26-05-2021 inspraakavond Zon en Wind

De raad heeft de macht om het landschap kapot te maken of het juist te beschermen. Het advies is om niet achter het bureau te blijven zitten, maar op pad te gaan om situaties elders in ogenschouw te nemen. Men komt dan waanzinnige windparken tegen. Dan ziet men zo’n monster van 200 meter hoog en 66 grote stappen in omtrek. Een fundering van 1.400 m³. Het is een angstaanjagend gezicht. Wanneer men die situaties heeft gezien, dan weet men waarover men praat. Voor de goede orde de windmolen bij Johnson is maar een dwergje. Het is overigens een schande om van windmolens te spreken. Het gaat om windturbines. De heer Goldhoorn kent de locatie waar de inspreker geweest is. Het zijn inderdaad monsters. Wanneer men er in het donker rijdt dat ziet men vanaf grote afstand al de lichten van de windmolens. Windturbines kunnen dus ook lichtoverlast veroorzaken. Spreker weet waar die het over heeft. De heer Forsthovel denkt dat meer raadsleden eens in de Noordoostpolder moeten gaan kijken. De heer Stam komt ook wel eens in de Noordoostpolder. Rijdend op de A6 kan men ze al goed zien. Spreker vindt dat een prachtig gezicht. Kan de inspreker zich dat voorstellen? De heer Forsthovel kan zich het wel voorstellen, omdat in die polder ruimte is. In het oude cultuurland van deze gemeente ontbeert men die ruimte. Met die turbines verwoest men het gemeentelijk gebied.

39

Mevrouw Groen geeft aan dat de partij zeker tegen die monsters is. De heer Forsthovel merkt op grote sympathie te hebben voor de lokale partijen. De andere partijen lopen aan de leiband van de partijleiders in de raad. De hoop is dat het CDA zich meer rentmeester toont. Mevrouw Ros geeft aan dat het in haar optiek in het verlengde van meer wetenschappelijke onderzoeken onacceptabel is dat de gezondheid van mensen op het spel wordt gezet om de transitie te realiseren. Windmolens veroorzaken lawaai, horizonvervuiling, een flikkerende slagschaduw en ze beïnvloeden de gezondheid. Ze passen niet in het karakteristieke cultuurlandschap van de gemeente. Er zijn voldoende alternatieven. Windenergie kent ook beperkingen. Het rendement is maar 60%. Dan heeft men nog te maken met de grilligheid van het weer. Te veel of te weinig wind. Door stormen raken de molens nogal een defect. De windmolens met hun snel draaiende wieken zijn gevaarlijk voor vogels. Met veel dode vogels tot gevolg. Wanneer alle negatieve factoren voldoende aangeven waarom er in de gemeente geen windmolens moeten komen, komt daar nog iets bij. Bij de fabricage van een van de belangrijkste onderdelen, de magneet, speelt zich in China een ongekende humanitaire ramp af. Bij de fabricage moeten twee radioactieve stoffen worden gescheiden.

Na verwerking en samengevoegd met andere chemicaliën worde de stoffen gedumpt in meren. Het gevolg is water met hoog giftige stoffen en besmetting van het grondwater. Mensen en dieren worden dodelijk ziek. Plaatsing van windmolens in deze gemeente draagt daaraan bij. De voorzitter stelt vast dat er geen vragen zijn aan mevrouw Ros. De heer Van Waes spreekt ook in namens mede omwonenden van de zandeilanden 1 en 2. Spreker heeft drie kernpunten, de procedure, andere zoekgebieden en Vinkeveen als kerncentrum voor de energietransitie. Voor de gevolgde procedure moet de raad goed luisteren naar wat de bewoners vinden. Immers ze vertegenwoordigen de bewoners. Het is spreker en met hem velen, ondanks dat hij nauwlettend volgt wat er in de gemeente gebeurt, ontgaan dat er een interactieve kaart was waarop men kon aangeven waar windmolens en zonnevelden geplaatst zouden kunnen worden. Bij deze de oproep om Vinkeveners openlijk en ruim van tevoren bij dit soort zaken. De uitkomsten van het onderzoek via de interactieve kaart zijn niet kwantitatief, maar kwalitatief vertaald. Hoe men dat doet, een groot vraagteken. Spreker zou graag de reacties en de gegevens van de invullers ontvangen. B&W doet een voorstel om in een aantal gebieden die binnen de Stelling van Amsterdam vallen windmolens te plaatsen. Dat kan niet omdat het om werelderfgoed gaat.

Bovendien staat de afstand tot de bebouwing het niet toe. Vinkeveen is van oudsher ontstaan door energiewinning. De plassen zijn niet uit te sluiten voor energiewinning. Het eerste voorstel is om de zoekgebieden A, B, C en E van de kaart en voeg I toe. Veel legakkers op de Plassen zijn weggespoeld. Dat zijn nu ondieptes. Daar kan men drijvende zonnepanelen op leggen. Dat geeft nog meer opbrengst dan panelen op land. De energie kan men lokaal gebruiken voor aquathermie. Dat doet men in Muiderberg.

40

De heer Evers heeft wat over het herbeleggen van legakkers gehoord. Kan de inspreker dit nader duiden? De heer Van Waes geeft aan om weggespoelde legakkers te herbeleggen met drijvende zonnepanelen die de structuur van de legakkers volgen. Daarmee behoudt men het historisch perspectief van de veenwinning. Die panelen leveren 30% meer opbrengst dan panelen op land. De opgewekte energie kan men gebruiken om energie uit water te winnen. De heer Goldhoorn is benieuwd waarom de inspreker de interactieve kaart niet heeft ingevuld. De heer Van Waes antwoordt dat dit niet gebeurd is omdat men er niets van wist. Spreker is niet dagelijks in Vinkeveen, maar wel zeer betrokken bij Vinkeveen. Men leest ook alle zaken over Vinkeveen. Echter, de interactieve kaart is aan de aandacht ontsnapt. Iedereen in Plaswijk heeft de oproep om de kaart in te vullen gemist. Er is dus niet genoeg aandacht besteed aan het betrekken van de bevolking bij dit proces. De heer Brunia vraagt of aquathermie ook in het water van de Vinkeveense Plassen zou kunnen. Volgens de heer Van Waes moet dat onderzocht worden. In Muiderberg is het gelukt. De heer Verheul heeft al een heleboel protesten langs horen komen. Zelf zal spreker niet zo gauw protesteren. Wel is spreker voor alternatieve energiebronnen en hernieuwbare energie. De windturbines baren echter wel zorgen.

