Bijlage 1. (Ontwerp)Begroting 2027-0 GGD regio Utrecht

(ontwerp)begroting (ontwerp)(ontwerp)begr 2027-0 oting 2026-0

6

Inhoudsopgave Voorwoord ................................................................................................. 4 1

GGD in een oogopslag ....................................................................... 5 1.1 Onze kernwaarden .................................................................... 6

2

Inhoudelijke pijlers .......................................................................... 7 2.1 Publieke gezondheidszorg; een maatschappelijke zorg .................... 7 2.1.1

2.2 2.3 2.4 3

Kansrijk opgroeien ...................................................................15 Langer gezond zelfstandig .........................................................17 Vitale en wendbare organisatie ..................................................20

Financiën ........................................................................................ 23 3.1 Overzicht van baten en lasten 2027 ............................................23 3.2 Financiële ontwikkelingen en impact op (ontwerp)begroting 2027-0 .24 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4 3.2.5 3.2.6

3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 4

Een gezonde en veilige leefomgeving ............................................ 8

Loon- & Prijsindex, Volumemutatie ............................................. 24 VIP & Covid ............................................................................. 25 Collectief maatwerk .................................................................. 25 Maatwerk gemeenten................................................................ 26 Rijk en overige mutaties ............................................................ 26 Overzicht inwoner- en kindbijdrage............................................. 26

Bijdragen en vergoedingen per gemeente 2027 ............................28 Autorisatie vervanging activa .....................................................30 Meerjarenraming 2027-2030 .....................................................31 Overzicht van incidentele baten en lasten ....................................31 Beleidsindicatoren ....................................................................32

Verplichte paragrafen ..................................................................... 33 4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................33 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4

4.2 4.3

Weerstandsvermogen ............................................................... 33 Risicobeheersing ...................................................................... 33 Kwantificering GGD-brede risico’s ............................................... 34 Financiële kengetallen ............................................................... 37

Bedrijfsvoering ........................................................................37 Verbonden partijen ..................................................................38 4.3.1 GGD GHOR Nederland (Vereniging voor Publieke Gezondheid en Veiligheid (PGV)) ................................................................................ 38

4.4 4.5 4.6 4.7 5

Onderhoud kapitaalgoederen .....................................................39 Financiering en treasury ...........................................................39 Openbaarheidsparagraaf ...........................................................41 Overige paragrafen ..................................................................42

Geprognosticeerde balans 2027 ...................................................... 43 5.1 Balans ...................................................................................43 5.2 Reserves ................................................................................44 5.2.1 5.2.2

5.3

Algemene reserve .................................................................... 45 Bestemmingsreserve ................................................................ 45

Voorzieningen .........................................................................46

(ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

2

5.4 6

EMU-saldo ..............................................................................47

Bijlagen .......................................................................................... 48 Bijlage 1. Baten en lasten per taakveld ................................................48 Bijlage 2. Overhead ..........................................................................49 Bijlage 3. Toelichting financiële kengetallen ..........................................50 Bijlage 4. Bijdragen en vergoedingen per gemeente ...............................51 Bijlage 5. Afkortingenlijst ...................................................................77

(ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

3

Voorwoord GGD regio Utrecht zet zich in voor de gezondheid en veiligheid van alle inwoners in de 26 gemeenten van de regio Utrecht. Met onze expertise bewaken, bevorderen en beschermen we de gezondheid van alle inwoners. In normale tijden én in tijden van crisis zijn wij er voor iedereen: van jong tot oud, kwetsbaar en niet kwetsbaar. Daarbij kijken we naar mogelijkheden en kansen voor een gezond en actief leven, waarbij preventie centraal staat – want voorkomen is beter dan genezen. We bouwen met gemeenten en andere organisaties aan een gezonde en veilige regio. Voor u ligt de (ontwerp)begroting 2027-0. Deze is opgesteld binnen de kaders van de kaderbrief 2027. Het bestuur dankt alle raden voor de nuttige suggesties en het meedenken. U vraagt ons in uw zienswijzen rekening te houden met de financiële situatie van gemeenten en om daarnaast al verder vooruit te kijken en na te denken over de situatie na 2027. Wij zetten ons hier gezamenlijk voor in. In deze begroting is conform het besluit van het Algemeen Bestuur uit 2025 de structurele bezuiniging verwerkt en is rekening gehouden met de bezuinigingen op maatwerk vanuit individuele gemeenten die betrekking hebben op 2027. GGDrU blijft ook in de komende periode het gesprek met gemeenten voeren over de grote financiële uitdagingen waarmee gemeenten en ook GGDrU geconfronteerd worden.

Als GGD willen we met deze (ontwerp)begroting 2027-0 laten zien dat we keuzes maken en dat deze begroting, in lijn met de kaderbrief en bijbehorende zienswijzen, beleidsarm is. Een beleidsarme begroting betekent niet dat GGDrU zich niet voorbereid op ontwikkelingen die onverminderd op de samenleving afkomen. Het bestuur van GGDrU heeft dan ook de opdracht gegeven om de Kennis & Advies functie van GGDrU te versterken middels de Transformatieopdracht en daarmee het partnerschap tussen GGDrU en de 26 deelnemende gemeenten. Dit vanuit de overtuiging dat dit partnerschap noodzakelijk is om de complexe en grote opgaven gezamenlijk, met vertrouwen en zo efficiënt mogelijk vorm te geven. Daarbij is ook aandacht voor de rol- en taakopvatting van GGDrU. Concreet gaat het voor de komende jaren om de mentale gezondheid jeugd (in relatie tot de transitie jeugdzorg), de dubbele vergrijzing en de grote uitdagingen rondom ruimtelijke ordening en de woonen werkomgeving als gezonde habitat. Vanuit onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor publieke gezondheid in de regio blijven we aan het werk.

Mevrouw A.M.A. Pennarts-Pouw Lid Dagelijks Bestuur GGDrU, Portefeuillehouder financiën

(ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

Dr. Marc Sprenger Directeur Publieke Gezondheid Secretaris van het bestuur

4

1 GGD in een oogopslag -

1,41 miljoen inwoners in 26 gemeenten Waarvan circa 208.000 kinderen en jongeren 873 medewerkers in loondienst op 1-1-2026 48 consultatiebureaus (excl. stad Utrecht)

Verdeling van het budget over de pijlers van de bestuursagenda Het grootste deel van het GGDrU-budget wordt ingezet voor het kansrijk opgroeien van jeugdigen. Dit omvat zowel het basispakket jeugdgezondheidszorg, als maatwerkdiensten. De andere pijlers zijn: • Gezonde en veilige leefomgeving: inclusief infectieziekte-bestrijding en medische milieukunde • Langer gezond zelfstandig

Inkomsten (x € miljoen) Bijna driekwart van de inkomsten van GGDrU komt uit de inwoner- en kindbijdrage voor het basispakket. 12% komt uit het maatwerk van gemeenten, onder andere huisvesting JGZ. De bijdrage van het Rijk is onder andere voor seksuele gezondheid en VIP. Bijdrage per inwoner en kind

(ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

5

1.1 Onze kernwaarden Gezondheid voor alle inwoners Inwoners hebben in hun eentje niet altijd invloed op het voorkomen of vermijden van gezondheidsrisico’s, zien de risico’s niet of hebben niet de middelen en mogelijkheden om gezonde keuzes te maken. GGDrU is er om de gezondheid van inwoners te beschermen of te verbeteren door zelf collectieve maatregelen te nemen en andere partijen te adviseren dat ook te doen, en ook om andere gezonde keuzes te maken. Daar is publieke gezondheidszorg voor. GGDrU staat ervoor om het verschil in gezondheid te verkleinen en het vermogen van mensen om mee te kunnen doen aan de samenleving te bevorderen. Als organisatie zijn we zichtbaar, onafhankelijk, eigentijds, verbindend en alert. Dit zijn onze kernwaarden. Hierop kunnen we altijd worden aangesproken. Zichtbaar Inwoners, gemeenten en samenwerkingspartners weten waar we voor staan en weten ons te vinden. We zijn zichtbaar in de wijken, buurten en scholen in onze regio. En daar blijft het niet bij, we vergroten onze zichtbaarheid bijvoorbeeld ook online en in de media. Onafhankelijk We vervullen belangrijke adviserende en toezichthoudende rollen. Dit doen we altijd vanuit een onafhankelijke positie, vanuit onze deskundigheid en kernwaarden. Eigentijds De wereld verandert snel en we veranderen mee. We gebruiken digitale middelen, zodat we inwoners op een eigentijdse manier informeren.

