Bijlage 1 Toekomst afvalbrengstations (Rapportage van IPR Normag)
Tekst van het document
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
41
8.2
Afwegingen en Advies Ter introductie op het advies geven wij enkele afwegingen mee: Verandering brenglocaties is nodig. Allereerst, de beoordeling van de huidige locaties geeft aan dat de gemeente hier risico’s loopt én dat de service richting inwoner (op de locatie) ondermaats is; dit kan veel beter. Ook als op deze locaties geïnvesteerd wordt dan blijven deze locaties te klein voor een volwaardige en veilige brenglocatie. Dit knelpunt wordt, met de aankomende woningbouw, alleen maar groter in de komende jaren. Een andere keuze is daarom nodig. Vanuit inwoners is er vooral aandacht voor voldoende service en (beheersbare) kosten. Investeren in een toekomstbestendige brenglocatie leidt in ieder geval tot een kostenstijging voor de inwoner ten opzichte van de huidige situatie. Overigens, ook de huidige locaties vragen uiteindelijk om (forse) vervangingsinvesteringen. Circulaire kansen nog in ontwikkeling. De transitie naar een circulaire economie vraagt om een voorruitziende blik en bereidheid van partijen om de transitie (mede) te financieren. Op dit moment komt een circulaire businesscase namelijk niet uit. En de tijdsgeest zit op dit moment de circulaire economie eerder tegen dan mee. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de problemen om meer plastic recyclaat te gebruiken 18.
De mogelijkheden van een Circulair Ambachtscentrum worden door betrokken ondernemers en maatschappelijke organisaties binnen De Ronde Venen zeker gezien. Een constatering hierbij is dat het circulair netwerk binnen De Ronde Venen nog beperkt van omvang is. Hoewel er interesse bij ondernemers is, zien zij nog weinig kansen voor het participeren in een (meer) circulair (opgezet) ambachtscentrum. Bovendien kan meewegen dat in de directe nabijheid al sprake is van een nieuw Circulair Ambachtscentrum in Breukelen. Het is daarom de vraag of er voldoende schaalgrootte en potentieel is voor een vergelijkbaar initiatief binnen de gemeente Ronde Venen. Advies scenario 1 De gemeente heeft daarom een keuze te maken, waarbij een balans moet worden gevonden tussen service, circulariteit/milieu en kosten. Wij adviseren het volgende: Uitgaande van (nog) beperkte circulaire kansen adviseren wij om te kiezen voor scenario 1 en vervolgens vooral te werken aan een circulair netwerk (zonder afhankelijk te zijn van een fysieke brenglocatie). Vanuit dit netwerk kan er worden gekeken hoe er, door onderlinge samenwerking en inspiratie, meer hoogwaardig hergebruik, recycling en upcycling van het grof huishoudelijk afval binnen De Ronde Venen kan worden gerealiseerd. Stakeholders, zoals Kringkoop, hebben aangegeven hier meer mee te willen doen.
Als onderdeel van dit scenario adviseren wij nog: • Bij het uitwerken van de scenario’s is uitgegaan van een norm voor openingstijden en bezetting, waarbij dit aansluit op praktijkervaringen. Bij vaststelling van het definitieve ontwerp voor de nieuwe locaties is te bepalen of het noodzakelijk en/of wenselijk is om de openingstijden en bezetting aan te passen. • Specifiek voor de brenglocatie Abcoude is de inrichting aan te passen, waarbij het aantal te accepteren stromen verminderd en meer ruimte beschikbaar is voor veilig bezoeken en veilig
18 Ter toelichting: gerecycled plasticgranulaat kan momenteel niet concurreren (op prijs) met nieuw plastic (uit olie). Zie
bijvoorbeeld: www.verenigingafvalbedrijven.nl/nieuws/crisis-in-plastic-sorteer-en-recyclingindustrie
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
42
werken. Het is aan te bevelen om ook de openingstijden (beperkt) te verruimen om de service te verhogen. Wij geven in overweging om grof huishoudelijk afval te Abcoude niet te accepteren19. • In een volgende fase is het scenario verder uit te werken. Wij raden aan om (in die fase) ook met Kringkoop af te stemmen, waarbij zij mogelijk een rol kunnen vervullen in het bemensen van de innamestraat (voor het innemen van herbruikbare goederen). • Bij het ontwikkelen van een circulair netwerk raden wij aan om de mogelijkheden voor samenwerking met het nabij gelegen Circulair Ambachtscentrum in Stichtse Vecht te onderzoeken. Kansis participeert hier ook in én vanaf de brenglocaties van De Ronde Venen zijn wellicht nog stromen om te buigen naar dit Circulair Ambachtscentrum. • Communiceer actief met inwoners over de scenariokeuze en de consequenties voor inwoners. Hierbij is vooral de ‘oplossing voor de huidige en toekomstige problematiek’ te benadrukken. • Maak vooral gebruik van eigen brenglocaties. Het brengen van specifieke stromen naar commerciële brenglocaties (zoals bijvoorbeeld voor bouw- en sloopafval) is toegestaan en kan worden ingezet als service naar de inwoner of om een capaciteitsprobleem op de gemeentelijke locatie tijdelijk op te lossen.
Echter, de gemeente (en haar inwoners) moeten hier niet van afhankelijk zijn (en het risico lopen op hogere, commerciële poorttarieven). • In het voorgestelde scenario vervalt de brenglocatie Mijdrecht. We stellen voor om ook de huisvestingskeuze van de buitendienst Mijdrecht opnieuw te beoordelen. Alleen bij het verhuizen van de buitendienst is deze locatie te herontwikkelen of te verkopen.
8.3
Vervolgtraject/implementatie Voor implementatie van dit scenario moet de gemeente rekening houden met een doorlooptijd van circa 2,5 jaar. De exacte planning en fasering dient uitgewerkt te worden in de volgende fase. De fasering tot en met realisatie ziet er globaal als volgt uit: • Afronding Initiatieffase Scenario-onderzoek: ambitie, ruimtebehoefte, knelpunten, benodigde investeringsbedrag, te verwachten exploitatie.
