Bijlage 1 Tussenevaluatie Jeugdsbeleidsplan 2020- 2026 2.0 definitief April 2024

Evaluatie Jeugdbeleidsplan Investeren in de jeugd is investeren in de toekomst 2020-2026

1

Inhoud Inhoud .......................................................................................................................................................................... 2 Inleiding ....................................................................................................................................................................... 3 Samenvatting............................................................................................................................................................. 4 Conclusies .............................................................................................................................................................. 4 Aanbeveling en adviezen................................................................................................................................... 4 Hoofdstuk 1: Jeugd in De Ronde Venen .......................................................................................................... 6 1.1

Opvoeden ................................................................................................................................................ 6

1.2

Onderwijs ..............................................................................................................................................20

1.3

Opgroeien .............................................................................................................................................28

1.4

Overige doelstellingen ......................................................................................................................37

Hoofdstuk 2: Conclusies en aanbevelingen ..................................................................................................49 2.1 Adviezen aan de gemeenteraad .............................................................................................................49 2.2 Adviezen aan het college..........................................................................................................................49 2.3 Overzicht doelstellingen ..........................................................................................................................52 Bijlagen.......................................................................................................................................................................52 Bijlage 1: Verantwoording betrokkenheid bij totstandkoming tussentijdse evaluatie ..............52 Bijlage 2: Interviewscript maatschappelijke partners ...........................................................................56 Bijlage 3: Beschikbaarheidswijzer indicatoren .........................................................................................58 Bijlage 4a: Rapportage vragenlijstonderzoek Zorgfocus (pdf) ..........................................................66 Bijlage 4b: Vragenlijstonderzoek Zorgfocus (pdf) ..................................................................................66

2

Inleiding In 2020 is het Jeugdbeleidsplan ‘Investeren in de jeugd is investeren in de toekomst 2020 – 2026’ vastgesteld door de gemeenteraad. Sindsdien wordt met diverse maatschappelijk partners gewerkt aan doelstellingen ten behoeve van het gezond, veilig en kansrijk opgroeien van kinderen in De Ronde Venen. In het Jeugdbeleidsplan is een tussentijds evaluatiemoment vastgelegd. Voor u ligt het resultaat van deze tussentijdse evaluatie. Scope Het doel van deze tussentijdse evaluatie van het Jeugdbeleidsplan is tweeledig: 1) Het in kaart brengen van de gemaakte voortgang op de doelstellingen van het Jeugdbeleidsplan. Daarvoor is geïnventariseerd wat in 2021 en 2022 gedaan is om de doelstellingen te bereiken. Ook is de ontwikkeling, op bij de doelstellingen behorende indicatoren, inzichtelijk gemaakt. Het resultaat hiervan vindt u in hoofdstuk 1. 2) Het verbeteren van (de uitvoering van) het Jeugdbeleidsplan. Inwoners en maatschappelijk partners hebben intensief meegedacht over de wijze waarop (de uitvoering van) het Jeugdbeleidsplan verbeterd kan worden. Ook intern zijn verbeterpunten in kaart gebracht. Dit is in de samenvatting en hoofdstuk 2 vertaald naar concrete adviezen aan de gemeenteraad en het college. Hierbij gaat het om aanpassingen van de doelstellingen in het huidige beleidsplan met daarnaast adviezen voor het nieuw op te stellen beleidsplan.

Betrokkenheid Bij deze tussentijdse evaluatie zijn inwoners (ouders en jeugdigen) en diverse maatschappelijke partners en gebruikers betrokken. De wijze waarop deze betrokkenheid is vormgegeven en uitgevraagd staat verantwoord in bijlage 1 t/m 4.

3

Samenvatting Conclusies Sinds 2020 is er gewerkt aan de doelstellingen uit het Jeugdbeleidsplan. We zijn nu ruim 3 jaar verder en evalueren de voortgang. Zijn de doelstellingen haalbaar, hoever zijn we, hoe doen we het in vergelijking met de regio en landelijk en zijn de doelstellingen nog wel van toepassing? Over de hele linie bekeken doen we het goed. Bij 79% van de 36 doelstellingen liggen we op koers, worden er veel activiteiten ontwikkeld en laten de indicatoren ook zien dat we het de laatste jaren steeds beter doen. Ook zijn de cijfers van de gemeente binnen die indicatoren positiever dan de regionale of landelijke trend. Bij 21% van de doelstellingen liggen we om uiteenlopende redenen niet op koers. Dit vraagt om verdere verdieping. Bij de doelstellingen 3, 8 en 9 is de vraag of hier nog wel een noodzaak is voor deze doelstelling. Niet omdat de activiteiten (3) niet nuttig zijn, maar meer omdat het de vraag is of dit een gemeentelijke taak is. Bij 8 en 9 omdat er geen activiteiten zijn ontwikkeld of meetbaar te maken zijn. De doelstellingen zijn te algemeen om hier ook concreet een invulling aan te geven of resultaat te bereiken. Ditzelfde geldt in meer of mindere mate voor de doelstellingen 6, 12, 16, 31 en 33.

De vraag komt hier naar boven of deze doelstellingen nog wel van toepassing zijn of dat deze doelstellingen niet overlappend zijn met andere (zoals bij doelstelling 5, 6 en 33). Doelstelling 33 voegt bijvoorbeeld niets toe aangezien dit staand beleid is wat gewoon uitgevoerd dient te worden ook conform de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028

Aanbeveling en adviezen Aanbeveling is om de hierboven nader benoemde doelstellingen (3,4, 6, 8, 9, 12, 16, 31 en 33, zie pagina 51) per direct te laten vervallen. Gelet op de doorlooptijd van het Jeugdbeleidsplan en sommige doelstellingen meer tijd nodig hebben heeft een gehele aanpassing van het Jeugdbeleidsplan nu niet de voorkeur. Een gehele aanpassing van het Jeugdbeleidsplan heeft nu niet de voorkeur. Het Jeugdbeleidsplan loopt tot 2026 en sommige doelstellingen hebben wat meer tijd nodig. Ook kunnen bestaande subsidierelaties niet van het een op ander moment worden opgezegd. Tevens maakt deze evaluatie ook duidelijk dat sommige doelstellingen dermate breed zijn geformuleerd dat hier altijd aan wordt voldaan, maar dat de vraag is of we wel bereiken wat we willen bereiken. De aanbeveling is dan ook om in het nieuwe Jeugdbeleidsplan vanaf 2026 de doelstellingen veel concreter te maken. Dit zorgt ervoor dat aan de achterkant de subsidie, die hiervoor verstrekt wordt namens de gemeente, beter kan worden verantwoord door hier concrete doelen aan te hangen. Hoe scherper wij zijn over de maatschappelijke effecten die we willen bereiken, hoe duidelijker het is wat de opbrengst en het bereik van de acties moet zijn die ingezet worden door de partijen die ons hierin ondersteunen.

4

Daarnaast is de aanbeveling dat er een voor iedereen duidelijk verband moet bestaan tussen het verstrekken van de subsidie en de verantwoording achteraf. Dit laatste is op een aantal vlakken nog te algemeen. In de lopende herziening van het subsidiebeleid wordt het scherper maken van de verantwoording dusdanig concreet gemaakt zodat meer controle en sturing mogelijk wordt. Dit bevordert de controle maar ook de mogelijkheid om meer te sturen op de doelen en resultaten. In hoofdstuk 2 volgen verdere conclusies en adviezen aan zowel de gemeenteraad als college waarbij ook de vragenlijsten die door de ouders en jeugdigen zijn ingevuld zijn betrokken. In samenvatting zijn de adviezen: Adviezen aan de gemeenteraad 1.Continueer de inzet op thema’s die aan bod komen in Jeugdbeleidsplan 2. Concretiseer de verwachte resultaten 3. Wijzig of laat vervallen de hiervoor in aanmerking komende en voorgestelde doelstellingen

Adviezen aan het college 1.Versterk de onderlinge samenwerking in het voorveld 2. Maak het vergroten van de bekendheid van bestaand aanbod prioriteit 3. Maakheldere (resultaat)afspraken met maatschappelijk partners 4. Intensiveer de inzet op de doelstelling “Kinderen vinden dat het pesten is verminderd” 5. Investeer in meer voorzieningen voor jeugdigen en faciliteer uitgaansmogelijkheden