We spijkeren onze kennis bij, houden trends in de gaten en ontwikkelen nieuwe projecten voor een veiliger en gezonder leven. Verbindend We zoeken naar verbinding in onze contacten met inwoners. Dit kunnen kinderen en hun ouders zijn, maar bijvoorbeeld ook reizigers of senioren. Samen met andere organisaties bundelen we onze krachten, want samen staan we sterker tegenover het aanpakken van problemen als armoede, kindermishandeling, druggebruik, eenzaamheid en depressie. Alert We signaleren gezondheidsrisico’s alert en adviseren hierover. Zo zorgen we dat gezondheidsproblemen snel worden opgelost of zelfs worden voorkomen. GGDrU wil en moet aansluiten op de steeds veranderende samenleving. Aansluiten bij wat inwoners doen, willen en nodig hebben voor hun gezondheid. Een samenleving die voortdurend in ontwikkeling is en nieuwe dingen vraagt, vraagt om een organisatie die meebeweegt. Die midden in de samenleving staat en werkt op een manier waar inwoners zich prettig bij voelen. Een organisatie die de verbinding zoekt en gezamenlijk met gemeenten en anderen werkt aan een gezond en veilig leven in de regio Utrecht. Dagelijks zijn we ‘in het veld’ te vinden. Hierbij werken vanuit de overtuiging dat kennis, advies en uitvoering met elkaar in verbinding moeten staan en elkaar versterken.

De ervaring van de dagelijkse praktijk bundelen we met de kennis uit epidemiologische onderzoekgegevens en ervaringskennis. We bieden daarmee een goed fundament voor gedegen advies aan inwoners, gemeenten, en andere (zorg)organisaties om de gezonde keuze te maken.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

6

2 Inhoudelijke pijlers Echte gezondheidswinst is alleen te behalen wanneer partijen uit het sociaal domein, de fysieke omgeving en het (publieke) zorgdomein regionaal samenwerken. Door een brede gezamenlijke en structurele aanpak van preventie wordt een beweging in gang gezet die leidt tot gezondere mensen in een gezondere maatschappij. Door ons te verbinden met verschillende domeinen zoals zorg, veiligheid en het ruimtelijk domein, draagt GGDrU met een collectieve aanpak bij aan de gezondheid van onze inwoners.

2.1 Publieke gezondheidszorg in beweging GGDrU zet krachtig in op het verder versterken van haar kennis- en adviesfunctie, zodat gemeenten beter in staat zijn om inwoners gezond, veilig en veerkrachtig te laten opgroeien, leven en ouder worden. De opgaven waar gemeenten voor staan – van mentale gezondheid van jeugd tot de dubbele vergrijzing en het realiseren van een gezonde en veilige leefomgeving – vragen om een stevige regionale kennisbasis, scherpe analyses en strategische advisering. Door praktijkervaring, interne expertise en landelijke kennis te verbinden, kunnen we sneller leren wat werkt en gemeenten ondersteunen met feiten, inzichten en handelingsperspectief. De ontwikkelingen binnen het landelijke AZWA-akkoord versterken deze beweging. De GGD krijgt hierin een centrale rol in de regionale preventie- en kennisinfrastructuur en in de uitvoering van ketenaanpakken binnen de basisfunctionaliteiten. Dit vraagt om een verdere investering in organisatiekracht en samenwerking, in de breedte van de organisatie en regio. Tegelijk bereiden we ons voor op mogelijke wettelijke verankeringen van taken op het gebied van kansrijk opgroeien, gezonde leefstijl, mentale gezondheid, vitaal ouder worden en het verkleinen van gezondheidsachterstanden.

We vertalen de landelijke nota gezondheidsbeleid, naar regionaal beleid in de vorm van een nieuwe bestuursagenda, die vertaalt kan worden naar lokaal gezondheidsbeleid. Tevens groeit het belang van weerbaarheid. Door toenemende geopolitieke spanningen en risico’s op hybride of militaire dreiging moeten inwoners, organisaties en zorgketens beter bestand zijn tegen langdurige uitval, crises en verstoringen. GGDrU draagt hieraan bij door te investeren in zowel fysieke als mentale gezondheid, en door met partners te bouwen aan een toekomstbestendige, toegankelijke en veerkrachtige zorginfrastructuur. Met deze ontwikkelingen werken we samen met ons bestuur en gemeenten aan een wendbare en vitale organisatie die klaar is voor de maatschappelijke uitdagingen van nu en de toekomst. Bestuursagenda 2023-2027 We houden de indeling van de bestuursagenda 2023-2027 aan in alle Planning & Control producten. In 2026 wordt met het nieuw te vormen Algemeen Bestuur nagedacht over een nieuwe bestuursagenda. Op dit moment van schrijven hanteren we daarom nog de opbouw van de bestuursagenda 2023-2027. Belangrijkste inhoudelijke pijlers van de huidige agenda zijn: 1 2 3

Een gezonde en veilige leefomgeving Kansrijk opgroeien Langer gezond zelfstandig

Naast de inhoudelijke pijlers, is nog een pijler opgenomen gericht op een gezonde en toekomstbestendige bedrijfsvoering: 4

Een wendbare en vitale organisatie

(ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

7

2.1.1 Een gezonde en veilige leefomgeving Wat willen we bereiken? GGDrU staat voor inwoners die wonen, leven, naar school gaan en werken in een gezonde en veilige omgeving waar aandacht is voor gezondheid en elkaar. Waar bedreigingen van de publieke gezondheid worden gesignaleerd en bestreden. Waar maatschappelijke onrust en schade tijdens incidenten worden voorkomen en beperkt. Daar werken wij elke dag aan. Om ervoor te zorgen dat er een gezonde en veilige leefomgeving is, willen we dat: 1. Inwoners, gemeenten en zorginstellingen ons weten te vinden voor advies 2. De voorbereiding op rampen en crises op orde is 3. Adequaat wordt opgetreden bij kleine en grote incidenten 4. Gezondheid is meegenomen in ruimtelijke plannen van alle gemeenten 5. Bedreigingen van de publieke gezondheid worden gesignaleerd, geanalyseerd en waar voor kwetsbare doelgroepen preventieactiviteiten worden opgezet.

Wat doen we daarvoor? We helpen de inwoners van de regio Utrecht zich te beschermen tegen infectieziekten en schadelijke omgevingsfactoren, zoals luchtverontreiniging. Tegen ziekten die je kunt oplopen als je op reis gaat, tegen seksueel overdraagbare aandoeningen en tegen de gevolgen van een calamiteit. Deze gezondheidsbeschermende taken vinden hun basis in de Wet op Publieke gezondheid (WPG). In 2027 werken we aan een gezonde en veilige leefomgeving door een breed pakket aan taken. Milieu en gezondheid Een gezonde leeofmgeving vormt een noodzakelijke basis voor het welzijn van inwoners in onze regio. Binnen dit domein heeft GGD regio Utrecht een belangrijke rol in het vroegtijdig signaleren van ongewenste ontwikkelingen, het identificeren van kwetsbare groepen en locaties, en het integraal betrekken van gezondheid bij ruimtelijke en bestuurlijke keuzes. De taken van team Milieu en Gezondheid taken bestaan uit: • Het signaleren van ongewenste en potentieel ongewenste situaties in de leefomgeving. • Het gevraagd en ongevraagd adviseren van gemeenten over thema's als lucht, hinder (geluid en geur), bodem, straling, binnenmilieu, klimaat, etc.