Meer mensen hebben dat al met bijbehorende argumenten aangegeven. Zou de gemeente niet meer in kunnen zetten op zonnepanelen en aardwarmte? Met name op zonnepanelen op daken van openbare gebouwen, bedrijfspanden en agrarische bedrijven. De drijvende zonnevelden op gezonken legakkers is ook een interessante optie. Wat wel is begrepen is dat de voorzieningen van de nutsbedrijven zoals Stedin onvoldoende capaciteit hebben om de geproduceerde zonne-energie af te nemen. Wil men toch alternatieve energie opwekken dan moet er meer druk uitgeoefend worden op die nutsbedrijven. De opwekkers moeten de opgewekte energie wel kwijt kunnen. De heer Evers merkt op dat vorige insprekers aquathermie, geothermie en andere zaken hebben genoemd. Weten de insprekers dat die punten behoren bij de volgende ronde? Nu gaat het over zon en wind en over een of twee jaar komen die andere energiebronnen aan de orde. De heer Verheul geeft aan dat dit niet bekend is. Die bronnen zijn onlangs met iemand tijdens een wandeling besproken. De heer Evers geeft aan dat men deze alternatieve energiebronnen zeker mee gaat nemen. De heer Verheul maakt nog wel duidelijk dat de gemeente af moet zien van windturbines. De vogels moeten ook een plek hebben in de natuur. 41

De heer Van der Veen heeft al een uitgebreid pleidooi ingediend. Daarom kan het nu wat korter. Spreker wil een pleidooi houden voor gezondheid. Daar is naast goed eten en slapen rust en ontspanning voor nodig. De ultieme rust vindt men in de natuur. Die is er in de omgeving volop. Het is onzinnig om die rust te verstoren met windturbines en zonnevelden. Dat is slecht voor de gezondheid. Bijna alle onderzoeken wijzen uit dat zowel turbines als zonnevelden zorgen voor een verslechtering van de gezondheid. Het kan niet zo zijn dat het klimaat voor gezondheid gaat. De heer Goldhoorn vraagt wat het belangrijkste voorbeeld is van schadelijk voor de gezondheid. De heer Van der Veen vindt het geluid van windmolens een van de schadelijkste effecten. Ook de verstoring van het uitzicht, de horizonvervuiling is een belangrijk negatief punt. De heer Brunia brengt naar voren dat de gezondheidszorgen in relatie tot windmolens bekend zijn. Maar, wat zijn de gezondheidsproblemen bij de zonnevelden? De heer Van der Veen geeft aan dat mensen onderdeel van de natuur zijn. Flora en fauna zijn daar ook een onlosmakelijk deel van. Door zonnevelden worden delen van de natuur verstoord. Dat heeft effect op flora en fauna en vervolgens op de gezondheid van mensen. De heer Brouwer neemt aan dat de inspreker bekend is met het initiatief van Energiek Baambrugge.

Heeft men die gezondheidsproblemen daar ook ingebracht? De heer Van der Veen moet toegeven dat dit niet is gebeurd. Het is moeilijk om hierover een discussie te voeren omdat natuur in de kern zo vanzelfsprekend is. Hierdoor staan de initiatieven op het gebied van zon en wind eigenlijk op afstand. Daarom heeft spreker zich afzijdig gehouden. Hoe kan men het klimaat redden door de natuur te verstoren? Dit is het eerste moment dat spreker zijn problemen op dit punt naar voren brengt. Mevrouw Visser merkt op dat er al veel gezegd is. De opgave van energie in relatie tot grondstoffen wordt niet opgelost door het plaatsen van windmolens en het aanleggen van zonnevelden. Daardoor wordt de aarde juist uitgeput. Dat is een groot nadeel van deze energievormen. Bovendien gaan windmolens en zonnepanelen maar twintig jaar mee. Waar gaat dan het afval naar toe? Een andere vraag is of de burger profiteert van windmolens en zonnevelden. De inspreekster heeft daar grote twijfels over. Door zonnepanelen op eigen dak kunnen burgers gebruik maken van goedkope stroom. En zo ook bijdragen aan de energietransitie. Wanneer alle daken in De Ronde Venen voorzien worden van zonnepanelen dan is men zelfvoorzienend. Dan kan men de natuur ongerept laten. De vraag is nog wel of het netwerk van Stedin voldoende capaciteit heeft om stroom te kunnen terug leveren.

Wanneer dat niet kan, komt er ook geen vergoeding voor de burgers. De gemeente gaat voor het gevoel van de inspreekster volledig voorbij aan de prioriteiten van de burgers. Denk daarbij vooral aan mogelijke gezondheidsschade. Gemeente geef prioriteit aan de gezondheid van de burgers. Kan de gemeente aansprakelijk gesteld worden voor gezondheidsklachten op langere termijn als gevolg van de turbines? Het advies is om eerst het vervolgonderzoek van het RIVM af te wachten voordat men overhaaste besluiten neemt. 42

De heer Evers vindt de opmerking over het vervolgonderzoek van het RIVM een interessante. Daar kan de raad ook kennis van nemen. Het voorstel naar de mederaadsleden is om het onderzoek af te wachten om het mee te kunnen nemen in de beschouwingen. De heer Stam heeft niet goed kunnen volgen wat mevrouw Visser zei over een onderzoek of een inbreng van een medisch specialist. Kan men daar nog even iets meer over zeggen? Mevrouw Visser meldt dat de specialist onlangs een brandbrief heeft gestuurd in verband met de plaatsing van windmolens bij Amsterdam. In de brief is vooral aandacht gevraagd voor de mogelijke gezondheidsschade door de plaatsing van de molens. Het gaat om al de zojuist genoemde punten en de punten die anderen al eerder naar voren hebben gebracht. Het RIVM doet daar nu onderzoek naar. Het eerdere onderzoek in 2020 had betrekking op kleine windmolens in dun bevolkt gebied. Een andere situatie dan in De Ronde Venen. Eigenlijk wordt naast de mogelijke gezondheidsschade ook het prachtige landschap ernstig verstoord. De voorzitter meldt dat er in de laatste griffiebrief melding gemaakt wordt van een ingekomen brief met daarbij de reactie van de gemeente Amsterdam. De voorzitter zal de griffie vragen deze brief toe te vegen aan de stukken. De heer Goldhoorn weet van de stukken af. Er is daarbij ook nog een reactie van de artsen op het antwoord van Amsterdam.