5

Hoofdstuk 1: Jeugd in De Ronde Venen 1.1 Opvoeden In dit hoofdstuk is de gemaakte voortgang op de doelstellingen uit het Jeugdbeleidsplan inzichtelijk gemaakt. Per doelstelling staat beschreven wat in de afgelopen periode gedaan is om de doelstellingen te bereiken. Ook is de ontwikkeling op de indicatoren in beeld gebracht. 1. Minder aanstaande moeders drinken alcohol tijdens de zwangerschap Aan deze doelstelling wordt gewerkt in de bredere context van de uitvoering van het landelijk actieprogramma Kansrijke Start. Voor meer informatie, zie doelstelling 2: meer kinderen hebben een Kansrijke Start. 2. Meer kinderen hebben een Kansrijke Start De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte is een belangrijke voorspeller van problemen – zowel fysiek als mentaal – op latere leeftijd. Daarom investeert de Rijksoverheid in de eerste 1000 dagen van een kind met het landelijk actieprogramma Kansrijke Start. Aan gemeenten worden middelen beschikbaar gesteld om samen met partners te bepalen en doen wat lokaal aandacht verdiend. In 2020 is zijn de randvoorwaarden voor een dergelijke samenwerking gecreëerd in de Ronde Venen. Sinds 2021 vinden concrete acties plaats, welke hieronder uiteengezet zijn. 2.1 Inzet Prenatale voorlichtingen Sinds 2021 wordt ieder kwartaal prenatale voorlichting geboden aan aanstaande ouders door de GGD, kraamzorg, verloskundigen en diëtiste.

Aanstaande ouders worden geïnformeerd over de zwangerschap, voeding, hechting en ouderschap. Doel is het vergroten van kennis van aanstaande ouders. Routekaart aanstaande ouders In 2021 is een routekaart ontwikkeld voor aanstaande ouders, waarin inzichtelijk is gemaakt welke voorzieningen er voor hen beschikbaar zijn. Alle aanstaande ouders ontvangen deze routekaart bij hun 22 weken prik. Daarnaast wordt de routekaart verspreid bij het Servicepunt, kraamzorg en verloskundigen. Doel is het bekend maken waar (aanstaande) ouders terecht kunnen met hun (hulp)vragen. Netwerkoverleggen In 2021 is gestart met het periodiek organiseren van netwerkoverleggen voor partners waarbij stilgestaan wordt bij een relevant thema. Tot nu toe zijn er drie netwerkoverleggen georganiseerd met de thema’s prematuriteit (een zwangerschap korter dan 37 weken) en dysmutariteit (te laag geboortegewicht in verhouding tot de zwangerschapstijd), prenatale depressie en early life stress (chronische stress bij jonge kinderen). Doel van deze overleggen is kennisoverdracht en het samenbrengen van disciplines die in aanraking komen met ouder en kind om zo de onderlinge samenwerking te versterken. 6

Eenmalige informatieve uitgiftes aan aanstaande ouders tijdens de 22 weken prik. In 2022 hebben 50 aanstaande moeders een boek ontvangen over de ontwikkeling van cel tot baby bij hun 22 weken prik. Doel was het vergroten van kennis van aanstaande ouders. Symposia In 2022 bestond de coalitie Kansrijke Start één jaar. Om dit te vieren is er een minisymposium voor professionals georganiseerd met een netwerkborrel. Het thema was: ‘het belang om bij te dragen aan de ontwikkeling van een kind in de eerste 1000 dagen’. 69 mensen hebben zich aangemeld. Doel was het onder de aandacht brengen van het programma Kansrijke Start, kennisoverdracht en samenbrengen van partijen die in aanraking komen met ouder en kind om zo de onderlinge samenwerking te versterken. 2.2 Indicatoren Tijdens de zwangerschap: 2019

2020

Zwangere vrouwen met 19,8% 12,8% zwangerschapsbegeleiding (landelijk 24%) (landelijk na de tiende week 21,6%) Bron: Perined. 2019

2020

Vrouwen die zeggen te 2,6% (regio 1,8% (regio roken tijdens de Utrecht 3,1%) Utrecht zwangerschap 3,2%) Bron: Digitaal Dossier Jeugdgezondheidszorg (GGDrU).

2021 17,0% (landelijk 27,5%) 2021 1,8% (regio Utrecht 3,1%)

Streefwaarde 2026 Niet vastgesteld

Streefwaarde 2026 Niet vastgesteld

Na de zwangerschap:

Vroeggeboorte en/of te laag geboortegewicht

2019

2020

2021

13,3% (landelijk 15,3%)

12,3% (landelijk 15,0%)

11,1% (landelijk 14,8%)

2019

2020

Streefwaarde 2026 Niet vastgesteld

Bron: Perined. Streefwaarde 2026 Niet vastgesteld

Kinderen geboren in 4,7% (landelijk 4,9% (landelijk 4,6%) een zeer kwetsbare 4,9%) situatie Bron: CBS-microdata. Toelichting: De weergegeven indicator is het aantal levendgeborenen dat geboren wordt in een gezin in een mogelijk kwetsbare situatie, met 3 of meer van de volgende risicofactoren: laag huishoudinkomen (<10e percentiel), GGZ-gebruik, medicijngebruik voor psychische klachten, schuldenproblematiek, detentie, hoge zorgkosten, hoog medicijngebruik, overlijden partner, scheiding t.o.v. het totaal aantal levendgeborenen.

7

2.3 Conclusie Er is veel inzet met mooie resultaten op dit onderwerp. Ieder jaar komen er nieuwe acties bij. Het is een belangrijk onderdeel van ons Jeugdbeleid. Deze inzet is gericht op het aanbieden van goede steun -en informatie en is bedoeld om gezinnen een stevige basis te geven. Over de gehele linie doen wij het goed in onze gemeente in vergelijking met het landelijk en de Utrechtse regio. De negatieve indicatoren lopen langzaam terug. Het advies is deze doelstelling te handhaven. 3. Ouders hebben meer kennis van de verschillende levensfasen en wat dit betekent voor het opgroeien en opvoeden 3.1 Inzet Workshop Lokaal en Ouders Lokaal online Onder de naam Workshop Lokaal organiseert Ouders Lokaal maandelijkse workshops voor ouders/opvoeders over allerlei thema’s waar ouders mee te maken hebben tijdens de opvoeding van hun kinderen. Enkele voorbeelden van gegeven workshops in 2021 zijn “word de ouder die je wilt worden”, 9-jaars fase, verantwoord gamen, kinderen en huiswerk, communiceren met je kind en positief opvoeden. Ouders Lokaal online inspireert en informeert ouders en opvoeders via de website en social media. Prenatale voorlichtingen Sinds 2021 wordt ieder kwartaal prenatale voorlichting geboden aan aanstaande ouders door de GGD, kraamzorg, verloskundigen en diëtiste. Aanstaande ouders worden geïnformeerd over de zwangerschap, voeding, hechting en ouderschap.

3.2 Indicatoren Er zijn geen indicatoren beschikbaar. 3.3 Conclusie Alle activiteiten zijn gericht op het versterken van ouders in de opvoeding van hun kinderen. De prenatale voorlichtingen vallen onder Kansrijke Start (zie voorgaande doelstellingen) en de activiteiten van Ouders Lokaal kunnen onder doelstelling 5 (Er is een samenhangend aanbod van activiteiten en voorzieningen dat aansluit bij de behoeften van kinderen, ouders en hun sociale netwerk) vallen. Doelstelling 3 kan hiermee komen te vervallen. 4. We organiseren een goede infrastructuur van basisvoorzieningen waarbij we inzetten op het versterken van ouders en het sociale netwerk en het bevorderen van de beschermende factoren 4.1 Inzet Binnen van 0- 100 jaar en Kansrijke Start zorgen we als gemeente dat er genoeg aanbod is in de voorlichtingssfeer of zorgen we als gemeente dat we weten waar we onze inwoners naar toe kunnen verwijzen. Opvoeden, opgroeien en preventie doen we samen met onze partners. Daarnaast hebben we een sociaal kaart waar we inwoners op kunnen wijzen zodat ze weten waar ze de informatie kunnen halen. Samen met partners, jeugdigen, ouders, onderwijs, de 8

zorginstellingen en indien nodig de politie creëren we zo een netwerk rond de jeugdigen zodat ze de juiste start meekrijgen in het opgroeien en ontwikkelen. 4.2 Indicatoren Er zijn geen indicatoren bekend. 4.3 Conclusie Er zijn voldoende basisvoorzieningen die zich richten op het versterken van ouders en het sociale netwerk. Deze doelstelling heeft echter veel overlap met doelstelling 5 en 6. Advies is om deze doelstelling te laten vervallen. 5. Er is een samenhangend aanbod van activiteiten en voorzieningen dat aansluit bij de behoeften van kinderen, ouders en hun sociale netwerk 5.1 Inzet In samenwerking met de partijen die voor ons activiteiten uitvoeren zorgen we voor een breed pallet aan voorzieningen en activiteiten in de hele range van zwangerschap tot oudere jeugdigen. Navraag bij ouders en jeugdigen (Vragenlijst Zorgfocus) laat zien dat deze aansluiten bij de behoeften. 5.2 Indicatoren Er zijn geen indicatoren voor deze doelstelling afgesproken. 5.3 Conclusie Tijdens alle interviews hebben we met de partners stilgestaan bij de vraag of zij nog “gaten” in het aanbod van voorzieningen binnen onze gemeente zien. Het aanbod qua diversiteit is voldoende, de samenwerking onderling kan beter en met name huisvesting wordt veelvuldig genoemd. Bijvoorbeeld huisvesting na scheiding. Deze doelstelling heeft een grote overlap met doelstelling 4 en 6.