• Het beantwoorden van vragen en meldingen van inwoners en instellingen (bijvoorbeeld scholen, woningcorporaties) over het hele spectrum van milieu en gezondheid: dit vormt een belangrijke informatiebron om problemen vroegtijdig te herkennen. • Het geven van voorlichting over de relatie tussen milieu en gezondheid. • Ondersteuning geven bij en adviseren over incidenten met betrekking tot milieu en gezondheid. Het gaat meestal om de zogenaamde koude fase van een incident (voorlichting en nazorg). Daarnaast adviseert GGDrU over gezondheidsrisico’s tijdens een ramp met het interregionaal GAGS piket (gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen). In 2027 zetten we vanuit Milieu en Gezondheid in op: • Versterking positionering in het ruimtelijk domein: we continueren met het versterken onze kennis- en adviesfunctie zodat gezondheid daadwerkelijk een sturend principe wordt in de leefomgeving. In samenwerking met o.a. de Omgevingsdienst Utrecht werken we aan: (ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

8

Een structureel geborgd adviesproces met heldere rolverdeling Het vroegtijdig signaleren van ongezonde ontwikkelingen in ruimtelijke plannen, gebiedsontwikkelingen en ruimtelijk beleid. • Casuïstiek en samenwerking met o.a. woningcorporaties: binnenmilieu blijft een van de meest voorkomende gezondheidsproblemen in de regio op individueel niveau. Vooral in wijken met kwetsbare inwoners. Daarom zetten we verder in op: Structureel overleg met woningcorporaties Het ontwikkelen van handelingsperspectieven voor corporatiemedewerkers (bijv. op het gebied van schimmel, vocht, ventilatie, isolatie) • Gezondheidseffecten van klimaatverandering: klimaatverandering leidt o.a. tot hittestress, luchtverontreiniging, extremere weersomstandigheden, maar ook mentale belasting. Onze inzet bestaat uit: Ondersteuning bij het opstellen, uitbreiden en/of actualiseren van lokale hitteplannen; Het in kaart brengen van kwetsbare wijken en locaties (scholen, zorginstellingen, versteende buurten) Advisering over klimaat adaptieve maatregelen waarbij gezondheid centraal staat; Regionale kennisdeling over klimaat en gezondheid

Infectieziektebestrijding (IZB) Algemeen IZB De missie van team IZB luidt als volgt: Wij werken aan het voorkomen van besmettingen door infectieziekteverwekkers, inclusief bijzonder resistente micro-organismen (BRMO), en de verspreiding ervan ter bescherming van de volksgezondheid. Er bestaan zeven kerntaken vanuit de IZB: Bestrijden van infectieziektes en voorkomen van verdere verspreiding, surveillance, beleidsadvisering, preventieactiviteiten, netwerk en regie, voorbereiding op grootschalige infectieziekte-uitbraken en kennis en onderzoek. Bezuiniging ‘Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid’ Na de coronacrisis heeft het Rijk geïnvesteerd in de IZB. Zowel de basis van de IZB moest op orde komen als de voorbereiding op toekomstige pandemieën moest opgepakt worden. De incidentele uitkering van twee jaar zou overgaan in structurele financiering, om de vruchten te plukken van de gemaakte investeringen in personeel en kennis. Echter, in het Hoofdlijnenakkoord van 2024 is bezuinigd op Publieke Gezondheid en Pandemische Paraatheid na 2028. Een dergelijke bezuiniging zou grote gevolgen hebben voor de basis van de IZB en voor het voorbereid zijn op toekomstige uitbraken en pandemieën.

Het huidige kabinet maakte deze bezuiniging aanvankelijk niet ongedaan, maar kort geleden is bekend gemaakt dat het kabinet toch bereid is geld uit te trekken voor pandemische paraatheid. In het voorjaar van 2026 zal besloten worden welk bedrag er voor dit onderwerp zal worden vrijgemaakt. Verhogen vaccinatiegraad In de regio Utrecht is een dalende vaccinatiegraad te zien. Ter bescherming van de volksgezondheid is een hoge vaccinatiegraad essentieel. Om de vaccinatiebereidheid te verhogen is GGDrU in 2024 gestart met een programma: Verhogen Vaccinatiegraad. Het verhogen van de vaccinatiegraad is complex en vergt meerdere jaren aan aandacht. In 2024 is eenmalig financiering (500.000 euro) toegekend door het AB aan GGDrU. Met deze middelen zijn de activiteiten binnen het programma tot en met eind 2026 gefinancierd. Daarnaast is in 2024 eenmalig financiering toegekend aan de G4 steden. Voor de periode vanaf 2027 is op dit moment nog geen structurele financiering beschikbaar. Indien er vanaf 2027 geen financiering beschikbaar komt, zal het programma en de bijbehorende (ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

9

activiteiten moeten worden stopgezet. Dit terwijl het thema onverminderde aandacht vraagt. Vaccinatievoorziening De vaccinatievoorziening organiseert grootschalige campagnes in de regio. Hier zijn bijvoorbeeld COVID najaarscampagnes georganiseerd, is ondersteuning geboden bij de Vaccinatiegraad onder de jeugd, is als PEP locatie voor IZB gebruikt, is een overflow locatie voor Reisadvies geweest en het is een vaccineerlocatie bij lokale uitbraken. In 2027 zullen we de organisatie van een vaccinatievoorziening voor volwassenen verder vormgeven. Voor 2027 is de financiering van de Vaccinatievoorziening nog zeer onzeker. Recent is bekend geworden dat VWS ook in 2027 geld beschikbaar stelt voor de Covidcampagne, maar voor een beperktere doelgroep; wat dit betekent voor de financiering wordt nog uitgewerkt. Verder gaan er geluiden op dat er vanaf 2027 vanuit overheidswege gevaccineerd mag gaan worden tegen Gordelroos. Onduidelijkheid over de uitvoerende organisatie en grootte van de doelgroep maakt een gerichte begroting hiervoor nog zeer ingewikkeld. Paraatheid, wendbaarheid, brede inzetbaarheid, schaalbaarheid en behoud van expertise bij vaccineren wordt door onze GGD als speerpunt gezien. Dus wij zullen alles in het werk stellen om ook voor 2027 middelen te vinden en te reserveren om de vaccinatievoorziening in haar huidige kracht veilig te stellen.

In 2027 zetten we met infectieziektebestrijding in op: - Casuïstiek: Door klimaatverandering, toename van reisbewegingen, de daling van de vaccinatiegraad, toename van vogelgriep, geopolitieke dreigingen, verminderd vertrouwen in de overheid en mogelijke vluchtelingenstromingen is het aannemelijk dat casuïstiek in 2027 toeneemt en complexer is. - Doorontwikkeling surveillance: Het datagedreven werken zal doorontwikkeld worden binnen de organisatie. Daarnaast zal er op bovenregionale schaal gewerkt worden met een dashboard. Tot slot bereiden we ons voor op het nieuwe IV systeem dat landelijk ontwikkeld wordt. - Leefomgeving & zoönosen: Team IZB focust op kennis, onderzoek, advisering en het oefenen van een uitbraak rondom het thema leefomgeving en zoönosen. Deze resultaten dragen bij aan het begrijpen en adresseren van risico's en het nemen van preventieve maatregelen in een veranderende leefomgeving. - Preventie: Team IZB zal door middel van methodes uit gedragsverandering binnen de gezondheid preventieve interventies opzetten voor risicogroepen. - Kennis en advisering: Team IZB focust op het verhogen van kennis door middel van (praktijkgericht) onderzoek en versterken van het onderzoeksnetwerk met regionale kennisinstituten, voor advisering van onze inwoner, gemeenten en andere ketenpartners.