Mei 2025
• Definitiefase (fase 2) Opstellen Programma van Eisen, update locatieonderzoek en keuze koop of huur. Inclusief principebesluit over ruimtelijke kaders en vooroverleg Provincie.
December 2025 (PvE) Medio 2026
• Ontwerpfase (fase 3) Ontwerp gebouw en de installaties (bestek en tekeningen), vergunningenprocedure, investeringskostenbegroting, keuze investeerders/financiers bouwplanning en selectie aannemer plaats.
Medio 2026 (VO) Maart 2027 (DO)
• Realisatiefase (fase 3) Verbouw of nieuwbouw: tot aan moment van oplevering. Directievoering, toezicht en monitoring uitvoering contract.
Eind 2028
• Beheerfase Locatie operationeel: garantieverklaringen, onderhoudscontracten, etc.
Start 2029
Na vaststelling definitief ontwerp en Programma van Eisen kan een aanbesteding plaatsvinden met als 19 Dit voorkomt dat inwoners goed scheidbare stromen als grof huishoudelijk afval brengen naar deze locatie.
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
43
uitgangspunt realisatie van het gekozen scenario (‘bouwteam’). De gemeente kan er ook voor kiezen om het ontwerp en de bouw als aparte fasen aan te besteden. Budget vervolg Voor de volgende fase dient de gemeente De Ronde Venen rekening te houden met circa € 200.000 budget voor de definitiefase. Dit budget is t.b.v. het verder uitwerken van het Programma van Eisen, concreet locatieonderzoek en de procesgang richting Provincie. Vervolgens is het investeringskrediet vast te stellen: gebruikelijk is 10% voor ontwerp en 90% voor bouw. Participatie In de volgende fase zijn concrete inrichtingskeuzen te maken. In die fase kan de gemeente ervoor kiezen om een aantal adviesraden ook een adviserende rol te geven. Het gaat hier om toegankelijkheid (voor minder valide inwoners), inclusie en armoede en de beschikbaarheid voor jongeren (vaak zonder vervoer). De volgende adviesraden komen in aanmerking: • De Adviesraad Sociaal Domein, met name als het gaat om vraagstukken rond inclusie en armoede • De Woonadviescommissie, met name als het gaat om vraagstukken over de leefomgeving en gebruikskwaliteit. • De Jongerenadviescommissie, met vraagstukken die voor jongeren relevant zijn
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
44
Bijlagen bijlage 1 Onderzoeksverantwoording Gehanteerde bronnen: • Coalitieakkoord De Ronde Venen 2022 2026 •
College uitvoeringsprogramma gemeente De Ronde Venen 202 tm 2026
•
Samen voor Elkaar - Samenvatting
•
Samen voor Elkaar - Kernboodschappen
•
Samen voor Elkaar - Samenhang, samenwerking en de samenleving centraal
•
Spoorboekje naar een Klimaatneutrale gemeente in 2040
•
20240902_concept Spoorboekje Circulariteit
•
Formatie afvalbrengstations
•
Organogram De Ronde Venen
•
Nota activeren, waarderen en afschrijven 2020-2024
•
Tussentijdse evaluatie Arbo werkplan
•
RIE rapport 2023 Gemeentewerf Abcoude-Wilnis-Mijdrecht
•
Bijlage Uittreksel RIE ABS Mijdrecht en Abcoude 2023 2024
•
Deel 1 Vragenlijst RIE blanco.
•
Deel 2 Plan van aanpak (Gemeente Ronde Venen)
•
Deel 3 toelichting RIE De Arbodienst
•
Bestuurlijk uitvoeringsplan grondstoffenbeleid 101243 Projectplan implementatie Uitvoeringsplan Grondstoffen 2020-2022 DRV 2021-02-17v1
•
Raadsvoorstel Herijking grondstoffenbeleid - gewijzigd
•
Bijlage 3_1 Verordening op de heffing en de invordering van de afvalstoffenheffing 2024
•
Bedrijfsvoering jaarbegroting afval 2024
•
Benchmark HHA De Ronde Venen
•
AVU grofhuishoudelijk analyse AVU 2023 -22032024
•
De Ronde Venen -sorteerresultaten restafval-2023
•
Overzichten en totalen afvalstromen 2021 - 2023
•
Verwerkingstarieven 2024
•
Bezoekersaantallen ABS tot en met mei 2024.xlsx
•
Rapport Tussentijdse evaluatie Arbo-organisatie Voor het Team Buitendienst openbare ruimten
•
Plan van Aanpak RI&E (Gemeente De Ronde Venen)
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
45
•
Financiële gegevens ABS - afschrijving 2024 en capkosten 2023 en 2024
•
Notitie Activa Waarderen en Afschrijven De Ronde Venen 2020-2024
•
Woonvisie 2025 De Ronde Venen
Gesprekspartners: • Hans Smit, Stichting van Hein •
Marlou Bours, Omgevingsdienst (NME)
•
Tristan Freese, Fronik
•
Floor Groenendijk, Kringkoop
•
Floor de Boer, Stichting Samens
•
Ron Vark, repair café (en andere organisaties)
•
Paul van Gerwen, Van Gerwen Metaal
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
46
bijlage 2 Toelichting wet- en regelgeving voor brenglocaties 1. Vergunningen en meldingen •
Omgevingsvergunning: Een milieustraat heeft vaak een omgevingsvergunning nodig. Deze vergunning regelt de activiteiten met mogelijke milieueffecten. Vanaf januari 2024 valt dit onder de Omgevingswet (voorheen: Wabo). Omgevingsvergunning omvat ook het bouwen van het afvalbrengstation en de omgevingsplanactiviteit om af te wijken van het omgevingsplan.
•
Melding op grond van Besluit activiteiten leefomgeving (voorheen Activiteitenbesluit en Activiteitenregeling): als een milieustraat hieronder valt, kan in plaats van een vergunning een melding nodig zijn.
•
Transportvergunningen: Indien het bedrijf zelf afval transporteert, is registratie als afvaltransporteur vereist op grond van de EVOA (Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen).