Wij stellen dan ook voor om doelstelling 5 uit te breiden met het woord “levensfasen” en daarmee willen wij doelstelling 4 en 6 laten vervallen. Aangepaste doelstelling 5: Er is een samenhangend aanbod van activiteiten en voorzieningen dat aansluit bij de behoeften en levensfasen van kinderen, ouders en hun sociale netwerk. 6. De aangeboden activiteiten zijn gericht op de verschillende levensfasen van de kinderen en de bijbehorende opvoedingsopgave voor ouders en het sociale netwerk 6.1 Inzet Zie de inzet bij 4 en 5. 6.2 Indicatoren Er zijn geen indicatoren voor deze doelstelling afgesproken.

9

6.3 Conclusie Deze doelstelling heeft veel overlap met doelstelling 4 en 5. Wij stellen voor om deze doelstelling te laten vervallen. 7. Kinderen, ouders en het sociale netwerk weten waar zij terecht kunnen met opvoedvragen en hulpvragen 7.1 Inzet Servicepunten Servicepunten hebben een spilfunctie in het voorveld. De servicepunten zijn bedoeld als goed bereikbare en laagdrempelige plekken waar inwoners terecht kunnen met verschillende soorten vragen als ze er zelf niet uitkomen. Het servicepunt heeft zich op het (preventieve) aanbod binnen de Ronde Venen en kan de inwoners hierover informeren en adviseren. Bij het servicepunt wordt de vraag van de inwoner verheldert en doorgezet naar de juiste partij. De inwoner kiest zelf op welke manier zij wil communiceren met het Servicepunt. Telefonisch, digitaal of fysiek. In 2021 ontving het Servicepunt 13500 vragen. In 2022 ontving het Servicepunt 16177 vragen en deden zij 942 doorverwijzingen. Samenwerkingskrant In 2021, 2023 en 2024 hebben inwoners de samenwerkingskrant in de brievenbus ontvangen. Deze krant weergeeft het preventief aanbod van de verschillende maatschappelijke partners en bevat informatie over waar inwoners terecht kunnen voor de juiste ondersteuning en advies. Samenwerkingsmarkt In oktober 2021 heeft er een samenwerkingsmarkt plaatsgevonden. De markt was toegankelijk voor zowel inwoners als professionals.

Kinderdagverblijven, onderwijs, huisartsen en sportverenigingen zijn uitgenodigd om kennis te maken met het aanbod van welzijn waar kosteloos gebruik van kan worden gemaakt. Ook werd er een workshop gespreksvoering op meerdere momenten aangeboden. Jaarmarkten 2022 In 2022 hebben organisaties uit het voorveld hun krachten gebundeld. Met elkaar waren zij fysiek aanwezig op de jaarmarkten in Abcoude, Vinkeveen en Mijdrecht om het aanbod van het gehele voorveld te etaleren. Elke organisatie nam een dagdeel voor haar rekening om aanwezig te zijn. 7.2 Indicatoren Er zijn geen indicatoren voor deze doelstelling afgesproken. 7.3 Conclusie Er wordt veel aandacht besteed aan de bekendheid van de voorzieningen in de gemeente. Dit moet blijvend gebeuren. De servicepunten en huisartsen/POH jeugd spelen hier een belangrijke rol in. Ook de aankomende jaren zullen wij veel aandacht besteden aan het

10

vergroten van de bekendheid. Op basis van de interviews kunnen wij concluderen dat de doelstelling wordt gehaald. Het advies is de doelstelling te handhaven. 8. De samenwerking tussen ouders en het sociale netwerk is verbeterd 8.1 Inzet De inzet van partijen als Handjehelpen, Gezinsbuddy, Buurtgezinnen en Ouderslokaal zijn qua onderwerpen en hulpaanbod altijd gericht op het versterken van het sociale netwerk. Een sterk sociaal netwerk is belangrijk voor ieder individu of gezin. Inzet op deze doelstelling wordt beschreven in doelstelling 10 (Kinderen en ouders voelen zich gesteund door het sociale netwerk 8.2 Indicatoren Krijgt regelmatig tot vaak praktische hulp van familie, kennissen of buren bij alledaagse dingen rondom de verzorging van kind(eren) (zoals opvang voor kind, hulp bij huiswerk en ophalen van school) Bron: GGDrU: Gezondheidsmonitor 18-64 jaar.

2020 25,2%

Streefwaarde Niet vastgesteld

8.3 Conclusie Gezien de grote overlap in doelstellingen 8, 9 en 10, stellen wij voor om doelstelling 8 en 9 te laten vervallen. De conclusie over de inzet en resultaten staat beschreven bij doelstelling 10. 9. Het sociale netwerk heeft meer kennis van de verschillende levensfasen en wat dit betekent voor opvoeden en opgroeien 9.1 Inzet Ook binnen deze doelstelling zijn partijen als Handjehelpen, Gezinsbuddy, Buurtgezinnen en Ouderslokaal actief. Zoals al bij doelstelling 8 beschreven richten deze partijen zich op het versterken van het sociale netwerk. En die versterking houdt onder andere ook in dat zij zich richten op alle levensfasen tijdens het opgroeien. Zij bieden informatie en ondersteuning op alles wat te maken heeft met opvoeding. Ook komt de Inzet op deze doelstelling terug in doelstelling 10 (Kinderen en ouders voelen zich gesteund door het sociale netwerk). 9.2 Indicatoren Er zijn geen indicatoren voor deze doelstelling afgesproken. 9.3 Conclusie Gezien de grote overlap in doelstellingen 8, 9 en 10, stellen wij voor om doelstelling 8 en 9 te laten vervallen. De conclusie over de inzet en resultaten staat beschreven bij doelstelling 10.

11

10. Kinderen en ouders voelen zich gesteund door het sociale netwerk 10.1 Inzet Gezinsbuddy Gezinsbuddy koppelt vrijwilligers aan één-ouder gezinnen met meervoudige problematiek. Doel van de Gezinsbuddy is zorgen dat gezinnen een netwerk opbouwen en zichzelf weer kunnen redden. De uiteenlopende activiteiten die Gezinsbuddy voor ouders en kinderen organiseert dragen hieraan bij. Met deze activiteiten worden ouders en kinderen gefaciliteerd om sociale, duurzame netwerken op te bouwen en te onderhouden. In 2021 heeft Gezinsbuddy 11 nieuwe koppelingen gerealiseerd en 11 koppelingen afgerond. In totaliteit organiseerden zij 37 activiteiten voor gezinnen in 2021. In 2022 heeft Gezinsbuddy 9 nieuwe koppelingen gerealiseerd en 7 koppelingen afgerond. In totaliteit organiseerden zij 33 activiteiten voor gezinnen in 2022. Handje Helpen De vrijwilligers en stagiairs van Handje Helpen pakken hulpvragen op van kinderen en volwassenen met een chronische ziekte, beperking of gedrag dat om extra aandacht vraagt. Ook zijn zij er voor overbelaste mantelzorgers. De hulpvragen zijn divers. Voorbeelden van inzet zijn begeleiding bij dagelijkse activiteiten in en het rond het huis, ondersteuning bij het structuren van het dagelijks leven en pedagogische ondersteuning. In 2021 heeft Handje Helpen 84 hulpvragen (waarvan 54 jeugd) van een antwoord kunnen voorzien.

