoude en Baambrugge. Het is belangrijk om elementen beter zichtbaar en vindbaar te maken voor bezoekers, omdat De Ronde Venen zich hiermee kan onderscheiden. Door deze strategieën wil gemeente De Ronde Venen de unieke eigenschappen van De Ronde Venen versterken en beter zichtbaar maken, zowel lokaal als regionaal en inzetten op bezoekersmanagement.

Acties die bijdragen aan het richting geven aan, versterken en professionaliseren van de lokale marketing 1. Onderzoeken van mogelijkheden om de gebiedspromotie in De Ronde Venen vorm te geven voor bezoekersmanagement. Hiervoor stelt de gemeente een marketingstrategie op. 2. Uitvoering geven aan de vastgestelde marketingstrategie. 3. Voortzetten en versterken van de samenwerking met Groene Hart Marketing en Hollandse Plassen. 4. Het ontwikkelen van één overkoepelende website voor De Ronde Venen waar een actueel overzicht van evenementen en activiteiten te vinden is. 5. Actief inzetten op het versterken van de samenhang tussen ondernemers om te zorgen voor uniformiteit in gebiedspromotie. 6. Lokale initiatieven ondersteunen die bijdragen aan de gebiedspromotie van de gemeente gericht op de potentiële markt (kansrijke en gewenste doelgroepen). Figuur 13 Wielrennen in De Ronde Venen (bron: gemeente De Ronde Venen)

28

4. Toekomstbestendigheid en kwaliteitsverbetering van het verblijfsrecreatief aanbod In De Ronde Venen is een verscheidenheid te vinden aan type accommodaties. Om zakelijke toeristen aan te trekken en bezoekers langer te laten verblijven in de gemeente, is een gevarieerd verblijfsrecreatief aanbod belangrijk. Om de vrijetijdssector toekomstbestendig te maken wordt ingezet op het verduurzamen en verbeteren van het bestaande aanbod en wordt er ruimte gegeven aan nieuwe ontwikkelingen die kwaliteit als uitgangspunt hebben. De komende jaren wordt ingezet op: • Ruimte voor nieuwe ontwikkelingen: nieuwe ontwikkelingen die passen bij de doelgroepen (stijlzoeker, rustzoeker en inzichtzoeker), en aanvullend zijn op het bestaande aanbod worden ondersteund. Deze ontwikkelingen moeten binnen de kaders van de visie verblijfsrecreatie passen. Dit geeft richtlijnen voor ontwikkelingen. • Aandacht voor de zakelijke markt: de potentie van de zakelijke toerist en de zakelijke markt wordt beter benut. • Stimuleren van kwaliteitsverbetering: bestaande accommodaties worden aangemoedigd om te verduurzamen en zich te onderscheiden op gebied van kwaliteit en authenticiteit. De ontwikkeling van nieuwe accommodaties die als uitgangspunt toekomstbestendigheid hebben word ondersteund, om een kwalitatief hoogwaardig en meer divers verblijfsaanbod te creëren.

Dit heeft als doel daggasten te verleiden om langer te blijven en de gemeente echt te beleven. Er liggen verscheidene kansen in de gemeente voor diversificatie en uitbreiding van het verblijfsaanbod. Echter vraagt het wel om een balans tussen het behoud van het karakter van het gebied en ruimte voor ontwikkeling en innovatie. Zo blijft een aantrekkelijk en eigentijds toeristisch-recreatief aanbod gewaarborgd.

De visie verblijfsrecreatie geeft richtlijnen voor het beoordelen van aanvragen voor nieuwe verblijfsaccommodaties. Deze nieuwe accommodaties moeten aanvullend zijn op het bestaande aanbod en passen bij de doelgroepen stijlzoekers en rustzoekers. Denk daarbij aan onderscheidende concepten als verblijven bij de boer, overnachten in erfgoed, glamping, wellness hotel en retreats. Zoals is opgenomen in de visie verblijfsrecreatie 2030 is het vanuit het oogpunt van kwaliteit en toekomstbestendigheid noodzakelijk dat initiatiefnemers aandacht besteden aan duurzaamheid. Een kansrijke doelgroep vinden we in het zakelijk toerisme, omdat het minder seizoensgebonden is. Om deze groep te bedienen, moeten accommodaties aansluiten bij hun wensen. De visie verblijfsrecreatie benoemt ontwikkelingen zoals bijzondere vergader-, conferentie- en trainingslocaties, bijvoorbeeld in het groen of aan het water. Het is belangrijk om arrangementen te ontwikkelen die vindbaar zijn voor deze doelgroep en gelegen zijn op goed bereikbare locaties. Als laatste worden ondernemers aangemoedigd om hun accommodaties te verduurzamen en zich daarmee te onderscheiden op het gebied van de kwaliteit en authenticiteit. Hier wordt de nodige ruimte voor geboden. Denk hierbij aan het inkopen van lokale producten, circulariteit en het verminderen van de uitstoot.

Door deze aanpak wordt het verblijfsrecreatief aanbod in De Ronde Venen versterkt en wordt de gemeente aantrekkelijker voor zowel toeristen als zakelijke bezoekers.

29

Acties die bijdragen aan toekomstbestendigheid en kwaliteitsverbetering van het verblijfsrecreatief aanbod 1. Stimuleren van clustervorming, waarbij dag- en verblijfsrecreatie aan elkaar gekoppeld worden om de trekkracht te vergroten. 2. Het inspireren en faciliteren van ondernemers bij het verduurzamen van verblijfsrecreatie. 3. De inzet die voortkomt uit de visie verblijfsrecreatie voortzetten ter versterking van de sector. 4. Ondernemers stimuleren om in te zetten op de stijl-, inzicht- en rustzoekers, en de zakelijke toerist. 5. Aansluiten bij het provinciale traject wat nu loopt rond toekomstbestendige verblijfsrecreatie/vitale vakantieparken.

Figuur 14 Molenromp (bron: gemeente De Ronde Venen)

30

Bijlage 1 Betrokken partijen In het proces om te komen tot een nieuwe visie recreatie en toerisme zijn onderstaande partijen betrokken. Wie? Provincie Utrecht Routebureau Utrecht Groene Hart Marketing Toeristisch recreatieve ondernemers Staatsbosbeheer Recreatieschap Vinkeveense Plassen Bewonerspanel De Ronde Venen Beleidsadviseurs De Ronde Venen op het gebied van: • Landschap en natuur, groen en biodiversiteit • Water • Cultuurhistorie en erfgoed • Mobiliteit • Duurzaamheid en mobiliteit • Ruimtelijke ordening • Openbare orde en veiligheid • Economie • Sport (sociaal domein) Gemeenteraad De Ronde Venen College van B&W De Ronde Venen

Op welke manier? Individueel gesprek Individueel gesprek Individueel gesprek Groepsgesprek Individueel gesprek Individueel gesprek Enquête Werksessie

Presentatie en gesprek Presentatie en gesprek

31

Bijlage 2 Uitwerking toeristischrecreatief profiel Uitwerking van het toeristisch-recreatieve profiel van de gemeente De Ronde Venen anno 2024. Er wordt achtereenvolgens ingegaan op de ligging van de gemeente, de kernwaarden, het dagrecreatief aanbod, de routestructuren, het verblijfsrecreatief aanbod, de cultuurhistorie en de evenementen in de gemeente.

wordt ook wel gezien als het ‘centrum’ van de gemeente, mede dankzij de vele voorzieningen. Wilnis is hiermee verbonden via de oude ontginningsas langs de Herenweg. Abcoude heeft een gezellige historische dorpskern met een beschermd dorpsgezicht. Vinkeveen kenmerkt zich vooral door de Vinkeveense Plassen, Amstelhoek vooral door Fort bij Uithoorn en de rooms-katholieke kerk van Vinkeveen, de Hoef door de unieke ligging aan de Kromme Mijdrecht en Waverveen omringd door de uitgestrekte weilanden en de weidevogels. Als laatste kenmerkt Baambrugge zich door karakteristieke gevels, oude panden en buitenplaatsen en de status van beschermd dorpsgezicht. Het is de ambitie dat de acht dorpen hun eigen karakter en gezicht behouden en daarmee de veelzijdigheid van de gemeente op de lange termijn in stand te houden.