Het is allemaal door de griffie ter beschikking gesteld. Mevrouw Van Vliet is tegen windturbines omdat die wel degelijk overlast veroorzaken. Spreekster werkt in een huisartsenpraktijk. Daar komen ook mensen met klachten over lantaarnpaal die dicht bij huizen staat. Klachten over een bromtoon en over straling. De gemeente Amstelveen heeft na onderzoek de lantaarn uitgezet. Wat gaat men doen wanneer blijkt dat mensen gezondheidsproblemen ervaren van de windturbines? Het geluidsniveau van de turbines is door hun gebruik niet constant. Daarnaast is het bekend dat, wanneer men Nederland volzet met windturbines en zonnevelden, er nog sprake is van een tekort aan energie. Een ander probleem is of men de opgewekte stroom wel kwijt kan. Men kan elektriciteit nog steeds niet goed opslaan. Na een bepaalde tijd moeten de turbines en de zonnepanelen vervangen worden. Wat gaat men dan met het afval doen? De kosten van windturbines zijn gigantisch, gemiddeld 2,46 miljoen euro per stuk. Het zou goed zijn om naar kernenergie te kijken. Laat men nu vooral niet vooruit willen lopen. Ook kijken naar de gemeenten om ons heen. Het voorstel is om windmolens op zee te plaatsen als alternatief voor wind op land in de gemeente. De voorzitter constateert dat er geen vragen zijn. De heer Vreeken houdt zich al lang bezig met het klimaat en het weer.

Klimaatverandering is inderdaad een probleem waar men aandacht aan moet besteden. Tegelijkertijd maakt spreker zich zorgen over de energietransitie. Die gebeurt te snel en te overhaast. Er is onvoldoende aandacht van de negatieve bijwerkingen van de transitie. Kijkend naar de effectiviteit van de energietransitie moet men vaststellen dat Nederland maar een verschrikkelijk klein aandeel heeft van de wereldwijde CO2-productie. Het aandeel is 0,35%. Dat betekent dat alle inspanningen van Nederland in 2100 een verminderde 43

opwarming zouden geven van 0,0053°. Helaas doet ook niet iedereen mee. In andere landen neemt de C)2-uitstoot nog steeds toe. In Nederland is het beleid ook niet eenduidig. Men wil veel groene stroom maken en tegelijkertijd worden er enorme datacentra geplaatst. Die vreten stroom. Om daarin te voorzien, zou er een enorme hoeveelheid turbines geplaatst moeten worden. Veel meer dan mogelijk is. Dan zijn er ook schadelijke bijwerkingen voor de natuur. Veel vogels moet een aanvaring met een windmolen met de dood bekopen. Onlangs nog een lammergier. Men heeft ook te weinig aandacht voor de vraag naar grondstoffen die nodig zijn voor de productie van de molens. Onderzoeken stellen vast dat er enorme hoeveelheden grondstoffen nodig zijn, waaronder zeldzame mineralen. Die komen uit kwetsbare landen. De mensen in die landen worden er geen steek beter van. De Ronde Venen is een Fairtrade-gemeente. Dan moet men ook voor een Fairtrade-gedrag zorgen met betrekking tot de productie van windturbines. De heer Goldhoorn vraagt de inspreker of die de interactieve kaart heeft ingevuld. Heeft de inspreker deelgenomen aan Energiek Abcoude? De heer Vreeken kan beide vragen met ja beantwoorden. Het was wel een wonderlijke kaart. Spreker kon geen vlak in het Geingebied omgrenzen als ongewenst gebied. Bij het interactief overleg bleek er een rode stip bij Baambrugge te staan.

Niemand snapte dat en niemand kon ook uitleg erover geven. Later bleek dat de grondeigenaar daarvoor had gelobbyd. Op die wijze kunnen burgers niet besluiten. Spreker heeft zijn bezwaren ook kenbaar gemaakt bij Energiek Abcoude. Op het punt van de grondstoffen is geen antwoord gekomen. De heer Brunia heeft de inspreker veel horen zeggen over de bijwerkingen van windmolens en zonnevelden. Die zijn er uiteraard. Heeft men nog een vergelijking gemaakt met de bijwerkingen van fossiele energie? De heer Vreeken vindt die vergelijking lastig. Het is appels met peren vergelijken. Het lastige van de klimaatverandering is dat het zo traag gaat. Spreker dankt dat wat men deze eeuw kan verwachten minder erg is dan wat nu wordt voorgespiegeld. Het grote bezwaar is dat men maar zo weinig wint met onze maatregelen. Veel nadelen ervan en beperkte voordelen ervan. De aandacht ligt verkeerd. Men moet meer inzetten op energiebesparing, op de grondstoffen en op recycling van de materialen. De heer Brunia is het niet oneens met de inspreker. De heer Vreeken heeft ook nog een niet genoemd bezwaar. Windturbines en zonnevelden dragen bij aan de klimaatsverandering. Daar is nog weinig onderzoek naar gedaan. Door een groot zonneveld wordt het bij een hittegolf alleen nog maar warmer.

Mevrouw Van Ballegooijen merkt op dat de raad eerder besloten heeft dat de gemeente plus de bewoners haar verantwoordelijkheid moet nemen ten aanzien van opwekking van groene energie. In het voorliggende voorstel neemt de ambitie afschrikwekkende vormen aan. Voor windturbines, waar de inspreekster op tegen is, wordt voorgesorteerd op bestaande infrastructuur; de A2, het spoor en het kanaal. Voor Abcoude met 10.000 inwoners betekent 44

dit dat men daardoor ingesloten wordt door windmolens. Dan laat men wat er gebeurt in de aangrenzende gemeenten nog buiten beschouwing. Dit voorstel ter bevordering van duurzaamheid baart grote zorgen. Windturbines aan een kant van het dorp is al discutabel, maar dat zou het absolute maximum moeten zijn. De dringende vraag aan de raad is het voorstel zodanig te wijzigen dat een onevenredige belasting van Abcoude of welke woonkern dan ook wordt uitgesloten. De voorzitter constateert dat er geen vragen zijn. De heer Van Bemmel spreekt namens jongeren. Men is bang dat het ambitieuze beleid en daarmee de toekomst van de jongeren in elkaar stort, omdat de politiek geen ruggengraat gaat tonen. Dat men zich te weinig opofferingen getroost om de toekomst van de jongeren te redden. Een trend die men wereldwijd ziet. Spreker is bang dat de gemeente de verantwoordelijkheid afschuift door wind op land uit te sluiten. Veel jonge inwoners zijn blij wanneer de gemeente de verantwoordelijkheid neemt om realistisch de klimaatdoelen aan te pakken. Dat men daar windenergie op land in meeneemt. Men heeft te maken met een klimaatcrisis. Jaar na jaar worden klimaatrecords gebroken. De temperatuur stijgt dramatisch snel. Hierdoor doet de zeespiegel dat ook. De wildernis verdwijnt door natuurrampen. Dat alles wordt veroorzaakt door de broeikasgassen die men op basis van fossiele energie uitstoot.