•
Gevaarlijk afval: Bedrijven die op Nederlands grondgebied gevaarlijke afvalstoffen inzamelen, vervoeren of verhandelen moeten zich registreren bij NIWO voor de VIHB-lijst.
2. Afvalbeheer •
Afvalstoffenwetgeving: Het afvalbrengstation moet voldoen aan de eisen van de Wet milieubeheer en de uitvoeringsregels conform Besluit activiteiten leefomgeving.
•
Scheiding en opslag: Afvalstoffen moeten gescheiden worden opgeslagen in overeenstemming met het Besluit activiteiten leefomgeving. Het Landelijk afvalbeheerplan (LAP3) stelt regels inzake verwerking, en heeft daarmee ook (voor specifieke stromen) impact op acceptatie en opslag op milieustraten (bijvoorbeeld, voorkomen natte matrassen).
•
Acceptatiebeleid: Alleen de toegestane afvalstromen mogen worden aangenomen. Dit beleid is vaak vastgelegd in de omgevingsvergunning.
3. Milieubescherming •
Bodem- en waterbescherming: Het afvalbrengstation moet voorzieningen hebben om bodemen waterverontreiniging te voorkomen, zoals vloeistofdichte vloeren en opvangsystemen voor lekvloeistoffen.
•
Luchtkwaliteit: Eventuele emissies (zoals stof of dampen) moeten worden beperkt (Wet milieubeheer artikel 5.2). Denk bijvoorbeeld aan (langere) opslag compost/GFT.
•
Afvalverwerking: Gevaarlijke afvalstoffen (bijv. chemisch afval, accu's) moeten apart worden opgeslagen en afgevoerd (Bal, paragraaf 3.5.6).
4. Veiligheid •
Arbowetgeving: Werknemers moeten kunnen werken in een veilige omgeving. De Arbowet stelt eisen aan arbeidsomstandigheden, zoals het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen.
•
Brandveiligheid: Er moeten brandveiligheidsmaatregelen aanwezig zijn, zoals blusmiddelen en nooduitgangen. Hier zijn meerdere eisen van belang, zoals het Bouwbesluit. In Wet milieubeheer is specifiek voor het afvalbrengstation opgenomen: brandwerende opslagvoorzieningen, voldoende afstand tot brandgevaarlijke stoffen en voldoende preventieve middelen (zoals blusapparatuur).
5. Lokale regelgeving •
Gemeentelijke verordeningen: De gemeente kan aanvullende eisen stellen, bijvoorbeeld over
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
47
openingstijden, toegestane afvalstromen. Dit veelal opgenomen in het uitvoeringsbesluit afvalstoffen. •
Bestemmingsplan/omgevingsplan: De locatie van het afvalbrengstation moet passen binnen het omgevingsplan van de gemeente.
6. Informatieverstrekking •
Rapportageplicht: Het afvalbrengstation moet gegevens bijhouden over de hoeveelheid en soorten afvalstoffen die worden ingenomen en verwerkt. Dit is geregeld in de Omgevingswet. Melding is bij/via het Landelijk Meldpunt Afval.
•
Voorlichting: Bezoekers moeten duidelijke informatie krijgen over wat ze mogen inleveren en hoe ze dit moeten doen. Dit is geregeld in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).
7. Toezicht en handhaving •
Het afvalbrengstation staat onder toezicht van de Omgevingsdienst. Inspecties kunnen plaatsvinden om naleving van de regels te controleren.
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
48
bijlage 3 Locatieonderzoek De huidige locaties van de afvalbrengstations zijn courante terreinen. Bij het afstoten worden geen frictiekosten verwacht. In overleg met team Vastgoed van de gemeente De Ronde Venen zijn mogelijke locaties geïnventariseerd. Drie locaties zijn verkend. Andere locaties in het landelijk gebied zijn niet aangedragen vanwege strijdigheid met de Provinciale Omgevingsverordening. De onderstaande drie locaties zijn opgenomen in de groslijst: • Bedrijventerrein De Bocht; •
Baggerdepot (tegenover werf Wilnis);
•
Locatie De Dukdalf; naast Kringkoop.
Groslijst met locaties voor nieuwe Afvalbrengstations Naam Adres
Eigenaar
Oppervlak
Bedrijventerrein De Bocht
Provincialeweg 3, 3641 RS Mijdrecht
Gemeente
NTB
Baggerdepot
Ringdijk 7, 3648 EB Wilnis
Gemeente
9.000
Kringkoop
Industrieweg 37b, 3641 RK Mijdrecht
Derden
21.000
Locatie 1. Bedrijventerrein De Bocht Een mogelijke locatie is gelegen op het nieuw te ontwikkelen bedrijventerrein De Bocht langs de N201 (tegenover de Boemerang van Johnson). Zie onderstaand voor impressie van het nieuwe bedrijventerrein langs de verlegde N201 en huidige (rode lijn) en het nieuwe (groene lijn) tracé van de N201 (bron: gemeente De Ronde Venen)
Met het verleggen van de N201 ontstaat de mogelijkheid het bedrijventerrein in noordelijke richting uit te breiden. De wegaanpassing valt binnen het provinciale project Toekomst N201. De planning is om in 2028 de bocht bij Mijdrecht te kunnen strekken en dat in 2030 de nieuwe N201 gereed is. Stedenbouwkundig bureau Kuiper Compagnons uit Rotterdam ontwikkelt een stedenbouwkundig plan voor het bedrijventerrein. De verwachting is dat dit plan samen met de grondexploitatie en de planning in het voorjaar van 2025 ter besluitvorming aan de gemeenteraad wordt aangeboden. Met de provincie Utrecht zijn afspraken gemaakt over het tempo van uitgifte van grond. Tot 2030 mag de gemeente 4 hectare uitgeven. Tussen 2030 en 2040 mag nog eens 4 hectare worden uitgegeven. Realisatie start pas in 2028. Voor de locatie “de Bocht” geldt dat alles nog mogelijk is. Of een afvalbrengstation passend is bij de uitstraling van het bedrijventerrein is iets dat moet worden uitgezocht. De grond is in eigendom van de gemeente. Indien een eigen dienst deze grond gaat gebruiken, derft de gemeente inkomsten omdat de grond dan tegen boekwaarde (en niet tegen marktwaarde) in de boeken komt. Dat heeft invloed op de grondexploitatie.