1. Recreatie en toerisme in De Ronde Venen Ligging Gemeente De Ronde Venen telt ongeveer 45.800 inwoners en is gelegen in de Noordwest punt van de provincie Utrecht, maakt onderdeel uit van het Groene Hart en ligt midden in de Randstad (zie figuur). Deze strategische ligging zorgt ervoor dat De Ronde Venen aantrekkelijk is om te wonen, werken en recreëren. Kernwaarden De Ronde Venen De gemeente kenmerkt zich door groen en water – een veelzijdig open (veen)weidelandschap, turfontginningslandschap met legakkers, sfeervolle dorpscentra, cultuurhistorie en erfgoed (o.a. forten van de Stelling van Amsterdam en buitenplaatsen), rust en ruimte. De dorpen De gemeente bestaat uit acht dorpen met elk hun eigen karakter en identiteit: Abcoude, Amstelhoek, Baambrugge, de Hoef, Mijdrecht, Vinkeveen, Waverveen en Wilnis. Zo is Mijdrecht de grootste kern en Figuur: Ligging De Ronde Venen (bron: Ruimtevolk, Raamwerk de Ronde Venen 2040)

32

Het buitengebied Naast de acht dorpen bestaat de gemeente voor het grootste deel uit het buitengebied, met een aantrekkelijk open landschap met een afwisseling tussen groen en water. Vooral agrarische bedrijven zijn belangrijke gebruikers van het buitengebied en daarmee beeldbepalend. Toeristen, recreanten, natuurliefhebbers maken veel gebruik van het buitengebied en dat zorgt ervoor dat het buitengebied interessant is voor verschillende soorten ondernemers. Het feit dat tweederde van de bedrijven zich op niet-agrarische activiteiten richt bewijst dat het buitengebied sterk in ontwikkeling is. Veel agrariërs hebben de afgelopen jaren hun bedrijfsactiviteiten verbreed richting recreatie en toerisme. In de economische visie 202520 is opgenomen dat de gemeente inzet op functieverbreding om het buitengebied aantrekkelijk en leefbaar te houden. De ambitie is om de sectoren verder te laten groeien in de breedte, zodat er een groter aanbod van onder meer recreatieve en toeristische producten en diensten kan ontstaan.

aantal zandeilanden of bij één van de jachthavens aanmeren. Bij zandeiland 4 is een duikzone ingericht, welke volgens de Duikersgids één van de mooiste duiklocaties van Nederland is. In de Zuidplas is een waterskibaan afgebakend voor snelvaren ten behoeve van waterskiën. In Vinkeveen is een zeilschool gevestigd.

Dagrecreatief aanbod Binnen gemeente De Ronde Venen is er een divers dagrecreatief aanbod, zowel voor inwoners, als dag- en verblijfsbezoekers. Gezinnen met kinderen kunnen op verschillende plekken terecht, waaronder bij verschillende recreatiegebieden met voorzieningen, zoals een speeltuin, tennistafel, kleinschalige horeca en mogelijkheden tot het huren van een sloep, sup of kajak. Ook worden er verschillende activiteiten voor kinderen georganiseerd, zoals een kids survival en een zipline.

Daarnaast heeft De Ronde Venen een breed horeca-aanbod. Het aanbod ligt verspreid over de gemeente en loopt uiteen van cafetaria tot cafés en restaurants.

Ook voor inwoners en bezoekers die minder geïnteresseerd zijn in watergerelateerd aanbod is er voldoende te doen. Zij kunnen bijvoorbeeld terecht bij een escaperoom of bowlingbaan, verschillende winkels, het beleven van cultuurhistorisch erfgoed en gebruik maken van verbindende wandel- en fietsroutes, wandelen/fietsen in een recreatiegebied zoals Botshol of gebruik maken van de routestructuren (zie hieronder voor meer informatie). Bezoekers kunnen informatie verkrijgen over het aanbod in de gemeente bij het Toeristisch Informatiepunt Vinkeveen in het kantoor van Watersportcentrum Vinkeveen Haven. De routeboekjes zijn ook op meerdere plekken binnen de gemeente te koop.

Water(sport)liefhebbers kunnen onder meer terecht bij de Vinkeveense Plassen en bijbehorende zandeilanden. Van de twaalf eilanden zijn zandeilanden 1, 2, 4 en 5 over de weg bereikbaar. De andere zandeilanden zijn alleen over het water bereikbaar per boot, kano of sup. Deze zijn te huur bij verschillende bedrijven. Passanten kunnen bij een 20

Ontwikkelen vanuit het hart: economische visie 2025 (2013)

Figuur: verschillend aanbod in De Ronde Venen (bron: eigen foto)

33

Routestructuren en TOP’s In gemeente De Ronde Venen kun je goed wandelen, fietsen en varen over de knooppuntennetwerken (zie figuur). Zo kun je buiten het broedseizoen wandelen, suppen of kanoën in Natuurreservaat Botshol (Natura2000-gebied). Daarnaast zijn er een aantal themaroutes gekoppeld aan de routenetwerken, waaronder de Spoordijkroute, Burgemeestersroute en de Botsholroute. De gemeente kent in totaal vier Toeristische Overstappunten (TOP’s): Eiland van Hein, Vinkeveense Plassen (Kloosterplein), Pondskoekersluis (de Hoef) en Winkelpolder. Op deze plekken kunnen bezoekers (meestal gratis) hun auto parkeren en vanaf daar een fietsroute of wandelroute starten door de gemeente. Daarnaast liggen TOP’s Breukelen en Ouderkerkerplas dicht bij de gemeentegrens. Uit onderzoek blijkt dat

inwoners kansen zien voor meer recreatieve wandelroutes en recreatieve fietsroutes in het landschap21. Verblijfsrecreatief aanbod In De Ronde Venen zijn verschillende mogelijkheden om te overnachten: er zijn een aantal hotels. Daarnaast heb je een aantal B&B’s en campings. Een aantal jachthavens en campings hebben ook vaste plekken. Voor groepen zijn er een aantal groepsaccommodaties. Zo is een gedeelte van zandeiland 9 gedurende de zomermaanden ingericht op groepskamperen. Het verblijfsaanbod was in 2019 goed voor ruim 233.700 overnachtingen22.

Figuur: van links naar rechts: fietsroute (groen), wandelroutes (bruin) en vaarroutes (blauw) (bronnen: routedatabank en sloepennetwerk) 21

Bron: Raamwerk De Ronde Venen 2040, Ruimtevolk, 2023

22

ANG differentiatie (water)toeristenbelasting, 2022

34

Om richting te geven aan de verblijfsrecreatieve sector heeft gemeente De Ronde Venen een visie verblijfsrecreatie (Toekomstbeelden verblijfsrecreatie De Ronde Venen 2030) vastgesteld (zie paragraaf 2.6 voor meer informatie). Met deze visie wil de gemeente toekomstige ontwikkelingen in de gewenste richting sturen. Het is daarbij belangrijk dat het karakter van het gebied behouden blijft, maar dat er tegelijkertijd ruimte gegeven wordt aan nieuwe ontwikkelingen en innovatie om zo een aantrekkelijk en eigentijds toeristisch-recreatief aanbod te blijven bieden aan bezoekers. Cultuurhistorie en erfgoed De Ronde Venen heeft allerlei erfgoed, waaronder in buitenplaatsen, het verhaal van de turfwinning, legakkers de Vinkeveense plassen, de historische dorpslinten, het veenweidelandschap, de historische agrarische erfbebouwing, de naoorlogse architectuur en de beschermde dorpsgezichten Abcoude en Baambrugge. Daarnaast zijn er in de gemeente verschillende rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten. Sommige van deze monumenten hebben een nieuwe bestemming gekregen, zoals het oude spoorhuis in Vinkeveen waar evenementen georganiseerd kunnen worden. Daarnaast kent de gemeente een zestal forten: Fort bij Uithoorn, Fort Waver-Amstel, Fort in de Botshol, Fort aan de Winkel, Fort bij Abcoude en Fort Nigtevecht.