In 2022 ging het om 92 hulpvragen (waarvan 49 jeugd). Buurtgezinnen Buurtgezinnen koppelt gezinnen die steun kunnen gebruiken (vraaggezinnen) aan gezin in de buurt (steungezinnen). Vraag- en steungezin maken onder begeleiding van de coördinator van Buurtgezinnen afspraken over de steun. Het kan bijvoorbeeld gaan om een wekelijkse speelafspraak, een weekend logeren of samen iets leuks ondernemen. Dat is iedere keer maatwerk. In 2021 maakte Buurtgezinnen 18 koppelingen. In 2022 ging het om 17 koppelingen. Mama Lokaal, Praat Lokaal, Jongeren Lokaal en Luister Lokaal Ouders lokaal organiseert verschillende ontmoetingen tussen gelijkgestemden, met als doel het versterken van het sociale netwerk van kinderen en ouders. Mama Lokaal is een wekelijkse ontmoeting voor zwangere vrouwen en moeders van jonge kinderen (0 – 4 jaar) in Abcoude en Mijdrecht. Praat Lokaal omvat 2-maandelijkse lotgenotengroepen HSP, autisme en opvoeden na scheiding. Onder de noemer Jongeren Lokaal worden verschillende activiteiten voor kinderen (tot en met 12 jaar) georganiseerd door kinderen. Luister Lokaal is een plek waar ouders een luisterend en begrijpend oor bieden aan andere ouders. Young Moms

12

Young Moms is een jonge moeder groep die één keer in de twee weken bij elkaar komt. Hierin bespreken de deelnemers hun ervaringen met het moederschap. De jonge moeders vinden steun bij elkaar en plannen uitjes in. De ene keer gaat het om een ontspannende activiteit, de andere keer wordt een thema gerelateerd aan de opvoeding gesproken. Vanuit het maatschappelijk werk (Kwadraad) is er een pedagoog aanwezig ter ondersteuning. In 2021 bevatte de groep 9 jonge moeders. 10.2 Indicatoren 2019 97% (regio Utrecht 97%)

Streefwaarde Bestendigen

2021 88,6% (regio Utrecht 87,4%)

Streefwaarde Niet vastgesteld

10-11 jarigen die sociale steun hebben bij problemen Bron: GGDrU: monitor groep 7 basisonderwijs 13-17 jarigen die bij iemand terecht kunnen als zij ergens mee zitten Bron: GGDrU: Gezondheidsmonitor jeugd 10.3 Conclusie

Er is veel inzet op het versterken van het sociale netwerk. Het bevordert de zelfredzaamheid wanneer mensen kunnen terugvallen op steun binnen hun eigen netwerk. De partijen richten hun inzet op opbouwen van een duurzaam netwerk. Na de hulp kan het gezin blijvend terugvallen op het netwerk. Er wordt veel aandacht besteed aan onderlinge contacten tussen verschillende gezinnen en het vervolg daarvan als de hulp eindigt. Het advies is deze doelstelling te handhaven.

13

11. Meer kinderen groeien op in een thuissituatie zonder geweld 11.1 Inzet Binnen de regio Utrecht West is één van de regionale ambities het terugdringen van Kindermishandeling en Huiselijk geweld. Landelijk is iedereen het er ook over eens dat de bescherming van kinderen en de aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld beter moet. Er is een ambtelijke werkgroep Huiselijk geweld en Kindermishandeling in de regio Utrecht West die inzet op preventie van huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit is opgenomen in de regiovisie Veilig Samen Leven. De gemeente zet in op preventie van huiselijk geweld en kindermishandeling. Ook investeert zij in de samenwerking tussen partners in het voorveld. We hebben hiervoor de lokale coördinator huiselijk geweld en kindermishandeling die met partners activiteiten organiseert om vormen van geweld te herkennen, te signaleren, bespreekbaar te maken. De Ronde Venen is ook onderdeel van de proeftuin Bescherming in Beweging vanuit het Landelijke programma Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming. De proeftuin ontwikkelt nieuwe werkwijzen, waarbij eenvoud en gezinsgerichtheid centraal staan; het gaat om transparante werkwijzen met stevige waarborgen voor rechtsbescherming, juist in het spanningsveld tussen te veel of verkeerd ingrijpen en te weinig of te laat ingrijpen.

Werkwijzen waarin professionals ruimte krijgen om te handelen in onzekere situaties en daarnaast voortdurend -en op alle niveaus- samen blijven leren van de praktijk. 11.2 Indicatoren 2022 16-25 jarigen die aangeven ooit 8% (regio Utrecht lichamelijk mishandeld te zijn 15%) 16-25 jarigen die aangeven ooit 51% (regio Utrecht geestelijk mishandeld te zijn 42%) Bron: GGDrU: Gezondheidsmonitor jongvolwassenen.

Streefwaarde Niet vastgesteld Niet vastgesteld

11.3 Conclusie Er gaat veel aandacht uit naar het onderwerp huiselijk geweld. Zowel lokaal als regionaal. De coördinator zorgt voor de lokale samenwerking tussen de verschillende zorgaanbieders door kennis op peil te houden en intervisie en overlegmomenten te organiseren. Regionaal: De ervaringen in onze proeftuin zijn positief. Er zijn verschillende acties ingezet: • • •

Investeren in gelijkwaardige samenwerking met de gezinnen vanaf de aanmelding bij het lokale team; snelle en gezamenlijke reactie op meldingen bij Veilig Thuis; Het bij elkaar brengen van medewerkers van Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en de Gecertificeerde Instelling in vaste teams; Nauwe samenwerking met de lokale teams: het levert voor veel gezinnen al positieve effecten op, geheel in lijn met de doelen van het Toekomstscenario.

Wel ervaren we op dit moment dat de jeugdbescherming kampt met forse achterstanden. Hierdoor dient het lokale team vaak in veiligheidssituaties handelend op te treden waar dit lang niet altijd wenselijk is aangezien het lokaal team hier niet voor is opgeleid. In overleg met 14

de Jeugdbeschermingsorganisatie is er nu een herstelplan gemaakt wat moet zorgen dat de Jeugdbescherming beter in staat is om haar taken te vervullen. Gezien het belang is het advies deze doelstelling te handhaven. 12. Ouders zorgen voor goede en veilige huisvesting en voelen zich hierbij gesteund door het sociale netwerk 12.1 Inzet Er is hier geen speciale inzet op geweest omdat dit vaak onderdeel is van andere doelstellingen. 12.2 Indicatoren Er zijn geen indicatoren voor afgesproken. 12.3 Conclusie Het punt huisvesting wordt wel genoemd in de gesprekken als knelpunt bij bijvoorbeeld echtscheiding. Ouders die te lang bij elkaar moeten blijven wonen, een van de ouders die te ver weg moet gaan wonen, of kinderen niet kunnen ontvangen. Het gebrek aan huisvesting kan grote problemen opleveren en frustratie bij de hulpverlenende instanties. Het gebrek aan huisvesting is een landelijk probleem, zo ook in de gemeente de Ronde Venen. Ook komt in de gesprekken naar voren dat het bij het deel van de ouders zonder huisvestingsproblemen het goed gaat en kinderen kunnen opgroeien in een veilige omgeving. Waar ouders hulp nodig hebben weten ze zich gesteund door hun sociaal netwerk van familie, kennissen, buren of anderen. Wij stellen voor om deze doelstelling te schrappen. 13.

Ouders zorgen voor een gezonde financiële situatie en voelen zich hierbij gesteund door het sociale netwerk 13.1 Inzet (versterken zelfredzaamheid) Sociaal Raadslieden De Sociaal Raadslieden, onderdeel van Kwadraad, geven inwoners informatie, advies en ondersteuning met betrekking tot de voor hen geldende wet- en regelgeving. Inwoners worden geholpen om optimaal gebruik te maken van de voorzieningen waarop zij recht hebben. Inwoners kunnen onder andere bij hen terecht met vragen over studiefinanciering, belastingen en uitkeringen zoals de WW, bijstand, WIA en AOW. Op deze manieren worden ouders gefaciliteerd bij het zorgen voor een goede financiële situatie. In 2021 ontvingen de sociaal raadslieden 292 vragen. Budgetcoach Budgetcoaches helpen inwoners bij het ordenen van geldzaken, het betalen rekeningen of iemand leren omgaan met geld. Een budgetcoach is een getrainde vrijwilliger. Tympaan-De Baat begeleidt deze vrijwilligers en koppelt de budgetcoaches aan mensen die te maken hebben met schulden of die gebaat zijn bij schuldpreventie. Als er sprake is van professionele schuldhulpverlening, begeleidt de budgetcoach de hulpvrager tijdens en na dit proces. In 2021 werden 50 mensen geholpen door een budgetcoach. In 2022 zijn 76 mensen geholpen.