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
49
Deze locatie heeft bij team Vastgoed niet de voorkeur (tempo verleggen N201 en lagere inkomsten grondexploitatie). Locatie 2. Baggerdepot Wilnis De huidige locatie te Wilnis betreft geen afvalbrengstation. Dit is de locatie voor Team Buitendienst Openbare Ruimte. Deze locatie is tijdens de quickscan bezocht om de potentie ervan te beoordelen.
Afbeelding: bovenaanzicht (links) en ontsluitingsweg (rechts)
De locatie van Wilnis bestaat uit twee kavels. Het ene kavel is, op basis van eigen globale inmeting, circa 3.400 m² groot (huidige werflocatie) en het andere 8.200 m². Tussen de twee kavels loopt een openbare weg die, via de Ringdijk, naar enkele boerenbedrijven leidt. Deze Ringdijk is ook populair onder wandelaars als onderdeel van een wandeltocht. Het terrein ten oosten van de Ringdijk bestaat uit verharding voor opslag van containers en een niet meer actief baggerdepot. Dit baggerdepot is na de dijkdoorbraak in Wilnis (2003) met spoed aangelegd. Ruimtelijk gezien biedt het kavel, welke nu wordt gebruikt voor o.a. een baggerdepot, voldoende oppervlakte om een toekomstbestendige brenglocatie te realiseren. Daarbij wordt er wel vanuit gegaan dat de bestaande waterpartijen bij de mogelijk te ontwikkelen kaveloppervlakte horen en dat de aanwezig zijnde flora en fauna dit ook toelaten. De huidige toegangsweg (Ringdijk) is te smal (zie voorgaande figuur voor huidige toegangsweg, waar voertuigen elkaar op enkele punten kunnen passeren). Om een brenglocatie op deze locatie te realiseren, dient deze weg te worden verbreed naar een tweebaansweg. De sloot moet daarvoor worden verlegd en voor de wandelaars moet een voetpad worden aangelegd. Er dient nader te worden onderzocht of bovenstaande haalbaar is. Nota bene: • De locatie ligt tegenover de gemeentewerf van de gemeente.
De voorzieningen (was, kleed, kantine) op de gemeentewerf kunnen worden gebruikt door de beheerders van het afvalbrengstation. •
Kosten van het bouwrijp maken van de grond en de aanleg van een wegverbreding zijn nog onbekend.
•
Naast het depot wordt een nieuwe toegangsweg gemaakt voor de timmerfabriek, boer en beheerder natuurgebied. Deze ontwikkeling heeft verder geen invloed.
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
50
•
Op de bestaande werf in Wilnis (waar een derde deel van buitendienst is gehuisvest) is het constructief mogelijk om een tweede bouwlaag te realiseren. Mogelijk kan de buitendienst worden geconcentreerd op deze locatie. Een groot deel van de gemeente kan dan worden bediend vanuit deze werf. Voor Abcoude is een eigen steunpunt nodig i.v.m. verkeersdrukte in de spits. Deze centralisering van de gemeentewerven heeft geen effect op het ontwikkelen van de afvalbrengstations, maar biedt organisatorische en financiële voordelen.
Locatie 3. Kringkoop Een derde optie betreft het terrein De Dukdalf op Constructieweg 22, waar ook Kringkoop is gevestigd. Tussen de Kringkoop en afvalbrengstation Mijdrecht is een terrein voor afvalbewerking beschikbaar. Het terrein is in eigendom van De Dukdalf. Het perceel is in 2012 gekocht door de huidige eigenaar. Vanuit de huidige eigenaar is een concreet inrichtingsvoorstel gedaan voor een afvalbrengstation op deze locatie. De financiële condities bij huur of aanschaf zijn nog onbekend. Een knelpunt hierbij is dat het terrein vooral via de ingang vanaf Kringkoop bereikbaar is. Vanaf de andere zijde is het terrein niet goed bereikbaar vanwege de hoofdfietsroute (onveilige ontsluiting langs de oprit).
Afbeelding: terrein De Dukdalf (vanaf middenterrein)
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
51
bijlage 4 Financiële toelichting scenario’s Algemeen De scenario's zijn globaal uitgewerkt op basis van bestaande voorbeelden, referentie projecten en normatieve kengetallen. We benoemde de belangrijkste kostenpost met de primair gebruikte bronnen. • Openingsuren: de openingsuren zijn gelijk gehouden aan de huidige situatie. Dit is 45 openingsuren voor ABS Mijdrecht (of alternatieve locaties hiervoor) en 12 openingsuren voor ABS Abcoude. • Loonkosten: Op basis van handleiding overheidstarieven 2025. De loonkosten zijn getoetst aan de huidige bezetting en loonkosten in het nulscenario. • Overhead: In de doorrekening is geen rekening gehouden met (mutaties van) de gemeentelijke overhead. Verschillen kunnen ontstaan door wijziging in fte (en zijn beperkt van impact). • Grondkosten: € 220,De grondkosten zijn gebaseerd op marktonderzoek en vervolgens afgestemd met de gemeente De Ronde Venen. Er is een gemiddelde gehanteerd dat op specifieke locaties hoger of lager kan uitpakken. • Rentelasten: 3,5% De rentelasten zijn conform opgave van de gemeente De Ronde Venen • Prijspeil: 2024 Alle financiële ramingen zijn gebaseerd op prijspeil 2024. Investeringskosten Investeringen zijn gebaseerd op referentieprojecten (en onderliggende ontwerpen en ramingen). De investeringskentallen zijn afgeleid van bekende referentietrajecten in de afgelopen jaren.