- Veranderend landschap IZB: Het IZB‑stelsel is momenteel sterk in beweging door ontwikkelingen bij VWS, de implementatie van de LFI (pandemische paraatheid) en de groeiende bovenregionale samenwerking, met verwachte financiële en organisatorische investeringen. Tuberculosebestrijding (TBC) Het bestrijden van tuberculose wordt bij GGDrU uitgevoerd door artsen, verpleegkundigen en medisch technisch medewerkers en bestaat in de basis uit: diagnostiek, behandeling en begeleiding van tbc (Tuberculose)-patiënten en mensen met een latente tuberculose infectie, geven van BCG (Bacille Calmette Guérin)-vaccinaties, bron- en contactopsporing, screening risicogroepen, outbreak management en preventie. In 2027 zetten we met TBC-bestrijding in op: 1. Zoveel mogelijk actieve tuberculosepatiënten genezen

(ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

10

2. Het aantal actieve tuberculosepatiënten te verminderen door risicogroepen te screenen op infecties (stadium voor actieve tuberculose) 3. Snelle toeleiding tot zorg en onderzoek bij het team Tuberculosebestrijding 4. Intensiveren samenwerking Regionaal expertisecentrum Noord-West om kwaliteit van de tbc-bestrijding te blijven garanderen en concentratie van expertise te creëren. Seksuele gezondheid (SG) We bevorderen en beschermen de seksuele gezondheid van inwoners in regio Utrecht. Dat doen we door het opsporen en bestrijden van seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en het signaleren van seksuologische problematiek. De afdeling richt zich in het bijzonder op groepen voor wie de reguliere zorg minder toegankelijk is of bij wie het risico op seksuele gezondheidsproblemen groter is. Door anonieme en toegankelijke dienstverlening te combineren met outreach, voorlichting en samenwerking met onderwijs, zorg en community-organisaties, wordt seksuele gezondheid actief bevorderd in de regio. Deze taken van het team Seksuele Gezondheid worden grotendeels gefinancierd uit de SPUK Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg. Gemeenten financieren daarnaast een deel via de inwonersbijdrage en gemeenten Utrecht en Amersfoort extra via maatwerkafspraken. Per 2027 worden ook AZWA middelen ingezet voor de uitvoer van de ASG. De bezuiniging van 2026 op de ASG wordt hiermee recht getrokken.

GGDrU ontvangt van de AZWA-middelen naar verhouding een groter aandeel van het beschikbare bedrag vergeleken met de bestaande ASG-verdeelsleutel. Dit is een eerste stap in de herverdeling van het landelijke ASG-budget. Het proces om tot een herverdeling van het totale ASG-budget te komen, loopt door in 2026 en een nieuwe verdeelsleutel wordt pas na 2027 doorgevoerd. Het ministerie van VWS werkt aan verankering van seksuele gezondheid in de Wet Publieke Gezondheid (WPG), enerzijds door de ASG te verankeren in de WPG en anderzijds door het concretiseren van gemeentelijke taken op het gebied van collectieve preventie met betrekking tot seksuele gezondheid. GGD’en en de VNG worden in dit proces betrokken. Relationele en seksuele vorming In 2027 worden nauwelijks rijksmiddelen gealloceerd voor ondersteuning voor relationele en seksuele vorming op scholen. In de Landelijke Nota Volksgezondheidsbeleid 2025-2028 roept VWS gemeenten op om seksuele gezondheid structureel op te nemen in hun gezondheidsbeleid, met als bijvoorbeeld de GGD voldoende middelen te geven om met scholen samen te werken aan relationele en seksuele vorming. Ook worden gemeenten gevraagd met de GGD en het Rijk een ketenaanpak te ontwikkelen om de seksuele gezondheid van inwoners te bevorderen en beschermen. GGDrU wil hier met gemeenten mee aan de slag.

In 2027 zetten we met seksuele gezondheid vooral in op: Seksualiteitshulpverlening, testen en behandelen van soa bij groepen met een hoog risico, in een kwetsbare positie en die een drempel tot reguliere zorg ervaren. Bieden van PrEP-zorg (medicatie om hiv te voorkomen) Gemeenten ondersteunen bij het opnemen van seksuele gezondheid in gemeentelijk gezondheidsbeleid, het gezamenlijk ontwikkelen van een ketenaanpak en zorgen dat scholen ondersteund kunnen worden bij het vormgeven van relationele en seksuele vorming. Forensische geneeskunde (FG) De Forensische geneeskunde omvat drie deelgebieden, namelijk Lijkschouw, Forensisch medische expertise (FME) en Medische arrestantenzorg (MAZ). Sinds 1 januari 2024 voert GGDrU de forensische geneeskunde uit voor heel MiddenNederland (regio Utrecht, regio Gooi & Vechtstreek en Flevoland). Na meerdere keren uitstel is bekend geworden dat GGDrU de MAZ niet gegund heeft gekregen van de politie voor de regio Midden-Nederland. We zijn in gesprek met de politie over het uitvoeren van een deel (ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

11

van de FME-taken in regio Utrecht, die nu door een externe partij (MedTzorg) plaatsvindt. Daarnaast werken wij met de GGD’en in regio Noordwest Nederland samen om toe te werken naar een meer toekomstbestendige forensische geneeskunde. In 2027 zetten we met forensische geneeskunde vooral in op: • Inzet bovenregionale samenwerking met Noordwest Nederland onder de naam Medifex. Het doel is kwaliteitsverbetering o.a. door samen optrekken in opleiding, wetenschap, inzet op specialismen. Dit alles ten behoeve van een toekomstbestendige Forensische Geneeskunde in het land. • Versterking van ons netwerk door het organiseren van periodieke overleggen, intervisies, informatiebijeenkomsten en kennissessies met onze ketenpartners. • Versterking van samenwerking in het land met als doel een meer toekomstbestendige forensische geneeskunde te bereiken. De samenwerking met Noordwest Nederland is hier een gedeeltelijke invulling van. Samen met GGD GHOR Nederland onderzoeken we enkele toekomstscenario's als het gaat om regie en governance of forensische geneeskunde in Nederland. Daarnaast onderzoeken de opdrachtgevende Ministeries de bekostigingssystematiek om in de loop van 2026 te komen tot een structurele financiering zodat we in 2027 meer toekomstbestendige doorontwikkelingen kunnen uitvoeren.

• Het blijven investeren in een nieuwe generatie forensisch artsen, door promotie van het vak van forensisch arts en opleiden. Reisadvies & Vaccineren op Maat (VOM) Het primaire doel van ons Reisadvies- en VOM-team is het beschermen van de reizende Utrechter tegen besmettelijke ziekten die zij kunnen oplopen tijdens hun reizen en het geven van preventieadviezen. Dit voorkomt dat reizigers ziek worden en helpt hen gezond te blijven tijdens hun reis. Door reizigers te vaccineren, kan de verspreiding van infectieziekten van het ene gebied naar het andere worden beperkt. Voor 2027 hebben we de ambitie om bescheiden door te groeien (5%) en blijvend kostendekkend te opereren, waarbij de kosten van personeel, vaccins, overhead en locaties gefinancierd kunnen worden door marktconforme maar “toegankelijke “ tarieven in rekening te brengen bij onze klanten.

In 2027 vervolgt Reisadvies de koers van afgelopen jaren en blijven we inzetten op: • Continuïteit, kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid; • Binden en boeien van medewerkers: expertise is schaars en tegelijkertijd de basis van ons product en onze inkomsten; • Werken aan de zichtbaarheid en toekomst van het Reisadvies-vak door het bieden van (deel) stages en opleidingsplekken aan HBO-V studenten, coassistenten en artsen in opleiding voor de specialisatie IZB; • Uitbreiding en innovatie van onze dienstverlening met Vaccineren op Maat, Online Spreekuren en een steeds intensievere samenwerking en uitwisseling met onze Vaccinatievoorziening. Publieke gezondheid asielzoekers en statushouders GGDrU voert publieke gezondheidszorgtaken uit voor asielzoekers in de opvanglocaties van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Onder deze activiteiten vallen zowel de wettelijke taken - zoals infectieziektebestrijding (IZB), tuberculosebestrijding (TBC), technische hygiënezorg (THZ) en seksuele gezondheid (SG) – als gezondheidsvoorlichting en jeugdgezondheidszorg (JGZ). Deze activiteiten zijn gevat in drie contracten tussen GGD GHOR en COA. GGDrU voert deze uit als onderaannemer; een contract voor de wettelijke taken, een voor Jeugdgezondheidszorg en een voor de gezondheidsvoorlichtingen.