Men zal de komende jaren alleen maar meer energie gebruiken. De oplossing zit in de beperking van de uitstoot van broeikasgassen. Dat moet door radicale duurzame veranderingen. Gelukkig heeft de gemeente de keuze voor duurzame energie al gemaakt. Nu gaat het erom hoe men die keuze invult. Gezien de aard van de crisis moet men effectiviteit bij keuzes voorop zetten. Dat betekent een gezonde combinatie van zon en wind. Zon als belangrijke factor in de zomer en wind als belangrijke factor in de winter. Het probleem van recycling zal worden opgelost, waardoor de kostbare mineralen niet verdwijnen. Men staat voor een gigantisch probleem. Voor een oplossing zijn windmolens nodig. De jongeren zijn bang dat men uiteindelijk geen windmolens gaat plaatsen, omdat men zich geen opofferingen in het hier en nu wil getroosten. Laten de jongeren het goede voorbeeld geven door wind op land niet uit te sluiten. De heer Evers is benieuwd namens welke groep jongeren de heer Van Bemmel spreek. De heer Van Bemmel spreekt namens de jongeren in de gemeente die positief aankijken tegen windturbines. De heer Stam stelt vast dat de heer Van Bemmel de eerste inspreker is die positief en enthousiast over windmolens is.

Waar zijn de andere mensen die positief over windmolens zijn? Ziet de inspreker een kans om bijvoorbeeld een petitie te starten om het aantal voorstanders in beeld te brengen? Of steunbetuigingen te verzamelen om die windmolens wel te krijgen. De heer Van Bemmel is, wanneer dat nodig is, bereid om verder actie te ondernemen. De groep voorstanders is met name te vinden onder de jongeren. Men hoort de voorstanders minder, omdat jongeren minder vaak dit soort politieke bijeenkomsten bezoeken. Ze zijn met andere zaken bezig en zo komen in een latere fase pas toe aan de belangstelling voor 45

politieke zaken. Desondanks gaat het onderwerp wel precies om jongeren. Zoals gezegd, wanneer het nodig is zal spreker de groep jongeren die voor windmolens zijn zoveel mogelijk boven water halen. Al zal de groep niet op kunnen tegen de groep ouderen die windmolens verwerpen. De heer Brunia is heel gelukkig met het feit dat de heer Van Bemmel de gemiddelde leeftijd van de insprekers wat omlaag brengt. De heer Goldhoorn is enthousiast dat de heer Van Bemmel enthousiast is om jongeren te motiveren om hem een stem te geven. Wat heeft de inspreker nodig om dit proces in werking te kunnen zetten? De heer Van Bemmel heeft daarvoor geen offerte klaar staan. Het vereist wel tijd om het te doen. De gemeente heeft een panel aan wie vragen gesteld kunnen worden. De jongeren kunnen bereikt worden via dit panel en soortgelijke zaken. En natuurlijk via sociale media. Wanneer de gemeente dat beschikbaar wil stellen, dan wordt dat zeker gewaardeerd. De heer Goldhoorn vraagt of het goed gehoord is dat de heer Van Bemmel in een panel zit. Is dat goed begrepen. De heer Van Bemmel antwoordt dat het verkeerd is begrepen. Spreker doelde op de enquête die naar inwoners wordt gestuurd betreffende mening over bepaalde zaken. Onder de achtten jaar ontvangt men die enquête niet. De heer Goldhoorn vraagt wat er nodig is opdat de inspreker de mobilisering van de jongeren kan organiseren.

De heer Van Bemmel wil daarvoor de sociale media van de gemeente benutten De heer Goldhoorn is benieuwd of men het ook zelf kan via sociale media. Allerlei stichtingen hebben hun aanhang ook op deze wijze gemobiliseerd. De heer Van Bemmel denkt dat men veel kan. Voordat men actie wil ondernemen moet men eerst de insteek van de raad kennen. Spreker heeft niet speciaal iets nodig om bekenden en hun bekenden te motiveren. Wel dacht de heer Van Bemmel dat de vraag van de gemeente over ondersteuning additioneel was. Kennelijk verkeerd begrepen. De voorzitter tipt de heer Van Bemmel over de Jongeren adviescommissie in de gemeente. Wellicht is het goed om met de commissie contact hierover op te nemen. Een goede manier om de krachten te bundelen. Mevrouw Berend gaat in op de aanwijzing van zeven zoekgebieden voor windmolens en zonnevelden. In totaal gaat het om 24 turbines van 175 meter hoog of 238 ha zonnepanelen. Het streven van De Ronde Venen om naar vermogen bij te dragen aan de energietransitie is goed. De inspreekster heeft een sterke voorkeur voor de zonnevelden, omdat windturbines,

46

daar is al veel over gezegd, schadelijk zijn voor mens en dier. Ook wordt het landschap erdoor bedorven. Dan een kanttekening bij het betoog van Energiek Abcoude. Men heeft die avond digitaal gevolgd. Tijdens die bijeenkomst is er geen enkel woord van kritiek over de windturbines naar voren gekomen. Dat geeft te denken. Over aanbestedingen is nog geen beslissing gevallen. Dat is vooruitlopend op wat er nu speelt. Dan is het raar dat raadsleden daar vragen over stellen. Het gaat nu om de aanwijzing van maar liefst zeven zoekgebieden. De voorzitter meldt nog dat wanneer commissieleden vragen hebben dat ze die mogen stellen. Mevrouw Berends merkt nog op dat het proces voorafgaand aan de aanwijzing van de zeven zoekgebieden wel heel rommelig is geweest. De heer Goldhoorn vraagt of mevrouw Berends kennis heeft genomen van de interactieve kaart en of men die heeft ingevuld. Mevrouw Berends kent de kaart. Men heeft heel veel moeite moeten doen om die in te vullen. Men kwam er eerst niet uit. Daarom heeft men er nog over gebeld. Lang niet iedereen kon die kaart invullen. Men kon ook niet invullen dat men helemaal geen windmolens wilde. Men moest iets invullen. Wil de raad dit sturende aspect ook meenemen? De heer Bijleveld woont in Utrecht. Na zijn werk zet spreker zich in voor de energietransitie en om jongeren daarbij een stem te geven.