Bij indexatie naar prijspeil 2024 is gebruik gemaakt van de GWW-index. De geraamde investeringsbedragen zijn opgebouwd uit: • Grondaankoop • Civiel & bouwkundig • Bestrating en installaties Afschrijving: per component verschillend. Op grond wordt niet afgeschreven. Bouwkundig en civieltechnisch investeringen worden in 30 jaar afgeschreven en bestrating en installaties in 15 jaar. Algemene kosten, winst & risico en nadere planuitwerking (VO/DO/bestek) zijn meegenomen in boven genoemde investeringskosten. De daadwerkelijke hoogte van het investeringsbedrag wordt bepaald door: • Locatiekeuze: bijvoorbeeld kiezen voor een duurdere locatie of voor locatie in eigen bezit en bodemkwaliteit van een locatie; • Keuzes in ontwerp en bouwwijze: bijvoorbeeld keuze gratis/betaald gescheiden, mate van duurzaam, klimaatadaptief en circulair bouwen; • Tijdsdoorloop: hoe langer een besluitvormingsproces duurt hoe groter het risico op hoge inflatie van bouwmaterialen. Bandbreedte onzekerheid Omdat het hier een globale businesscase betreft is het niet mogelijk om één harde uitkomst per scenario te geven. Per scenario geven wij een financiële indicatie in een bandbreedte aan, waarbinnen de investerings- en exploitatiekosten liggen. De bandbreedte verschilt per scenario (want een verschil in risico en onzekerheid).
De bandbreedte is als volgt: • Bij behoud van bestaande locaties: + of - 15% onzekerheid. • Bij keuze voor een Recyclepunt (scenario 1): + of - 20% onzekerheid.
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
52
•
Bij keuze voor een circulair centrum of circulair ambachtscentrum + of - 30% onzekerheid.
Exploitatielasten Naast de investeringslasten worden de scenario's met elkaar vergeleken op basis van de jaarlijkse exploitatielasten. De jaarlijkse exploitatielasten zijn als volgt opgebouwd: • Kapitaallasten: rente en afschrijving (op de investeringen) • Beheer + onderhoud: percentage van de kapitaalslasten (30%) • Verbruikskosten (G/W/E, verzekering, beveiliging, e.d.): percentage van de kapitaalslasten (20%) • Personeel: op basis van norm-formatie en eerder vermelde loonnorm • Materieel: op basis van indicatief normbedrag, proportioneel per locatie. • Verwerkingskosten en -opbrengsten: op basis van gemeentebegroting 2024 en indicatief effect scheidingsgedrag. Vergelijking Afvalstoffenheffing Omdat de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval kostendekkend moeten zijn vanuit de afvalstoffenheffing, vertalen wij de jaarlijkse exploitatiekosten naar een bedrag per huisaansluiting. Dit geeft een indicatie van het financieel effect van een scenario op de afvalstoffenheffing. In de uitwerking van de scenario’s gaan wij uit van 19.748 huisaansluitingen.
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
53
bijlage 5 Weergave stakeholdergesprekken In deze bijlage beschrijven we de belangrijkste inzichten uit de gesprekken met de stakeholders. Kringkoop Stichting Kringkoop bestaat 25 jaar. Is opgezet vanuit SW-bedrijf en de gemeente. Er werken 70 mensen bij Kringkoop waarvan 20 in dienst bij de stichting. Vanuit werk- en ontwikkelbedrijf Kansis worden 15 mensen vast gedetacheerd bij Kringkoop. Kringkoop heeft een DVO met de gemeente De Ronde Venen. Ze krijgen een jaarlijkse vergoeding voor het h-a-h inzamelen van herbruikbare goederen. • Educatie: Het combineren van een repair-café, de jongerenwerkplaats van Tympaan de Baat, Kringkoop en het afvalbrengstation kan leiden tot een opleiding tot reparateur. Jongeren zouden op een positieve manier in contact moeten worden gebracht met technische beroepen. Kringkoop zou dit op willen pakken door samen met jongeren demontage van producten en upcycling van onverkoopbare producten op te pakken. Iets wat ze nu niet doen maar wel naar voorbeeld van het Circulair Warenhuis zouden kunnen gaan doen. • SROI: Kringkoop ziet ook kansen voor werken met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Middels een samenwerking met jongerenwerk vanuit Stichting Samens zou Kringkoop meer willen en kunnen doen met hun onverkocht inventaris. Denk hierbij aan demontage en upcycling.
Wel is geeft Kringkoop aan dat de kwaliteit van medewerkers vanuit de SW afneemt. • Rol in CA: Mocht er een innamepunt voor herbruikbare goederen en materialen bij het nieuwe afvalbrengstation komen dan wil Kringkoop deze bemensen. Dit zouden ze dan met twee mensen doen. Mocht er een grote rol van Kringkoop op de nieuwe locatie worden verwacht, bijvoorbeeld in het geval van een Circulair Centrum, dan dient er wel rekening gehouden te worden met het feit dat het huurcontract van de huidige locatie recent met 5 jaar is verlengd. Fronik infra B.V. De gesprekspartner is actief betrokken bij de Duurzaamheidspartners De Ronde Venen en al 14 jaar bezig met circulair slopen. Inhoudelijk is gesprekspartner sterk op de hoogte van de ontwikkelingen binnen de circulaire economie. • Educatie: Gesprekspartner ziet in een Circulair Ambachtscentrum vooral veel kansen voor educatie. Nederland springt om mensen die met de handjes kunnen en willen werken. Om die te krijgen, moeten jongeren op alle niveaus in aanraking komen met ‘handwerk en ambachten'. In Woerden hebben ze de 'Technohub’ waar jongeren met 'handwerk’ in aanraking kunnen komen. Zo mogen ze in de ‘vrije bestedingsuren’ ervoor kiezen om bij Technohub een meubel te maken van secundaire materialen. Vooral ingezet voor MBO-basis/kader niveau. Een circulair ambachtscentrum kan binnen DRV de rol van de technohub in Woerden op zich nemen.