Deze forten zijn onderdeel van de Stelling van Amsterdam (UNESCO Werelderfgoed) en daarmee de Hollandse Waterlinies. Op dit moment zijn Fort bij Uithoorn, Fort in de Botshol, Fort bij Abcoude en Fort Nigtevecht toegankelijk voor publiek. Fort WaverAmstel is incidenteel openbaar toegankelijk. Het unieke snoer van forten van de Stelling van Amsterdam is het beste te beleven tijdens een wandel- of fietstocht. Dit kan bijvoorbeeld via de ‘Fortfietstocht Een Groene Waterlinie’. Daarnaast heeft de gemeente een beleidskader erfgoed: Erfgoed Leeft! Behoud door ontwikkeling 2024-

Figuur: Vijf elementen van cultureel erfgoed in De Ronde Venen (bron: beleidskader erfgoed 20242028)

2028 opgesteld, om het erfgoed te behouden en in stand te houden. De gemeente zet zich, samen met de eigenaren van de forten, in voor een beter beleefbare waterlinie. De legakkerstructuur is een uniek cultuurhistorisch waardevol kenmerk van de gemeente. Uit het gesprek met de projectleider van het bestemmingsplan Vinkeveense Plassen blijkt dat de legakkers zonder ingrijpen afkalven door de op de plassen aanwezige golfslag. De legakkers

35

zijn voor 95% in particuliere handen en omdat er vanwege huidige wet en regelgeving geen ontwikkelingen mogelijk zijn, leidt dit in bepaalde gevallen tot verwaarlozing en onrechtmatig gebruik. In het nieuwe bestemmingsplan is de gemeente voornemens nieuwe ontwikkelingen (bebouwing) op de legakkers toe te staan. Zij werkt daarbij nauw samen met provincie Utrecht en zal hiervoor strakke kaders opstellen zoals een maximaal percentage bebouwing, droogtoiletten, inheemse, gebiedseigen begroeiing. Als eigenaren gaan investeren, bijvoorbeeld door het realiseren van een klein recreatief verblijf, gaat men ervan uit dat de legakkers ook beter worden onderhouden. Bijvoorbeeld door beschoeiing aan te brengen om afkalving te voorkomen. Evenementen In gemeente De Ronde Venen worden verschillende activiteiten en evenementen georganiseerd voor zowel inwoners als bezoekers. Denk daarbij aan live jazz bij de Eendracht in Abcoude, het koorfestival BeKOORlijk in Abcoude, Vinkefest in Vinkeveen (een vierdaags popmuziek festival), straattheaterfestival Mijdrecht, Wilnis Festival en de Jaarmarkt in Vinkeveen. Deze evenementen vinden vooral plaats in de lente/zomerperiode. 2.

Gebiedspromotie Om een toeristisch-recreatieve bestemming op de kaart te zetten, ervoor te zorgen dat het aanbod bekend is onder inwoners en bezoekers én om de bezoekersstromen in de juiste banen te leiden is het belangrijk om in te zetten op gebiedspromotie. Op dit moment is de promotie van De Ronde Venen als gemeente in zijn geheel (nog) niet georganiseerd en is de marketing en promotie versnipperd. De gemeente sluit zich aan bij een regionaal netwerk dat het Groene Hart vermarkt en daarnaast zijn er twee lokale marketinguitingen voor Abcoude en Vinkeveen. 23

Regionaal: het Groene Hart van Holland en Hollandse Plassen Het Groene Hart van Holland is de destinatiemarketingorganisatie van het Groene Hart en zet zich in op het aantrekken van bezoekers uit de gemeenten in het Groene Hart en daarbuiten. Het Groene Hart van Holland investeert middels regiomarketing in de aantrekkelijkheid van het Groene Hart om te zorgen voor een duurzame impuls van de regionale economie. Het merk verzorgt de online- en offline promotie van nationaal landschap Het Groene Hart van Holland. Een groep van 18 gemeenten, waaronder gemeente De Ronde Venen, in het Groene Hart werkt vanaf de zomer van 2013 samen aan de promotie van het Groene Hart23. Op de website van het Groene Hart is een aparte pagina ingericht voor De Ronde Venen, waarop een aantal hotspots en aankomende evenementen in de gemeente worden benoemd. Ook vind je er een aantal wandel-, fiets- en vaarroutes en overnachtingsmogelijkheden. Daarnaast wordt er vanaf deze website doorverwezen naar de lokale websites van Abcoude en Vinkeveen. Uit gesprekken is gebleken dat er verschillende kansen gezien worden om de uitingen voor De Ronde Venen te versterken via het Groene Hart. Voor De Ronde Venen wordt de bijdrage aan het Groene Hart van Holland bepaald door het aantal inwoners en toeristischrecreatieve banen.

De gemeente levert zelf content aan, die vervolgens door de medewerkers van het Groene Hart wordt geredigeerd en gepubliceerd. Ook zet de organisatie in op socialmediakanalen. Op dit moment is het merk vooral gericht op eigen inwoners, maar het doel is om de marketing en promotie breder te trekken naar bezoekers buiten het Groene Hart (wellicht zelfs internationaal richting België/Duitsland).

Groenehart.info

36

Hier liggen onder meer kansen voor de zakelijke markt en de zakelijke bezoekers. Daarnaast werken gemeenten Aalsmeer, Alphen aan den Rijn, Bodegraven-Reeuwijk, De Ronde Venen, Haarlemmermeer, Kaag en Braassem, Nieuwkoop, Teylingen, Voorschoten en gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland samen in het Hollandse Plassenverband. Dit jaar heeft gemeente De Ronde Venen een samenwerkingsovereenkomst Hollandse Plassen in het Groene Hart getekend. Via een uitvoeringsprogramma en gebiedspromotie werkt de gemeente samen met andere gemeenten om het gebied te versterken en kansen die positief bijdragen aan de maatschappelijke opgaven, te benutten. Lokaal: Abcoude en Vinkeveen Gemeente De Ronde Venen heeft twee gemeentelijke URL’s beschikbaar gesteld om een website in te richten voor lokale marketing en promotie. Daarmee zijn twee onafhankelijk van elkaar opererende websites ingericht door lokale ondernemers en ondernemersverenigingen: één voor Abcoude en één voor Vinkeveen. Op deze websites staat informatie over de horeca, routes, winkels en overnachtingsmogelijkheden. Deze websites verwijzen echter niet naar elkaar, en ook niet naar informatie over de rest van De Ronde Venen of naar de website van het Groene Hart. Ze zijn elk op hun eigen kern gericht.

Voor de andere dorpen binnen de gemeente bestaan dergelijke websites niet: een overkoepelend promotioneel verhaal voor De Ronde Venen ontbreekt op dit moment. Uit gesprekken is gebleken dat het de wens is om de marketing in te richten voor de gemeente in haar geheel, en de verschillende databases aan elkaar te koppelen(lokaal en regionaal). De vraag hoe de gebiedspromotie in de toekomst ingericht kan en moet worden is dan ook een belangrijke om te beantwoorden in de nieuwe visie recreatie en toerisme.

Voor gemeente De Ronde Venen is de toeristisch-recreatieve sector zowel economisch van belang, maar ook voor de samenleving. Hieronder wordt de invloed van recreatie en toerisme op de economie, het vestigingsklimaat en de leefbaarheid verder toegelicht. Economische betekenis Vestigingen en banen 135 130 125 120 115 110 105 100

2018

2019 De Ronde Venen

2020 Utrecht

2021

2022

Nederland

Figuur: Ontwikkeling in het aantal toeristisch-recreatieve vestigingen in gemeente De Ronde Venen, provincie Utrecht en Nederland, index cijfers (bron: LISA, 2024)

3. Economische en maatschappelijke betekenis

37

Utrecht en landelijk. De nasleep van corona is hier een mogelijke verklaring voor. • Het aandeel van de toeristisch-recreatieve sector in de totale werkgelegenheid in De Ronde Venen is in vergelijking met Utrecht (5,9%) en Nederland (6,5%) ongeveer gelijk. Dit geeft het belang van deze sector voor De Ronde Venen goed weer.