15

Geldpunt Bij het Geldpunt in de Trekvogel kunnen inwoners iedere maandagmiddag terecht met alle mogelijke vragen over financiën, regelingen of schulden. Daarnaast worden er wekelijks extra spreekuren georganiseerd in Abcoude en Vinkeveen. In 2021 bezochten 98 mensen het geldpunt (waarvan 27 <40 jaar). In 2022 bezochten 202 mensen het geldpunt (waarvan 38 <40). 13.2 Inzet (inkomensondersteuning) Collectieve zorgverzekering Gemeente De Ronde Venen en Zorg & Zekerheid bieden huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum een collectieve zorgverzekering. De verzekering bestaat uit een basisverzekering met aanvullende verzekering. De aanvullende verzekering is uitgebreid met extra vergoedingen voor kosten zoals brillen, fysiotherapie of de tandarts. Zorg & Zekerheid geeft hierbij een korting en de gemeente betaalt een deel van de premie. Naast de basisverzekering met AV-standaard kan ook de aanvullende verzekering AV-top afgesloten worden. Financiële regelingen gericht op kinderen De gemeente heeft vier regelingen getroffen die zich specifiek richten op kinderen: 1. Stichting Jongeren Actief betaalt voor kinderen uit arme gezinnen (tot 130% bijstandsnorm) de contributie en materiaalkosten voor een sportclub of een andere leuke activiteit. Het aantal deelnemers is gestegen van 233 in 2021 naar 285 in 2022. 2.

De gemeente helpt met “Kansen voor alle kinderen” op het moment dat kinderen zich in een belemmerende situatie bevinden, waardoor ze niet met alles kunnen meedoen. Denk hierbij aan niet mee kunnen gaan met een schoolreisje, niet beschikken over fiets om samen met klasgenoten naar school toe te fietsen of geen rugzak hebben om boeken voor school in te stoppen. Een professional kan een verzoek indienen bij de gemeente om een vergoeding voor een kind (in natura) te krijgen. Voor deze regeling is er geen inkomensgrens en de professional bepaalt of het kind voor een vergoeding in aanmerking komt. In 2021 werd deze regeling 88 keer aangevraagd, in 2022 werd de regeling 127 keer aangevraagd. De regeling wordt in 2023 vervangen door Stichting Leergeld. 3. Decemberactie/Zomeractie/Herfstactie. Minimagezinnen met kinderen krijgen een cadeaukaart die zij bij lokale ondernemers kunnen verzilveren. Het gaat hierbij specifiek om lokale ondernemers die producten aanbieden die kinderen ten goede komen. Denk hierbij aan kleren, schoenen, speelgoed, boeken en sportartikelen. In 2021 zijn er 426 bonnen afgegeven. 4. Sinterklaas actie ten behoeve van kinderen in Armoede. In samenwerking met stichting Jongeren Actief en Voedselbank De Ronde Venen krijgen de kinderen een cadeau van maximaal 50 euro.

De kinderen hoeven zich niet te schamen voor andere kinderen (op school of bij sociale aangelegenheden) dat zij geen Sint cadeaus hebben gehad thuis. In 2021 ontvingen 170 kinderen een cadeau. In 2022 ging het om 261 kinderen. 13.3 Indicatoren 2019

2020

2021* 16

Percentage kinderen 5,7% (9,8% provincie 6,0% (9,7% provincie 6,1% (9,4% provincie (0 t/m 18 jarigen) Utrecht) Utrecht) Utrecht) met kans op armoede Bron: CBS. * = voorlopige data. Kinderen in huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. 13.4 Conclusie Er is veel aandacht op het onderwerp armoede in onze gemeente. De doelgroep die met armoede te maken heeft kent een lichte stijging en heeft ook meer aandacht nodig. Uit de gesprekken bleek dat de voorzieningen nog beter zichtbaar, toegankelijk en laagdrempelig benaderbaar moeten worden. Ondanks dat er in de gemeente al veel mogelijkheden en voorzieningen zijn moet, gezien de groeiende doelgroep, de aandacht op dit onderwerp mee groeien. Wij willen de voorzieningen nog beter en makkelijker benaderbaar maken. Het advies is deze doelstelling te handhaven. 14. Meer kinderen die betrokken zijn bij een complexe echtscheiding zijn in beeld 14.1 Inzet Website echtscheiding In 2021 is de website echtscheidingdrv.nl gelanceerd. Op de site worden inwoners geïnformeerd over wat er allemaal komt kijken bij een scheiding en wat te doen om een complexe scheiding te voorkomen. Daarnaast wordt het beschikbare (preventieve) aanbod inzichtelijk gemaakt.

17

Praat Lokaal Opvoeden na scheiding In 2022 is Ouders Lokaal gestart met een lotgenotengroep voor ouders die een scheiding door hebben gemaakt. Dit lokaal wordt nog niet goed bezocht. In 2023 onderzoekt Ouders Lokaal welke behoeften deze ouders hebben en hoe Ouders Lokaal daarin kan voorzien. Scheidingspunt In samenwerking met NHOWMediation en Kwadraad algemeen maatschappelijk werk en pedagogisch bureau wordt maandelijks het scheidingspunt aangeboden waar inwoners informatie en advies kunnen krijgen rondom echtscheiding. 14.2 Indicatoren Er zijn steeds meer complexe scheidingen die worden gemeld bij het Lokaal team. Hierdoor hebben een groter aantal kinderen te maken met complexe scheidingen. Wel is er weinig zicht op een eventuele stijging in percentage omdat het doel binnen het lokale team niet is om dit in beeld te krijgen. Het Jeugdteam wordt regelmatig getraind in hoe om te gaan met complexe scheidingen en het signaleren van eventuele kinderen die hierdoor in de knel komen. 14.3 Conclusie We krijgen steeds beter zicht op de complexe scheidingen. Door training van het lokale team blijven we hier alert op. Het advies is deze doelstelling te handhaven. 15. Meer jonge mantelzorgers zijn in beeld 15.1 Inzet Registratie jonge mantelzorgers Mantelzorg De Ronde Venen registreert jonge mantelzorgers (in 2021 52 ingeschreven jonge mantelzorgers, in 2022 60).

Bij hen wordt geïnventariseerd of er specifieke behoeften zijn aan begeleiding, ondersteuning of activiteiten. Wekelijks ontvangen de jonge mantelzorgers een mail met daarin het activiteitenaanbod van het jongerenwerk van Tympaan-De Baat. Maatjesproject jonge mantelzorgers In 2022 is door Mantelzorg De Ronde Venen onderzocht wat duurzaam ontwikkelt kan worden voor jonge mantelzorgers. De vraag is uitgezet onder jongeren door middel van een enquête. Hieruit bleek dat de jongeren behoeften hebben aan maatje. Handje Helpen koppelt jonge mantelzorgers (toeleiding via Mantelzorg De Ronde Venen) aan ervaringsdeskundigen in het kader van het project ‘Ervaringsmaatjes’. Doel is de jonge mantelzorger gesteund en begrepen doen voelen. Online Symposium 2021 In 2021 hebben Steunpunt Mantelzorg, Mantelzorg en Meer en Kwadraad de handen ineengeslagen om een online symposium te organiseren. Er zijn diverse workshops aangeboden; kinderen van ouders met psychische problemen (KOPP)/kinderen van ouders met verslavingsproblemen (KOV)/kinderen van verstandelijk beperkte ouders (KVBO), steun informele netwerk, jonge mantelzorgers met een migratieachtergrond en Ted Talks met jonge mantelzorgers zelf. Doel was het vergroten van de kennis over jonge mantelzorgers. 18

Activiteiten week van de jonge mantelzorger 2021 In 2021 zijn diverse activiteiten voor jonge mantelzorgers georganiseerd dor Mantelzorg de Ronde Venen, Jongerenwerk en Kwadraad. Het ging om speurtochten, FIFA/Epic game night, spelletjesdag en een filmvertoning. 15.2 Indicatoren 2019 14,2% (regio Utrecht 14,0%)

13-17 jarigen die aangeven nu een gezinslid te hebben met een ernstige ziekte, beperking of verslaving (indicatief voor jonge mantelzorger) Bron: GGDrU: Gezondheidsmonitor jeugd

2021 8,4% (regio Utrecht 11,8%)

2022 17% (regio Utrecht 12%)

16-25 jarigen die aangeven in de afgelopen 12 maanden mantelzorg te hebben gegeven Bron: GGDrU: Gezondheidsmonitor jongvolwassenen.