Het PGA-contract voor gezondheidsvoorlichting loopt tot en met 31 december 2026 en het is voor de laatste keer verlengd tot en met 31 december 2028.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

12

Het PGA-contract voor JGZ eindigt op 1 oktober 2026. Op dit moment loopt er een nieuwe aanbestedingsprocedure. GGD GHOR leidt deze aanbesteding voor de GGD’en en werkt hierin nauw met ons samen. De inhoudelijke en financiële offerte is bij het COA ingediend. Kort geleden is helaas bekend geworden dat het contract aan een andere partij wordt gegund. GGDrU onderzoekt de impact hiervan en hoe invulling wordt gegeven aan de geldende overbruggingsperiode. Toezicht Wmo GGDrU is door de gemeenten in onze regio aangewezen om het toezicht op de kwaliteit en veiligheid bij aanbieders van Wmo voorzieningen te onderzoeken. In 2026 ligt de focus van onze onderzoeken steeds meer op signaalgestuurd- en calamiteiten onderzoek (reactief toezicht), dit willen we in 2027 voortzetten. Het Wmo‑toezicht binnen GGDrU staat voor een noodzakelijke koersvernieuwing, gedreven door toenemende zorgfraude en ondermijning, groeiende verwachtingen van gemeenten, beperkingen in huidige werkwijze en ontoereikende capaciteit en financiering. Inwoners moeten kunnen rekenen op veilige, integere en kwalitatief goede zorg. In 2027 versterken we de samenwerkingen met de gemeenten en andere samenwerkingspartners. We richten ons hierin op datagedreven werken en samenwerkingen met andere domeinen, zoals het fysieke- en veiligheidsdomein.

Hierbij trekken we noodzakelijkerwijs ook nauw op met gemeenten, politie en het RIEC. Toezicht kinderopvang In 2027 ligt de focus voor Team Toezicht Kinderopvang op kwaliteitsverbetering. In het team wordt meer ingezet op specialistenrollen om kennis op de juiste plekken te verzamelen en over te dragen. Dit sluit aan bij de landelijke visie vanuit GGD GHOR. Vanuit hier zal ook meer invulling worden gegeven aan de verschillende specialismen binnen de rol van toezichthouder. Daarnaast zal binnen het team veel aandacht worden besteed aan teamontwikkeling en intervisie. Er zal ook meer worden opgetrokken met Stad Utrecht, aangezien zij het toezicht verzorgen in het hart van onze regio. Voor wat betreft de gastouderopvang zijn er veel ontwikkelingen op wettelijk gebied. Er zal samen met andere GGD-en en GGD GHOR worden uitgezocht hoe deze wetswijzigingen worden getoetst en hoe de toezichthouders worden opgeleid om dit toezicht op de juiste wijze uit te kunnen voeren. In 2027 doet GGDrU voor Toezicht: • WMO-Toezicht: regulier kwaliteitstoezicht volgens de jaarplannen per inkoopregio; en daarnaast signaalgestuurd- en calamiteitentoezicht en inzetten op integrale samenwerkingen; • Toezicht kinderopvang: minimaal een keer bij elke kinderopvanglocatie op onaangekondigde inspectie, en bij 50% van de gastouders.

Publieke gezondheid bij rampen en crisis De provincie Utrecht komt regelmatig in aanraking met crises die verschillende oorzaken hebben en ook invloed kan hebben op de publieke gezondheid. Hier reageren wij vanuit ons wettelijke taak (waaronder de Wet publieke gezondheid en de Wet veiligheidsregio’s) adequaat op door het uitvoeren van diensten tijdens een incident, ramp of crisis. We proberen risico’s in te schatten en waar mogelijk crises te voorkomen. Indien een acute crisis echter voordoet, staan wij ook met onze partners paraat om de crisis adequaat aan te pakken en tot een einde te brengen. Hiervoor bereiden wij ons voor door opleidingen, trainen en oefenen als GGD met verschillende teams en ook samen met ketenpartners van de GGD regio Utrecht, bijvoorbeeld de GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisaties in de Regio).

(ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

13

Ook tijdens een langdurige crisis staan wij paraat. Dit doen we samen met team crisis paraat, bestaande uit medewerkers van de GGD die gemotiveerd zijn om tijdens ween crisis mee te helpen. Zij worden ook getraind en we oefenen met deze groep om ook voor een langdurende crisis paraat te staan. In 2027 zetten we vanuit Publieke gezondheid bij rampen en crisis vooral in op: · Samenwerken en voorbereiden met partners op verschillende scenario’s naar aanleiding van de regionale risicofactoren van de VRU · Het opbouwen en uitbreiding van onze bestaande processen en kennis ter verbetering van ons aanpak van verschillende crises en scenario’s · Oefenen van samenwerking met partners en organisaties om grotere crises (boven regionaal) aan te pakken · Samenwerking met LFI in het klaarstaan, implementeren van processen en aanpakken van landelijke infectieziekten en pandemieën waar nodig

Wat gaat het kosten? Gezonde en veilige leefomgeving (x € 1.000)

Raming 2026-0 Baten

Lasten

Raming 2027-0 Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Infectieziektebestrijding

-

7.538

-7.538

-

3.387

-3.387

Tuberculosebestrijding

-

1.694

-1.694

-

1.724

-1.724

Medische milieukunde

-

786

-786

-

836

-836

SOA-bestrijding

-

2.783

-2.783

-

2.835

-2.835

Forensische zorg

-

2.049

-2.049

-

2.486

-2.486

2.600

2.278

322

2.756

2.419

337

Publieke gezondheid asielzoekers

-

667

-667

-

839

-839

Toezicht Wmo

-

530

-530

-

462

-462

Toezicht kinderopvang

-

2.209

-2.209

-

2.369

-2.369

Publieke gezondheid bij rampen en crises

-

229

-229

-

229

-229

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

2.600

20.763

-18.163

2.756

17.586

-14.830

Mutaties reserves Geraamd resultaat

2.600

20.763

-18.163

2.756

17.586

-14.830

Reisadvies

De verschillen tussen de raming 2026 en 2027 voor alle categorieën binnen de pijler ‘Een gezonde en veilige leefomgeving’ worden verklaard door de loon- en prijsindexering. Voor de loonindexering gaan we uit van het volgende: • Ten tijde van opstellen van (ontwerp)begroting 2027-0 is er nog geen definitief akkoord voor de cao gesloten voor de periode vanaf april 2027 en verder. Voor de bepaling van de loonindexatie vanaf april 2027 wordt er in verband met het ontbreken van een cao gerekend met de loonvoet sector overheid, uit de meest recente circulaire, in dit geval de septembercirculaire 2025, conform de afspraken uit de kaderbrief 2027; • Verder zijn de effecten van de mutaties in werkgeverspremies sociale verzekerings- en pensioenpremies) verwerkt, zowel voor 2025 als 2026. Voor de prijsindex is conform de afspraken uit de kaderbrief 2027 gerekend met de index uit de meest recente circulaire, in dit geval de septembercirculaire 2025. Voor infectieziektebestrijding loopt het beleidsprogramma VIP (Versterking Infectieziektebestrijding Pandemische Paraatheid) tot en met 2028, waarvoor incidentele middelen zijn toegekend. In het Hoofdlijnenakkoord van 2024 is bezuinigd op Publieke (ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