120 115 110 105 100

Bezoekers en bestedingen In De Ronde Venen vonden in 2019 ruim 233.700 overnachtingen plaats. Op basis van de toeristenbelasting is te zien dat in 2018 en 2019 het aantal overnachtingen in beide jaren met zo’n 6% is gestegen25.

95 90

85 2018

2019 De Ronde Venen

2020 Utrecht

2021

2022

Nederland

Figuur: Ontwikkeling in het aantal toeristisch-recreatieve banen in gemeente De Ronde Venen, provincie Utrecht en Nederland, index cijfers (bron: LISA, 2024)

• Gemeente De Ronde Venen telde in 2022 490 toeristisch-recreatieve vestigingen, in 2018 waren dat er 370 (zie figuur). • Het aantal banen in de sector is tussen 2018 en 2022 gegroeid van 960 naar 1.10024 (zie figuur). De sector is daarmee goed voor circa 5,9% van het totaal aantal banen in de gemeente. • Een toeristisch-recreatief bedrijf in De Ronde Venen had in 2022 gemiddeld genomen twee banen per vestiging, tegenover 3,7 in Utrecht en 3,6 in Nederland. Dit kan aangeven dat het overwegend kleinschalige ondernemingen zijn. In 2021 is een afname van de vestigingen zichtbaar in De Ronde Venen maar ook in provincie

24

Voor de gebruikte afbakening van de toeristisch-recreatieve sector zie de LISA data SBI-codes. 25 Visie Verblijfsrecreatie De Ronde Venen (2020)

Uit onderzoek naar recreatiegebieden in provincie Utrecht blijkt dat de Vinkeveense Plassen in 2022 544.000 unieke bezoekers aantrok26. Gemiddeld gaven deze bezoekers €9,01 per dag uit (exclusief verblijfskosten en reiskosten). Het gaat hier om uitgaven die gedaan worden in de recreatiegebieden, zoals entree, horeca, parkeren, materiaalhuur et cetera. Ze bezochten het gebied voornamelijk met de auto. Ook uit het gesprek met Staatsbosbeheer en recreatieschap Stichtse Groenlanden blijkt dat de plassen een duidelijke regionale (recreatieve) functie heeft. Hoewel de Vinkeveense Plassen een grote aantrekkingskracht hebben wil de gemeente inzetten op spreiding van bezoekers in tijd en ruimte.

26

NBTC Nipo Research, Bezoekersonderzoek Recreatiegebieden Provincie Utrecht 2023

38

Maatschappelijke betekenis Belang van recreatie en toerisme voor het vestigingsklimaat en leefbaarheid In De Ronde Venen speelt het toeristisch-recreatief aanbod een belangrijke rol in een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven en inwoners. Het zorgt voor een aantrekkelijke leefomgeving. Inwoners waarderen het zeer om in een mooie omgeving te wonen. Voor bedrijven is het belangrijk dat de vestigingsplaats aantrekkelijk is voor personeel. In De Ronde Venen dragen de horeca- en winkelvoorzieningen en evenementen bij aan de identiteit en het imago. Bezoekers dragen bij aan de reuring, gezelligheid en vitaliteit van de dorpen. Samen met de wandel, fiets- en watersportmogelijkheden zorgt dit ervoor dat De Ronde Venen populair is als vestigingsplaats. Door de inrichting en uitstraling van de openbare ruimte en voorzieningen nog beter aan te sluiten op de verwachtingen en wensen van de bewoners én bezoekers, wordt De Ronde Venen als woon- en vestigingsplaats nog aantrekkelijker. Kansen om de bijdrage van recreatie en toerisme aan leefbaarheid te versterken zijn bijvoorbeeld: • Herbestemming en behoud van monumentale gebouwen of voormalige agrarische bebouwing; • De ontwikkeling van agrarische neventakken zoals een landwinkel of B&B bij de boer; • Productie en lokale consumptie van streekproducten door bezoekers of voor souvenirs of cadeaus (korte ketens).

De inwoners van De Ronde Venen geven het vrijetijdsaanbod een ruime voldoende In De Ronde Venen geven de meeste mensen het vrijetijdsaanbod een 7 of hoger (N=633). Het gemiddelde is een 6,8 (zie figuur). Dorps, water en platteland zijn de drie begrippen die De Ronde Venen het beste omschrijven. Wanneer respondenten gebruik maken van recreatieve voorzieningen buiten De Ronde Venen doen zij dit omdat het aanbod buiten De Ronde Venen groter is (bijv. kinderboerderij, theater, bioscoop) of omdat men graag op vakantie gaat en een nieuwe omgeving ontdekt. Aan bekenden buiten de gemeente zou 87,1% (N=529) van de respondenten De Ronde Venen (misschien) aanbevelen als toeristischrecreatieve bestemming. Opvallend is dat het merendeel (34,9%) van de respondenten het precies goed vindt qua rust/drukte in De Ronde Venen (N=524). ‘Slechts’ 22,7% zou het leuk vinden als meer recreanten en toeristen naar De Ronde Venen komen. Tevreden over restaurants, eetcafés of lunchrooms, minder tevreden over de mogelijkheden om te winkelen Naast dat inwoners van De Ronde Venen tevreden zijn over de restaurants, eetcafés of lunchrooms maken zij hier ook veel gebruik van (N=617) (zie figuur). Ook over de wandel- en fietsroutes zijn inwoners tevreden (70% is (zeer) tevreden).

Opvallend is dat zij ook winkelen in hun eigen gemeente, terwijl niet alle inwoners daar geheel tevreden over zijn (50% is (zeer) tevreden, 27% is niet tevreden, niet ontevreden en 15% is (zeer) ontevreden).

4. Waardering en gebruik van vrijetijdsvoorzieningen Door middel van een enquête onder het inwonerspanel in april 2024 is onderzocht hoe inwoners aankijken tegen de vrijetijdsvoorzieningen in De Ronde Venen. 506 respondenten hebben de enquête volledig ingevuld.

39

Figuur: Waardering vrijetijdsvoorzieningen volgens inwoners De Ronde Venen (N=633)

40

Wandel- en fietsroutes Campings, Bed & Breakfasts, hotels of AirBnB's Binnenattracties, zoals een binnenzwembad Buitenattracties, zoals een speeltuin of kinderboerderij (bijv. Eiland van Hein) Evenementen (bijv. Jazz in de Eendracht, BeKOORlijk Abcoude,… Monumenten, historische gebouwen en andere historische… (Kunst)galerieën en cultureel aanbod (bijv. Cultuurhuis Abcoude) Restaurants, eetcafés of lunchrooms Mogelijkheden om te winkelen voor je plezier (bijv. het centrum van… 0%

20%

40%

Zeer tevreden

Tevreden

Niet tevreden, niet ontevreden

Ontevreden

Zeer ontvreden

Weet niet

60%

80%

100%

Figuur: Tevredenheid over vrijetijdsvoorzieningen (N=593)

Tevreden over mogelijkheden om te fietsen en wandelen Op het gebied van buitenrecreatie zijn inwoners van De Ronde Venen het meest tevreden over mogelijkheden om (recreatief) te fietsen (73%) en te wandelen (69%), evenals de mogelijkheden om te varen (64%). Dit zijn tegelijkertijd ook de buitenactiviteiten die de inwoners het vaakst ondernemen. Opvallend is dat er geen specifieke activiteiten zijn waar zij ontevreden over zijn (N=560) (zie figuur).