Men maakt zich zorgen over de klimaatverandering. Voor jongeren kan de energietransitie niet snel genoeg gaan. Men maakt zich niet zo druk over de locaties van zonne- of windenergie. Men is in grote meerderheid positief over zonne- en windenergie in hun eigen omgeving. Men heeft liever een grote windturbine dan een veld met 15 voetbalvelden met zonnepanelen. Spreker denkt dat jongeren enthousiast zijn over de energietransitie, maar dat ze ook de begrenzing ervan voelen. Inspraakavonden zijn goed. Echter, ze mogen de transitie niet eindeloos vertragen. Spreker gaat graag in gesprek met jongerengroepen in De Ronde Venen hoe men het proces op snelheid kan houden. Men heeft daar ideeën over. Het is sowieso nuttig om jongeren bij de transitie te betrekken, omdat zij nog lange tijd te maken krijgen met de gevolgen. De heer Evers is benieuwd hoe men die handreiking naar of de input van jongeren kan realiseren. Dit is meer een vraag aan de griffie. De heer Bruggeman is verantwoordelijk geweest voor energiedistributie bij grote concerns. Windmolens voor energieopwekking bestaan al sinds de tachtiger jaren. Daar is veel ervaring mee opgebouwd . Duitsland en Denemarken waren voortrekkers. In Duitsland zijn veel projecten met grote subsidies gerealiseerd in zeer ruimtelijke gebieden. In Duitsland moet de afstand tussen nieuw te bouwen windmolens en de bewoning 1.000 meter moet zijn.

Denemarken alleen nog maar molens op zee realiseren. Komen er toch molens op land, dan geldt er een minimale afstand van 1.500 meter tot de bebouwde kom en een maximale hoogte van 150 meter. In Nederland komen er onderzoeken van de GGD naar de effecten van geluid 47

op de gezondheid. Tot dit onderzoek gereed is, zien gemeenten af van het afgeven van vergunningen voor grote windmolens. Grote windmolenparken horen op zee. Dat is financieel ook mogelijk. Voor grote concerns zijn die parken rendabel. Echter, de hele infrastructuur van het hoogspanningsnet moet nog worden aangepast. De aanpassing van de hoogspanningsstation kost miljarden en die aanpassing is niet gereed binnen de komende tien jaar. Daarnaast hebben omwonenden al bezwaren ingediend tegen de transformatie- en schakelstations. Daarom is er nog niet begonnen met de bouw. Die stations zijn wel nodig om de stroom van zee te kunnen transporteren. Wanneer de gemeente De Ronde Venen participeert in windmolen projecten met het idee dar er sprake zal zijn van een positief bedrijfsresultaat, dan geeft spreker aan dat dit zeer twijfelachtig is. Wanneer winst lukt is het mooi. Maar wat als er sprake is van een groot verlies? Wie gaat dat betalen? De energieprijs is een dagprijs. Kortom, er is nog sprake vaan veel onzekerheden. Dus even rustig aan. Wanneer de levensduur van een molen voorbij is, geeft dat veel niet recyclebaar afval. Spreker is tegen windmolens in de gemeente zolang alle consequenties nog niet goed bekend zijn en de risico’s nog niet goed te overzien zijn. De voorzitter constateert dat er geen vragen zijn.

Mevrouw Van Bueren-Hobbelink geniet van de schoonheid van het dorp Abcoude, ook vanwege de natuur. Op het moment dat men kennis nam van de plannen die er liggen, vreest men voor de mogelijke uitvoering ervan. Het is schrikbarend hoe weinig bewoners van het dorp inhoudelijk op de hoogte zijn van de plannen. De gemeente communiceert mondjesmaat over de ingrijpende ingrepen. Dat is kwalijk. Een brief naar elk huishouden in de gemeente had gemoeten. De inspreekster begrijpt dat er een energietransitie plaats moet vinden. Het is een mooi streven om als gemeente in 2040 energieneutraal te zijn. Zoek daarvoor wel de beste weg. Vernietig geen prachtig landschap. Ga niet voorbij aan de gezondheidsrisico’s. De eerste onderzoeken op dat gebied zijn al enige tijd geleden gepubliceerd. Op internet is daarover veel informatie te vinden. Windmolens geven wel degelijk negatieve gezondheidsklachten. Tijdens de inspraak is gebleken dat er nauwelijks draagvlak onder de bevolking is voor windmolens. Door het plan wordt het landschap er zeker niet fraaier op en zet men de gezondheid van de inwoners op het spel. Het alternatief is wind op zee. Die turbines zijn ook effectiever dan de molens op land. Nederland is dichtbevolkt, maar heeft relatief veel zee. Daardoor is er een keuze. De gemeente kan namens de bewoners kunnen investeren in extraturbines op zee.

Kan de raad alles op alles zetten om iets dergelijks te realiseren? De heer Goldhoorn kan de inspreekster geruststellen. Er is een bijna raad breed een motie aangenomen om te onderzoeken of de gemeente iets kan op zee. De eerste resultaten zijn bekend, maar er is nader onderzoek nodig. De heer Evers heeft een algemene vraag. De zee komt ook vol te staan. Schiphol op zee kan niet doorgaan vanwege de benodigde plaats voor windmolens. Het gaat dus om een ruimtelijk dilemma. Wat wil men? De voorzitter denkt dat het aangeroerde punt thuishoort in de politieke commissie. 48

Mevrouw Buitendam geeft aan dat er al veel zaken voorbij gekomen zijn. Naast klimaatdoelen zijn er ook doelen van een betrouwbare overheid. Men moet de overheid kunnen vertrouwen. Daar moet men aan bouwen. Nu is het moment daar. Met 13.000 handtekeningen tegen windturbines en drie overvolle inspreekavonden is duidelijk dat windturbines niet direct een begaanbaar pad is. Het vertrouwen van de burger in de overheid komt onder druk te staan wanneer er nu niet prudent gehandeld wordt. Het vertrouwen heeft te maken met de menselijke maat. Allerhand factoren spelen daarbij een rol. Men moet oppassen dat men de burger niet meer gaat zien in de context van zijn woonsituatie, zijn woongeluk en als mens. De Parijs-akkoorden en de van hogerhand opgelegde klimaatdoelstellingen zijn leidend geworden. In een land waar de meeste stemmen gelden, kan dat beter. Het moet in De Ronde Venen echt democratisch gebeuren. Juist in de zoektocht naar de oplossingen voor het klimaat en de leefomgeving. Na zoveel zorgen gehoord te hebben verwacht spreekster dat de gemeente het belang van de burger op de eerste plaats blijft stellen. En bescherming te bieden die nodig is. Men moet zorgvuldig afwegen. Twee vragen.