14

Gezondheid en Pandemische Paraatheid na 2028. Kort geleden is bekend geworden dat het kabinet toch bereid is geld te blijven uittrekken voor pandemische paraatheid. In het voorjaar van 2026 zal bekend worden om welk bedrag dit gaat. Pijler 6: Het inzetten van transitiecapaciteit LFI loopt tot en met 2026 en hebben we voor dit onderdeel de begroting naar beneden bijgesteld. Verder is voor Covid-19 de begroting 2027-0 voor 5 miljoen euro naar beneden bijgesteld. Uit de meest recente informatie blijkt weliswaar dat er ook voor 2027 weer een Covidcampagne door GGD-en zal worden uitgevoerd, maar voor een beperktere doelgroep wat met zich meebrengt dat er ook een nieuw besluit over de financiering zal moeten worden genomen. Aangezien dit pas in de loop van 2026 bekend zal worden kan pas in de begrotingswijziging 2027-1 een bedrag voor Covid-19 worden opgenomen. Bij de categorie SOA-bestrijding heeft de jarenlange lobby voor meer ASG- en PrEPmiddelen en een herverdeling van de beschikbare middelen beperkt resultaat opgeleverd.Voor PrEP-zorg is een nieuwe verdeelsleutel ingevoerd, waardoor regio’s waar de vraag naar PrEP relatief groot is een groter aandeel van de beschikbare middelen ontvangen en onze bijdrage stijgt. Hierdoor nemen ook de lasten evenredig toe.

Wat betreft de ASG werkt het ministerie van VWS nog aan een evenredige herverdeling van middelen op basis van een herijkte verdeelsleutel. Een structurele aanpassing daarvan wordt naar verwachtig op zijn vroegst per 2028 doorgevoerd. Onduidelijk is daarnaast wat een eventuele overheveling van deze middelen naar het gemeentefonds betekent voor de uiteindelijke verdeling. Daarom is ervoor gekozen de verwachte hoogte van de subsidie voorlopig gelijk te houden aan die van 2026. Sinds 1 januari 2024 voert GGDrU de forensische geneeskunde uit voor heel MiddenNederland (inclusief regio Gooi & Vechtstreek en Flevoland). Bij de overgang was de verwachte opbrengst voor deze dienstverlening te laag opgenomen; daarnaast is er de afgelopen jaren een stijgende trend in de verrichtingenaantallen te zien. Hierdoor stijgen ook evenredig de lasten in deze begroting. Voor de categorie Reisadvies is, naast de indexatie, kritisch gekeken naar de verwachte opbrengsten, wat heeft geleid tot een realistische inschatting van de verwachte omzet. Op basis hiervan is de formatieve begroting aangepast, zodat er voldoende capaciteit is begroot om de verwachte omzet te realiseren. In de categorie toezicht Wmo loopt de maatwerkopdracht bij gemeente Utrecht tot en met 2026. De verwachting is dat de pilot wordt omgezet in een structurele vorm.

Echter in welke vorm en mate moet nog over besloten worden, daarom hebben wij de begroting naar beneden bijgesteld in afwachting van de besluitvorming. Voor toezicht kinderopvang heeft de Eerste Kamer heeft ingestemd met het wetsvoorstel om de kwaliteit van gastouderopvang beter te waarborgen. De nieuwe kwaliteitseisen gaan gelden vanaf 1 juli 2026. De wetswijziging leidt tot meerkosten voor toezicht en handhaving op de gastouderopvang. In de septembercirculaire 2025 is gecommuniceerd dat de gemeenten hier structureel voor gecompenseerd worden door een toevoeging aan het gemeentefonds. Op basis van het landelijke advies vanuit de VNG en GGD-GHOR, zullen wij de gewijzigde normuren voor de activiteiten in rekening gaan brengen, zodat wij ook kunnen voldoen aan de nieuwe kwaliteitseisen. In de eerste tabel in paragraaf 3.2 (Financiële ontwikkelingen en impact op ontwerpbegroting 2027-0) staat weergegeven uit welke onderdelen de wijzigingen bestaan tussen de begroting 2026-0 en (ontwerp)begroting 2027-0 voor deze pijler.

2.2 Kansrijk opgroeien Wat willen we bereiken? (ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

15

Ieder kind heeft het recht om gezond en veilig op te groeien. GGDrU levert een unieke bijdrage in het kansrijk opgroeien van kinderen en het creëren van een stevige basis voor gezonde generaties. We zijn dé expert in preventieve gezondheid voor de jeugd in regio Utrecht. GGDrU creëert met o.a. Jeugdgezondheidszorg, Onderzoek en Gezondheidsbevordering een gezond fundament, zowel op individueel als op collectief niveau. Het verkleinen van gezondheidsverschillen en het vergroten van kansengelijkheid vragen om extra inzet in gezinnen en wijken kwetsbare omstandigheden, zoals armoede of een beperkt sociaal netwerk. Met een passend en preventief aanbod blijven we ons actief inspannen om gezinnen in kwetsbare situaties te bereiken en te ondersteunen.

Wat doen we daarvoor? GGDrU zet zich in voor het versterken van de gezondheid van de jeugd en de leefomgeving waarin zij opgroeien. Dit doen we door middel van onderzoek, het geven van beleidsadviezen en activiteiten op scholen, in wijken en in gemeenten, gericht op gezonde leefstijl en een goede mentale gezondheid. Preventie en vroegsignalering zijn belangrijke uitgangspunten: hoe eerder we zorgen in de ontwikkeling of opvoeding van een kind signaleren en voorkomen, hoe beter. We vervullen een leidende rol in het voorkomen van ongewenste zwangerschappen in kwetsbare situaties en hebben een unieke positie in het laagdrempelig ondersteunen van gezinnen bij vragen rondom gezondheid en opgroeien. In 2027 werken we aan Kansrijk Opgroeien met een breed pakket aan taken, met accenten op: Kansrijke Start, het Rijksvaccinatieprogramma, opvoedondersteuning, de mentale gezondheid van jongeren en een gezond leerklimaat op scholen (Gezonde School). Jeugdgezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg zet zich al generaties lang in voor een goede gezondheid van kinderen, vanaf de zwangerschap tot de leeftijd van 18 jaar. We volgen de lichamelijke en mentale gezondheid van kinderen en jongeren, ondersteunen hun sociaal-emotionele ontwikkeling en bieden de vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma aan.

(Aanstaande) ouders kunnen bij ons terecht voor alledaagse vragen en zorgen over ouderschap, opvoeding of de ontwikkeling van hun kind. De kern van ons werk is het monitoren van de ontwikkeling, tijdig signaleren en waar nodig adviseren of doorverwijzen naar passende ondersteuning. Daarnaast vervullen we een signalerende en beschermende rol bij situaties als armoede en kindermishandeling. Als Jeugdgezondheidszorg hebben we een groot bereik. We zien nagenoeg alle kinderen en gezinnen binnen onze regio. De data die we ophalen benutten we voor het duiden van onderzoeksresultaten en het geven van rapportages en beleidsadvisering op collectief niveau aan scholen en gemeenten, zo geven we invulling aan onze kennis- en adviesfunctie. We werken rondom een gezin samen met lokale, regionale en landelijke partners, zoals scholen, gemeenten, sociale wijkteams, geboortezorgpartners, SAVEteams, medische partners, welzijnsorganisaties en kennisinstituten. In 2027 werken we binnen JGZ specifiek aan: • Structurele aandacht voor een goede start voor ieder kind tijdens de eerste 1000 dagen met Kansrijke Start. • Het uitvoeren van veranderingen in het Rijksvaccinatieprogramma als regulier onderdeel van de wettelijke taak, waaronder veranderingen in het vaccinatieschema (verschuiving in leeftijden waarop vaccinaties worden aangeboden).