Figuur: Buitenrecreatie in De Ronde Venen (bron: eigen foto)

41

Mogelijkheden om te duiken Mogelijkheden om buiten te sporten (b.v. een parcours of apparaten) Mogelijkheden voor kinderen om te spelen Horeca in het buitengebied Boerderij-gerelateerde activiteiten (rustpunt, boerderijwinkel, boerderij-bezoek) Mogelijkheden om te schaatsen Mogelijkheden om te vissen

Mogelijkheden om te kanoën/te suppen Mogelijkheden om te zwemmen/te zonnen Mogelijkheden om te zeilen Mogelijkheden om te varen Mogelijkheden om te skaten Mogelijkheden om paard te rijden Mogelijkheden om te joggen/hard te lopen Mogelijkheden om te wielrennen Mogelijkheden om te mountainbiken Oplaadpunten voor elektrische fietsen

De Toeristische Overstappunten (TOP’s) Het wandelknooppuntennetwerk Het fietsknooppuntennetwerk Mogelijkheden om (recreatief) te fietsen Mogelijkheden om te wandelen 0% Zeer tevreden

Tevreden

10%

Niet tevreden, niet ontevreden

20%

30%

Ontevreden

40%

50%

60%

Zeer ontvreden

70%

80%

90%

100%

Weet niet

Figuur: Tevredenheid over buitenactiviteiten (N=560)

42

Waar is behoefte aan? Vraag naar voorzieningen in de culturele sector Ruim 40% van de respondenten geeft aan dat gemeente De Ronde Venen recreanten en toeristen veel te bieden heeft (N=524). 46,5% van de respondenten gaf aan dat zij vrijetijdsvoorzieningen mist in De Ronde Venen (N=542). Vaakst genoemd bij de vraag welke voorzieningen mensen missen in De Ronde Venen zijn een bioscoop of filmhuis (42%)27 en een theater, concert- of muziekzaal (33,2%) (N=250). Als inwoners van De Ronde Venen gaan recreëren buiten hun gemeente maken zij vaak juist vaak gebruik van dit type faciliteiten, waarschijnlijk omdat zij dit binnen de gemeentegrenzen niet kunnen vinden. Van de respondenten geeft 27% (N=524) aan dat er meer dagrecreatief aanbod ontwikkeld mag worden in de gemeente. Vooral voorzieningen voor jeugd en jongeren worden gemist Ruim de helft van de inwoners van De Ronde Venen geeft aan dat zij voorzieningen missen voor een specifieke doelgroep. Het grootste gemis is de voorzieningen voor de jeugd van 13-17 jaar (22,9%) en jongeren van 18-24 jaar (23,6%) (N=538). Volgens inwoners ontbreken er plekken waar zij samen kunnen komen en zijn er weinig tot geen uitgaansgelegenheden. Ook ontbreekt een speelparadijs voor kinderen. In de figuur wordt een overzicht van welke voorzieningen worden gemist door inwoners van De Ronde Venen weergegeven.

Anders Mogelijkheden om te duiken Horeca/pleisterplaatsen in het… Culturele activiteiten Mogelijkheden om buiten te sporten Boerderij gerelateerde activiteiten Mogelijkheden om te schaatsen Mogelijkheden om te vissen Mogelijkheden om te kanoën/te suppen Mogelijkheden om te zeilen Mogelijkheden om te varen Mogelijkheden om te zwemmen/zonnen Mogelijkheden om te skaten Mogelijkheden om paard te rijden Mogelijkheden om te joggen/hard te… Mogelijkheden om te wielrennen Mogelijkheden om te mountainbiken Oplaadpunten voor elektrische fietsen (Meer) kant-en-klare routes zoals… Mogelijkheden om (recreatief) te fietsen Mogelijkheden om te wandelen Campings, Bed&Breakfasts, Hotels of… Buitenattracties, zoals een dierentuin,… Binnenattracties, zoals een speelparadijs Evenementen (bijv. braderie,… Monumenten en historische gebouwen… Musea, (kunst)galerieën Bioscoop of filmhuis Theater, concert- of muziekzaal Cafés, terrassen of discotheken Restaurants, eetcafés of lunchrooms Mogelijkheden om te winkelen voor je…

20%

1% 26% 17%

12% 6% 4% 1% 2% 0% 3% 15% 2% 2% 5% 3% 6% 8% 17% 8% 24% 4% 19% 18% 10% 7% 12% 42% 33% 31% 23% 31%

Figuur: Welke voorzieningen missen inwoners van De Ronde Venen (N=250) 27

Goed om te benoemen is dat bij deze 42% geen respondenten uit Abcoude zitten. Dit is te verklaren door het feit dat er in het Piet Mondriaan films worden

afgespeeld en dat inwoners uit Abcoude niet of nauwelijks behoefte hebben aan een bioscoop of filmhuis.

43

5. Relevant beleid Voor De Ronde Venen zijn eerdere beleidsstukken opgesteld die van belang zijn en raken aan de visie recreatie en toerisme. Onderstaande beleidsstukken worden gezien als belangrijke uitgangspunten en daarom kort toegelicht. Visie verblijfsrecreatie 2030 In december 2020 is de ‘visie verblijfsrecreatie – toekomstbeelden verblijfsrecreatie De Ronde Venen 2030’ vastgesteld. Deze visie biedt kaders en richting bij diverse vraagstukken en planvorming rondom verblijfsrecreatie. Gemeente De Ronde Venen heeft de ambitie om de verblijfsrecreatie gematigd te laten groeien (gemiddeld 3% per jaar tot 2030). Deze 3% is gebaseerd op natuurlijke groei, en gericht op lopende ontwikkelingen. De rol van de gemeente is er met name op gericht om deze ontwikkelingen in de gewenste richting te sturen. Deze ambitie biedt mogelijkheden voor ontwikkeling en innovatie van verblijfsrecreatie, maar met de insteek om het authentieke karakter van de deelgebieden Plassengebied, Buitengebied en Abcoude en omgeving te behouden. De rol van de gemeente is met name om de ontwikkelingen in de gewenste richting te sturen en een goede balans tussen bewoners, bezoekers en bedrijven binnen de karakter van het gebied te waarborgen.

Beleidskader cultuurhistorie & monumenten Naast een visie verblijfsrecreatie heeft de gemeente een beleidskader erfgoed onder de noemer ‘Erfgoed Leeft! Behoud door ontwikkeling 2024-2028’ opgesteld, met als doel het erfgoed te behouden en in stand te houden. Aan de hand hiervan wil de gemeente de komende jaren inzetten op zes thema’s: 1. Bijwerken van het erfgoedregister. 2. Het subsidiebeleid voor gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden herzien.

3. Toezicht en handhaving uitvoeren op de instandhoudingsplicht van bestaand erfgoed binnen de gemeente om te voorkomen dat erfgoed in verval raakt. 4. Inzetten op bekend, beleefbaar en toegankelijk erfgoed, gecombineerd met cultuureducatie. 5. Een werkwijze ontwikkelen voor erfgoed in transitie die past bij het proces van het transformeren van en met erfgoed en die aansluit bij de Omgevingswet. 6. Veranderend landschap en gebruik in de gaten houden om op een duurzame manier om te gaan met het landschap en de bebouwing: gebouwen en het landschap worden met respect voor erfgoedwaarden aangepast, rekening houdend met de veranderende kwaliteit.