Belangrijk om ook Havo en VWOniveau te betrekken omdat die helemaal niet meer met handwerk in aanraking komen. Er zou ook een opleiding ‘materiaalkennis’ kunnen worden ontwikkeld. Dit hebben we nodig om de grondstoffen en herbruikbare materialen te kunnen oogsten. Dit wordt een belangrijk functie in de toekomst. • Rol in CA: Mocht het komen tot de ontwikkeling van een Circulair Ambachtscentrum dan wil gesprekspartner helpen met de inrichting van de laswerkplaats. Ven Gerwen Van Gerwen heeft al 22 jaar ervaring in het vak van metaalbewerking. Voor het repareren van waardevolle spullen wisten mensen hem via via steeds meer te vinden. • Upcyling: Gesprekspartner ziet geen markt voor producten die zijn gemaakt van iets wat al bestaat. Dat vergt namelijk dermate veel manuren (inventariseren, uitdenken, materialen verzamelen, schoonmaken, monteren, etc.) dat er een prijskaart aan komt die niet te betalen is.
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
54
• Reparatie: Een Circulair Ambachtscentrum zou daarom vooral op reparatie moeten richten. • Educatie: Ook zou een Circulair Ambachtscentrum moeten worden ingezet om jongeren op een positieve manier in contact te laten komen met de ambachten. • Rol in CA: Mocht het komen tot de ontwikkeling van een Circulair Ambachtscentrum dan wil gesprekspartner een dag in de week op deze locatie werken met nieuwe talenten. Stichting Hein Stichting van Hein (opgericht in 2021) beheert een recreatiegebied waar ze activiteiten in spelvorm organiseren om eenzaamheid onder ouderen te verlichten en uitdagingen bij kinderen met of zonder beperking te overwinnen. • Bewustwording: Door de kringloopactiviteiten, reparatie/upcycling samen te brengen op dezelfde locatie als het afvalbrengstation denkt gesprekspartner dat dit bijdraagt aan een grotere bewustwording onder de inwoners. Bezoekers ‘zien’ en ‘beleven’ dat er nog waarde zit in het afval wat zij brengen. • Educatie: Het CA zou volgens gesprekspartner een mooie stageplek kunnen zijn voor jongeren uit het praktijkonderwijs. Bedrijven zoals installatiebedrijven zouden vervolgens geld willen betalen om flexibel toegang te krijgen tot de mensen die binnen het CA werken. • Hergebruik: ‘Hout is het nieuwe goud'. Organisaties zoals st. van Hein worstelen vaak met de gestegen kosten voor (bouw)materialen zoals hout.
Op de afvalbrengstations wordt veel materiaal weggegooid waar deze organisaties graag toegang toe willen. • SROI: Gesprekspartner denkt dat er zeker nog behoefte is aan plekken waar cliënten van organisaties zoals Amerpoort en Amstelkade terecht kunnen voor dagbestedingsactiviteiten. Repair café Vinkeveen De gesprekspartner is een actieve vrijwilliger binnen De Ronde Venen. Hij is geïnterviewd vanuit zijn ‘rol’ in Repair Café Vinkeveen. • Bewustwording: De mindset van mensen moet weer terug naar reparatie en hergebruik. Een Circulair Ambachtscentrum zou bij deze mindset kunnen helpen. Door op de locatie van het afvalbrengstation te laten zien welke waarde er in het grof huishoudelijk afval zit kan de mindset van inwoners gaandeweg veranderen. • Educatie: Maandelijks organiseert het Veenlanden College (middelbare school in Mijdrecht) op zaterdag een ‘makerspace’. Dit initiatief zou breder getrokken kunnen worden in het Circulair Ambachtscentrum. Aansluiten bij de techniek driedaagse, die jaarlijks binnen De Ronde Venen wordt georganiseerd, is zeker aan te bevelen. •
Hergebruik: De Ontmoetingstuin Bijleveld (bewonersinitiatief in Vinkeveen) zou graag toegang willen hebben tot secundaire (bouw) materialen van het afvalbrengstation.
• Rol in CA: Mocht het komen tot de ontwikkeling van een Circulair Ambachtscentrum dan zou het Repair café Vinkeveen willen helpen bij de invulling van het reparatie onderdeel. ODRU/De Woudreus (Natuur en Milieu Educatie) Vanuit de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) wordt er natuur- en milieueducatie aangeboden binnen De Ronde Venen. Dit wordt gedaan op locatie maar er is een milieueducatiecentrum ‘De Woudreus’. Vanuit het bestaande scholenprogramma wordt er al een rondleiding op het afvalbrengstation aangeboden. Ook kunnen scholen een ‘vuilnisdame’ laten langskomen, die de kinderen dan wat verteld over afvalscheiding thuis. Verder loopt er momenteel een afvalscheidingsproject op scholen en kunnen scholen NME inschakelen om bijvoorbeeld de Swapsint
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
55
op te zetten. •
Er hoeft wat gesprekspartner betreft geen aparte ruimte voor educatie te worden gerealiseerd in een CA. Hiervoor kan ook een multifunctionele kantoorruimte worden ingezet.
• Hergebruik: Vanuit De Woudreus worden workshops georganiseerd waarvoor ze secundaire materialen kunnen gebruiken. In het kader van hergebruik zou het interessant zijn dat inwoners en maatschappelijke organisaties toegang kunnen krijgen tot secundaire materialen, deels aangevoerd vanuit het afvalbrengstation. • SROI: De Woudreus werkt veel met vrijwilligers. Wat ze merken is dat de gemiddelde leeftijd van het vrijwilligersbestand oploopt. Dat er geen vernieuwing in zit zorgt op termijn voor een risico ten aanzien van de continuïteit van activiteiten. • Rol in CA: Mocht het komen tot de ontwikkeling van een Circulair Ambachtscentrum dan zou NME bij kunnen dragen aan de zichtbaarheid van het educatieaanbod op het CA. Ze kunnen scholen enthousiasmeren om een bezoek te brengen aan het CA/ABS Ook kan de NME meedenken met de programmering binnen het CA en de informatie die wordt verspreid. Tympaan de Baat/St. Samens Tympaan de Baat, sinds kort Stichting Samens, is een zorg en welzijn organisatie. Er loopt sinds drie jaar een inclusietraject in de wijken van De Ronde Venen, waardoor er veel contact is met inwoners. Stichting Samens coördineert de verschillende repair cafés binnen De Ronde Venen. De repair cafés worden vaak gehouden in locaties van Stichting Samens die om niet beschikbaar worden gesteld. • SROI: Uitgevallen jongeren is een uitdagende doelgroep.