• Het verstevigen van de pedagogische basis met onder meer (laagdrempelige) vormen van opvoedondersteuning. (ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

16

• Bijdragen aan de collectieve preventie en promotie van mentale gezondheid van de jeugd, een grote maatschappelijke opgave, inclusief doorontwikkeling van de kennis- en adviesfunctie rondom de mentale gezondheid van jeugd. • Versterken digitalisering en data gedreven werken, met als doel gericht impact maken op de gezondheid en het welzijn van jeugdigen in de regio. Gezondheidsbevordering Jeugd De mentale gezondheid van jeugd is één van de opgaven vanuit de transformatieopdracht waarop we ons doorontwikkelen als strategische kennis- en adviespartner. Samen met partners bundelen we kennis en data over mentale gezondheid en versterken we het lerend vermogen in onze regio. Gezondheidsbevordering Jeugd richt zich lokaal op het versterken van de gezondheid van jongeren. Dit doen we in nauwe samenwerking met jeugdnetwerken, scholen en andere lokale partners. We adviseren waar de grootste gezondheidswinst te behalen is en ondersteunen gemeenten, scholen en ketenpartners bij het vormgeven van effectief gezondheidsbeleid. Ons werk in de wijk sluit daarbij aan op wat er gebeurt in de schoolomgeving. We maken daarbij gebruik van actuele gezondheidsdata uit de jeugdgezondheidszorg en van de expertise die is opgebouwd binnen de Gezonde Schoolaanpak.

Nu Niet Zwanger Het regionale programma Nu Niet Zwanger ondersteunt en traint hulpverleners uit het medisch en sociaal domein om met cliënten een open en eerlijk gesprek aan te gaan over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie, waardoor mensen in kwetsbare omstandigheden meer regie nemen over de eigen kinderwens. Vanwege de positieve effecten en de bewezen besparing op zowel zorg- als maatschappelijke kosten, is NNZ is als basisfunctionaliteit opgenomen in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). In 2027 werken we binnen Gezondheidsbevordering Jeugd specifiek aan: • Doorontwikkeling van een aanpak in en rondom de school ter bevordering van een gezonde school- en leefomgeving. • Verbinding van gezondheidsbeleid van de schoolomgeving aan de wijk. • Structurele invulling Nu Niet Zwanger in alle 26 gemeenten.

Wat gaat het kosten? Kansrijk opgroeien (x € 1.000)

Jeugdgezondheid

Raming 2026-0 Baten

Lasten

Raming 2027-0 Saldo

Baten

Lasten

Saldo

-

31.991

-31.991

-

32.840

-32.840

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-

31.991

-31.991

-

32.840

-32.840

Mutaties reserves Geraamd resultaat

-

31.991

-31.991

-

32.840

-32.840

De verschillen tussen de ramingen voor 2026 en 2027 binnen de pijler 'Kansrijk opgroeien' worden hoofdzakelijk veroorzaakt door de loon- en prijsindexatie en maatwerk mutaties. In de eerste tabel in paragraaf 3.2 (Financiële ontwikkelingen en impact op ontwerpbegroting 2027-0) staat weergegeven uit welke onderdelen de wijzigingen bestaan tussen de begroting 2026-0 en (ontwerp)begroting 2027-0 voor deze pijler.

2.3 Langer gezond zelfstandig Wat willen we bereiken? (ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

17

GGDrU maakt deel uit van het brede systeem van preventie en zorg. We willen samen met gemeenten, inwoners en partners ervoor zorgen dat we beter voorbereid zijn op de toekomst zodat inwoners langer gezond zelfstandig kunnen blijven. Hiervoor is een nieuwe kijk op positief gezond oud worden in de regio Utrecht nodig, waarbij veerkracht, mentaal welbevinden en een sterk sociaal netwerk belangrijke elementen zijn. Omdat de kans om gezond oud te worden voor iedereen niet gelijk is, doen we extra moeite voor mensen voor wie het moeilijker is om zonder hulp gezonde keuzes te maken. Kennis vanuit onderzoek zetten we hiervoor in, in combinatie met praktijkkennis en ervaringskennis.

Wat doen we daarvoor? Sociaal kwetsbare groepen GGDrU voert voor dertien gemeenten in de regio het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB) uit en verricht daarbij verkennende onderzoeken in het kader van de Wvggz voor nietacute meldingen. Daarnaast maken verschillende gemeenten gebruik van aanvullende diensten, zoals procesregie bij woonhygiëneproblemen (13 gemeenten) en het voorkomen van woninguitzettingen via het ViA-traject (3 gemeenten). We werken nauw samen met politie, geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg, huisartsen, gemeentelijke wijkteams en met partners op het gebied van sociale ondersteuning, zorg, veiligheid, en wonen. Het aantal meldingen over mensen met onbegrepen gedrag neemt nog steeds toe, echter minder hard dan de jaren ervoor. Het MAB kreeg in 2019 gemiddeld 9 meldingen per week, in 2023 70 meldingen en in 2025 87 meldingen per week. Naast de stijging in het aantal meldingen zien we dat de casuïstiek steeds vaker meervoudig van aard is. Dit benadrukt de noodzaak om de dienstverlening toekomstbestendig in te richten en te investeren in een duurzame, flexibele en kwalitatief hoogwaardige regionale infrastructuur voor het MAB. Daarom heeft GGDrU met de dertien betrokken MAB gemeenten afgelopen periode gewerkt aan collectieve MAB afspraken voor een periode van vier jaar.

Daarbij is gekozen voor een stabiele financieringsstructuur zodat alle partijen tijdig weten waar zij aan toe zijn en continuïteit en kwaliteit van dienstverlening gewaarborgd kan worden. Onderdeel van de afspraken is de versterking en verdere borging van de kennis- en adviesfunctie. Daarnaast volgt GGDrU actief de gevolgen van relevante wetsontwikkelingen, zoals de consultatie van de Wet zorg en dwang (Wzd) en ontwikkelingen van de Wet aanpak meervoudige problematiek in het Sociaal Domein (WAMS). In 2026 werken we binnen OGGZ specifiek aan: • Intensiever optrekken met de zorgketen, politie en gemeenten • Deskundigheidsbevordering op suïcidepreventie en ouderen met dementie • Centrale Kennis & Adviesrol OGGZ bestendigen • Het meer verrijken en duiden van onze gegevens vanuit het MAB. • Vergroten van transparantie richting ketenpartners en zichtbaar maken van onze meerwaarde • Werken aan een stabiele en toekomstbestendige financieringswijze Gezondheidsbevordering Voor het versterken van de kennis- en adviesrol, tegengaan van versnippering, het borgen van kennis en het kunnen meebewegen met financiële ontwikkelingen, is met instemming (ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

18

van het bestuur, team gezondheidsbevordering in 2026 gestart met de nieuwe gezondheidsbevordering-strategie. Binnen deze strategie worden strategisch adviseurs publieke gezondheid, themaspecialisten en gezondheidsbevorderaars jeugd ingezet. Daarmee wordt in 2027 gewerkt aan een duurzame versterking van de kwaliteit van de advisering en de samenwerking met gemeenten.

In AZWA wordt GGD benoemd als prominente partner in de inrichting van ketenaanpakken/basisfunctionaliteiten en de opbouw en coördinatie van een preventieinfrastructuur. Voor team Gezondheidsbevordering betekent dit een verdere ontwikkeling van onze coördinatierol én een versterking van onze kennis- en adviesfunctie. In 2027 verwachten we een groei van maatwerkopdrachten binnen de coördinatiefunctie. Daarnaast breiden de strategische inhoudelijke advisering uit met de inzet van een strategisch adviseur publieke gezondheid voor elke regio. Gezond ouder worden GGDrU wil in de komende jaren een herkenbare en betrouwbare kennis- en adviespartner worden voor gemeenten op het gebied van vitaal ouder worden. Dit gaan wij doen door ons door te ontwikkelen op datagestuurd adviseren richting gemeenten via de strategisch adviseurs publieke gezondheid. Zij worden ondersteund door de themaspecialist vitaal ouder worden die als makel- en schakelfunctie fungeert om landelijke en regionale kennis te vertalen naar praktische en concrete adviezen richting gemeenten en GGD intern. In 2027 werken we binnen gezondheidsbevordering specifiek aan: • Expertiseverrijking van themaspecialist vitaal ouder worden voor versterking van de lokale en regionale adviezen • Interne integrale samenwerking met o.a. team onderzoek op ontsluiting van lokale en regionale data om datagestuurd te adviseren.