Voordat Follow de Money een aantal gemeenten straks voor schut zet vraagt de inspreekster of de geldstromen onderzocht zijn door een goede actuaris? Wie verdient er straks het meest aan de transitie? De gemeente geeft aan dat de huizenprijzen bij de Plassen met een paar procent zullen dalen. Hoe worden de huiseigenaren hiervoor gecompenseerd? Met de kennis van nu moet men goed nadenken. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. De heer Goldhoorn vraagt naar een voorbeeld van wel een betrouwbare overheid in het kader van windturbines en zonnevelden. Mevrouw Buitendam geeft op voorhand aan de kaart niet ingevuld te hebben. De heer Goldhoorn legt de vinger op de zere plek. Dat men eerst met het proces begonnen is zonder te weten wat de burger wil. Stichtse Vecht heeft het omgekeerd. Daar is minder stevig gelobbyd door investeerders. Investeerders, die alvast op zoek gaan naar agrariërs waarmee men rond de tafel gaat zitten. De heer Goldhoorn is benieuwd wat er in Stichtse Vecht echt anders gedaan is dan hier. Mevrouw Buitendam meldt dat daar de hele procedure plaatsvindt in omgekeerde volgorde. De heer Kroon heeft de inspreekster gehoord over geldstromen en lobbyisten. Maar, bij de energieopwekking die men hier wil realiseren, is aangegeven dat er in ieder geval sprake moet zijn van 50% lokaal eigendom.

Hoe moet men dat zien in relatie tot de inspraak? Mevrouw Buitendam vindt 50% aan de magere kant. Het rendement moet terugvloeien naar de mensen die het project dragen en die de investering met elkaar ophoesten. Niet naar een investeringsmaatschappij. De heer Kroon vraagt of 100% lokaal eigendom het doel zou moeten zijn.

49

Mevrouw Buitendam vindt dat degene die investeert wel rendement van de investering moet hebben. Maar, het meeste rendement moet naar de inwoners. De voorzitter meldt dat men uit de tijd loopt. Echter, men gaat vanavond door tot de laatste inspreker aan het woord is geweest. Men heeft helaas in deze maand geen extra dag meer beschikbaar om te vergaderen. Wanneer een inspreker vindt dat het absoluut te laat wordt, dan kan men de inbreng naar de griffie sturen en die wordt dan bij de stukken gevoegd. Mevrouw Van Burk maakt zich als kinderarts ernstig zorgen over de effecten van windmolens op de gezondheid van iedereen, maar in het bijzonder van de kinderen. Meerdere onderzoeken tonen aan dat wonen dichtbij hoge windturbines tot gezondheidsklachten kan leiden. Er is geen enkel onderzoek dat aantoont dat het veilig is om op te groeien in de nabijheid van hoge windmolens. In Denemarken worden daarom geen (nieuwe) windmolens meer gebouwd in de bewoonde wereld. De vraag aan de raad is of men met een gerust hart kan besluiten om windmolens in de gemeente te plaatsen zonder te weten wat het effect is op de bewoners en speciaal op de kinderen. Om deze reden vraagt mevrouw Van Durk met klem om uit voorzorg geen windmolens te plaatsen binnen een afstand van 2.000 meter tot bewoning.

Eerst moet er meer duidelijkheid zijn over de effecten van windmolens op basis van wetenschappelijk onderzoek. Voor verdere onderbouwing verwijst inspreekster naar het toegevoegde stuk van de collega’s uit Amsterdam dat neer de griffier is gestuurd. Dat is vanavond al eerder aangehaald. De heer Evers vraagt wat de gezondheid voor kinderen anders dan de gezondheid voor volwassenen. Dat is een nieuw aspect. Mevrouw Van Burk antwoordt dat er geen wetenschappelijke dat zijn over wat windturbines doen bij kinderen. Die gegevens zijn er wel voor volwassenen. Daarbij komt dat kinderen een brein hebben dat in ontwikkeling is. Daardoor zijn ze extra kwetsbaar. De heer Coers spreekt mede in namens LTO Vecht- en Amstelstreek. Spreker vindt dat de gemeente op een simpele wijze de zoeklocaties heeft aangewezen. Men houdt te weinig rekening met de agrarische sector en met de maatschappelijke rol van het platteland. Daarbij gaat het onder andere om de productie van voedsel, het onderhoud van de natuur en het beheer van de waterhuishouding. Wanneer de landbouwgrond gebruikt gaat worden voor zonnevelden, dan komen de kernfuncties van die grond in gevaar. Dat onacceptabel. Het plaatsen van zonnepanelen veroorzaakt vooral onrust bij de jonge agrarische ondernemers.