Figuur: varen in Vinkeveen (bron: eigen foto)

44

Bijlage 3 Leefstijlvinder Vrijetijdsgedrag verklaard in leefstijlen De leefstijlen voor recreatie & toerisme geven inzicht in de vrijetijdswensen- en behoeften van Nederlanders. Deze leefstijlen laten zien waar mensen in hun vrije tijd of op vakantie behoefte aan hebben. En wat de verschillen hierin zijn. Het ene 55+ koppel is het andere niet. De één wil namelijk rust en regelmaat, de ander juist drukte en sensatie. Leefstijlen gaan hiermee een stap verder dan de traditionele indeling van doelgroepen zoals oud, jong, gezinnen, koppels, veel te besteden, weinig te besteden enzovoort. Vier basis leefstijlen geven inzicht in drijfveren In de basis kent Nederland vier leefstijlen met ieder hun eigen manier van in het leven staan: creatief, harmonieus, controlerend en veilig. De leefstijlen baseren zich op het wetenschappelijke model BSR™. Dit model ontrafelt de drijfveren van mensen en wat te doen om mensen in beweging te krijgen. Van oorsprong is het model gericht op marketing (welke boodschap, welke tone of voice en via welk kanaal zijn de groepen te bereiken), maar het wordt steeds vaker ook gebruikt voor productontwikkeling (welk aanbod sluit aan op de leefstijlen). De basisleefstijlen onderscheiden zich van elkaar aan de hand van twee gedragsverklarende dimensies.

De horizontale as is de sociologische as en maakt onderscheid tussen mensen die gericht zijn op de groep of omgeving (familie, vrienden, enzovoort.) of juist op de eigen persoon (ego). De verticale psychologische as maakt onderscheid tussen mensen die gemakkelijk hun emoties tonen en contact maken (extravert) en mensen die emoties eerder onderdrukken en meer op zichzelf zijn (introvert). Door deze dimensies met elkaar te kruisen, ontstaan vier kwadranten. Door te kijken naar de mate waarin iemand op de groep of ego is gericht en de mate waarin mensen meer ingetogen of meer uitgelaten zijn, kunnen groepen geselecteerd worden die kenmerkend zijn voor vrijetijdsbesteding. Elke groep heeft eigen voorkeuren De figuur hiernaast geeft de zeven onderscheidende doelgroepen weer. Elke groep heeft eigen voorkeuren. Meer informatie vindt u op www.leefstijlvinder.nl

45

Avontuurzoeker Deze avontuurlijke en creatieve recreanten zijn voor veel in, zolang het een nieuwe ervaring is of bijdraagt aan hun zelfontwikkeling. Wie zijn de Avontuurzoekers? Deze recreanten zijn creatief, avontuurlijk, eigenwijs en geïnteresseerd in anderen. Ook omschrijven ze zichzelf als intelligent en ondernemend. Ze vinden het lekker om hun eigen gang te gaan, en vinden het dan ook niet erg om alleen te zijn. Als ze met anderen optrekken, dan zijn dat het liefst creatieve en vernieuwende denkers, of mensen die weten wat ze willen. Ze hechten veel waarde aan vrijheid, uniek zijn en genieten van het leven. 11% van de Nederlanders zijn Avontuurzoekers. Avontuurlijk, creatief, vrijheid, extravert en ego

Wat betekent vrije tijd? Fijn, vrije tijd! Tijd voor zelfontwikkeling, tijd om nieuwe dingen te beleven, tijd om creatief bezig te zijn. En ook: tijd om je leven te overdenken, tijd om je in te zetten voor een ander. Tijd om je leven te verbreden en geïnspireerd te raken. Hoe ze dat doen? Bijvoorbeeld door culturele activiteiten te ondernemen, door een cursus te volgen of vrijwilligerswerk te doen. En, niet te vergeten: lekker naar buiten. Van avontuurlijke outdoor activiteiten tot wandelen in een natuurgebied of op het strand, ze doen het allemaal. En ze doen het vaak: vergeleken met de doelgroepen gaan zij er relatief vaak een dagje op uit in Nederland. Daar willen ze ook best voor reizen: heel Nederland door of naar het buitenland is voor hen geen probleem. Avontuurzoekers trekken graag hun eigen plan en gaan liever niet met grote groepen weg. Ook hoeft voor hen niet van te voren vast te liggen wat er precies gaat gebeuren; juist de ongeplande en last minute dingen zijn zo leuk!

Wat betekent vakantie? Vakantie is voor deze groep echt een extensie van hun vrije tijd. Ik ga buiten Dus tijd waar je alles uit moet de gebaande halen in termen van beleving paden en ontwikkeling. Tijd waarin je nieuwe dingen moet doen, nieuwe mensen kan leren kennen en inspiratie op kan doen. Dat mag soms best uitdagend en verrassend zijn! Deze groep onderneemt vaker vakanties met veel activiteiten. Cultureel, sportief, avontuurlijk, in de natuur of een themavakantie; vooral fijn als het anders is dan anders, en ze het gevoel hebben dat ze het ‘echte’ lokale leven ervaren. Het is dan ook niet vreemd dat ze veel rondtrekken. En waar ze gaan, zoeken ze het liefst naar bijzondere, gekke of verrassende locaties om te overnachten. Een basic camping, een hostel, (Air)BnB of andere kleinschalige accommodaties passen daar goed bij. Een camping met veel activiteiten en vermaak is juist minder populair. Voor een midweek of weekend kunnen de Avontuurzoekers zich prima vermaken in Nederland. En als het zo uitkomt, dan kan dat ook voor een langere vakantie. Maar meer dan andere groepen gaan de Avontuurzoekers voor de lange vakantie het liefst naar het buitenland. Daar is dan toch net wat meer te ontdekken Hoe zien de Avontuurzoekers er uit? Avontuurzoekers zijn iets vaker vrouwen (59%), relatief vaker jongeren tot en met 29 jaar (23%) en alleenstaanden (27%).

Ze verdienen bijna net zo vaak onder modaal (37%) als boven modaal (37%), en zijn hoog opgeleid (62%).

46

Plezierzoeker Plezierzoekers houden van feesten en de hort op gaan met vrienden. Een dag niet gelachen, is een dag niet geleefd. Wie zijn de Plezierzoekers? Plezierzoekers zijn spontaan, vrolijk en gezellig. Plezier hebben, Ook omschrijven ze zichzelf als avontuurlijk, vrijheid, extravert, impulsief en eigenwijs. Waarden die ze ego/groep belangrijk vinden zijn uitdaging, uniek zijn en succes in het leven. Ze hebben het liefst veel mensen om zich heen, en trekken er dan ook graag op uit met familie, vrienden en kennissen. Ze houden van leuke dingen ondernemen: voor hen staat plezier hebben in het leven op nummer één. Een dag niet gelachen, is een dag niet geleefd! 18 % van de Nederlanders is plezierzoeker. Wat betekent vrije tijd? Vrije tijd is voor de Plezierzoekers tijd om het hoofd leeg te maken, tijd om je te laten gaan, om geëntertaind te worden en nieuwe avonturen te beleven: leuke dingen doen! Daar hoeft geen verder doel achter te zitten, het is genoeg om gewoon vermaakt te worden. Bijvoorbeeld door naar een festival of evenement te gaan, te feesten, of een pretpark te bezoeken. Maar ook de bioscoop, een escaperoom of casino past bij deze groep. Gezelligheid en plezier zijn het meest belangrijk. Spontane plannen, met een groep op pad, op plekken waar veel gebeurt, Plezierzoekers zijn eigenlijk overal wel voor te porren.

Ze trekken er dan ook relatief vaak op uit, in vergelijking met de andere doelgroepen. Lang leve de lol!

buitenland. Plezierzoekers kiezen vaak voor een zon-, zeeen strandvakantie, een Een dag niet feestvakantie of een gelachen, is avontuurlijke vakantie. Zo een dag niet lang het maar gezellig is, en er geleefd voor iedereen wat te doen is. Ze vinden het dan ook prettig om te verblijven op een camping met veel activiteiten en vermaak. Daarnaast kiezen ze vaak een bijzondere, gekke of verrassende plek, want Plezierzoekers houden er wel van om nieuwe dingen uit te proberen. Een hostel bijvoorbeeld. Als ze met hun partner op pad gaan, boeken ze graag een romantisch verblijf in een luxe hotel. Bijvoorbeeld als ze een leuke aanbieding vinden, want dat zien ze echt als een sport! Hoe zien de Plezierzoekers er uit? Plezierzoekers zijn iets vaker vrouwen (68%) dan mannen (32%). Het zijn veelal jonge mensen tussen 18 en 39 jaar (64%), en veel minder vaak 50+’ers (17%). Er zijn veel gezinnen met kinderen in deze categorie (48%). Plezierzoekers zijn vaak middelbaar opgeleid (45%) en verdienen onder modaal (44%).