Onderzoek Verdiepend kwalitatief onderzoek In het kader van onze kennis- en adviesfunctie brengt de GGD de gezondheidssituatie en beïnvloedende factoren in kaart. Gemeenten hebben daarbij steeds vaker behoefte aan meer context en duiding van de cijfers om gerichter beleid te kunnen ontwikkelen. Daarom voeren wij verdiepend kwalitatief onderzoek uit, vaak via maatwerkonderzoek of externe financiering. Kwalitatief onderzoek vormt binnen de GGDrU een waardevolle aanvulling op kwantitatieve data en versterkt zowel de signalerende als de adviserende functie van de GGD. Het verrijkt onze beleidsadvisering met inzichten uit ervaringen, belevingen en behoeften van inwoners. Gezien de toenemende vraag willen we dit onderzoek uitbreiden en verbeteren, onder meer door processen, methoden en werkmaterialen beter te beschrijven en te borgen. Doorontwikkeling Gezondheidsatlas Op de GezondheidsAtlas worden alle data van de verschillende onderzoeken van de GGD en daarnaast ook data van openbare bronnen zoals statline (CBS) gepubliceerd. GGDrU beoogt de Gezondheidsatlas door te ontwikkelen van databank tot een breed kennisplatform dat data inzichtelijk maakt, cijfers duidt, kwalitatief onderzoek integreert en inzicht biedt in de voortgang van beleidsprogramma’s.

De GezondheidsAtlas heeft daarmee de potentie om hét centrale kennisknooppunt te worden waar gemeenten snel en betrouwbaar toegang hebben tot cijfers, duiding en kennis — een directe versterking van onze gezamenlijke kennis- en adviesfunctie.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

19

In 2027 werken we binnen Onderzoek specifiek aan: Verdiepend kwalitatief onderzoek Door ontwikkeling Gezondheidsatlas

Wat gaat het kosten? Langer gezond zelfstandig (x € 1.000)

Raming 2026-0 Baten

Lasten

Raming 2027-0 Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Gezondheidsbevordering

-

2.016

-2.016

-

1.908

-1.908

Openbare geestelijke gezondheid

-

1.349

-1.349

-

1.469

-1.469

Epidemiologie

-

782

-782

-

803

-803

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-

4.147

-4.147

-

4.180

-4.180

Mutaties reserves Geraamd resultaat

-

62 4.209

-62 -4.209

-

98 4.278

-98 -4.278

Voor de categorie Gezondheidsbevordering behorend bij de pijler Langer gezond zelfstandig, geldt dat de begrote kosten in 2027 dalen. Dit wordt verklaard door de verschuiving van het programma Nu Niet Zwanger naar seksuele gezondheid. Daarnaast zijn de lasten gecorrigeerd voor de reeds genoemde loon- en prijsindexering. Bij de categorie Openbare geestelijke gezondheid (OGGZ) is er sprake van een stijging van de kosten door de correctie van de genoemde loon- en prijsindexering, en ook speelt de verwerking mee van de nieuwe afgesloten contracten voor de periode van vier jaar. Bij de categorie Epidemiologie wordt de ophoging van de inwonerbijdrage uit 2025 voor het uitvoeren van de jeugdmonitor verwerkt in de monitor reserve, zodat deze vierjaarlijks uitgevoerd kan worden. Daarnaast is onze inzet voor de regiodeal 2.0 (2026-2029) opgenomen in de lasten en de baten. In de eerste tabel in paragraaf 3.2 (Financiële ontwikkelingen en impact op ontwerpbegroting 2027-0), staat weergegeven uit welke onderdelen de wijzigingen bestaan tussen de begroting 2026-0 en de (ontwerp)begroting 2027-0 voor deze pijler.

2.4 Vitale en wendbare organisatie Wat willen we bereiken? GGDrU wil een organisatie zijn die meegaat in zijn tijd en klaar staat in het volgende decennium. Een GGD die midden in de samenleving staat en op een manier werkt waarbij inwoners zich prettig voelen. Die altijd de verbinding zoekt. Een stabiele en veerkrachtige organisatie die kan meebewegen met veranderingen in de samenleving. Een organisatie waar mensen graag willen werken.

Wat doen we daarvoor? Transformatieopdracht Op dit moment werkt GGDrU aan de transformatieopdracht GGDrU 2030. Het doel van deze opdracht is om een robuuste publieke gezondheidszorg in de regio te realiseren. Door een sterkere positie in te nemen als strategische gemeentelijke kennis- en adviespartner kan er een efficiëntere en bredere samenwerking ontstaan tussen GGDrU, gemeenten en ketenpartners rond urgente maatschappelijke thema’s.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2027-0

20

Via een programmatische versnelling op activiteiten binnen de thema’s mentale gezondheid van jeugd, dubbele vergrijzing en een gezonde en veilige leefomgeving voor alle inwoners in de regio, werkt de GGDrU voor gemeenten toe naar meer grip op publieke gezondheid door feiten en inzichten, snellere lessen wat gezamenlijk werkt in preventie en een gezamenlijk beeld vanuit de data. In 2027 worden de programma-activiteiten voortgezet en worden nieuwe activiteiten opgestart.

Digitaal leiderschap GGDrU zet in 2026 gericht in op het versterken van digitaal leiderschap van medewerkers. Hiermee worden medewerkers beter toegerust om digitale middelen effectief toe te passen in de uitvoering van hun rol, met als doel het verbeteren van de dienstverlening en het efficiënter organiseren van het werk. Dit draagt bij aan een wendbare organisatie waarin technologie ondersteunend is aan kwaliteit, continuïteit en professionaliteit. Voor delen van deze ontwikkelopgave zijn subsidieaanvragen ingediend, waarmee wordt beoogd de inzet binnen de begroting te ondersteunen. Interprofessionele opleidingsteams Opleiden is het nieuwe werven. Vanuit die overtuiging zetten we ook in 2026 vol in op de doorontwikkeling van GGDrU als brede opleidingsorganisatie. Zo gaan we in we aan de slag met vaste opleidingslocaties die werken met interprofessionele opleidingsteams. De opleidingsteams bestaan uit coassistenten, doktersassistenten in opleiding, ANIOS, AIOS en verpleegkundigen in opleiding. Binnen deze opleidingslocaties zullen de studenten met en van elkaar leren. Kwaliteit De klant speelt een belangrijke rol in onze organisatie. Het van buiten naar binnen kijken moet nog meer vorm krijgen door vormen als klantreizen, klanttevredenheidsonderzoeken, ervaringsdeskundigheid en klantpanels in te zetten.

Zo sluiten we goed aan bij de wensen van onze inwoners en stellen we de klant centraal. Huisvesting GGDrU heeft goed in kaart welke locaties in onze regio een aflopend huurcontract hebben. Dit, samen met de lopende uitvoering van het strategisch huisvestingplan, maakt dat we goed voorbereid en doordachte beslissingen nemen rondom de huisvesting. In nauwe samenwerking met onze gemeentes pakken we die locaties aan waar huisvestingsvraagstukken aan de orde zijn. Daarnaast nemen we de uitkomsten uit de doorlopend uitgevoerde RI&E's (Risico inventarisatie en Evaluatie) gebouwen mee in eventueel noodzakelijke aanpassingen van zowel nieuwe als bestaande locaties. In 2026 werken we door aan een Meerjaren Onderhouds Plan (MJOP) van alle locaties die we huren. Hiermee maken we voor de gemeentes inzichtelijk met welke onderhoudskosten de komende jaren rekening moet worden gehouden op het gebied van groot onderhoud/ noodzakelijk vervang van meubels etc. In 2026 wordt de aanbesteding voor vervanging van het dak en de zonnepanelen voor De Dreef 5, Zeist afgerond. Dit zal in 2026 met uitloop in 2027 leiden tot het aanspreken van de investeringsbegroting.