Ze zijn niet gemotiveerd om iets uit te voeren. Dit hebben ze ervaren bij de jongerenwerkplaats waar de jongeren ook niet op af komen. De lage Sociaal Economische Status-doelgroep heeft meer potentie om mee te werken in een Circulair Ambachtscentrum. • Reparatie: De repair cafés zijn al heel erg druk. Floor ziet daarom weinig kans dat de bestaande repair cafés een rol zouden willen spelen bij het CA. • Hergebruik: Gesprekspartner ziet een kans om de ‘overvloed’ van het afvalbrengstation te koppelen aan de tekorten die veel van hun doelgroepen ervaren. De vraag en aanbod van spullen zou aan elkaar moeten worden gekoppeld. Mogelijk is de app-groep van de Voedselbank hier een goed vertrekpunt voor. Een andere idee is om de ‘Groen Hart Pas’, welke in ontwikkeling is, hiervoor in te zetten. • Rol CA: Een grote rol kan, gezien de financieringsstructuur, Stichting Samen niet spelen in een Circulair Ambachtscentrum. Wel zouden ze een oproep kunnen doen in hun vrijwilligerspool óf bij hun ‘steunpunt vrijwilligers’ voor de bemensing van een eventueel repair café of de innamestraat. De Dukdalf B.V. Er heeft een bezoek plaatsgevonden aan de locatie van De Dukdalf aan de Industrieweg/Constructieweg. Tijdens dit bezoek is met de eigenaar gesproken over zijn ideeën bij de realisatie van een nieuw afvalbrengstation op zijn locatie.
Het ontwerp dat De Dukdalf samen met Kringkoop heeft gemaakt, is besproken en de financiële consequenties zijn (globaal) verkend. Voor De Dukdalf is zowel het verhuren als verkopen van het terrein aan de gemeente een optie. CA Stichtse Vecht Naast ondernemers en organisaties uit De Ronde Venen is er ook contact geweest met de projectleider van het in ontwikkeling zijnde Circulair Ambachtscentrum (CA) van de gemeente Stichtse Vecht. Dit CA wordt gerealiseerd op het bedrijventerrein ‘de Corridor’ in Breukelen. Voor inwoners van Mijdrecht is dit ‘slechts’ 17-20 minuten rijden. Uit dit gesprek is gebleken dat bijvoorbeeld een demontageactiviteit nog
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
56
erg lastig is. Om die reden gaan ze hier nóg niet mee starten. Wel wordt er een ‘Huis van de Duurzaamheid’ gerealiseerd. Hier kunnen inwoners van de Gemeente Stichtse Vecht alles leren over duurzaam en afvalvrij leven. De ODRU is hier ook bij betrokken voor de invulling van het NMEprogramma. Voor samenwerking, bijvoorbeeld op gebied van educatie en in de toekomst demontage, staat de gemeente Stichtse Vecht wel open. Vanuit de stakeholders werd echter wel aangegeven dat Breukelen voor jongeren en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt (te) ver weg is. Kansis Zoals aangegeven is er ook contact gezocht met het sociaalwerkbedrijf Kansis. Helaas is het binnen tijdsbestek van dit onderzoek niet gelukt om contact te krijgen met Kansis. Hierdoor hebben we hun kijk op de toekomst van de afvalbrengstations en de ontwikkeling van een Circulair Ambachtscentrum in De Ronde Venen niet mee kunnen nemen.
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
57
bijlage 6 Resultaat multi-criteria vergelijking Multi-criteria vergelijking
Sc.0 Versie 2.3 Huidige locaties
Uitvoerbaarheid
oooo
Sc.1 Recyclepunt + satelliet ooo
Sc.2 Circulair Centrum + satelliet oo
Geen implementatie van grote
Implementatie/ingroeitraject Beschikbaarheid locatie
Doorlooptijd Financiën Investering Exploitatie
Efficiency
Risico tijdens exploitatie Financien Samenwerking
oooo keuzes oooo Geen nieuwe locaties nodig
Wet en regelgeving Beleidsrisico (Neveneffect)
Businesscase voor circulaire verwerking
oo heeft tijd nodig om te ontwikkelen o nodig om te ontwikkelen Benodigd oppervlak is te verwerven maar o misschien Benodigd niet oppervlak om de maximale is lastig teuitvoering verwerven te gevenoaan 'Recyclepunt' Benodigd oppervlak is lastig te verwerven
oooo Geen ontwikkeltraject nodig
ooo
Gemeente kan zelf het ontwerp bepalen, traject van ontwerp tot realisatie koste enkele jaren
oooo oooo oooo € 40 /aansl.
ooo ooo ooo
oo
oooo verb.bel. Door slechte scheiding
€ 46 a € 68 /aansl.
Dekking van kosten innamepunt
oo oo oo o
Businesscase moeten worden ontwikkeld samen met enkele stakeholders, dit kan deels gelijk lopen met ontwerp traject
€ 8,7 a € 16,1 mio € 56 a € 102 /aansl.
oo o o o
Businesscase moeten worden ontwikkeld samen met enkele stakeholders, dit kan deels gelijk lopen met ontwerp traject
€ 11,9 a € 22,0 mio € 50 a € 92 /aansl.