Wanneer de gronden voor dertig jaar niet meer agrarisch gebruikt kunnen worden legt dat een druk op de huidige en toekomstige bedrijfsvoering. In de huidige tijd moeten de boeren alleen maar inleveren; stikstofcrisis, grond leveren voor natuur en infrastructuur en nog veel meer. Nu moet men ook nog grond inleveren voor de energiegekte. De gemeente wil daarbij voorop lopen door dubbel zoveel groene energie te leveren dan nodig is. Telkens wordt er over leveren gesproken, maar men hort nooit wat over mogelijke besparingen binnen de kernen. Op sommige plekken gaat de groene energie volledig naar uit de grond gestampte datacenters. Hoog op de agenda van de gemeente zou moeten staan het bedrijventerrein benutten voor de productie van groene energie. Vervolgens alle daken vol leggen met panelen. Zorg ervoor dat de netbeheerder die leveringen aan kan. Stel die daarvoor 50

verantwoordelijk. Investeer in hoog tempo in besparingstechnieken en maak huizen duurzamer. Kijk via onderzoek naar wie de eindverbruiker is van de groene stroom. Het is onacceptabel wanneer die naar datacenters gaat. Spreker adviseert de raad de door hem genoemde punten uit te voeren. Spaar de stabiele agrarische sector waar al decennia aan gebouwd is. Daar profiteert iedereen van. De agrariërs staan altijd open voor een goed gesprek of een goede discussie. De heer Goldhoorn wil graag weten of de heer Coers inspreekt namens de jongeren van LTO Noord of ook namens de andere leden van LTO Noord. De heer Coers antwoordt te spreken namens de jongeren van LTO Noord met name die uit de Amstel-, Gooi- en Vechtstreek. De heer Goldhoorn is benieuwd of, in relatie tot de opmerking over de netbeheerder, spreker in de praktijk wel eens een tekort van de capaciteit van het stroomnet ervaart. De heer Coers antwoordt dat dit een probleem is. De reden dat de staldaken nog niet vol panelen liggen, is het punt dat de kabel de stroomleveranties nog niet aankan. Om die reden kan men ook nog geen kleine windmolens plaatsen. Het is dus zaak dat het kabelprobleem opgelost wordt. Mevrouw Becker heeft goede argumenten gehoord. Er is gesproken over het leveren van dubbele energie waar dat nodig is. Kan men dat toelichten? Daarnaast is gesproken over windmolens die geen horizonvervuiling geven.

Worden daar de kleine windmolens mee bedoeld die bij een boerderij geplaatst kunnen worden? De heer Coers antwoordt dat in het EHS-gebied de agrariërs wel twee keer zoveel energie kunnen leveren wanneer dat nodig is. Alleen kan de kabel dat niet aan. Dat betekent dat de kabel ook de levering door grote windmolens niet aan kan. Wellicht zijn er in de gemeente gebieden waar het laatste wel mogelijk is en waar die grote windmolens niet leiden tot horizonvervuiling. De heer Coppens merkt op dat uit wat eerdere insprekers naar voren hebben gebracht en uit de ingediende petities blijkt dat er geen draagvlak is voor het plaatsen van windmolens en zonnevelden. Wanneer de raad toch zou besluiten om vergunningen hiervoor te verlenen, vraagt inspreker aandacht voor het volgende. Spreker kan zich niets anders voorstellen dat de gemeente de veiligheid en de gezondheid van haar inwoners voorop stelt. Wanneer dat zo is, wordt dan bij het verlenen van een vergunning voor een windmolen een minimale afstand gehanteerd? Minimaal 1.000 meter tussen de molen en de bewoning. Deze afstand is onder andere bepaald door de Groene Rekenkamer. Het elektriciteitsnet is niet berekend op de toename van levering aan het net van elektriciteit als gevolg van windmolens en zonnevelden.

Als gevolg van het toch verlenen van vergunningen aan grote leveranciers van stroom door zonnevelden en windmolens, zullen inwoners met zonnepanelen op hun dak lang niet altijd de opgewekte stroom kunnen terug leveren aan het elektriciteitsnet. Als gevolg hiervan leiden deze inwoners schade, onder andere door waardevermindering van de panelen op hun dak. Garandeert de gemeente dat er 51

geen beperking komt voor de inwoners met zonnepanelen op hun dak om stroom terug te leveren aan het net als gevolg van de vergunningverlening? Wanneer die garantie niet gegeven kan worden, compenseert de gemeente dan de waardedaling van de panelen als planschade of anderszins? Zo niet, waarom niet? De voorzitter stelt vast dat er geen vragen vanuit de commissie zijn. De heer Coster merkt op dat de afgelopen maand duidelijk is geworden dat veel inwoners van de gemeente tegen de plaatsing van windturbines zijn in het Geingebied en rond de Plassen. Nog nooit heeft zo’n groot deel van de inwoners zich tegen een raadsvoorstel uitgesproken. Gezien de grote weerstand tegen windturbines moet de raad zich er stellig van overtuigen dat plaatsing ervan noodzakelijk is. Van noodzakelijkheid is geen sprake bij de beschikbaarheid van een alternatief. Dat alternatief is er op korte termijn. De landelijke politiek kiest bijna unaniem voor plaatsing van windturbines op zee. Men kiest voor op zee omdat de kostprijs per kilowatt is op zee goedkoper dan op land. De windturbines op zee kunnen ook meer opwekken dan de turbines op land. De ruimte die is gereserveerd voor turbines op zee maakt het mogelijk veel windmolens te plaatsen. Die turbines kunnen samen 2,5 x het huidige gebruik in Nederland opwekken.

Bij turbines op zee heeft men geen overlast, er is geen sprake van een gezondheidsrisico en geen aantasting van de leefomgeving. Het verzoek aan de raad is om bij de keuze rekening te houden met voortschrijdend inzicht en voortschrijdende techniek. Volg niet het coalitieakkoord dat gebaseerd is op inmiddels achterhaalde technische feiten. Wijs net als veel andere gemeenten geen zoeklocaties voor wind aan. Wees terughoudend met het plaatsen van massale zonnevelden. Overeenkomstig de aangenomen motie moet de gemeente zich hard maken voor plaatsing van windturbines op zee. Samen met andere gemeenten en RES-gebieden. De voorzitter stelt vast dat er geen vragen vanuit de commissie zijn. De heer Cijntje geeft aan dat het Rijk verantwoordelijk is voor de energietransitie. Eigenlijk moet het Rijk zelf de zoekgebieden voor windturbines aanwijzen. Daarna moet men naar de burgers om voldoende draagvlak te scheppen. Het Rijk heeft de taak echter doorgeschoven naar gemeenten. Iedere gemeente moet haar eigen zoekgebieden aanwijzen. De gemeenten moeten de kastanjes uit het vuur halen. Het Rijk kijkt wel wat er uit komt. Zo nodig kan men nog correcties aanbrengen. Een punt is dat niet alle gemeenten over voldoende ruimte beschikken om zoekgebieden op adequate wijze vast te stellen. Dus niet in een natuurgebied, geen overlast veroorzaken en veilig voor de gezondheid.