Streefwaarde Niet vastgesteld

Streefwaarde Niet vastgesteld

15.3 Conclusie Er is veel werk gedaan rond deze doelstelling. De jonge mantelzorgers zijn goed in kaart gebracht en er is aandacht besteed aan zowel de ondersteuning als het aanbieden van ontspannende activiteiten. Het voordeel van het mede aanbieden van steun en ontspanning in groepsverband is dat de jonge mantelzorgers elkaar ook leren kennen. Het advies is deze doelstelling te handhaven maar wel concreter te maken door streefwaardes toe te passen. 16. Professionals hebben aandacht voor mogelijke LVB-problematiek in een gezin 16.1 Inzet Binnen het lokale team is er aandacht voor LVB-problematiek (licht verstandelijke beperking) door trainingen in LVB-herkenning. De doelstelling zelf heeft echter geen extra toegevoegde waarde op de dagelijkse praktijk aangezien er altijd al aandacht was voor LVB-problematiek. Wel wordt er gerichter gezocht naar LVB-hulp indien er problematieken zijn. 16.2 Indicatoren Er zijn geen indicatoren beschikbaar. 16.3 Conclusie Aangezien de doelstelling op zich geen toegevoegde waarde heeft op de dagelijkse praktijk, willen wij deze doelstelling laten vervallen. Uiteraard betekent dat niet dat noodzakelijk hulp wegvalt, maar deze valt weer binnen andere doelstellingen zoals bijvoorbeeld binnen doelstelling 5 en 7. 19

1.2 Onderwijs 17. Meer kinderen starten zonder (taal)achterstand op de basisschool 17.1 Inzet Boekstart voor baby’s Uit onderzoek blijkt steeds weer dat kinderen die als baby en dreumes al worden voorgelezen, later beter zijn in taal. Je kunt dus niet vroeg genoeg beginnen met voorlezen. Vanuit deze gedachte is BoekStart ontstaan, een programma dat kinderen van 0 tot 4 jaar en hun ouders met (baby)boeken laat kennismaken. Bij de geboorteaangifte krijgen de ouders van de gemeente een BoekStartbon. Hiervoor krijgen ze bij de Bibliotheek een gratis lidmaatschap voor hun baby en een BoekStart-koffertje met daarin twee boekjes om het voorlezen thuis te promoten. In de Ronde Venen zijn in 2021 een onbekend aantal koffertjes uitgedeeld, in 2022 zijn 99 koffertjes uitgedeeld. Deelname bibliotheek aan de Nationale Voorleesdagen In januari doet de Bibliotheek altijd mee aan de Nationale Voorleesdagen. Tijdens deze campagne, speciaal voor de kinderen die zelf nog niet kunnen lezen, promoot de Bibliotheek het voorlezen, op de voorschoolse opvang en op scholen, en in de Bibliotheek en met themapagina’s op de website, extra nieuwsbrief voor ouders en persberichten /advertenties in de kranten. Boekstart in de Voorschoolse Educatie peuteropvang (2-jarige pilot) In 2022 zijn de voorbereidingen begonnen voor het programma BoekStart in de VEpeuteropvang.

Een leesbevorderingsprogramma voor de peuteropvang, waarbij kinderen van 0 tot 4 jaar, hun ouders en pedagogisch medewerkers intensief met boeken en lezen in aanraking komen via de peuteropvang. De Bibliotheek ondersteunt dit programma met een aantrekkelijke (voor)leesplek in alle peuteropvanglocaties, met een collectie geschikte boekjes, deskundigheidsbevordering van pedagogisch medewerkers, betrekken van ouders, een voorleesplan en samenwerking in een leesbevorderingsnetwerk. Het programma zal in 2023 van start gaan. VVE-indicering door consultatiebureau Het consultatiebureau, onderdeel van GGDrU (GGD regio Utrecht), geeft een indicatie af bij kinderen met kans op een (taal) achterstand. Dit doen zij tijdens de preventieve onderzoeken. Daarnaast probeert het consultatiebureau ouders met een doelgroepkind te stimuleren hun kinderen aan te melden bij een Voorschoolse educatie (hierna: VE) -peuteropvang locatie. Zodat een eventuele achterstand kan worden voorkomen of worden ingelopen. Naast deze basistaak koopt de gemeente bij de GGDrU ook maatwerk in. Dit betekent dat zij extra acties (een extra telefoontje en/of huisbezoeken) uitzetten om ouders toe te leiden tot het gebruik van het VVE-aanbod.

20

VE-peuteropvang locaties Kinderen met een VE-indicatie kunnen worden aangemeld bij één van zeven VEpeuteropvanglocaties. Deze VE-peuteropvanglocaties bieden peuters van 2½ tot 4 jaar met een VE-indicatie een gesubsidieerd VE-aanbod van 4 dagdelen van 4 uur per week. Peuters van ouders die geen gebruik kunnen maken kinderopvangtoeslag wordt een aanbod geboden van 2 dagdelen van 4 uur per week. Ouders maken hiervoor (deels) gebruik van kinderopvangtoeslag of betalen een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Taalvisite Taalvisite richt zich op het verkleinen van taalachterstand bij kinderen tussen de twee en twaalf jaar. Vrijwilligers gaan gedurende vijftien weken één uur per week bij een gezin ‘op visite’. Zij lezen de kinderen voor of lezen samen met de kinderen. Daarnaast ondernemen ze allerlei taalactiviteiten. De ouders worden zodanig betrokken bij Taalvisite dat ze na die vijftien weken zelf hun kind kunnen voorlezen of helpen bij het lezen. In 2021 ontvingen negen gezinnen taalvisite, in 2022 ging het om 15 gezinnen. Daarnaast wordt bibliotheekbezoek gestimuleerd. Jaarlijks worden er 25 tot 28 gezinnen door de bibliotheek begeleid. Logopedisten De logopedisten van de gemeente observeren peuters op de voorscholen op het gebied van taal en spraak en screenen en controleren kinderen op de basisscholen.

Als zij (bij herhaling) bijzonderheden signaleren worden kinderen doorverwezen naar de particulier gevestigde logopedist voor behandeling. Helaas is er sinds een paar jaar een tekort aan particulier gevestigde logopedisten en lopen de wachtlijsten enorm op, waardoor kinderen niet op tijd geholpen kunnen worden. Hier heeft de wethouder en gemeente het voortouw genomen door een brandbrief namens de regio en de branchevereniging naar de minister te sturen om dit aan te kaarten. Verder hebben de logopedisten een inloopspreekuur op het Consultatiebureau waar ouders met vragen over de spraak/taalontwikkeling van hun kind terecht kunnen. Uk en Puk thuis In 2022 is de CED-groep met de pedagogisch medewerkers van de Voorschoolse Educatie (hierna: VE) peuteropvanglocaties aan de slag gegaan met Uk en Puk thuis. Uk en Puk thuis is een speciale uitgaven die ouders actief betrekt bij het kindercentrum. Het doel was om de pedagogisch medewerkers meer handvaten en tips te geven hoe ze ouders bij de ontwikkeling van hun kind kunnen betrekken. Er is ingezet op het versterken van de thuisbetrokkenheid en hoe dit te activeren. Taalklassen primair onderwijs Binnen De Ronde Venen biedt elke school structureel taalonderwijs in het kader van basisondersteuning.

Daarnaast kunnen kinderen waarbij sprake is van een (ernstige) taalachterstand (bijvoorbeeld nieuwkomers) gebruik maken van een taalvoorziening. Kinderen krijgen gedurende een jaar, fulltime taalonderwijs door een deskundige leerkracht. Intussen zijn er twee reguliere taalklassen in Mijdrecht op basisschool De Eendracht en er is een taalklas voor Oekraïense kinderen in Abcoude. Iedere taalklas heeft plek voor 12-15 leerlingen.