ooo
oo
o
o
niet ingevuld krijgen/geen afzet
o
Eerste inv. geeft onvoldoende draagvlak weer
arbo
geen afzet van grondstoffen uit demontage Kringkoop ziet mogelijkheden en wil rol oooo Alleen samenwerking met kringloop nodig ooo enspelen die hebben interesse getoond Vergt coördinatie met toezichthouder over afvalstatus, maar geen risico op oooo Geen beperkingen ooo beperking
sluiting door wet- en regelgeving
oooo
ooo
ooo oo
oooo oo oooo Maximale veiligheid te bereiken
ooo o Inwoners Abcoude moeten verder rijden oooo Maximale veiligheid te bereiken
oooo o o
ooo
€ 4,7 a € 7,0 mio
Service richting inwoner Bereikbaarheid de afstand die inwoners moeten rijden. Veiligheid
oo oo o
ooo oo oooo Maximale veiligheid te bereiken
Comfort gebruikers zichtbaarheid, toegankelijkheid, etc
o
ooo
o
oo
Maatschappelijk meerwaarde
Businesscase voor kleine bedrijvigheid heeft tijd
ooo oo
oo afhankelijkheid derden
Sc.3 Circulair Ambachtscentrum o
Maximaal comfort te bereiken o.a. inzet Hoog comfort te bereiken, minder mederwerkers oooo extrabeschikbaar medewerkerrs
oooo
Vergt coördinatie met toezichthouder over afvalstatus, maar geen risico op beperking afvaldumpingen; inzet handhaving
Maximaal comfort te bereiken o.a. inzet extra
oooo medewerkerrs oooo
Maximale CO2 reductie te behalen door oooo focus op volumes Focus op de volumes samen met kringloopen sw bedrijf creërt in potentie de meeste Innamepunt kan worden bemenst maar oooo weinig arbeidsplaatsen Fte.
Hoge CO2 reductie te behalen maar impact educatie moeilijk mee te nemen Kleinere bedrijven hebben minder 'armslag' om mensen met afstand tot de arbeidsmarkt te ooo begeleiden Inzet op kleinere bedrijvigheid vraagt om meer samenwerking en creërt productie met name oooo bestemt voor lokale afzet.
CO2 (excl. aanrijden milieustraat)
o
oo
Potentie sociale arbeidsplaatsen
o
oo
Potentie lokale economie en samenwerking
o
oo
o o o
ooo oooo oooo Doet qua fracties niet af aan CC en CA oooo oo Alleen inname oooo Act. gericht op volume
oooo oooo oooo Act. gericht op educatie
o
oo
Geen scheidings van samengestelde goederen ooo Minder gericht op gedragsverandering
oooo educatie/gedragsverandering
o
ooo
Nog veel focus op recycling
Rol in circulaire economie Capaciteit Uitbreiding van het aantal stromen mogelijk Pijlers CAC Pijlers CAC langslopen Voorkomen grote investering Afvalscheidingsprestaties
ooo
ooo
Focus op zo hoogwaardig mogelijk hergebruiken
R-ladder
14
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
ooo
18
19
58
Nog veel focus op recycling
oooo en herbestemmen 15
bijlage 7 Reistijdanalyse In onderstaande figuren zijn de reistijden gevisualiseerd per locatie: voor afvalbrengstation Mijdrecht, Abcoude, locatie Wilnis en Locatie De Dukdalf (huidig Kringkoop): Rijminuten vanuit wijk naar ABS Abcoude
Rijminuten vanuit wijk naar ABS Mijdrecht
Abcoude B.
Abcoude B.
Abcoude-NO
Abcoude-NO
Abcoude-ZW
Abcoude-ZW
B'brugge Buitengebied
B'brugge Buitengebied V'veen Plassengebied Baambrugge Dorp
W'veen Buitengebied
W'veen Buitengebied
Amstelhoek
Amstelhoek
Waverveen
de Hoef Buitengebied
Waverveen
de Hoef Buitengebied
V'veen Dorp Zuiderwaard-Westerheul
Hofland
M'decht Buitengebied Bedrijventerrein M. Proostdijland Twistvlied-W. Mijdrecht Dorp de Hoef de Maricken-V. Molenland
V'veen Buitengebied
10-15
Wilnis Buitengebied
15-20
20-25
Rijminuten vanuit wijk naar ABS Mijdrecht
huishoudens
V'veen Buitengebied
Wilnis Dorp
Wilnis Buitengebied
5-10
V'veen Dorp Zuiderwaard-Westerheul
Hofland
M'decht Buitengebied Bedrijventerrein M. Proostdijland Twistvlied-W. Mijdrecht Dorp de Hoef de Maricken-V. Molenland
Wilnis Dorp
Tot 5 min
V'veen Plassengebied Baambrugge Dorp
Afvalbrengstation
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
v.a.25
Tot 5 min
5-10
IPR Normag ®
Versie 2.3
10-15
15-20
Rijminuten vanuit wijk naar ABS Abcoude
huishoudens
Afvalbrengstation
59
20-25
v.a.25 IPR Normag ®
Versie 2.3
Rijminuten vanuit wijk naar Kringkoop
Rijminuten vanuit wijk naar GW Wilnis
Abcoude B.
Abcoude B.
Abcoude-NO
Abcoude-NO
Abcoude-ZW
Abcoude-ZW
B'brugge Buitengebied
B'brugge Buitengebied
V'veen Plassengebied Baambrugge Dorp
W'veen Buitengebied
W'veen Buitengebied
Amstelhoek
Amstelhoek
Waverveen
de Hoef Buitengebied
Waverveen
de Hoef Buitengebied
V'veen Dorp Zuiderwaard-Westerheul
Hofland
M'decht Buitengebied Bedrijventerrein M. Proostdijland Twistvlied-W. Mijdrecht Dorp de Hoef de Maricken-V. Molenland
M'decht Buitengebied Bedrijventerrein M. Proostdijland Twistvlied-W. Mijdrecht Dorp de Hoef de Maricken-V. Molenland
V'veen Buitengebied
10-15
Wilnis Buitengebied
15-20
20-25
Rijminuten vanuit wijk naar Kringkoop
huishoudens
V'veen Buitengebied
Wilnis Dorp
Wilnis Buitengebied
5-10
V'veen Dorp Zuiderwaard-Westerheul
Hofland
Wilnis Dorp
Tot 5 min
V'veen Plassengebied Baambrugge Dorp
Afvalbrengstation
Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen
v.a.25
Tot 5 min
IPR Normag ®
Versie 2.3
5-10
10-15
15-20
Rijminuten vanuit wijk naar GW Wilnis
huishoudens
60
Afvalbrengstation
20-25
v.a.25 IPR Normag ®
Versie 2.3
Strategie
Beleid
Organisatie
IPR Normag Waarderweg 33 Kantoor B10, 2031 BN HAARLEM Postbus 2016, 2002 CA HAARLEM Toekomst afvalbrengstations gemeente De Ronde Venen 023 531 91 41 info@iprnormag.nl
61