Wat betekent vakantie? Ook op vakantie zoeken deze recreanten naar plezier. Ze gaan graag met een gezellige groep (familie of vrienden) op pad. Hoe meer zielen, hoe meer vreugd. En ook: hoe vaker hoe beter. In vergelijking met andere groepen gaan Plezierzoekers vrij vaak op vakantie, zowel in Nederland als in het

47

Harmoniezoeker Vrije tijd is tijd voor het gezin, de familie of vrienden. Harmoniezoekers zijn pas echt blij, als iedereen in het gezelschap tevreden is. Wie zijn de Harmoniezoekers? Harmoniezoekers zijn hartelijke, gezellige Gezelligheid met mensen, met veel interesse in anderen. Ze familie en omschrijven zichzelf als gemoedelijk, vrolijk en vrienden, extravert zachtaardig. In het leven hechten ze veel belang aan geborgenheid, gastvrijheid en vriendschap. Ze nemen de tijd voor het gezin, trekken er graag op uit met (of naar) familie, vrienden en kennissen, en vinden een goede relatie met buren en familie heel belangrijk. Het hoeft voor hen allemaal niet zo vreemd; doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg. 11% van de Nederlanders zijn Harmoniezoekers. Wat betekent vrije tijd? Voor Harmoniezoekers staat samenzijn in hun vrije tijd centraal. Tijd met het gezin, met familie en vrienden, maar ook met de partner: hoe meer zielen, hoe meer vreugd! Eén van de favoriete bezigheden van deze groep? Winkelen! Maar ook voor meer ‘actieve activiteiten’ zoals zwemmen of een bezoekje aan een dierenpark of pretpark trommelen zij hun vrienden of familie graag op. Naast gezelligheid houdt de Harmoniezoeker ook van rustig aan doen. Zoals heerlijk ontspannen in de sauna. Als ze een dagje op pad gaan, is het belangrijkste dat er voor iedereen wat te doen is, en dat het gezellig is.

Daarin kunnen ze ook goed genieten van de kleine dingen.

met veel kinderactiviteiten, of op een ‘Gewoon familie/vriendenweekend. gezellig’ met Dan verblijven ze graag in vrienden, familie een huisje op een park met en kennissen veel voorzieningen. Voor Harmoniezoekers is het op vakantie vooral belangrijk dat er voor iedereen wat te doen is, en dat het gezellig is. Goede praktische voorzieningen zijn dan een prettige randvoorwaarde, en een knusse sfeer is ook een pré. Wel is het belangrijk om rekening te houden met de kosten, vandaar dat deze groep graag op aanbiedingensites kijkt voor inspiratie. Hoe zien de Harmoniezoekers er uit? Harmoniezoekers zijn vaker vrouwen (78%), in de leeftijd 35-54 jaar (43%), in een volwassen huishouden met een hoofdkostwinner tussen de 50 en 65 jaar (28%). Ook wonen zij vaker in huishoudens met kinderen tot 12 jaar (23%). Ze zijn vaak middelbaar (48%) of laag (33%) opgeleid, en verdienen vaak onder modaal (42%) of modaal (30%).

Wat betekent vakantie? Ook bij de vakantie(plannen) van de Harmoniezoekers ligt de focus op het gezin. Vakantie is echt tijd voor het gezin, tijd om te genieten, te ontspannen en plezier te maken. Zo gaan ze relatief vaak op een vakantie

48

Verbindingszoeker Verbindingszoekers zetten zich graag in voor anderen. Daarnaast genieten ze van natuur en knusse sfeer. Wie zijn de Verbindingszoekers? Verbindingszoekers zijn, bovenal, geïnteresseerd in anderen. Het zijn Inzetten voor behulpzame, evenwichtige mensen die zichzelf anderen, omschrijven als ‘gewoon’ en hartelijk. Voor harmonie, Verbindingszoekers zijn gastvrijheid, sociale extravert, groep verbondenheid en ‘doe maar gewoon’ belangrijke waarden. Ze vinden het dan ook belangrijk om een goede relatie te onderhouden met buren en familie, met harmonie en gezelligheid. Er voor elkaar zijn, dat is toch hartstikke normaal? 13% van de Nederlanders is Verbindingszoeker. Wat betekent vrije tijd? Vrije tijd betekent voor deze groep zeker geen verspilde tijd. Het is juist tijd die je op een hele nuttige manier kan gebruiken. Bijvoorbeeld door je in te zetten voor een ander, met vrijwilligerswerk of bij een vereniging. Ook zijn Verbindingszoekers graag in beweging: wandelen en fietsen in de natuur vinden ze heerlijk. Tot slot hebben ze ook een duidelijke culturele interesse. Zo zijn ze graag zelf creatief, maar bezoeken ze ook graag een theater of museum. Het liefst gaat de Verbindingszoeker samen op pad, want alleen is ook maar zo alleen. Vrije tijd is voor Verbindingszoekers tijd voor hun partner, familie en vrienden.

Ze genieten van de kleine dingen, vinden een authentieke sfeer belangrijk en staan ook open voor verrassingen en nieuwe dingen. Gezelligheid, genieten en ontspanning. Dat is vrije tijd!

de natuur. Dat kan voor hen ook prima in Nederland, zowel Gezelligheid, voor een kort verblijf of voor genieten en een langere vakantie. ontspanning in Verblijven doen ze dan de natuur graag op een camping met goede faciliteiten, of in een bekende hotelketen. Zolang het maar gemoedelijk, knus, kleinschalig en rustig is, met gastvrij personeel. Dan heb je ook wat meer het gevoel dat je het ‘echte’ lokale leven ervaart op vakantie, wat Verbindingszoekers belangrijk vinden. En willen ze een keer iets anders? Dan is de groepsreis een goed alternatief; veel doen en beleven, maar wel lekker makkelijk. En je ontmoet nog eens nieuwe mensen. Gezellig! Hoe zien de Verbindingszoekers er uit? Verbindingszoekers zijn vaker mannen (32%). Veruit de meeste recreanten zijn 55 jaar of ouder (69%), en de meeste huishoudens bestaan uit twee personen (51%). In deze groep dus veelal empty nesters. Qua opleiding zijn Verbindingszoekers heel gemiddeld verdeeld vergeleken met de rest van Nederland; zo is 40% hoog opgeleid, 40% gemiddeld en 20% laag. Ook het inkomen is erg gemiddeld, zo verdient 33% onder modaal, 25% modaal en 43% boven modaal.

Wat betekent vakantie? Vakantie is ontspanning, genieten en gezelligheid. Rust en stilte, en tijd voor de partner. De ontspanning en rust die ze zoeken, vinden ze vaak in

49

Rustzoeker Rustzoekers houden recreatie graag letterlijk en figuurlijk dicht bij huis. Ze zijn het liefst in de eigen, vertrouwde omgeving. Wie zijn de Rustzoekers? Rustzoekers vinden zichzelf hele gewone mensen. Ze omschrijven zichzelf als kalm, Recreatie dicht bij behulpzaam, bedachtzaam en zachtaardig. Ze huis, veiligheid, houden van rust en regelmaat, en voelen zich introvert en in een het meest op hun gemak in hun eigen, groep vertrouwde omgeving. Ze vinden het fijn als ze lekker hun eigen gang kunnen gaan, en vinden het dan ook niet erg om alleen te zijn. Ze houden ervan om op hun gemak thuis te zijn, een beetje te tuineren, te klussen en tv te kijken. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. Rustzoekers vormen 18% van het totaal.

bungalow op een park met veel voorzieningen. Of naar een bekende hotelketen. Privacy is belangrijk, en het liefst willen deze Ik wil tot rust recreanten zo veel mogelijk met komen dicht rust gelaten worden. Daarom bij huis, geen slapen ze relatief graag thuis. gedoe

Hoe zien de Rustzoekers eruit? Het zijn zowel mannen (50%) als vrouwen (50%), meestal 45 jaar of ouder (72%) en in een volwassen huishouden met een hoofdkostwinner van 50% (47%). Ze zijn meestal laag- of middelbaar opgeleid (31% en 46%), en verdienen iets vaker onder modaal (45%).