21

Internationale schakelklas voortgezet onderwijs De kinderen van nieuwkomers met een leeftijd van 12-18 jaar gaan naar de Internationale Schakelklas Ithaka in Utrecht. In december 2022 is er door de gemeenten uit de RMC-regio 19 een samenwerkingsovereenkomst ondertekend om vanuit het solidariteitsprincipe gezamenlijk de onderwijshuisvesting voor de ISK te faciliteren. Hiermee dragen zij zorg voor een adequate onderwijsplek voor leerlingen van 12 t/m 18 jaar die verblijven in de RMC-regio 19, Utrecht en omgeving, en die vallen onder de doelgroep van de Internationale Schakelklassen (ISK) van NUOVO-scholen. 17.2 Indicatoren Aantal peuters met Aantal peuters die een VE-indicatie gebruik maken van de VE-peuteropvang 2019-2020 62 49 2020-2021 72 54 1-1-2021 73 43 1-1-2022 80 51 Bron: VVE-monitor schooljaar 2019-2020, 2020-2021, 2021-2022.

Percentage bereik

79% 74% 59% 64%

17.3 Conclusie Er wordt veel aandacht besteed aan het voorkomen van taalachterstand. Zowel voor de jonge kinderen als voor de kinderen op het basis-en middelbaar onderwijs. We kunnen tevreden zijn over het ruime aanbod en de mogelijkheden die op scholen en andere voorzieningen geboden wordt. De druk op de internationale schakelklas is steeds groter geworden. De ISK zet zich in om wachtlijsten te voorkomen en dat moeten wij binnen onze gemeente blijvend ondersteunen. De instroom is groot. Advies is deze doelstelling te handhaven. 18. Kinderen zijn gemotiveerd voor onderwijs 18.1 Inzet TechNet Amstel & Venen Stichting TechNet zet zich in om het leren en werken in de technische branches te promoten. TechNet Amstel & Venen biedt een jaarrond programma van technische activiteiten. Naast de Techniek Driedaagse organiseren zij de techniekwedstrijd, technische workshops voor basisschoolleerlingen, een technische quiz, gastlessen en bedrijfsbezoeken. Bovendien realiseerde Technet de MakerSpace; een locatie voor hedendaags onderwijs in techniek en technologie. In de MakerSpace wordt momenteel iedere zaterdag en in de vakanties de Techniekclub georganiseerd. Doel is het inlopen van opgelopen achterstanden op het techniekonderwijs. Daarnaast is hierbij ook uitgebreid aandacht voor functies in de zorg. Dit wordt gefinancierd vanuit de NPO-middelen.

22

Veen en Amstelland On Stage Jaarlijks worden de doe dagen en het beroepenfeest georganiseerd voor leerlingen ter bevordering van de loopbaan oriëntatie- en begeleiding. Vmbo-leerlingen maken kennis met verschillende bedrijven tijdens het beroepenfeest. Vervolgens mogen zij zich bij de bedrijven die hun interesse hebben opgeven voor de doe dagen. De leerlingen krijgen tijdens deze dagen een rondleiding, maken kennis met de medewerker en ‘proberen’ het beroep uit. In 2021 deden 807 leerlingen mee. 18.2 Indicatoren 2019 2021 10-11 jarigen die 66% (regio 89% (regio Utrecht positief zijn over Utrecht 67%) 86%) school Bron: GGDrU: monitor groep 7 basisonderwijs

Streefwaarde 2026 70%

2019 13-17 jarigen die het 48% (regio leuk vinden op school Utrecht 50%) Bron: GGDrU: Gezondheidsmonitor jeugd

Streefwaarde 2026 Niet vastgesteld

2021 54% (regio Utrecht 52%)

18.3 Conclusie Door het aanbieden van allerlei extra activiteiten wordt het enthousiasme voor onderwijs gestimuleerd. Er is een partij die de technische beroepen extra interessant onder de aandacht brengt en een partij die weer extra aandacht aan zorg-en dienstverlenende beroepen besteedt. Het advies is deze doelstelling te handhaven. 19. Kinderen behalen hun startkwalificatie en vinden een plek op de arbeidsmarkt 19.1 Inzet Huiswerkbegeleiding Huiswerkbegeleiding “De Inhaalslag” is onderdeel van jongerenwerk De Ronde Venen. In de bibliotheek in Mijdrecht en bij De Trekvogel wordt huiswerkbegeleiding gegeven aan leerlingen uit groep 6, 7 en 8 met leerachterstanden. Doel van de huiswerkbegeleiding is het verbeteren van de schoolresultaten en daarmee het vergroten van de toekomstkansen. In 2021 hebben 21 vrijwilligers één uur per week begeleiding gegeven aan 32 verschillende leerlingen. In 2022 zijn 39 leerlingen ondersteund. Zomerschool Tympaan-De Baat De afgelopen 3 jaar werd de zomerschool georganiseerd door Tympaan-De Baat. De zomerschool is bedoeld voor kinderen uit groep 6, 7 en 8 van de basisschool met een leerachterstand. Leerlingen krijgen tijdens de zomerschool twee weken lang taal- en rekenonderwijs. Tijdens de zomervakantie van 2021 namen 15 kinderen en 10 vrijwilligers deel. In 2022 namen 31 leerlingen deel.

23

Leerwerkplaats De Ronde Venen richt zich op alle jongeren in De Ronde Venen die dreigen uit te vallen en/of al uitgevallen zijn op het gebied van werk en onderwijs. Met als doel deze risicojongeren een toekomstperspectief te bieden. De leerwerkplaats biedt begeleiding, dagbesteding, ondersteuning, training en coaching om terug te keren naar school of werk. Tegelijkertijd wordt er planmatig met het gehele netwerk, verschillende problemen op diverse leefdomeinen aangepakt en mogelijkheden gecreëerd, gebaseerd op de krachten zwaktes van de jongere. In 2021 heeft de leerwerkplaats 54 jongeren begeleid. In 2022 werden 46 jongeren begeleid door de leerwerkplaats. Regionaal Bureau Leerplicht: leerplicht/kwalificatieplicht – 5 tot 18 jaar Het Regionaal Bureau Leerplicht (hierna: RBL) is verantwoordelijk voor de uitvoering van de leerplicht-taken in de hele regio Utrecht West. Bij het RBL komen de verzuimmeldingen binnen van alle scholen en worden de vragen van leerlingen en ouders/verzorgers, scholen en hulpverleningspartners beantwoord. Bij overtreding van de Leerplichtwet, zet de leerplichtconsulent zich in voor het aanpakken van de oorzaak van het schoolverzuim. Veelal is een gesprek met de leerling, ouders/verzorgers en de school voldoende om tot een (maatwerk)oplossing te komen.

Alleen als er echt geen andere oplossing meer lijkt te zijn kan de leerplichtconsulent beslissen een proces-verbaal Halt of een proces-verbaal op te maken en dat naar de Officier van Justitie te sturen. In dat geval beslist de Officier of er een schikkingsvoorstel komt of dat hij de zaak laat voorkomen bij de rechtbank zodat de rechter beslist wat er gaat gebeuren. Regionaal Bureau Leerplicht: RMC – 18 tot 23 jaar Bij het RBL is ook de RMC-functie ondergebracht; de regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaters. Dit betreft jongeren zonder startkwalificatie en schoolinschrijving in de leeftijd van 18-23 jaar. De RMC-opleidingsadviseur probeert dreigende schooluitval te voorkomen en begeleidt voortijdig schoolverlaters bij terugkeer naar onderwijs. Daarnaast geeft de RMC-opleidingsadviseur jongeren inzicht in hun talenten en ondersteunt ze bij het maken van een keuze die leidt naar een passende opleiding of werktraject. Dit wordt gedaan door jongeren proactief te benaderen, stimulerende gesprekken te voeren, ze te coachen en door het maken van een plan van aanpak over hoe de stap naar school of een (leer-)werkplek gerealiseerd kan worden. Het doel is dat deze voortijdig schoolverlaters en jongeren die verzuimen weer een opleiding gaan volgen of passend werk/inkomen/zorg vinden.