Vaak moet men kiezen uit een aantal slechte opties en dan kiest men voor de minst slechte. De gemeente Amsterdam heeft nauwelijks ruimte, maar overweegt windmolens te plaatsen in het Geingebied. Veel te dicht bij woningen en zeer verstorend voor de leefomgeving. De gemeente De Ronde Venen heeft ook zoekgebieden in het Geingebied aangewezen met als argument dat daar geen beleidsbeperkingen een rol spelen. De voorzitter geeft aan dat de inspreektijd voorbij is. De inspreker wordt uitgenodigd om de bijdrage naar de griffie te sturen. Vanuit de commissie komen er geen vragen.

52

De heer Cijntje wijst nog snel op een samenklontering van windturbines op de plek waar drie gemeentelijke grenzen samenkomen. De heer Van Delden heeft de wenkbrauwen gefronst bij het lezen over de zoekgebieden en de plaatsing van windmolens en zonnevelden. Die kan men toch niet overal plaatsen. Windmolens hebben een negatieve invloed op de gezondheid van omwonenden. Ze vervuilen de horizon . Windmolens hebben een hoge kostprijs en een laag rendement. Ze zijn storingsgevoelig. Veel windmolens moeten bij storm stilgezet worden. Windmolens zijn negatief voor de recreatie en de toeristen. Niemand in het Groene Hart zit te wachten op een uitzicht op windmolens. Windmolens zitten vol met kwalijke materialen die aan het eind van de levensduur als afval verwerkt moeten worden. Wanneer niet van het gas afgaat, zijn windmolens helemaal niet nodig. Zonnevelden is een ander verhaal. Plaats deze velden niet langs openbare wegen. Gebruik afgelegen locaties, dan heeft niemand er last van. Men kan ze ook plaatsen bij landhuizen of kastelen. Een deel van de opbrengst kan dan gebruikt worden voor het onderhoud van de landgoederen. Voor zonnepanelen geldt wel dat de kwalijke materialen aan het eind van de levensduur als afval verwerkt moet worden. De heer Goldhoorn vraagt sinds wanneer de inspreker op de hoogte is van het feit dat er sprake is van plaatsing van windmolens en zonnevelden.

De heer Van Delden begrijpt de vraag niet. De heer Goldhoorn stelt daarop de vraag of men de interactieve kaart heeft ingevuld. De heer Van Delden antwoordt de kaart ingevuld te hebben. De heer Dienaar spreekt over windmolens als een machtig en mooi fenomeen. De eerste windmolens verschijnen al meer dan 3.000 jaar geleden. Toen ze gebouwd werden, deed dat ook veel stof opwaaien. Net als nu. Nu heeft men alleen meer kennis en wordt er meer kennis uitgewisseld. Men weet ook veel meer over de gevolgen van de windmolens. Die informatie liegt er niet om. Windmolens kennen veel nadelen. Die zijn gisteren en vandaag allemaal diverse keren voorbij gekomen. Wanneer de raad echt een objectief beeld wil krijgen over hoe inwoners denken over windmolens dan moet men een referendum houden. Dan is men af van speculaties. En niet afhankelijk van het al dan niet invullen van een interactieve kaart. Overigens, de locaties op zee waren moeilijk te vinden op de kaart. Duurzaam kan men windturbines niet noemen. Een referendum moet aangeven of er wel of geen windmolens in de gemeente geplaatst kunnen worden. Waarschijnlijk valt de uitkomst negatief uit over het plaatsen van windmolens. Het advies is dan ook niet plaatsen. De heer Evers probeert enerzijds het advies voor een referendum en anderzijds het advies voor niet plaatsen met elkaar te rijmen.

De heer Dienaar zou de windmolens zelf niet plaatsen. Voor de raad is een referendum het beste om een uitspraak van de bevolking op te halen. 53

De heer Van Eijk heeft regelmatig gesprekken met klanten. Die gesprekken gaan vaak over windmolens in de gemeente. Daar maakt men zich ernstig zorgen over. Het meeste wat er over de windmolens gezegd kan worden is gisteren en vandaag al aan bod gekomen. Wanneer Nederland in 2050 klimaatneutraal willen zijn in 2050, dan draagt dat nauwelijks to niets bij aan het tegengaan van de opwarming van de aarde. Om het doel hier te bereiken worden moderne kolen- en gascentrales gesloten. Elders op aarde worden kolencentrales in groten getale geopend, met name in China. Dan de kosten van de energie. In Duitsland loopt men iets voor met de groene energierevolutie. Daar kent men ongeveer de hoogste energieprijzen van Europa. In dat land bestaat energie-armoede. Het overgrote deel van de insprekers is tegen grote windmolens op land. Over acht maanden zijn er verkiezingen. Het zou mooi zijn wanneer de gemeente wacht met het dordrukken van deze plannen tot na de verkiezingen. Verkiezingen maken duidelijk wat burgers willen. In veel gemeenten zijn al moties aangenomen tegen de komst van grote windmolens. Spreker stelt voor dat de gemeente zich aansluit bij deze groeiende groep. De gemeente kan nee zeggen tegen de RES. De heer Goldhoorn vraagt om meer uitleg van de energie-armoede die in Duitsland zou bestaan.

De heer Van Eijk legt uit dat de energieprijzen daar zo hoog zijn dat veel mensen hun maandelijkse energienota niet meer kunnen betalen. Dat noemt men energie-armoede. De heer Goldhoorn vindt dat iedereen, de voorzitter, de insprekers en de commissieleden hun best hebben gedaan. Vanwege de tijd zal toch een aantal mensen hebben afgehaakt. Krijgen die mensen nog de kans op 7 juni? De voorzitter meldt dat al vol zit tot 23.00 uur. Iedereen heeft een mail van de griffier gekregen met de uitnodiging om de bijdrage schriftelijk aan te leveren. Die worden bij de stukken gevoegd. De commissieleden kunnen er dan toch kennis van nemen. Er is geen ruimte om nog een extra inspraakavond te beleggen, omdat de agenda van de commissieleden al vol is. Alvorens de vergadering af te sluiten, bedankt de voorzitter nogmaals alle insprekers voor hun bijdrage.

3.

Sluiting Niets meer aan de orde zijnde, sluit de voorzitter na de aanwezigen bedankt te hebben voor hun bijdrage de vergadering om 23.55 uur. Aldus vastgesteld in de raadscommissie Zon en Wind van 9 juni 2021. De griffier,

de voorzitter,

54