Wat betekent vrije tijd? Voor deze groep gaat recreëren over tot rust komen, en even geen gedoe. Voor hen hoeft het allemaal niet zo druk en moeilijk. Gewoon lekker rondom het eigen huis iets doen, een beetje tuinieren, wellicht een rondje fietsen of wandelen, dan zijn ze al gauw tevreden. Een lekker dagje voor hen kan ook een middag vissen zijn, of vrijwilligerswerk doen. Ze hoeven niet ver weg te gaan, nieuwe dingen te doen, of zich te omringen met veel andere mensen. In hun vrije tijd genieten ze juist van de rust en stilte, en van de kleine dingen in het leven. Wat betekent vakantie? Rustzoekers zijn niet de grootste vakantievierders. Maar als ze wel op vakantie gaan, dan is dat echt met als doel om uit te rusten en bij te komen. Dat kan ook prima thuis. Even lekker rustig aan doen, dat geeft voldoening. Als ze wel buiten de deur slapen, dan vinden ze het fijn om van tevoren zoveel mogelijk te regelen. Dan gaan ze bijvoorbeeld naar een huisje of

50

Inzichtzoeker Inzichtzoekers willen dingen leren en ervaren, in de natuur en met culturele activiteiten. Wie zijn de inzichtzoekers? Inzichtzoekers zijn bedachtzame, serieuze en intelligente mensen. Ook omschrijven zij zichzelf als evenwichtig en zakelijk. Ze vinden het niet erg om alleen te zijn, want dan kunnen ze mooi hun eigen gang gaan. De rust en ruimte om hen heen die ze daardoor verkrijgen vinden ze fijn. Belangrijke waarden voor Inzichtzoekers zijn rationaliteit, daadkracht, privacy/rust en ‘doe maar gewoon’. Maar ook vrijheid om te doen wat ze willen is erg belangrijk voor ze. Als ze niet op pad gaan naar culturele activiteiten of natuur, dan vinden ze het ook heerlijk om rustig thuis te zijn, een beetje te klussen, TV te kijken en het nieuws te volgen. Ze houden van informatie; ‘meten is weten’! 14% van de Nederlanders zijn Inzichtzoekers. Rustig, dingen leren en ervaren, controle, introvert en ego

Wat betekent vrije tijd? Vrije tijd is geen tijd om stil te zitten. Het is tijd voor zelfontwikkeling, tijd die je bewust moet besteden. In deze tijd kun je doen en laten wat je zelf wilt, in vrijheid. Nuttige dingen doen, dingen leren. Daarvoor is rust en stilte ook belangrijk. Inzichtzoekers hebben zo hun vaste activiteiten, zoals museumbezoek en het bekijken van bezienswaardige gebouwen, of wandelen in een natuurgebied. Deze recreanten vermijden liever drukke plekken en gaan, als het even kan, niet met grote groepen weg. Ze trekken graag hun eigen plan. In de natuur bijvoorbeeld, want dat vinden ze prettig.

Het liefst in een klein gezelschap, want dan kun je het beste doen waar je zelf zin in hebt. Overnachten Stilzitten is doen ze graag op een plek zonde: ik wil waar de praktische leren en voorzieningen goed geregeld ervaren zijn. Zoals in een bekende hotelketen, in een bed & breakfast, of stiekem toch gewoon thuis. Want daar vinden ze de privacy, rust en stilte die ze zoeken. Ze gaan minder graag naar een huisje op een park met een vaste formule, al zijn er alsnog af en toe te vinden. Net als tijdens een dagje weg, willen zij op vakantie dingen leren, en genieten van hun vrijheid. Hoe zien Inzichtzoekers eruit? Inzichtzoekers zijn relatief vaker mannen (77%) en vaak 60 jaar of ouder (55%). Ze wonen vaker in tweepersoonshuishoudens (49%). Inzichtzoekers zijn relatief vaak hoogopgeleid (60%), en verdienen meestal boven modaal 61%).

Wat betekent vakantie? Ook op vakantie genieten Inzichtzoekers van de natuur, en trekken ze graag rond. Daarnaast besteden ze op vakantie graag tijd aan kunst en cultuur.

51

Stijlzoeker Stijlzoekers gaan ervoor: in hun vrije tijd worden ze graag geprikkeld, en zoeken ze de uitdaging op. Wie zijn de Stijlzoekers? Stijlzoekers zijn intelligent, zelfverzekerd en Luxe, comfort, doelgericht. Ze hebben een sterk karakter, en exclusiviteit, omschrijven zichzelf ook wel als zakelijk, controle, introvert, ondernemend en leidinggevend. Stijlzoekers ego zijn graag onder gelijkgestemden, die waarden als ambitie, uitdaging en daadkracht met hen delen. En die waarderen dat de Stijlzoekers zeggen waar het op staat, ook als anderen het daar misschien niet mee eens zijn. Stijlzoekers gaan ervoor in het leven: zowel in hun werk, als in hun vrije tijd worden ze graag geprikkeld, en zoeken ze de uitdaging op. Verveling is niet aan hen besteed. Liever besteden ze hun tijd aan sporten en feesten. Gáán! 15% van de Nederlanders is Stijlzoeker. Wat betekent vrije tijd? De actieve en strevende levensstijl van Stijlzoekers komt ook duidelijk naar voren in hun vrije tijd en vakantie. ‘Work hard, play hard’ is het adagium van deze groep. Ze staan eigenlijk overal wel voor open, zolang het ze maar op een bepaalde manier prikkelt. Ze trekken er vaak op uit, en deze dagen kunnen dan ook op veel manieren worden ingevuld. Bijvoorbeeld door zelf actief te sporten, maar een sportwedstrijd bezoeken is evengoed een alternatief.

Aan de andere kant vinden Stijlzoekers het ook heerlijk om zichzelf te laten verwennen, en te genieten van exclusieve activiteiten. Minder vaak dan andere doelgroepen bezoeken ze een natuurgebied om te wandelen of fietsen. Al kan ook dat ook voor hen interessant zijn als er bijvoorbeeld een sportwedstrijd of een evenement wordt georganiseerd.

Wat betekent vakantie? Wie hard werkt, heeft natuurlijk ook behoefte aan vakantie. Ik wil Stijlzoekers trekken er dan ook genieten van vaak op uit om even een paar exclusieve dagen of langer weg te zijn. activiteiten Zowel in Nederland als in het buitenland. Ze houden relatief veel van zon-, zee- en strandvakanties en feestvakanties. Zo lang er maar lekker veel te doen is. Daarom is het fijn als er veel activiteiten zijn, en is het ook geen gek idee om met een grote groep op stap te gaan. Voor hen hoort verwend worden en genieten van exclusiviteit bij vakantie. Luxe en comfort is dan ook belangrijk voor deze groep. Ze vinden het ook niet erg om iets meer te betalen, als het dan écht goed is. Stijlzoekers verblijven daarom graag in een luxe hotel of in een AirBnB; dan weet je zeker dat het goed is. Hoe zien ze Stijlzoekers er uit? Recreanten in deze groep zijn relatief vaak mannen (69%), in de leeftijd van 18 t/m 39 jaar (46%). Qua huishouden verschillen Stijlzoekers niet veel van de gemiddelde verdeling in Nederland. Ze hebben iets vaker een huishouden met een kind van 12 jaar of jonger. Het grootste deel zijn volwassenen zonder inwonende kinderen (48%). Ze zijn vaak hoogopgeleid (53%), en verdienen relatief vaak boven modaal (55%).

52

53