Regionaal Bureau Leerplicht: Pilot life coach De RMC-functie heeft voor de bestrijding van de jeugdwerkloosheid in tijden van corona tijdelijke aanvullende middelen gekregen in 2020, 2021 en 2022. Dit was een intensivering van de bestaande wettelijke taken. Deze middelen zijn verlengd tot en met 2024. Het RBL Woerden heeft met de samenwerkende gemeenten ervoor gekozen om uit deze extra middelen een pilot in zake lifecoaching te starten. Deze pilot loopt van medio 2022 tot en met eind 2024. De werkzaamheden van de life coach zijn aanvullend op het reguliere werk van de RMC-opleidingsadviseurs. De life coach geeft langdurige en intensieve begeleiding aan jongeren zonder startkwalificatie (of die vrijgesteld zijn van het behalen van een startkwalificatie) van 16 tot 23 jaar die gaan uitstromen/uitvallen uit het praktijkonderwijs, vso 24

en mbo-entree [1], onderwijs (niveau 1). De belangrijkste taak van de life coach is om praktische hulp en ondersteuning te bieden aan jongeren op verschillende leefgebieden, zoals bijvoorbeeld scholing, werk, financiën en wonen. Door deze intensieve vorm van begeleiding worden jongeren geholpen om achterliggende problematieken op te lossen zodat er weer ruimte ontstaat om begeleid te worden naar een passende werkplek, toeleiding naar een zorgtraject of dagbestedingsplek. Voor De Ronde Venen is er vanuit de life coach ruimte om 5 jongeren te begeleiden. Persoonsgebonden Aanpak in het kader van veiligheid Vanuit veiligheid is er een persoonsgebonden aanpak voor kinderen die uit dreigen te vallen en hun startkwalificatie niet dreigen te halen door veiligheidsissues. Er is bijvoorbeeld project ‘Straatwaarde’. Dit is met name gericht op kinderen met een licht verstandelijke beperking (LVB-jongeren). Binnen dit project staan ondermijning en het voorkomen van aanwas van dit soort kwetsbare jongeren in de drugscriminaliteit. Voorkomen van misbruik door deze kwetsbare jongeren. Daarnaast is er het Integraal Veiligheidsplan. Hierbij ligt de nadruk op de aanpak van jeugdgroepen en jongeren op straat (JOS). Als er vaste 'hangplekken’ worden gesignaleerd dan volgen politie en jongerenwerk een 7 stappen groepsaanpak plan.

Vanaf 2021 houdt het project “Streetwise” van bureau SenB zich bezig met de groepen jongeren die niet of verminderd in beeld zijn bij het jongerenwerk van Tympaan-De Baat. Partijen werken aanvullend met elkaar. Actieplan jeugdwerkloosheid Vanuit de Rijksoverheid zijn er in de corona periode extra gelden naar de arbeidsmarktregio’s gegaan om jongeren te ondersteunen die door de corona crisis hun baan dreigden kwijt te raken of de aansluiting in het onderwijs dreigden te verliezen. De arbeidsmarktregio GrootAmsterdam, waar gemeente De Ronde Venen bij aangesloten is, heeft gekozen om uit deze middelen een projectcoördinator jeugdwerkloosheid aan te stellen. Zij heeft onderzoek gedaan in de bij de arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam aangesloten gemeenten naar jeugdwerkloosheid. Dit resulteerde in een rapport met aanbevelingen. Vanuit deze aanbevelingen zijn de gemeenten actief benaderd en is er meegedacht over mogelijke lokale acties die tot verbetering van dienstverlening aan jongeren leiden. Voor De Ronde Venen waren dit in 2022: • • • •

Lijst Jongeren in Beeld (jongeren 23-17 jaar uit DRV die geen startkwalificatie hebben, geen inkomen hebben en niet staan ingeschreven in het onderwijs); Brieven/huisbezoeken aan de jongeren uit bovenstaande lijst i.s.m. gemeentelijke klantmanager en jongerenwerkers van de Leerwerkplaats; Verbeteren samenwerking van de partijen die zich bezighouden met jongeren 18-12 jaar (RMC, Leerwerkplaats, gemeentelijke klantmanager, beleidsvelden Jeugd & Participatie); Opzetten van een integraal casuïstiek overleg inzake jeugdwerkloosheid (Leerwerkplaats, RMC, gemeente).

25

De arbeidsmarktregio heeft de dienstverlening van de projectcoördinator verlengd tot en met eind 2023. In 2023 zijn er opnieuw per gemeente lokale actiepunten bedacht. Voor De Ronde Venen heeft dit geresulteerd in een projectplan ‘jeugdwerkgelegenheid in De Ronde Venen’. Doel van dit project is om potentieel kwetsbare jongeren woonachtig in De Ronde Venen beter in beeld te hebben en hen via de juiste dienstverlener passende ondersteuning te bieden. Concrete actiepunten voor 2023 zijn: • • • • • • •

Opstellen van een uniform en verbeterd uitstroomproces van jongeren uit het Praktijkonderwijs, het Voortgezet Speciaal Onderwijs en het Entree onderwijs; Verbeteren interne en externe samenwerking met partners zodat er integraal gewerkt wordt aan thema’s als onderwijs, werk, inkomen, schulden. In gesprek met de belangrijkste onderwijspartners (uit de onder punt 1 genoemde onderwijsinstellingen) om contact te versterken en afspraken op te helderen Structureel benaderen van Voormalig Voortijdig Schoolverlaters (23-17) om hen een helpende hand te bieden; Onderzoeken welk aanbod sociale ontwikkelbedrijven bieden/kunnen ontwikkelen voor kwetsbare jongeren. Waar mogelijk praktijkleren hierbij integreren. De huidige dienstverlening aan jongeren uit de Participatiewet wordt onderzocht en waar, operationeel en bestuurlijk gewenst, aangepast; Indien nodig ontwikkelen van communicatie/informatiemateriaal over mogelijkheden voor Jongeren In Kwetsbare Posities en ouders.

19.2 Indicatoren Kinderen behalen hun startkwalificatie: 2018/2019

2020/2021

Streefwaarde 2026 Niet vastgesteld

Absoluut 2,3 (landelijk 2,4) per 2,7 (landelijk 2,7) per 1000 verzuim 1000 leerlingen leerlingen Bron: DUO/Ingrado. Het aantal leer- of kwalificatieverplichtige jongeren dat absoluut verzuimer is (geweest) gedurende het schooljaar: de jongere is niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling en beschikt niet over vrijstelling. 2018/2019

2019/2020

2020/2021

Relatief verzuim

Streefwaarde 2026 Niet vastgesteld

21 (landelijk 27 (landelijk 20) 18 (landelijk 20) 25) per 1000 per 1000 per 1000 leerlingen leerlingen leerlingen Bron: DUO/Ingrado. Het aantal leer- of kwalificatieverplichtige leerlingen (per 1000 leerlingen) waarbij sprake is van meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuimd gedurende 4 opeenvolgende lesweken. 2018/2019 Voortijdige 1,4% (landelijk schoolverlaters 2,0%) (VO + MBO) Bron: DUO/Ingrado

2019/2020

2020/2021

0,9% (landelijk 1,7%)

1,3% (landelijk 1,9%)

Streefwaarde 2026 Niet vastgesteld

26

Jongeren vinden een plek op de arbeidsmarkt: 2019 Jongeren (15 tot 3,3% (landelijk 27 jaar) met 4,5%) uitkering sociale zekerheid Bron: CBS. * = voorlopige cijfers. 2019 Werkzame 73,8% beroepsbevolking (landelijk 15 tot 27 jaar 69,7%) Bron: CBS. * = voorlopige cijfers.

2020

2021*

5,0% (6,72%)

3,4% (landelijk 5,1%)

2020

2021*

71,7% (landelijk 68,3%)

74,6% (landelijk 71,6%)

Streefwaarde 2026 Niet vastgesteld

Streefwaarde 2026 Niet vastgesteld

19.3 Conclusie De inzet op deze doelstelling is groot en met verschillende zorgaanbieders die aanvullend met elkaar werken en vanuit verschillende invalshoeken aan de slag gaan. De gemeente heeft een mooi aanbod voor de jeugd op straat en heeft alert ingespeeld op het inzetten van extra hulp voor de jongeren op straat. Na de coronaperiode bleek met name door informatie vanuit politie en veiligheid dat er meer specifieke hulp nodig was voor bepaalde doelgroepen op straat. Deze hulp is direct ingezet. De onderlinge samenwerking tussen de twee zorgaanbieders is nog voor verbetering vatbaar maar het gezamenlijke bereik is groot. Daarnaast is er veel aandacht voor leerlingen die dreigen uit te vallen of al uitgevallen zijn op school. Preventief wordt hulp ingezet op scholen en de leerwerkplaats is een mooie opstap voor leerlingen die al uitgevallen zijn. Uit gesprekken is gebleken dat de doelgroepen goed in kaart zijn, dat de hulp en inzet op de juiste gebieden plaatsvindt. Ons advies is om deze doelstelling te handhaven. 20. Er is een continuïteit in begeleiding en aanbod gedurende de (voor)schoolloopbaan waardoor er een doorgaande leerlijn ontstaat 20.1 Inzet Schoolbegeleidingsmiddelen Schoolbesturen ontvangen jaarlijks een rechtstreekse Rijksvergoeding voor de kosten van schoolbegeleiding.